NOS Nieuws - Algemeen

De Venezolaanse oppositieleider en Nobelprijswinnaar Maria Corina Machado gaat mogelijk meepraten over de toekomst van Venezuela, zegt de Amerikaanse president Trump. Volgens hem reist Machado volgende week dinsdag of woensdag naar Washington voor een ontmoeting.

Het zou Trumps eerste ontmoeting worden met Machado. Het is niet bekend over welke onderwerpen ze mee zou mogen praten. Afgelopen weekend liet Trump zich nog enigszins laatdunkend over haar uit. "Ze heeft niet de steun of het respect binnen het land", zei hij.

Veiligheidsgaranties

Trump sprak in het Witte Huis ook met bestuurders van oliebedrijven. Volgens hem zal zijn land beslissen welke oliebedrijven actief mogen zijn in Venezuela. Trump beloofde oliebedrijven "totale veiligheid" als ze na de val van Maduro in Venezuela investeren. Hij wil daarvoor 100 miljard dollar vrijmaken.

In Venezuela heerst een gespannen rust sinds de Amerikaanse aanval vorig weekend, waarbij president Maduro en zijn vrouw werden ontvoerd en meegenomen naar New York. De Amerikanen beschuldigen Maduro en zijn regime van het leiden van een drugskartel dat op grote schaal drugs naar de VS smokkelt.

'Correcte regeringswissel'

Kort na de aanval zei Trump dat de VS Venezuela gaat "runnen" zolang hij dat nodig acht om een "veilige, correcte en verstandige" regeringswisseling tot stand te brengen.

Ook was hij van meet af aan duidelijk over zijn plannen met de Venezolaanse olie. "Zoals iedereen weet is de Venezolaanse olie-industrie failliet, compleet failliet al heel lang. Ze pompen bijna niets op vergeleken met wat ze kunnen. Wij gaan de grote Amerikaanse oliemaatschappijen daar binnenbrengen, miljarden dollars laten investeren, de kapotte infrastructuur opknappen en geld verdienen voor dat land", zei hij vorig weekend.

De autoriteiten in de Amerikaanse staat Minnesota zijn een eigen onderzoek begonnen naar het doodschieten van een vrouw door een agent van immigratiedienst ICE in Minneapolis.

De aanklager van Hennepin County roept voor dat onderzoek naar de dood van de 37-jarige Renee Nicole Good het publiek op video's en eventueel ook ander bewijs rechtstreeks naar haar kantoor te sturen.

Op die manier moet een "grondig en transparant" onderzoek worden uitgevoerd, zo staat in een persbericht op de site van de aanklager. Er is een site geopend waar mensen bijvoorbeeld documenten, verklaringen en video's kunnen delen.

FBI-onderzoek

Met het eigen onderzoek gaat de aanklager, Mary Moriarty, in tegen het besluit van de regering-Trump om het onderzoek enkel te laten uitvoeren door de federale dienst FBI, en dus de onderzoeksinstanties van de staat Minnesota buitenspel te zetten.

Op een persconferentie zei Moriarty, een Democraat, te vrezen dat ze onvoldoende bewijs zou krijgen van de FBI om een besluit over vervolging van de ICE-agent te kunnen nemen. De burgemeester van Minneapolis, Jacob Frey, uitte ook al felle kritiek op het overnemen van het onderzoek door de FBI.

De regering, waaronder president Trump zelf, zei dat de ICE-agent handelde uit zelfverdediging. Good zou haar auto als wapen hebben gebruikt.

Nieuwe beelden

Ondertussen doken er vandaag ook nieuwe beelden van het incident op, gefilmd vanuit het perspectief van de ICE-agent die Good doodschoot. Op de beelden van de telefoon van agent Jonathan Ross is te zien hoe Good nog tegen hem zegt: "Het is oké, kerel, ik ben niet boos op jou."

Ook wordt hij geprovoceerd door een andere vrouw, volgens Amerikaanse media de vrouw van Good. Aan het einde van de video rijdt de auto naar voren en is een doffe klap te horen.

De bewuste video. De beelden kunnen als schokkend worden ervaren:

Meerdere Amerikaanse media berichten over de video, die onder meer door nieuwszender CNN is geverifieerd bij de regering. De video werd als eerste gedeeld door de nieuwssite Alpha News. Het is niet bekend hoe de site aan de video is gekomen.

Volgens vicepresident Vance, die de video plaatste op X, bewijzen de beelden dat Ross daadwerkelijk in gevaar was en handelde uit zelfverdediging.

De dood van Good, een moeder van drie kinderen, leidde tot verontwaardiging en protesten in meerdere steden. Een wake voor haar in Minneapolis trok duizenden mensen.

Een dag later schoot de grenspolitie twee mensen neer in Portland in de staat Oregon, wat ook leidde tot protesten. Komend weekend zijn er honderden demonstraties gepland in het hele land vanwege de gebeurtenissen van afgelopen week.

Sinds het aantreden van Trump begin vorig jaar is het aantal arrestaties door immigratiedienst ICE fors gestegen. De immigratiedienst doet invallen in steden en verricht daarbij op grote schaal arrestaties.

Een zeldzaam exemplaar van een stripboek van Superman is verkocht voor 15 miljoen dollar (bijna 13 miljoen euro), een recordbedrag voor een stripboek. De strip - Action Comics No. 1 - komt uit 1938 en werd toen voor 10 dollarcent verkocht. Kenners gaan ervan uit dat er nu nog zo'n honderd exemplaren van bestaan.

De strip werd verkocht bij online veilinghuis ComicConnect. Topman Vincent Zurzolo meent dat het boekje het begin van het superheldengenre markeert en tot de waardevolste stripboeken ter wereld behoort. "Dit is de heilige graal onder de stripboeken. Zonder Superman en zijn populariteit zouden er geen Batman of andere legendarische superhelden zijn."

De strip verhaalt hoe Superman is ontstaan en hoe hij van een andere planeet op aarde kwam. Ook wordt verteld hoe Superman als zijn alter ego Clark Kent op aarde leefde.

Recordbedrag

Wie de strip verkocht en gekocht hebben is niet bekend. Volgens Zurzolo wilden beiden anoniem blijven.

Nooit eerder werd zoveel geld voor een stripboek neergelegd. "Het overtreft het vorige record voor een stripboek, dat afgelopen november werd gevestigd toen een exemplaar van Superman nr. 1 op een veiling werd verkocht voor 9,12 miljoen dollar. Het zegt ook veel over de belangrijkheid van dit boek", aldus Zurzolo.

Amerikaans acteur

Het stripboek kwam eerder in het nieuws, toen het in 2000 werd gestolen uit het huis van de Amerikaanse acteur Nicolas Cage in Los Angeles. In 2011 dook het weer op, toen het werd gevonden door een man die in Californië de onbekende inhoud van een verlaten opslagloods kocht.

De vinder gaf de strip terug aan de acteur, die hem kort daarna verkocht op een veiling, waar de strip ruim twee miljoen opleverde. Een flinke winst: Cage kocht het stripboek vier jaar voordat het uit zijn huis gestolen werd voor 150.000 dollar.

In 2021 ging een ander exemplaar van Action Comics No. 1 nog voor 3,25 miljoen dollar onder de hamer.

De omstreden gebedsgenezer Tom de Wal is vanavond gearresteerd in Tilburg. Hij voerde op straat gebedsgenezingen uit nadat hij door de politie een kerk was uitgezet en de burgemeester de gebedsgenezingen had verboden.

Tom de Wal richtte in 2016 de religieuze organisatie Frontrunners Ministries op. Hij claimt dat hij mensen tijdens diensten kan genezen van ziektes als kanker en MS en kan 'bevrijden' van homoseksualiteit en autisme.

De Wal werd gearresteerd tijdens een interview met Omroep Brabant:

De genezingsdiensten van Frontrunners Ministries zouden dit weekend plaatsvinden in een Van der Valk-Hotel in Eindhoven. De hotelketen besloot het evenement te annuleren nadat protesten waren aangekondigd. Een woordvoerder van Van der Valk zei daarover tegen Omroep Brabant: "Er is met zowel politie, de gemeente en de organisatie zelf contact geweest, maar Van der Valk heeft het besluit zelfstandig genomen."

De Wal zei in een video-reactie dat er sprake is van "leugens en laster" van onder meer de lhbti-organisaties. Volgens hem heeft Frontrunners Ministries nog nooit gebeden voor homogenezing.

Regenboogvlaggen

Frontrunners Ministries besloot uit te wijken naar een kerkgebouw in Tilburg. Ook hier was hij niet welkom: de gemeente heeft de bijeenkomst verboden omdat er geen vergunning voor was. De Wal en kerkgangers besloten de dienst toch door te zetten, waarop agenten alle aanwezigen naar buiten geleidden.

Omdat De Wal buiten met de gebedsgenezing doorging, hebben agenten hem op straat gearresteerd, bevestigt een woordvoerder van de politie.

Zo'n 25 Dolle Mina's en leden van lhbti-organisaties hadden zich verzameld voor de ingang van de kerk. De politie heeft de omgeving afgezet met linten. "De demonstratie is verder rustig verlopen. Iedereen is daar nu weg", aldus de woordvoerder.

Mohammed Bashir uit Beuningen staat zelf nog steeds versteld van zijn heldenactie eergisteren in een winkelcentrum in Nijmegen. Toen een man een andere man aanviel met een hakbijl, aarzelde hij geen seconde en overmeesterde met enkele anderen de dader. "Ik had echt het gevoel dat we nú moesten ingrijpen", zegt de 35-jarige Bashir tegen Omroep Gelderland.

In winkelcentrum Dukenburg klonk woensdag rond 15.30 uur geschreeuw. Bashir hoorde dat en ging erop af. "Toen zag ik dat er een ruzie gaande was tussen twee mannen. Een van de mannen liep er daarna vandoor. Toen dacht ik: oh, nu is het klaar. Alleen, toen pakte hij een bijl uit zijn tas en liep hij weer richting de andere man. Hij bleef het slachtoffer maar achtervolgen en bleef maar zwaaien met die bijl."

Veel kinderen

De man met de bijl struikelde. "Ik had toen echt het gevoel dat ik nú moest ingrijpen om te voorkomen dat er iets traumatisch zou gebeuren. Niet alleen voor mezelf, maar er waren ook heel veel kinderen in het winkelcentrum. Je zag eerst wel dat mensen het moeilijk vonden om in te grijpen, want er loopt toch iemand te zwaaien met een bijl. Maar toen hij struikelde moest er wel iets gebeuren, want toen verloor hij de overmacht."

Bashir greep de man in zijn nek en trok hem naar achteren. Ook hield hij de hand met de bijl erin vast zodat anderen het wapen konden afpakken. "Het was echt heel heftig om mee te maken en ik zat vol adrenaline. Anderen zijn op hem blijven zitten totdat de politie de man meenam."

Gewond

De 45-jarige aanvaller uit Nijmegen zit sindsdien vast. Bij de aanval raakte een 39-jarige plaatsgenoot gewond. Hij is met onbekende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht.

Twee dagen later is Bashir nog steeds verbaasd over zijn eigen actie. "Ik herken mezelf eigenlijk niet in die beelden. Normaal spring ik nooit tussen mensen in als ze ruziën, al helemaal niet wanneer er wapens bij betrokken zijn. In het moment had ik het gevoel dat ik gewoon iets moest doen."

Het KNMI heeft de weerswaarschuwing code oranje voor Groningen, Friesland en de Waddeneilanden verlengd tot morgenochtend 09.00 uur. "We roepen weggebruikers op niet de weg op te gaan", aldus het weerinstituut.

De waarschuwing gold tot 21.00 uur vanavond, maar vannacht houdt het winterse weer aan, waardoor het KNMI nog niet afschaalt naar code geel.

Als gevolg van de waarschuwing van het KNMI heeft vervoersmaatschappij Qbuzz besloten om zaterdagochtend ook niet te gaan rijden. Qbuzz verzorgt in Groningen en Friesland zowel streek- als stadsvervoer. In Friesland blijven de bussen tot zeker 11.00 uur binnen, in Groningen tot 09.00 uur. Morgenochtend wordt om 7.00 uur (Groningen) en 9.00 (Friesland) bekeken hoe de dag er verder uit gaat zien.

Koudeprotocol van Rijkswaterstaat

Rijkswaterstaat stelt dit weekend vanwege extreem lage temperaturen een koudeprotocol in. Dat betekent dat mensen die met pech langs de weg komen te staan direct worden geholpen.

Daarom worden dit weekend extra bergers en weginspecteurs ingezet, zodat gestrande reizigers snel naar een veilige locatie met voorzieningen zoals een tankstation kunnen worden gebracht.

"Het is onwenselijk dat gestrande weggebruikers langdurig in extreem koude omstandigheden op een berger moeten wachten", zegt Rijkswaterstaat.

Extra ANWB-wegenwachten

De ANWB heeft extra wegenwachten opgeroepen om dit weekend te werken. Hierdoor moet het mogelijk zijn mensen binnen half uur te helpen en naar een veilige locatie te brengen.

Het koudeprotocol van Rijkswaterstaat geldt tot maandagochtend. Het is niet bekend tot hoe laat.

Een inzamelingsactie voor de grotendeels door brand verwoeste Vondelkerk heeft al ruim 180.000 euro opgehaald. Begin volgende week hoopt Stadsherstel Amsterdam de monumentale kerk in te kunnen om de schade verder te inventariseren.

De Vondelkerk in Amsterdam vloog een uur na de jaarwisseling in brand. De brand is vermoedelijk door vuurwerk veroorzaakt. De schade wordt op miljoenen geschat.

Precies een week geleden begon eigenaar Stadsherstel een inzamelingsactie voor de Vondelkerk. De organisatie koopt monumentale panden op en restaureert deze om ze vervolgens te verhuren of een maatschappelijke functie te geven. Het gebouw werd ontworpen door Pierre Cuypers, die ook bouwmeester is van het Rijksmuseum en Centraal Station in de hoofdstad.

"Binnen een paar maanden" moet duidelijk worden hoe hoog het schadebedrag is en hoeveel de verzekering dekt. Toch is Stadsherstel Amsterdam alvast een inzamelingsactie gestart.

"De ervaring leert bij dit soort projecten waar brand is geweest dat de verzekering nooit toereikend is en er altijd een tekort blijft", zegt Stella van Heezik, woordvoerder van Stadsherstel. "Het zou zonde zijn als we dan niet verder zouden kunnen met de restauratie." Een streefbedrag voor de inzamelingsactie is er daarom nog niet.

Nog geen streefbedrag

De organisatie wordt bedolven onder reacties. "Zo veel zelfs dat we niet eens iedereen meer persoonlijk kunnen beantwoorden en bedanken", zegt Van Heezik. "We zijn aan het nadenken of we nog iets kunnen terugdoen voor alle donateurs, maar dat is nog wat pril. Als alles lukt, gaan we dat natuurlijk goed vieren."

Maandag hoopt Stadsherstel de Vondelkerk in te kunnen. Van Heezik: "In het souterrain kunnen we dan bijvoorbeeld kijken hoe het ervoor staat met het archief. Vandaag is een steiger aan de voorgevel geplaatst zodat we een deel van de muur kunnen veiligstellen. Het is niet zo dat het hele pand instort, maar bepaalde muurdelen van de kerk moeten wel verstevigd worden."

Vorige week maakte Nieuwsuur deze reportage bij de Vondelkerk:

Organisaties die van de Vondelkerk gebruikmaakten, moesten door de brand halsoverkop op zoek naar nieuwe onderkomens. Zo ook Maira Evers, oprichter en eigenaar van creatief bureau Gardeners met 35 werknemers. "De brand is verschrikkelijk voor de kerk, omwonenden, de stad en voor ons."

"Tegelijkertijd is het hartverwarmend hoeveel mensen met ons meedenken", zegt Evers. "Een hostel om de hoek bood ons deze week gelijk onderdak aan - en dat ontroerde enorm. Vanaf begin volgende week stelt Monks in de Houthavens tijdelijk een vleugel met alle faciliteiten in hun gebouw beschikbaar."

Ze verwacht dat de heropbouw van de kerk jaren gaat duren. "Het is de plek waar ik mijn bedrijf heb opgebouwd en bijna zeventien jaar heb gezeten. Ik wil hoe dan ook dat de Vondelkerk terugkeert, niet alleen voor ons, maar vooral voor de stad."

Een ander bedrijf dat een verdieping huurde in de Vondelkerk kan terecht in de Muiderkerk. Kerkgemeenschap Liberty Church is uitgeweken naar de Posthoornkerk.

Andere initiatieven

Naast de actie van Stadsherstel zijn er diverse andere initiatieven. Zo haalde Stichting Hart voor het Vondelpark al eerder 10.000 euro op en staat een inzamelingsactie op GoFundMe al op ruim 32.000 euro.

Ook zanger Dotan, die in mei in de Vondelkerk zou optreden, haalt geld op voor de kerk. Dotan schreef donderdag op Instagram dat "elke euro" die hij met zijn concert ophaalt naar de wederopbouw van de kerk uit 1872 gaat. De zanger treedt nu op in De Duif, een andere monumentale Amsterdamse kerk, gelegen aan de Prinsengracht.

De politie laat weten dat het onderzoek naar de toedracht van de brand nog steeds in volle gang is en er "vanuit het strafrechtelijke" gedeelte geen nieuws te melden is.

De eigenaar van de bar in Crans-Montana waar in de nieuwjaarsnacht veertig mensen omkwamen, is aangehouden en zit in voorlopige hechtenis, melden Zwitserse media. Het Openbaar Ministerie had een bevel tegen hem uitgevaardigd, omdat de angst bestond dat de Fransman het land zou ontvluchten.

Er loopt een strafrechtelijk onderzoek naar de uitbater en zijn vrouw. Het tweetal runde de bar samen en wordt verdacht van "dood door nalatigheid, lichamelijk letsel door nalatigheid en het veroorzaken van een brand door nalatigheid".

De beslissing om eigenaar Jacques Moretti vast te houden komt van een rechter in het Zwitserse kanton Wallis. Het onderzoek naar de dodelijke cafébrand richt zich ook op zijn vrouw en mede-eigenaar Jessica Moretti, maar zij wordt niet vastgehouden.

Niet brandveilig

Tijdens de jaarwisseling brak er brand uit in bar Le Constellation, die zich razendsnel verspreidde. De brand ontstond rond 01.30 uur in de kelder van de bar. Op beelden is het vermoedelijke begin van de brand te zien. Mensen hebben flessen vast met ijsfonteinen, die te dicht bij materiaal aan het plafond komen, dat vervolgens vlamvat. Het vuur greep snel om zich heen.

Bij de brand raakten ook meer dan honderd mensen ernstig gewond. Van velen wordt gevreesd dat zij alsnog zullen overlijden.

In 2019 werd de bar voor het laatst op brandveiligheid gecontroleerd, maakte burgemeester Féraud deze week bekend. De geluidswerende matten die aan het plafond waren bevestigd, werden volgens hem nooit op brandveiligheid getest.

Dag van nationale rouw

In Zwitserland is vandaag een dag van nationale rouw vanwege de dodelijke cafébrand. De slachtoffers werden herdacht tijdens een ceremonie. Daarbij waren onder anderen de Franse president Macron en de Belgische premier De Wever aanwezig. Bij de brand kwamen ook Belgen en Fransen om het leven. Ook families van de slachtoffers waren erbij.

Verder luidden door het hele land kerkklokken om 14.00 uur ter nagedachtenis aan de slachtoffers, gevolgd door een minuut stilte.

De Iraanse justitie heeft gedreigd met zware straffen voor demonstranten. Het hoofd van de rechterlijke macht zegt dat betogers "streng en maximaal zullen worden aangepakt, zonder genade". Een openbaar aanklager in de hoofdstad Teheran zegt dat mensen die vernielingen aanrichten of geweld gebruiken de doodstraf tegemoet kunnen zien.

De uitspraken zijn een reactie op de aanhoudende protesten tegen het regime, die eind december uitbraken. Ze begonnen uit frustratie over de enorme inflatie. Inmiddels zijn ze uitgegroeid tot protesten tegen het regime en het gebrek aan politieke vrijheid en voor vrouwenrechten. Iraniërs eisen het vertrek van het strenge islamitische regime.

Midden-Oostencorrespondent Daisy Mohr:

In Iran zijn sinds gisteren het internet en het telefoonverkeer afgesloten. Na de grote protesten van gisterenavond zijn er vandaag weer mensen de straat op gegaan. Vooral vanavond worden er weer grote aantallen mensen verwacht.

Omdat het internet en het telefoonverkeer plat liggen, is het moeilijk om een volledig beeld te krijgen. Op beelden die wel mondjesmaat naar buiten komen zijn vernielingen te zien, gebouwen die in brand staan, en er klinken soms schoten. Ook zijn er beelden van demonstranten die gemoedelijk met elkaar de straat op gaan. Ze scanderen leuzen als 'dood aan de dictator', 'lang leve de shah' (koning) en 'vrijheid vrijheid vrijheid'.

Op onderstaande beelden zijn protesten in Mashad en Teheran te zien. De beelden zijn geverifieerd door persbureaus Reuters en AP:

Volgens de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie HRANA zijn er zeker 42 doden gevallen in het land. Ook zouden ruim 2200 mensen zijn gearresteerd. Slachtofferaantallen zijn niet met zekerheid vast te stellen, omdat er geen vrije nieuwsgaring is in Iran. Daarom is het, ook voor buitenlandse journalisten, bijna onmogelijk een betrouwbaar beeld te schetsen van de situatie in het land.

Betogers worden op de staatstelevisie getypeerd als "terroristische vertegenwoordigers" van de grote vijanden van Iran: Israël en de VS. De opperste leider, ayatollah Khamenei, zei vanochtend op de staatstelevisie dat de demonstranten "van hun eigen straten een puinhoop maken om de president van een ander land te behagen".

De protestgolf is de grootste sinds de dood van Mahsa Amini in 2022. De Iraanse werd opgepakt door de moraalpolitie omdat zij haar hoofddoek volgens de agenten te los droeg. Na haar arrestatie overleed ze aan de gevolgen van fysiek geweld, bleek uit onderzoek.

In onderstaande video zie je beelden van Iraanse staatstelevisie waarin voor het eerst over de protesten wordt bericht:

In Iran werden in de eerste negen maanden van 2025 meer dan duizend mensen geëxecuteerd. Dat is volgens cijfers van Amnesty International het hoogste aantal in de afgelopen vijftien jaar.

Iran is een van de landen waar het vaakst de doodstraf wordt voltrokken, samen met China, Saudi-Arabië, Somalië en de Verenigde Staten.

Midden-Oostencorrespondent Daisy Mohr:

"Hoe het verder zal gaan daar verschillen de meningen over. Bij eerdere protestgolven hebben we gezien dat het regime toch weer terugvalt op de onderdrukking van mensen. De Iraanse justitie heeft vandaag gedreigd met zware straffen tegen demonstranten. Het lijkt alsof Iraanse leiders geen andere effectieve oplossingen hebben voor alle uitdagingen waar het land voor staat, zowel in het binnenland als het buitenland.

Wel zijn mensen vastberaden. Het blijft moedig om in Iran de straat op te gaan, iedereen weet dat het levensgevaarlijk kan zijn. Ook hoor ik van veel mensen dat ze wel zouden willen gaan, maar het simpelweg te riskant vinden. Er zitten thuis nog veel meer mensen die die woede en teleurstelling voelen, maar die durven gewoonweg niet."

Weinig mensen zullen hebben verwacht dat 2026 zou beginnen met een inval van Venezuela door de VS. Maar het is al lange tijd duidelijk dat het Amerikaans beleid voor Latijns-Amerika in de tweede termijn van Trump radicaal is veranderd ten opzichte van voorganger Biden.

Verhoogde militaire aanwezigheid in het Caribisch gebied, aanvallen op veronderstelde drugsboten, inmenging in verkiezingen: Trump laat zich nadrukkelijk gelden in de regio. Latijns-Amerika is immers de achtertuin van de VS, zo zeggen Trump en buitenlandminister Rubio, en alleen de VS bepaalt wat daar gebeurt.

Met de inval in Venezuela en de ontvoering van Maduro is duidelijk geworden hoe ver de Amerikanen bereid zijn te gaan om hun beleid in de regio te laten gelden.

Deze landen in de regio maken zich zorgen, zeker gezien de uitspraken van Trump en zijn kabinetsleden in de dagen na de aanval op Venezuela:

Cuba

"Als ik in Havana woonde en in de regering zat, zou ik me zorgen maken." Het zijn de woorden van Rubio afgelopen zondag, in een interview met NBC News. Als zoon van Cubaanse migranten, opgegroeid in de conservatieve latino-gemeenschap in Miami, heeft hij een enorme afkeer van het communistische regime op het eiland.

Venezuela lijkt wat dat betreft een eerste stap om het Cubaanse regime te verzwakken: Cuba is grotendeels afhankelijk van Venezolaanse olie en daar is nu een stop op gezet door de Amerikanen. Rubio hoopt dat een totale economische ineenstorting van het noodlijdende eiland zal leiden tot de val van het door hem zo gehate regime.

Nicaragua

In Venezuela heeft de VS sinds dit weekend een grote vinger in de pap en Cuba zal, zo verwacht de VS, zelf ineenstorten. Een volgend mogelijk doelwit is Nicaragua, waar de dictator Ortega, samen met zijn vrouw en 'co-president' Rosario Murillo, sinds 2007 de scepter zwaait.

Nicaragua heeft geen olie of gas zoals Venezuela, maar heeft wel grote hoeveelheden goud en zilver. Daarnaast is het Nicaraguaanse regime een ideologische tegenstander van de VS en een land dat beschuldigd wordt van een rol in drugshandel naar de VS.

Mexico

Drugshandel door georganiseerde misdaad is ook het hete hangijzer in de relatie tussen Mexico en de VS. In een interview met Fox News zei Trump gisteravond nog dat de volgende fase "grondaanvallen op kartels" zullen zijn, en dat Mexico de facto wordt bestuurd door drugskartels.

Doelwitten in buurland Mexico aanvallen is iets waar Trump en zijn kabinetsleden vaker op hebben gehint. Maar met het WK voetbal op komst, dat de landen samen met Canada organiseren, en gezien de hechte handelsrelatie, lijkt dat voorlopig geen realistisch scenario.

Colombia

Zodra het woord drugs valt, kijkt Washington ook naar Colombia. Trump en de Colombiaanse president Petro hebben een zeer moeizame relatie en de Amerikanen beschuldigen Petro van drugssmokkel. Na de inval van Venezuela werd het Colombiaanse leger naar de grens met het buurland gestuurd en de Colombiaanse president viel de VS hard aan op sociale media.

Toen Trump vervolgens zei dat Colombia binnenvallen hem goed in de oren klonk, liepen de spanningen verder op. Inmiddels hebben de twee leiders telefonisch gesproken en is Petro zelfs uitgenodigd in het Witte Huis, maar vanwege de ideologische verschillen en de enorme cocaproductie in Colombia, de grondstof voor cocaïne, blijft de relatie tussen de twee landen instabiel.

Panama

Het lijkt alweer een eeuwigheid geleden, maar Trump was nog niet geïnstalleerd als president van de VS toen hij zijn pijlen richtte op Panama. Hij weigerde de inzet van militaire middelen uit te sluiten om het Panamakanaal, een cruciale waterweg die de Stille Oceaan verbindt met de Atlantische Oceaan, over te nemen.

Volgens Trump speelt China een te grote rol in Panama en betalen Amerikaanse schepen te veel om door het kanaal te varen. Onder de rechtse president Mulino is de Chinese invloed in Panama teruggedrongen en Trump heeft het al een tijd niet meer over het Panamakanaal gehad, maar het land blijft op de radar van de Amerikanen.

Verkiezingen in de rest van de regio

Los van militaire interventies zullen de VS naar verwachting in 2026 ook niet stilzitten bij de verkiezingen die worden gehouden in een aantal landen. Het eerste land is Costa Rica, dat op 1 februari naar de stembus gaat. Koploper in de peilingen is de conservatieve Laura Fernández, die verregaande maatregelen voorstelt om de toegenomen criminaliteit in het land aan te pakken. Oftewel, een kandidaat die Trump zal kunnen bekoren.

Ook Peru, Brazilië en Colombia, drie van de grootste landen in Zuid-Amerika, kiezen nieuwe presidenten in het aanstaande jaar. Voor Trump een perfect moment om zijn grip op wat hij ziet als 'zijn achtertuin' verder te verstevigen.

Andere landen in de regio en hun relatie met de VS:

D66, CDA en VVD willen samen een minderheidskabinet vormen. Dat is de belangrijkste conclusie die de onderhandelaars met informateur Letschert hebben getrokken bij hun gesprekken op landgoed De Zwaluwenberg.

De drie onderhandelende partijen hebben de partijleiders van meerdere oppositiepartijen uitgenodigd om over steun te praten. Ze willen kijken of ze over grote onderwerpen al afspraken kunnen maken.

De drie partijleiders lichtten hun keuze tijdens een persmoment toe:

Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft zowel in de Tweede als Eerste Kamer bij lange na geen meerderheid. Bewindslieden kunnen vooraf niet rekenen op steun en moeten bij elk wetsvoorstel steun zoeken bij een of meer oppositiepartijen.

De drie partijen hebben samen 66 zetels in de Tweede Kamer en dat zijn er tien te weinig. In de Eerste Kamer komen ze zelfs 16 zetels tekort. "Het wordt hard werken voor de nieuwe kabinetsploeg", zei Jetten, "maar we denken dat we het kunnen."

Uitzonderlijk

Het is zeer uitzonderlijk dat politieke partijen ervoor kiezen om het vanaf de start van hun coalitie zonder meerderheidssteun te doen. De VVD was er ook zeker geen voorstander van en wilde tot het laatst proberen JA21 erbij te krijgen. Maar dat stuitte op verzet van D66.

In tegenstelling tot Denemarken en Zweden kent Nederland geen traditie van minderheidskabinetten. Er zijn wel zulke kabinetten geweest, bijvoorbeeld Rutte I, maar dat kabinet kreeg gedoogsteun van de PVV. CDA-leider Bontenbal spreekt over een "nieuwe politieke realiteit". "Het zou mooi zijn als we naar een nieuwe politieke cultuur gaan."

Oppositiepartijen reageerden vanavond kritisch op het geplande minderheidskabinet. JA21 spreekt van een gemiste kans, de PVV denkt dat er volgend jaar weer verkiezingen zijn en GroenLinks-PvdA noemt het een "riskant politiek experiment".

Marleen de Rooy over de kansen en risico's

"Om dit te laten slagen moeten partijen elkaar wat gunnen en dat is een echte breuk met de politiek van de afgelopen jaren. Het valt en staat dus met de houding van de partijen in de Kamer.

De hoop is dat zo'n minderheidskabinet ook kansen biedt omdat je soms kan rekenen op steun van links, bijvoorbeeld over stikstof en soms van rechts, bijvoorbeeld over migratie. Maar het is onbekend terrein, ook voor deze drie partijen.

De oppositie reageert nog niet erg enthousiast. Volgende week worden partijen bij de informateur uitgenodigd om te praten over het geven van steun. Het kan zijn dat de drie partijen wel steun krijgen op sommige thema's, bijvoorbeeld stikstof, migratie of geld voor defensie.

Maar dan komt direct de andere belangrijke vraag: willen oppositiepartijen ook bezuinigen steunen, de pijnlijke keuzes. Want voor de lusten zijn andere partijen nog wel te porren, maar als het om bezuinigen gaat is het een stuk lastiger.

Het kan nu snel gaan. Helemaal zeker is het niet, maar ze hopen zelfs al midden februari op het bordes te staan."

Vorm

D66, VVD en het CDA onderhandelen al enige weken met elkaar en na een korte onderbreking rondom de feestdagen hoopte informateur Letschert dat deze week een besluit zou vallen over in welke vorm de drie partijen verder zouden gaan. Letschert sprak over een "cruciale week".

De VVD hoopte op aansluiting van JA21, zo maakte partijleider Yesilgöz keer op keer duidelijk. De partij van Joost Eerdmans heeft negen zetels, waarmee deze coalitie op 75 zetels zou komen. Er hoeft dan maar één zetel gevonden worden bij de oppositie om een meerderheid in de Tweede Kamer te hebben. Verder krijgt het kabinet een duidelijkere rechtse signatuur en dat wilde de VVD graag.

Gebrek

Maar D66 heeft grote bezwaren tegen de toetreding van JA21 tot een kabinet waarvan partijleider Jetten de premier zal worden. Op allerlei onderwerpen verschillen D66 en JA21 behoorlijk van elkaar, zoals bij klimaat, stikstof, asiel en Europese samenwerking.

D66-leider Jetten denkt ook dat het moeilijker wordt om steun van PvdA-GroenLinks te krijgen als JA21 in het kabinet zit. Het kabinet-Jetten zou met twee rechtse partijen een rechtsere signatuur hebben en daar zal GroenLinks-PvdA alleen maar hard oppositie tegen willen voeren.

VVD-leider Yesilgöz zei op de persbijeenkomst dat ze graag met JA21 had samengewerkt. "We moeten nog in kaart gaan brengen hoe we dat precies willen gaan doen." Ze benadrukt dat de keuze voor een minderheidskabinet "niet bij gebrek aan beter" is.

De Surinaams-Nederlandse schrijfster Astrid Roemer is op 78-jarige leeftijd in haar woonplaats Paramaribo overleden. Roemer gold als een van de meest invloedrijke auteurs binnen de Nederlandstalige Caribische literatuur. Uitgeverij Prometheus bevestigt haar overlijden.

Astrid Heligonda Roemer werd in 1947 geboren in Paramaribo. Ze brak in Nederland in 1982 door met het boek Over de gekte van een vrouw, een experimentele roman over de complexiteit van het vrouw-zijn. Later volgde onder meer de romantrilogie Onmogelijk moederland over de dekolonisatie van Suriname.

De trilogie wordt gezien als haar magnum opus. Roemer zelf noemde het haar 'drieling'. Na Gewaagd leven (1996), Lijken op liefde (1997) en Was getekend (1999) werden de werken in 2001 gebundeld tot Onmogelijk Moederland. Aan de hand van verschillende personages beschreef zij Suriname in de laatste dertig jaar van de twintigste eeuw.

Eigenzinnig

In 2016 kreeg Roemer tot haar grote verrassing de P.C. Hooft-prijs voor haar oeuvre. Nooit eerder kreeg zij een Nederlandse literaire prijs. De jury prees Roemer voor haar romans die leiden tot "literaire verbeeldingen van de geschiedenis van Suriname".

In 2021 werd haar als eerste auteur van Surinaamse afkomst de Prijs der Nederlandse Letteren toegekend, maar tot een feestelijke uitreiking kwam het niet. Het organiserend comité schrapte de ceremonie omdat Roemer omstreden uitspraken had gedaan over oud-legerleider Desi Bouterse, die was veroordeeld voor de Decembermoorden.

Roemer stond bekend om haar uitgesproken en eigenzinnige mening. Behalve romans schreef ze ook poëzie, toneelstukken, kinderboeken en korte verhalen. De Surinaamse website Starnieuws vindt dat Roemer "een literair nalatenschap achterlaat die van blijvende betekenis is voor Suriname, het Caribisch gebied en de Nederlandstalige literatuur. Haar werk blijft gelezen, bestudeerd en besproken, zowel nationaal als internationaal."

On a Woman's Madness

Dat Roemer ook internationaal werd erkend, bleek wel toen Over de gekte van een vrouw door Lucy Scott werd vertaald in het Engels. On a Woman's Madness werd in 2023 onder meer genomineerd voor de National Book Award, een grote Amerikaanse literaire prijs. Ook werd het boek opgenomen op de longlist van de International Booker Prize.

De Bijenkorf schrapt vanaf komende maand zo'n 167 banen. De warenhuisketen noemt het een "noodzakelijke maatregel door de veranderende marktomstandigheden".

Er verdwijnen 57 functies op het hoofdkantoor en in de winkels moeten 110 mensen vertrekken. Daar werken nu zo'n 2250 mensen alleen voor de Bijenkorf zelf. Ook werken er nog 2200 mensen voor winkels van andere merken in de Bijenkorf. Alle zeven winkels in Nederland blijven wel open.

Op dit moment zegt De Bijenkorf aan een "aangescherpte strategische koers" te werken, waardoor er veranderingen binnen de winkels nodig zijn. Een woordvoerder geeft aan dat de markt snel verandert en uitdagend is.

Nieuwe koers

De Bijenkorf is al meer dan 155 jaar een vast onderdeel van het Nederlandse winkelstraatbeeld. In de vorige eeuw groeide De Bijenkorf met grote warenhuizen uit tot een icoon in de winkelstraat, met op het hoogtepunt twaalf filialen door het land.

Vanaf 1999 wisselde De Bijenkorf regelmatig van eigenaar. Toen fuseerde moederbedrijf KBB met Vendex, van het voormalige V&D. Sinds begin 2011 is de Bijenkorf onderdeel van Selfridges Group Ltd., in bezit van investeringsmaatschappijen uit Thailand en Saudi-Arabië.

Deze eeuw werden al een aantal flinke hervormingen uitgevoerd. In 2014 sloten de filialen in Arnhem en Enschede. Twee jaar later volgden de vestigingen in Groningen, Breda en Den Bosch.

In 2015 stopte De Bijenkorf bovendien met de Dwaze Dagen, de bekende uitverkoop, omdat die volgens de toenmalige topman niet meer pasten bij het imago. De Bijenkorf wilde zich meer richten op het hoogste segment.

In de jaren daarna schrapte de winkelketen honderden banen op verschillende momenten, zowel op kantoor als in de winkels.

Leegstaande panden

Dat De Bijenkorf deze reorganisatie nu uitvoert, vindt retail-econoom Peter van Heerde van de Rabobank niet verrassend. "Warenhuizen hebben al langer moeite om overeind te blijven, dat geldt eigenlijk voor de hele non-food detailhandel."

Volgens Van Heerde is V&D daar een goed voorbeeld van. "Er komen steeds meer winkels op die hun eigen merk verkopen. Dus dat De Bijenkorf, dat meerdere merken verkoopt, er zich niet aan kan onttrekken is niet vreemd. Er is veel concurrentie, dus dan moet je bij blijven sturen om te zorgen dat je overeind blijft."

Dat winkels het lastig hebben is te zien in het aantal leegstaande winkelpanden. Dat neemt steeds verder toe, blijkt vandaag uit cijfers van marktonderzoeker Locatus. Begin deze maand stonden er in Nederland ruim 14.000 winkelpanden leeg en nam het totaalaantal winkelpanden af. Dat is volgens Van Heerde bijna volledig toe te schrijven aan het online winkelen.

Online versus fysiek

De enorme vlucht van het online shoppen betekent dat fysieke winkels zich anders moeten opstellen om de klant toch te kunnen trekken, zegt Van Heerde. Online en fysieke winkels bedienen daardoor steeds meer andere behoeftes. "Als je een gemaksshopper bent, moet je online gaan. Speelt beleving meer een rol, dan ga je naar de winkel. Fysieke winkels blijven daardoor inzetten op het prikkelen van zintuigen om te zorgen dat consumenten blijven komen."

Ook De Bijenkorf probeert die belofte waar te maken. Zo zet de warenhuisketen al langere tijd in op het premium segment, en dat is volgens Van Heerde vrij uniek. "Hoewel het warenhuis eerder echt moeite had zich te onderscheiden, doen ze dat sinds de overname door Selfridges door de focus te leggen op luxe."

Maar om ervoor te zorgen dat die beleving waargemaakt wordt, heb je goed personeel nodig. En dat is voor winkels in deze tijd een uitdaging, ziet Van Heerde. "Je hebt te maken met grote arbeidstekorten, maar hebt ook goed gekwalificeerd personeel nodig dat de service kan gaan bieden. En dat is een groot probleem dat nu in de retail speelt."

Het aantal aanslagen met explosieven is afgelopen jaar nagenoeg gelijk gebleven. Dat blijkt uit cijfers van de politie over het aantal aanslagen op woningen, bedrijven en voertuigen. Onlangs werd al duidelijk dat het aantal explosies amper daalt.

Een speciaal team dat is opgezet vanuit de overheid, het Offensief tegen Explosies, telde vorig jaar uiteindelijk 1525 aanslagen met explosieven of pogingen daartoe. Dat zijn er achttien minder dan een jaar eerder.

De politie stelt dat het aantal nog steeds te hoog is. "De gevolgen van explosies zijn ingrijpend, met soms zelfs dodelijke slachtoffers of ernstig letsel."

De meeste aanslagen worden met zwaar vuurwerk gepleegd. Bij meer dan 500 explosies is ook gebruikgemaakt van brandstof. De uitvoerders plakken dan één of twee cobra's op een fles benzine, waardoor een vuurzee ontstaat en dus nog meer schade.

Ronselen van kwetsbare jongeren

Het team ziet dat het meestal jongeren zijn die bereid zijn om tegen betaling een explosief te plaatsen. "Zij bevinden zich vaak in een kwetsbare maatschappelijke en economische positie. En soms ook in een psychisch kwetsbare situatie. Hierdoor zijn zij makkelijk beïnvloedbaar", concludeert het team.

Om de aanslagengolf te stoppen, is het Offensief tegen Explosies bezig op meerdere fronten tegelijk: van opsporing tot preventie en nazorg.

"Onze focus ligt op de groep minderjarige jongens die makkelijk beïnvloedbaar is, maar ook op de brokers die deze jongens erin trekken", zei politieman Jos van der Stap eerder tegen de NOS. "We zien dat zij bewust naar bepaalde scholen of begeleidwonenprojecten gaan om te ronselen."

Het offensief is een samenwerking van het ministerie van Justitie en Veiligheid, gemeenten, de politie, het OM, woningcorporaties, verzekeraars, reclasseringsorganisaties en het bedrijfsleven. Carola Schouten, burgemeester van Rotterdam en voorzitter van het team hoopt dat de trend doorzet: "Maar we moeten niet achterover leunen. Hopelijk is deze afname het begin van een verdere daling."

Aanslagen gaan door

Want ook in het nieuwe jaar gaan de aanslagen op huizen onverminderd door. Afgelopen week waren er al zeker tien explosies op verschillende plekken in Nederland.

Gisteravond laat ging een vuurwerkbom af bij de voordeur van een huis in Almere. Dinsdag was het al raak op een ander adres in Almere en diezelfde dag was er ook een explosie bij een huis in Heerhugowaard, dat al twee keer eerder doelwit was van een aanslag.

Eerder in de week waren er twee explosies bij een dönerzaak in Amersfoort, waarbij een uitslaande brand ontstond. Verder ontstond grote schade na een explosie bij een huis in Naarden en waren er deze week ook in Den Haag, Rotterdam en Amsterdam weer aanslagen.

Terwijl de storm Goretti in ons land slechts leidt tot een stevige oostenwind, is de impact op andere West-Europese landen groter. Vooral in het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk veroorzaakt Goretti grote problemen.

In Frankrijk raasde de storm sinds afgelopen nacht met meer dan 200 kilometer per uur over het land. Zo'n 380.000 huizen zitten zonder stroom. Vooral de regio Normandië in het noordwesten kampt met stroomuitval, meldt netbeheerder Enedis. Ook Bretagne, Picardië en Île-de-France, rond Parijs, zijn getroffen.

De netbeheerder zegt dat meer dan 2400 medewerkers zijn ingezet om de elektriciteitsvoorziening te herstellen.

In de kustplaats Cayeux-sur-Mer zijn wegen onder water gelopen. In sommige straten stond het water 40 centimeter hoog, meldt BFMTV.

Zo'n dertig mensen raakten in het getroffen gebied lichtgewond vanwege de storm. In meerdere departementen gold code rood, maar inmiddels is de storm afgezwakt en geldt voor bijna heel Frankrijk code geel.

In het Verenigd Koninkrijk bereikte Goretti, die in de Britse media een weather bomb wordt genoemd, windsnelheden van bijna 160 kilometer per uur. Volgens weerdienst Met Office kan er plaatselijk tot 25 centimeter sneeuw vallen. Het stadsbestuur van Stoke-on-Trent sprak over de "ergste sneeuwval in tien jaar".

Meer dan 44.000 huishoudens in het VK zitten nog zonder stroom, meldt de BBC. Eerder waren dat er 57.000. Vooral het zuidwesten is getroffen.

In Schotland zijn bijna 300 scholen vandaag dicht. Ook in Wales blijven leerlingen van tientallen scholen thuis.

Openbaar vervoer

Het openbaar vervoer in Engeland, Wales en Schotland is door Goretti verstoord. Zo rijden sommige treinen niet en is de dienstregeling op meerdere trajecten aangepast. Spoorwegmaatschappijen waarschuwen reizigers in het midden van Engeland om niet te reizen.

Op Heathrow in Londen zijn zeker 69 vluchten van en naar de luchthaven geannuleerd, melden Britse media. Zo'n 9000 reizigers zijn daardoor getroffen.

In België moesten hulpdiensten in actie komen vanwege stormschade. Zo is de brandweer in Brussel meer dan zestig keer uitgerukt vanwege omgevallen bomen en losgewaaide voorwerpen, meldt VRT Nieuws.

Ook zorgde de storm in de plaats Kemmel in het zuiden van België voor wateroverlast.

De gouverneur van de provincie Luik heeft scholen in het basis- en voortgezet onderwijs gevraagd om leerlingen eerder naar huis te sturen, meldt de VRT. Vanwege de verwachte sneeuwval wil de gouverneur voorkomen dat kinderen die reizen met het ov niet meer thuis kunnen komen.

De Duitse weersdienst DWD heeft voor het noordwesten en zuidoosten van het land code rood en oranje afgegeven. De autoriteiten roepen Duitsers op om zoveel mogelijk thuis te blijven. Veel scholieren in het noorden zijn vrij of volgen lessen vanuit huis.

Vanwege de ijzige storm, die in Duitsland de naam Elli draagt, laat spoorwegmaatschappij Deutsche Bahn de langeafstandstreinen in het noorden niet meer rijden.

Op de luchthavens van Hannover en Hamburg zijn vluchten geannuleerd.

Gevangenentransport glijdt weg

Het verkeer kwam op meerdere plekken in het land vast te zitten. Zo gleed bij Löningen in de deelstaat Nedersaksen een gevangenenbus van de weg door ijzel. De bus vervoerde op dat moment gevangenen uit Oldenburg naar een andere locatie.

Boeren in de buurt hebben volgens lokale media de spekgladde weg ijsvrij gemaakt en de bus weer de weg op geholpen. Het is niet bekend of er gewonden zijn gevallen.

Het demissionaire kabinet wil dat er een minimale afstand komt tussen geitenhouderijen en nieuwbouwwoningen, om de gezondheid van omwonenden te beschermen. Hoe groot die afstand precies moet worden, moet nog worden besloten.

Daarmee stelt het demissionaire kabinet de beslissing om gehoor te geven aan een dringend advies van de Gezondheidsraad in feite opnieuw uit. De raad vindt dat er niemand langdurig binnen een straal van 1 kilometer van een geitenboerderij moet zijn, vanwege het risico op gezondheidsproblemen.

De Gezondheidsraad concludeerde dat mensen die binnen 500 meter van zo'n boerderij wonen, 73 procent meer kans op een longontsteking hebben dan andere Nederlanders. Woon je binnen 1 kilometer van een geitenhouderij, dan heb je 19 procent meer kans op een longontsteking.

Nog meer onderzoek

De kwestie of er maatregelen nodig zijn tegen de uitstoot van geitenhouderijen speelt al langer in het kabinet. Toen de PVV nog in dat kabinet zat, botste toenmalig minister Agema (Volksgezondheid) erover met BBB-minister Femke Wiersma (Landbouw). Wiersma hield volgens ingewijden maatregelen tegen geitenhouderijen tegen, omdat zij ook de zakelijke belangen van de sector meenam in haar beslissing.

Hoewel Wiersma nu samen met Jan Anthonie Bruijn (Volksgezondheid, VVD) tot een minimale afstandsnorm komt, wordt het precieze besluit dus uitgesteld. De ministers willen dat eerst nog beter bekeken wordt vanaf welke afstand tussen de 500 en 1000 meter omwonenden nou echt meer risico lopen. "Dat moeten we zorgvuldig doen, want je wil niet dat straks de woningbouwopgave gaat vastlopen", zegt Wiersma.

Het ministerie van Volksgezondheid vindt binnenskamers eigenlijk dat het advies van de Gezondheidsraad helemaal moeten worden opgevolgd, maar wijst ook op zorgvuldigheid. "Een afstandsnorm betekent veel: voor de bouw, voor de geitenhouderijen, voor de mensen die er wonen", vindt Bruijn. "Je kan niet nu zeggen 500 meter en straks 800 meter. Zij moeten weten waar ze aan toe zijn."

Schonere stallen

Op dit moment staan er ook al heel wat woningen binnen 1 kilometer van een geitenhouderij. Om de gezondheid van bewoners te beschermen, wil het kabinet de geitenhouderijen verplichten om schoner te werken.

Maar een beslissing over welke maatregelen zij precies moeten nemen, stelt het kabinet ook nog uit. De twee demissionaire ministers willen daarvoor eerst nog verder onderzoek afwachten. "Je kan denken aan de manier waarop geventileerd wordt", zegt Bruijn er wel over.

Op dit moment hebben negen provincies een bouwstop ingesteld. Dat betekent dat er tijdelijk geen nieuwe stallen gebouwd worden in de buurt van woonhuizen en geen woonhuizen in de buurt van stallen. Het kabinet gaat de provincies vragen om die bouwstop te verlengen.

De vraag is of de Tweede Kamer sneller maatregelen wil afdwingen. Die debatteert 14 januari over het onderwerp.

In het Brabantse Hulten is vanochtend een agent gewond geraakt die bij een auto-ongeluk wilde helpen. Volgens de politie keerden de inzittenden van de auto zich tegen de politie en ontstond er een gevecht. Beide verdachten, een 33-jarige man uit Rijen en een 46-jarige vrouw uit Den Bosch, zijn aangehouden.

Het ongeluk gebeurde rond 09.30 uur op de Rijksweg. De politie kreeg een melding binnen dat er een voertuig in een sloot was beland.

Toen agenten arriveerden, troffen zij een man en een vrouw aan die uit de auto waren gekropen. Toen agenten hen wilden helpen, reageerden ze allebei agressief, meldt de politie.

Onder invloed van drugs

Er ontstond een worsteling tussen de man en de agenten, waar de vrouw zich volgens de politie ook mee begon te bemoeien. Zij werd met de wapenstok op afstand gehouden.

Met behulp van onder meer pepperspray is de man uiteindelijk opgepakt. Vervolgens werd ook de vrouw aangehouden. Uit een eerste speekseltest is gebleken dat ze allebei onder invloed waren van drugs, meldt Omroep Brabant.

De agent die gewond raakte is voor behandeling naar de eerste hulp gebracht. De verdachten zijn naar het politiebureau gebracht en worden daar gehoord.

Terwijl treinen uitvallen, vliegtuigen aan de grond blijven en weggebruikers gladde wegen mijden, zetten mensen door het hele land zich in om anderen te helpen. Van vervoer voor mensen met een beperking tot een maaltijdbezorgdienst voor ouderen: de ene organisatie werkt vanuit een voorbereid weerprotocol, de andere bekijkt per moment of maatregelen nodig zijn.

"Ik heb overuren gedraaid", verzucht coördinator Karin van Rooijen van Tafeltje Dekje in De Bilt. Dat is een service waarbij warme maaltijden worden gebracht naar ouderen die hulpbehoevend zijn. "Tot nu toe lukt het om iedereen eten te brengen", zegt ze.

Elke dag rekenen zo'n twintig mensen in De Bilt op een warme maaltijd van de club. Die wordt niet alleen gebracht, maar ook netjes op een bord geserveerd. Met een praatje erbij. Allemaal door vrijwilligers, die gemiddeld 80 jaar oud zijn.

Veel mensen bij wie de maaltijden bezorgd moeten worden, wonen op afgelegen plekken. "Daar is het wegdek ronduit slecht", zegt Van Rooijen. Uiteindelijk vond ze genoeg vrijwilligers bereid om de sneeuw te trotseren. "Zij weten ook: de mensen waar wij komen, zijn er nog erger aan toe. Zij rekenen er echt op."

RTV Utrecht ging mee op pad met vrijwilliger Marten:

Noodplan

Een weerprotocol is er niet bij Tafeltje Dekje. "Ik doe dit nu veertien jaar en heb weer zoals dit nog nooit meegemaakt", zegt Van Rooijen. "We zijn een kleinschalige, houtje-touwtje-organisatie. Aan mij de taak om het rond te krijgen."

Niet op alle plekken is er zo'n coördinator om alles te regelen. Mantelzorgers staan er vaak alleen voor. De afgelopen dagen bleek dat sommigen niet voldoende voorbereid waren op een weersituatie als deze, zegt woordvoerder Felice Postma van MantelzorgNL. "Er waren bijvoorbeeld geen afspraken gemaakt met buren of andere mensen in de omgeving, terwijl de mantelzorger ook niet kon komen."

Maar ook als het wel goed geregeld lijkt, loopt het soms mis. Zo was er in Soest een 93-jarige vrouw die afhankelijk is van thuiszorg om uit bed te komen. Haar sleutelkastje was bevroren, waardoor er niemand naar binnen kon komen. "Uiteindelijk ging haar 66-jarige zoon die kant op om haar te helpen", zegt Postma. De thuiszorg was al weg naar de volgende cliënt. "De zoon heeft met een föhn dat sleutelkastje staan ontdooien."

De vereniging roept nu actief op om te gaan nadenken over een noodplan. "Dat is echt heel belangrijk."

Speciaal vervoer

Van zo'n plan is wel sprake bij Vervoer Gooi- en Vechtstreek, de partij die in de regio Hilversum ritten regelt voor mensen die zelf niet kunnen reizen. "Wij kijken per dag naar wat kan", zegt manager Martine van Calcar.

Zo ging het leerlingenvervoer vanaf dinsdag niet door. "Rijden zou te gevaarlijk zijn geweest voor zowel de leerlingen als de chauffeurs. Ouders reageerden daar over het algemeen begripvol op, zeker omdat we het tijdig mededeelden."

Vervoer Gooi- en Vechtstreek biedt ook autoritten aan voor mensen met een beperking, chronische ziekte of ouderen die niet zelfstandig met het ov kunnen reizen. De ritjes zijn bedoeld voor familie- of kappersbezoek, of om boodschappen te doen.

Normaal gesproken zijn er zo'n 600 van dat soort ritten per dag, de afgelopen dagen maar 200. "We rijden alleen noodzakelijke ritten", zegt Van Calcar. Het gaat dan om medische bezoeken en uitvaarten.

Voedselbank

In het noorden van het land geldt tot vanavond code oranje. Daar zijn verschillende faciliteiten dicht, zoals ook de voedselbank in Delfzijl, schrijft RTV Noord. Die is normaal elke vrijdagochtend open, maar vandaag niet vanwege de grote sneeuwval. "De veiligheid van klanten en medewerkers staat voorop", aldus het bestuur.

Voor wie niet zonder ondersteuning kan tot volgende week vrijdag, is een alternatief bedacht. Zij kunnen morgenochtend hun pakket ophalen.

Syrië heeft de gewapende groep SDF een deadline gesteld om Aleppo te verlaten. Al dagenlang zijn er gevechten in de Syrische stad tussen de Syrische regeringstroepen en daaraan gelieerde milities aan de ene kant en de door Koerden gedomineerde strijdgroep SDF aan de andere kant.

Vanaf 03.00 uur lokale tijd geldt in de stad een staakt-het-vuren, meldt het Syrische ministerie van Defensie in een verklaring aan het Syrische persbureau SANA. Bussen zijn ingezet om de SDF-strijders van Aleppo naar het noordoosten van Syrië te verplaatsen. Veiligheidstroepen zijn aanwezig om te garanderen dat de groepen veilig de regio kunnen verlaten.

De Koerdische strijders zouden echter weigeren de buurten Ashrafieh en Sheikh Maqsoud in Aleppo te verlaten. Ze willen blijven om hun "buurten te verdedigen", schrijft Al Jazeera.

Het Syrische ministerie zegt met de maatregel een einde te willen maken aan de onveilige situatie in die wijken en de rechtsstaat en officiële instanties weer te herstellen. Ook moet het voor burgers die gedwongen hun huizen moesten verlaten mogelijk worden om weer terug te keren, aldus het ministerie.

Dagenlange onrust

Zowel de Syrische regeringstroepen als de SDF verwijten elkaar verantwoordelijk te zijn voor de geweldsuitbarsting. Volgens de SDF zijn er zeker negen doden gevallen, en raakten 55 mensen gewond.

De SDF speelde de afgelopen jaren een grote rol in de strijd tegen het regime van oud-president Assad en de terreurgroep Islamitische Staat. De SDF controleert nu het noordoosten van Syrië. Na de val van Assad in december 2024 is afgesproken dat de Koerdische groep Aleppo zou verlaten en dat het SDF-gebied zou opgaan in de Syrische staat.

Maar dat proces komt niet van de grond. De Koerden vertrouwen de interim-regering in Damascus niet; zij willen dat de rechten en erkenning voor Koerden in de nieuwe grondwet worden opgenomen. De regering beschuldigt de SDF van het schenden van afspraken.

Gisteren riep het leger inwoners van de stad op om weg te gaan. Daarna voerde het leger luchtaanvallen uit. Tienduizenden mensen verlieten Aleppo en zo'n 4000 mensen zochten hun toevlucht in schuilplaatsen in de stad.

De burgemeester van de Oekraïense hoofdstad Kyiv heeft bewoners opgeroepen de stad te verlaten vanwege problemen met de water- en energievoorziening na de Russische aanvallen van vannacht.

Op Telegram schrijft Vitali Klitsjko dat inwoners, als ze dat kunnen, moeten vertrekken omdat bij de luchtaanvallen infrastructuur voor energie en warmte is geraakt. Ook werden verschillende wijken geraakt.

Burgemeester Klitsjko stelt dat de helft van de bijna 6000 flatgebouwen in Kyiv door de aanval niet meer verwarmd kunnen worden. Ook de watervoorziening is door de aanvallen verstoord, zegt hij.

Ziekenhuizen en kraamklinieken zijn met mobiele installaties van stroom voorzien, maar aan de elektriciteits- en warmtevoorziening voor woningen wordt nog gewerkt. De burgemeester zegt dat het nog wel een paar dagen kan duren voordat de infrastructuur gerepareerd is, omdat de weersverwachtingen de komende dagen niet goed zijn. In Kyiv is het dit weekend en de week erna ruim -10 graden.

Hypersonische raket

Bij een andere aanval vannacht, op de west-Oekraïense stad Lviv, heeft Rusland de raket Oresjnik gebruikt. De raket heeft volgens de burgemeester van Lviv belangrijke infrastructuur in de stad geraakt.

Volgens de Russische president Poetin beweegt dit type raket zich met hypersonische snelheid. De raket zou voor het eerst zijn ingezet in 2024.

Beelden van de inslag verschenen op sociale media:

Volgens het Russische ministerie van Defensie zijn de aanvallen van vannacht een reactie op de aanval die Oekraïne zou hebben uitgevoerd op een residentie van de Russische president Poetin.

De beschuldiging van deze aanval werd door de Oekraïense president Zelensky vrijwel direct weersproken. Rusland deelde twee dagen daarna beelden van een aanval, maar deze werden door Oekraïne afgedaan als "lachwekkend". Ook de CIA, de buitenlandse inlichtingendienst van de VS, heeft vastgesteld dat Oekraïne de residentie van Poetin niet heeft aangevallen.