NOS Nieuws - Algemeen

Nederland en 31 andere landen brengen een recordhoeveelheid olie uit hun strategische reserves op de markt. Dit moet de omhooggeschoten olieprijs drukken en de economische schade van de prijspiek dempen.

Het gaat om 400 miljoen vaten olie, maakte het Internationaal Energieagentschap (IEA) in Parijs bekend. Dat is ongeveer evenveel als de wereld in vier dagen gebruikt. Nederland geeft ruim vijf miljoen vaten vrij. In totaal hebben IEA-landen zo'n 1,8 miljard vaten olie achter de hand.

De olieprijs schoot omhoog nadat Israël en de Verenigde Staten waren begonnen met hun aanvallen op Iran, waarna dat land de Straat van Hormuz blokkeerde. Circa een vijfde van de totale olietoevoer naar de wereldmarkt gaat via die cruciale route, maar ook de internationale handel in vloeibaar gas is verstoord. Door de oorlog is verder op diverse plekken olie- en gasinfrastructuur getroffen of stilgelegd.

Reserves tegen prijsschokken

De olieprijs ging de afgelopen dagen op en neer, onder meer door nieuws over de oorlog en uitlatingen van de Amerikaanse president Trump. Hoge olieprijzen en grillige prijsbewegingen kunnen leiden tot politieke onrust, omdat mensen in hun portemonnee worden geraakt. Ook kan het de economie schaden omdat bedrijven hogere kosten maken.

Hoeveel effect het vrijgeven van olie exact heeft, is moeilijk te voorzien, zegt Gertjan ten Broeke, directeur van de stichting COVA die de Nederlandse oliereserve beheert. "Het feit dat we strategische oliereserves hebben is natuurlijk een goed ding, zeker als ze ingezet gaan worden. Dat zou de oliemarkten moeten kalmeren."

Ten Broeke waagt zich niet aan het voorspellen van de prijzen. "Er zit natuurlijk ook heel veel sentiment in de olieprijs. Hoelang gaat de crisis nog duren? Wat er gebeurt laat zich ontzettend moeilijk voorspellen."

Reserve zesde maal aangesproken

Het IEA bestaat vooral uit ontwikkelde landen die voor hun economie afhankelijk zijn van (geïmporteerde) olie. Lidstaten zijn verplicht een oliereserve aan te houden die goed is voor circa drie maanden aan import. In IEA-verband spreken ze af wanneer ze olie uit deze voorraad vrijgeven om de gevolgen van onrust te dempen. De olievoorraad is alleen bedoeld voor uitzonderlijke gebeurtenissen, niet voor normale prijsschommelingen.

In totaal hebben IEA-landen 1,2 miljard vaten olie in hun voorraden. Bedrijven beheren ook nog eens 600 miljoen vaten op verzoek van overheden. Dit is slechts een deel van de wereldwijde olievoorraden, maar die staan niet onder controle van het IEA en de lidstaten.

De laatste keer dat het IEA olie vrijgaf, was na de grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne in 2022. In twee ronden gingen toen 128 miljoen vaten olie de markt op. Het IEA gaf eerder olie vrij in aanloop naar de Golfoorlog in 1991, toen twee orkanen het Caribisch gebied troffen in 2005 en bij het uitbreken van de burgeroorlog in Libië in 2011.

Opgericht na olieboycot

Nederland is sinds de start in 1974 lid van het Internationaal Energieagentschap, samen met 31 andere landen. Het IEA werd opgericht nadat olieprijzen omhoog waren geschoten door een olieboycot van OPEC, de organisatie voor olieproducerende landen. Zij weigerden olie te leveren aan landen, waaronder Nederland, die Israël steunden in de Jom Kipoer-oorlog.

De oliecrisis maakte duidelijk hoe kwetsbaar westerse landen zijn voor hoge olieprijzen en verstoring van de aanvoer. Het IEA moet de speciale oliereserves coördineren en landen helpen hun energiebeleid af te stemmen. Later werd de organisatie ook een belangrijke bron van energiedata, en na het sluiten van het klimaatverdrag van Parijs schreef het ook rapporten over klimaatbeleid.

De prijzen aan de pomp stijgen door, de zorgen over de wereldwijde toevoer van olie groeien en de oorlog in het Midden-Oosten is nog niet voorbij. Door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz komt een vijfde van de wereldwijde olie niet de markt op. De regering-Trump probeert van alles om de prijsstijging af te remmen, maar kunnen ze een nieuwe oliecrisis voorkomen?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Amerika-kenner en journalist voor de Groene Amsterdammer Casper Thomas vertelt dat het hoofdtoneel van de oorlog in Iran is verschoven van het vasteland naar deze nauwe zeestraat. De stijgende olieprijzen raken de VS nog niet heel hard, omdat de Amerikanen niet erg afhankelijk zijn van de wereldmarkt. Maar als dit langere tijd gaat duren, en de midterm-verkiezingen in het najaar dichterbij komen, kan het politieke probleem voor president Trump wel groeien.

Opvallend is dat de afgelopen dagen de olieprijs direct steeg of daalde door uitspraken van Trump zelf. De Amerikaanse president is een van de grote factoren die invloed hebben op de olieprijs, analyseert directeur van het Centre for International Energy Policy (CIEP) Pier Stapersma. Om de olieprijs te laten dalen, kan de Amerikaanse regering van alles proberen, maar essentieel is dat de olietankers weer gaan varen door de Straat van Hormuz.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Een van de voormalige pleegvaders van jeugddorp De Glind in Gelderland wordt alsnog strafrechtelijk vervolgd voor seksueel misbruik in 1992. Het Openbaar Ministerie verdenkt de man van 68 van ontucht met een kind dat destijds 7 jaar oud was.

De dagvaarding is vanochtend bekendgemaakt door strafrechtadvocaat Jordi L'Homme bij Omroep Gelderland. De verdachte, bekend onder zijn initialen C.W., ontkent de beschuldigingen.

In totaal hebben vier oud-bewoners van De Glind aangifte gedaan van langdurig seksueel misbruik en mishandeling door dezelfde pleegvader. Zij kwamen met elkaar in contact na een reportage van Omroep Gelderland in 2022 over misstanden in het jeugddorp, vlak bij Barneveld.

Overtuigend bewezen

Het OM acht in die vier zaken seksueel misbruik wettig en overtuigend bewezen. Toch gaat justitie in drie van de vier zaken niet over tot vervolging, omdat ze volgens de wet zijn verjaard.

De verklaringen uit de drie zaken spelen mogelijk wel een rol in de vierde zaak, die nu wordt voorbereid. Ze kunnen worden gebruikt als zogenoemd schakelbewijs.

Normale jeugd

De Glind wordt een jeugddorp genoemd, omdat er van oudsher uit huis geplaatste kinderen worden opgevangen. De leiding van de gelijknamige stichting zegt de intentie te hebben om de kinderen een normale jeugd te geven binnen een grotendeels gereformeerde dorpsgemeenschap.

In de berichtgeving bij Omroep Gelderland van 2022 was sprake van "tientallen klachten" van misbruik en mishandeling, maar die leidden lang niet allemaal tot een aangifte.

Lang mee weggekomen

"Ik ben heel blij en opgelucht dat C.W. gedagvaard wordt", reageert Miranda, een van de oud-bewoners die wel aangifte deed en meewerkte aan de reportage. "Dat hij zich nu voor de rechter moet verantwoorden voor de misbruikdelicten die hij heeft gepleegd. Hij is er te lang mee weggekomen en de tijd is aangebroken dat onze stem gehoord wordt."

Hoewel drie van de vier zaken geseponeerd zijn, voelt de vervolging in de vierde zaak als een overwinning voor al zijn slachtoffers, zegt Miranda. "En laat dit een boodschap zijn voor andere slachtoffers: er is nog veel mogelijk en jullie zijn niet alleen."

Gezinshuis

De vier oud-bewoners verbleven in de jaren tachtig en begin jaren negentig in hetzelfde gezinshuis in De Glind. Volgens hun verklaringen kwam de pleegvader 's avonds of 's nachts de slaapkamers binnen en betastte hij de kinderen in bed.

Sommigen van de gedupeerden deden als kind al melding van het misbruik bij de directie van het jeugddorp. Toch, zo zeggen zij, mocht de pleegvader kinderen blijven opvangen en zou het seksueel misbruik zijn doorgegaan.

Advocaat L'Homme noemt de strafrechtelijke vervolging van C.W. "een belangrijke stap" en een "erkenning van de slachtoffers".

"Tegelijkertijd gaat hiervan een krachtig signaal uit: ook vele jaren later kan strafvervolging nog plaatsvinden", aldus L'Homme. "Zelfs als het misbruik teruggaat tot de jaren negentig. (Pleeg)kinderen moeten veilig zijn."

Ontkenning

De advocaat van de verdachte houdt het bij een korte reactie. "Wij hebben kennisgenomen van de beslissing van het Openbaar Ministerie om gevolg te geven aan een aangifte", aldus Geertjan van Oosten. "Cliënt betreurt deze beslissing en blijft stellig in zijn ontkenning."

Wanneer de zaak inhoudelijk voor de rechter komt, is nog niet bekend.

Bij graafwerkzaamheden in het natuurgebied ten noorden van Assen is het Drentse waterbedrijf op oude grafheuvels gestuit met urnen en karrensporen. Archeologen spreken over een tot nu toe onbekend grafveld dat vermoedelijk 2000 tot 4000 jaar oud is.

"Nieuwe grafveldjes vind je eigenlijk niet vaak meer", zegt archeoloog Dave la Fèber bij RTV Drenthe. "Andere grafheuvels zijn bekend, deze is onbekend. Nu we dit weten zijn we heel blij want het levert weer nieuwe informatie op."

Het Drentse waterbedrijf WMD is bezig met de vervanging van de waterleiding in natuurgebied Drentsche Aa. Het gebied staat al heel lang bekend om z'n historische waarde. De beekdalen in het gebied worden door archeologen zelfs gezien als een van de best bewaarde prehistorische cultuurlandschappen van Noord-Europa.

Toch is Edwin Kusters van het waterbedrijf verrast door de vondst. "We wisten dat het gebied 'hoog-archeologisch' was", zegt hij. "Maar dat we daadwerkelijk iets vinden is wel uniek."

Archeoloog Dave La Fèber laat het grafveld zien:

Archeoloog La Fèber: "Mijn collega ontdekte ineens een heel grote vlek en omdat wij dat soort vlekken altijd goed bekijken, heeft hij geconstateerd dat daar crematieresten in lagen. Toen is hij verder gaan kijken en bleken er meerdere grafheuvels te liggen."

De grafheuvels dateren vermoedelijk uit de brons- of ijzertijd. Mensen werden toen niet letterlijk begraven, maar verbrand op het land. Daarna werd de as verzameld en in urnen onder de grond gestopt.

Archeologen vinden nu kleine witte stukjes bot terug. Dat zijn de crematieresten. Ook zijn al stukjes houtskool en stukjes urn aangetroffen.

Hoogste punt

De grafheuvels waren van de hele gemeenschap en werden volgens La Fèber vaak aangelegd op de hoogste punten in het gebied.

Aan de hand van de grootte van de nu gevonden graven denken archeologen te kunnen achterhalen of het om iemand van stand ging of juist niet. "Maar die grootte kan ook weersafhankelijk zijn geweest. Dat je in de zomer een groter graf kreeg dan in de winter", zegt de archeoloog. "Het zijn allemaal dingen die we graag willen weten en waar we onderzoek naar doen."

Nederzetting

Het onderzoek beperkt zich daarbij niet tot de grafheuvels zelf. "Vaak weet je als je een grafveld vindt dat er in de omgeving ook een nederzetting moet zijn geweest", zegt La Fèber. "We moeten als archeologen een reconstructie maken over hoe mensen toen hebben geleefd en in dit geval hoe zij omgingen met hun doden."

Zolang het archeologisch onderzoek loopt, liggen de werkzaamheden aan de nieuwe waterleiding stil. Hoelang dat gaat duren is onbekend.

Oud-medewerker Abderrahim El M. van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) is door de rechtbank in Rotterdam vrijgesproken van het lekken van informatie aan de Marokkaanse geheime dienst (DGED). Hij is wel veroordeeld voor het in handen hebben van een groot aantal staatsgeheime documenten zonder daar bevoegd voor te zijn.

Het Openbaar Ministerie (OM) had een celstraf van twaalf jaar tegen M. geëist. De rechtbank komt tot een veel lagere celstraf van 20 maanden omdat er onvoldoende bewijs is dat de voormalig analist van de NCTV als spion opereerde.

Volgens de rechter had M. weliswaar contact met leden van de Marokkaanse geheime dienst en roepen zijn acties zeker vragen op, maar uit het bewijs blijkt niet dat de analist stukken heeft overgedragen aan de DGED of daar plannen voor had.

Honderden geheime documenten

De 66-jarige Rotterdammer werd in 2023 aangehouden op Schiphol. Hij stond op het punt om naar de Marokkaanse stad Casablanca af te reizen. In zijn bagage zat een gegevensdrager met 284 geheime documenten, opgesteld tussen 2007 en 2023. Deze documenten, afkomstig uit het NCTV-gebouw, waren verboden om mee te nemen. Bij een huiszoeking werden er nog honderden documenten gevonden, ruim 800 hadden de status staatsgeheim.

Twee jaar lang wilde M. geen verklaring afleggen. Toen hij eindelijk wel een verklaring gaf, zei hij dat bepaalde documenten per ongeluk in zijn bagage terecht waren gekomen. Dat zou zijn gebeurd omdat hij stukken mee naar huis had genomen om er thuis aan te werken. Dat laatste is niet toegestaan.

Volgens de rechter heeft M. door het uitprinten en meenemen van de documenten onacceptabele risico's gecreëerd voor de staatsveiligheid en had hij als medewerker van de dienst beter moeten weten.

De straf is gelijk aan de tijd die hij heeft doorgebracht in voorarrest, en dus komt M. op vrije voeten.

Nederland is kwetsbaar bij een langdurige onderbreking van de gasaanvoer. Dat blijkt uit een nieuwe weerbaarheidsanalyse van Gasunie-dochter GTS. Volgens de analyse is Nederland goed voorbereid op reguliere leveringsproblemen, zoals koude winters of kortdurende uitval van infrastructuur, maar onvoldoende op een langdurige verstoring van het gasaanbod.

GTS adviseert de minister van Klimaat en Groene Groei over de leveringszekerheid van gas. Het bedrijf benadrukt dat aanvullende maatregelen nodig zijn om een mogelijk gastekort van maanden op te vangen. Centraal in de aanbevelingen staan het operationeel houden van bestaande gasopslagen en het opbouwen van een strategische noodvoorraad.

Daarbij kan zogenoemd 'kussengas' uit de gasopslagen in uitzonderlijke situaties worden ingezet. Dit gas, dat normaal nodig is om druk te behouden in de opslag, kan gedeeltelijk gebruikt worden om tekorten te beperken. In Nederland gaat het om circa 300 miljard kilowattuur kussengas, op Europees niveau om zeker 800 miljard kilowattuur.

Kwetsbaar door geopolitiek

Hans Coenen, lid van de raad van bestuur van de Gasunie, benadrukt: "De gasleveringszekerheid staat of valt met het opbouwen van een strategische noodvoorraad. Door bestaande opslagen extra te vullen én in uiterste nood het kussengas in te zetten, kunnen langdurige tekorten en extreme prijspieken worden voorkomen."

Nederland is steeds afhankelijker geworden van import. Waar ons land vroeger netto-exporteur was, komt nu ongeveer 67 procent van het gas uit het buitenland, vooral uit Noorwegen en via vloeibaar aardgas uit onder andere de Verenigde Staten.

Tegelijkertijd blijft gas cruciaal voor betaalbare energievoorziening en voor het opvangen van schommelingen in zon- en windproductie. Het veranderende geopolitieke klimaat en de hoge afhankelijkheid van import maken Nederland kwetsbaar voor langdurige verstoringen, met risico op economische schade en energiearmoede, vergelijkbaar met de Europese gascrisis na de Russische invasie van Oekraïne.

'Europees risico'

Op korte termijn adviseert GTS aanvullende maatregelen aan zowel de vraag- als aanbodzijde. Aan de vraagzijde kan dat door maximaal in te zetten op kolencentrales voor stroomproductie, om zo de productie via gascentrales te minimaliseren.

Aan de aanbodzijde zijn de maximale inzet van Europese gasopslagen, binnenlandse productie en langetermijncontracten met verschillende leveranciers uit verschillende landen belangrijk.

De bestaande EU-gasopslagen bieden potentieel genoeg kussengas om een tekort van 500 miljard kilowattuur op te vangen, mits de noodvoorraad snel operationeel kan worden gemaakt, meldt GTS. Het CBS meldde in 2025 dat heel Nederland het jaar ervoor 30 miljard kubieke meter aardgas verbruikte. Dat komt ongeveer neer op 300 miljard kilowattuur.

GTS noemt een langdurige gasonderbreking "een Europees risico". EU-lidstaten moeten gezamenlijk risico's beoordelen en afspraken maken over strategische noodvoorraden, zodat deze direct kunnen worden ingezet om huishoudens te beschermen en de industrie draaiende te houden.

De politie is gisteravond bekogeld met vuurwerk in de Utrechtse wijk Overvecht. Ook een stadsbus kreeg de volle laag. De buschauffeur kon zichzelf in veiligheid brengen. Voor zover nu bekend raakte niemand gewond. De bus is volgens busbedrijf Transdev vernield.

Het incident begon na de achtervolging en de aanhouding van een verdachte op een scooter, rond 23.00 uur op de Theemsdreef, aldus de politie bij RTV Utrecht. Waarvan de scooterrijder werd verdacht, is niet bekendgemaakt.

Direct nadat de scooterrijder was opgepakt, begon een groep van ongeveer vijftig mensen met het bekogelen van de agenten met vuurwerk, laat de politie weten. Niet veel later richtte de groep zijn aandacht op een bus.

Passagiers

Op beelden op sociale media is te zien dat meerdere mensen in de richting van de bus rennen en vuurwerk afsteken. Hoeveel mensen op dat moment in de bus zaten, is niet duidelijk.

Volgens de politie was het tot 01.00 uur onrustig in de straat. "De agressie en het geweld tegen politiemedewerkers is onacceptabel en krijgt een vervolg", aldus de politie.

De Utrechtse gedeputeerde André van Schie, verantwoordelijk voor het busvervoer in de provincie, toonde zich vandaag geschokt. "Echt verschrikkelijk", noemde hij de gebeurtenis. "Ik erger mij er kapot aan. Maar ik denk dat het iets is waar we als maatschappij ook wel iets over te vinden hebben."

De speciale identificatie- en screeningsdienst voor asielzoekers wordt opgeheven. De dienst heeft ruim een jaar lang gefunctioneerd maar de taken worden in juni overgeheveld naar de IND. De 120 werknemers in Ter Apel en Budel mogen niet meeverhuizen en verliezen hun baan.

"Je tuigt met belastinggeld iets op en dan gooi je het in de prullenmand. Inclusief het personeel", reageert een van de werknemers (naam bij redactie bekend) bij RTV Noord. "Weggegooid geld."

De Dienst Identificatie en Screening Asielzoekers (DISA) is vorig jaar januari opgericht door het ministerie van Justitie en Veiligheid. De dienst moest de politie ontlasten, die tot dan toe elke asielzoeker die het land binnenkwam identificeerde en registreerde.

Geen papieren

Het probleem is dat nieuwe asielzoekers vaak geen papieren bij zich hebben. Dan is het lastig om precies vast te stellen waar ze vandaan komen en/of ze al eerder in een ander land asiel hebben aangevraagd.

Toen de DISA begon werd speciaal voor die dienst een computersysteem ontwikkeld om biometrische gegevens zoals vingerafdrukken en gezichtsherkenning terug te vinden in nationale en Europese databases. Die gegevens kon de DISA gebruiken om een asielaanvraag te registreren en het werk van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) te vergemakkelijken.

Het opzetten van de dienst inclusief computersysteem heeft 40 miljoen euro gekost, blijkt uit openbare cijfers van het ministerie. Maar vanaf 12 juni dit jaar gaat de IND de screening zelf doen.

Eerst informeren

"Dit betekent dat de huidige kerntaak van DISA ophoudt te bestaan", aldus het ministerie. "Ik kan op dit moment niet ingaan op de gevolgen voor individuele medewerkers, omdat we hen eerst willen informeren over hun situatie."

Volgens het ministerie was begin vorig jaar al duidelijk dat de DISA een tijdelijke organisatie zou zijn. "Voordat de taakoverdracht heeft plaatsgevonden, is binnen de migratieketen verkend of de screening kon worden belegd bij een bestaande organisatie", zegt een woordvoerder. "Uit deze verkenning bleek de IND de meest logische organisatie om het screeningsproces over te nemen bij de inwerkingtreding van het Europees Migratiepact in juni dit jaar."

Volgens dat pact moeten asielzoekers sneller gescreend worden en moet ook sneller worden besloten over terugkeer naar het land van hun herkomst of een ander veilig land.

In de steek gelaten

Maar de werknemers van de dienst voelen zich overvallen. "We voelen ons in de steek gelaten. Dit hadden wij niet verwacht. Dit is een enorme klap in ons gezicht", zegt een van de personeelsleden.

Hij wijst er samen met collega's op dat de DISA, mede dankzij het nieuwe computersysteem, de foutmarge bij de screening van nieuwe asielzoekers heeft teruggebracht onder de 5 procent. Toen de politie het werk deed, lag die marge volgens hem ruim boven de 15 procent.

De werknemers vrezen ook dat de IND straks omkomt in het werk. "Ze doen niks met de kennis en kunde die wij als medewerkers van de DISA in huis hebben", stellen ze. "En dat terwijl de IND al grote achterstanden heeft."

Ander werk

De 120 werknemers van de dienst die hun baan kwijtraken, worden begeleid naar ander werk. De woordvoerder van het ministerie: "Als vanzelfsprekend zijn voor de medewerkers die daarvoor in aanmerking komen mobiliteitsafspraken uit de cao van de Rijksoverheid van toepassing. Daarbij staan goed werkgeverschap en goede personeelszorg voorop."

Oud-minister Barry Madlener van Infrastructuur en Waterstaat heeft niet goed gemotiveerd waarom er een maximum is aan het aantal vliegtuigen dat mag opstijgen en landen op Schiphol. Dat heeft de Raad van State beslist en daarmee is het luchtvaartverkeersbesluit van vorig jaar vernietigd.

Madlener besloot toen dat er vanaf 1 november 2025 maximaal 478.000 vluchten per jaar vanaf Schiphol mochten gaan, om de geluidsoverlast in de omgeving te verminderen. Ook zouden er minder vliegtuigen in de nacht mogen opstijgen en landen.

Met deze beslissing wordt het onzeker hoeveel vluchten er in de toekomst mogelijk zijn vanaf Schiphol. Er moet nu een nieuw luchthavenbesluit komen en daarin moet de nieuwe minister, Vincent Karremans, beter aantonen hoe een verminderd aantal vluchten gaat leiden tot een afname van overlast voor omwonenden.

Argumenten

Tegen het besluit van PVV-minister Madlener gingen veel partijen in beroep bij de Raad van State, zowel bewoners die een lager maximum wilden als vliegmaatschappijen die geen maximum wilden. Zij wilden dat de hoogste bestuursrechter naar de argumentatie en onderbouwing van de minister zou kijken. Daarover is het oordeel nu dus dat er vanuit het ministerie te weinig onderbouwing is voor het inkrimpen van het aantal vluchten.

Madlener stelde dat een maximum aantal vluchten ook een grens betekent voor geluidsbelasting op de omgeving. De vermindering van het aantal vluchten zou effect hebben op de geluidsoverlast van Schiphol.

De Raad van State gaat daar niet in mee en beargumenteert dat niet elk vliegtuig hetzelfde geluid produceert. Een optelsom van het aantal vluchten zegt onvoldoende over de totale hoeveelheid geluid die in een jaar mag worden geproduceerd.

Daarnaast heeft de minister volgens de Raad van State ook niet duidelijk gemaakt dat het aangepaste luchthavenverkeersbesluit leidt tot een afname van de geluidshinder, terwijl dat wel het doel van het besluit is.

Nachtvluchten

Wat wel blijft staan is de vermindering van het aantal nachtvluchten. In het besluit van oud-minister Madlener staat dat dat aantal terug moet van 32.000 naar 27.000. Geen van de partijen had bezwaar tegen die beslissing, dus de Raad van State laat dat staan.

De krimp van het aantal vluchten op Schiphol is al langere tijd zowel juridisch als politiek onderwerp van gesprek. Een rechter oordeelde dat het kabinet omwonenden beter moest beschermen tegen geluidsoverlast van de luchthaven. De minister vóór Madlener, Mark Harbers, stelde eerder een lager maximum aantal vluchten in, tussen de 460.000 en 470.000.

Na zijn aantreden verhoogde Madlener dat tot 478.000 vluchten. Daarmee besloot hij de geluidshinder iets minder terug te brengen dan was afgesproken.

Een woordvoerder van het ministerie, waar nu VVD'er Karremans aan het roer staat, laat weten dat de uitspraak wordt bestudeerd.

Een agent die vorige zomer een man verwondde met een kettingzaag tijdens een inval, wordt niet vervolgd. Het gebruik van de zaag was terecht, concludeert het OM op basis van onderzoek van de rijksrecherche. De betrokken agent heeft zich aan alle regels gehouden.

Het slachtoffer stond achter de voordeur op het moment dat het arrestatieteam de deur wilde forceren van een woning in Rotterdam.

Volgens het OM moest het team een kettingzaag gebruiken, omdat het niet lukte om op een andere manier binnen te komen, zoals met een stormram. Ook wilde het team geen explosieven inzetten, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

De bewoner raakte zwaargewond. Hoe het nu met het slachtoffer gaat, is onbekend. Hij is die dag met spoed naar het ziekenhuis gebracht.

Niet de verdachte

De man is niet de verdachte waar de politie naar zocht. Een 18-jarige man, die wordt verdacht van een gewapende overval, is nog diezelfde dag aangehouden. Het onderzoek naar de verdachte loopt nog, laat het OM weten. Ten tijde van de overval was hij minderjarig.

De rijksrecherche deed onderzoek naar het incident, zoals gebruikelijk is bij wapengebruik door agenten waarbij gewonden vallen. Het OM heeft zich onder meer gebaseerd op de uitkomsten van dit onderzoek.

De Raad van State (RvS) heeft een plan om de ringwegen bij Utrecht te verbreden vernietigd. De hoogste bestuursrechter van het land stelt dat de minister van Infrastructuur en Waterstaat niet duidelijk genoeg heeft gemaakt hoe een te grote uitstoot van stikstof kan worden voorkomen.

De Raad van State oordeelde in april vorig jaar dat toenmalig verkeersminister Madlener met zijn plannen om de snelwegen A12, A27 en A28 te verbreden terug moest naar de tekentafel. Destijds hadden meer dan 25 organisaties bezwaar aangetekend tegen het snelwegenproject.

Volgens de RvS was zijn uitleg over hoe voorkomen zou worden dat te veel stikstof vrij zou komen niet goed genoeg. Het ging vooral om de vraag of de stikstoftoename die het gevolg zou zijn van de verbreding van de weg, wel daadwerkelijk weggestreept kon worden doordat een aantal boerderijbedrijven zouden stoppen.

Het is niet de eerste tegenslag voor dit project. Eerder dit jaar stemde een meerderheid van de Tweede Kamer tegen de veelbesproken verbreding van de A27 bij het natuurgebied Amelisweerd in Utrecht. Om de weg te verbreden, zou een deel van het bos moeten worden gekapt.

'Adviezen niet opgevolgd'

Vandaag komt de Raad van State met een vergelijkbare conclusie. De hoogste bestuursrechter zegt dat het project negatieve gevolgen heeft voor vijf Natura 2000-gebieden en een gebied van zo'n 20 kilometer rond de Ring Utrecht. In een recente natuuranalyse staan adviezen over hoe de uitstoot van stikstof te verminderen. Ook is daarin te lezen dat de natuur niet in goede staat verkeert.

Maar deze adviezen heeft de minister niet opgevolgd in zijn nieuwe plannen. En dat had hij wel moeten doen, schrijft de Raad van State. Volgens de bestuursrechter kan de minister daarom niet zeggen dat de stikstofdaling bereikt kan worden met de plannen die het ministerie had gemaakt.

Bovendien waren er volgens de Raad van State ook andere manieren om de stikstofuitstoot te verminderen, naast het uitkopen van boeren. Zo had hij ook kunnen kiezen voor extra compenserende maatregelen om het verlies van de natuurkwaliteit recht te trekken.

Ministerie: 'teleurstellend'

In 1982 was al een deel van het bos bij het landgoed gekapt voor de aanleg van de bewuste snelweg. Daartegen werd toen stevig geprotesteerd, met harde confrontaties tussen actievoerders en politie.

Met het besluit lijkt er een einde te komen aan de slepende kwestie en is de verbreding "van de baan", aldus de Raad van State.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vindt het RvS-besluit "teleurstellend" en noemt het "slecht nieuws, voor de bereikbaarheid, woningbouw en economie". Het besluit betekent ook dat andere maatregelen niet kunnen worden uitgevoerd, omdat het niet alleen gaat om een het gebied bij Amelisweerd. Ook verbredingen op de A12, A28 en andere delen van de A27 kunnen nu niet doorgaan.

Over het vervolg van het project gaat het ministerie in gesprek met de regio.

Henry Schut en Jeroen Kijk in de Vegte verzorgen dit jaar het commentaar tijdens het Eurovisie Songfestival, meldt de NPO.

Het festival viert zijn 70-jarig jubileum in Wenen, waar het duo verslag zal doen vanuit de Oostenrijkse hoofdstad.

Geen inzending, wel uitzending

Voorgaande jaren verzorgde de omroep AVROTROS de uitzendingen, dit jaar zijn de NOS en NTR verantwoordelijk. Begin december maakte omroep AVROTROS bekend niet mee te doen aan de speciale editie in 2026. Dat besluit kwam nadat duidelijk was geworden dat organisator EBU Israël niet zou uitsluiten.

AVROTROS en vier andere omroepen (uit Ierland, IJsland, Spanje en Slovenië) wilden dat de Israëlische publieke omroep werd uitgesloten vanwege de oorlog in Gaza. Ook stelde de omroep dat het Eurovisie Songfestival door de Israëlische regering is ingezet als "politiek instrument", onder meer door een promotiecampagne van de Israëlische overheid voor de Israëlische inzending.

Geen andere omroep zou de Nederlandse inzending verzorgen, zei de NPO destijds. Het evenement zou wel uitgezonden worden voor het Nederlandse publiek, en verzocht de NOS en NTR om dat te doen.

De NOS ging op dat verzoek in: "Het onafhankelijk en neutraal verslag doen van grote, (inter-)nationale gebeurtenissen behoort tot de wettelijke taak van de NOS. Vanwege die taak en de bijzondere situatie heeft de NOS besloten op dit verzoek in te gaan en de verantwoordelijkheid hiervoor onder te brengen bij NOS Evenementen."

De NPO benadrukt het belang van het evenement in het persbericht vandaag. "Ook nu er geen Nederlandse inzending is, blijft het evenement cultureel en maatschappelijk relevant voor miljoenen kijkers."

Maar er wordt ook ruimte gemaakt voor de omstandigheden rondom het Songfestival "Daarbij is er aandacht voor zowel de muzikale kant van het evenement als de verschillende perspectieven en gevoeligheden die rond deze editie spelen."

'Bijzondere editie'

"Of het nu gaat om een WK-finale of het Eurovisie Songfestival: het zijn momenten waarop de ogen van miljoenen mensen tegelijk op één evenement gericht zijn", zegt Schut. De 49-jarige presentator en radiomaker presenteert al jaren NOS Studio Sport en doet verslag van verschillende grote sportevenementen, zoals de Winterspelen in Italië. "En net als bij grote sporttoernooien gaat het dan niet alleen over wat er op het podium gebeurt, maar ook over alles eromheen."

Schut zegt het evenement ieder jaar te volgen. "Als muziekliefhebber gaat mijn hart sneller kloppen, omdat het Songfestival me met de paplepel is ingegoten. Ik zat als kind met natte haartjes op de bank en volg het ook nu nog ieder jaar."

Radio-dj Jeroen Kijk in de Vegte heeft al eerder verslag gedaan van het Eurovisie Songfestival, zoals van de editie in 2021 in Ahoy Rotterdam. "Het Eurovisie Songfestival volg ik al jaren. Ik ken de geschiedenis en de traditie van het evenement, net als de bijzondere plek die het inneemt in Europa."

Kijk in de Vegte is zich ervan bewust dat het een bijzondere editie is. "Juist daarom draag ik graag mijn steentje bij aan een uitzending waarin alle ruimte is voor de muziek en de show, maar zéker ook voor de sentimenten die rond het festival leven."

De halve finales op 12 en 14 mei en de finale op 16 mei zijn vanaf 20.30 uur met een voorbeschouwing vanuit Nederland te zien op NPO 1 en NPO Start.

Grote delen van het centrum van de stad Dresden worden vandaag geëvacueerd. Gisteren ontdekten de Duitse autoriteiten bij de ingestorte Carolabrug een onontplofte Britse bom van 250 kilogram uit de Tweede Wereldoorlog.

Scholen, verpleeghuizen, musea, maar ook het politiebureau en het deelstaatparlement van Saksen zullen voor 09.00 uur de deuren moeten sluiten. Ongeveer 18.000 mensen worden geëvacueerd uit een gebied met een straal van zo'n 1000 meter.

Inwoners worden verzocht om niet te wachten tot de deadline, maar al eerder het gebied te verlaten. Er worden extra bussen en trams ingezet om het gebied te ontruimen. Na de deadline van 09.00 zullen achtergebleven mensen in het gebied verwijderd worden door de politie, meldt de stad.

Het is nog niet bekend hoelang het duurt voordat de bom onschadelijk gemaakt is.

Het is niet de eerste keer dat een bom uit de Tweede Wereldoorlog wordt gevonden in het centrum van de Duitse stad. Dresden werd door de geallieerden aangevallen in de nacht van 13 op 14 februari 1945. Het grootste deel van de historische binnenstad werd verwoest, net als de militaire en industriële infrastructuur, door Britse en Amerikaanse bommenwerpers. Ongeveer 25.000 mensen kwamen bij het bombardement om het leven.

De Carolabrug, die in het centrum over de Elbe ging, stortte in 2024 in. Sindsdien zijn er met werkzaamheden rondom de brug meerdere bommen gevonden.

Bij een huldiging van PSV geldt in de binnenstad van Eindhoven een tassen- en fakkelverbod. Burgemeester Jeroen Dijsselbloem heeft daartoe besloten nadat vorig jaar tientallen mensen gewond waren geraakt door afgestoken vuurwerk en fakkels.

"Tijdens de vorige huldiging hebben fakkels ertoe geleid dat 62 mensen zich hebben gemeld bij de EHBO met brandwonden", aldus Dijsselbloem gisteravond in de gemeenteraadsvergadering, meldt Omroep Brabant.

"Met mensenmassa's zijn brandende fakkels echt gevaarlijk. Niet alleen voor degenen die ze afsteken en die regelmatig brandwonden aan de handen oplopen, maar ook voor mensen die daaromheen staan", stelde de burgemeester van Eindhoven.

Komend weekeinde

PSV kan komend weekend de vroegste kampioen in de Eredivisie ooit worden. Als de Eindhovenaren zaterdagavond winnen van NEC en Feyenoord een dag later verliest van Excelsior, dan is de huldiging al komende maandag.

Op de Markt en het Stadhuisplein geldt dan tijdelijk een verbod op het meenemen van tassen omdat daarin vuurwerk vervoerd kan worden. Ook het op andere manier meebrengen van vuurwerk is verboden. Op de 'evenementenlocaties' geldt ook een afsteekverbod voor vuurwerk.

Vorig jaar had de gemeente Eindhoven te weinig beveiligers om te kunnen controleren op vuurwerk, gaf een woordvoerder na afloop toe. Tijdens de huldiging werd toen te midden van tal van kinderen zwaar illegaal vuurwerk afgestoken. De Markt en het Stadhuisplein waren gehuld in een rode waas door de talloze brandende fakkels en rookpotten.

Gebiedsverbod

Rond het kampioensfeest op 18 mei 2025 werden 22 mensen opgepakt, onder andere voor het afsteken van zwaar vuurwerk. Later zijn nog eens negen verdachten aangehouden. In totaal 28 verdachten kregen later een gebiedsverbod opgelegd voor twee jaar. Zij mogen dus niet bij de huldiging zijn.

De gemeenteraadsfractie van de FVD vroeg de burgemeester gisteravond om zijn besluit te heroverwegen en toch fakkels toe te laten tijdens de huldiging vanwege "de traditie en relatieve veiligheid". Maar de burgemeester voelt daar gezien de problemen van vorig jaar niets voor.

Het waterschap in de provincie Flevoland gaat inwoners vanaf vandaag informeren wat zij moeten doen in een noodsituatie. Een van de adviezen is om bij langdurige stroomuitval de wc op de begane grond af te sluiten, om te voorkomen dat de drollen uit de pot omhoogkomen.

Zonder elektriciteit vallen de gemalen stil, die ontlasting doorpompen naar de rioolwaterzuivering. Als er lange tijd geen stroom is, hoopt poep en plas dus op in een woonwijk.

Inwoners van het waterschap Zuiderzeeland krijgen binnenkort een folder met tips in de bus. Dit is een aanvulling op het landelijke noodboekje Bereid je voor op een noodsituatie, dat iedereen eind vorig jaar kreeg thuisgestuurd.

Ook in andere gebieden

Het waterschap heeft zelf het initiatief genomen voor de folder met aanvullende adviezen. Maar de tips zijn in het hele land toepasbaar, zegt Judith de Jong, woordvoerder van de Unie van Waterschappen. Andere waterschappen overwegen ook of zij inwoners gaan informeren.

Maar hoe groot is de kans nou dat het riool overstroomt? "De kans op langdurige stroomuitval wordt steeds groter, en daarmee ook de kans op problemen met het riool", zegt Susanne Uilenbroek van waterschap Zuiderzeeland.

Dat risico is ook afhankelijk van de hoeveelheid regen: meer neerslag betekent in sommige gebieden eerder problemen met de riolering. Door klimaatverandering neemt het aantal buien toe en valt er meer regen uit. In Nederland worden de winters natter. De zomers worden gemiddeld droger, maar hoosbuien in de zomer worden wel heviger.

Handdoek over de pot

Om bij langdurige stroomuitval te voorkomen dat je je blikgroenten tussen de drollen moet opeten, adviseert het waterschap om de wc en afvoerputjes op de begane grond af te sluiten. De afvoerputjes kunnen volgens het waterschap worden geblokkeerd door er een doek in te stoppen en iets zwaars op te leggen.

De wc afsluiten kan op twee manieren. Zo kun je een handdoek over de pot spannen, vervolgens de bril en deksel sluiten en daar een zware zak aarde op zetten. Ook kunnen mensen een zogenoemde opblaasbare pijpplug bestellen. Dit is een soort bal die je onder in het toilet plaatst en opblaast tot deze klem zit. En wat vervolgens te doen zonder wc? Daarvoor kun je een noodtoilet aanschaffen, zegt Uilenbroek.

Robin Oudejans, projectleider waterschap Zuiderzeeland, demonstreert hoe je je wc-pot in zo'n situatie kan aflsuiten:

Het waterschap geeft nog meer tips voor een noodsituatie. Zo is het advies om zo min mogelijk water weg te spoelen door de gootsteen en afvoerputjes, om het riool te ontlasten. Ook is het volgens het waterschap beter om je hond dan niet in open water te laten zwemmen. Als hier rioolwater is geloosd, kan het dier ziek worden.

'Kom met één plan'

Allemaal terechte tips, zegt adviseur crisismanagement Werner Overdijk. Maar er zit wel een grens aan de hoeveelheid informatie die mensen kunnen verwerken. "Straks gaan de energiebedrijven ook nog iets bedenken, of de gemeenten."

Het is volgens hem belangrijk dat de overheid bij de informatievoorziening meer stuurt en keuzes maakt. "Ga met alle sectoren bij elkaar zitten en denk goed na: wat wil je dat mensen als eerste onthouden? En zorg dan voor één geïntegreerd plan."

Over precies een week mogen Nederlanders weer naar de stembus om te bepalen hoe het er de komende jaren aan toe gaat in hun stad of dorp. En het is goed mogelijk dat mensen in een ver land proberen om die stem te beïnvloeden, waarschuwen onderzoekers van Post-X Society. Vanuit de Kamer en kabinet worden de zorgen gedeeld.

Volgens de organisatie Post-X Society, die zich opwerpt als waakhond van de democratie, zijn rond de Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar verschillende vormen van digitale inmenging gezien. Zo waren er zogenoemde trollenlegers, grote groepen nepaccounts, actief uit Nigeria, Ghana en Ivoorkust die politieke berichten doorzetten, vooral uit uiterst rechtse hoek.

Het gaat daarbij ook om onderwerpen die bij de verkiezingen van volgende week spelen, legt directer Pieter van Boheemen van Post-X Society uit. "Accounts in verre landen herplaatsen berichten over asielzoekerscentra of windmolens, waardoor het systeem van bijvoorbeeld X 'denkt': hé, dit krijgt veel aandacht, dit gaan we groter maken."

Wie betaalt bepaalt (het debat)

Gevolg daarvan is, vertelt Van Boheemen, dat het publieke debat in Nederland niet authentiek is. "Het debat wordt bepaald door iemand die ervoor betaalt." Wie er achter zulke 'trollenlegers' zit, weet hij niet zeker. "Het kan iedereen met een creditcard zijn." Maar Van Boheemen vermoedt dat er ook landen achter kunnen zitten als Rusland en China.

Staatssecretaris Aerdts (D66) van Digitale Economie en Soevereiniteit beaamt dat er ook gekeken wordt naar andere landen als aanstichters. "We weten in ieder geval dat andere landen belangen hebben om dit te doen", zegt ze. "Vaak heeft het met destabilisatie te maken."

In aanloop naar de vorige Kamerverkiezingen ging ook veel AI-gegenereerde 'content' rond, zag Post-X Society. Het ging om nepvideo's waarin (veelal linkse) politici geweld wordt aangedaan. Ook gingen er nepbeelden rond van geweld tegen migranten, onder meer van een jachtvliegtuig dat vluchtelingenbootjes op zee onder vuur neemt.

Verdeeldheid en twijfel

Volgens Van Boheemen gaat het degenen die hiervoor verantwoordelijk zijn om verdeeldheid en twijfel zaaien. "Er wordt bewust gestookt in onderwerpen die gevoelig liggen in Nederland."

Naar het effect op verkiezingen van dit soort digitale inmenging heeft zijn organisatie geen onderzoek gedaan. Maar de directeur wijst erop dat zeker bij lokale verkiezingen zoals die van volgende week een beetje beïnvloeding al effect kan hebben. Een paar honderd stemmen kunnen verschil maken in de uitslag in een bepaalde gemeente.

Staatssecretaris Aerdts zegt dit soort beïnvloeding dan ook "ontzettend serieus" te nemen. "Je wil dat mensen hun eigen beslissingen kunnen nemen op basis van informatie die klopt."

Overigens stelt Meta, het moederbedrijf van Facebook, Instagram en WhatsApp, dat het de afgelopen jaren juist een "uitgebreide aanpak" heeft ontwikkeld rond verkiezingen. Voor de Tweede Kamerverkiezingen was er volgens het Amerikaanse bedrijf een team opgetuigd om risico's te monitoren en te beoordelen.

In de Tweede Kamer leven desondanks ook grote zorgen over de rol van sociale media. Kamerleden Rajkowski (VVD) en Kathmann (GL-PvdA) vinden dat socialemediaplatforms meer moeten doen. "Zij hebben de verantwoordelijkheid om te zorgen dat de online openbare ruimte veilig is", zegt Rajkowski.

"Het gaat om berichten die miljoenen mensen bereiken, dat is echt zorgelijk", aldus Kathmann. "Daarom moeten platforms sneller ingrijpen zodat het bereik kleiner wordt." Dat doen ze onvoldoende, vinden de Kamerleden.

En dat is Aerdts met ze eens. De socialemediabedrijven moeten volgens haar meer modereren op schadelijk content en ze moeten hun algoritmes, die bepalen wat gebruikers te zien krijgen, transparanter maken. "De grote bedrijven houden zich niet aan de wetgeving die er al is."

Rajkowski en Kathmann wijzen daarbij op Europese regels tegen online beïnvloeding, die niet goed worden gehandhaafd. VVD en GL-PvdA kijken daarvoor naar de EU-toezichthouder. Volgens de Kamerleden moet die er ook veel meer "bovenop zitten".

In Enschede geldt vanaf vandaag een verbod op fatbikes in de binnenstad. Wie tijdens openingsuren van de winkels op de fiets met dikke banden voorbijraast, riskeert een boete van 115 euro. Enschede is de eerste gemeente met zo'n verbod.

De politie gaat echter niet handhaven en ook het Openbaar Ministerie gaat overtreders niet strafrechtelijk vervolgen. Volgens justitie is het juridisch niet mogelijk om fatbikes apart te verbieden, omdat ze in de Wegenverkeerswet onder dezelfde categorie vallen als andere elektrische fietsen met trapondersteuning.

Dat betekent dat een fatbikebestuurder geen boete hoeft te verwachten van een politieagent. Van gemeentelijke buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) daarentegen wél. "Het OM vindt het rijverbod juridisch kwetsbaar, maar wij niet", zegt een woordvoerder van de gemeente. "Het is een goed onderbouwde maatregel voor een maatschappelijk probleem."

Het verbod geldt voor fietsen met banden breder dan 7 centimeter en met een elektrische hulpmotor. De komende twee weken blijft het voor overtreders bij een waarschuwing.

Intimiderend

Enschede verwacht dat het verbod juridisch houdbaar is vanwege de tijd- en plaatsgebondenheid: in het winkelgebied gedurende openingstijden. Daarvoor werd de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) aangepast.

De maatregel moet de overlast van fatbikes in het centrum verminderen. "Fatbikegebruikers rijden vaak met hoge snelheden door het winkelgebied, soms in groepen", aldus de gemeentewoordvoerder. "Er wordt ook gestunt met de fietsen. Dat kan intimiderend zijn."

Fatbikeverkoper Armando Muis begrijpt de zorgen over veiligheid in de binnenstad. Toch heeft hij zijn twijfels bij de regel. Er zijn bovendien manieren om die te omzeilen, zegt hij.

Zo verkoopt Muis sinds een paar weken de skinnybike: een soort fatbike, maar dan met dunnere banden. "Die worden in heel Nederland gelijk al enorm veel verkocht. Voor alle regels die worden bedacht, kunnen wij een alternatief vinden", zegt hij.

Ondanks het aanbod van de skinnybike zijn de afgelopen maanden in Enschede ook nog steeds veel fatbikes verkocht. "Misschien dat het mensen niet uitmaakt omdat de politie toch niet gaat handhaven."

Volgens Muis zou het beter zijn om een maximale snelheid van 20 kilometer per uur in te voeren voor alle soorten elektrische fietsen, niet alleen een fatbike. "Op een normale elektrische fiets is 25 kilometer per uur rijden ook gevaarlijk", vindt hij. "Ik denk dat het aantal ongelukken met een lagere maximumsnelheid minder wordt."

Fietsen met dunnere banden zijn mogelijk een manier om het verbod in Enschede te omzeilen, weet ook de gemeente. "Daar hebben we geen invloed op", zegt de gemeentewoordvoerder. "We zullen nieuwe varianten die op de markt verschijnen beoordelen, en waar nodig maken we opnieuw regels."

Aparte voertuigcategorie

De Twentse stad loopt met de maatregel voor op eventuele landelijke wetgeving. In het coalitieakkoord staat dat voor fatbikes een aparte voertuigcategorie moet komen. Dat zou het mogelijk maken om regels in te voeren die alleen voor die fietsen gelden, en niet ook voor andere elektrische fietsen. Ook denkt het nieuwe kabinet aan een minimumleeftijd, helmplicht en mogelijke fatbike-vrije zones in gemeenten.

Enschede doet dat laatste dus nu alvast zelf en andere gemeenten kijken met interesse mee. "We worden dagelijks door vier of vijf gemeenten gebeld", zei wethouder Marc Teutelink eerder. "Die zeggen: als jullie het gaan doen, dan doen wij het ook."

Vorige maand stemde ook de Amsterdamse gemeenteraad voor een verbod op fatbikes op een aantal drukke plekken in de stad. Om welke plekken dat precies gaat, is nog niet duidelijk. Het Vondelpark wordt genoemd als een van de mogelijkheden.

Goedemorgen! De rechtbank in Rotterdam doet uitspraak in een zaak die draait om een voormalig NCTV-medewerker die jarenlang staatsgeheime informatie zou hebben gelekt naar de Marokkaanse geheime dienst. En vanaf vandaag zijn fatbikes verboden in een deel van het centrum van Enschede.

Eerst het weer: vanochtend is het bewolkt en trekt een regengebied over het land. Daarbij waait een stevige zuidwestenwind. In de middag wordt het droog en breekt de zon door. Het wordt 10 tot 12 graden. Komende dagen is het vaak nat met zo'n 10 graden. Alleen donderdag is het de hele dag droog.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het hoofd van de Iraanse politie heeft op staatstelevisie een dreigement geuit richting potentiële demonstranten. Iedereen die de straat op gaat "op het verzoek van de vijand" zal worden behandeld als een vijand, zei Ahmad-Reza Radan. De veiligheidsdiensten hebben hun "vingers op de trekker".

De Israëlische premier Netanyahu heeft ook gisteravond het Iraanse volk opgeroepen in opstand te komen. "Dit is een eenmalige kans voor jullie om het ayatollah-regime te verwijderen en jullie vrijheid te winnen", schrijft hij in een verklaring op X. Hij en Trump hebben al vaker zulke oproepen gedaan, maar vooralsnog zijn er geen grote protesten. Bij de vorige protestgolf zijn duizenden mensen gedood.

Volg al het nieuws over de oorlog in het Midden-Oosten in ons liveblog.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Italië heeft een schilderij van Caravaggio gekocht voor 30 miljoen euro. Zelden betaalde het land zo veel geld voor een kunstwerk.

Het Portret van Monseigneur Maffeo Barberini werd rond 1598 geschilderd. Het werk beeldt Maffeo Barberini af in zijn dertiger jaren, voordat hij in 1623 paus werd en verder door het leven ging als Urbanus VIII.

Het portret zal komen te hangen in het Palazzo Barberini. Dit 17de-eeuws paleis in Rome is gebouwd in opdracht van paus Urbanus VIII en was tot 1949 eigendom van de Barberini-familie. In het gebouw bevindt zich de Galleria Nazionale d'Arte Antica, het museum waar de belangrijkste collectie van oude Italiaanse schilderijen is ondergebracht.

Volgens het Italiaanse ministerie van Cultuur heeft het schilderij "bijzondere symbolische waarde" voor het museum, gezien de geschiedenis van het gebouw.

Fijne dag!

Afgelopen jaar probeerden zeker 122 daklozen via de rechter een opvangplek te krijgen, nadat ze eerder zijn geweigerd. Dat concluderen journalisten van Investico, in opdracht van Trouw en De Groene Amsterdammer. Daklozen zouden steeds vaker worden geweigerd voor een plek in de opvang.

Sociaal advocaten zeggen dat het opvangbeleid de laatste jaren is verhard, terwijl het woningtekort toeneemt. "Een zwangere cliënt van mij werd uit huis gezet door haar vader", zo wordt sociaal advocaat Else Weijsenfeld geciteerd. "Toen ze aanklopte voor opvang, werd ze geweigerd."

Mensen die bij sociaal advocaten aankloppen zijn vaak al geweigerd bij het gemeenteloket, zegt sociaal advocaat Bansta Blanckenburg. Volgens hem gaat het geregeld om gezinnen met kinderen die al op straat staan of dat binnen enkele dagen dreigen te raken. "Zo hadden we een cliënt die met haar kinderen elke dag tussen zes verschillende adressen zwierf", zegt hij. "Een ander gezin sliep in een schuur bij iemand. Dat zijn hele onveilige situaties, maar toch wordt er soms geen opvang geboden."

Gemeenten wijzen aanvragen vaak af omdat iemand volgens hen 'zelfredzaam' is. Dat criterium komt voort uit de Wet maatschappelijke ondersteuning. Volgens Blanckenburg betekent dat in de praktijk dat mensen zonder zware psychische problemen of verslaving soms geen recht op opvang krijgen. "Dan wordt gezegd: u heeft een opleiding gevolgd, dus u kunt zelf wel iets regelen", zegt hij. "Maar in theorie iets kunnen regelen, is iets anders dan in de praktijk een woning vinden."

Ernstige aandoeningen

In gemeenten als Rotterdam, Amsterdam en Den Haag zouden ook de meest kwetsbare daklozen worden geweigerd. Het gaat om mensen met ernstige lichamelijke of geestelijke aandoeningen, zoals hiv of PTSS, concluderen de journalisten na een analyse van 125 rechtelijke uitspraken.

Volgens Blanckenburg kan het weigeren van opvang grote gevolgen hebben voor gezinnen met kinderen. In sommige gevallen belandt een kind in een pleeggezin terwijl de ouder dakloos blijft. "Dat mag volgens het Europees Hof voor de Rechten van de Mens eigenlijk niet", zegt hij. "Maar in de praktijk gebeurt het toch."

De rechter zou vaak concluderen dat er niet voldoende onderzoek is gedaan naar de situatie van de afgewezen dakloze. Loketmedewerkers bij de gemeente krijgen amper een half uur de tijd om te controleren of iemand voldoet aan het criterium, schrijft Trouw.

Mensen met weinig geld

Er wordt gesignaleerd dat rechtbanken in Amsterdam en Den Haag in hun afwegingen meer nadruk leggen op kwetsbaarheden of belangen van het kind. In 41 procent van de 125 onderzochte uitspraken werd besloten dat iemand toch tijdelijk opvang kreeg, of dat de zaak opnieuw moest worden bekeken.

De advocaat zegt dat sommige dakloze ouders daardoor in zeer kwetsbare situaties terechtkomen. "Er zijn gevallen waarin moeders alleen ergens kunnen wonen in ruil voor prostitutie, of in het criminele circuit belanden", zegt Blanckenburg. "Dat zijn echt schrijnende situaties."

Volgens Blanckenburg zitten gemeenten klem tussen de wooncrisis en het beleid van de rijksoverheid. Het woningtekort treft volgens hem vooral mensen met weinig geld. "Gemeenten krijgen niet altijd de middelen om iedereen op te vangen", zegt hij.

De vrouw die wordt verdacht van het beschieten van het huis van Rihanna is onder meer aangeklaagd wegens poging tot moord. De openbare aanklager heeft verder bekendgemaakt dat de superster thuis was met haar gezin toen hun woning in Los Angeles onder vuur werd genomen.

Niemand raakte gewond bij de schietpartij van afgelopen zondag. De 35-jarige Lisette Ortiz werd kort na het incident gearresteerd. De vrouw uit Florida is vandaag voorgeleid. Ze blijft voorlopig vastzitten en de borgsom is vastgesteld op 1,8 miljoen dollar.

Het motief van de verdachte is nog onduidelijk. Robyn Rihanna Fenty, de geboortenaam van de zangeres, was in het huis aanwezig met haar man A$AP Rocky, de artiestennaam van rapper Rakim Mayers, en hun drie kinderen.

Kogelgaten in de poort

In totaal waren er zo'n tien mensen op het terrein aanwezig toen er met een geweer werd geschoten. Er zaten vijf kogelgaten in de toegangspoort, zo was te zien in de uitzending van een lokaal tv-station. Er zouden in totaal zo'n tien schoten zijn gelost.

De op Barbados geboren zangeres heeft nog niet openlijk gereageerd op de schietpartij.

Rihanna is een van de grootste popsterren van de afgelopen twee decennia. Ze heeft in de VS veertien keer op nummer 1 gestaan in de Billboard Hot 100 en negen Grammy Awards gewonnen. Dankzij haar muzikale carrière en succesvolle bedrijven, waaronder make-up-merk Fenty, groeide ze uit tot miljardair.