NOS Nieuws - Algemeen

Het Israëlische leger meldt dat zo'n 71.000 Palestijnen bij de oorlog in Gaza zijn gedood. Daarmee heeft het leger de aantallen van de Palestijnse gezondheidsautoriteiten in de Gazastrook voor het eerst bevestigd, schrijven Israëlische media.

Bij die aantallen worden de mensen die onder het puin liggen, volgens het ministerie van Volksgezondheid zeker 9000, niet meegeteld. Ook telt het leger alleen de Palestijnen mee die als direct gevolg van Israëlische aanvallen om het leven zijn gekomen.

Volgens de Israëlische krant Haaretz wil het leger nog nagaan hoeveel van de gedode Palestijnen burgers of militanten waren. Een intern databestand van het Israëlische leger suggereerde vorig jaar dat meer dan 80 procent van de doden in de Gazastrook burgers waren.

Correspondent Israël en de Palestijnse Gebieden Nasrah Habiballah:

Het is opvallend dat Israël nu voor het eerst cijfers van het Palestijnse ministerie van Gezondheid erkent. Hoewel veel internationale organisaties en onderzoekers aangaven dat de cijfers betrouwbaar zijn, bleef Israël ze in twijfel trekken. De cijfers werden weggezet als onbetrouwbaar of propaganda van Hamas.

Volgens recente cijfers van de VN-hulporganisatie OCHA zijn sinds 7 oktober 2023 tot en met vorige week vrijdag 71.654 Palestijnen in Gaza gedood. Meer dan de helft, ruim 37.000, zijn vrouwen, kinderen en ouderen.

Verschillende onderzoeksinstituten melden dat het werkelijke aantal doden in Gaza waarschijnlijk nog hoger ligt, mogelijk zelfs boven de 100.000.

Ook zijn volgens OCHA 421 Palestijnen, van wie 113 kinderen, overleden door hongersnood als gevolg van de Israëlische blokkade. Israël acht die cijfers niet betrouwbaar. Het leger zegt dat mensen die omkwamen door verhongering al voor de oorlog ziek waren.

Het Israëlische leger heeft nog geen officiële cijfers daarover bekendgemaakt. Naar verwachting zal Israël op 12 maart gegevens daarover verstrekken aan het Internationaal Gerechtshof in Den Haag.

Lichamen overgedragen

Sinds vorig jaar oktober geldt een wapenstilstand tussen Hamas en Israël. Voor iedere gijzelaar die werd vrijgelaten zou Israël de lichamen van vijftien lichamen van Palestijnen vrijgeven.

In overeenstemming met de overeenkomst heeft Hamas nu alle laatste 20 levende gijzelaars laten gaan, en de lichamen van 28 overledenen overgedragen. Israël heeft in ruil ruim 1800 Palestijnse gevangenen vrijgelaten en 360 lichamen van Palestijnen vrijgegeven.

Het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) meldt vandaag dat de lichamen van vijftien Palestijnen door Israël zijn overgedragen. "Hiermee is een einde gekomen aan een maandenlange operatie die families heeft herenigd en de uitvoering van de overeenkomst van het staakt-het-vuren heeft ondersteund", meldt de organisatie in een verklaring.

Rusland en Oekraïne hebben opnieuw lichamen van gesneuvelde militairen uitgewisseld, zodat ze in hun eigen land kunnen worden begraven. Dat is bekendgemaakt door beide landen. Rusland droeg de lichamen van ongeveer duizend Oekraïense militairen over. Tegelijkertijd kreeg Moskou de lichamen van 38 gesneuvelde Russen van Oekraïne.

Op beelden op de Telegram-kanalen van het Oekraïense coördinatiecentrum voor gevangenenruil en van Kremlin-adviseur Vladimir Medinski is de overdracht te zien. Op een met sneeuw bedekt terrein lopen medewerkers van het Rode Kruis in beschermende pakken naast geparkeerde koelwagens, waar de lichamen in liggen. Experts gaan de komende maanden proberen om de stoffelijke resten te identificeren, om de lichamen daarna over te dragen aan de nabestaanden.

In november 2025 was er voor het laatst een grote overdracht van gesneuvelde militairen tussen beide landen.

Onlangs kwam een vooraanstaande internationale denktank met een nieuwe schatting van het aantal slachtoffers van de oorlog sinds februari 2022, toen Rusland Oekraïne plotseling binnenviel. Volgens het rapport van het Center for Strategic and International Studies zijn sindsdien ongeveer 1,2 miljoen Russische soldaten gedood, gewond of vermist geraakt.

Aan de kant van Oekraïne zijn in die vier jaar volgens de denktank tussen de 500.000 en 600.000 militairen gedood, gewond of vermist geraakt.

Ondertussen gaan de Russische aanvallen op Oekraïne door. In de regio Zaporizja kwamen vannacht drie burgers om bij een droneaanval, zeggen de Oekraïense autoriteiten.

Hier is de schade van een andere aanval te zien, gisteren in de plaats Bilohorodka :

Voor Iran en zijn buurlanden voelt de dreiging van een nieuwe oorlog steeds dichterbij. Terwijl de Amerikaanse militaire druk toeneemt en leiders elkaar openlijk waarschuwen, groeit de angst dat de regio opnieuw op de rand van een grote oorlog balanceert, een escalatie die het Midden-Oosten jarenlang kan destabiliseren.

De Iraanse strijdkrachten zijn "volledig voorbereid op elk militair scenario", zo liet de Islamitische Revolutionaire Garde weten. Volgens een woordvoerder liggen er gedetailleerde plannen klaar om te reageren op vijandige stappen van tegenstanders, vooral de VS.

Tegelijkertijd zegt Iran dat de onderhandelingen over het nucleaire programma mogelijk blijven zolang ze gebaseerd zijn op "wederzijds respect". De Iraanse missie bij de VN waarschuwde dat het land zich "als nooit tevoren" zal verdedigen.

Zichtbare militaire voorbereidingen

De Amerikaanse president Trump stelde dat "de tijd opraakt" voor een nucleair akkoord en sprak over een grote Amerikaanse vloot die snel richting de regio beweegt. Volgens hem staat die klaar om indien nodig "met snelheid en geweld" op te treden.

Open-source analyse en satellietbeelden laten een duidelijke toename zien van Amerikaanse militaire aanwezigheid. Extra gevechtsvliegtuigen zijn ingezet in Jordanië, en er is meer luchtverkeer richting bases in Jordanië, Qatar en het koraalatol Diego Garcia.

Ook een Amerikaans vliegdekschip en een begeleidende Strike Group is actief aan het oefenen in de Arabische Zee. Een tweede vliegdekschip zou onderweg zijn naar het Midden-Oosten en recente transportvluchten van raketverdedigingssystemen en speciale reddings- en inlichtingenmiddelen wijzen op voorbereiding op een mogelijke aanval.

De Amerikaanse minister Rubio van Buitenlandse Zaken zei deze week dat het Iraanse regime "waarschijnlijk zwakker is dan ooit", onder meer door de economische problemen en dodelijke protesten van de afgelopen weken.

Angst en onzekerheid in Iran

Een Iraanse ooggetuige in Teheran, die anoniem wil blijven, beschrijft tegenover de NOS een gespannen sfeer in de stad. "Op straat oogt alles min of meer normaal, met een zware aanwezigheid van gewapende veiligheidstroepen, maar mensen rouwen en zijn gespannen. Ze volgen het nieuws over een mogelijke aanval heel nauw en praten er veel over."

Eigenlijk is er bijna elke week wel een verwachting geweest dat er een aanval komt, zegt de Iraniër. "Sommigen verwelkomen dat uit woede richting de regering, terwijl anderen bang zijn voor alles wat er kan misgaan in het geval van een langdurige oorlog."

Volgens de inwoner klinkt 's avonds soms protest vanuit woonwijken. "Af en toe roepen mensen 's avonds leuzen tegen het regime vanaf hun daken en uit hun ramen. Dat is al meerdere keren gebeurd sinds de massamoorden", zegt de inwoner.

Overleg tussen VS en bondgenoten

Volgens Amerikaanse media voert de VS deze week intensief overleg met Israël en Saudi-Arabië over Iran.

Israëlische functionarissen zouden in Washington inlichtingen hebben gedeeld over mogelijke doelen, terwijl Saudi-Arabië berichten zou hebben doorgegeven tussen Washington en Teheran om juist spanningen te verminderen. Saudi-Arabië en andere Golfstaten willen ook niet dat hun luchtruim wordt gebruikt voor een aanval.

Amerikaanse functionarissen zeggen dat Trump nog geen definitieve beslissing heeft genomen, maar dat er snel een nieuw beslismoment kan komen.

Onzeker hoe conflict zou verlopen

Mocht Washington besluiten tot een aanval, dan denken analisten in de Golfregio dat het in eerste instantie kan gaan om gerichte luchtaanvallen op nucleaire installaties, raketbases en militaire infrastructuur. Maar ervaringen in landen als Irak en Libië maken duidelijk dat snelle militaire successen niet automatisch leiden tot politieke stabiliteit.

Zelfs als het Iraanse regime militair overeind blijft, kan een aanval druk zetten op het beleid van Teheran, bijvoorbeeld rond nucleaire activiteiten of steun aan gewapende groepen in de regio. Tegelijk blijkt de Iraanse machtsstructuur al decennia bestand tegen hoge externe druk.

Een ander scenario is dat een aanval juist leidt tot chaos binnen Iran, waarbij veiligheidsdiensten of militairen de macht overnemen. In het slechtste geval kan dat uitmonden in langdurige instabiliteit of zelfs burgeroorlog, iets waar buurlanden grote zorgen over hebben.

Vrijwel zeker lijkt dat Iran bij een aanval zal proberen terug te slaan. Dat kan via raketten of drones op Amerikaanse bases of regionale infrastructuur. Ook blijft er vrees voor verstoring van de scheepvaart in de Straat van Hormuz, een cruciale route voor olie en gas. Zelfs beperkte verstoringen kunnen wereldwijd economische gevolgen hebben.

Diplomatie nog niet van tafel

Iran zegt open te blijven staan voor een nucleair akkoord zonder druk of dreigementen. Maar zolang de militaire opbouw doorgaat en de retoriek verhardt, groeit onder diplomaten en analisten de vrees dat één incident of misrekening genoeg kan zijn om een conflict te laten escaleren, met gevolgen die ver buiten de regio voelbaar zijn.

President Trump stelt dat Rusland een week lang Kyiv en andere Oekraïense steden niet meer zal aanvallen vanwege de extreme kou. De Russische president Poetin zou dat hem persoonlijk hebben toegezegd. Moskou heeft echter nog niet gereageerd op de bewering van Trump.

Trumps woorden roepen veel vragen op. Zo is niet bekend wanneer de gevechtspauze zou beginnen, of om welke Oekraïense gebieden het precies gaat. Hij beweert dat de Oekraïense regering ook op de hoogte is gebracht van Poetins toezegging, maar ook vanuit Kyiv is er nog geen officiële reactie.

Trump, die regelmatig onwaarheden verkondigt, deed zijn bewering tijdens een openbare bijeenkomst van zijn kabinet. "Ik heb Poetin persoonlijk gevraagd niet op Kyiv en verschillende steden te schieten voor een week. Hij is daarmee akkoord gegaan en ik moet zeggen: dat was erg aardig."

Oekraïners in de kou door Russische aanvallen

De Amerikaanse president noemde de hevige kou in Oekraïne als directe aanleiding om Poetin dit te vragen. Als gevolg van aanhoudende Russische aanvallen op Oekraïense energiecentrales zitten talloze Oekraïners zonder verwarming of stroom.

Poetin heeft al eens eenzijdig een tijdelijk bestand afgekondigd: vorig jaar voor Pasen. In de praktijk kwam daar volgens Oekraïne niets van terecht. Verder heeft de Russische president vooral vastgehouden aan zijn eis om eerst een akkoord te sluiten om de oorlog te stoppen en pas dan te stoppen met vechten. Daarom zou het opvallend zijn als hij nu een tijdelijk bestand zou afkondigen.

De grootschalige Russische invasie van Oekraïne duurt inmiddels bijna vier jaar. De gesprekken over het einde van de oorlog lijken in een vergevorderd stadium. Zelensky heeft herhaaldelijk gezegd dat de documenten over veiligheidsgaranties klaarliggen voor ondertekening door de Amerikanen. In de praktijk zijn er echter nog grote obstakels voor een akkoord.

Midden- en Oost-Europa-correspondent Christiaan Paauwe:

"Van een eerdere poging tot een dergelijk bestand kwam weinig terecht: Rusland hervatte vrijwel direct de luchtaanvallen op de energie-infrastructuur. In Oekraïne is het vertrouwen dan ook gering dat Poetin zich ditmaal wel aan zijn belofte zal houden.

Toch zou een bestand een zeer welkome adempauze betekenen voor Oekraïners, die de zwaarste winter beleven sinds het begin van de grootschalige invasie. In steden als Kyiv lukt het niet om beschadigde energie-infrastructuur tijdig en volledig te herstellen, terwijl wat wél wordt gerepareerd vaak binnen korte tijd opnieuw door Russische aanvallen wordt vernietigd.

De zorgen over de ontwikkeling van de situatie in de komende week zijn dan ook groot. De temperaturen waren de afgelopen dagen relatief mild, maar de vrees is dat Rusland de bittere kou die zondag inzet zal aangrijpen om het leven voor burgers nog verder te ontwrichten."

Een omstreden gasproject in Mozambique is officieel weer van start gegaan. Het Franse olie- en gasbedrijf TotalEnergies legde het project in 2021 stil vanwege aanvallen van een jihadistische groepering. Daarbij vielen zeker 1500 doden, onder wie werknemers van het project en veel burgers.

Vanochtend liet de Mozambikaanse overheid weten dat het project vandaag weer van start gaat, onder toeziend oog van de Mozambikaanse president Chapo en de hoogste baas van Total.

Het miljardenproject bij de stad Palma, in het uiterste noorden van Mozambique, moet ervoor zorgen dat Total aardgas uit een van de grootste velden ter wereld kan tappen, vlak voor de kust. Een fabriek op land moet dit gas vloeibaar maken om het vervolgens de wereld over te verschepen.

Er is veel kritiek op het bouwproject. Milieuorganisaties wijzen op gedwongen verhuizingen en zeggen dat de gaswinning bijdraagt aan instabiliteit in het noorden van Mozambique.

Nederlandse hulp

Toch was het al een paar maanden duidelijk dat Total de werkzaamheden weer wilde hervatten. Daardoor kwam het dossier ook in Den Haag weer bovenaan de stapel te liggen. Want het project heeft ook een Nederlands tintje.

De Nederlandse baggeraar Van Oord nam een deel van het werk op zee op zich. En de Nederlandse overheid stond daarvoor garant.

Naast de zogeheten exporteurspolis verzekerde Nederland ook een deel van de financiering van het gasproject. Vanwege alle kritiek overwoog Nederland dit najaar of het daarmee wel moest doorgaan. Die keuze werd uiteindelijk voor de minister gemaakt: Total liet eind november weten de garantie niet meer nodig te hebben.

Tegelijkertijd kwam het ministerie met de resultaten van twee onderzoeken naar de situatie in Noord-Mozambique. De onderzoekers bevestigen de structurele mensenrechtenschendingen door Mozambikaanse veiligheidsdiensten in het gebied. Ze stellen dat de rust nu wat terug is doordat het Rwandese leger een oogje in het zeil houdt. Maar tegelijkertijd is de situatie op de lange termijn niet stabiel en blijven de onderliggende conflicten spelen, volgens de onderzoekers.

Ondanks deze conclusies loopt de Nederlandse verzekering voor Van Oord wel door. Volgens een Kamerbrief uit december kan de Nederlandse overheid niet onder deze garantstelling uit. De baggeraar is op dit moment voorbereidingen aan het treffen om het werk in Mozambique ter hervatten.

De recente dood van twee burgers in de Amerikaanse stad Minneapolis is geen reden om federale agenten weg te halen uit de staat Minnesota. Tom Homan, die leiding geeft aan de omstreden immigratiepolitie ICE, heeft dat gezegd op een persconferentie. Hij blijft naar eigen zeggen in Minnesota "totdat het probleem is opgelost".

Wel suggereerde Homan dat de operatie in de staat zal worden afgeschaald. Hij koppelde daar als voorwaarde aan dat lokale functionarissen meewerken. Aangezien het Democratische lokale bestuur in de clinch ligt met de landelijke Republikeinse overheid, blijft onduidelijk of en wanneer ICE-agenten echt worden teruggehaald.

'Missie is niet perfect gegaan'

Homan ging niet in op vragen over de demonstranten Pretti (37) en Good (37), die in twee incidenten werden doodgeschoten door federale agenten. Hij verwees naar lopende onderzoeken. Impliciet erkende Homan, die bekendstaat als Trumps 'grenstsaar', dat er fouten zijn gemaakt.

"Ik ben hier niet omdat de federale overheid deze missie perfect heeft uitgevoerd", zei Homan. Hij stelde dat ICE de lopende operatie "slimmer" zal uitvoeren. Wat er concreet gaat veranderen bleef onduidelijk.

Het was Homans eerste persconferentie sinds hij het stokje overnam van Greg Bovino, die door Trump was teruggeroepen in een poging de politieke onrust over de incidenten te bezweren. De dood van Pretti en Good heeft geleid tot demonstraties in meerdere steden. Een actiegroep roept voor morgen op tot een landelijke stakingsdag tegen het keiharde optreden van ICE.

'Bedreiging van ICE-agenten moet stoppen'

Homan eiste op de persconferentie dat de "vijandige retoriek" tegen en de bedreiging van ICE-agenten moet stoppen. Hij erkende dat demonstranten het recht hebben om hun mening te uiten, maar riep ze op dat vreedzaam te doen. "Als je ICE-agenten belemmert of aanvalt, dan word je opgepakt."

In deze slider lees je meer over ICE en waarom een deel van de Amerikaanse bevolking de afschaffing van deze dienst eist:

Alex Pretti werd zaterdag doodgeschoten door een of twee agenten van de grenspolitie. Op video's van het incident leek de 37-jarige op dat moment geen bedreiging te vormen: de demonstrant werd op de grond in bedwang gehouden door agenten toen er schoten klonken.

De grenspolitie is een van de federale, handhavingsdiensten die helpen bij anti-immigratie-acties door ICE. Twee agenten van de grenspolitie zijn met verlof gestuurd terwijl de FBI het incident onderzoekt.

Nieuwe beelden over Pretti

Vandaag zijn beelden opgedoken van een eerdere confrontatie tussen Pretti en agenten van de federale politie in Minneapolis. Hij werd toen naar de grond gewerkt nadat hij het achterlicht van de auto van de agenten kapot had getrapt.

Renee Nicole Good werd op 7 januari doodgeschoten door een agent van ICE. Ze was staande gehouden en probeerde in haar auto weg te rijden. Trump beweerde vervolgens ten onrechte dat Good over een ICE-agent was heengereden. Good en Pretti hadden allebei de Amerikaanse nationaliteit.

In Zweden is een tienerjongen aangehouden voor betrokkenheid bij de schietpartij buiten de gevangenis in Alphen aan den Rijn, twee weken geleden. Dat bevestigt de politie aan Omroep West.

"We werken samen met de Zweedse politie", zegt een politiewoordvoerder. Ze kan nog niet zeggen of de verdachte wordt overgeleverd aan de Nederlandse autoriteiten. Het gaat om een Zweedse jongen, maar zijn leeftijd en woonplaats wil de politie niet delen.

In de vroege ochtend van 16 januari werd een gedetineerde die de gevangenis verliet voor werkverlof, vanaf de parkeerplaats beschoten. Op basis van camerabeelden van een nabijgelegen bedrijf lijkt het erop dat de schutter zijn doelwit heeft opgewacht bij een bushalte naast de hoofdingang van de gevangenis.

Autoruit gesneuveld

Volgens het AD was het doelwit Christopher Z., die eerder werd veroordeeld voor betrokkenheid bij martelcontainers in het Brabantse Wouwse Plantage. Bij de beschieting sneuvelde een autoruit.

Het slachtoffer raakte gewond, maar niet door kogels. De gevangene werd naar het ziekenhuis overgebracht. Waardoor de man wel gewond raakte, is niet bekend.

In Portugal zijn zeker vijf mensen om het leven gekomen door storm Kristin die gisteren over het Iberische schiereiland trok. Onder de slachtoffers is volgens lokale media een Nederlandse vrouw van 83. Het ministerie van Buitenlandse Zaken kan dat niet bevestigen omdat er geen consulair hulpverzoek is gedaan door de nabestaanden.

Kristin kwam in de nacht van dinsdag op woensdag aan land aan de westkust van Portugal met windsnelheden tot ruim 175 kilometer per uur. Op een luchtmachtbasis werden windstoten van 178 km/u geregistreerd voordat de meetapparatuur het begaf.

Het gebied rond de stad Leiria, zo'n 150 kilometer ten noorden van Lissabon, werd het zwaarst getroffen. Daar kwamen drie mensen om het leven. De Portugese regering heeft er de noodtoestand uitgeroepen.

Overstromingen

Storm Kristin veroorzaakte enorme schade aan gebouwen, wegen en spoorlijnen. Ook leidde de storm tot overstromingen. Bij een van die overstromingen, in de buurt van Silves, zou de Nederlandse vrouw om het leven zijn gekomen. Haar lichaam werd volgens lokale media gevonden in een auto die in het water was terechtgekomen. Het vijfde slachtoffer kwam om het leven in Vila Franca de Xira.

Door de harde wind waaiden bomen om en braken elektriciteitsleidingen, waardoor meer dan een miljoen huishoudens zonder stroom kwamen te zitten. Bijna de helft had vanochtend nog steeds geen elektriciteit.

De storm is weggetrokken in de richting van Spanje. Ook daar veroorzaakte Kristin door de harde wind in combinatie met sneeuwval ontwrichting in het hele land. Scholen bleven gesloten en ook verschillende wegen en spoorlijnen werden onbegaanbaar. Ook in Spanje kwamen honderdduizenden mensen zonder stroom te zitten.

Om industrie te behouden voor de toekomst moet Nederland scherper kiezen. Met gerichte steun voor veelbelovende groene sectoren, maar ook door te accepteren dat sommige bedrijven hier geen perspectief hebben. Dat schrijft de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) in een ongevraagd advies aan demissionair minister Hermans van Klimaat en Groene Groei.

"Als je geen keuzes maakt, loop je het risico dat je alles verliest", zegt WKR-lid Henri de Groot. "Daar dienen we Nederland en Europa niet mee. Niet alles kan. Je kunt niet alles in de lucht houden." Zo zijn sommige industrieën in Nederland opgekomen omdat de energie goedkoop was. Dat is niet meer zo, en dat lijkt ook niet meer te veranderen.

De raad adviseert door te gaan met beleid dat bedrijven dwingt te vergroenen. Maar de industrie verdient wel bescherming tegen oneerlijke concurrentie van viezere bedrijven buiten Europa. Ook moeten de stroomkabels en leidingen die bedrijven nodig hebben om groen te werken er wel liggen.

Hulp voor groene koplopers

Veelbelovende sectoren zouden juist hulp moeten krijgen. Bijvoorbeeld door te verplichten dat in producten een aandeel groen staal of hergebruikt plastic zit. Daardoor moeten alle fabrikanten van bijvoorbeeld auto's of verpakkingen wel groene materialen kopen, ook als die nog duurder zijn. Zo ontstaat een markt die staal- en plasticbedrijven helpt om te schakelen. In Brussel wordt al aan zulke regels gewerkt.

Normaal bepaalt de markt welke sectoren en bedrijven het redden. En is het niet de overheid die de 'winnaars' kiest. "Daar moet je inderdaad terughoudend mee zijn", erkent De Groot. Toch zijn er volgens hem soms goede redenen om in te grijpen. "We weten dat innovaties vaak steun nodig hebben om tot stand te komen." Ook zijn sommige producten nu zo goedkoop doordat fabrikanten niet betalen voor de vervuiling.

De Groot benadrukt dat steun alleen zin heeft in sectoren waarin Nederland uitblinkt. Als voorbeeld noemt hij de groene chemie. Dat zijn bedrijven die chemicaliën maken zonder gas of aardolie te gebruiken als grondstof. "De kaarten liggen er voor Nederland daar goed voor", zegt De Groot. "Het heeft geen zin om middelen te stoppen in bedrijven, waar je met een nuchtere analyse ziet dat het alleen maar uitstel oplevert. Maar dat vergt wel politieke moed."

Industrie is een grote uitstoter

Nederland heeft een relatief grote industrie. Een paar basissectoren, die onder meer metaal, kunstmest en chemicaliën maken, gebruiken veel energie. Zij stoten meer dan een vijfde van alle broeikasgassen uit.

De sectoren maken maar een klein deel uit van de economie, maar hebben een belangrijke functie. Ze leveren de bouwstenen voor de rest van de maakindustrie. Het wordt steeds belangrijker gevonden dat Europa die zelf kan maken, aangezien vrije handel niet meer vanzelfsprekend is en de Verenigde Staten en China handel meer en meer als wapen gebruiken.

De afgelopen jaren heeft de Nederlandse industrie het zwaar. Niet alleen verloopt het verduurzamen moeizamer dan gehoopt, maar ook hebben bedrijven last van zware concurrentie. En dan vooral de bedrijven die veel energie gebruiken. Concurrenten buiten Europa hebben vaak lagere energieprijzen en minder regels. Ook wordt er in de chemische en staalsector wereldwijd meer geproduceerd dan de vraag.

Volgens de Wetenschappelijke Klimaatraad is het af en toe nodig om bedrijvigheid die niet rendabel is, toch te behouden. Dit om te zorgen dat Europa onafhankelijk blijft van andere blokken. "In sectoren waar je mogelijk chantabel wordt, moet je het heft in handen nemen", zegt De Groot. "Maar dat is echt iets wat je op Europees niveau moet doen."

Zou je stoppen met werken als je de loterij wint? Een inmiddels 80-jarige man uit het Verenigd Koninkrijk deed dat in ieder geval niet, toen hij in 2010 een miljoenenprijs won. Met omgerekend zo'n 2,8 miljoen euro op de bank, bouwde hij jarenlang aan een gigantisch drugsimperium. Hij is nu veroordeeld tot ruim zestien jaar cel.

Vanuit een huisje pal achter zijn woning in de Britse stad Wigan runde John Eric Spiby de criminele organisatie, met verder zijn zoon (nu 37) en twee anderen. Behalve met grootschalige drugsproductie hielden ze zich bezig met illegale wapenhandel.

Het huisje was volgens de politie een "volledig geïndustrialiseerde drugsfabriek", waarmee het viertal in staat was om tienduizenden tabletten per uur te maken. Die werden vervolgens opgeslagen in een zeecontainer in een dorp verderop. De tabletten namaak-diazepam bevatten de gevaarlijke stof etizolam.

Online chatgroep

De politie kwam de bende op het spoor toen een van hen op een versleuteld online platform onder een schuilnaam handelde in illegale wapens, munitie en verslavende slaap- en kalmeerpillen. Verder zette de criminele organisatie een nepbedrijf op met een website waarop werd geadverteerd met legale spullen als verpakkingsmachines en voedingssupplementen in poedervorm. Zo kon de bende van Spiby doen alsof ze een legaal bedrijf runden.

In het voorjaar van 2022 werden de vier mannen gearresteerd. Tijdens het onderzoek bleek dat de groep een miljoenenomzet draaide. De straatwaarde van de tabletten wordt geschat tussen de 66 en 330 miljoen euro.

'Normaal gesproken met pensioen'

Gisteren oordeelde de rechtbank over Spiby en zijn handlangers. "Ondanks de loterijwinst koos u voor de criminaliteit, in de jaren waarin u normaal gesproken ook van uw pensioen had kunnen genieten", zei de rechter volgens de Britse krant The Guardian. Het is niet duidelijk of de man al een crimineel verleden had voordat hij de loterij won.

Spiby kreeg een celstraf van 16,5 jaar. Zijn zoon kreeg negen jaar opgelegd. Ook de twee andere mannen krijgen celstraffen.

"Deze vier personen toonden totaal geen respect voor mensenlevens of de openbare veiligheid. Het enige waarin zij geïnteresseerd waren, was hun eigen zakken vullen", aldus de politie.

De EU zet de Iraanse Revolutionaire Garde op de Europese terrorismelijst. Dat hebben de ministers van Buitenlandse Zaken van de 27 EU-landen unaniem besloten.

Tot nu toe was er onvoldoende steun onder de landen om dit te doen, maar nadat Frankrijk draaide schaarden alle andere lidstaten zich ook achter de maatregel. Nederland pleitte er al langer voor om het militair elitekorps van het Iraans regime op die lijst te plaatsen.

Demissionair minister Van Weel van Buitenlandse Zaken noemt het besluit een belangrijke stap. "Hiermee laten we zien dat we de Iraanse bevolking steunen en dat Europa samen opstaat tegen de repressie van het regime."

6000 doden

De sanctie volgt op het bloedige optreden door het Iraanse bewind tegen betogers. Bij protesten vielen volgens mensenrechtenorganisatie HRANA de afgelopen tijd meer dan 6000 doden.

Tot vandaag vreesden tegenstanders dat het plaatsen van de Revolutionaire Garde op de terrorismelijst diplomatieke banden met Iran onmogelijk maakt. Dat kan leiden tot problemen bij bijvoorbeeld gesprekken over het vrijlaten van gevangenen uit Iraanse gevangenissen.

Maar nu zijn die tegenstanders, behalve Frankrijk ook bijvoorbeeld Italië, toch overstag. "De verliezen die de burgerbevolking tijdens de protesten heeft geleden, vereisen een duidelijke reactie", zei de Italiaanse minister Tajani van Buitenlandse Zaken daar dinsdag over. Volgens zijn Franse ambtgenoot Barrot mag er "geen sprake zijn van straffeloosheid".

Symbolische waarde

De EU plaatst ook 21 personen en organisaties op de sanctielijst vanwege het schenden van mensenrechten. Het gaat onder anderen om de Iraanse minister Momeni van Binnenlandse Zaken en commandanten van de Revolutionaire Garde. Zij hebben geen toegang meer tot EU-grondgebied en hun tegoeden kunnen worden bevroren.

Het bestempelen van de Revolutionaire Garde als terreurorganisatie heeft vooral symbolische waarde. "Hiermee plaatsen we ze op gelijke voet met al-Qaida, Hamas en IS. Als je je gedraagt als een terrorist, moet je worden behandeld als een terrorist", zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas vanochtend.

Volgens Kallas is het duidelijk. "Het dodental bij de protesten in Iran en de middelen die het regime heeft ingezet, zijn zeer ernstig." En dus wil de EU een duidelijke boodschap afgeven: "Als je mensen onderdrukt, dan betaal je een prijs."

Gevreesde elite-eenheid met grote invloed

De Islamitische Revolutionaire Garde werd na de revolutie van 1979 opgericht ter bescherming van ayatollahs en de nieuwe islamitische staat. In de loop der jaren is de elite-eenheid uitgegroeid tot een enorme militaire organisatie, die politiek en economisch eveneens grote invloed heeft in het land. De garde controleert en is eigenaar van grote delen van de economie, waaronder banken, de bouw, de telecom- en energiesector.

Militair bestaat de Revolutionaire Garde naast het reguliere Iraanse leger. De garde heeft een eigen leger, marine, luchtmacht en geheime dienst. Ook de Quds-brigade (Jeruzalem-brigade) maakt er deel van uit. Die is verantwoordelijk voor het contact met onder meer Hezbollah, Islamitische Jihad en Hamas, buitenlandse milities die geholpen worden met wapens, training en geld. De brigade rapporteert rechtstreeks aan ayatollah Khamenei. In januari 2020 werd toenmalig Quds-leider generaal Soleimani door de VS gedood in Bagdad.

De Revolutionaire Garde is vaak betrokken bij aanslagen en aanvallen in het buitenland. Zo was de elite-eenheid bijvoorbeeld verantwoordelijk voor de massale drone- en raketaanval op Israël in juni vorig jaar. Dat was weer een reactie op een Israëlische luchtaanval op de Iraanse ambassade in Damascus.

Neerslaan protesten

In Iran zelf is de Garde eveneens gevreesd. Onder meer de paramilitaire Basij-militie maakt er deel van uit. Leden van deze eenheid, vele tienduizenden, speelden recent nog een beruchte rol bij het neerslaan van de grote protesten tegen het regime, waarbij duizenden betogers werden gedood.

De Verenigde Staten zetten de Revolutionaire Garde al in 2019, tijdens de eerste termijn van president Trump, op de terreurlijst. Een meerderheid van het Europees Parlement wilde begin 2023, na het neerslaan van protesten, dat de EU zou volgen. Toen kwam het er niet van, maar na de duizenden doden die deze maand vielen bij het neerslaan van protesten is ook de EU om.

In China zijn elf leden van een beruchte maffia-familie geëxecuteerd. Ze runden in het noordoosten van Myanmar, tegen de grens met China, zogeheten scamcentra. Daar is sprake van illegaal gokken, prostitutie, drugssmokkel en grootschalige oplichtingspraktijken, veelal via internet. In dergelijke centra verspreid over Zuidoost-Azië gaan miljarden om.

De familie Ming werd in september door een Chinese rechtbank veroordeeld voor onder meer moord, gijzelingspraktijken en fraude. Elf leden kregen de doodstraf, andere kregen gevangenisstraffen variërend van vijf jaar tot levenslang. Bekentenissen werden uitgezonden op de Chinese staatstelevisie.

De Mings vormden een van de clans die sinds het begin van deze eeuw actief waren in het noorden van Myanmar. Vaak zijn er nauwe banden met de militaire machthebbers in Myanmar. De Mings hadden volgens CNN op een bepaald moment 10.000 man in dienst, al dan niet onder dwang. Ze zouden met hun illegale praktijken een omzet hebben gehad van meer dan een miljard dollar.

In 2023 werd de Myanmarese plaats Laukkai, met heimelijke steun van China, ingenomen door een militie die vecht tegen het leger, schrijft de BBC. De Mings werden opgepakt en uitgeleverd aan China. De leider van de familie pleegde zelfmoord.

In de scamcentra werd aanvankelijk geld verdiend met gokpraktijken en prostitutie. Later richtten de clans zich ook op internetoplichting. Daarvoor werden mensen uit de regio ontvoerd en aan dwangarbeid onderworpen. Mensen die onvoldoende meewerkten of onvoldoende resultaten lieten zien, werden gemarteld.

Landen in de regio, met name Myanmar, Cambodja en Laos, staan onder toenemende druk van China, de VS en andere landen om de illegale centra aan te pakken. Volgens een Amerikaanse schatting gaat er alles bij elkaar jaarlijks bijna 44 miljard dollar in om. De slachtoffers wonen over de hele wereld.

China zet de Myanmarese junta sinds 2023 onder druk om de scamcentra aan te pakken. Ook Chinezen werden slachtoffer van clans die de centra runnen; ze worden opgelicht of ontvoerd om er te werken. Maar volgens The New York Times heeft vooral druk vanuit de VS China ertoe gebracht harder op te treden.

De krant sprak eind vorig jaar met mensen die in de oplichtingsfabrieken hebben gewerkt. Die schetsen dat centra die worden opgedoekt gewoon op een andere plek weer opengaan. Ook de bestrijding van de maffiaclans door de Myanmarese junta zelf zou uiteindelijk weinig om het lijf hebben. Deskundigen zeiden tegen The New York Times dat de junta weliswaar beelden toont van gebouwen die worden opgeblazen en vernietigd, maar dat de infrastructuur voor het leeuwendeel ongemoeid blijft. De junta zou er nog te veel profijt van hebben.

China-correspondent Gabi Verberg:

"Dat Chinese criminelen grootschalige scamoperaties runden in buurlanden, was al jaren bekend. Veel van hen waren begonnen in hun thuisland China. Toen de overheid daar de duimschroeven aandraaide en steeds meer middelen inzette, weken velen uit naar het buitenland om hun activiteiten voort te zetten. Vanuit landen als Myanmar konden de bendes jarenlang vrijwel ongehinderd opereren.

Rond 2020 zette de Chinese overheid de aanpak van de scamcentra, waar toen al veel Chinezen het slachtoffer van waren, hoog op de agenda. Maar het was pas jaren later, toen de internationale media-aandacht voor de scamcentra toenam en China daardoor in een kwaad daglicht kwam te staan, dat de overheid serieus op de criminelen begon te jagen - met zichtbaar resultaat.

In de jaren daarna volgden tienduizenden arrestaties. Maandenlang stonden kranten vol met berichten over hoe Chinese autoriteiten fraudebendes in het buitenland oprolden. Ook verscheen er een speelfilm die het publiek moest waarschuwen voor oplichting en tegelijk het optreden van de Chinese politie benadrukte. Het werd de bestbekeken film in China van 2023.

Wat deze doortastende aanpak van de Chinezen ook laat zien, is dat de autoriteiten in Peking waarschijnlijk al veel langer wisten waar de criminelen zich bevonden."

Zuidoost-Azië-correspondent Mustafa Marghadi sprak vorig jaar met een aantal slachtoffers die werkten in scamcentra of oplichtingsfabrieken:

Nu D66, CDA en VVD het eens zijn over het coalitieakkoord is de weg naar het Torentje vrij voor Rob Jetten. Hij wordt de jongste premier ooit, de eerste minister-president namens D66 en bovendien de eerste homoseksuele premier. Hij zegt de verantwoordelijkheid te voelen, dat er meer en meer grijze haren bij zullen komen en dat hij veel zin heeft in deze "klus", zoals hij het noemt.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Politiek verslaggever Lars Geerts ziet hoe Jetten veel gelijkenis vertoont met oud-premier Mark Rutte. Hij is pragmatisch, kan razendsnel schakelen en Lars ontwaart zelfs al de eerste laagjes teflon. Erik-Jan van Dorp vertelt in de podcast wat een premier allemaal moet kunnen in deze tijd. Jetten wordt de komende tijd volop bijgepraat over allerlei zaken om zo goed mogelijk te beginnen aan zijn avontuur in het Torentje. Al is zijn kantoor even ergens anders, vanwege de verbouwing van het Binnenhof.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De gemeente Den Bosch en carnavalsvereniging De Oeteldonksche Club willen af van de 'festivalsfeer' die de laatste jaren tijdens carnaval in Oeteldonk is ontstaan. Carnaval moet weer het traditionele volksfeest van saamhorigheid worden, vinden zij.

De gemeente en de Bossche carnavalsvereniging zien dat het de laatste jaren tijdens carnaval steeds drukker wordt in de stad. Vorig jaar was het op momenten zo druk dat de gemeente mensen opriep niet meer naar de binnenstad te komen. Ook werden verschillende gebieden afgesloten.

"We hebben na corona gezien dat carnaval meer een festival is geworden en daar willen we vanaf", zegt burgemeester Mikkers tegen Omroep Brabant. Door nu duidelijk te maken waar carnaval in Den Bosch echt voor staat, hoopt de gemeente dat bezoekers die op zoek zijn naar een 'gewoon feestje' de stad links laten liggen.

'Festivalisering van carnaval'

Jeroen Dona van De Oeteldonksche Club ziet tal van invloeden de stad binnensluipen die in zijn ogen te ver van het traditionele carnaval afstaan: "We willen de festivalisering van carnaval tegengaan. Het is een volksfeest, dat je op straat viert met Oeteldonkse muziek. Als we allemaal die kiel aan doen, zijn we allemaal gelijk."

Een van de zaken die de gemeente en de carnavalsvereniging op de agenda willen zetten, is bepalen op welke dag carnaval in Den Bosch begint. Momenteel zijn er op de dagen voor carnaval al tal van onofficiële carnavalsactiviteiten, en daar willen ze vanaf.

"Het feest van boeren en durskes is wat we willen vieren", vat Dona de plannen samen. "Als Prins Amadeiro après-skimuziek had willen horen, was hij wel gaan skiën." Burgemeester Mikkers is het roerend met hem eens. "Als mensen op zoek zijn naar een festival, après-ski of house-muziek horen ze niet thuis in Oeteldonk."

Bananenpakken

Carnavalsvierders blijven volgens de burgemeester en Dona meer dan welkom in de stad, mits ze zich aan de carnavalsregels van de stad houden. Bezoekers die zonder kiel of carnavalsjasje naar Den Bosch willen komen, hoeven zich echter nog geen zorgen te maken.

Er komen volgens Dona geen bordjes bij het station te staan met de boodschap 'verboden voor bananenpakken'. "Maar in een bananenpak kom je überhaupt niet naar Oeteldonk, ik denk dat iedereen dat inmiddels wel weet", stelt hij hoopvol.

Het aantal mensen met een Museumkaart is afgelopen jaar gestegen naar een recordhoogte. Eind vorig jaar waren er ruim 1,54 miljoen kaarthouders, een groei van 3,2 procent ten opzichte van 2024. Dat meldt de Museumvereniging. Vooral de introductie van de digitale Museumkaart droeg bij aan de groei.

De Museumkaart is sinds vorig jaar ook beschikbaar als app. Inmiddels maken zo'n 500.000 mensen gebruik van een digitale kaart, ongeveer een derde van het totaal. Volgens de Museumvereniging verlaagt dat de drempel voor museumbezoek. "Je telefoon heb je immers altijd bij je", zegt directeur Vera Carasso.

Museumkaarthouders brachten in 2025 samen ruim 9,7 miljoen bezoeken aan deelnemende musea. Ook dat is een record: in 2024 lag dat aantal nog op 9,5 miljoen. Gemiddeld bezocht een kaarthouder vorig jaar 6,46 keer een museum.

Uit onderzoek in opdracht van de Museumvereniging blijkt dat kaarthouders bijna drie keer zo vaak een museum bezoeken als mensen zonder kaart. Daarnaast geven zij meer geld uit in musea, bijvoorbeeld in de horeca en museumwinkels. Ook nemen kaarthouders regelmatig niet-kaarthouders mee, wat volgens de vereniging jaarlijks goed is voor ongeveer 700.000 extra bezoeken.

Opbrengst wordt verdeeld

De positieve effecten zijn volgens de Museumvereniging zichtbaar bij alle typen musea, groot en klein. Vooral musea buiten de grote steden profiteren relatief sterk van de Museumkaart. Ook onder jongvolwassenen tussen de 19 en 35 jaar is de kaart populair; zij nemen bovendien relatief vaak mensen mee die geen kaart hebben.

Met de Museumkaart krijgen houders een jaar lang toegang tot meer dan 500 musea in Nederland, in verreweg de meeste gevallen gratis. De kaart kost 75 euro voor volwassenen en 39 euro voor jongeren tot en met 18 jaar. De opbrengsten worden verdeeld over de aangesloten musea op basis van het aantal bezoeken.

Door de gladheid zijn vanochtend tientallen auto's van de weg gegleden of tegen elkaar gebotst. Dat gebeurde vooral op provinciale en gemeentelijke wegen, zegt Rijkswaterstaat.

Een totaalbeeld van de ongelukken ontbreekt, omdat de wegen naast Rijkswaterstaat ook door provincies, gemeenten en waterschappen worden beheerd. Afgaand op berichten van regionale omroepen en lokale journalisten was er veel blikschade en raakten enkele mensen gewond.

Grote incidenten waarbij lange files ontstonden bleven uit. Dat kwam onder meer omdat het verkeer zich aanpaste aan de omstandigheden. Volgens Rijkswaterstaat en de ANWB was het drukker dan anders tijdens de ochtendspits.

Gekantelde strooiwagen

De ongelukken gebeurden vooral in het noorden en oosten van het land. Bij Lemmer raakten twee auto's van de weg. Volgens Omrop Fryslân raakte voor zover bekend niemand gewond. In Oldeberkoop botsten twee auto's op elkaar op de N351.

In Zeewolde raakte vroeg in de ochtend een strooiwagen van de weg. De vrachtwagen vol strooizout belandde rond 05.00 uur op zijn kant in de berm. Ook in Rutten kwamen twee auto's in een greppel terecht, meldt Omroep Flevoland.

Door de ongelukken was er vooral veel blikschade:

Op de N366 bij Alteveer in Groningen reed een auto tegen de vangrail. Een bestuurder kon de auto niet meer ontwijken en botste erop.

Auto in de sloot

Ook in Overijssel gebeurden meerdere ongelukken. Op de N34 bij Hardenberg kwam een automobilist met de schrik vrij toen de auto op de kop in een greppel terechtkwam. Bij Raalte botsten twee auto's op elkaar op de N348. De weg was even dicht vanwege het ongeval, meldt RTV Oost.

In Giethoorn raakte een moeder gewond bij een eenzijdig ongeval. Ze reed met haar auto tegen een boom en moest naar het ziekenhuis worden gebracht. Over haar dochtertje dat ook in de auto zat is niets bekend.

In Buren in Gelderland belandde een auto in een sloot. Een berger heeft de auto weer op de kant getrokken. De bestuurder van de auto raakte niet gewond. Een automobilist in Voorthuizen moest naar het ziekenhuis nadat ze met haar auto in een bocht tegen een boom was gegleden. In Groenlo kwam een auto in een berm terecht.

Omroep West meldt ongelukken en glijpartijen in Aarlanderveen, Maasdijk, Moerkapelle en Oegstgeest.

Code geel

Rijkswaterstaat heeft vandaag bijna 5,6 miljoen kilo zout gestrooid om de gladheid te bestrijden. Een woordvoerder van de Provincie Gelderland zegt dat strooiploegen vanaf gisteravond 20.00 uur tot vanmorgen 11.00 uur druk zijn geweest met het begaanbaar houden van de weg.

In de provincies Groningen, Friesland en Drenthe geldt nog tot morgenmiddag code geel vanwege gladheid. In de rest van het land heeft het KNMI code geel inmiddels ingetrokken. De waarschuwing gold vanmorgen voor het hele land, behalve voor Zeeland.

Een papegaaiduiker die verzwakt bij Cadzand werd gevonden, is gisteren weer uitgezet. Het vogeltje spoelde begin dit jaar aan op het strand bij het Zeeuwse dorp.

De papegaaiduiker werd ruim drie weken geleden door vogelspotters gezien voor de kust bij Cadzand. Zij wisten het diertje te vangen om het naar een vogelopvang in het Belgische Oostende te brengen.

"Die zagen dat hij echt verzwakt was. Ze hebben meteen de klik gemaakt dat een zeevogel op land best wel vreemd was", vertelde bioloog Laure Desmet van de opvang eerder aan Omroep Zeeland.

Aansterken

Papegaaiduikers komen oorspronkelijk voor in IJsland, Schotland en Groenland, en zijn in Nederland een zeldzaamheid. Vermoedelijk was de vogel door een eerdere storm naar de Zeeuwse kust geblazen.

In de opvang werd duidelijk dat de papegaaiduiker er slecht aan toe was. "Hij was erg mager, verzwakt en onderkoeld", zei Desmet. Om aan te sterken kreeg hij sondevoeding en de juiste mineralen toegediend. Gisteren werd duidelijk dat de vogel voldoende was hersteld.

Op de plek waar de vogel werd gevonden, werd hij ook weer vrijgelaten zodat hij met zijn soortgenoten kan vliegen naar zijn natuurlijke habitat, meldt Omroep Zeeland. "Dit zijn de momenten die tonen waarom zorg en bescherming ertoe doen", schrijft de vogelopvang op sociale media.

Bekijk hier hoe de papegaaiduiker wordt uitgezet:

De Franse zender BFMTV heeft de hand weten te leggen op beelden van de kroonjuwelen die afgelopen oktober uit het Louvre zijn geroofd. De beelden zijn kort na de inbraak vastgelegd door bewakingscamera's in en om een parkeergarage in een buitenwijk van Parijs.

Vier overvallers vluchtten na de spectaculaire juwelenroof in het Louvre op 19 oktober weg op twee motorscooters. In Ivry-sur-Seine, ten zuiden van Parijs, stapten twee van hen over in een wit bestelbusje, de andere twee zetten hun weg voort op de scooters.

Het tweetal reed naar een ondergrondse parkeergarage in Aubervilliers, een buitenwijk aan de noordgrens van Parijs, tegen Saint-Denis aan. Daar werden zij rond 10.30 uur, ongeveer een uur na de roof, vastgelegd door bewakingscamera's. Ze hielden ook binnen hun helm op.

Op de nieuwe beelden is te zien hoe de twee iets uit een zwarte zak halen en er samen naar kijken. Onder meer is een tiara te zien, BFMTV vermoedt dat het gaat om tiara van Eugénie (1826-1920), de vrouw van Napoleon III, die niet intact lijkt. Op andere beelden zijn losse edelstenen te zien.

Later die dag, omstreeks 11.20 uur reed de witte bestelbus de parkeerplaats op, zo blijkt uit beelden van BFMTV. De scooters werden in parkeerboxes gestald. Toen deze later werden doorzocht, waren ze leeg.

Vier verdachten opgepakt

Tot nu toe is nog geen van de voertuigen teruggevonden die tijdens de roof zijn gebruikt. Voor de politie is dat wel van groot belang, omdat de voertuigen naar de gestolen sieraden kunnen leiden. De politie had al na onderzoek in de tweede week van januari de buitenwijk Aubervilliers op het oog.

De rechercheurs vermoeden dat het witte busje is gebruikt om sieraden in te laden. "Dat is in ieder geval een van de conclusies die we kunnen trekken. En een deel van het team ontmoette elkaar kort na de roof op deze parkeerplaats. Daarna zijn de sieraden spoorloos", zei openbaar aanklager Laure Beccuau.

De waarde van de gestolen sieraden wordt geschat op 88 miljoen euro. De politie heeft in totaal vier verdachten opgepakt die worden verdacht van betrokkenheid bij de inbraak. Zij zijn in januari negen dagen ondervraagd, in een poging de juwelen terug te vinden en te achterhalen wie er achter de roof zit. Daar kwam zover bekend niets uit.

Beelden van de roof:

De overval in het Louvre afgelopen oktober duurde slechts enkele minuten. De overvallers gebruikten een verhuislift om toegang te krijgen tot de Apollo-galerij, waar zij acht voorwerpen van onschatbare erfgoedwaarde uit twee zwaarbeveiligde vitrines meenamen.

Later bleek dat de beveiliging van het museum ernstig tekortschoot. Volgens een politiechef zorgden verouderde systemen en trage reparatiewerkzaamheden voor zwakke plekken in het Louvre.

Na de roof kondigde het wereldberoemde museum aan de toegangsprijzen te verhogen om de beveiliging op te krikken. Die gelden vanaf 14 januari. Voor niet-Europese bezoekers is de entreeprijs met 45 procent gestegen naar 32 euro, tien euro meer dan bezoekers uit de Europese Unie betalen.

In een nieuw opgedoken video is een confrontatie te zien tussen agenten van de Amerikaanse federale politie en Alex Pretti, de man die afgelopen zaterdag werd doodgeschoten door de grenspolitie.

De beelden tonen hoe Pretti schreeuwt naar de agenten en een achterlicht van een auto kapot trapt. Vervolgens komen de agenten in de auto naar buiten en wordt Pretti tegen de grond gewerkt. De beelden zijn opgenomen op 13 januari, 11 dagen voor zijn dood.

De BBC heeft de beelden geverifieerd en CBS News heeft bevestigd dat de ze in Minneapolis zijn opgenomen. De nabestaanden van Pretti hebben ook bevestigd aan Amerikaanse media dat de man in de video inderdaad Pretti is.

De beelden zijn opgenomen door het mediabedrijf The News Movement (TNM). TNM meldde dat het die dag kort na 10.00 uur een tip had ontvangen over agenten die de weg blokkeerden op een kruispunt in Minneapolis.

Bekijk de beelden hier:

Op een bepaald moment, wanneer Pretti zich omdraait, is iets te zien wat lijkt op een pistool, weggestopt in zijn broekband. Dat was ook te zien op de beelden van de dag waarop hij werd doodgeschoten. Bekend is dat Pretti een wapenvergunning had en een dergelijk wapen bij zich mocht dragen.

Tijdens de confrontatie tussen Pretti en de agenten is te zien dat omstanders schreeuwen, toeteren en filmen met hun telefoon. Om de omstanders op afstand te houden, gebruiken de agenten onder meer traangas. Het is in de video niet te zien of Pretti na de confrontatie is aangehouden.

'Geen rechtvaardiging'

Eerder meldden Amerikaanse media al dat Pretti ongeveer een week voor zijn dood een gebroken rib had opgelopen tijdens een confrontatie met federale agenten. Het is niet duidelijk of het gaat om de confrontatie op de nu opgedoken beelden.

"Een week voordat Alex op straat werd doodgeschoten - hoewel hij voor niemand een bedreiging vormde - werd hij gewelddadig mishandeld door een groep ICE-agenten", zegt de advocaat van de familie Pretti aan CBS News in een verklaring over de beelden. "Niets van wat er een volle week daarvoor gebeurde, kan de dood van Alex op 24 januari rechtvaardigen."

Het ministerie van Binnenlandse Veiligheid heeft gezegd dat het op de hoogte is van de video en dat die geanalyseerd wordt.

'Verdedigingsschoten'

Pretti, een verpleegkundige op de intensive care, was afgelopen zaterdagochtend bezig met het filmen van agenten van de grenswacht op een straat in Minneapolis toen hij werd neergeschoten. Hij overleed ter plaatse. In de beelden voorafgaand aan de dood van Pretti is te zien dat hij een telefoon vasthoudt. Op geen moment is te zien dat Pretti naar zijn wapen grijpt.

Kort na zijn dood zei het ministerie van Binnenlandse Veiligheid dat Pretti zich "gewelddadig verzette" tegen ontwapening totdat agenten "verdedigingsschoten" afvuurden. Beelden spreken die versie van de gebeurtenissen tegen. De agenten die bij het dodelijke incident betrokken waren, zijn op non-actief gesteld.

Het is niet bekend of agenten die op 13 januari aanwezig waren ook betrokken waren bij de confrontatie van 24 januari.

Gespannen verhoudingen

De dood van Pretti, en eerder die van de 37-jarige Renée Good, hebben de verhoudingen tussen de lokale en federale autoriteiten op scherp gezet. Zo noemde de Demcratische gouverneur Walz van Minnesota het schietincident waarbij Pretti omkwam "misselijkmakend" en riep hij president Trump op de "duizenden gewelddadige ongetrainde agenten" van onder meer ICE onmiddellijk uit Minnesota terug te trekken.

Het Witte Huis beschuldigde Walz op zijn beurt van het verspreiden van "kwaadaardige leugens". Na de dood van Pretti trok Trump wel de commandant van de grenspolitie, Greg Bovino, terug uit Minnesota.

De politie op Sicilië is een groot onderzoek begonnen na de vondst van drie dode jagers. Hun lichamen werden gisteravond gevonden in een afgelegen bos bij het plaatsje Montagnareale, aan de noordkant van het Italiaanse eiland. Ze hadden alle drie schotwonden.

De mannen - 26, 44 en 82 jaar - waren in het Nebrodi-gebergte op jacht naar zwarte varkens, een delicatesse. De jongste twee waren broers. Volgens Italiaanse media werden de lichamen gevonden door een bekende van de 82-jarige die zich zorgen maakte omdat de man niet was teruggekeerd.

De lichamen werden dicht bij elkaar gevonden. De mannen hadden hun jachtkleding aan en droegen een gordel met patronen. De auto's van de jagers stonden vlakbij geparkeerd. Of ze met zijn drieën op pad waren gegaan is niet duidelijk; lokale media berichten dat de broers en de 82-jarige elkaar niet kenden.

Georganiseerde misdaad

In Italiaanse media wordt gespeculeerd dat het mogelijk gaat om een maffiamoord. Justitie zegt daarover dat alle scenario's nog open zijn, maar twee scenario's zouden als het waarschijnlijkst worden gezien: een dubbele moord gevolgd door zelfmoord en een drievoudige moord gepleegd door iemand anders.

De drie zouden geen banden hebben gehad met de georganiseerde misdaad en geen strafblad hebben. Een jachtongeluk zou minder waarschijnlijk zijn; drie doden ligt dan niet voor de hand.