NOS Nieuws - Algemeen

De druk op de zorg, de opvang en de politie door mensen met verward gedrag neemt toe. Hulporganisaties waarschuwden deze week dat de problemen ze over de schoenen lopen. "Wij vangen heel veel mensen op die op straat voor onrust en overlast zorgen", zei Tara Jane Thomas van het Leger des Heils in Nieuwsuur. "Op het moment dat wij dat niet meer kunnen doen, zijn ze overgeleverd aan de straat."

Ook het aantal overlastmeldingen bij de politie stijgt. Waren er in 2016 nog krap 75.000 meldingen over dit soort gedrag, afgelopen jaar liep dat op naar bijna 170.000.

In podcast De Dag bespreken we met Nieuwsuur-verslaggever Cecile van der Grift de vraag: hoe gaan we in Nederland om met mensen met ernstig verward gedrag? En waar gaat het mis?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Van der Grift dook de afgelopen jaren in de wereld van personen met verward gedrag. Ze maakte meerdere reportages, onder meer over de moord op de 25-jarige Rens in 2023 in Amsterdam, door een psychotische buurman. Ook ging ze langs bij een training voor agenten van de Dienst Speciale Interventies (DSI). Zij worden vaker ingezet voor incidenten met verwarde personen.

Er zijn steeds minder opvangplekken voor deze mensen, dus blijven ze langer op zichzelf wonen, met alle problemen van dien. Van der Grift bezocht zogenoemde Skaeve Huse, eenvoudige woningen aan de rand van een stad of dorp, die rust moeten brengen voor zowel bewoners als hun omgeving. Maar in veel gemeenten waar dit concept van de grond moet komen, verzetten omwonenden zich.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Goedemorgen! Het is 21 maart, de internationale dag tegen racisme. Dat betekent ook de jaarlijkse landelijke demonstratie tegen racisme en fascisme in Amsterdam. En Max Verstappen rijdt een keertje niet in de Formule 1, maar in de GT3-klasse op de Nürburgring.

Eerst het weer: vooral in het noorden nog een tijdje mist of laaghangende bewolking. Op andere plekken is er flink wat zon. Het wordt maximaal 9 graden vlak bij de Waddenzee tot 13 graden in het zuiden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

Het aantal schademeldingen na de aardbeving bij Eleveld in Drenthe van vorige week is verder opgelopen. Het zijn er nu in totaal ruim 1900, meldt staatssecretaris De Bat (CDA) van Economische Zaken en Klimaat aan de Tweede Kamer.

Bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) zijn 24 meldingen binnengekomen van een acuut onveilige situatie als gevolg van de aardbeving, maar de meeste gevallen bleken mee te vallen. Twee situaties worden nog onderzocht, meldt RTV Drenthe.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Winst voor lokale partijen, en veel gehoord: verzet tegen de spreidingswet. Wat gaat het kabinet doen met de boodschap van deze uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen?

Simone Weimans, Marleen de Rooy en Jorn Jonker bespreken het in Rondje Binnenhof #99:

Fijne zaterdag!

BTS, Zuid-Korea's bekendste popgroep aller tijden, keert terug met een megaconcert in de hoofdstad Seoul. Jarenlang moesten fans het zonder hun idolen doen, omdat de leden hun militaire dienstplicht vervulden. Nu zijn ze terug en populairder dan ooit.

Seoul is in rep en roer voor het grote concert van vandaag. Fans joelen als reclames van de mannen op grote schermen verschijnen. Wegen zijn afgesloten en de veiligheidsdiensten zijn massaal aanwezig. Dat is geen overbodige luxe: er worden ruim 250.000 fans verwacht. Hoewel het concert gratis is, hebben bezoekers wel een kaartje nodig. Slechts een klein deel van de fans wist er een te bemachtigen.

"Ik ben hier om te kijken of iemand een kaartje voor me heeft, of dat de politie mij kan helpen", vertelt Katherine uit de Dominicaanse Republiek. Ze staat een dag voor het concert al bij het podium. Mede voor de K-pop verhuisde ze naar Korea en ze is al jaren fan van BTS.

Ook haar vriendinnen uit Duitsland hebben geen kaartje kunnen krijgen. En ze zijn niet de enigen. Ondanks hun lange afwezigheid is de groep nog altijd enorm populair, zowel in Zuid-Korea als daarbuiten.

K-popdeskundige Flora Smit noemt het bijzonder dat een K-popgroep na zo'n lange afwezigheid z'n populariteit behoudt. Volgens haar komt dat doordat BTS veel meer is dan alleen een muziekgroep. "Ze zijn uitgegroeid tot een symbool van nationale trots."

Die symboliek hangt nauw samen met de militaire dienstplicht in Zuid-Korea voor mannen tussen de 20 en 29 jaar oud. Die is er mede omdat het land formeel nog in oorlog is met Noord-Korea. Er was veel discussie over of de leden van BTS ervan konden worden vrijgesteld, vanwege hun enorme economische en culturele waarde voor het land. Toch kozen de leden ervoor om hun dienstplicht te vervullen.

De dienstplicht kan wel wat promotie gebruiken, want die is impopulair. Onder druk van de bevolking is de dienstplicht de afgelopen decennia al flink verkort. De afgelopen zes jaar is het leger met zo'n 20 procent gekrompen, iets dat volgens experts in de toekomst kan leiden tot operationele problemen. "Met het besluit van BTS om toch te dienen, hebben ze zichzelf als de perfecte Zuid-Koreaanse burger getoond", zegt Smit.

BTS als cultureel uithangbord

BTS speelt al langer een rol als cultureel uithangbord van Zuid-Korea, legt ze uit. Door samenwerkingen met grote merken en hun wereldwijde succes hebben ze bijgedragen aan het moderne imago van het land. Dat past in de strategie die is ingezet na de financiële crisis van 1997. Zuid-Korea besloot toen om cultuur als exportproduct te ontwikkelen.

"Met hun comeback laten de leden zien hoe succesvol die aanpak is geweest", aldus Smit. Ze combineren internationale aantrekkingskracht met een sterke focus op hun eigen cultuur. "In plaats van zich aan te passen aan westerse normen, benadrukken ze juist hun Koreaanse identiteit."

Die identiteit komt ook terug in het nieuwe album, waarvan op de eerste dag na de lancering bijna vier miljoen exemplaren zijn verkocht. De plaat is vernoemd naar Arirang, een eeuwenoud volkslied dat symbool staat voor de Koreaanse identiteit. En ook de locatie van het concert benadrukt die boodschap. De Gwanghwamun-boulevard is al eeuwen het politieke en culturele middelpunt van Korea.

Naast de aanwezigheid van grote overheidskantoren, ministeries en ambassades kent de plek momenten van zowel feest als protest. In 2002 vierden honderdduizenden fans hier het succes van het nationale voetbalelftal tijdens het WK voetbal in eigen land.

Jaren later, tijdens de kaarslichtdemonstraties, gingen honderdduizenden Koreanen wekelijks het plein op om te demonstreren tegen het machtsmisbruik van de toenmalige president. Door op dit plein op te treden, plaatst BTS zich op de tijdlijn van grote momenten in de Koreaanse geschiedenis.

Concert is reclame voor Seoul

Het gratis concert is bovendien wereldwijd te volgen. Streamingdienst Netflix zendt het live uit in 190 landen. Dat biedt Zuid-Korea een unieke kans om reclame te maken voor de hoofdstad.

Op de Gwanghwamun-boulevard komen het moderne en historische Zuid-Korea samen. Aan de noordkant prijken de bergen en het paleis van de laatste Koreaanse dynastie, aan de zuidkant worden kijkers getrakteerd op glinsterende wolkenkrabbers.

Hoewel het voor veel fans nog spannend is of ze een kaartje kunnen bemachtigen, lijkt de comeback van BTS voor het land nu al een groot succes.

De Verenigde Staten heffen tijdelijk een deel van de sancties tegen Iran op en staan de verkoop van Iraanse olie toe. Het gaat alleen om olie die nu al in olietankers op zee zit. De verlichting van de sancties geldt voor dertig dagen.

Volgens de Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, komen er door deze tijdelijke vrijstelling zo'n 140 miljoen vaten olie op de markt en verlicht dat de druk op de energievoorziening.

De oorlog die de Verenigde Staten en Israël tegen Iran begonnen duurt nu drie weken. In die tijd zijn wereldwijd de olieprijzen met zo'n vijftig procent gestegen. De Verenigde Staten zijn naarstig op zoek naar maatregelen om de impact van de oorlog op de energiemarkt te verkleinen. Ook in de VS is brandstof snel en fors in prijs gestegen.

Verlichting van de Iraanse sancties is opmerkelijk, omdat de Verenigde Staten al jarenlang strikte sancties hanteert tegen het land. In januari dreigde president Trump nog met sancties tegen landen die zaken doen met Iran.

China

Voor de oorlog was China een van de belangrijkste afnemers van olie uit Iran. Het land kreeg die met een flinke korting, omdat Iran de olie door de sancties maar op weinig plekken kwijt kon.

Minister Bessent zei donderdag in een interview met Fox dat een tijdelijke vrijstelling van de sancties zou helpen om meer olie te krijgen in landen die nu forse tekorten ervaren, zoals India. Volgens hem zou China hierdoor ook nog eens worden gedwongen om de marktprijs te betalen.

'Gestoord'

Een directeur van de Amerikaanse investeerder Blackstone noemt de tijdelijke sanctieverlichting tegenover de BBC "gestoord", omdat Iran hierdoor geld verdient aan olie: "In feite staan we Iran toe olie te verkopen, waarbij de opbrengst kan worden gebruikt om de oorlog te financieren." Daarbij verwachten experts dat de vrijstelling weinig invloed zal hebben op de prijzen.

Vorige week besloot president Trump ook al om de sancties tegen Rusland te versoepelen. Tot en met 11 april is het voor Amerikanen weer toegestaan om Russische olie die nu nog op zee ligt te kopen. Volgens de Britse krant Financial Times levert dat Moskou zo'n 150 miljoen dollar extra op.

Toen noemden deskundigen het besluit al paniekvoetbal. In november zijn er in de Verenigde Staten tussentijdse verkiezingen.

Strategische voorraad

Het Amerikaanse ministerie van Financiën maakte gisteren ook bekend dat het ruim 45 miljoen vaten ruwe olie uit de strategische voorraad op de markt brengt. In totaal wil de VS dit en volgend jaar 172 miljoen vaten uit de Amerikaanse reserve leveren.

De levering maakt deel uit van de stap van het Internationaal Energieagentschap om 400 miljoen vaten olie uit de wereldwijde reserves vrij te geven. Nederland kondigde vorige week woensdag al aan dat het vijf miljoen vaten uit de strategische reserves op de markt brengt. Stientje van Veldhoven (D66), minister van Klimaat en Groene Groei, zei toen te verwachten dat daar "een prijsdempend effect" van uitgaat.

Oud-premier Dries van Agt heeft drie jaar voor zijn dood bij koning Willem-Alexander aangedrongen op excuses aan Molukkers in Nederland. Hij wilde dat de koning zich als staatshoofd zou verontschuldigen voor de manier waarop zij door de Nederlandse regering zijn behandeld. Van Agt stuurde de koning een brief, bevestigt de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) na vragen van de NOS.

Van Agt was minister van Justitie toen eind jaren 70 een groep Molukse jongeren na jaren van protest overging op gewelddadige acties. Ze wilden aandacht vragen voor de positie van Molukkers, die meer dan twintig jaar na hun 'tijdelijke' aankomst in Nederland nog altijd niet terug konden naar een onafhankelijke staat op de Molukken.

Onder leiding van Van Agt maakte het leger in 1977 een einde aan de gijzeling op een basisschool in Bovensmilde en de treinkaping bij De Punt. Daarbij kwamen zes kapers en twee gegijzelden om het leven.

Molukkers in Nederland

De Molukken zijn een grote eilandengroep in het oosten van Indonesië. In de koloniale tijd hoorden de eilanden bij Nederlands-Indië. Als Indonesië in 1945 de onafhankelijkheid uitroept, begint een bloedige oorlog. Molukse beroepsmilitairen vechten mee in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) tegen Indonesië.

In 1949 geeft Nederland de strijd op en ontstaat er een conflict over de Molukse militairen. Zij willen terug naar de Molukken, maar dat wil de Indonesische regering niet. Begin 1951 besluit Nederland om ze met hun gezin naar Nederland te brengen, voor een half jaar, is de bedoeling.

De 12.500 Molukkers verwachtten dat Nederland zal helpen bij hun terugkeer, maar dat gebeurt niet. De militairen worden in plaats daarvan ontslagen en de meesten kunnen uiteindelijk nooit meer terug naar hun thuisland.

De ontvangst van de brief door de koning en de strekking van de inhoud zijn bevestigd door de RVD. De NOS heeft de brief zelf niet kunnen inzien.

Ontmoeting met Molukkers

Van Agt schreef de brief in 2021 naar aanleiding van een ontmoeting met drie personen uit de Molukse gemeenschap. Een van hen, Antis Maryanan, had Van Agt uitgenodigd. Maryanan is geboren aan boord van het schip dat zijn ouders naar Nederland bracht. Hij was benieuwd wat Van Agt jaren later zou vinden van hoe de Molukkers in Nederland zijn behandeld.

"Het was een goede ontmoeting", zegt Maryanan. "Het ging ons niet om de kapingen, wij wilden vooral zijn kijk horen over hoe de Nederlandse regering vanaf de aankomst met Molukkers is omgegaan. Het bleek dat Van Agt later in zijn leven meer had geleerd over die geschiedenis en daardoor ook meer begrip had gekregen voor onze situatie." Later liet Van Agt aan Maryanan weten dat hij een brief aan de koning had gestuurd.

Na de ontmoeting zei Van Agt tegen NRC dat er "groot onrecht is bedreven aan de Molukkers" en dat excuses op z'n plaats zouden zijn. Nu blijkt dat Van Agt dus ook een persoonlijk verzoek schreef aan koning Willem-Alexander om excuses te maken. Deze excuses zijn tot nu toe niet gekomen.

'Heel pijnlijk'

Antis Maryanan: "Mijn vader is direct na aankomst ontslagen als KNIL-militair, dat was voor hem heel pijnlijk. Er is nog achterstallig pensioen, dat is nooit hersteld. Excuses hiervoor zouden op zijn plaats zijn. En juist door de koning, want onze ouders waren heel koningsgezind."

Zijn nicht Rachelle Houtman ziet het anders: "Juist doordat het al zo lang uitblijft, hoeft het van mij niet meer. Ik wil niet meer wachten op erkenning van anderen, maar gewoon zorgen dat we onszelf erkennen." Wel ligt er volgens Houtman ook een verantwoordelijkheid bij de regering. "Bijvoorbeeld dat er aandacht is voor dit deel van de geschiedenis in het onderwijs en dat ze helpen met het behoud van de Molukse wijken."

In deze video zie je meer over de geschiedenis van Molukkers in Nederland. Daarin vertellen ook Antis Maryanan en zijn nicht Rachelle Houtman over hun persoonlijke ervaringen:

Het is vandaag 75 jaar geleden dat het eerste schip met Molukse gezinnen aankwam in de haven van Rotterdam. Op veel plekken wordt daarbij stilgestaan.

Tentoonstelling en monument

In Museum Maluku opent de tentoonstelling In Eigen Woorden. Bezoekers kunnen hun eigen herinneringen en verhalen delen door teksten op foto's te schrijven. Rachelle Houtman werkt bij Museum Sophiahof, waar Museum Maluku is gevestigd. "De verhalen en herinneringen van mensen geven meer context, waardoor de foto's meer tot leven komen."

Ook in Het Noordbrabants Museum en in Herinneringscentrum Kamp Westerbork is aandacht voor de geschiedenis tussen Nederland en de Molukken. Een deel van de Molukse gezinnen werd na aankomst opgevangen in voormalig doorgangskamp Westerbork.

Daarnaast komt deze zomer een nationaal monument op de Lloydkade in Rotterdam. Dat is de plek waar de eerste schepen met Molukse gezinnen aankwamen.

Op Hawaï zijn door langdurige regen straten en huizen overstroomd. De overheid van de eilandengroep in de Stille Oceaan waarschuwt voor de mogelijke doorbraak van een 120 jaar oude dam.

In plaatsen ten noorden van de hoofdstad Honolulu zijn zeker 5500 mensen opgeroepen om te evacueren. Het gaat met name om mensen die stroomafwaarts van de dam wonen. De overheid vreest dat een doorbraak leidt tot "het verlies van mensenlevens".

Afgelopen week stormde het op Hawaï en viel er veel regen. Afgelopen nacht viel er in delen van het eiland O'ahu waar ook Honolulu ligt nog twintig tot dertig centimeter regen. Ook voor dit weekend wordt er weer veel regen verwacht. Dat maakt dat het "een spannende dag" wordt, schreef de gouverneur van de Amerikaanse staat op sociale media.

Er zijn geen berichten over slachtoffers, maar duidelijk is wel dat hele wijken zijn overstroomd. De totale schade is nog niet duidelijk, maar de burgemeester van Honolulu zei op een persconferentie: "Het lijdt geen twijfel dat de schade tot nu toe catastrofaal is."

De Cubaanse regering verbiedt de Amerikaanse ambassade om diesel te importeren voor generatoren. Een verzoek daartoe is afgewezen, melden Amerikaanse bronnen aan The Washington Post.

Ook de Amerikaanse ambassade in de hoofdstad Havana merkt de gevolgen van de olieblokkade door de VS. Tijdens de vele stroomstoringen is het gebouw afhankelijk van generatoren. Om brandstof te besparen zijn gebouwen waar ambassadepersoneel verblijft, uitgerust met zonnepanelen en batterijen. Ook is besloten om maximaal vier uur per dag generatoren te laten draaien.

De regering van president Trump heeft een olieblokkade ingesteld om de druk op het regime op te voeren. Trump wil dat president Miguel Díaz-Canel opstapt.

Door die blokkade is er in Cuba een groot tekort aan brandstof. Daarnaast is er ook weinig eten en valt de stroom voortdurend uit op het eiland.

Het verzoek om de import van diesel is door de Cubaanse regering "schaamteloos" genoemd, schrijft The Washington Post op basis van communicatie tussen de ambassade en het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Het Cubaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zou aan de ambassade hebben geschreven dat de diesel voor de Amerikanen een privilege zou zijn dat de VS de Cubanen ontzegt.

Noodhulp

Op Cuba is niet genoeg brandstof om het verouderde energienetwerk draaiende te houden. Ook veel vrachtwagens en het openbaar vervoer kunnen niet rijden.

Internationaal klinken de zorgen over de verslechterende situatie als gevolg van president Trumps olieblokkade steeds luider. Vanuit Mexico zijn de afgelopen weken meerdere schepen vertrokken met noodhulp, maar daar zit geen brandstof bij.

Bondgenoot Rusland zou een olietanker richting Cuba sturen om de Amerikaanse blokkade te doorbreken, maar die veranderde volgens The New York Times toch van koers.

Elon Musk heeft met kritische tweets over het bedrijf Twitter in 2022 opzettelijk aandeelhouders misleid. Dat oordeelt een jury in een zaak die diende in een rechtbank in de Amerikaanse staat Californië.

De Tesla-eigenaar kondigde in april 2022 aan dat hij Twitter wilde overnemen, maar was later in tweets op datzelfde sociale medium negatief over het bedrijf. Zo stelde hij onder meer dat er meer nepaccounts waren op Twitter dan het bedrijf zelf zei en dat de deal daarom "tijdelijk was opgeschort".

Volgens de aandeelhouders probeerde Musk met die uitlatingen de aandelenkoers van Twitter te laten kelderen. Op die manier zou de waarde van het bedrijf dalen. Nadat Musk zich probeerde terug te trekken, stapte Twitter naar de rechter om hem te dwingen om de afspraken na te komen. Vlak voordat de zaak voor de rechter zou komen, draaide Musk en stemde hij in met de oorspronkelijke deal en betaalde hij alsnog de afgesproken overnamesom.

Geen 'onschuldige vergissing'

De advocaten van de gedupeerde aandeelhouders noemden de tweets geen "onschuldige vergissing" of een "domme tweet", maar zorgvuldig bedachte teksten om de aandelenkoers van Twitter te laten dalen.

Dit is een van de tweets waar de rechtszaak om draaide:

De rechtszaak waarin de jury nu heeft geoordeeld duurde drie weken. Ook Elon Musk getuigde en beantwoordde ruim een dag vragen. Hij hield vol dat de leiding van Twitter had gelogen over het aantal nepaccounts. Hij zei ook dat zijn beslissing om alsnog in te stemmen met de overname tegen de oorspronkelijke prijs een enorme meevaller was voor de meeste aandeelhouders.

Maar na het versturen van de tweets daalde de waarde van een aandeel tot onder de 33 dollar en dat was ongeveer 40 procent onder Musks oorspronkelijke aankoopprijs. Die koersdaling kostte aandeelhouders die toen vanwege de onzekerheid over de overname hun aandelen verkochten wel degelijk geld.

Schadevergoeding

De jury heeft na een beraadslaging van bijna vier dagen de aandeelhouders een schadevergoeding toegekend van 3 tot 8 dollar per aandeel per dag dat ze schade leden. Dat komt volgens de advocaten neer op een totaalbedrag van ongeveer 2,1 miljard dollar aan aandelen en 500 miljoen dollar aan opties.

De eisende partij noemt de uitspraak een "belangrijke overwinning". Het geeft volgens de advocaten een belangrijke boodschap af: "Ook al ben je rijk en machtig, niemand staat boven de wet."

De advocaten van Musk hebben al hoger beroep aangekondigd en zien dit vonnis als een "hobbel op de weg" naar een "rechtvaardiging in hoger beroep".

Mocht deze uitspraak in hoger beroep in stand blijven, dan heeft Musk genoeg vermogen om de schadevergoeding te kunnen betalen. Zijn totale vermogen wordt geschat op ongeveer 814 miljard dollar, waarvan een groot deel bestaat uit Tesla-aandelen.

Musk vormde na zijn aankoop Twitter om tot X, ontsloeg 80 procent van het personeel en het platform werd een plek waar alles mag. Op dit moment loopt er onder meer een Frans justitieel onderzoek naar een reeks strafbare feiten door X, waaronder het verspreiden van kinderporno en genereren van seksuele deepfakes.

En vorig jaar december kreeg X van de Europese Commissie boetes van in totaal 120 miljoen euro vanwege het overtreden van een belangrijke Europese internetwet (DSA).

Amerikaanse openbaar aanklagers onderzoeken mogelijke banden van de Colombiaanse president Petro met drugshandelaren. Dat meldt persbureau AP op basis van anonieme bronnen en documenten die het persbureau zelf kon inzien over het onderzoek.

Petro's naam komt voor in meerdere onderzoeken uit 2022, vooral in interviews met informanten. Hij zou mogelijk contacten hebben gehad met het beruchte Sinaloa-kartel en geld hebben aangenomen van prominente drugshandelaren tijdens zijn campagne bij de vorige verkiezingen.

Petro wijst alle aantijgingen af. In een bericht op X hekelt hij de berichtgeving van de krant El Espectador hierover. "Zoals u goed weet is er in Colombia geen enkel onderzoek naar mijn relatie met drugshandelaren, om één simpele reden: ik heb nog nooit in mijn leven met een drugshandelaar gesproken", schrijft Petro.

Hij voegt daaraan toe dat hij juist met gevaar voor eigen leven al jarenlang de banden tussen de machtigste drugshandelaars en de politici aan de kaak stelt.

Petro zegt dat de onderzoeken in de VS hem zullen helpen de beschuldigingen van extreemrechts in Colombia te weerleggen. Volgens de president zijn juist die politici nauw verweven met de drugshandel. Dit voorjaar zijn er nieuwe presidentsverkiezingen in het land. Petro is niet herkiesbaar.

Bezoek Witte Huis

In oktober vorig jaar verdedigde Petro zichzelf met dezelfde argumenten. Hij werd toen samen met zijn familie op de Amerikaanse sanctielijst gezet. Trump noemde Petro een "zieke man die graag cocaïne maakt en doorverkoopt aan de Verenigde Staten".

Vorige maand ontmoetten de twee elkaar achter gesloten deuren in het Witte Huis. Na afloop deelde Petro een foto van een briefje van de Amerikaanse president. "Een grote eer. Ik hou van Colombia", was te lezen, met daarbij een handtekening van Trump.

Petro is een voormalig guerrillastrijder en werd in 2022 verkozen tot president. Het was voor het eerst in de geschiedenis dat in het land een linkse president werd gekozen.

Het aantal schademeldingen na de aardbeving bij Eleveld in Drenthe van vorige week is verder opgelopen. Het zijn er nu in totaal ruim 1900, meldt staatssecretaris De Bat (CDA) van Economische Zaken en Klimaat aan de Tweede Kamer.

Bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) zijn 24 meldingen binnengekomen van een acuut onveilige situatie als gevolg van de aardbeving, maar de meeste gevallen bleken mee te vallen. Twee situaties worden nog onderzocht, meldt RTV Drenthe.

De afhandeling van bevingsschade in Drenthe wordt gedaan door de Commissie Mijnbouwschade en het IMG. Bij de eerste organisatie kwamen tot nu toe 1189 schademeldingen binnen, bij het IMG 733. Afgelopen dinsdag stond de teller in totaal nog op ruim 600.

De aardbeving had een kracht van 3,0. Het gasveld bij Eleveld is sinds enkele maanden niet meer in gebruik, maar ook na de sluiting van een gasveld kunnen er nog lange tijd aardbevingen volgen.

Verkeerde loket

De Commissie Mijnbouwschade meldde deze week dat veel Drenten hun schade bij het verkeerde loket hebben ingediend. Zij moeten niet bij het IMG zijn, maar bij de Commissie Mijnbouwschade.

Het IMG handelt alleen de schades af door gaswinning uit het Groningenveld en de gasopslagen bij Norg en Grijpskerk. Schades die zijn veroorzaakt door gaswinning uit het veld bij Eleveld, zoals afgelopen zaterdag, worden grotendeels afgehandeld door de Commissie Mijnbouwschade.

De melders hoeven zich geen zorgen te maken; de instanties zorgen ervoor dat de melding bij het juiste loket terechtkomt.

Bij een explosie in het zuidoosten van Rome zijn twee mensen om het leven gekomen. Volgens de Italiaanse autoriteiten is dat gebeurd bij het maken van een bom.

De explosie vond plaats in een verlaten gebouw vlak bij een hogesnelheidslijn. Ooggetuigen sloegen vanochtend alarm nadat zij een lichaam onder het puin hadden ontdekt.

Mogelijk vond de explosie al eerder plaats want donderdagavond werd een harde knal in de omgeving gehoord, schrijven Italiaanse media.

Banden met radicale anarchist

De vrouw van 35 en de man van 53 waren volgens de autoriteiten actief in anarchistische kringen. Onderzocht wordt of ze banden hebben gehad met de radicale anarchist Alfredo Cospito.

Met het explosief zouden ze van plan zijn geweest om een aanslag te plegen. De autoriteiten vermoeden dat het spoor, een Italiaans defensiebedrijf of twee grote demonstraties eind maart het doelwit waren.

Correspondent Italië Angelo van Schaik:

"Alfredo Cospito wordt gezien als één van de toonaangevende figuren van de Federazione Anarchica Informale, een groep die in het verleden vaker aanslagen heeft opgeëist op grote instituties in Italië. Cospito zit een lange straf uit vanwege twee aanslagen in 2006 en 2012. In 2022 ging hij in hongerstaking uit protest tegen het strenge gevangenisregime waaraan hij onderworpen was.

Het vrouwelijke slachtoffer sprak begin vorig jaar deze woorden tijdens een proces waar behalve zij ook Cospito in de verdachtenbank zat: "Ik ben anarchist. Als anarchist ben ik vijand van deze staat, zoals van elke andere staat."

Volgens de Italiaanse politie was de bom waar de twee aan zouden werken bedoeld om de hogesnelheidslijn tussen Rome en Napels te saboteren. Italië werd de afgelopen periode al eerder opgeschrikt door sabotage-acties vanuit anarchistische hoek.

Op de dag van de openingsceremonie van de afgelopen Olympische Winterspelen zijn er verschillende sabotage-acties geweest. Het spoor rondom de stad Bologna werd op verschillende plaatsen onklaar gemaakt met huisgemaakte explosieven.

Volgens de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani is er sprake van een gespannen klimaat dat "de anarchisten en linkse militanten graag in stand willen houden"."

De omgekomen man werd volgens Italiaanse media eerder veroordeeld voor terrorisme maar werd in 2020 in hoger beroep vrijgesproken. Ook de vrouw is vervolgd voor terrorisme maar werd vorig jaar vrijgesproken.

Op Cuba is behoefte aan alles. Er is weinig eten, de stroom valt voortdurend uit, medicijnen zijn niet te vinden en het brandstoftekort wordt met de dag nijpender. Mede door de olieblokkade van de Verenigde Staten verkeert het land in een diepe crisis, die voor veel Cubanen maar al te bekend aanvoelt.

"Cubanen zijn creatief geworden", zegt filmmaker Yuribert Capetillo Hardy. De Cubaanse Nederlander vluchtte op 19-jarige leeftijd voor het communistische regime in Cuba. "Men koopt wat er is."

Zijn familie woont er nog en ziet de situatie met de dag verslechteren. "Het land is compleet disfunctioneel", zegt hij. "Cuba staat op dit moment stil."

Opstapeling van problemen

Door de maandenlange olietekorten stapelen de problemen zich op. Er is niet genoeg brandstof om het verouderde energienetwerk draaiende te houden. Er is geen brandstof voor het openbaar vervoer, geen brandstof voor vrachtwagens. Daardoor is het moeilijk om voedsel en water te verdelen over het eiland.

Veel Cubanen gaan daarom met lege flessen lopend of op de fiets op pad om water te zoeken in een andere stad.

Ook internationaal klinken de zorgen over de verslechterende situatie als gevolg van president Trumps olieblokkade steeds luider. Vanuit Mexico zijn de afgelopen weken meerdere schepen vertrokken met noodhulp. Bondgenoot Rusland zou een olietanker richting Cuba sturen om de Amerikaanse blokkade te doorbreken, maar die veranderde volgens The New York Times toch van koers.

Ook is er een activistenvloot onderweg naar de Cubaanse hoofdstad Havana, vergelijkbaar met de vloot naar Gaza vorig jaar.

Twee werelden

Ondertussen bestaan op Cuba meerdere realiteiten, zegt Hardy. Mensen die geld hebben, ervaren niet dezelfde problemen. Bijvoorbeeld wanneer het stroomnetwerk moet worden ontlast, bestaat er al jaren een scheidslijn tussen arm en rijk.

In welvarende buurten valt de stroom minder vaak uit en blijft water uit de kraan stromen, bleek ook uit een onderzoek vermeld door de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch. Daaruit bleek ook dat zeven op de tien Cubanen maaltijden overslaan.

Ook de Verenigde Naties sloegen alarm en waarschuwden voor een maatschappelijke ontwrichting op het eiland, die ook gevolgen heeft op scholen en in de zorg.

Hardy herkent die ontwrichting. "Er is geen infrastructuur, jongeren zijn massaal vertrokken en de bevolking is behoorlijk vergrijsd." Hij ziet dat Cuba er alleen voor staat, zeker nu de steun van trouwste bondgenoot Venezuela lijkt te zijn weggevallen.

Hardy betwijfelt of de crisis tot hervormingen kan leiden in Cuba. De afgelopen jaren ging de aandacht van de regering volgens hem vooral uit naar het stabiliseren van de toeristische industrie, in plaats van naar de Cubaanse bevolking.

Protesten door jongeren

Volgens Hardy komt het er nu op aan in hoeverre de druk van buitenaf toeneemt. Vanuit de Verenigde Staten lijkt die in ieder geval niet af te nemen.

Ook dat heeft gevolgen op Cuba. Massaal verzet is er niet, want mensen zijn moe en vooral ouderen zijn gewend aan het regime dat al ruim 60 jaar de macht heeft.

Protesten zijn keer op keer de kop ingedrukt, tegenspraak wordt niet geduld en wie wel de straat op durft, ondervindt bij terugkeer de harde realiteit van de dagelijkse zorg voor voedsel en water.

Toch nemen kleine nachtelijke protesten tegen het regime toe, vooral door jongeren. Dat geeft Hardy hoop. "Onze ziel is weggevaagd", zegt hij, "maar er is een nieuwe vonk die tot een echte revolutie zou kunnen leiden."

De rechtbank heeft een 60-jarige man uit Heerlen veroordeeld tot vier jaar cel en tbs met dwangverpleging voor het verkrachten van een vrouw in Nijmegen in 1994. De zaak bleef 30 jaar onopgelost, maar door een DNA-match kon de dader eind 2024 alsnog worden aangehouden.

De 19-jarige vrouw was in 1994 in de vroege ochtend op weg naar het station, toen zij op een drukke weg vanuit het niets werd vastgegrepen. Een man dwong haar om met hem mee te lopen, kneep haar keel dicht en bedreigde haar met de dood. Hij duwde haar in de bosjes en verkrachtte haar. Met een handvol bladeren veegde hij zijn sperma van haar lichaam en liet haar achter.

Eind 2024 leidde een nieuw DNA-onderzoek van het sperma tot een match met de man uit Heerlen. Hij had in 2014 DNA moeten afstaan omdat hij veroordeeld was voor diefstal. Zo kwam zijn profiel in de DNA-databank voor strafzaken terecht en kon hij worden aangehouden.

Geen herinnering

De man heeft bekend dat hij de vrouw die ochtend heeft gedwongen om met hem mee te lopen, maar hij verklaarde tijdens de rechtszaak zich niets te herinneren van wat er in de bosjes is gebeurd, meldt Omroep Gelderland.

"Hoewel hij spijt heeft betuigd, neemt hij nog altijd geen echte verantwoordelijkheid voor zijn daden", stelt de rechtbank. "In deze zaak moest de vrouw dertig jaar lang leven met de wetenschap dat de dader nog altijd vrij rondliep."

Mishandeling ex-partner

In het onderzoek naar de verkrachting werd ook duidelijk dat de dader zich schuldig had gemaakt aan mishandeling van zijn ex-partner. In 2024 sloot hij haar tijdens hun relatie meerdere keren op in zijn huis. Ook sloeg hij haar en sneed hij met een mes in haar been. De man ontkent dat.

Ook dat neemt de rechtbank hem kwalijk. "Daarmee neemt hij ook in deze zaak geen enkele verantwoordelijkheid voor zijn daden en heeft hij geen enkel oog voor de gevolgen daarvan voor het slachtoffer."

Celstraf en tbs

De straf is hetzelfde als de eis van het Openbaar Ministerie. Uit meerdere rapportages blijkt dat de man een licht verstandelijke beperking en een verslavingsstoornis heeft.

De rechtbank concludeert dat zijn gedrag door die beperking en stoornis werd beïnvloed. Daarom krijgt hij niet alleen een gevangenisstraf van vier jaar, maar ook tbs met dwangverpleging. De man moet daarnaast in totaal 16.500 euro aan schadevergoeding aan de slachtoffers betalen.

De grootste en duurste machine die het Brabantse bedrijf ASML ooit heeft gemaakt, staat later dit jaar in het laboratorium van het Belgische onderzoeksinstituut imec. Deze week zijn de eerste onderdelen binnengekomen. Het bedrijf uit Veldhoven is het enige ter wereld dat dit soort machines kan maken.

Imec is de eerste Europese klant van ASML die dit type chipmachine koopt. Het apparaat kost een paar honderd miljoen euro, maar ASML wil niet zeggen hoeveel de Belgen ervoor hebben betaald. Twee jaar geleden zei het bedrijf dat een exemplaar tussen de 350 en 400 miljoen kost.

Met het apparaat kunnen chipmakers op enorm kleine schaal schakelaartjes op hun computerchips aanbrengen. Met deze machine kan dat op het niveau van 8 nanometer. Ter vergelijking: een mensenhaar is ongeveer 100.000 nanometer dik.

"We hebben het over honderden miljarden schakelaartjes op één chip", zegt imec-voorzitter Luc Van den hove. "Dat is een extreem moeilijke techniek. We moeten die schakelaars daarvoor kleiner en kleiner maken. Het voordeel is dat ze daardoor minder energie verbruiken."

ASML noemt deze categorie chipmachines High NA. Het bedrijf heeft meer dan tien jaar gewerkt aan de technologie. Het was jarenlang onduidelijk of het ASML überhaupt zou lukken om de technologie werkend te krijgen.

Inmiddels zijn de eerste High NA-machines verkocht aan chipmakers in de Verenigde Staten, Zuid-Korea en Taiwan, laat ASML weten. Chipmakers Intel, Samsung, SK Hynix en TSMC gebruiken de apparaten met name om binnen een aantal jaren de volgende generatie chips te ontwikkelen, zegt een ASML-woordvoerder.

Ook de chipmachine bij imec is bedoeld om te 'oefenen'. Zodra het apparaat klaar is voor gebruik, kunnen chipbedrijven zich bij het onderzoeksinstituut melden om ermee te werken. Zij kunnen dan niet op grote schaal chips produceren, maar bijvoorbeeld wel testen of ze een nieuwe chip met deze technologie kunnen maken.

Tientallen vrachtwagens

Het duurt waarschijnlijk een halfjaar om de machine in België op te bouwen en klaar te maken voor gebruik. De komende tijd zullen tussen de veertig en vijftig vrachtwagens van Veldhoven naar Leuven rijden om alle onderdelen bij imec te brengen.

In Veldhoven staat nog een High NA-chipmachine die klanten in de tussentijd kunnen gebruiken. Zodra de machine in Leuven klaar is, gaat ASML het apparaat in Veldhoven verkopen, onderdelen hergebruiken of verbeteren, zegt het bedrijf.

Het duurt waarschijnlijk nog een aantal jaren voordat de chips die met High NA-machines worden gemaakt terechtkomen in onze smartphones, auto's, datacenters en andere apparatuur, verwachten imec en ASML.

Het Openbaar Ministerie heeft tegen een 22-jarige man uit Groningen een celstraf van vijftien maanden, waarvan acht voorwaardelijk, geëist omdat hij zich meerdere keren zou hebben voorgedaan als hulpverlener.

De man zou zich tussen 2022 en 2025 diverse keren hebben voorgedaan als ambulancebroeder, brandweerman en agent. Volgens het OM reed de verdachte daarbij in voertuigen die haast niet van echt waren te onderscheiden.

Ook zou hij uniformen hebben gedragen die hij onder meer uit ziekenhuizen zou hebben gestolen. De man wordt daarom ook verdacht van diefstal van medische attributen en het ongeoorloofd rijden met zwaailichten.

Nepambulance

De Groninger zou zich in 2024 in de stad Groningen hebben voorgedaan als agent, onder meer bij verschillende incidenten op de ringweg. Hij zou toen het verkeer hebben geregeld en zette ook een deel van de weg af.

Daarnaast zou hij zich met zijn nepambulance meerdere keren hebben voorgedaan als ambulancebroeder, zoals in 2024 op Bevrijdingsdag in Groningen en vorig jaar tijdens de Sneekweek in Friesland.

Tijdens die feestweek zou hij zich bemoeid hebben met een bezoeker die onwel was geworden. De verdachte probeerde de patiënt mee te nemen in de nepambulance. Het bedrijf dat de EHBO verzorgde tijdens het jaarlijkse zeilevenement betrapte hem toen.

Geen antwoorden

De verdachte ontkende vandaag in de rechtszaal dat hij zaken verzonnen heeft, schrijft RTV Noord. Hij verklaarde dat het geoorloofd was dat hij mensen heeft geholpen en dat hij onterecht in de rechtbank zat.

Op de vragen van de rechter waarom hij zich voordeed als ambulancebroeder en mensen ging helpen bij calamiteiten, gaf de verdachte volgens de omroep geen heldere antwoorden. Hij noemde zichzelf 'zorgambulance-chauffeur', en zei tegen de rechter: "Ik mag een werkdiagnose stellen, dat mag iedereen doen."

Geen bevoegdheid

De politie heeft alles wat de verdachte verklaard heeft nagetrokken. Hij werkt niet bij de opgegeven werkgevers, zoals een ambulancedienst. "Ik kan loonstroken laten zien", zei de verdachte daar zelf over.

Het antwoord op de vraag waarom die loonstroken dan niet bekend zijn bij de rechtbank, kon hij niet geven. Ook werkt hij niet bij de politie en heeft hij geen bevoegdheid om met een ambulance met zwaailichten te rijden.

'Kwalijk en risicovol'

Het OM neemt het de man kwalijk dat hij zich heeft voorgedaan als hulpverlener. "Door zijn handelen schaadt de verdachte het vertrouwen dat mensen in de hulpverleners hebben. Net als bij nepagenten zorgt het er voor dat mensen zich afvragen of ze wel met een echte hulpverlener te maken hebben. Dat is kwalijk."

De officier van justitie vindt het ook risicovol. "Je moet er niet aan denken dat je je in een kwetsbare positie bevindt en de verdachte gaat je behandelen. Dat overkwam meerdere mensen in deze zaak."

Rij- en beroepsverbod

Volgens het OM neemt de verdachte geen verantwoordelijkheid voor zijn handelen. "Dit is niet iets wat je per ongeluk doet. Door stukken, passen, ontheffingen en verklaringen te vervalsen ben je bezig met een bewuste actie die bedoeld is om mensen om de tuin te leiden."

Naast de geëiste celstraf wil justitie dat de verdachte een rijverbod en een beroepsverbod van vijf jaar krijgt opgelegd. De rechtbank doet uitspraak op 17 april.

De gedetineerde die vanochtend ontsnapte uit het Utrechtse Diakonessenhuis is opgepakt. De politie zocht "met man en macht" naar de man, die ontsnapte bij een bezoek aan het ziekenhuis.

Hij werd aangehouden op de Burgemeester Fockema Andreaelaan, vlak bij het Diakonessenhuis. Daarbij werden meerdere waarschuwingsschoten gelost. Niemand raakte daarbij gewond, meldt de politie.

De man zat vast in de gevangenis in Nieuwegein, zegt de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Waarvoor hij veroordeeld werd en hoelang hij al vastzat, is niet bekendgemaakt.

Beelden van de aanhouding:

Aan het eind van de ochtend ontstond volgens een woordvoerder van het ziekenhuis een worsteling, waarbij de man zijn twee begeleiders naar de grond werkte. Daarbij kon hij het wapen van een van de begeleiders afpakken. Met de beveiligers gaat het naar omstandigheden goed, aldus de DJI.

Worsteling

De regionale omroep RTV Utrecht publiceerde kort na de ontsnapping een video van een worsteling buiten bij het ziekenhuis. Op die beelden is te zien hoe wordt geprobeerd een man in bedwang te houden. Het filmpje stopt tijdens de worsteling, de afloop is niet te zien.

De zender schrijft op basis van een ziekenhuisbezoeker dat de man meerdere mensen onder schot heeft gehouden en ze dwong om op de grond te gaan liggen, maar daar heeft de politie geen meldingen over gekregen.

De Amsterdamse politie heeft een verdachte aangehouden voor de mishandeling van Kevin Kreuger, afzwaaiend fractievoorzitter van JA21 in de hoofdstad. Kreuger werd dinsdagavond tegen zijn hoofd geschopt en bestolen op het Osdorpplein, nadat hij een verkiezingsdebat had bezocht.

Volgens de politie werd Kreuger mishandeld nadat hij een opmerking had gemaakt over iemands gedrag. Kreuger zei daar zelf over dat hij jonge mannen aansprak die een ijsje naar een vrouw gooiden. "Ik zei er wat van en kreeg meteen een grote bek. Toen pakte ik mijn telefoon om hen te filmen en hebben ze me in elkaar geslagen", zei hij tegen de Amsterdamse stadszender AT5.

De man die nu is aangehouden, wordt verdacht van openlijke geweldpleging, poging tot doodslag en diefstal met geweld in vereniging. "Mijn dank en waardering richting onze politie is groot", schrijft Kreuger op X over de arrestatie.

De politie is nog op zoek naar drie anderen die ook betrokken waren bij de mishandeling. De mishandeling en verdachten zouden op beeld staan. De politie dreigt die beelden openbaar te maken als de andere drie zich niet melden.

Premier Jetten vindt dat partijleider Lidewij de Vos van Forum voor Democratie (FVD) afstand moet nemen van antisemitische opvattingen van lokale partijleden. Hij vindt dat antisemitisme voorkomt bij Forum voor Democratie, zo maakte de premier duidelijk in zijn wekelijkse persconferentie.

"Ik doe een beroep op de partijleider om aan het werk te gaan als er overduidelijk signalen zijn dat er leden van de partij dingen doen of hebben gedaan die niet door de beugel kunnen."

Het is voor het eerst dat Jetten zich als premier op zijn persconferentie zo duidelijk uitlaat over antisemitische geluiden bij een politieke partij:

In februari werd duidelijk dat op lokale lijsten van de FVD leden staan die actief waren bij organisaties die door autoriteiten als extreemrechts of neonazistisch zijn bestempeld. De Volkskrant achterhaalde dat FVD-politici betrokken waren bij de rechtsextremistische Geuzenbond en de nationaalsocialistische NVU of dat ze rechtsextremisme verheerlijkten.

De Vos nam geen afstand van haar partijgenoten en zei dat slechts een aantal van hen deze uitspraken in het verleden hebben gedaan en uit een soort jeugdige behoefte aan opstandigheid maar kort lid waren geweest van omstreden organisaties.

Het ging bijvoorbeeld om Frank Folkerts, de nummer 2 op de Forum-lijst in Nieuwegein. Hij was in het verleden verkiesbaar voor de neonazistische Nederlandse Volksunie (NVU). In Rotterdam en Nijmegen zijn twee FVD-leden lid geweest van de Geuzenbond. En Timon Busscher, nummer 3 op de lijst voor Den Haag, noemde de terroristen Anders Breivik en Brenton Tarrant het 'goddelijke duo', meldde de krant.

Openlijk normeren

Jetten is niet te spreken over deze opstelling van De Vos. Hij vindt dat ze openlijk moet "normeren" en zeggen dat antisemitisme niet kan. "Ook bij zaken uit het verleden is het soms goed om daarop te reflecteren en te normeren, zodat we in het hier en nu kunnen zeggen dat antisemitisme geen plek verdient, ook niet in de politiek."

Op zijn persconferentie reageert hij kort en bondig op een vraag van een journalist of antisemitisme voorkomt bij een bepaalde politieke partij. "Forum voor Democratie", was het korte antwoord van Jetten om daarna duidelijk te maken wat hij van De Vos verwacht.

De Vos zegt "hoogst verbaasd" te zijn dat Jetten "zich geroepen voelt om zich te bemoeien met interne partijzaken". Ze spreekt over een "antidemocratische reflex" en een demonisering van haar partij.

Aanleiding van de vraag was Jettens gesprek met vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap, afgelopen maandag. Jetten zei daarop dat antisemitisme in de hele Nederlandse samenleving voorkomt.

Fundamentalistische invloeden

"We zien in een aantal islamitische gemeenschappen waar veel fundamentalistische invloeden zijn, dat daar het antisemitisme echt veel meer aan de oppervlakte zit. Daar hebben ook veel Joodse Nederlanders last van, op straat, in de supermarkt, op andere plekken", zei Jetten over de verhalen die hij in het gesprek te horen kreeg.

"Maar ik wil me niet alleen daarop blindstaren. Antisemitisme komt ook voor bij spreekkoren in voetbalstadions en bij een bepaalde politieke partij waar je gewoon op de lijst kunt staan voor gemeenteraadsverkiezingen als je openlijk antisemiet bent geweest." Later werd hem dus gevraagd welke partij hij bedoelde.

In podcast De Stemming alles over de winnaars en verliezers bij de gemeenteraadsverkiezingen. Het leek haast alsof iedereen winnaar was, als je zag hoeveel taart er werd uitgedeeld. En hoe gaat de coalitie om met de lokale partijen die veel zetels hebben gewonnen en niets te maken willen hebben met de spreidingswet?

Ook staan Joost en Marleen stil bij de antisemitische aanslag op een joodse school en een synagoge. Intussen staat de boel in de Straat van Hormuz nog verder op scherp. Wordt Nederland langzaamaan een oorlog in gesleept?

Dat en meer in podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren bij NPO Luister.

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.

De man van Iraanse afkomst die gisteren werd neergeschoten in Schoonhoven, bedankte de Amerikaanse president Trump op sociale media voor het doden van ayatollah Khamenei. Dat deed de politiemedewerker onder meer op zijn account op Instagram, waar hij meer dan 40.000 volgers heeft.

De man uit Schoonhoven ligt zwaargewond in het ziekenhuis. De schutter is nog niet gepakt.

Dat de man zich uitsprak tegen het regime werd vanmorgen gemeld door justitieminister Van Weel. Zijn afkeer van de ayatollahs blijkt nu ook uit zijn accounts op sociale media, die de NOS achterhaalde. Daar omschrijft hij zichzelf als atheïst en deelde hij beelden van de blijdschap in Iran na het begin van de aanvallen op het land door Israël en de Verenigde Staten.

Hij plaatst al zeker sinds 2020 berichten over zijn wens voor een andere koers voor het land. In de berichten heeft hij ook veel aandacht voor de slachtoffers van het streng-islamitische regime.

Zoon van de sjah

Ook deelde hij online berichten van Reza Pahlavi, de zoon van de in 1979 afgezette sjah. Pahlavi staat bekend als tegenstander van het regime. Grote protesten in Teheran en andere steden werden begin dit jaar bloedig neergeslagen door het regime van Khamenei.

Zijn buren uit Schoonhoven zeggen tegen de NOS dat het een vriendelijke man is, met een jong gezin.

'Mensen zijn geschrokken'

Vanmiddag bracht burgemeester Hans Beenakker van de gemeente Krimpenerwaard een bezoek aan de buurt. Daar sprak hij onder anderen met een vrouw die gisterochtend eerste hulp verleende aan de neergeschoten politiemedewerker. "Mensen zijn natuurlijk geschrokken. Tegelijkertijd heb ik tijdens mijn rondgang gemerkt dat bewoners zich nog wel veilig voelen in hun buurt. Maar er leven ook veel vragen."

De burgemeester wilde niet ingaan op vragen over mogelijke beveiligingsmaatregelen. Zo liet hij in het midden of het betrokken gezin al werd beveiligd en of er extra maatregelen komen voor andere Schoonhovenaren van Iraanse afkomst.

Concrete aanwijzingen dat de schietpartij te maken heeft met de Iraanse afkomst van de man, zijn er niet, zei minister Van Weel vanmorgen. "Maar het feit dat hij Iraans is en zich uitsprak tegen het regime, is iets wat we serieus moeten nemen."