NOS Nieuws - Algemeen

De EU wil vaart maken met het versterken van de interne markt. Als het niet lukt om met alle 27 EU-landen op korte termijn vooruitgang te boeken, wil de Europese Commissie kijken of er een begin kan worden gemaakt met een kleinere groep landen. Nederland ziet het wel zitten om zich bij zo'n kopgroep aan te sluiten.

De interne markt was een van de belangrijkste agendapunten op de informele top vandaag in een kasteel in het Belgische Alden Biesen. Die locatie werd speciaal gekozen om vrijuit te kunnen praten over de concurrentiekracht van de EU. Veel EU-leiders maken zich grote zorgen hierover. Zij vrezen dat Europa economisch te ver achteropraakt op China en de Verenigde Staten.

Een van de ideeën is daarom om regels voor bedrijven in alle EU-landen gelijk te trekken. Op die manier hebben bedrijven geen last van verschillen tussen EU-landen.

Deadline

De Europese Commissie wil het om te beginnen makkelijker maken om te investeren en te beleggen in bedrijven in andere lidstaten. Ook daarvoor hebben nu alle EU-landen eigen regels. Het voordeel van het gelijktrekken van die regels is dat jonge bedrijven in de hele EU op zoek kunnen naar investeringen om hun bedrijf te laten groeien.

Die bedrijven dragen dan meer bij aan de Europese economie en zullen minder snel de EU verlaten om zich bijvoorbeeld in de Verenigde Staten te vestigen, is de gedachte.

Het idee om barrières tussen lidstaten weg te nemen is niet nieuw. EU-landen praten er al tientallen jaren over. Maar als puntje bij paaltje komt stuiten concrete voorstellen vaak op verzet, omdat lidstaten vrezen dat het hun nationale markt schaadt en ze geen bevoegdheden af willen staan.

Daarom stelt Von der Leyen nu een deadline. Als in juni nog niet alle 27 EU-landen bereid zijn een begin te maken om de regels voor investeringen in andere lidstaten gelijk te trekken, dan stelt ze voor met een kleine groep welwillende landen van start te gaan.

Nederland in kopgroep?

Nederland staat positief tegenover de optie om met een kleine groep te beginnen. Andere landen kunnen dan later aansluiten.

Demissionair minister van Financiën Eelco Heinen overlegt nu al regelmatig met Duitsland, Frankrijk, Spanje, Polen en Italië om de mogelijkheden voor zo'n samenwerking te verkennen.

Mochten deze landen bereid zijn aan zo'n kopgroep deel te nemen, dan zijn er wel nog minstens drie deelnemers nodig. Volgens de Europese regels mag intensievere samenwerking binnen EU-verband alleen met minstens negen lidstaten.

Op de top spraken de leiders ook over andere mogelijkheden om de Europese concurrentiekracht te versterken. Zo moeten er plannen komen om de energieprijzen te verlagen en administratieve lasten voor bedrijven weg te nemen.

Omdat deze top informeel was, staan er geen conclusies op papier. Eind maart praten de EU-leiders opnieuw over concurrentiekracht, maar dan op een reguliere top. Daar moeten de vandaag uitgewisselde ideeën concreter worden.

De Europese Commissie zal in aanloop naar die top met een concreet stappenplan komen om de interne markt te versterken. Demissionair premier Schoof, die vandaag zijn laatste Europese top had, zal er dan niet meer bij zijn.

Verschillende organisaties en politici maken zich "grote zorgen" over de situatie op het elektriciteitsnet in Flevoland, Utrecht en Gelderland.

Vandaag werd duidelijk dat als er niet krachtig wordt ingegrepen er vanaf de zomer in die provincies geen nieuwe aansluitcontracten voor woningen afgegeven kunnen worden.

Volgens Vereniging Eigen Huis (VEH) vormt het volle stroomnet "een van de grootste risico's voor de realisatie van nieuwe woningen". Als huizen niet meer kunnen worden aangesloten op het net komt de leefbaarheid volgens de VEH "direct onder druk te staan". Er moeten daarom op korte termijn maatregelen worden genomen.

'Groter belang'

Daar zijn veel politici het mee eens. De Gelderse gedeputeerde Ans Mol (BBB) wil "koste wat het kost" voorkomen dat de bouw van woningen in Gelderland stil komt te vallen, ook als dat betekent dat er bijvoorbeeld minder inspraak komt voor omwonenden van nieuwe wijken. "We hebben geen gelegenheid om langer te wachten", zegt Mol tegen Omroep Gelderland.

"Het is van nationaal belang. Daar moet iedereen zich van bewust zijn. Dan komt er misschien wel een ontwikkeling in je achtertuin die niet zo leuk is. Maar als we straks geen woningen meer kunnen bouwen voor onze kinderen en de toekomst van Gelderland, dan is dat een groter belang."

Meer hoogspanning, snellere vergunningen

Ook Tennet zegt dat er snel maatregelen nodig zijn voor het overbelaste stroomnet. Volgens de netbeheerder zijn daar "meerdere knoppen" voor, zoals mensen belonen die geen elektriciteit verbruiken in de piekuren tussen 16.00 uur en 21.00 uur.

Tennet wil sneller hoogspanningsstations kunnen bouwen, die zijn nodig om het net uit te breiden. Een alternatief is het zwaarder belasten van het energienet, maar daardoor is er meer risico op overbelasting met stroomstoringen tot gevolg. Die komen nu zelden voor.

Bouwend Nederland, de branchevereniging voor de bouwsector, wijst erop dat in de drie provincies naar schatting de komende tien jaar tot bijna 240.000 woningen moeten worden gebouwd met een aansluiting op het stroomnet. Om dat voor elkaar te krijgen moeten bijvoorbeeld vergunningen sneller worden uitgegeven. Bouwend Nederland wil dat de nieuwe minister de regie over het dossier neemt.

Brandbrief

Tegen RTV Utrecht zegt gedeputeerde van de provincie Utrecht Huib van Essen (GroenLinks) zo snel mogelijk in gesprek te willen met Stientje van Veldhoven, de nieuwe minister van Klimaat en Groene Groei. De crisiswet die het nieuwe kabinet wil invoeren moet er zo snel mogelijk komen.

"Hiervoor sturen we samen met de provincies Flevoland en Gelderland een brandbrief naar het Rijk, waarin wij aandringen op snelle duidelijkheid en concrete maatregelen."

De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar beschuldigt de partij van premier Viktor Orbán ervan een smeercampagne tegen hem voor te bereiden met een in het geheim opgenomen sekstape. Magyar is bij de parlementsverkiezingen in april de belangrijkste tegenstander van premier Orbán en staat voor in de peilingen.

"Ik vermoed dat ze van plan zijn een opname vrij te geven, gemaakt met apparatuur van de geheime dienst en mogelijk vervalst, waarop mijn toenmalige vriendin en ik te zien zijn tijdens intieme momenten," schrijft Magyar op zijn sociale media. Daarmee neemt hij een vlucht naar voren en wacht hij niet tot de sekstape wordt gepubliceerd.

Deze week stuurden onbekenden een link naar een site naar Hongaarse journalisten. Op die site is een zwartwitfoto van een slaapkamer te zien. Magyar spreekt van smeercampagne in Russische stijl.

Orbán en zijn Fidesz-partij zijn al bijna zestien jaar aan de macht. In die jaren hebben ze de democratische rechtstaat steeds verder afgebroken.

De verkiezingen zijn op 12 april. In opiniepeilingen van onafhankelijke bureaus heeft Magyars centrumrechtse Tisza-partij bij kiezers die hun keuze hebben gemaakt een voorsprong van 8 tot 16 procentpunt op Orbáns partij.

De verschillen tussen de partijprogramma's zijn groot. Tisza wil een pro-westerse koers varen en zich onafhankelijk maken van fossiele energie uit Rusland. Orbán vaart een pro-Russische koers, ondanks het lidmaatschap van de EU en de NAVO. Ook de afbraak van de rechtstaat en de vrije pers in Hongarije leidt keer op keer tot conflicten met Brussel.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"In Hongarije wachtte iedereen gisteren met spanning op de publicatie van de video, maar die kwam niet. Nu gaat Magyar zelf alsnog in op wat volgens hem te zien is in de video, ook al is die nog niet gepubliceerd. Het laat zien dat hij een mogelijk schandaal voor wil zijn.

De ex met wie hij op de video te zien zou zijn, lekte eerder al audio-opnames uit die door staatsmedia gebruikt werden voor een campagne tegen Magyar. Zij ontkent betrokken te zijn bij de illegale opname en wil samen met Magyar actie ondernemen.

Het echte schandaal hier, benadrukt Magyar, is dat de regering bereid is om dit soort tactieken toe te passen. Het zou een afleiding zijn voor een doofpotaffaire rond een batterijfabriek waarbij medewerkers giftige stoffen zouden hebben ingeademd.

Als de video daadwerkelijk online komt, zou het Magyar eerder kunnen helpen dan schaden. Voor zijn aanhangers is het verder bewijs hoe wanhopig Orbán op het moment is."

In IJsselstein is vanmiddag een manuscript van Jan Wolkers geveild. Het gaat om een ruwe versie van de roman De walgvogel uit 1974. De nieuwe eigenaar heeft 1900 euro neergeteld voor het manuscript.

Volgens het veilinghuis zijn manuscripten van Wolkers (1925-2007) bijzonder. "Een tijdje ging het verhaal dat Wolkers zijn manuscripten verbrandde, maar dat werd ontkracht in zijn biografie", vertelt taxateur Michael Meijering.

"Er komen weinig originele manuscripten van Wolkers op de markt. Dit zijn kleine parels die op je pad komen. Het is een stukje Nederlandse literaire geschiedenis."

Gevonden

Het manuscript is per toeval ontdekt door een erfgenaam van Joost de Wit, directeur van de Stichting ter Bevordering van Vertaling van Nederlands Werk, die het manuscript had gekregen van Wolkers. In het manuscript staan aantekeningen voor de drukker.

De Walgvogel gaat over een onmogelijke liefde tussen Lien en de ik-persoon. Het verhaal speelt zich af in Nederland en in Nederlands-Indië.

Wie het manuscript gekocht heeft, is niet bekengemaakt. De koper moest naast 1900 euro ook 25 procent veilingkosten betalen en heeft dus in totaal 2375 euro voor het manuscript betaald. Het kan een particuliere koper zijn of een organisatie. "Mogelijk door de universiteitsbibliotheek in Leiden, die meer van Jan Wolkers in bezit heeft", zegt Meijering. "Of een andere verzamelaar of liefhebber heeft dit nu aangeschaft."

Turks Fruit

Wolkers is een van de bekendste en invloedrijkste naoorlogse Nederlandse schrijvers. Zijn beroemdste romans, Turks Fruit (1969) en Terug naar Oegstgeest (1965), worden nog altijd veel gelezen. Naast schrijver, was hij ook beeldhouwer en schilder. Hij overleed in 2007 op 81-jarige leeftijd.

Na een formatie van meer dan 600 dagen is er een nieuwe regering in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Vlak nadat de knoop was doorgehakt, plaatste formateur Georges-Louis Bouchez een afbeelding van witte rook op X. "We zijn opgelucht dat we na meer dan 600 dagen weer een regering hebben in de hoofdstad van Europa", zei Bouchez tegen de VRT.

In de nieuwe Brusselse regering komen zeven partijen: MR, PS, Les Engagés, Groen, Vooruit, Anders en CD&V. Wie minister-president wordt, is nog niet bekend. "Misschien komen we dat vanavond nog te weten", zegt politiek verslaggever van de VRT Benedikte Coussement.

Volgens formateur Bouchez zitten er veel "vernieuwingen" in het regeerakkoord. De partijen moeten onder meer aan de slag met een nieuw mobiliteitsplan, de begroting en de aanpak van drugsproblemen.

Voorzitters van partijen reageren positief. Frédéric De Gucht, van Anders, vindt dat er een ambitieus project voor Brussel op tafel ligt. "Ik ben zeer moe, maar zeer tevreden", zegt hij. Bejamin Dall van CD&V zegt: "Er komt een daadkrachtige regering met een sterk regeerakkoord."

Premier De Wever sceptisch

De Belgische premier De Wever zei op de EU-top in Alden Biesen dat hij vooral benieuwd is naar de inhoud. "Wat mij vooral interesseert, is de besparingsoperatie, want de Brusselse begroting is totaal ontspoord. Daar ga ik vooral op letten: of er een geloofwaardige sanering is, of niet. Ik ben daar nogal sceptisch over."

Al de hele dag hing in de lucht dat er vandaag een akkoord zou komen. Dat zeiden journalisten, maar ook partijleiders lieten zich er over uit.

Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bestaat uit de hoofdstad en omliggende gemeenten. Het heeft een eigen parlement met een vast aantal zetels voor Vlaamse en Franstalige politici.

België heeft zowel een landelijke regering als aparte regeringen voor de deelstaten. Er zijn zes deelstaten: drie gewesten en drie gemeenschappen. De gewesten zijn Vlaanderen, Wallonië en Brussel. De gemeenschappen de Vlaamse gemeenschap, de Franstalige gemeenschap en de Duitstalige gemeenschap.

Alle deelstaten hebben een eigen regering. Behalve het gewest Vlaanderen en de Vlaamse gemeenschap: die vormen samen één Vlaamse regering.

En dan is er nog de federale regering, waarvan Bart De Wever premier is.

De Amerikaanse regering trekt het wetenschappelijk uitgangspunt voor klimaatwetgeving in. Het gaat om de 'endangerment finding', waarin staat dat zes broeikasgassen, waaronder CO2 en methaan, de gezondheid en het welzijn van mensen schaden.

Het is de rechtvaardiging van bijvoorbeeld regels voor de uitstoot van auto's en energiecentrales. Die uitstoot moest door het Amerikaanse milieuagentschap EPA beperkt worden, om de gezondheid en het welzijn van de Amerikanen te beschermen.

Maar bij de EPA waait sinds de terugkeer van Trump als president een andere wind. De EPA trekt de 'endangerment finding' nu terug.

President Trump sprak van een "rampzalig beleidsstuk uit de Obama-periode die de Amerikaanse auto-industrie ernstig beschadigde en de prijzen voor Amerikaanse consumenten enorm heeft opgedreven."

Aan het terugdraaien van dit wetenschappelijk fundament van de Amerikaanse klimaatregelgeving is op de achtergrond lang gewerkt. EPA- baas Lee Zeldin noemde het eerder "de grootste dereguleringsactie in de geschiedenis van de Verenigde Staten".

"Er zullen geen klimaatparticipatietrofeeën meer worden uitgereikt aan fabrikanten die ervoor zorgen dat Amerikaanse auto's bij elk rood licht en elk stopbord stilvallen", zei Zeldin op de persconferentie waar het besluit werd aangekondigd.

Gedwongen door de rechter

De EPA stelde de 'endangerment finding' op in 2009, nadat de organisatie een rechtszaak verloor van Amerikaanse Staten die vonden dat de centrale overheid niet genoeg deed tegen de uitstoot van broeikasgassen. Bij conservatieve politici en bedrijven leidde dit toen al tot veel weerstand.

Bij de rechter vingen ze echter bot. De Democratische presidenten Obama en Biden gebruikten de 'endangerment finding' als basis voor de verplichte uitstootreductie van broeikasgassen en andere groene regels.

Nu valt het wettelijke fundament onder heel veel van die regels weg. Ook kunnen de regels daardoor beter aangevochten worden bij de rechter.

Ingewikkeld en tijdrovend

Het terugtrekken zal waarschijnlijk worden aangevochten door onder meer milieuorganisaties. "De beslissing van de EPA is op geen enkele manier te verenigen met de wet, de wetenschap en de realiteit van rampen die ons elk jaar harder treffen. Earthjustice en onze partners zullen de regering-Trump voor de rechter dagen", liet het non-profit advocatenkantoor Earthjustice weten aan persbureau AP.

Mocht het besluit standhouden, dan kan dat grote gevolgen hebben. Niet alleen schrapt Trump veel milieuregels, een volgende regering heeft ook geen mogelijkheid meer om dit ongedaan te maken en zal als ze broeikasgassen wil reguleren opnieuw een wettelijke basis moeten creëren. En dat is een ingewikkeld en tijdrovend juridisch proces.

VS-correspondent Sjoerd den Daas:

"In het afgelopen jaar ging Trump al met de sloopkogel door het klimaatbeleid, wat Trump ondanks alle wetenschappelijk bewijs ziet als hoax. Een winterstorm eerder deze maand zag hij als bewijs voor zijn onjuiste claim dat global warming een verzinsel is van alarmisten.

Stijgende zeespiegels zouden leiden tot meer vastgoedkansen aan de stranden, grapte hij eerder al eens. Eerder stelde het Witte Huis al dat het schrappen van de regel '1.300 miljard aan lastenverlichting' zal betekenen. Trump sprak over 'duizenden miljarden' aan kostenbesparingen. Van beide bedragen werd niet gezegd hoe de sommen gemaakt zijn.

Trump gaat in tegen de heersende consensus in de wetenschap, en de geldende praktijk in vrijwel de hele wereld. Naar eigen zeggen kiest hij nu voor hardwerkende Amerikaanse families. Waar het hem vooral om te doen lijkt is de industrie: milieuregels staan vooral in de weg. Gevolgen voor het milieu en de volksgezondheid, extra kosten, zijn er volgens Trump niet.

In de komende periode zullen er ongetwijfeld veel rechtszaken volgen, aangespannen door voor- en tegenstanders van deze ongekende koerswijziging. Individuele staten kunnen tot op zekere hoogte hun eigen klimaatbeleid voeren, en doen dat ook, zoals bijvoorbeeld in Californië."

Al tijdens zijn eerste termijn was Trump een fervent tegenstander van klimaatbeleid. Maar sinds zijn herverkiezing gaat hij veel verder in het afbreken van het bestaande beleid. Veel beleid van zijn voorganger Biden werd teruggedraaid. Denk aan subsidies voor elektrische auto's en zonne- en windenergie. Lopende projecten, bijvoorbeeld voor offshore windenergie, worden zoveel mogelijk gefnuikt.

De VS trok zich sinds Trumps aantreden niet alleen terug uit het klimaatverdrag van Parijs. Het land nam ook afscheid van het IPCC, de internationale organisatie die alle wetenschappelijke kennis over klimaatverandering bundelt.

Ook stapte de VS uit het VN-klimaatverdrag uit 1992, waardoor een volgende regering niet meer zomaar kan toetreden tot het klimaatverdrag van Parijs.

Een onschuldige vrouw is als verdachte te zien geweest in de televisieprogramma's Opsporing Verzocht en het regionale opsporingsprogramma Plaats Delict, van de omroepen RTV Oost en Omroep Gelderland.

De tv-programma's besteedden begin deze maand aandacht aan het oplichten van een hoogbejaarde vrouw in het Overijsselse Nieuwleusen door een nepagent.

In het item waren bewakingsbeelden te zien waarop de onschuldige vrouw herkenbaar was, omdat zij voldeed aan het signalement van een verdachte in de oplichtingszaak. Dat was een verkeerde en te snel getrokken conclusie, zeggen de politie en het Openbaar Ministerie nu.

De vrouw stapte na de uitzendingen zelf naar de politie om opheldering te vragen.

Excuses gemaakt

De politie en het Openbaar Ministerie hebben in een persoonlijk gesprek excuses aangeboden aan de vrouw. De gepubliceerde bewakingsbeelden zijn offline gehaald en de regionale en landelijke opsporingsprogramma's zullen in de komende uitzending aandacht besteden aan de fout.

De politie maakt na toestemming van het Openbaar Ministerie regelmatig beelden openbaar in opsporingsprogramma's en op social media, in de hoop dat kijkers het onderzoek verder kunnen helpen. En met succes: jaarlijks lost de politie naar eigen zeggen honderden zaken op dankzij kijkerstips.

De zaak van de oplichting in Nieuwleusen door een nepagent is nog niet opgelost, het onderzoek loopt nog.

De hack bij telecomprovider Odido, waarbij toegang werd verkregen tot een bestand met gegevens van 6,2 miljoen accounts, is volgens deskundigen een van de grootste datalekken ooit in Nederland.

"Ik kan me niet een bedrijf voor de geest halen waarvan zoveel gegevens zijn gelekt", zegt ethisch hacker Sijmen Ruwhof.

Bij de hack zijn naast standaardpersoonsgegevens ook IBAN-nummers bemachtigd, wat niet vaak voorkomt, zegt Ruwhof.

"Ook hebben ze paspoort- of rijbewijsnummers weten te kopiëren. En die combinatie is best wel uniek; het zijn hele gevoelige persoonsgegevens."

Burgerservicenummers, en paspoort- en rijbewijsnummers zijn niet buitgemaakt.

Het is nog onduidelijk van hoeveel mensen de gegevens daadwerkelijk zijn gestolen. Dat zoekt Odido nu uit. De inbraak werd afgelopen weekend ontdekt.

Wat is er volgens Odido mogelijk gestolen? Niet gestolen:

Met de persoonsgegevens kunnen criminelen berichten sturen die er bijzonder echt uitzien, zegt Ruwhof. "Zoals e-mails of sms'jes waarin zij jouw persoonsgegevens opnemen en zich voordoen als een legitiem bedrijf. Omdat ze echte gegevens over je hebben, ziet zo'n bericht er heel authentiek en geloofwaardig uit."

Ruwhof waarschuwt dat criminelen hiermee mensen proberen te verleiden om op linkjes te klikken die naar nepwebsites leiden. "Daar staat bijvoorbeeld een nepinlogscherm dat er heel echt uitziet. Als je daar je wachtwoord invoert, wordt het naar criminelen gestuurd, waardoor zij nog meer toegang tot je leven kunnen krijgen."

Met de gestolen gegevens kunnen criminelen ook op naam van iemand anders bedrijven bellen. "Dan moet je vaak een paar vragen beantwoorden, zoals de laatste drie cijfers van je bankrekeningnummer, je postcode en je geboortedatum, om je te authentiseren."

Dat risico is zeker aanwezig, zegt hij. "Criminelen kunnen zonder jou te benaderen zich voordoen als jou, contracten afsluiten en andere vormen van fraude plegen."

'Goudmijn voor inlichtingendiensten'

Ethisch hacker Matthijs Koot zegt dat criminelen de gestolen informatie kunnen misbruiken om bij hun slachtoffers vertrouwen te wekken. Hij waarschuwt voor een toename van helpdeskfraude, bankfraude en andere vormen van oplichting.

Volgens hem is de gestolen informatie ook een goudmijn voor vijandige inlichtingendiensten. "Die proberen continu hun potentiële doelwitten in kaart te brengen, bijvoorbeeld door telefoonnummers en woonadressen van bekende politici te achterhalen, of door informatie te verzamelen over medewerkers van (rijks)overheidsorganisaties, energiebedrijven en havenbedrijven."

Miljoenen

De datadiefstal laat volgens Ruwhof zien dat Odido niet in controle was. "Zes miljoen gegevens lekken is ontzettend veel. Op het moment dat de data werden gestolen, had de cybersecurity-afdeling al moeten ingrijpen", zegt hij.

"Zo'n grote hoeveelheid unieke set aan persoonsgegevens is heel veel geld waard. Het is heel goed mogelijk dat de criminelen de gegevens te koop gaan aanbieden", zegt Ruwhof. Volgens hem is het ook denkbaar dat de hackers Odido afpersen. Odido wil niet zeggen of het onder druk is gezet of wordt gechanteerd door de hackers.

Ook voor stalkers en doxxers (die persoonsgegevens delen om iemand te intimideren) kan de gestolen informatie relevant zijn omdat zij met een actueel telefoonnummer, woonadres en/of e-mailadres hun slachtoffers kunnen vinden.

Voor drugscriminelen kan het een manier zijn om gegevens te achterhalen van andere criminelen, zegt Koot. "Criminelen gebruiken niet altijd uitsluitend prepaid-simkaarten; ze kunnen ook voor privé-, familie- of vriendencontact een regulier betaald abonnement gebruiken. "Een datalek als dit is waarlijk één van de ergste horrorscenario's."

Communiceren duurt lang

"We zijn vanmiddag om 12.00 uur begonnen met het inlichten van onze klanten", zegt Odido-directeur Tisha van Lammeren tegen de NOS. "Dat gebeurde vanaf het moment dat duidelijk was op klantniveau welke gegevens zijn gestolen per klant." Dat kon niet eerder, zegt ze. "Je wil geen foutieve informatie delen."

Volgens Van Lammeren duurt het inlichten van klanten lang omdat het om miljoenen klanten gaat.

De directeur gaat niet in op de vraag of de beveiliging op orde was. "De veiligheid van onze klanten is onze hoofdprioriteit. Dat dit gebeurt geeft aan hoe slinks de cybercriminelen zijn."

Ook kan of wil Van Lammeren geen uitspraken doen over de vraag of duidelijk is wat de criminelen willen met de gegevens, of er bijvoorbeeld losgeld is geëist.

Het OM eist drie jaar celstraf tegen ex-profvoetballer Romeo Castelen wegens witwassen en valsheid in geschrifte. Tegen een medeverdachte eist het OM 18 maanden. Ook wil het OM dat er 2,2 miljoen euro en 800.000 euro van de verdachten wordt afgepakt.

De voetballer werd in november 2019 met 621 briefjes geld, uiteenlopend van 100 tot 500 euro, aangehouden op Schiphol. Hij had bijna 140.000 euro bij zich. Hij had geen aangifte gedaan van de uitvoer van het geld bij de douane, waarna de FIOD een onderzoek startte.

De 42-jarige ex-voetballer zelf zegt dat hij dat geld nodig had om een horloge te kopen in China, waar hij in 2017 voetbalde. Het OM vermoedt dat hij het geld samen met een Chinese voetbalclub wilde witwassen.

Drie rekeningen

Hoewel zijn contract in november 2017 beëindigd werd, bleef hij namelijk geld ontvangen van de club en mensen van de club. Het OM acht het bewezen dat de ex-profvoetballer een appartement heeft gekocht met het geld van drie rekeningen waarop contant geld werd gestort.

Volgens de profvoetballer kreeg hij het geld als bonus voor zijn prestaties en voor scoutingwerkzaamheden. Ook zou hij geld hebben bijverdiend als kapper.

Het OM zegt dat er geen legale herkomst van dat geld ontdekt is. Ook bleek uit onderzoek dat er afspraken werden gemaakt over het verantwoorden van de betalingen met valse documenten.

Volgens de officier van justitie is witwassen onlosmakelijk verbonden aan zware criminaliteit en vormt dit een ernstige bedreiging voor de samenleving.

Castelen voetbalde eerder voor Nederlandse clubs als Feyenoord, ADO den Haag en RKC Waalwijk. Ook heeft hij tien keer in het Nederlands elftal gespeeld.

We zijn nog niet helemaal van de winter af, wat gezien de kalender ook niet onlogisch is. Vannacht en morgenochtend maakt het noordoosten (en later ook het oosten) van ons land kans op wat natte sneeuw. Of hier veel van blijft liggen is maar de vraag, maar als de intensiteit van de neerslag even groot genoeg is, kan het wat wit worden. Als het weer droog wordt, smelt alles bij temperaturen boven nul weer weg.

Zaterdag verloopt droog, met alleen heel vroeg op de dag, in het uiterste zuiden van Limburg, misschien nog een vlok natte sneeuw. In de loop van de dag schijnt de zon volop en wordt het ongeveer 3 graden. Het is daarmee wel koud, maar de zon vergoedt veel.

Van het carnavalsweekend is het daarmee ook de beste dag. Want in de loop van zondag wordt de bewolking dikker en kan er ook weer regen vallen. Vooral in de oostelijke helft van het land is daarbij eerst ook kans op (natte) sneeuw, wat best even voor overlast kan zorgen. Na het weekeinde is het weer minder koud; een graad of 7 overdag. Als er dan op maandag neerslag valt, is dat gewoon regen.

Wintersport en de Alpen

Veel wintersporters zullen dit weekend naar de sneeuwgebieden reizen. Even opletten, want een combinatie van verse sneeuwval en een harde wind zorgen op sommige plekken voor verhoogd lawinegevaar. In de Franse, Zwitserse en een deel van de Noord-Italiaanse Alpen geldt dat bijvoorbeeld nu al.

Op sommige plekken zijn wegen en skigebieden afgesloten: check dat dus goed om nare verrassingen te voorkomen. Problemen doen zich met name voor in de Franse regio Savoie. Op andere wintersportplekken, zoals de Dolomieten, het oosten van Zwitserland en het oosten van Oostenrijk geldt nu matig tot aanzienlijk lawinegevaar.

Zeeland heeft vorig jaar minder toeristen getrokken. In 2025 daalde het aantal overnachtingen in de kustprovincie met zo'n vijf procent, terwijl het aantal overnachtingen landelijk juist licht steeg.

Het aantal mensen dat in een vakantiehuisje sliep in Zeeland liep nog verder terug: met twaalf procent. De campings in de provincie doen het daarentegen nog steeds goed. Dat komt naar voren uit cijfers van het CBS.

Het aantal buitenlandse bezoekers liep terug, maar vooral Nederlanders gingen vorig jaar minder vaak op vakantie naar Zeeland. "Het weer was juist gunstig. Maar Zeeland wordt steeds minder gezien als een bestemming waar het hele jaar iets te doen is", verklaart Diana Korteweg Maris van HZ Kenniscentrum Kusttoerisme.

Beperkt aanbod

Korteweg Maris: "Buiten de vakanties en de mooie zomerdagen is het aanbod beperkt, waardoor onze provincie kwetsbaar is ten opzichte van andere kustgebieden die wel attracties hebben voor slecht weer."

Volgens Korteweg Maris spelen ook de hoge prijzen in Zeeland een rol bij de afname van het aantal toeristen. "Wanneer prijs, kwaliteit en aanbod niet met elkaar in balans zijn, verliest Zeeland marktaandeel", zegt ze tegen Omroep Zeeland.

Volgens het kenniscentrum heeft Zeeland de afgelopen jaren te weinig geïnvesteerd in vernieuwing en duurzaamheid. "Veel ondernemers hadden het idee dat de gasten toch wel kwamen. Je zou dus kunnen spreken van enige nonchalance", zegt Korteweg Maris.

Daarnaast worden veel toeristische ondernemers ouder en stoppen, zonder dat er een opvolger is. "Sommige bedrijven investeren wel, maar dat is nog te verdeeld om Zeeland als geheel sterker te maken."

Voor het komend jaar verwacht Korteweg Maris dat de druk op de sector groot blijft. Vooral het goedkopere segment blijft kwetsbaar. "Zeeland kan daarom niet achteroverleunen."

In Bunschoten is vannacht een buschauffeur mishandeld door een passagier. Dat bevestigt vervoerder Keolis aan RTV Utrecht. Chauffeurs in de regio eisen actie.

Volgens Keolis wilde de reiziger dat de chauffeur hem vanaf de laatste halte dichter naar zijn eindbestemming zou brengen. Toen de chauffeur dat weigerde, escaleerde de situatie. De chauffeur is onder meer in het gezicht geslagen en moest naar de eerste hulp.

"Echt verschrikkelijk. Geweld is nooit de oplossing", zegt de woordvoerder van Keolis. Ook gedeputeerde André van Schie, verantwoordelijk voor het openbaar vervoer in de provincie Utrecht, veroordeelt dat er geweld tegen een chauffeur is gebruikt. "Geweld, intimidatie en het beledigen van ov-personeel is onacceptabel. Juist zij verdienen onze waardering en respect."

Nieuwe dienstregeling

Voor chauffeurs in Utrecht is de maat vol, zegt FNV Streekvervoer. Volgens hen past de mishandeling in een breder patroon sinds de nieuwe dienstregeling in december. Er zijn problemen met het busvervoer in de hele provincie, zoals uitval en vertraging, waardoor chauffeurs meer agressie voor de kiezen krijgen.

De vakbond eist namens de chauffeurs voor het weekend een actieplan. Zo willen ze onder meer dat enkele ritten waarop de meeste incidenten plaatsvinden, geschrapt worden.

Ook willen ze dat veiligheidsmedewerkers meerijden op de 'risicolijnen'. "Ik krijg dagelijks signalen van chauffeurs dat het hen erg hoog zit", zegt Stijn Duursma, bestuurder van de vakbond. "Ze voelen zich onveilig en niet gesteund door hun werkgever."

De defensieministers van de NAVO-bondgenoten vergaderden vandaag in Brussel. Bij die belangrijke vergadering ontbrak echter de Amerikaanse minister Hegseth van Defensie. Het is zeer uitzonderlijk dat ministers niet naar deze bijeenkomsten komen, die al maanden van tevoren vaststaan. Eerder liet ook Hegseths collega Rubio van Buitenlandse Zaken verstek gaan.

Hegseth stuurt wel een vervanger, staatssecretaris Colby, maar achter de schermen klinkt dat de afwezigheid van Hegseth gezien kan worden als een politiek signaal: zo belangrijk is de NAVO niet meer voor de Amerikanen.

"Jammer voor hem, hij mist een leuk feestje", zei de IJslandse minister van Buitenlandse Zaken bij binnenkomst op het NAVO-hoofdkwartier over de ontbrekende Hegseth. "Natuurlijk is het altijd beter dat ministers erbij zijn, maar ik zou het niet als slecht signaal omschrijven."

Dat herhaalde ook NAVO-secretaris-generaal Rutte na afloop. "Ik maak me niet al te veel zorgen als sommige hoge Amerikaanse functionarissen, die ook voor hun eigen halfrond in de Indo-Pacific moeten zorgen, niet altijd hier in Brussel kunnen zijn." Hij noemde dat "heel logisch" en benadrukte dat hij veel contact heeft met Hegseth.

Verklaring oud-ambassadeurs

Dat dit echter niet zo logisch is, blijkt uit de verklaring die een groot deel van de Amerikaanse oud-ambassadeurs van de NAVO en Amerikaanse hoogste NAVO-commandanten sinds 1997 naar buiten brachten. "De NAVO is geen Amerikaans gebaar van vrijgevigheid", schrijven zij.

Het bondgenootschap is juist van groot strategisch belang voor de veiligheid van de VS, stellen de oud-ambassadeurs. "Het is een strategische overeenkomst die ervoor zorgt dat de Verenigde Staten de machtigste en economisch meest stabiele natie ter wereld blijven, tegen een fractie van de kosten die het zou kosten om het alleen te doen."

Als de VS zich zou terugtrekken uit de NAVO zou dat niet alleen tot hogere kosten leiden, maar ook tot grotere risico's en een verlies voor de Amerikaanse invloed in de wereld, zeggen zij.

Ook wijzen de oud-ambassadeurs op verminderde legitimiteit voor de operaties die de VS wereldwijd uitvoert. Die zouden dan meer worden gezien als "politieacties" in plaats van operaties met een internationaal mandaat, waarschuwen ze.

NAVO-correspondent Kysia Hekster:

"Het statement van de Amerikaanse oud-ambassadeurs bij de NAVO en de Amerikaanse generaals komt niet toevallig vandaag, het is goed getimed nu de ministers van defensie hier bij elkaar zijn en aan de vooravond van de start van de veiligheidsconferentie in München.

Het ontbreken van Hegseth wordt door de andere ministers publiekelijk gerelativeerd, maar achter de schermen hoor je dat er wel degelijk zorgen zijn over het politieke signaal dat de Amerikanen voor de tweede keer op rij geen minister naar het NAVO-hoofdkwartier sturen.

Die ongerustheid staat misschien niet letterlijk in de verklaring van de Amerikaanse oud-gedienden, maar de woorden die ze kiezen zeggen genoeg. Ze wijzen erop dat het niet in het belang van de VS is als het vertrouwen van de bondgenoten wordt aangetast.

Maar dat is precies wat wél gebeurd is tijdens de Groenland-crisis, toen Trump NAVO-bondgenoot Denemarken bedreigde. Zij waarschuwen dat de NAVO ook belangrijk is voor Amerika en willen laten zien dat er in de VS wel degelijk brede steun is voor de alliantie."

Demissionair defensieminister Brekelmans zegt dat in de vergadering vooral gesproken is over de NAVO-missie Arctic Sentry en de steun aan Oekraïne.

Brekelmans weet de afwezigheid vooral aan de enorme organisatie die komt kijken voor een bezoek in een ander werelddeel. In zijn ervaring kost dat meerdere dagen en de Amerikaanse ministers hebben het druk, zei ook hij.

"Ik denk niet dat er een politiek signaal is", zei Brekelmans. Hij wees ook naar de Amerikaanse vervanger die was gestuurd. "De boodschap was heel duidelijk, wie dat precies zegt vind ik van secundair belang."

Colby benadrukte in zijn toespraak dat het tijd is voor NAVO 3.0, waarbij Europa meer verantwoordelijkheid moet nemen voor de eigen defensie en zei dat de VS zich meer focust op het eigen halfrond.

Voorlopig zijn de Europeanen nog erg afhankelijk van de Amerikanen, laat deze video zien:

Sinds Trump 2 is sprake van 'europeanisering van de NAVO', waarbij landen taken overnemen van de VS. Trump wil al langer dat de Europeanen veel meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen, conventionele verdediging, zodat hij de blik op de regio rond de Stille Oceaan kan richten.

Het gaat op het NAVO-hoofdkwartier dan ook veel over burden shifting: lastenverplaatsing. De Amerikanen doen minder, de Europeanen meer.

Eerder deze week bleek bijvoorbeeld dat de Amerikanen het NAVO-commando op een aantal plekken overgedragen hadden aan Europese bondgenoten. Ook uit Nederlandse militaire kenniscentra haalden Amerikanen medewerkers terug. Diplomaten verzekeren dat dit voor hen niet als verrassing kwam.

Daarnaast ging de coördinatie van alle hulp aan Oekraïne van Amerikaanse handen over in Duits-Brits leiderschap. De verwachting is dat de VS zal aankondigen een deel van zijn militairen uit Europa te verplaatsen. De Amerikanen blijven wel benadrukken dat hun steun aan de NAVO in beton gegoten is.

Mensen die 60 jaar worden, krijgen vanaf volgend jaar een uitnodiging voor een gordelroosvaccinatie. Demissionair staatssecretaris Tielen voor Preventie beperkt zich bewust tot deze groep, omdat meer mensen inenten te duur is.

Hiermee volgt ze een advies van het RIVM op om het beschikbare geld zo goed mogelijk te besteden, schrijft de staatssecretaris in een brief aan de Tweede Kamer. Vanaf 2027 trekt het ministerie van Volksgezondheid 47 miljoen euro per jaar uit voor de vaccinatie. Vanaf 2030 wordt dat verhoogd naar 53 miljoen euro per jaar. De financiering loopt tot en met 2039.

400 euro

"Praktisch betekent dit dat we jaarlijks minimaal 150.000 mensen kunnen vaccineren", aldus de VVD-bewindsvrouw. Mensen die al 60 jaar of ouder zijn, komen niet in aanmerking voor het vaccinatieprogramma.

"Omdat het gordelroosvaccin helaas erg duur is en er meer dan 5 miljoen 60-plussers in Nederland zijn, wisten we vanaf de start dat dat gewoonweg niet mogelijk is", zegt Tielen. De twee benodigde vaccins per persoon kosten samen rond de 400 euro.

Jeukende blaasjes

De prikleeftijd van 60 is gekozen, omdat dat de meeste gezondheidswinst oplevert en het meest kosteneffectief is, aldus de staatssecretaris. "Met een keuze voor de leeftijd van 60 jaar worden uiteindelijk de meeste gevallen van gordelroos voorkomen."

Mensen die niet in aanmerking komen voor het programma kunnen overigens zelf een vaccinatie halen, zoals nu ook al het geval is. Ze moeten die dan wel zelf betalen.

Gordelroos wordt veroorzaakt door hetzelfde virus als waterpokken, dat na jaren weer actief kan worden. Bij gordelroos heeft iemand jeukende blaasjes op de huid. De aandoening komt vooral voor bij ouderen.

In Brussel heeft de politie op verschillende afdelingen van de Europese Commissie invallen gedaan. Agenten deden onderzoek naar mogelijke vastgoedfraude, bevestigt de Europese Commissie na berichtgeving van de Britse krant Financial Times. Het onderzoek wordt uitgevoerd door het Europees Openbaar Ministerie (EPPO).

Twee jaar geleden, in 2024, heeft de vorige Europese Commissie 23 gebouwen verkocht aan de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij, een vennootschap in handen van de Belgische Staat. De gebouwen zijn destijds voor 900 miljoen euro verkocht. Bij de verkoop zou mogelijk zijn gefraudeerd.

Een van de locaties waar een inval zou zijn gedaan, is de begrotingsafdeling. In het vorige mandaat van de Commissie was de Oostenrijker Johannes Hahn begrotingscommissaris. Hij was tot 2024 verantwoordelijk voor de EU-begroting. Het is niet duidelijk of hij iets met het onderzoek te maken heeft.

Medewerking aan het onderzoek

Volgens de Europese Commissie is de verkoop volgens de regels verlopen. De commissie verklaart dat "de verkoop van de gebouwen volgens vastgestelde procedures en protocollen is verlopen".

Een woordvoerder van EPPO kan in verband met het onderzoek niet meer zeggen dan dat er "bewijsmateriaal wordt verzameld". De Europese Commissie heeft toegezegd volledig te zullen meewerken aan het onderzoek van EPPO.

Bengalen gaan vandaag naar de stembus, voor verkiezingen waarvan de aanloop heel onrustig was. De afgelopen maanden werden vooral minderheden in Bangladesh doelwit van geweld. Meer dan 150.000 agenten zijn ingezet om de verkiezingen in goede banen te leiden.

Volgens de laatste peilingen liggen de Bangladesh Nationalistische Partij (BNP) en het streng-islamitische Jamaat-e-Islami dicht bij elkaar. De nek-aan-nekrace is minder duidelijk als je de menigte bij de kiesdistricten van de twee leiders als graadmeter neemt.

In de wijk Mirpur in Dhaka, komt Shafiqur Rahman, de leider van Jamaat, zijn stem een half uurtje nadat de stemlokalen geopend zijn, uitbrengen. Hij stapt rustig uit zijn auto en schudt handen met de partijmedewerkers die zich om hem heen verzamelen.

Mohammad Islam is een van hen. "Heel bijzonder om hem de hand te kunnen schudden", zegt hij stralend. Vlak bij hem staat Sajid Rabji: "Dat we vandaag kunnen stemmen komt door het offer dat veel van mijn leeftijdgenoten gebracht hebben". Rabji is 24 jaar oud en gaat voor het eerst stemmen vandaag. Dat doet hij met in gedachten de 1400 mensen die omgekomen zijn bij de protesten in 2024.

Dat jaar begon met verkiezingen waar de partij van toenmalig premier Hasina, de Awami League, nog won. Rabji bleef thuis: "Toentertijd was je stembiljet al ingevuld voordat je het stemhokje in kwam", zegt hij over de corruptie en onderdrukking die Bangladesh vijftien jaar lang onder Hasina in zijn greep hield. Bij deze verkiezingen is de Awami League uitgesloten van deelname.

Ideologisch verschil

Voor veel inwoners van het Zuid-Aziatische land staan deze verkiezingen symbool voor een afrekening met dat verleden. Wat ze ervoor terugkrijgen is nu nog onduidelijk, want ideologisch is het verschil tussen beide partijen wel groot.

Jamaat is een radicaal-islamitische partij die dit keer geen vrouwelijke kandidaten heeft omdat daar het politieke klimaat in Bangladesh momenteel niet geschikt voor zou zijn.

Rahman heeft in een eerder interview met nieuwszender Al Jazeera zelfs aangegeven dat hij vrouwen niet geschikt acht om een land te leiden. Het is daarom opvallend dat de partij vooral onder jongeren, ook veel vrouwen, heel populair is. Dat komt gedeeltelijk omdat Jamaat rondom de protestbeweging veel mensen heeft geholpen. De goed georganiseerde partijstructuur deed zijn werk toen gewonden naar het ziekenhuis gebracht moesten worden.

Verwacht wordt dat Bangladesh onder Jamaat-bestuur niet alleen conservatiever islamitisch zal worden, maar ook meer naar het islamitische Pakistan zal trekken.

Als Tarique Rahman, leider van BNP, om half tien bij het stemlokaal in de luxe wijk Gulshan aankomt is de chaos compleet. Aanhangers en journalisten verdringen zich om zijn auto heen. Niemand houdt zich aan de orders van de tientallen beveiligers om in de afgezette vakken voor media en partijleden te blijven staan. Het is duidelijk dat de aandacht voor de BNP veel groter is dan bij Jamaat. Tarique Rahman komt zijn auto niet uit.

"Ik heb mij wel zorgen gemaakt om de veiligheid", zegt Sanjana Poppy. Ze is volledig gekleed in rood en groen, de partijkleuren en de kleuren van de vlag van Bangladesh. Een sjaal van de BNP hangt om haar nek en op haar hoofd heeft ze een pet met partijlogo. "We weten aan het einde van de dag pas of dit echt vrije en eerlijke verkiezingen zijn", volgens Poppy.

Drie keer eerder was de BNP aan de macht in Bangladesh. Vaak om en om met de Awami League. Een stem voor BNP voelt daarom voor sommige mensen veiliger, bekender dan Jamaat, die nooit heeft geregeerd.

Oude patronen zoals corrupte politici en dynastie-politiek zijn voor veel andere mensen juist een reden om niet op de partij te stemmen.

Banden herstellen

Tarique Rahman is nieuw als leider van de partij, maar als zoon van oud-premier Khaleda Zia en oud-president Ziau Rahman zeker niet onbekend. Een paar dagen voor zijn moeders overlijden afgelopen december kwam hij terug naar Bangladesh uit zelfverkozen ballingschap.

Hij was zeventien jaar geleden naar Londen verhuisd, omdat Hasina hem probeerde te vervolgen voor een lijst van misdaden waaronder corruptie. Eenmaal in Dhaka werd hij door duizenden mensen als een messias onthaald.

De aanwezigheid van de Indiase minister van Buitenlandse Zaken op de begrafenis van Rahmans moeder was een symbolische handreiking. De val van Hasina, die altijd door India gesteund werd, leidde tot een breuk in de relatie tussen beide landen. Bij winst kunnen India en Bangladesh verder gaan werken aan het herstellen van die band.

De uitslag van de verkiezingen wordt vrijdagmiddag lokale tijd verwacht.

Een 66-jarige man uit Ridderkerk is veroordeeld tot veertien jaar cel voor het veroorzaken van een explosie en een fatale brand in een huis in Vroomshoop. Bij die brand kwamen eind 2024 twee bewoners en drie honden om.

Het Openbaar Ministerie eiste vorige maand twaalf jaar celstraf. De rechtbank komt tot een hogere straf omdat "de man het recht in eigen hand heeft genomen op een van de meest vergaande manieren denkbaar", aldus de rechters. Ook neemt de rechtbank het de man kwalijk dat hij geen verantwoordelijkheid heeft genomen voor zijn daden.

Ruzie om hond

De bewoners en de man, een hondenfokker, hadden ruzie om een herdershond die te koop werd aangeboden op Marktplaats. De verdachte was vanuit Ridderkerk naar Vroomshoop gereden om de door hem gefokte hond voor 250 euro terug te kopen, maar vrijwel direct kregen ze ruzie. De slachtoffers weigerden de deur open te doen.

Vervolgens pakte de verdachte volgens de rechtbank twee gasflessen uit de voortuin en sloeg met een daarvan de voordeur in.

Daarna zou hij de tweede gasfles hebben opengedraaid en door het kapotte raam hebben geduwd, waardoor gas de woning binnenstroomde. Daarop volgde een explosie en brak brand uit. De twee bewoners overleden 's avonds aan de verwondingen die ze bij de brand opliepen.

De rechters zijn van mening dat de verdachte "in zijn razernij onverschillig is geweest over de gevolgen van zijn handelen", citeert RTV Oost. Zij zeggen dat de Ridderkerker meerdere momenten heeft gehad om na te denken. "Maar dat deed u niet."

Schadevergoeding

Door de explosie en de brand raakte ook het huis van de buren ernstig beschadigd. De 66-jarige man moet de nabestaanden van de slachtoffers en de buurvrouw een schadevergoeding betalen van ruim 53.000 euro.

De operatie door ICE-agenten in de Amerikaanse staat Minnesota wordt binnenkort beëindigd. Dat heeft grenscommissaris Tom Homan gezegd op een persconferentie.

Homan zegt dat hij president Trump heeft voorgesteld om de operatie te beëindigen. "De president is daarmee akkoord gegaan." Deze en volgende week trekt de omstreden immigratiedienst zich geleidelijk terug.

De ICE-aanpak van immigratie in Minnesota leidde tot massale protesten en arrestaties. Volgens autoriteiten zijn er in de stad Minneapolis zeker 4000 mensen aangehouden. Ook werden twee Amerikaanse burgers doodgeschoten. Een vrouw, Renee Good, werd doodgeschoten door agenten van ICE. Een man, Alex Pretti werd doodgeschoten door de Amerikaanse grenspolitie.

VS-correspondent Sjoerd Den Daas:

"Het is lastig te spreken van een keerpunt als je er middenin zit, maar Minneapolis laat in elk geval zien dat ook Trump iemand is die inbindt als de druk hem te groot wordt. Nadat een van zijn federale agenten begin dit jaar Renée Good had neergeschoten nam het verzet in Minnesota verder toe. Trump antwoordde toen door extra troepen naar de staat te sturen.

Ook na het neerschieten van Alex Pretti veranderde de toon vanuit het Witte Huis in eerste instantie niet. Kort daarna werd duidelijk dat de steun voor Trumps immigratiebeleid, zijn belangrijkste verkiezingsbelofte, snel begon te slinken. Zes op de tien Amerikanen vinden dat Trump te ver gaat met zijn inzet van federale agenten in Amerikaanse steden.

Trumps vertrouweling Tom Homan moest gaan zoeken naar een manier om de operatie af te ronden, zonder te laten lijken dat Trump is gebogen voor de druk van de inwoners in de stad en kritiek van buiten. Wat zijn geclaimde succes precies is, is onduidelijk.

Helemaal verdwijnen doet ICE niet, en de operatie kan in theorie op ieder moment weer worden opgeschaald. De geslagen wonden in Minneapolis zijn diep, het wantrouwen jegens de overheid in Washington is groot. Veel mensen - zeker mensen met een accent, of mensen van kleur - durven nog altijd niet naar hun werk, school of dokter, uit angst zonder proces te verdwijnen in een gevangenis van ICE."

Volgens Homan hebben ICE en de grenspolitie ervoor gezorgd dat "Minnesota nu minder een toevluchtsoord is voor criminelen". Begin december startte de Amerikaanse immigratie- en douanedienst een operatie tegen illegale migratie, genaamd Operatie Metro Surge.

Het is niet duidelijk op welke informatie Homan zich baseert, dat de aanpak van onder meer ICE daadwerkelijk heeft geholpen criminaliteit tegen te gaan. Critici wijzen erop dat Trump ICE vooral lijkt in te zetten voor politiek gewin, de immigratiedienst wordt vooral met groot machtsvertoon ingezet in Democratische staten en steden.

Vorige week kondigde Homan al aan dat 700 medewerkers van ICE en de grenspolitie zouden worden teruggetrokken uit Minnesota. Bij een persconferentie zei hij toen dat zo'n 2000 agenten en medewerkers achterbleven in de staat. Ze zouden "nergens naartoe" gaan, omdat ze hun taak moesten afmaken. Nu lijkt het erop dat ook deze laatste 2000 agenten zich zullen terugtrekken.

Maandag zei de burgemeester van Minneapolis dat hij een "positieve ontmoeting" had gehad met Homan, waarin de verdere terugtrekking van de federale agenten is besproken.

Tim Walz, de gouverneur van Minnesota, zegt in een reactie op de bekendmaking door Homan dat hij "voorzichtig optimistisch" is. Tegelijkertijd zegt hij dat de ICE-aanpak in zijn staat "grote schade en trauma's" heeft veroorzaakt.

De staking van het Lufthansa-personeel treft zo'n 100.000 passagiers, meldt de luchtvaartmaatschappij. Lufthansa verwacht dat vluchten morgen weer als gepland kunnen doorgaan.

De staking begon om middernacht en duurt 24 uur. Bijna 800 vluchten zijn geannuleerd. Het gaat voornamelijk om vluchten binnen Duitsland, waar Lufthansa gevestigd zit, maar ook enkele buitenlandse vluchten gaan niet door.

In de Lufthansa-terminal op de luchthaven van Frankfurt was het aanzienlijk rustiger dan normaal. Op de vertrekborden waren slechts enkele vluchten te zien, bij de omboekingsbalies vormden zich lange rijen. Lufthansa liet eerder weten dat passagiers van binnenlandse vluchten hun vliegtickets konden inruilen voor treinkaartjes naar hun bestemming.

Aangekondigd

Er wordt ook gestaakt door personeel van de vrachttak van de vliegmaatschappij en door werknemers van Lufthansa CityLine, de dochteronderneming die vooral vliegt tussen Frankfurt en München.

De staking was aangekondigd door de vakbond voor piloten (VC) en de vakbond voor cabinepersoneel (UFO). Lufthansa had vooraf al honderden vluchten geannuleerd. "De staking verloopt zoals we hadden verwacht", zegt de hoofdonderhandelaar van UFO.

Het cabinepersoneel van Lufthansa en CityLine staakt omdat de werknemers een nieuwe cao willen. Bij CityLine staan 800 banen op het spel omdat Lufthansa het dochterbedrijf wil opheffen.

De pilotenvakbond hoopt via de staking meer pensioen af te dwingen voor zo'n 5000 piloten. Voor zover bekend heeft Lufthansa hierop nog niet gereageerd.

Blije voorzitter

VC-voorzitter Andreas Pinheiro is blij met het aantal stakende piloten. Hij sluit een volgende staking niet uit. "Als vakbond hebben we weinig andere middelen dan actievoeren. Als er geen bod komt, zal het conflict verder escaleren."

Pinheira ontkent dat de gelijktijdige stakingen op elkaar waren afgestemd.

De Noorse politie heeft huiszoeking gedaan bij oud-premier Thorbjørn Jagland. Hij wordt in verband gebracht met de veroordeelde Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein. In Noorwegen loopt een onderzoek naar verschillende prominenten in verband met mogelijke corruptie.

Vorige week werd het onderzoek naar Jagland geopend, naar aanleiding van informatie uit de nieuwe gegevens die zijn vrijgegeven in de Epstein-zaak.

Daarin staat onder meer dat medewerkers van Epstein een vakantie van Jagland en zijn gezin voorbereidden bij Epstein in Palm Beach in Florida en op het Caribische eiland dat hij bezat. Volgens Jagland is hij nooit op Epsteins privé-eiland geweest. Wel zou hij verschillende keren bij Epstein hebben overnacht.

Diplomatieke onschendbaarheid opgeheven

Noorse media melden dat er kartonnen dozen het huis van Jagland in Oslo werden binnengebracht. Ook andere panden die hij bezit worden doorzocht, zoals recreatiewoningen.

De huiszoeking komt een dag nadat de Raad van Europa de diplomatieke onschendbaarheid van Jagland heeft opgeheven. Jagland was van 2009 tot 2019 voorzitter van de Europese organisatie voor mensenrechten, democratie en handhaving van de rechtsstaat. Ook was hij minister van Buitenlandse Zaken en voorzitter van het Nobelcomité.

Volledige medewerking

Jagland zelf zei tegen de krant Aftenposten: "Ik ben blij dat de zaak nu wordt opgehelderd". Hij heeft gezegd dat hij volledig met de autoriteiten zal samenwerken en dat hij vertrouwen heeft in de uitkomst.

De oud-premier is niet in staat van beschuldiging gesteld. Uit het onderzoek moet blijken of hij cadeaus, reizen of leningen heeft gekregen die verband houden met zijn functies. Wel is uit de Epstein-mails gebleken dat hij de Amerikaan in 2014 om hulp heeft gevraagd voor de financiering van een appartement in Oslo.

In 2018 vroeg Epstein aan Jagland om een ontmoeting met de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov te regelen. Hij zou ook inzichten hebben gehad die hij met president Poetin wilde delen. Onduidelijk is of zo'n ontmoeting er is gekomen.

Ook kroonprinses Mette-Marit komt voor in de Epstein-documenten. Haar naam wordt honderden keren genoemd. Zij heeft haar excuses aangeboden voor haar jarenlange contact met de Amerikaan.