Aggregator

Na een warme eerste pinksterdag houdt het warme weer voorlopig aan. Waar het vandaag op de meeste plekken al zomers was, met temperaturen rond de 25 graden, passeren we dinsdag op veel plaatsen de grens van 30 graden.

Het blijft droog met morgen op tweede pinksterdag weer veel zon en temperaturen oplopend tot 29 graden in het zuiden. Dinsdag wordt het zelfs tropisch warm. In een groot deel van het land wordt het dan 30 graden, in het zuiden kan het 32 graden worden.

Mogelijk wacht ons dan de eerste officiële tropische dag van het jaar, als in De Bilt ook de 30 aangetikt wordt. Als dat gebeurt, wordt een warmterecord gebroken; de warmste 26 mei in De Bilt was in 2005, toen het 29,1 graden werd.

Drukte in Scheveningen

De hoge temperaturen zorgden er vandaag al voor dat veel mensen eropuit trokken. In Scheveningen zochten veel mensen verkoeling op het strand. Volgens Omroep West was het daar zo druk dat de parkeerplaatsen in Scheveningen en Kijkduin vol waren. De gemeente riep mensen op om met de fiets of het openbaar vervoer te komen.

Ook evenementen hielden rekening met de hitte. Zo waren in Biddinghuizen ruim 60.000 mensen bij het christelijke festival Opwekking. Daar waren extra watertappunten en zonnebrandpompjes op het festivalterrein. Ook werd kampeerders verzocht niet overdag te douchen, zegt festivaldirecteur Carlino Bus tegen de NOS: "Want dan heeft het water nog voldoende druk voor de wc's en watertappunten."

In Maastricht ging voor het weekend al een streep door de marathon, die vandaag zou worden gelopen. De halve marathon ging nog wel door.

In Friesland was vandaag de Stepelfstedentocht. Die begon al gisteravond laat en eindigde vanavond in Bolsward. Alle steppers kregen een hitteprotocol, waarin werd opgeroepen goed te drinken en te smeren en de schaduw op te zoeken als het te warm werd. Volgens Omrop Fryslân reden er volgbussen mee met extra water.

Morgen is in Friesland ook de Fietselfstedentocht. Bij de finishtent in Bolsward is uit voorzorg een tijdelijke meldkamer van het Rode Kruis ingericht, van waaruit hulpverleners worden aangestuurd die fietsers in nood moeten helpen.

Later in de week minder heet

Na dinsdag wordt het ietsje koeler in Nederland, maar blijft het zomers. Het blijft droog en de temperaturen liggen ook nog boven de 20 graden. Vrijdag kan het 25 graden worden.

China heeft een nieuwe stap gezet in het vervullen van zijn ruimte-ambities, door drie astronauten naar het Chinese ruimtestation Tiangong te sturen. Vanavond werd het ruimtevaartuig Shenzhou-23 gelanceerd vanaf de Jiuquan-lanceerbasis in het noordwesten van China.

China bereidt zich voor op een eerste bemande maanlanding in 2030. De Shenzhou-lancering is onderdeel van de voorbereiding.

Aan boord zijn drie astronauten, of taikonauten zoals China ze noemt. Commandant Zhu Yangzhu, Zhang Zhiyuan en Lai Ka-ying. Lai is de eerste ruimtevaarder uit Hongkong die deelneemt aan een ruimtemissie.

De crew is van plan kort samen te werken met drie taikonauten van de Shenzhou-21-lancering, die al meer dan 200 dagen in ruimtestation Tiangong zitten.

Bekijk de lancering van de Chinese raket:

Chinese staatsmedia melden dat de bemanning aan de slag gaat met verschillende wetenschappelijke experimenten. Een van de doelen van de missie is om "de grenzen van het menselijk aanpassingsvermogen en de prestaties" tijdens langdurige ruimtevluchten te onderzoeken.

Eén van de ruimtevaarders blijft naar verwachting een jaar lang in Tiangong. Dat zou een van de langste individuele verblijven in de ruimte zijn voor een mens. Als het lukt, vestigt de taikonaut een Chinees record.

Het wereldrecord voor de langste aaneengesloten periode in de ruimte is sinds 1995 in handen van de Rus Valeri Polyakov. De kosmonaut was 437 dagen weg van de aarde.

Het is nog niet bekend wie van de taikonauten het jaar volmaakt. Dat wordt na aankomst bepaald, op basis van de voortgang van de missie.

Strijd om de maan

China wordt gezien als rivaal van de VS, als het aankomt op ruimtevaart. NASA heeft als doel om in 2028 mensen te laten landen op de maan. In voorbereiding daarop werd in april de Artemis II-missie gelanceerd, waarin vier astronauten voor het eerst rond de maan vlogen.

Hoe de Artemis II-missie ging, zie je in deze video:

China werkt aan nieuwe raketten, capsules en maanlanders om zijn doel om in 2030 op de maan te landen te halen. In 2028 wil het land ook nog een lancering doen, die de Chang'e-8-missie wordt genoemd. Die missie is bedoeld om de eerste stappen te zetten richting de bouw van een permanent maanstation.

China wil samen met Rusland rond 2035 een kernreactor op de maan bouwen, om dat permanente maanstation van stroom te voorzien.

In Well, in Limburg, is iemand om het leven gekomen bij het zwemmen. De Duitse man was met een vriend in het Leukermeer, maar raakte in de problemen en kwam niet meer boven.

Iets voor 15.00 uur werden de politie en brandweer gebeld. De hulpdiensten kwamen met meerdere boten en een traumahelikopter naar het vakantiepark aan het meer. Het Onderwater Drone Team werd ingezet en volgens L1 Nieuws zochten recreanten ook mee.

Rond 16.45 uur werd het lichaam van de man gevonden. Het slachtoffer is een Duitse man van "begin 20", schrijft De Limburger. Het is niet duidelijk waardoor hij in de problemen is gekomen.

Ook in een plas in een recreatiepark in Oldenzaal is iemand overleden, meldt RTV Oost. Het slachtoffer werd nog gereanimeerd, maar dat mocht niet meer baten. Het is nog niet bekend om wie het gaat. Daarnaast is niet duidelijk of het om een verdrinking gaat of dat diegene onwel is geworden.

Verdrinkingen in Nederland

In Nederland overleden vorig jaar volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek honderd inwoners door verdrinking. Iets minder dan de helft van hen was ouder dan 60 jaar, waarmee 60-plus de leeftijdsgroep is met de meeste verdrinkingsdoden.

[Kert Gartner]’s ASCII Aquarium turns a cheap yellow display (CYD) into a tiny simulated aquarium, complete with ASCII sea creatures each with their own behaviors. There’s all kinds of options …read more

Een lach en glunderende ogen. Bart en Slawek kijken naar een video van hun romantische trip naar Parijs eerder deze maand. Het Poolse stel had daar een feestje van andere lhbti-activisten. Gejuich barst los wanneer Bart op een knie gaat met een ring in de hand. "Ik wist niet dat ik hem om moest doen", blikt Bart terug vanaf zijn bank in hun gezellige flat in Warschau. "Ik dacht: Slawek, doe hem om en dan is het gedaan. Nu kan je niet meer terug."

Bartek Staszewski (35) is lhbti-activist, Slawek Wodzynski (45) ambtenaar. Ze kennen elkaar al dertien jaar, maar trouwen wilden ze de afgelopen jaren bewust niet. Want dat kunnen Poolse stellen van hetzelfde geslacht alleen in het buitenland. Juridisch waren deze huwelijken toch niet geldig in Polen. Bart en Slawek hoopten ooit thuis te kunnen trouwen. Nu besluiten ze ervoor te gaan, net als veel vrienden en kennissen.

Want huwelijken tussen personen van hetzelfde geslacht die in de EU zijn gesloten, worden toch erkend. Die stap volgt na uitspraken van het Hof van Justitie van de EU en de hoogste administratieve rechter van Polen. "Het moet ons in feite dezelfde rechten geven als wanneer we het in Polen zouden doen", zegt Slawek. "Een huwelijk hier kan nog tien jaar duren."

Europese hof

Twee Poolse mannen die in 2018 in Duitsland trouwden en hun huwelijksakte wilden laten registreren in Polen, procedeerden tot aan het hoogste Europese hof en kregen gelijk. Makkelijk ging die erkenning niet, zelfs na de uitspraken van de rechters.

De regering, die bestaat uit een bonte coalitie van links progressief tot christelijk conservatief, stribbelde eerst nog tegen. Dit soort huwelijken zou vanwege "technische redenen" niet erkend kunnen worden, en echtparen zouden afzonderlijk rechtszaken moeten aanspannen.

Het leidde tot woedde in de lhbti-gemeenschap. Zeker omdat premier Tusk in de campagne drie jaar geleden zei op te komen voor hun rechten. Bart organiseerde met andere activisten protesten en riep de regering op de uitspraken te respecteren.

Excuses

Vorige week ging Tusk toch overstag. Dit was volgens hem een kwestie van menselijke waardigheid. De premier bood zelfs zijn excuses aan, aan "iedereen die zich al die jaren afgewezen en vernederd heeft gevoeld". De staat heeft deze Polen lange tijd gefaald, concludeerde Tusk. Een veelzeggende kanttekening volgde daarbij wel voor de meer conservatieve kiezers: adoptie zal voor deze echtparen niet mogelijk zijn.

Kort na de koerswijziging van de regering besloot de burgemeester van Warschau, Rafal Trzaskowski, als eerste zo'n huwelijk te erkennen. Inmiddels is dit ook al met echtparen in de stad Wroclaw gebeurd. Het komt met de nodige uitdagingen. Zo staat er op de aktes nu nog 'man' en 'vrouw'. Vrijdag kondigde de regering aan dat er andere versies zullen komen voor twee mannen of twee vrouwen.

Recent waren er demonstraties in Warschau voor LHBTI-rechten:

Maar er zijn andere grote vragen over hoe deze erkenning in de praktijk gaat uitpakken. Want alle administratieve instanties moeten het document accepteren. De erkenning is "een eerste stap", zegt advocaat Karolina Gierdal van de lhbti-organisatie Lambda. "Nu moeten we de strijd aangaan met al die instanties. Of de sociale zekerheid eronder valt, of het ook geldt voor de erfenis. Hoe zit het met de belastingen? We weten nog niet wat er gaat gebeuren."

Dit zou allemaal makkelijker geregeld kunnen worden via aparte wetgeving, maar die zal de conservatieve president Nawrocki vast en zeker tegenhouden met zijn vetorecht. Na de uitspraak van het Europese hof verklaarde een adviseur van de president dat hij niet zal meewerken aan de "terreur van regenbooguitspraken" die "het gezin compleet vernietigen". De regering belooft om Nawrocki heen te werken zoals tot nu toe met allemaal dossiers gebeurt wanneer het Poolse staatshoofd dwarsligt.

Volgens advocaat Gierdal gaat het momenteel om zo'n duizend echtparen die hun huwelijk in het buitenland willen erkennen. Maar waarschijnlijk zullen veel meer Poolse stellen nu willen trouwen, net als Bart en Slawek.

Denemarken

Of zij al weten wanneer hun huwelijk is? Zo snel mogelijk, zegt Bart, misschien juni. "Misschien september", tempert Slawek de verwachtingen. "Juni", dringt Bart aan. Ja, het is een enorme stap, die erkenning. Maar hij is bang dat het toch weer teruggedraaid kan worden. Zeker als volgend jaar weer radicaal-rechtse partijen aan de macht komen.

Waar het stel het wel over eens is, is de locatie. Ze willen naar Denemarken, want daar kan je als buitenlands koppel makkelijk trouwen. En als het even kan op een mooi eiland. Bart: "Eindelijk wordt het een huwelijk met juridische geldigheid. Niet alleen een symbolische foto en een papiertje."

De Turkse oproerpolitie heeft het hoofdkantoor van de grootste oppositiepartij CHP in Ankara ontruimd, om het afgezette partijbestuur te verjagen. Agenten hebben traangas ingezet en rubberen kogels afgevuurd.

Op beelden die rondgaan zijn grote wolken van traangas te zien en agenten die het pand bestormen. Aanhangers van de partij probeerden zich aanvankelijk tegen de politie te verzetten. Zo bespoten ze agenten met brandblussers. Deuren, meubilair en de ramen op de begane grond van het pand werden vernield.

De politie-inzet bij de ontruiming was groot:

De ontruiming is een indirect gevolg van een gerechtelijke beslissing, afgelopen donderdag. Die dag zette de rechtbank in Ankara de 51-jarige politicus Özel en andere leden van het partijbestuur uit hun functie.

In 2023 werd Özel op een partijcongres verkozen tot leider, maar de rechtbank verklaarde die uitslag ongeldig, omdat er onregelmatigheden zouden hebben plaatsgevonden. De rechtbank gaf geen uitleg over de onregelmatigheden.

Volgens de rechtbank moet de voorganger van Özel, Kemal Kilicdaroglu, weer aan het roer van de partij komen te staan. Kilicdaroglu was dertien jaar lang partijleider en verloor in 2023 de presidentsverkiezingen van president Erdogan.

De CHP noemde het vonnis een "poging tot staatsgreep", bedoeld om de partij te verzwakken. De afgezette Özel wil dat er zo snel mogelijk een nieuw partijcongres komt.

'Dag en nacht'

Özel beloofde de rechterlijke uitspraak aan te vechten en "dag en nacht" in het partijhoofdkwartier te blijven. Op basis van de uitspraak beval het kantoor van de gouverneur van Ankara dat Özel en gelieerde partijleden uit het gebouw moesten worden verwijderd.

Onder luid gejuich van supporters buiten verliet Özel het hoofdkantoor. "We verlaten het gebouw nu alleen maar om het terug te veroveren op een manier waarop niemand zich er ooit nog mee kan bemoeien. Wanneer we terugkomen, zullen noch deze regering noch haar collaborateurs dit nog eens durven doen."

Na de inval verscheen een ruim drie minuten durende video van Özel op sociale media. "We worden aangevallen. Onze misdaad? Onze partij na 47 jaar weer de grootste partij van Turkije maken. Onze misdaad? De partij voor Gerechtigheid en Ontwikkeling verslaan", aldus Özel die hiermee verwees naar de AK-partij van Erdogan.

Rechtszaken

De CHP, een seculiere centrumpartij, gaat gebukt onder een golf van arrestaties en rechtszaken. Zo werd in 2025 Ekrem Imamoglu aangehouden, de burgemeester van Istanbul die geldt als een belangrijke tegenstander van Erdogan. De arrestaties en aanklachten worden door critici gezien als een bewuste poging van de regering om de grootste oppositiepartij uit te schakelen.

Bij de gasexplosie in een kolenmijn in China zijn 82 mensen om het leven gekomen, in plaats van de eerder gemelde 90 doden. Dat melden Chinese autoriteiten. Vrijdagavond waren zo'n 250 mijnwerkers ondergronds aan het werk in de provincie Shanxi toen de explosie plaatsvond. Honderden reddingswerkers werden ingezet om te helpen.

Het dodental was verkeerd opgeteld, zeggen lokale autoriteiten tegen Chinese staatsmedia. "Na het incident was de situatie op de locatie chaotisch en had het bedrijf geen duidelijk overzicht van het aantal werknemers. Dat leidde tot het onjuiste aantal."

128 mensen raakten gewond bij het ongeval en twee mensen zijn nog vermist.

Gisteren werden de eigenaren van de mijn, die verantwoordelijk waren voor de veiligheid, gearresteerd. Volgens de autoriteiten waren er "ernstige" veiligheidsovertredingen in de mijn, maar verder werd niet uitgelegd om wat voor overtredingen het ging.

Chinese staatsmedia meldden dat de plattegrond van de mijn niet overeenkwam met de werkelijke indeling ervan. Ook zou er een te hoge hoeveelheid van koolstofmonoxide aanwezig zijn geweest. Volgens de BBC was de mijn waar de gasexplosie plaatsvond al in 2024 aangemerkt als een locatie met ernstige veiligheidsrisico's.

Andere mijnen van de eigenaren zijn vanwege het ongeluk door de overheid gesloten.

Grondige inspectie

Ondanks strengere veiligheidsregels van de overheid komen mijnongelukken in China vaker voor. Vooral in steenkoolprovincies, zoals Shanxi, gaat het vaker mis door gasexplosies, instortingen en gebrekkige veiligheidsmaatregelen.

Na het ongeluk van vrijdag is een grondige inspectie van de kolenmijnbouwsector aangekondigd. Zo zullen de gasafvoer, de ventilatiesystemen, de ondergrondse indelingen van mijnen en de monitorsystemen gecontroleerd worden.

[Ken Shirriff] does some of the most interesting teardowns. This time, he’s looking at a French-built minicomputer called the Mitra 125 MS from around 1980. In particular, it was the …read more

In de stad Angeles in de Filipijnen is een grote zoektocht gaande naar overlevenden onder een ingestort hotel in aanbouw. Het gebouw van 9-hoog bezweek 's nachts na een zware onweersbui. Daarna wisten 24 bouwvakkers die veelal op de begane grond van het pand sliepen zich in veiligheid te brengen. Zeker 21 mensen worden nog vermist, melden de lokale autoriteiten.

Bij de instorting kwamen ook brokstukken op nabijgelegen gebouwen terecht. Een 65-jarige toerist uit Maleisië die verbleef in een hotel naast de bouwplaats kwam daardoor om het leven. Een andere gast raakte gewond. Ook liepen sommige bouwvakkers die weg wisten te komen verwondingen op.

De vermisten zijn voornamelijk bouwvakkers, zegt het hoofd van het lokale bureau voor rampenbestrijding. Maar ook van een man en vrouw die in een kraampje bij het gebouw eten en drinken verkochten om de studie van hun kinderen te bekostigen, is nog niets vernomen. "Dit is de ergste dag van ons leven", zegt hun 18-jarige dochter die bij de rampplek is tegen persbureau AP.

Tekenen van leven

Reddingswerkers horen stemmen onder het puin, zegt de politie. "Er zijn tekenen van leven", aldus de minister van Publieke Werken die ter plaatse is. Die voegde eraan toe dat de hulpverleners, inmiddels zo'n 700, heel voorzichtig te werk gaan bij hun zoektocht. Graven gaat met de hand en er zijn speurhonden. "Het is een zeer instabiele locatie en de prioriteit is om de mensen eruit te halen."

Bij het gebouw verzamelen zich intussen familieleden van vermisten. Collega's van bouwvakkers die vastzitten onder het puin doen er hun verhaal. Loodgieter Randy Alapide was vrij toen het pand het begaf en haastte zich naar de plek des onheils. Hij tekende daar een kaart van het gebouw om aan hulpverleners duidelijk te maken waar ze moeten zoeken.

"Ik ken drie van de vermisten", vertelt hij. "Zij zijn kostwinners en hun families wachten op hen." De zoektocht naar hen gaat komende nacht door, heeft het hoofd van de lokale politie laten weten. Die zegt dat de reddingsoperatie doorgaat "totdat iedereen is gevonden".

Hotel met zwembad

Naar de oorzaak van het instorten wordt onderzoek gedaan. Ambtenaren vertelden journalisten dat er een bouwvergunning was afgegeven voor een hotel van negen verdiepingen hoog, maar dat er ook een tiende verdieping in aanbouw was met een zwembad.

Het pand in aanbouw stond in een dichtbevolkte wijk van de stad Angeles, zo'n 80 kilometer ten noorden van hoofdstad Manilla. De stad huisvestte tot begin jaren 90 van de vorige eeuw een van de grootste Amerikaanse luchtmachtbases buiten het vasteland van de VS. De stad en omliggende plaatsen ontwikkelden zich zo tot commerciële centra, gericht op vermaak.

Europese leiders veroordelen de grootschalige Russische aanval van vannacht op de Oekraïense hoofdstad Kyiv. EU-buitenlandchef Kallas zegt dat Rusland met de aanval zoveel mogelijk burgers wilde doden. De Franse president Macron en de Duitse bondskanselier Merz spreken van een verdere escalatie.

In Kyiv en de omliggende regio raakten tientallen woongebouwen beschadigd en ontstonden branden. Bij de aanvallen zijn volgens de autoriteiten vier mensen gedood en tientallen mensen gewond geraakt.

Hypersonische raket

Bij een aanval op de stad Bila Tserkva, ten zuidwesten van Kyiv, gebruikte Rusland de hypersonische raket Oresjnik. Dat is een raket die in zeer korte tijd lange afstanden kan afleggen en heel moeilijk te onderscheppen is. Dit gebeurde tijdens de oorlog twee keer eerder.

Volgens Macron onderstreept het gebruik hiervan dat er sprake is van "een patstelling in de Russische agressie-oorlog". Ook EU-buitenlandchef Kallas spreekt over een impasse in de oorlog. "Rusland heeft een doodlopende weg bereikt op het slagveld, dus terroriseert het Oekraïne met opzettelijke aanvallen op stadscentra."

Beelden van de zware aanval:

Rusland heeft volgens de Oekraïense president Zelensky 600 drones en 90 raketten ingezet waarvan 36 ballistische raketten. "Helaas werden niet alle ballistische raketten onderschept", zegt Zelensky.

Kallas spreekt over "verfoeilijke terroristische daden bedoeld om zo veel mogelijk burgers te doden". Over de Oresjnik-raket zegt zij dat deze raketten "zijn ontworpen om kernkoppen te dragen als een politieke afschrikkingstactiek".

De Duitse buitenlandminister Wadephul noemt de inzet van deze raket "een verdere escalatie". "De Russische raketterreur is schokkend." Bij de aanval raakte ook een studio van de Duitse omroep ARD in Kyiv zwaar beschadigd. Niemand raakte daar gewond.

Ook Nederlandse politici veroordelen de Russische aanval. Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken benadrukt dat Nederland achter Oekraïne staat en dat de grootschalige Russische aanvallen "eens te meer" aantonen dat "het Kremlin oorlog verkiest boven vrede".

Defensieminister Yesilgöz schrijft dat er elke dag nieuwe slachtoffers zijn van "Ruslands brute agressie-oorlog". "Dit mag nooit wennen. Poetin moet gestopt worden."

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"Oekraïners zijn na vier jaar aanhoudende luchtaanvallen wel wat gewend, maar dit was weer een uitzonderlijk zware nacht voor de hoofdstad. Opvallend is niet alleen het aantal raketten - waaronder volgens Oekraïne een Oresjnik nabij Kyiv - maar ook de doelen die zijn geraakt. Naast woonflats werden bijvoorbeeld ook een metrostation en een museum getroffen en waren er inslagen vlak bij overheidsgebouwen. Volgens Zelensky viel Rusland bovendien de watervoorziening aan.

Het Kremlin wil laten zien dat het nog verder kan escaleren. Moskou spreekt van een "vergelding" vanwege een Oekraïense drone-aanval op door Rusland bezet gebied vrijdag waarbij enkele tientallen burgers zouden zijn omgekomen. Kyiv houdt vol dat het een aanval was op een militair doelwit.

Feit is dat dit soort grote Russische luchtaanvallen op Oekraïne sinds het begin van de invasie plaatsvindt. Bovendien is voor dergelijk grote acties voorbereidingstijd nodig. In Kyiv zijn ze er dan ook van overtuigd dat Moskou de drone-aanval van vrijdag als excuus gebruikt om nog meer terreur te zaaien."

Some people who have a hankering to run GEM/TOS applications might just fire up an emulator, or maybe coax an old Motorola 68k-based Atari ST system back to life. Then …read more

Een groepje kinderen heeft gisteravond het lichaam van een overleden man ontdekt in een bos in Rijen. De vijf kinderen tussen de 7 en 9 jaar waren daar op voetbalkamp.

In totaal verbleven negentig voetballertjes dit weekend op het terrein van VV Rijen. Het groepje kinderen ontdekte het lichaam rond 21.30 uur toen ze verstoppertje speelden in het bos. "Een van de kinderen moest huilen", vertelt een woordvoerder van het voetbalkamp aan Omroep Brabant.

De hulpdiensten kwamen snel ter plaatse. De vijf kinderen hebben ter plekke gepraat met een medisch coördinator. "Dat gaf al veel rust voor de kinderen. De meeste overige kinderen hebben er gelukkig niets van meegekregen", aldus de woordvoerder.

De ouders van de kinderen zijn ingeseind. De betrokken kinderen zijn in overleg op het kamp gebleven. "Wij vinden het belangrijk dat ze het kamp op een positieve manier kunnen afsluiten." Er is slachtofferhulp ingeschakeld voor het geval de kinderen daar later behoefte aan hebben.

Geen misdrijf

Volgens Omroep Brabant hebben de hulpdiensten geconstateerd dat de man er al een tijdje lag. De politie sluit een misdrijf uit. Over de identiteit van de man is verder niets bekendgemaakt.

Een deel van de gevangenen in de PI Vught is gisteravond geëvacueerd na een brand. Ruim 130 gedetineerden zijn naar andere gevangenissen in het land gebracht, meldt de PI Vught aan Omroep Brabant.

De brand ontstond in de wasruimte. Over de oorzaak is nog niets bekendgemaakt. De brandweer kon het vuur succesvol bestrijden, maar daardoor ontstond wel wateroverlast. 162 gevangenen moesten daarom hun cellen uit.

Een deel van de gevangenen kon naar andere plekken binnen de PI worden gebracht. 132 gedetineerden werden naar andere gevangenissen vervoerd. "De hele avond en nacht zijn collega's van PI Vught en andere PI's in het land hiermee bezig geweest", aldus de directie. Vanochtend om 07.00 uur zijn de laatste gevangenen vertrokken.

'Uitstekend meegewerkt'

Dat verliep verder probleemloos, zegt de directie. Vestigingsdirecteur Carla Wijnhoven: "De betrokken gedetineerden waren vol begrip en hebben uitstekend meegewerkt."

Het is nog niet duidelijk hoe groot de schade is en wanneer alle gedetineerden weer mogen terugkeren, aldus Wijnhoven.

Niet in EBI

De PI Vught bestaat uit een reguliere gevangenis en uit de EBI, de Extra Beveiligde Inrichting. Hier verblijven de zwaarste criminelen. De brand was niet in de EBI en de wateroverlast had dus geen effect op de gevangenen in de zwaarst bewaakte afdelingen.

Bij het Great Barrier Reef is een man aangevallen door een haai en later overleden aan zijn verwondingen. Het Great Barrier Reef is het grootste koraalrif ter wereld, voor de kust van Noordoost-Australië.

De politie zegt dat de 39-jarige man met drie vrienden aan het speervissen was bij Kennedy Shoal, een ondiep rif ongeveer 45 kilometer voor de kust van de staat Queensland. Het rif is geliefd bij sportvissers. Bij de aanval liep de man ernstig hoofdletsel op.

Het slachtoffer werd na de aanval naar het vasteland gebracht waar ambulancepersoneel klaarstond, maar overleed enige tijd later.

Tweede aanval in twee weken tijd

Het is de tweede dodelijke haaiaanval in korte tijd in Australië. Vorige weekend kwam een 38-jarige man om het leven die in de buurt van een eiland voor de kust van Perth ook met vrienden aan het speervissen was. Steven Mattaboni stond volgens de Australische omroep ABC op ongeveer 20 meter van zijn boot in het water toen hij in zijn onderbeen werd gebeten.

Mattaboni laat een vrouw en een dochter van twee en een vier maanden oude baby na, schrijft BBC. Zijn vrouw omschrijft hem als een "geweldige vader" en een "fervent visser" die gek was op de zee.

In januari werden tientallen stranden ten noorden van Sydney gesloten na vier haaiaanvallen in 48 uur. Een universitair hoofddocent aan de Universiteit van Sydney zei destijds tegen ABC dat bij hevige regenval overtollig rioolwater in de haven wordt geloosd. Aasvissen komen op de uitwerpselen af en dat trekt weer haaien aan die op de vissen jagen.

Hij noemde het met het oog op de gevaren een "vreselijk idee" om dan te gaan zwemmen.

Zeldzaam

Fatale haaiaanvallen zijn redelijk zeldzaam in Australië. De afgelopen tien jaar waren er jaarlijks gemiddeld 27 haaienincidenten waarbij mensen gewond raakten, blijkt uit de gegevens van een Australische database. Gemiddeld kwamen 2,7 mensen om het leven.

Tot nu toe zijn er dit jaar drie mensen om het leven gekomen. Vorig jaar vielen er vijf doden als gevolg van een haaienaanval. Ter vergelijking: vorig jaar kwamen langs de Australische kust 357 mensen door verdrinking om het leven.

Bij een grote explosie langs het spoor zijn in Pakistan zeker 23 mensen om het leven gekomen en tientallen mensen gewond geraakt. Op het moment dat een passagierstrein voorbijreed werd in de stad Quetta een voertuig vol explosieven tot ontploffing gebracht. Het zou gaan om een zelfmoordaanslag.

Door de kracht van de explosie kantelden twee wagons die vlam vatten. Daarna was dikke zwarte rook te zien.

Volgens getuigen die persbureau AP sprak zijn nabijgelegen gebouwen zwaar beschadigd geraakt. Van auto's die langs het spoor stonden geparkeerd is weinig meer over. Gewonden zijn overgebracht naar lokale ziekenhuizen. De autoriteiten spreken van een medische noodsituatie.

Op beelden is te zien dat de schade na de explosie groot is:

Het Beloetsjistan Bevrijdingsleger (BLA) claimt in een persbericht verantwoordelijk te zijn voor de aanslag. De verboden separatistische beweging zegt dat de aanval was gericht tegen een trein met beveiligers aan boord. In het gebied waar de explosie plaatsvond zijn doorgaans Pakistaanse veiligheidstroepen gestationeerd vanwege de voortdurende onrust.

Strijd om grondstoffen

Separatistische groeperingen uit de zuidwestelijke provincie Beloetsjistan plegen met regelmaat aanslagen op overheidsdoelen. Ze willen dat hun provincie, de grootste en armste van het land, zich afscheidt van Pakistan. Beloetsjistan is rijk is aan grondstoffen, maar afscheidingsbewegingen vinden dat inwoners te weinig terugzien van de bodemschatten die de landelijke overheid er weghaalt.

De spanningen leidden begin dit jaar tot een geweldsgolf met zo'n 200 doden. Separatisten openden de aanval op leden van de veiligheidsdiensten en bestormden een gevangenis en legerhoofdkwartier. Daarop sloeg het Pakistaanse leger terug. Beide kanten claimden tientallen tegenstanders te hebben uitgeschakeld.

Een jaar eerder leidde een treinkaping tot tientallen doden. Leden van het Beloetsjistan Bevrijdingsleger vielen een trein aan die was vertrokken uit provinciehoofdstad Quetta en honderden passagiers en beveiligers aan boord had. De volgende dag meldde het Pakistaanse leger dat de gijzeling was beëindigd, met zowel tientallen doden onder de gijzelaars als kapers.

Bemiddelaar Iran-VS

Pakistaanse leiders hebben de aanslag van vandaag langs het spoor bij Quetta, de hoofdstad van Beloetsjistan, veroordeeld. Premier Sharif sprak van een "laffe terreurdaad". President Zardari voegde daaraan toe dat de separatisten met hun daad de rol van Pakistan in regionale en internationale vredesinspanningen proberen te ondermijnen.

Pakistan is bemiddelaar in de oorlog tussen Iran en de VS. Die onderhandelingen lijken binnenkort een nieuwe ronde in te kunnen gaan, kwam gisteren via anonieme functionarissen naar buiten. Daarmee zou na een wekenlange impasse weer beweging kunnen komen in het overleg over het beëindigen van de oorlog en de blokkade van de Straat van Hormuz. Die afsluiting leidt wereldwijd tot recordhoge energieprijzen.

Bij een brand in een seniorencomplex in Den Haag is vannacht een man om het leven gekomen. Het is de bewoner van een van de woningen, meldt de veiligheidsregio.

Het vuur brak rond 01.30 uur uit in de galerijwoning op de derde verdieping. De politie doet onderzoek naar de oorzaak van de brand. Het betreffende appartement raakte zwaar beschadigd. De bewoner kon zijn huis niet op tijd verlaten.

Bewoners opgevangen

Veertig tot vijftig bewoners moesten het complex verlaten en zijn tijdelijk opgevangen in een hotel en een moskee in de buurt. Voor zover bekend raakte geen van hen gewond.

De bewoners zijn inmiddels weer thuis, meldt Omroep West.

Voor veel van de meest bewonderde gitaristen in de popmuziek is een bepaalde elektrische gitaar heilig: de Fender Stratocaster, een icoon in de wereld van rock, funk, blues en soul.

De Stratocaster is al dik zeventig jaar hét instrument van talrijke rockers van topniveau, zoals Jimi Hendrix en Eric Clapton. Mede daarom is de 'Strat' ook zeer in trek onder amateurgitaristen - en dat ook al decennialang.

Maar de geweldige reputatie van gitaarfabrikant Fender wordt de afgelopen dagen zwaar op de proef gesteld. Veel klanten dreigen zich voorgoed af te keren van het bedrijf. Dat komt doordat Fender concurrenten probeert te verbieden om het model na te maken.

Duitse rechter

Fender won in maart dit jaar een rechtszaak die nu pas veel aandacht krijgt. Het bedrijf uit Los Angeles sleepte een vrijwel onbekende Chinese fabrikant, die gitaren met de Stratocaster-vorm via online marktplaats AliExpress aanbiedt, voor de rechtbank van Düsseldorf.

Fender stelde dat de zeer herkenbare Stratocaster-body - het deel van de gitaar waar de snaren geplukt worden - onder het EU-auteursrecht als toegepaste kunst geldt en dus beschermd is. De Amerikaanse muziekinstrumentmaker kreeg van de rechter gelijk. Het besluit zou gelden in de hele Europese Unie en van toepassing zijn op alle fabrikanten van namaak-Strats, ongeacht waar ze zich bevinden.

Al worden al lang zeer veel kopieën van de strat-vorm wereldwijd verkocht, de originele Fender Strat was en is voor veel wereldberoemde gitaristen een must. Een paar voorbeelden:

De zaak in Düsseldorf blijkt nu onderdeel van een bredere juridische strategie. De afgelopen dagen kregen meerdere Europese gitaarfabrikanten en minstens één bedrijf in Californië een brief waarin Fender eist dat ze onmiddellijk stoppen met de verkoop van gitaren met een Stratocaster-body.

Fender zou de ontvangers van de brief hebben bevolen om alle verkochte Strat-typegitaren terug te roepen en samen met de nog niet verkochte exemplaren te vernietigen. Er zou gedreigd zijn met een boete van 250.000 euro per niet-vernietigde gitaar.

YouTube-community ontploft

Sinds de bekendmaking van de brief regent het kritiek, vooral van gitaarbouwers, aanbieders van online gitaarlessen en steeds meer influencer-gitaristen op platforms als YouTube en Instagram.

Velen beschuldigen Fender van intimidatie en zeggen dat ze klaar zijn met het Fender-merk, ondanks de diepe wortels en lange traditie van het bedrijf in de muziekwereld. Volgens studiogitarist Tim Pierce, die op platen speelt van onder anderen Joe Cocker, Phil Collins en Michael Jackson, helpt Fender zijn eigen merknaam om zeep.

In deze video geeft een Strat-verzamelaar - van zowel Fenders als namaakmodellen - zijn humoristische reactie:

Ook in Nederland zorgt het nieuws voor veel emotie.

"Ik ben verrast door de bruutheid waarmee Fender te werk gaat", zegt Paul van Bree, gitaarbouwer en mede-eigenaar van gitaarwinkel Kaufmann's in Alphen aan den Rijn. "Ook door het gebrek aan empathie voor wat de gewone gitarist hiervan vindt. De klant wil dat bedrijven als Fender hun geld steken in betere kwaliteit en niet in dure advocaten om kleine bedrijfjes het leven zuur te maken."

Mede-eigenaar Albert Deinum van Kauffmann's wil er ook iets over kwijt: "Dit is een schandalige actie van Fender want het is de grote jongen die de kleinere jongens aan het pesten is."

Kwaad daglicht

Deinum vindt het vooral tekenend dat Fender 72 jaar lang in de EU geen poging deed om auteursrecht te claimen op de Strat-body. Inmiddels hebben gitaarmakers wereldwijd hele fabrieken erop ingericht om modellen van het Stratocaster-type te maken en hebben veel medewerkers hun levensonderhoud eraan te danken. "Door dat te bedreigen, zet Fender zichzelf in een kwaad daglicht. Veel banen kunnen hierdoor verloren gaan", zegt Deinum.

De hele zaak geeft Van Bree een dubbel gevoel, zegt hij. "Ik vind Fender een geweldig merk. Maar zo'n brief? Dat bevreemdt me."

De advocatenfirma van Fender, Bird & Bird, zegt tegen de NOS geen commentaar te kunnen geven over de brieven die Fender heeft gestuurd, maar deelde wel de reactie via LinkedIn op de uitspraak van de Duitse rechter. Fender reageerde niet op het verzoek van de NOS om commentaar.

Filtering sawdust out of an airflow is easy until you try to do it with cyclone separation, but the obvious appeal here is of course not spending a fortune on …read more

Kwetsbare ouderen, vaak met dementie, die hun heup breken hoeven in de toekomst wellicht niet meer naar het ziekenhuis.

Een kleine groep artsen gespecialiseerd op het gebied van pijnbehandeling (anesthesiologen) bespaart nu al patiënten in delen van het land een uiterst pijnlijke ambulancerit naar het ziekenhuis en behandelt ze in de eigen woonomgeving.

Dit jaar start het Amsterdam UMC een studie waarin wordt onderzocht hoe meer ziekenhuizen deze zorg in het hele land kunnen bieden.

Nienke Hendriks, specialist ouderengeneeskunde bij ZorgSpectrum, een zorgorganisatie in onder meer Nieuwegein, is enthousiast over de nieuwe benadering. Het risico dat haar patiënten bij een val hun heup breken is relatief groot. De intense pijn die daarop volgt is voor iedereen een aanslag, maar zeker voor mensen met dementie. De ambulancerit naar het ziekenhuis en het overgeheveld worden van brancard naar bed maken de breuk extra pijnlijk.

Sinds ruim een jaar komt voor de patiënten van Hendriks een anesthesioloog vanuit het nabijgelegen St. Antonius Ziekenhuis snel langs. Die kan de diagnose bevestigen en neemt dan de pijn grotendeels weg met een speciale, langdurige verdoving die maandenlang effectief is.

"Dus die uiterste pijnlijke rit in de ambulance naar het ziekenhuis is niet meer nodig en overhevelen van brancard naar bed blijft ze bespaard." zegt Hendriks.

Slimmer samenwerken om zorg overeind te houden

Het aantal ouderen dat zorg nodig heeft zal komende decennia alleen maar toenemen. Ondertussen groeit het personeelstekort in de zorg. Daarom werd in 2022 het Integraal Zorg Akkoord gesloten waarin is afgesproken dat zorgverleners vanuit alle disciplines bekijken hoe ze beter kunnen samenwerken om zo het schaarse zorgpersoneel gerichter in te zetten.

Dat ambulances en ziekenhuizen veel minder kwetsbare ouderen met een heupbreuk moeten opnemen, terwijl de zorg verbetert, is een gevolg van deze benadering.

Een heupoperatie, die voorheen als de beste behandeling tegen pijn werd gezien, wordt sinds enkele jaren na overleg tussen patiënt, familie en behandelaren niet altijd meer uitgevoerd. Bijvoorbeeld wanneer de operatie niet bijdraagt aan de kwaliteit van leven of die juist verslechtert. Dat is vaak het geval bij erg oude patiënten met vergevorderde dementie.

Uit onderzoek blijkt dat een aanzienlijk aantal van deze kwetsbare patiënten na de operatie complicaties ontwikkelt of zelfs relatief snel overlijdt. Tegelijkertijd is er ondanks de operatie nog veel pijn.

Zo'n pijnlijke laatste levensfase hoeft niet meer met de zogeheten PENG-behandeling, de eerder genoemde speciale verdoving die tot wel zes maanden effectief kan zijn. Hendriks: "Mensen leven na een heupbreuk vaak nog enkele weken tot maanden, maar ervaren een veel betere kwaliteit van leven omdat ze nauwelijks pijn hebben en helder zijn. Bijvoorbeeld omdat ze ook veel minder morfine nodig hebben. En dat voorkomt ook weer verwardheid bij deze mensen."

"Dit kun je dus echt gepaste zorg noemen", zegt Lennart Wasmoeth, de anesthesioloog van het St. Antonius Ziekenhuis die regelmatig met Hendriks samenwerkt. "Want het is niet alleen vele malen prettiger voor de patiënt, in het grotere plaatje wordt de zorg veel efficiënter."

Ambulances komen vrij voor andere patiënten die wél baat hebben bij een ziekenhuisbezoek. Daarnaast komen meer bedden in het ziekenhuis beschikbaar.

Landelijk onderzoek

Andere ziekenhuizen hebben daarom ook belangstelling voor dit concept. Maar er zitten wel personele en organisatorische haken en ogen aan. Tot nu toe bieden nog maar enkele ziekenhuizen deze optie als reguliere zorg, waaronder ook het Amsterdam UMC.

De anesthesioloog die in dit academisch ziekenhuis als pionier geldt, David Brinkman, coördineert een landelijk onderzoek over welke manieren mobiele pijnteams bijvoorbeeld ook in kleinere ziekenhuizen kunnen worden ingezet en voor andere medische problemen dan een gebroken heup.

"Grotere ziekenhuizen zoals een academisch ziekenhuis hebben het qua beschikbaar personeel vaak makkelijker om een anesthesioloog buiten het ziekenhuis in te zetten. Voor de kleinere streekziekenhuizen met een klein team anesthesiologen is dat lastiger", vertelt Brinkman. "Dat is één van de belangrijkere belemmeringen waar we een oplossing voor moeten vinden. Daarvoor moeten we ook met de zorgverzekeraars om tafel."

Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Arjen van der Horst, correspondent Verenigd Koninkrijk & Ierland.

Arjen van der Horst is al tientallen jaren een gezicht voor de NOS over de grens. Hij zat in Londen, ten tijde van het Brexit-referendum. Verhuisde vervolgens naar Washington om de eerste termijn van Trump te verslaan en inmiddels woont Van der Horst in Ierland en verslaat hij opnieuw het nieuws bij de Britten.

Luister hier:

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister(opent in nieuw venster) en alle andere podcastkanalen(opent in nieuw venster). Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Reizen is waarvoor Arjen leeft, vertelt hij in de podcast. Z'n Ierse vrouw houdt ook van reizen. Samen wilden ze ooit naar China, maar er kwam een kind en het werd een post iets dichterbij huis: het Verenigd Koninkrijk. Van der Horst was blij er weer te vertrekken 12 jaar geleden, want in de jaren tussen de Britten ontwikkelde hij een haat-liefdeverhouding met ze.

Maar in Washington brak een hele drukke tijd aan. Er was een jaar waarop Arjen alle verjaardagen van zijn vier kinderen en vrouw miste. Hij zag z'n gezin heel weinig: "Dat is niet altijd leuk, het heeft veel frictie opgeleverd. Ik heb gelukkig een hele tolerante partner." Nu, wonend op ongeveer het eindpuntje van Europa op het Ierse platteland, is er meer tijd voor elkaar. En dan jeukt het ook weer bij Arjen: hij wil ooit nog een keer verkassen voor een andere post.

Volgende week: een gesprek met Meike Wijers, correspondent in Australië. Heb je een vraag aan haar, stuur die dan naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lars Hulshof