Aggregator

Van Oezbeekse schildpad tot koraal, handel in bedreigde diersoorten gehalveerd

1 hour 10 minutes ago

De legale invoer van bedreigde diersoorten van buiten de EU naar Nederland is in vier jaar tijd bijna gehalveerd. Dat blijkt uit een analyse van internationale exportcijfers. Het gaat om dieren die alleen met een vergunning de grens over mogen.

Wie bijvoorbeeld een vierteenschildpadje uit Oezbekistan wil, heeft een stapel papieren nodig. De landschildpad komt in het wild voor in Centraal-Azië. Maar sinds de jaren 70 is er een levendige handel in ontstaan als huisdier. Tegelijkertijd veranderde het leefgebied van de schildpad hevig door het opdrogen van het Aralmeer.

Het resultaat is dat de vierteenschildpad officieel een kwetsbare diersoort is en op de zogenoemde CITES-lijst terechtkwam. Op die lijst staan honderden soorten planten en dieren waarover ruim 180 landen hebben afgesproken dat ze niet zonder vergunning verhandeld mogen worden. En in sommige gevallen zelfs helemaal niet.

Koraaldiertjes

Ook in Nederland is de vierteenschildpad een populair huisdier. In het eerste coronajaar, 2020, kwamen 3000 van deze schildpadden uit Oezbekistan naar Nederland voor de Europese markt, blijkt uit de handelscijfers die Nederland rapporteerde bij CITES. Vier jaar later bedroeg de import de helft.

Het schildpadje staat daarmee symbool voor de gehele invoer van dieren waarvoor een importvergunning nodig is. In 2020 rapporteerde Nederland nog bijna 92.000 dieren. Vier jaar later waren dat er slechts 48.000.

Verreweg het grootste deel van de geïmporteerde dieren waren allerlei soorten koralen. Ze zijn vooral gewild bij aquariumliefhebbers.

Florin Chelaru is een van hen. In 2017 nam hij afscheid van zijn baan in de telecom en maakte hij van zijn hobby zijn werk. Nu heeft Chelaru een groothandel in koraaldiertjes en levert hij aan dierenwinkels en particulieren in heel Europa.

"Ja, ik merk ook dat de vraag afneemt", zegt hij. "Niet iedereen kan het meer betalen, het is toch een beetje een luxeproduct." Chelaru wijt het aan de toegenomen energieprijzen. "Je moet het aquarium op temperatuur brengen en je hebt lampen nodig. Voorheen kostte dat zo'n 200 euro per maand bij een mooi aquarium in huis, nu zo'n 500 euro."

Maar er is meer aan de hand. "De wereld is ook strenger geworden", zegt Chelaru. Om diersoorten, waaronder het koraal, te beschermen leggen landen restricties op. "Van koraal uit Australië mag bijvoorbeeld veel minder geïmporteerd worden." Chelaru haalt zijn koraal vooral uit Indonesië. "En door technologische verbeteringen kunnen we steeds meer hier kweken."

Ook handelaren in reptielen herkennen de afname. "Het houden van dieren loopt eigenlijk al jaren terug", zegt Sebastiaan Scheffer. "Sommige dieren waren een beetje een wegwerpartikel. Schildpadden die voor een euro op de toonbank stonden, en dan binnen een paar maanden in het park belandden. Dat zie je nu veel minder."

Scheffer heeft in Wijk bij Duurstede een bedrijf waar hij reptielen fokt. Daarnaast importeert hij ook al jaren exotische dieren. "Recent heb ik nog bijzondere slangen en hagedissen van een kweker uit Suriname laten komen."

Zo'n import is een bureaucratisch proces. "Je moet eerst een exportvergunning in Suriname krijgen. Daarvoor moet je aantonen hoe de verkoper de dieren heeft verkregen en in wat voor faciliteiten ze zijn grootgebracht", zegt Scheffer. "Als dat rond is, kun je een importvergunning in Nederland bij het ministerie aanvragen."

Via Duitsland

Als de dieren landen op Schiphol volgen meer controles. "Zelfs het hout van de kisten moet een bepaald stempel hebben, om zeker te weten dat er geen boktorren in zitten", zegt Scheffer. "De checks duren tegenwoordig zo lang dat ik minder rechtstreeks ben gaan importeren. Ik ben bang dat mijn dieren anders doodgaan tijdens het wachten op Schiphol."

Scheffer is meer via Duitsland gaan importeren. "De afhandeling op het vliegveld van Frankfurt gaat veel sneller", zegt de reptielenhandelaar. Dat zou erop kunnen wijzen dat sommige soorten nu vaker via andere EU-landen naar Nederland komen.

Maar voor de vierteenschildpad is dat niet het geval. De CITES-cijfers laten zien dat ook in de Europese Unie als geheel het aantal geïmporteerde diertjes halveerde. "Op zich niet gek", zegt reptielenkweker Scheffer. "In Oezbekistan mogen ze inmiddels niet meer in het wild gevangen worden. En dat is misschien maar goed ook. "

Wekdienst 17/1: Oceaanverdrag treedt in werking • Popprijs uitgereikt

1 hour 44 minutes ago

Goedemorgen! Vandaag treedt na meer dan twintig jaar onderhandelen het High Seas Treaty in werking. En in Groningen wordt op Eurosonic Noorderslag de Nederlandse Popprijs uitgereikt.

Eerst het weer: in het westen en noorden start de dag met veel bewolking en wat regen. Vanmiddag is het droog met een mix van zon en wolken, bij een matige zuidoostenwind wordt het 8 tot 11 graden.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het Amerikaanse ministerie van Justitie begint een strafrechtelijk onderzoek naar de gouverneur van Minnesota Tim Walz en de burgemeester van Minneapolis, Jacob Frey. Dat melden Amerikaanse media op basis van anonieme bronnen.

Het ministerie van Justitie zou vinden dat beide Democraten de immigratiedienst ICE hebben tegengewerkt. Het gaat om opmerkingen die Walz en Frey hebben gemaakt over de acties van ICE in Minneapolis.

Sinds de 37-jarige Renee Good door een agent van ICE werd doodgeschoten, heerst er onrust in de stad en wordt er geprotesteerd tegen ICE. Walz en Frey lieten zich kritisch uit over het optreden van de duizenden immigratieagenten.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In Canada maakt Pat Brodeur al sinds december allerlei kunstwerken van sneeuw. Vorig jaar maakte hij een enorm schip met daarbij een grote octopus van sneeuw. Dit jaar staan er een grote iglo en een ijsbeer in zijn tuin.

"Het is geweldig om te kijken naar hoe hij bezig is, hij voelt zich weer helemaal kind!", zegt zijn vrouw Mary Brodeur tegen CTV News.

Fijne zaterdag!

Oceaanverdrag van kracht, moet 30 procent van de zee beschermen

2 hours 21 minutes ago

Een wereldwijd verdrag om oceanen te beschermen en schade aan het zeeleven te herstellen, treedt vandaag in werking. Bedreigingen voor het oceaanleven zijn bijvoorbeeld overbevissing, diepzeemijnbouw en klimaatverandering. Volgens het verdrag moet 30 procent van de zee in 2030 beschermd zijn.

Het verdrag maakt de weg vrij om gebieden in internationale wateren aan te wijzen als beschermde zee-reservaten. Het gaat om de zogeheten 'volle zee', die buiten de bevoegdheid van individuele landen ligt. In totaal gaat het om zo'n twee derde van de oceanen.

Dit zijn die internationale wateren:

"Dat verdrag is hoog nodig", zegt Han Dolman, directeur van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ). "Veel mensen kennen de zee alleen tot aan hun knieën, van op vakantie. Maar de zeeën en oceanen zijn belangrijk voor onze voedselvoorziening en ze nemen ongeveer een kwart van alle uitstoot van het broeikasgas CO2 op."

Tien jaar onderhandelen

Bijna drie jaar geleden sloten landen een verdrag voor de bescherming van oceanen dat door velen als historisch is bestempeld. Over het verdrag was twintig jaar onderhandeld. Dat het nu pas in werking treedt, komt doordat landen het verdrag eerst nog moesten ratificeren. In september was Marokko het zestigste land dat het verdrag ratificeerde, waardoor het nu in werking treedt. Inmiddels hebben 83 landen het verdrag geratificeerd, maar Nederland nog niet.

"De oceanen produceren ook zuurstof die wij inademen", voegt Sabine Gollner van het NIOZ toe. "In de oceanen en zeeën leven naar schatting 1 tot 10 miljoen verschillende soorten, die samen als een soort kaartenhuis al die functies vervullen. Als te veel soorten verdwijnen, dan stort het kaartenhuis in."

Het doel om 30 procent van de zee te beschermen, is nog een eind weg: naar schatting is op dit moment circa 8 procent beschermd. Het leeuwendeel daarvan is dichtbij het land en maar een kleine deel op volle zee. Juist daar moet dit verdrag bescherming makkelijker maken. Volgens VN-secretaris-generaal António Guterres bevat het verdrag bindende regels voor het beschermen en duurzaam gebruiken van de biodiversiteit in oceanen.

Vandaag komen er niet direct beschermde gebieden bij. Het verdrag is vooral een handleiding die het proces daarnaartoe vastlegt. "Zo'n raamwerk dat door landen over de hele wereld wordt onderschreven, bestond nog niet", zegt Klaudija Cremers, die bij de Franse denktank IDDRI onderzoekt hoe het verdrag in praktijk kan worden gebracht.

"Nu het verdrag in werking treedt, moet er binnen een jaar een top komen, net zoals er VN-klimaattoppen zijn", zegt Cremers. "Op die toppen kunnen landen voorstellen doen om gebieden te beschermen, en wordt daarover gestemd. Chili en landen in West-Afrika bijvoorbeeld zijn nu bezig met voorstellen voor beschermde gebieden."

Expedities

Toch verandert er ook vandaag direct iets, zegt Cremers. "Het verdrag op zichzelf creëert al verplichtingen. Landen die het verdrag geratificeerd hebben, moeten bijvoorbeeld verslag doen van wetenschappelijke expedities op volle zee en hun opbrengsten, en zo zijn er meer verplichtingen."

Cremers vindt het positief dat ook landen als China, Brazilië en Japan het verdrag onlangs ratificeerden. "Dat zijn grote mogendheden op zee. China heeft bijvoorbeeld de grootste visserijvloot die in internationale wateren actief is." Dat de VS niet heeft geratificeerd, werd volgens haar al verwacht. "Veel landen vinden het niet zo erg dat de Amerikanen niet bij voorbereidende vergaderingen zijn, omdat ze discussies nu ook niet kunnen saboteren."

Justitie VS onderzoekt Democratische toppolitici in Minnesota

4 hours 22 minutes ago

Het Amerikaanse ministerie van Justitie begint volgens Amerikaanse media een strafrechtelijk onderzoek naar de gouverneur van Minnesota, Tim Walz. Ook de burgemeester van Minneapolis, Jacob Frey, wordt gedagvaard.

Het ministerie van Justitie heeft niet gereageerd op vragen van de Amerikaanse media, maar minister van Justitie Pam Bondi schreef wel op X dat "niemand in Minnesota boven de wet staat".

Opmerkingen over ICE

Het ministerie van Justitie zou vinden dat beide Democraten de immigratiedienst ICE hebben tegengewerkt. Het gaat daarbij om opmerkingen die Walz en Frey hebben gemaakt over de acties van ICE in Minneapolis.

Sinds de 37-jarige Renee Good door een agent van ICE werd doodgeschoten, heerst er onrust in de stad en wordt er meer geprotesteerd tegen ICE. Walz en Frey lieten zich kritisch uit over het optreden van de duizenden immigratieagenten.

Op X reageert Frey verontwaardigd: "Dit is overduidelijk een poging om mij te intimideren omdat ik opkom voor Minneapolis." Ook Walz heeft gereageerd op het nieuws. "Het rechtssysteem inzetten als wapen tegen je tegenstanders is een autoritaire strategie", zegt hij. "De enige persoon die niet wordt onderzocht voor de schietpartij op Renee Good is de federale agent die haar neerschoot."

Videobeelden

Good, moeder van drie kinderen, werd vorige week in haar hoofd geschoten terwijl ze weg probeerde te rijden bij de agenten. Op videobeelden van het moment is te zien hoe de auto van Good eerst een stukje achteruitrijdt en daarna vooruit. Even daarvoor benaderden ICE-agenten de auto.

De regering-Trump, in het bijzonder vicepresident JD Vance en minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem, stelt dat de agent uit zelfverdediging handelde. De videobeelden lijken die lezing echter tegen te spreken.

De FBI onderzoekt de dood van de 37-jarige vrouw en weigert daarbij medewerking van het Openbaar Ministerie van de staat Minnesota.

Bekijk hieronder beelden van het moment. Let op, het zijn heftige beelden:

Gisteren besloot een federale rechter in Minnesota dat de inzet van ICE-agenten in Minneapolis aan banden wordt gelegd, schrijven The New York Times en The Washington Post.

ICE-agenten mogen geen vreedzame demonstranten meer arresteren, geen pepperspray meer inzetten tegen demonstranten en geen automobilisten arresteren die auto's van ICE-agenten volgen.

De zaak was al aangespannen door bewoners van Minneapolis voordat Good werd doodgeschoten. De bewoners vonden dat hun grondwettelijke rechten door de federale agenten werden geschonden.

De rechter heeft het ministerie van Binnenlandse Veiligheid, waar ICE onder valt, 72 uur de tijd gegeven om zich aan de nieuwe regels te houden. Of het ministerie in hoger beroep gaat, is nog niet duidelijk.

Luchtvaartautoriteit EU adviseert niet boven Iran te vliegen

5 hours 20 minutes ago

De Europese luchtvaartautoriteit EASA heeft luchtvaartmaatschappijen opgeroepen het luchtruim van Iran te mijden. De EASA kwam vrijdag met dit advies vanwege de aanhoudende spanningen in het land en de dreigingen van de Amerikaanse president Trump met militaire acties in Iran.

De luchtvaartautoriteit stelt dat "de aanwezigheid en mogelijke inzet van een breed scala aan wapens en luchtverdedigingssystemen, in combinatie met onvoorspelbare reacties van staten" een groot risico vormen voor de burgerluchtvaart.

Donderdag meldde KLM helemaal niet meer over Iran te vliegen. Het was al niet gebruikelijk voor de luchtvaartmaatschappij om over Iran te vliegen, alleen bij vluchten van Singapore naar Schiphol werd er weleens besloten om het luchtruim te gebruiken. Daar stopt KLM nu helemaal mee.

Het Duitse Lufthansa liet eerder ook weten het luchtruim te mijden. Ook schrapte de maatschappij de vluchten naar hoofdstad Teheran. De Duitse luchtverkeersleiding riep donderdagochtend op om tot 10 februari niet over Iran te vliegen, meldt persbureau AFP.

Duizenden doden

Een paar weken geleden begonnen in Iran verschillende protesten verspreid over het hele land, onder meer vanwege de torenhoge inflatie in het land. Er werd al snel gedemonstreerd tegen het strenge regime in het land en tegen het gebrek aan politieke vrijheid en voor vrouwenrechten.

De protesten van de laatste weken worden met harde hand neergeslagen. Volgens mensenrechtenorganisatie HRANA, gevestigd in de Verenigde Staten, zijn er meer dan 3000 mensen gedood.

De Amerikaanse president Trump dreigde eerder in te grijpen in Iran als het land door zou gaan met het doden van demonstranten.

Syrische president erkent Koerdisch als nationale taal, voor het eerst rechten voor Koerden

6 hours 40 minutes ago

In Syrië krijgen Koerden voor het eerst rechten zoals het staatsburgerschap en de erkenning van het Koerdisch als nationale taal. De Syrische president Ahmed al-Sharaa heeft een decreet daarover ondertekend. Dat meldt het Syrische staatspersbureau SANA.

Het decreet is de eerste formele erkenning van Koerdische nationale rechten sinds de onafhankelijkheid van Syrië in 1946. De president kondigde het decreet aan in een televisietoespraak, waarin hij de Koerden in het land opriep om "actief deel te nemen aan de opbouw van deze natie".

De erkenning volgt op de hevige gevechten die vorige week uitbraken in de de noordelijke stad Aleppo. Volgens het Syrische ministerie van Volksgezondheid kwamen daar minstens 23 mensen om het leven.

De gevechten waren het gevolg van moeizame onderhandelingen tussen de landelijke overheid in Damascus en de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF), die door de Koerden worden gedomineerd. SDF controleert een groot deel van het noordoosten van het land. Interim-president Sharaa beloofde het land na veertien jaar oorlog te verenigen. Er werd met de Koerden afgesproken dat het gebied uiteindelijk helemaal onder het gezag van Damascus zou vallen. In ruil daarvoor zouden de Koerden meer rechten krijgen.

Minderheid

De minderheid werd jarenlang onderdrukt toen de familie Assad aan de macht was. President Bashar al-Assad werd in december 2024 afgezet door de huidige machthebbers. De Koerden zijn het grootste volk zonder eigen staat. Ze wonen verspreid over vooral Turkije, Iran, Irak, en Syrië.

Zo'n 20 procent van de Koerden verloor bij een omstreden volkstelling 1962 de Syrische nationaliteit. Alle getroffenen die daardoor als staatloos geregistreerd stonden, krijgen nu het Syrische staatsburgerschap. Verder geeft het decreet het Koerdische nieuwjaar de status van een nationale feestdag.

Kaag lid van nieuwe ondersteunende raad voor vrede in Gaza

8 hours 48 minutes ago

Sigrid Kaag zit in een nieuw op te richten ondersteunende raad voor "vrede, stabiliteit en welvaart" in Gaza. Dat meldt het Witte Huis in een verklaring op de website. Die raad moet het Palestijnse overgangsbestuur en een door president Trump voorgezeten vredesraad voor Gaza gaan ondersteunen.

De Nederlandse oud-vicepremier was tot 1 juli vorig jaar VN-gezant voor het vredesproces in het Midden-Oosten. Daarvoor was ze ook nog coördinator voor hulp en wederopbouw in Gaza. In de nieuwe ondersteunende raad zitten onder anderen de Britse oud-premier Tony Blair, VS-gezant Steve Witkoff, Trumps schoonzoon Jared Kushner en de Turkse buitenlandminister Hakan Fidan.

In dezelfde verklaring van het Witte Huis heeft de regering-Trump ook de zogenoemde "board of peace", de vredesraad, bekendgemaakt. Deze raad heeft als taak om toezicht te houden op de wederopbouw van Gaza en het overgangsbestuur.

Palestijns comité

Deze week werd een Palestijns comité opgericht dat als technocraten de Gazastrook moet gaan besturen. Donderdag kwam dit comité voor het eerst bijeen. Het heeft als doel om de Gazastrook te besturen wanneer de strijd tussen Israël en de beweging Hamas voorbij is.

De oprichting van de vredesraad en de ondersteunende raad is onderdeel van de aangekondigde tweede fase van het Amerikaanse 20-puntenplan voor Gaza. Eerder zei VS-gezant Witkoff dat die fase bestaat uit de overgang van het staakt-het-vuren naar demilitarisering, het vormen van een technocratisch bestuur en wederopbouw.

Hoewel er officieel sprake is van een staakt-het-vuren in Gaza, gaan de aanvallen van Israël nog bijna dagelijks door. Sinds het bestand is ook de humanitaire situatie in Gaza nauwelijks verbeterd. Hulp komt maar mondjesmaat binnen en verschillende hulporganisaties wordt door Israël de toegang geweigerd.

OM eist 24 jaar cel en tbs voor dodelijke schietpartij Dronten

9 hours 43 minutes ago

Het Openbaar Ministerie heeft 24 jaar cel en tbs geëist tegen een 49-jarige man uit Dronten voor een dodelijke schietpartij in die plaats. De man wordt ervan verdacht dat hij in september 2024 zijn 30-jarige buurman heeft doodgeschoten. Twee anderen raakten zwaargewond. Tegen zijn 47-jarige vrouw, die wordt gezien als medepleger, is 15 jaar cel geëist.

De schietpartij vond op klaarlichte dag plaats. Het dodelijke slachtoffer werd van dichtbij meerdere keren geraakt, en overleed ter plekke aan zijn verwondingen. Een 39-jarige vrouw en een 32-jarige man raakten zwaargewond.

Moord

Het OM houdt beide verdachten verantwoordelijk voor het geweld en verdenkt het stel van moord en twee keer een poging daartoe. Op de deurbelcamera van de verdachten is volgens justitie te zien hoe het stel de buren buiten opwacht.

De man zou hebben geschoten, terwijl de vrouw hem volgens het OM aanmoedigde door in het Papiaments 'dood ze' te roepen.

"Verdachten hebben een executie uitgevoerd. Op klaarlichte dag bij een speeltuin in een woonwijk", stelde de officier van justitie. "Zij hebben het overleden slachtoffer zijn grootste recht, het recht op leven, afgenomen. De andere slachtoffers zijn voor de rest van hun leven fysiek en psychisch beschadigd."

Burenruzie

De verdediging van de mannelijke verdachte pleitte voor vrijspraak en voerde noodweer aan. Er zou sprake zijn van een burenruzie die al langere tijd speelde. Volgens zijn advocaat verkeerde de man in angst vanwege eerdere bedreigingen door de buren en handelde hij uit paniek. Ook werd gewezen op zijn psychische toestand en PTSS, waardoor hij verminderd toerekeningsvatbaar zou zijn.

Als de rechtbank toch tot een veroordeling komt, zou een gevangenisstraf volgens de advocaat niet hoger mogen zijn dan vier jaar. De geëiste straf noemde hij "ongekend misplaatst."

De advocaat van de vrouwelijke verdachte vroeg eveneens om volledige vrijspraak. Volgens hem is er geen bewijs dat zijn cliënt als medepleger heeft gehandeld of opzet had om te doden. Daarnaast stelde de advocaat dat zij niet wist dat haar partner een vuurwapen bij zich had en dat haar gedrag geen doorslaggevende rol speelde.

De rechter doet uitspraak op 13 februari.

Celstraf voor man die agenten beschoot met vuurwerkmitrailleur

10 hours 15 minutes ago

De rechtbank in Rotterdam heeft een man die op oudejaarsavond in Schiedam agenten met vuurwerk aanviel tot een celstraf van vier maanden veroordeeld, waarvan twee voorwaardelijk. Dat is gelijk aan de straf die de officier van justitie had geëist.

De 19-jarige man beschoot die avond drie agenten van een aanhoudingseenheid met een zogenoemde vuurwerkmitrailleur. Een van de agenten vergeleek het vuurwerk dat op hem afkwam met een kogelregen. De anderen noemden wat ze meemaakten "absurd" en "abnormaal".

Dat vond de officier van justitie ook. De man werd aangeklaagd voor een poging tot het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel. Strafverzwarend is dat de man agenten probeerde te verwonden, strafverzwarend is ook dat hij dit met oud en nieuw deed. De agenten werden geraakt, maar hebben geluk gehad; ze hielden er niets aan over, omdat ze beschermende kleding droegen.

Bij de afgelopen jaarwisseling raakten 528 hulpverleners gewond, onder wie 400 agenten. Er zijn zo'n 250 verdachten aangehouden. Zeker vier zaken, waaronder deze, worden in een snelrechtzaak afgedaan of zijn dat al. Het onderzoek in tientallen zaken loopt nog.

Met een vuurwerkmitrailleur worden in enkele seconden tientallen stuks vuurwerk afgevuurd:

Meer dan 200 doden door overstromingen zuidelijk Afrika

10 hours 38 minutes ago

Overstromingen hebben aan meer dan 200 mensen het leven gekost in het zuiden van Afrika. Zuid-Afrika, Mozambique, Zimbabwe en Madagaskar worden sinds het einde van 2025 al geteisterd door zware regenval.

De Mozambikaanse autoriteiten melden dat 103 mensen zijn omgekomen door de gevolgen van het extreme weer. Onder meer door elektrocutie door blikseminslag, verdrinking, instortende infrastructuur en cholera.

Volgens het VN Wereldvoedselprogramma zijn de zwaarste overstromingen in het midden en zuiden van het land, meer dan 200.000 mensen zijn daar getroffen. Ook zijn duizenden huizen beschadigd geraakt en dreigen tienduizenden mensen te moeten worden geëvacueerd.

Zimbabwe telt zeventig doden, meer dan duizend huizen zijn verwoest en meerdere bruggen en wegen zijn weggespoeld. In Madagaskar zijn elf mensen om het leven gekomen als gevolg van overstromingen.

In Zuid-Afrika hebben zeker dertig mensen hun leven verloren in het noorden van het land. Ook zijn zeker duizend huizen beschadigd. Toeristen en medewerkers van het wereldberoemde Krugerpark moesten afgelopen week per helikopter geëvacueerd worden uit ondergelopen kampgebieden. In totaal moesten 600 toeristen en medewerkers geëvacueerd worden. Het park is nu deels gesloten voor bezoekers.

Zij zijn naar hoger gelegen gebieden in het park gebracht, vertelt een woordvoerder van het park tegen het persbureau AP. Op andere plekken heeft het Zuid-Afrikaanse leger mensen van daken of uit bomen gered met helikopters.

Cyril Ramaphosa, de Zuid-Afrikaanse president, heeft het rampgebied donderdag bezocht en zei tegen verslaggevers dat de regio rond 400 millimeter aan regen heeft gehad binnen enkele dagen.

Meer regen

Verschillende weerdiensten waarschuwen voor nog meer noodweer in de regio. Zo heeft de Zuid-Afrikaanse weerdienst voor het eerst in vier jaar het hoogste waarschuwingsniveau afgegeven. Volgens het FEWS, het Amerikaanse waarschuwingssysteem voor hongersnood, ontstaat de hevige regen door het weerfenomeen La Ninã.

Nog steeds kookadvies water in Amersfoort, waarom duurt het zo lang?

10 hours 52 minutes ago

Al sinds 5 januari krijgen mensen in delen van Amersfoort en omgeving het advies kraanwater drie minuten te koken voor ze het drinken. Dat advies is een paar keer verlengd omdat de enterokokkenbacterie blijft opduiken bij metingen. Waarom kost het zoveel tijd om het euvel op te lossen?

In Amersfoort zijn inwoners er behoorlijk klaar mee. In de kerstvakantie was er ook al een enterokokkenprobleem in een klein deel van de stad. Toen duurde het zes dagen. Deze keer zijn ze al elf dagen druk in de weer met pannetjes water en is het getroffen gebied veel groter. En het einde is nog niet in zicht. Pas als de bacterie na meerdere tests niet meer wordt gevonden vervalt het kookadvies, zegt waterbedrijf Vitens.

Vitens zegt er alles aan te doen om de bacterie uit het water te krijgen. Afgelopen weekend werd een plek ontdekt waar de enterokokken mogelijk vandaan kwamen, een voorraadkelder voor water in Amersfoort. Die werd leeggepompt, schoongemaakt en buiten gebruik gesteld, maar toch blijft de bacterie elders opduiken bij het testen.

'Weerbarstige bacterie'

"Het is een erg weerbarstige bacterie die heel lastig uit het leidingnetwerk verdwijnt ", zegt een woordvoerder van Vitens. "We spuien en sluiten schone secties van leidingnetwerk af om er zeker van te zijn dat de bacterie zich niet kan verspreiden."

Bewoner Maarten Bouterse heeft inmiddels een vaste routine met pannen en waterflessen:

Intussen wordt er continu getest, maar daar gaat wel tijd overheen. "Enterokokken groeien langzaam. Pas na twee dagen kun je een betrouwbare telling doen", meldt Vitens op de website, en dan zijn er ook nog eens meerdere 'schone' resultaten nodig voordat het sein veilig mag worden gegeven. Op 20 januari komt het bedrijf met een update.

Bij sommigen rijst inmiddels de vraag of ze hun water wel moeten blijven koken. De enterokokkenbacterie komt van nature in de darmen voor en is ongevaarlijk voor gezonde mensen. Toch wél doen, adviseert Roberta Hofman, onderzoeker waterbehandeling bij wateronderzoeksinstituut KWR.

Het gaat namelijk niet alleen om de enterokokken. Er wordt doorgaans gemeten op twee bacteriën, de enterokok en de E.coli, omdat die veelvuldig voorkomen en makkelijk te vinden zijn. "Als die er zijn, zul je ze gegarandeerd vinden", zegt Hofman. "En als je die vindt, is er een risico dat er ook gevaarlijkere bacteriën aanwezig zijn, waar je wel ziek van kan worden."

Zwembad vol

Daarom zijn de normen in Nederland heel streng. "Als het gaat om die echt ziekmakende bacteriën, dan is daar de regel voor dat maar één op de tienduizend mensen daar ziek door zou mogen worden. Dat betekent dat er in een zwembad vol drinkwater één of twee van die ziekmakende bacteriën mogen rondzwemmen. Dat kun je niet eens meer meten."

Daarom wordt er dus gemeten op zogenaamde indicatorbacteriën zoals de enterokok. De norm daarvan is dat op 100 milliliter water er nul in mogen zitten.

Zelfs van die enterokokken kan iemand met een zwakke gezondheid toch last hebben. "Dat wil je voorkomen. Je wilt niet dat iemand heel ziek wordt en mensen daardoor het drinkwater niet meer vertrouwen", merkt de onderzoeker op, die het water zelf ook zou koken. "Maar alleen het water dat je drinkt, of waar je je tanden mee poetst. Het water voor de bonen kookt sowieso al langer dan drie minuten en douchen is natuurlijk ook geen probleem."

Dan maar mineraalwater?

Ze snapt wel dat het Vitens tijd kost om van de bacterie af te komen. "Als je bij het testen één keer geen bacterie vindt, wil je het voor morgen en overmorgen ook wel zeker weten. Dan ben je zo een aantal dagen verder."

Bovendien is Vitens nog op zoek naar de bron van de besmetting. "Ze hebben een paar keer die bacterie aangetroffen. Dan moet je toch gaan zoeken naar de oorzaak, en kijken of je het opgelost kunt krijgen."

Is het voor de gedupeerde huishoudens intussen niet een idee om mineraalwater te gaan gebruiken? Nee, zegt Hofman. "Het is veel duurder, het heeft een veel hogere milieu-impact en als je kijkt naar de kwaliteit: drinkwater wordt veel strenger gecontroleerd dan mineraalwater. Ik zou het niet doen, tenzij je echt niet in de gelegenheid bent om het water te koken."

'Oppositieleider Uganda ontvoerd naar onbekende locatie'

10 hours 53 minutes ago

De Ugandese oppositieleider Bobi Wine is met geweld uit zijn woning gehaald en met een legerhelikopter naar een onbekende locatie gebracht. Dat heeft zijn partij bekendgemaakt. Wine deed mee aan de presidentsverkiezingen die gisteren plaatsvonden. Hij was de grootste uitdager van de huidige president Museveni.

Volgens Wines partij NUP hebben de autoriteiten tijdens de verkiezingen de elektriciteitskabels naar zijn woning afgesneden en probeerden agenten met geweld in te breken. De woning van Wine in de hoofdstad Kampala werd gisteren door het leger en de politie omsingeld, waardoor de presidentskandidaat onder huisarrest werd geplaatst, meldde NUP eerder.

Het leger en de regering hebben nog geen commentaar gegeven, meldt persbureau Reuters.

Gisteren werden de presidentsverkiezingen in Uganda gehouden. Museveni lijkt de grote winnaar te worden, blijkt uit de voorlopige uitslagen. Hij zou volgens de kiescommissie ruim 74 procent van de stemmen hebben, terwijl Wine achterblijft met 23 procent. De 81-jarige Museveni regeert het land al veertig jaar en wil zijn bewind verlengen.

Gisteren zei de huidige president dat hij verwachtte de verkiezingen met 80 procent van de stemmen te zullen winnen "mits er niet wordt gefraudeerd". Wine, een voormalige popster, riep zijn aanhangers op om de aangekondigde "nep-uitslagen" te negeren en de straat op te gaan. Volgens hem is er gefraudeerd met de uitslagen. De populaire oppositieleider heeft een grote aanhang onder jongeren.

De autoriteiten blokkeerden voorafgaand aan de verkiezingen het internet om het verspreiden van "desinformatie" te voorkomen. Volgens de oppositie werd dat gedaan zodat de wereld zo min mogelijk meekrijgt van de vermeende verkiezingsfraude en de onderdrukking van tegenstanders.

Partijleden gedood

Een prominent partijgenoot van de 43-jarige Wine vertelde aan Reuters dat tien partijleden in zijn woning in Butambala door de autoriteiten zijn gedood. Volgens Muwanga Kivumbi gebeurde dat toen honderden aanhangers bij zijn woning op de uitslagen zaten te wachten. Hij sprak van een bloedbad.

Een woordvoerder van de lokale politie zei dat bewapende oppositieleden een lokaal telbureau en een politiebureau hadden aangevallen en dat er 25 mensen zijn opgepakt. Volgens de woordvoerder schoot de politie uit zelfverdediging.

Staking bij vrouwengevangenis Nieuwersluis om uitblijven loonsverhoging

12 hours 38 minutes ago

Medewerkers van de vrouwengevangenis in Nieuwersluis gaan maandag staken. Tientallen medewerkers leggen een uur lang het werk neer omdat ze ontevreden zijn over een achterblijvende loonsverhoging.

Het kabinet wil fors bezuinigen op rijksambtenaren en wil dat doen door onder meer een zogenoemde nullijn in te zetten. Dat betekent dat ambtenaren dit jaar geen loonsverhoging krijgen. Volgend jaar zou daar dan wel weer ruimte voor zijn, meldt RTV Utrecht.

Vakbond FNV waarschuwde eerder al dat dit besluit vooral de uitvoeringsorganisaties van het Rijk hard raakt. Vooral medewerkers in de lagere salarisschalen gaan erop achteruit als de lonen niet verder stijgen, stelde de vakbond.

Meer acties aangekondigd

Volgens FNV is het "code zwart" bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), waar de gevangenissen onder vallen. "Overal in Nederland kampen gevangenissen nu al met grote personeelstekorten", zegt vakbondsbestuurder Jantien Oving. "En door de nullijn wordt het nog lastiger om mensen te behouden en nieuwe collega's te vinden". Bij de DJI werken volgens FNV ruim 16.000 mensen, er staan meer dan duizend vacatures open.

De vakbonden FNV en CNV kondigden eerder deze week al acties aan bij de rijksoverheid vanwege vastgelopen cao-gesprekken. De staking bij de PI Nieuwersluis is de eerste in deze reeks.

De invloed op het dagprogramma van de gevangenen is klein, zegt een woordvoerder van de vrouwengevangenis tegen het persbureau ANP. "Alles gaat zoveel als mogelijk gewoon door."

In een jaar tijd 530 mensen geweigerd bij grenscontroles

13 hours 32 minutes ago

In het eerste jaar van de grenscontroles in Nederland zijn 530 mensen bij de grens geweigerd. Dat schrijft demissionair minister Van Weel van Asiel en Migratie in een brief aan de Tweede Kamer. Het gaat om de controles aan de grenzen met België en Duitsland.

De mensen die werden geweigerd, hadden bijvoorbeeld geen geldig reisdocument. Anderen konden niet zeggen waarom en hoelang ze naar Nederland wilden. Verder werden 250 mensen aangehouden voor andere zaken. In totaal zijn er bijna 144.000 mensen en ruim 35.000 voertuigen gecontroleerd.

Sinds eind juli werden ook controles op luchthavens uitgevoerd. Daarbij zijn 1500 vliegtuigen en ruim 134.000 mensen gecontroleerd. 50 mensen kregen te horen dat ze het land niet in mochten.

Controles verlengd tot de zomer

De controles door de Koninklijke Marechaussee werden eind 2024 ingesteld door Van Weels voorganger, minister Faber. Van Weel besloot onlangs om de controles met een half jaar te verlengen. Hij wil zo voorkomen dat mensen illegaal de grens oversteken en hoopt op het "preventieve effect" dat ervan uitgaat.

Overigens helpen de grenscontroles niet bij het terugbrengen van de druk op de asielketen, zei de Algemene Rekenkamer vorig jaar. De marechaussee mag geen asielzoekers bij de grens weigeren. Wel helpt de maatregel volgens de Rekenkamer om het aantal mensen dat illegaal de grens wil oversteken terug te brengen.

Duitsland geeft geroofde fragmenten van Tapijt van Bayeux terug aan Frankrijk

13 hours 38 minutes ago

Duitsland heeft twee fragmenten van het eeuwenoude Tapijt van Bayeux teruggegeven aan Frankrijk, melden Duitse media. De fragmentjes van tussen de een en twee centimeter lang, werden in de Tweede Wereldoorlog geroofd.

De kleine linnen stukken van het wereldberoemde borduurwerk werden in 2023 in het persoonlijke archief van onderzoeker Karl Schlabow ontdekt en vorig jaar gepresenteerd. Schlabow was archeoloog en restaurateur, gespecialiseerd in textiel.

De stukjes stof werden tussen twee glasplaten bewaard. Dankzij documenten en de opschriften op het glas kon het staatsarchief van Sleeswijk-Holstein, waar Schlabows nalatenschap sinds 2022 is opgeslagen, de fragmenten identificeren. De directeur van het staatsarchief reisde naar Bayeux om de fragmenten te overhandigen.

Naziproject

Schlabow werd door de nazi's in 1941 naar Frankrijk gestuurd, dat toen door nazi-Duitsland bezet was, om het middeleeuwse wandkleed te onderzoeken.

Het onderzoek maakte deel uit van een project waarin de nazi's op zoek gingen naar historische bewijzen om de vermeende superioriteit van het arische ras te ondersteunen. Volgens het staatsarchief verwijderde Schlabow vermoedelijk een stuk van de onderkant van het bijna duizend jaar oude wandkleed en nam het mee naar Duitsland.

Het Tapijt van Bayeux toont de Slag bij Hastings. Die slag volgde op de invasie in Engeland in 1066 van de Normandische hertog Willem de Veroveraar. Willem won de slag en werd de eerste Normandische koning van Engeland.

Het wandkleed is volgens onderzoekers in 1068 gemaakt om de kathedraal van Bayeux in de regio Normandië te verfraaien.

Het tapijt is bijna 70 meter lang, 50 centimeter hoog en weegt bijna 350 kilo. Het staat sinds 2007 op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Normaal gesproken hangt het borduurwerk in een museum in het Franse Bayeux, maar vanwege een renovatie van het museum zal het vanaf september tijdelijk in het British Museum in Londen te zien zijn.

Deel getroffen Utrechtse bewoners weer naar huis

14 hours 13 minutes ago

Een deel van de bewoners die hun huis na de explosie in de Utrechtse binnenstad moesten verlaten, kan er weer in. Het gaat om huizen en winkels van mensen in de Boterstraat, de Zadelstraat, de Mariaplaats en een stukje van het Visschersplein.

De panden zijn in de loop van de middag weer aangesloten op water, gas en elektriciteit, werd rond 16.30 uur bekend. Drie uur later werden ook de Strosteeg en de Alendorpstraat vrijgegeven.

Nog niet iedereen kan naar huis, bewoners van huizen dicht bij de getroffen Visscherssteeg kunnen nog niet terug. De gemeente roept ook anderen op uit het getroffen gebied weg te blijven, zodat hulpdiensten hun werk kunnen doen.

Gistermiddag richtte een zware explosie in een woning aan de Visscherssteeg een ravage aan. Enkele mensen raakten lichtgewond en er is veel schade aan woningen en bedrijfspanden. Mensen die hun auto geparkeerd hebben in een parkeergarage in deze buurt mogen onder begeleiding hun auto ophalen.

Gigantische knal

"Hier zie ik hout, dat hebben ze blijkbaar dichtgetimmerd." Even na 16.00 uur mag bewoner Jinke Grolleman na een dag wachten haar woning aan de Mariaplaats weer in. Ze was gistermiddag thuis tijdens de explosie. "Ik hoorde een gigantische knal. Zag glas op straat, gevels op straat liggen en toen dacht ik: dit is niet goed en ben mijn huis uit gerend."

Ze gaat gespannen haar huis binnen, maar de schade valt gelukkig mee. Wel is er een raam kapot, ziet ze meteen als ze naar binnen gaat. "Dat had ik nog niet eens meegekregen gistermiddag." Op het gemeenschappelijke dakterras - "onze woonkamer in de zomer" - is meer schade. Zo is het glas uit de toegangsdeur geslagen.

Bij huisgenoot Nicole staat een kozijn met glas-in-loodramen helemaal bol en zijn verschillende kleine ramen kapotgegaan. "Het was natuurlijk een heel harde knal. Het is hier tussen de huizen waarschijnlijk gaan pingpongen."

Zelf was ze tijdens de explosie net even naar een winkel. "Ik werd in paniek gebeld, maar toen kon ik mijn huis al niet meer in. Ik schrik er wel van hoe het er nu uitziet."

Vanavond kunnen Nicole en Jinke weer in hun eigen bed slapen. Ze weten nog niet of ze dat doen. "Ik vind het een beetje unheimisch. Met al die lege huizen nog hier, die rommel en die gaten in de muur. Ik ga even kijken of ik dat relaxed vind."

Een overzicht van de gebeurtenissen gisteren: