Aggregator

De Duitse bondskanselier Merz verwacht dat het overgrote deel van de Syrische vluchtelingen in Duitsland de komende jaren zal terugkeren naar Syrië. Om daaraan bij te dragen investeert Duitsland dit jaar 200 miljoen in de wederopbouw van het land. Dat zei Merz na afloop van het bezoek van de Syrische president Sharaa aan Berlijn, zijn eerste officiële bezoek aan het Westen.

Er wonen zo'n miljoen Syriërs in Duitsland, van wie de meesten aankwamen tijdens de vluchtelingencrisis van 2015. Het merendeel van deze 'Wir schaffen das-generatie' heeft inmiddels een Duits paspoort of verblijfsrecht. 94 procent van hen wil in Duitsland blijven. Sinds de val van president Assad en tot november 2025 keerden 6500 mensen vrijwillig terug.

Merz verwacht echter dat in de komende drie jaar 80 procent zal terugkeren. "Zij zullen bijdragen aan de wederopbouw, met de kennis en ervaringen die in Duitsland zijn opgedaan." Omdat zij Duitsland en het Duits kennen, zouden zij voor Duitse bedrijven in Syrië kunnen werken. Op die manier profiteren beide landen, aldus Merz. "Enkelen zullen hier blijven en contacten met Syrië onderhouden."

Syriërs die goed zijn geïntegreerd kunnen blijven, zegt Merz. "Zoals artsen, dat is ook in ons belang. Maar velen zijn juist in hun thuisland nodig, daarom is dit het juiste moment om erover te spreken."

'Probleem in straatbeeld'

Merz wil vooral haast maken met het terugsturen van Syriërs die geen recht op verblijf hebben. Dat zijn er zo'n 10.000, zo'n 1 procent van alle Syriërs. De Duitse regering kondigde in januari aan wekelijks mensen uit te zetten, maar in totaal zijn tot nu toe slechts vier veroordeelde criminelen gedeporteerd.

Met het opvallende streefpercentage van 80 procent wil Merz veel meer Syriërs zien vertrekken dan tot dusver de verwachting was. Dit zal ongetwijfeld kritiek opleveren van coalitiepartner SPD, die juist de waarde van de nieuwkomers voor de Duitse economie benadrukt.

Onlangs kreeg Merz al felle kritiek nadat hij zich had uitgesproken voor "uitzettingen op zeer grote schaal", omdat Duitsland "natuurlijk in het straatbeeld een probleem heeft".

Door in te zetten op grootschalig terugkeerbeleid van Syriërs en ook Afghanen, hoopt Merz de wind uit de zeilen te nemen van de AfD. De rechts-radicale en deels extreemrechtse partij wil "miljoenen" mensen het land uit zetten.

Ook in zijn eigen partij zijn er twijfels over hoe realistisch Merz' verwachtingen zijn. Zijn minister van Buitenlandse Zaken Wadephul zei tijdens een bezoek aan Syrië afgelopen november: "Hier kun je niet waardig leven." Hij verwachtte juist dat heel weinig Syriërs vrijwillig zullen terugkeren, omdat de situatie er slechter is dan in het Duitsland van 1945, aldus de minister.

Duitsland zal zich actief inzetten voor de wederopbouw, zoals het herstel van de watervoorziening en de bouw van ziekenhuizen, zei Merz. Daar moeten Duitse multinationals aan meewerken, waaronder Knauf en Siemens. Dat moet het aantrekkelijk maken voor Syriërs om Duitsland te verlaten.

Protesten

Het bezoek ging gepaard met een grote politieoperatie vanwege demonstraties van zowel voor- als tegenstanders van Sharaa. In de directe omgeving van het Kanzleramt, het kantoor van de Duitse bondskanselier, gold een demonstratieverbod, waardoor de verschillende protestgroepen op afstand werden gehouden.

Hoessein en Hasna zijn met hun dochter naar de stad gekomen om Sharaa toe te juichen. "Wij hopen dat hij Syrië vooruit kan helpen." Het bezoek aan Berlijn is daarbij een belangrijke stap, denkt Hoessein, om afspraken over wederopbouw te maken.

Het protest van bezorgde Koerden vond buiten het zicht van de Syrische president plaats. "We hebben moeten strijden om überhaupt hier te mogen staan", vertelt Ali Ertan Toprak, voorzitter van de Koerdische Gemeenschap Duitsland. Elders demonstreerden onder meer alawieten, druzen en Duitse mensenrechtenorganisaties.

Toprak vindt het een schande dat Duitsland Sharaa accepteert als president. "Sinds hij aan de macht is, vinden er pogroms tegen minderheden plaats. Hij hoort voor de rechter te staan en niet met een rode loper in Berlijn te worden ontvangen. Het Westen maakt zich altijd sterk voor het verdedigen van mensenrechten en vrijheden, dat wordt nu met voeten getreden."

De Duitse regering blijft weg van te harde kritiek op Syrië. In de persconferentie vroeg Merz Sharaa ruimte te bieden aan alle Syriërs. "Geweld tegen minderheden en andersdenkenden moet voorbij zijn. U zet zich daarvoor in", zei de bondskanselier vol vertrouwen.

In Groningen is vanochtend een tbs'er ontsnapt. Het gaat om een man van 41 die in 2011 is veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor een aantal zedenmisdrijven.

De tbs'er werd behandeld in het Forensisch Psychiatrisch Centrum Mesdag in Groningen. Hij ging er vanochtend vandoor tijdens "begeleide werkzaamheden" buiten de kliniek, meldt de politie.

Om 11.11 uur heeft hij nog gepind in Hoogezand, maar vanaf daar ontbreekt elk spoor. De politie heeft van de voortvluchtige zijn naam, foto en uitgebreid signalement gedeeld in de hoop dat hij snel wordt gevonden.

Een week nadat een Kamermeerderheid ertegen stemde, schrijft minister Sjoerdsma (D66) dat hij de steun aan de UNRWA nog dit jaar wil herstellen. De minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking licht dat toe in een brief aan de Kamer, die bij een aantal partijen verbazing en irritatie wekt.

De UNRWA is een organisatie van de Verenigde Naties die sinds 1949 noodhulp, medische hulp en onderwijs aan Palestijnse vluchtelingen in het Midden-Oosten biedt.

Gezien de actuele situatie in Gaza is het volgens Sjoerdsma "van groot belang" dat alle mogelijke hulp zo "efficiënt en effectief mogelijk de mensen in Gaza en de bredere regio kan bereiken". Met de huidige situatie is VN-organisatie UNRWA volgens hem hard nodig omdat die de infrastructuur en het netwerk heeft om de Palestijnen te bereiken, aldus Sjoerdsma.

De Nederlandse steun aan de UNRWA werd sinds 2024 afgebouwd van 19 naar 11 miljoen, met het doel tot 2030 nog verder af te bouwen.

Een Kamermeerderheid twijfelde toen aan de onpartijdigheid van de VN-organisatie die mogelijk te veel vervlochten was met de Palestijnse terreurbeweging Hamas. Negen medewerkers van de UNRWA werden ontslagen vanwege mogelijke betrokkenheid bij de aanslagen op 7 oktober. Een later onderzoek concludeerde dat er geen bewijs voor de betrokkenheid was, maar dat de UNRWA wel maatregelen moest nemen om de neutraliteit te versterken.

Volgens Sjoerdsma is dat proces nu aan de gang en is de nood zo hoog dat hulp via de UNRWA wegens gebrek aan alternatieven weer meer gesteund moet worden. In de brief schrijft Sjoerdsma dat het kabinet de hulp nog dit jaar wil terugbrengen naar 19 miljoen. In een toelichting tegen de NOS zegt het ministerie dat de minister dat bij de najaarsnota wil regelen.

'Inzetten op bredere hulp'

Wat Sjoerdsma betreft moet er tegelijk ook ingezet worden op "meer en bredere hulp" omdat het "onwenselijk is als de hulp structureel van één organisatie komt". Daarom steunt het kabinet ook andere VN-organisaties en de Rode Kruis- en Halve Maanbeweging, schrijft de minister.

Israël beschouwt de UNRWA als partijdig en blokkeerde alle hulpverlening. Het internationaal gerechtshof oordeelde vorig jaar dat Israël de hulp in Palestijnse gebieden wel moet toelaten.

Sjoerdsma schrijft dat het hulpgeld "onder geen enkel beding" bij terroristische groeperingen zoals Hamas terecht mag komen. Op de vraag hoe dat te controleren valt wijst het ministerie op de internationale onderzoeken die gedaan zijn en verbeterprocessen die lopen.

'Sluw gespeeld' en 'onnavolgbaar'

Opmerkelijk is dat de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking voor komend jaar vorige week juist in de Tweede Kamer is aangenomen. Daar gebeurde iets bijzonders: D66, die eerder met GroenLinks-PvdA en Partij voor de Dieren een voorstel had om de steun aan de UNRWA te hervatten, trok die steun in.

"Die overweging moesten we als regeringspartij maken om de begroting aangenomen te krijgen" zegt D66 vandaag in een toelichting aan de NOS. SGP en JA21 zijn namelijk tegen het plan om de steun te hervatten, waardoor de totale begroting weggestemd dreigde te worden. In een reactie zegt D66 nu "heel blij te zijn" met het besluit van de minister.

Het kabinet lijkt hiermee al slalommend de begroting langs eerst rechts en later links te willen krijgen, wat tot geïrriteerde reacties in de Kamer leidt.

Hoewel inhoudelijk voorstander van het plan is GroenLinks-PvdA-Kamerlid Kröger niet te spreken over de gang van zaken. "Vorige week nog monsterbezuinigingen op alle ontwikkelingshulp samen met rechts. Onze voorstellen werden weggestemd. Nu alsnog het voornemen om de UNRWA te steunen. Onnavolgbaar."

JA21 en SGP willen opheldering van het kabinet over hoe dit gaat. Op X zegt SGP-leider Stoffer dat hij en JA21 niet begrijpen waarom een week nadat de Kamer dit voorstel afwees de minister met dit plan komt. "Onbegrijpelijk dat dit minderheidskabinet zijn eigen zin doordrijft, alsof er geen stemming heeft plaatsgevonden".

JA21 noemt het op X "sluw gespeeld door de minister". De partij noemt het "niet bevorderlijk voor de samenwerking".

Op het platte dak van de gymzaal naast de openbare basisschool in het Drentse dorp Eext is een nieuw dak geplaatst, speciaal voor de vleermuizen die nu nog in de school zitten. De hoop is dat de dieren voor het einde van de zomer zelf naar het nieuwe dak verhuizen, zodat de nieuwbouw van de Prins Willem Alexanderschool kan beginnen.

Het schoolgebouw van de basisschool is verouderd en moet worden vervangen, maar de bedreigde en beschermde vleermuizen die op zolder wonen gooien roet in het eten. De dieren mogen niet worden verjaagd of bestreden, maar moeten zich uit eigen beweging verplaatsen.

Rond de basisschool hangen meerdere vleermuiskasten. Maar deze specifieke vleermuissoort, de laatvlieger, verblijft het liefst in grotere ruimtes. Daarom is er nu op advies van een ecologisch rapport een dak gebouwd met precies dezelfde hellingshoek en ligging ten opzichte van de zon als het bestaande dak.

Geen garantie

De gemeente Aa en Hunze heeft de rekening van het project van bijna twee ton betaald. Of de vleermuizen zich zullen verplaatsen, is niet zeker. "We kunnen er geen bordje bij zetten dat men elders moet gaan wonen", zegt wethouder Richard Heling (VVD) tegen RTV Drenthe.

Het antwoord zal nog maanden op zich laten wachten. "Na de zomer zullen we maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat het oude gebouw niet meer toegankelijk is voor de vleermuizen. En dan is het hopelijk zover dat ze zijn verhuisd", aldus Heling, die hoopt dat het oude schoolgebouw in het najaar kan worden gesloopt.

De zorg voor kinderen en jongeren die in zorginstellingen op het Hoenderlooterrein verblijven is ondermaats, concludeert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in een nieuw rapport. Daaruit blijkt dat tal van zaken misgaat bij zorgaanbieders op het terrein.

Een combinatie van factoren leidt ertoe dat de zorg voor kinderen in het gedrang is, zegt een woordvoerder van de inspectie. Zo krijgen jongeren bij meerdere aanbieders nauwelijks onderwijs of dagbesteding, verblijven ze op een afgelegen terrein en is er een negatieve invloed van andere bewoners, zorgaanbieders en bedrijven.

Op het terrein nabij Apeldoorn wonen jongeren met psychische problemen in verschillende zorginstellingen. Ook is er zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Het grootste deel van de jongeren verblijft er omdat er in hun eigen gemeente geen passende zorg is. Daarnaast wonen er ook arbeidsmigranten op het terrein en zijn er bedrijven gevestigd.

Incidenten

De IGJ begon met het onderzoek toen duidelijk werd dat er geregeld incidenten plaatsvonden. Het gaat onder meer om drugsgebruik, bedreiging, geweld, nachtelijke activiteiten en vernielingen.

De IGJ ontdekte ook dat enkele medewerkers van zorginstellingen bij een controle van de politie onder invloed van verdovende middelen waren. Ook waren sommige medewerkers bekend bij justitie, onder wie een aantal vanwege de handel in drugs. Dat laatste is opmerkelijk, omdat op het terrein ook verslavingszorg wordt verleend.

Deurverklikkers

Ook werden bij negen van de tien bezochte zorgaanbieders "vrijheidsbeperkende maatregelen" ingezet, terwijl dat niet is toegestaan. Het gaat om cameratoezicht, sloten op deuren, kamercontroles en deurverklikkers. Daarnaast hebben bij verschillende instellingen niet alle medewerkers de juiste certificaten en blijkt dat vier van de tien bezochte zorgaanbieders niet aan de VOG-verplichting voldeed.

De inspectie beschrijft het terrein als "onoverzichtelijk" en noemt het een gebied waar vanwege de afgelegen ligging weinig te doen is. Ook is bijna de helft van de onderzochte instellingen niet schoon genoeg of is er sprake van achterstallig onderhoud.

'Voldoende kwaliteit ontbreekt'

Omdat het grootste deel van de 111 jongeren die in april op het terrein woonden niet uit de omgeving komt, is het moeilijk voor betrokken instanties en ouders om zicht te houden op de kwaliteit van hulp en op hun veiligheid en ontwikkeling, schrijft de inspectie.

De situatie op het terrein "zorgt voor potentiële grote risico's voor kwetsbare kinderen en jongeren", waarschuwt de inspectie. "Het is wéér een voorbeeld van het ontbreken van passende hulp in hun eigen regio voor jongeren met complexe problemen".

Volgens IGJ zijn er ook positieve voorbeelden uit het onderzoek naar voren gekomen, zoals de begeleidingsmethodiek van sommige aanbieders. "Maar het algemene beeld is dat passende hulp van voldoende kwaliteit ontbreekt". De inspectie roept daarom op tot een gezamenlijke aanpak van gemeentes, de landelijke overheid en zorgaanbieders om de zorg te verbeteren.

Drie zorgaanbieders op het terrein zijn inmiddels onder strenger toezicht geplaatst. Daarnaast moeten alle aanbieders die zijn onderzocht verbeterplannen aanleveren. Een ander is inmiddels verhuisd naar een andere plaats. Op deze instelling houdt de inspectie nog steeds toezicht.

De politie heeft twee minderjarigen en een 18-jarige man aangehouden na een massale vechtpartij in de binnenstad van Hoorn zaterdagavond. Een 29-jarige man werd neergestoken en overleed aan zijn verwondingen.

"Bekeken wordt wie waarvoor verantwoordelijk is", zegt een politiewoordvoerder tegen persbureau ANP over de drie verdachten.

De drie zitten in volledige beperkingen, wat inhoudt dat ze alleen met hun advocaat mogen spreken. Ze worden woensdag voorgeleid aan de rechter-commissaris.

De politie houdt er ernstig rekening mee dat een ruzie de aanleiding is geweest van het dodelijke steekincident, schrijft de regionale omroep NH.

Meerdere gewonden

Het slachtoffer werd neergestoken tijdens een grote vechtpartij in het uitgaansgebied waar ongeveer twintig mensen bij betrokken waren. Meerdere mensen liepen verwondingen op.

Na de vechtpartij keerde een groep zich tegen de politie, die daarop onder meer een hond inzette. Het Team Grootschalige Opsporing onderzoekt de zaak. Dat team wordt ingezet bij ernstige en complexe zaken.

If you know much about radios and espionage, you’ve probably encountered number stations. These are mysterious stations that read out groups of numbers or otherwise encoded messages to… well… someone. …read more

Heel veel kinderen in Nederland hebben te maken met geweld. Thuis, op school, online - het is eigenlijk overal. In deze podcast hoor je Renee, Roze, Bram én zijn moeder Sylvia. Zij mishandelde hem toen hij klein was.

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Renee, Roze, Bram en Sylvia spraken openhartig met het NOS Jeugdjournaal, dat samen met De Kindertelefoon onderzoek deed naar kinderen en geweld. Daaruit bleek dat driekwart van hen geweld heeft meegemaakt, heeft gezien of zelf heeft gebruikt. Een op de vijf kinderen is zelf slachtoffer geworden van verbaal of fysiek geweld.

Benjamin Kat presenteerde de speciale uitzending van het NOS Jeugdjournaal. Hij vertelt hoe moeilijk het was om kinderen te vinden die over dit onderwerp willen praten en waarom ze het ook zo belangrijk vonden om een pleger (de moeder van Bram) aan het woord te laten. "Ook voor hen is er hulp."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De politie heeft verspreid over het land acht mensen opgepakt die worden verdacht van crypto- en helpdeskfraude. Samen hebben zij ruim 1,7 miljoen euro buitgemaakt.

De criminelen benaderden hun slachtoffers eerst via phishing-sms'jes en belden vervolgens zogenaamd namens de bank over verdachte transacties. Slachtoffers werd gevraagd een virusscanner en de software AnyDesk te installeren, waardoor de oplichters konden meekijken in de rekeningen en de cryptoportemonnee.

Ook vertelden de oplichters slachtoffers dat hun cryptoportemonnee geïnfecteerd was met een virus. Uit veiligheid moesten de cryptomunten van de slachtoffers worden overgezet naar een 'veilige' wallet, die van de oplichters.

Vuurwapen

Het onderzoek kwam op gang nadat bij verschillende politie-eenheden meer dan veertig aangiften waren binnengekomen over deze fraudezaak. Daardoor liepen er al verschillende onderzoeken naar de verdachten.

Op 3 maart betrapte de politie op heterdaad een 26-jarige man uit Zwijndrecht en twee 23-jarige mannen uit Groningen en IJsselstein. Zij waren op dat moment verschillende slachtoffers aan het oplichten. Op dezelfde dag werden in Amsterdam een 24-jarige vrouw en in Groningen een 39-jarige man aangehouden.

De overige drie verdachten, twee mannen van 27 en 29 en een vrouw van 33 uit Groningen zijn op maandag 9 maart aangehouden. De woningen van de acht verdachten, een auto en een bedrijfspand zijn doorzocht. Daarbij zijn onder meer laptops, mobiele telefoons en luxegoederen in beslag genomen. Daarnaast werd een vuurwapen en meerdere kogels aangetroffen. Ook die zijn in beslag genomen.

Oplichters doen zich steeds vaker voor als bankmedewerkers. De politie adviseert om ter controle contact op te nemen met je bank als je onverwacht door de bank wordt benaderd.

De Arbeidsinspectie heeft in totaal meer dan 700.000 euro aan boetes opgelegd aan Zorggroep Drenthe, Woonzorg Flevoland en hogeschool Avans+. Zij hebben volgens de inspectie tientallen Indonesische verpleegkundigen onder valse voorwendselen aan het werk gezet.

Om de verpleegkundigen hier met een verblijfsvergunning aan de slag te laten gaan, werd hen bij de werving in Indonesië beloofd dat ze een hbo-studie konden volgen, inclusief een stage van 16 uur per week. De Arbeidsinspectie stelt juist dat de Indonesische verpleegkundigen in de praktijk als volwaardige werknemers werden ingezet voor diverse zorgtaken en meer uren werkten dan was afgesproken. "Van een stage onder begeleiding was geen sprake."

Bovendien hadden de werkgevers "niet de tewerkstellingsvergunningen voor de zorgstudenten die daarvoor vereist zijn". Dat is een schijnconstructie, concludeert de inspectie.

Laatste waarschuwing

Zorggroep Drenthe krijgt een boete opgelegd van 224.000 euro, Avans+ krijgt een boete van 347.200 euro en Woonzorg Flevoland krijgt boetes van 132.000 en 33.000 euro. Die laatste is voor het overtreden van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag.

Naast de boetes krijgen beide zorggroepen een zogeheten waarschuwing preventieve stillegging. Dat is een laatste formele waarschuwing. Als de situatie of een vergelijkbare situatie zich nog eens voordoet, kan de inspectie een bedrijf of een instelling helemaal stilleggen, meldt RTV Drenthe.

De twee zorginstellingen en Avans+ waren van plan om met de hulp van bemiddelingsbureau Yomema uit Waalwijk jaarlijks zo'n 1200 studenten vanuit Indonesië naar Nederland te halen. Twee jaar nadat de eerste 64 Indonesische verpleegkundigen vanaf 2021 naar Nederland kwamen, werd duidelijk dat het niet goed ging met hen. Een deel van de verpleegkundigen voelde zich in Nederland voorgelogen en uitgebuit.

Ministerie zeer kritisch

Veel van hen stopten met het werk-leertraject. Avans+ besloot daarom geen nieuwe studenten meer aan te nemen. De hogeschool trof in 2024 een schikking met vijftien Indonesische studenten. Ze kregen samen een vergoeding van 100.000 euro.

Al voor het project van start ging, waren vier ministeries zeer kritisch op het project. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) schreef eerder in een rapport dat de opzet van het leer-werktraject niet deugde en dat de hogeschool meerdere wetten en regels had overtreden.

De brommobiel is steeds vaker terug te zien in het Nederlandse straatbeeld, blijkt uit onderzoek van het mobiliteitsdatabedrijf RDC. Waar de populariteit van het kleine voertuig in Amsterdam daalt, neemt die in andere welvarende gemeenten juist toe.

De mini-auto's, zoals de Canta, de Birò en de Opel Rocks-e, zijn een bekend gezicht geworden in Nederland. In de afgelopen vijf jaar groeide het aantal geregistreerde brommobielen volgens RDC van 23.045 naar 32.646, een stijging van 42 procent.

Tussen 2024 en 2025 kwamen er meer dan 3600 voertuigen bij, de grootst gemeten toename tot dusver. "Het aanbod is veranderd én toegenomen", zegt Mirjam van der Esch namens RDC. "Het is met de komst van bijvoorbeeld Birò's en Topolino's hipper en sexyer geworden om in een brommobiel te rijden."

Parkeerquotum

Vooral in Amsterdam won de brommobiel in de afgelopen jaren in rap tempo aan populariteit. Tussen 2020 en 2025 groeide het aantal van 1200 naar 4700. Een verklaring voor die enorme groei is onder meer de parkeervergunning die tijdelijk beschikbaar was voor brommobielen in de hoofdstad.

Waar Amsterdammers normaal gesproken alleen in aanmerking komen voor een parkeervergunning in het gebied waarin zij wonen, konden eigenaren van een elektrische mini-auto, zonder wachtlijst, een vergunning aanvragen die in de hele stad geldig was.

De gemeente stelde daarvoor een quotum van 3000 vergunningen in. De proef zou eigenlijk lopen tot augustus van dit jaar, maar afgelopen september werd het maximaal aantal vergunningen al bereikt. Inmiddels krijgen Amsterdamse brommobieleigenaren alleen nog een vergunning in hun eigen buurt en die ontwikkeling is terug te zien in de RDC-cijfers.

Zo werden in september nog 154 brommobielen nieuw op naam gezet. In januari van dit jaar waren dat er bijna 100 minder. Parkeerbeleid kan de groei direct remmen, zegt Van der Esch. "Dat het aantal terugloopt is geen toeval, maar beleid."

Trend onder jongeren

Waar het aantal brommobielen in Amsterdam afneemt, groeit het in andere welvarende gemeenten juist sterk. In de regio Het Gooi is de toename het grootst. In gemeenten als Blaricum (14 naar 74), Laren (22 naar 81) en Huizen (38 naar 122) steeg het aantal voertuigen fors.

Volgens RDC wijst dit op een verschuiving in het gebruik en wordt de brommobiel steeds vaker gezien als alternatief voor een tweede auto. Andere voordelen zijn dat er geen wegenbelasting betaald hoeft te worden en alleen een bromfietsrijbewijs volstaat, waardoor ook 16-jarigen in het voertuig mogen rijden.

Brommobielen zijn het populairst onder jongeren, volgens RDC. Zo is het aantal jongeren onder de 18 jaar dat een brommobiel bezit verdubbeld van 304 in 2021 naar 617 vorig jaar. Ook in de leeftijdsgroepen 18 tot en met 25 jaar (van 745 naar 1267) en 26 tot en met 35 jaar (van 1407 naar 2138) wordt het vaakst gereden in zo'n klein voertuig.

De bultrugwalvis die inmiddels een week voor de Duitse Oostzeekust ligt, heeft de afgelopen uren nauwelijks bewogen. "Hij ademt nog steeds. Hij ligt in het water, dat nu iets lager staat doordat het waterpeil iets gedaald is", zegt zeebeschermingsexpert Franziska Saalmann van Greenpeace tegen het Duitse persbureau DPA.

Het dier wordt inmiddels continu in de gaten gehouden. 's Nachts is de politie verantwoordelijk voor de bewaking. "Er is een dienstrooster opgesteld om te zorgen dat de walvis niet alleen is", zegt een woordvoerder van de waterpolitie tegen DPA.

Een kustpatrouilleboot in de baai bij de kustplaats Wismar moet ervoor zorgen dat niemand in de buurt van de walvis komt. Er is een gebied van 500 meter rond de walvis afgezet, waar geen schip of boot mag binnenvaren.

Toen een team van experts samen met de waterpolitie in een rubberbootje vanochtend dicht bij het dier kwam, reageerde het dier nauwelijks. "We hebben ook geprobeerd hem aan te zetten tot bewegen door lawaai te maken. We sloegen met een peddel op het water, maar er kwam geen reactie, en dat toont ook dat het dier nog steeds verzwakt is."

De 12 tot 15 meter lange walvis ademt ongeveer om de vijf minuten. Dan is een kleine waterwolk boven zijn lichaam te zien. Volgens Saalmann is dat een normale ademfrequentie. "Dat lijkt mij op dit moment niet verontrustend, maar ook dat is iets wat we in de gaten blijven houden."

Omdat het waterpeil van de Oostzee is gedaald, is het momenteel minder waarschijnlijk dat de walvis zelf kan wegzwemmen. "Het waterpeil zal ook weer stijgen", zegt Saalmann. "Hij kan intussen nog wat kracht opdoen door de rust die we hem willen geven."

Weggezwommen en weer gestrand

Maar mocht de walvis op eigen kracht kunnen wegzwemmen, dan nog is het niet duidelijk of hij de weg terug naar de Noordzee kan vinden. Saalmann zei daarover tegen de ZDF dat niet precies bekend is of het dier ziek is en in welke mate zijn oriëntatie en conditie verzwakt zijn.

In dat geval kan het zijn dat hij niet goed kan functioneren en weer zal verdwalen, aldus Saalmann. Maar vooralsnog willen de experts de hoop niet opgeven, zei Saalmann. "De overlevingskansen worden op dit moment niet beter. Het is een moeilijke situatie voor hem. Hij leeft verzwakt in een leefgebied dat niet voor hem geschikt is. We hopen alleen het beste."

De bultrug strandde een week geleden voor de Oostzeekust bij de plaats Timmendorfer Strand, bij Lübeck. Daar groeven reddingswerkers een geul waarna het dier zichzelf kon bevrijden. Afgelopen zaterdag strandde de walvis echter opnieuw, ditmaal in de baai bij Wismar.

Sindsdien sleept de situatie zich voort. In de nacht van zondag kon het dier zich bij stijgend waterpeil aanvankelijk zelf bevrijden van een zandbank voor het onbewoonde eiland Walfisch. Kort daarna dook hij echter opnieuw op, op een plek van ongeveer twee meter diep.

Sindsdien ligt hij daar:

Israël heeft een reservebataljon geschorst voor het belagen en vasthouden van een team journalisten van de Amerikaanse nieuwszender CNN. De Israëlische legertop spreekt van "een ernstige ethische en professionele misstap".

Het incident vond donderdag plaats in het Palestijnse dorp Tayasir op de bezette Westelijke Jordaanoever. Jeremy Diamond, de correspondent voor CNN in Jeruzalem, deed daar met zijn team verslag van de nasleep van geweld door kolonisten. Die hadden bij het dorp een illegale buitenpost gevestigd. Tijdens het maken van de reportage werden de journalisten vastgehouden door Israëlische soldaten.

Volgens de internationale persvereniging Foreign Press Association (FPA) hadden de journalisten zich duidelijk geïdentificeerd. De organisatie veroordeelt de "gewelddadige aanval" op het team van CNN en spreekt van een aanval op de persvrijheid. "De soldaten richtten zich agressief op de bemanning en aanwezige Palestijnse burgers en richtten hun geweren op hen", aldus de FPA.

Het team van CNN filmde hoe de Israëlische soldaten hen belaagden en daarna vastzetten in hun auto:

Het Israëlische leger liet na onderzoek naar het incident weten het voorval te betreuren en de persvrijheid te respecteren. Een woordvoerder van het leger, luitenant-kolonel Nadav Shoshani, schrijft op X dat het gedrag en de verklaringen van de soldaten ingaat "tegen alles wat van onze soldaten wordt verwacht. We zullen het onderzoeken."

Het leger zegt dat de eenheid zich terugtrekt van de Westelijke Jordaanoever en een training zal volgen om haar "professionele en ethische principes" te evalueren. Ook meldt het leger dat de beschuldiging dat een van de soldaten geweld gebruikte, verder wordt onderzocht door de autoriteiten. CNN en de FPA zeggen dat bij de aanhouding een fotojournalist in de wurggreep werd gehouden. Daarbij zou zijn camera zijn beschadigd.

Op de bezette Westoever worden vaker journalisten tegengewerkt. Volgens Reporters without Borders (RSF) is de repressie tegen journalisten op de Westelijke Jordaanoever en het eveneens bezette Oost-Jeruzalem afgelopen maanden toegenomen en geïntensiveerd.

Israël heeft sinds het begin van de oorlog in de Gazastrook op 7 oktober 2023 tientallen Palestijnse journalisten gearresteerd, vaak zonder aanklacht. Ook kwam er tijdens de oorlog een recordaantal journalisten om: volgens de Verenigde Naties zeker 247. Niet eerder in de recente geschiedenis werden in conflictgebied zo veel journalisten gedood als door Israël.

Veel kritiek

Het geschorste reservebataljon maakt deel uit van Netzah Yehuda, een Israëlische legereenheid die in 1999 werd opgericht voor ultraorthodoxe en religieus-nationalistische soldaten. De eenheid was tot eind 2022 vooral actief op de Westelijke Jordaanoever, maar is sindsdien ingezet in het noorden van Israël en aan de zuidelijke grens van de Gazastrook.

De eenheid kreeg veel kritiek toen in 2022 een Palestijns-Amerikaanse man overleed nadat hij door Netzah Yehuda was aangehouden bij een checkpoint op de Westelijke Jordaanoever. De man, achter in de zeventig, werd onder meer gedwongen lange tijd op zijn buik te liggen en stierf uiteindelijk aan hartfalen.

De VS wilde eerder sancties opleggen aan de Netzah Yehuda-eenheid vanwege ernstige mensenrechtenschendingen, maar zover kwam het niet.

Illegaal

Sinds 7 oktober 2023 is het geweld door Israëlische kolonisten tegen Palestijnse gemeenschappen op de Westelijke Jordaanoever toegenomen. Israëlische veiligheidstroepen treden maar beperkt op tegen kolonisten en kiezen vaak hun kant.

Israël veroverde de Westelijke Jordaanoever in 1967, tegelijk met de Gazastrook en Oost-Jeruzalem. Sindsdien houdt Israël het gebied bezet. Op de Westoever wonen zo'n drie miljoen Palestijnen en ongeveer 700.000 kolonisten in nederzettingen. Volgens het internationaal recht zijn de nederzettingen illegaal.

Wat houdt de bezetting van de Westelijke Jordaanoever in, en wat betekent die voor Palestijnen die er wonen? Onze correspondent laat het zien in deze eerder gepubliceerde video:

The basic principle of radar systems is simple enough: send a radio signal out, and measure the time it takes for a reflection to return. Given the abundant sources of …read more

(Telecompaper) France's public sector entities ordered EUR 84 million worth of public cloud services in 2025, up 62 percent year-on-year, according to a new report...

Hoe overleef je als jonge artiest? Afgaand op het relaas van de Ierse muzikant John Blek is dat niet eenvoudig. Hij stortte zich op 16-jarige leeftijd op een muziekcarrière. In het begin hield hij dat alleen vol door 'real jobs' erbij te doen, zoals hij gekscherend zegt. Een tijd werkte hij in medicijnenfabriek, later ging hij aan de slag in een schoenenwinkel.

Tegenwoordig kan hij behoorlijk leven van zijn artiestenbestaan. John Blek was een van de Ierse kunstenaars die drie jaar lang deelnamen aan een proefproject voor een basisinkomen voor artiesten. Het maakte voor hem een wereld van verschil. "Ik dacht dat ik de loterij had gewonnen."

Blek investeerde een deel van zijn basisinkomen in de bouw van een nieuwe opnamestudio in zijn achtertuin. Hij is niet meer afhankelijk van dure commerciële studio's. "De meeste muzikanten kunnen hier alleen maar van dromen", vertelt hij. "Het heeft me creatieve vrijheid gegeven. Ik hoef me niet langer te haasten, omdat ik maar een beperkte studiotijd heb en een snel slinkende bankrekening."

Win-win voor Ierland

Na het succes van het proefproject besloot de Ierse regering dit jaar het basisinkomen voor artiesten permanent te maken. "In Ierland hechten we enorme waarde aan kunstenaars", zegt minister van Cultuur Patrick O'Donovan tegen de NOS.

"We willen met het basisinkomen erkennen dat er mensen zijn die met hun artistieke talent veel aan ons land geven, maar er geen goede financiële beloning voor krijgen. We willen hun bestaan minder onzeker maken."

Het zijn niet alleen kunstenaars die ervan profiteren. De regering deed grondig onderzoek naar de impact van het basisinkomen. Voor iedere euro die de overheid uitgaf aan het basisinkomen, kreeg de Ierse economie 1,39 euro terug. "Het is een win-win voor Ierland", aldus de minister.

Hoe werkt het Ierse basisinkomen voor kunstenaars?

Het is geen enorm bedrag wat de kunstenaars krijgen (zie kader). In een stad als Dublin, waar je al snel 2500 euro per maand aan huur betaalt voor een eenvoudig appartement, dekt het niet eens de woonlasten. Maar voor artiesten als Aisling O'Mara maakte het een enorm verschil.

Haar carrière als actrice begon met vallen en opstaan. Ze werkte tot 25 uur per week in een kledingwinkel en in haar vrije uren werkte ze aan het schrijven van toneelscripts en acteerde ze in toneelstukken. "Ik kreeg betaald voor 25 uur per week, terwijl mijn werkweek in werkelijkheid 60 uur was. Het was echt jongleren."

Ze was een van de 2000 gelukkigen die in 2022 werd uitgekozen voor het proefproject. Voor haar was het meer dan financiële ondersteuning, het maakte ook haar kunst beter. "Ik kreeg de kans om 'nee' te zeggen tegen bepaalde projecten die ik anders wel had aangenomen voor het geld. Als acteur is het heel belangrijk voor je creativiteit dat je de ruimte en tijd krijgt om na te denken over je werk."

O'Mara's carrière begint de laatste jaren een steeds hogere vlucht te nemen. Vorig jaar speelde ze in de Hollywood-film Blue Moon met Ethan Hawke. De laatste maanden speelt ze de hoofdrol in het toneelstuk Poor, een vertolking van de bestseller van het gelijknamige boek van Katriona O'Sullivan. Ook het toneelstuk is een succes: de voorstelling werd begin dit jaar met zes weken verlengd.

Was ze zover gekomen zonder het basisinkomen? O'Mara is stellig: "Ik zou anders nooit deze fase van mijn carrière hebben bereikt." Hetzelfde verhaal geldt voor muzikant John Blek. In januari kwam zijn album The Midnight Ache uit, dat was geproduceerd in zijn eigen studio en uitgebracht onder zijn eigen label. Maakte het basisinkomen het verschil? "Absoluut."

Cultureel powerhouse

Toch kun je je afvragen of het culturele powerhouse Ierland een basisinkomen voor artiesten nodig heeft. Het land heeft artiesten als U2 en The Cranberries en schrijvers als Sally Rooney en Paul Lynch voortgebracht. Ook op filmgebied slepen Ierse acteurs en filmregisseurs de laatste jaren de ene na de andere prijs binnen, van Cillian Murphy tot recent nog Jessie Buckley, die een Oscar won voor beste actrice met de film Hamnet.

"Jazeker, onze cultuur bloeit", erkent muzikant John Blek. "Maar dat komt niet uit de lucht vallen. Er moet een plek zijn waar je een concert kan doen voor vijftig mensen. Er moeten theaters zijn waar je voor het eerst een comedyshow kan ontwikkelen. Anders krijg je nooit een Oscar, een Grammy of een wereldwijde sensatie."

Blek omschrijft het basisinkomen dan ook als bemesting voor het prille zaad van de kunst. "Het creëert een voedingsbodem voor kunst in Ierland. We hebben geen olie of gas. Maar we hebben wel onze kunst!"

Een 48-jarige man is vanochtend op een bouwplaats in Zaandam onder een betonplaat gekomen en overleden. Dat bevestigt een woordvoerder van de Nederlandse Arbeidsinspectie aan de regionale omroep NH.

De hulpdiensten werden even na 08.00 uur gealarmeerd over het ongeval aan de Thorbeckeweg in Zaandam. Daar zijn werkzaamheden bezig om de verkeersdruk te verlagen. Het is nog onduidelijk waardoor het ongeluk heeft kunnen gebeuren.

De Arbeidsinspectie is een onderzoek begonnen.

(Telecompaper) Argentina's telecommunications regulator Enacom has proposed a number of strict conditions to authorise Telecom Argentina's acquisition of...

De Erasmusprijs 2026 is toegekend aan kunstenaar en regisseur Steve McQueen. Dat heeft de Stichting Praemium Erasmianum bekendgemaakt.

De oeuvreprijs wordt jaarlijks uitgereikt aan een persoon of instelling die een buitengewone bijdrage heeft geleverd op het gebied van geesteswetenschappen, sociale wetenschappen of de kunsten.

Het thema van dit jaar is Ecce Homo, oftewel Zie de mens, schrijft de stichting in een persbericht. "In een wereld die wordt gekenmerkt door polarisatie en ongelijkheid vraagt McQueens werk om aandacht en empathie. Het nodigt ons uit om zorgvuldig en zonder vooroordelen te kijken -ecce homo- en onszelf in de ander te herkennen."

De Bezette Stad

De Britse McQueen (56) is onder meer bekend van de film 12 Years a Slave, dat het verhaal vertelt over een zwarte man die wordt ontvoerd en tot slaaf wordt gemaakt. Voor die film kreeg hij in 2014 als eerste zwarte regisseur een Oscar voor in de categorie Beste Film.

In 2023 verscheen de documentairefilm Occupied City, in het Nederlands De bezette stad. Aan die film werkte McQueen drie jaar, samen met zijn Nederlandse vrouw Bianca Stigter. Het stel is al jaren samen en woont deels in Londen en deels in Amsterdam. De documentaire duurt 4,5 uur en verbindt de bezetting van Amsterdam door de nazi's met de coronapandemie en de daaraan verbonden protesten.

Een kunstversie van de film, die 34 uur duurt, werd van september 2025 tot eind januari dit jaar vertoond op de voorgevel van het Rijksmuseum in Amsterdam.

"Als regisseur en kunstenaar toont McQueen bij uitstek wie we zijn in momenten van kwetsbaarheid, hoe we met elkaar omgaan en hoe de geschiedenis ons heden vormt", zegt de stichting. "Dat doet hij zonder te oordelen en zonder morele complexiteit." Volgens de stichting sluit dat aan "bij de humanistische geest van Desiderius Erasmus", naar wie de prijs vernoemd is.

De Erasmusprijs bestaat sinds 1958 en werd 68 keer uitgereikt. Onder anderen komiek Trevor Noah, componist John Adams, choreograaf Hans van Manen en de online encyclopedie Wikipedia kregen de prijs eerder.

Aan de Erasmusprijs is een geldbedrag van 150.000 euro verbonden. De regisseur krijgt de prijs in het najaar uitgereikt door koning Willem-Alexander.

Opnieuw is de mogelijkheid uitgesteld om in één keer een bedrag uit je pensioenpot op te nemen. Uit de voorjaarsnota blijkt dat het kabinet het zogeheten 'bedrag ineens' pas in 2029 wil laten ingaan.

Met dat 'bedrag ineens' zouden gepensioneerden 10 procent van hun complete pensioenpot kunnen opnemen. Wie, bijvoorbeeld, 250.000 euro heeft opgebouwd, zou in één keer 25.000 euro kunnen opnemen aan het begin met zijn of haar pensioendatum.

Het idee is dat dit bedrag besteed kan worden aan bijvoorbeeld een camper, bootje of de studie van een kleinkind. De maandelijkse pensioenuitkering wordt dan wel iets lager.

Fiscale gevolgen

Het wetsvoorstel ligt al ruim een jaar bij de Eerste Kamer. De ingangsdatum werd al uitgesteld tot juli 2026. De minister wilde meer duidelijkheid hebben over de fiscale gevolgen.

Budgetvoorlichter Nibud waarschuwde dat mensen zich niet te rijk moeten rekenen met een grote som geld. Door de eenmalige verhoging van het inkomen, kan iemand het recht op zorg- of huurtoeslag verliezen of deels verliezen.

Daarnaast drongen pensioenfondsen erop aan dat de regeling werd uitgesteld. De Pensioenfederatie, de koepel van pensioenfondsen, vreesde dat het bedrag ineens een te grote extra taak zou worden voor de pensioenfondsen.

De meeste fondsen zitten nog volop in de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel, wat een uitdaging betekent voor hun administratie. Bij die pensioentransitie wordt de collectieve pensioenpot opgeknipt in kleine, individuele potjes. De hoogte van de maandelijkse uitkering gaat meer meebewegen met de economische groei.