Aggregator

Mars in Tsjechië voor behoud publieke omroep: ‘Willen geen Hongarije worden’

2 hours 27 minutes ago

In Tsjechië hebben duizenden mensen geprotesteerd tegen geplande hervormingen van de publieke omroep. De regering van de populistische premier Babis wil de financieringsstructuur aanpassen en bezuinigingen doorvoeren. Critici vrezen dat de regering daarmee politieke controle over de publieke media probeert te krijgen.

"Media, niet te koop!" wordt er gescandeerd in de oude binnenstad van Brno, waar zo'n 3000 mensen een protestmars liepen. "Het is simpel: de regering is bang om gecontroleerd te worden, dus wil ze de media controleren", zegt een demonstrant. "Zonder publieke omroep houden we alleen kleine bladen en podcasts over. Dat is niet genoeg."

De 72-jarige Vera Schöbl is ontroerd door de hoge opkomst. "Ik had niet verwacht dat zoveel mensen, jong en oud, zouden komen." De voormalige dokter groeide op in het communistische Tsjechoslowakije, dat in 1993 werd opgedeeld in twee landen. "Ik wil niet dat we teruggaan naar die tijd. Dat nooit meer."

De Tsjechische regering wil de verplichte omroepbijdrage afschaffen en de omroep voortaan, met een lager budget, uit de normale begroting financieren. Cultuurminister Klempír belooft dat het omroepbestuur ongewijzigd blijft, maar daar hebben de betogers geen vertrouwen in.

Gewiekster dan Orbán

Betogers zijn bang dat Tsjechië het 'nieuwe Hongarije' wordt, waar ex-premier Orbán de rechtsstaat de afgelopen jaren uitholde en het land op ramkoers met de EU bracht. Zij gingen niet alleen in Brno, maar ook in elf andere steden de straat op. Een eerder protest van de actiegroep 'Eén miljoen stemmen voor democratie' in hoofdstad Praag trok eerder dit jaar naar schatting 200.000 mensen.

Ook buurland Slowakije lijkt als afschrikwekkend voorbeeld te dienen. Daar verving de regering-Fico kort na haar aantreden de publieke omroep. Sindsdien zijn bestuurders, journalisten en presentatoren geleidelijk vervangen voor regeringsgetrouwe opvolgers.

"Ze willen de media overnemen zoals Orbán deed, maar dan gewiekster", zegt Libor Bríza, een van de betogers in Brno. De maatregelen lijken onschuldig en puur om de financiële structuur te gaan, maar kunnen verstrekkende consequenties hebben, vreest hij. "Daarom gaan we nu de straat op, voordat het te laat is."

Een groot verschil met Hongarije is dat Babis regeert met een coalitie van drie onderling concurrerende partijen en zonder meerderheid in de senaat. Ook krijgt hij weerstand van de president, die tot de oppositie behoort, en de in ruime meerderheid pro-Europese bevolking.

Protestbereidheid

Het belang van democratie, rechtsstaat en vrije pers wordt in Tsjechië breed gedeeld. Met het communistische verleden en de Praagse Lente (1968) in het geheugen zijn veel Tsjechen bereid de straat op te gaan tegen antidemocratische stappen. Tijdens de eerste regeertermijn van Babis (2017-2021) gingen meermaals honderdduizenden de straat op tegen corruptie en leiderschap.

De persvrijheid in het Midden-Europese land behoort op dit moment tot een van de ruimste ter wereld. Op de jaarlijkse ranking van Reporters Without Borders staat Tsjechië op 11, boven landen als Duitsland en België. Het land huisvest ook het roemrijke Radio Free Europe.

Babis fulmineert al jaren tegen vermeende partijdigheid van de Tsjechische omroep. Onderzoeksjournalisten onthulden onder meer belangenverstrengeling van Babis' bedrijvenimperium Agrofert en misbruik van EU-subsidies, waarna strafrechtelijke vervolging tegen Babis werd ingesteld. De regeringscoalitie heeft vervolging onlangs onmogelijk gemaakt.

Onrealistische eisen

De Tsjechische regering spreekt bij de hervorming van de publieke omroep vooral over de noodzaak om te besparen. De kritiek van Babis richt zich nu minder op de inhoud en meer op het vermeende financiële wanbeheer. De hervorming moet 1,4 miljard kronen (ruim 57 miljoen euro) opleveren.

Volgens de omroepbesturen bevat de nieuwe mediawet bewust een aantal juridische vaagheden, die inhoudelijke ingrepen in de toekomst mogelijk maken. Ook worden onrealistische eisen gesteld, zoals de verplichting om radio-uitzendingen toegankelijk te maken voor doven en slechthorenden.

De protestmars in Brno trok onder meer langs het gebouw van de Tsjechische radio. "Bedankt!" riepen de demonstranten naar de omroepmedewerkers die uit het raam hingen. "Jullie bedankt!" werd er teruggeroepen naar de betogers.

Demonstrant en filmmaker David Schöbl hoopt dat de Tsjechische democratie sterk genoeg is om de autoritaire beweging af te remmen. "Ons systeem is nog goed, maar de regering zoekt allerlei manieren om haar plannen erdoor te krijgen." Hij zal daarom blijven protesteren. "Totdat het niet meer kan. Dan ben ik weg hier."

Vrouw (67) overleden na koeienaanval in Oostenrijk, man zwaargewond

2 hours 44 minutes ago

Bij een aanval van een kudde koeien in een weide in Oostenrijk is vanmiddag een 67-jarige vrouw overleden. Haar 65-jarige echtgenoot is zwaargewond per traumahelikopter overgebracht naar een ziekenhuis.

De vrouw raakte bij de aanval in Oberlienz in Oost-Tirol dermate zwaargewond dat ze ter plekke overleed. De koeienaanval vond plaats in een weidegebied waar volgens de politie van Tirol tientallen koeien van verschillende lokale boeren graasden.

Het echtpaar had geen hond bij zich. Soms vallen koeien honden aan, vooral als ze hun kalveren willen beschermen. Waarom de kudde het echtpaar aanviel, is onbekend. De politie doet onderzoek naar het ongeluk.

Tweede incident

Vorig jaar vond een soortgelijk incident plaats in Oostenrijk, toen een 85-jarige man overleed in Ramsau am Dachstein na een aanval van een kudde koeien.

De autoriteiten en boeren adviseren wandelaars voorzichtig te zijn in de buurt van koeien. Het advies is om afstand te houden, honden aangelijnd te houden, op gemarkeerde wandelpaden te blijven en naderend vee nooit de rug toe te keren.

Franse erfgoedwet doet door Nederlander gerund oorlogsmuseum de das om

2 hours 53 minutes ago

Na twintig jaar valt het doek voor Romagne 14-18, de omvangrijke privécollectie van de Nederlandse Fransman Jean-Paul de Vries. Door strengere handhaving van de Franse erfgoedwet is een groot deel van zijn collectie met restanten uit de Eerste Wereldoorlog in beslag genomen. Na de zomer sluit het museum in het noorden van Frankrijk definitief zijn deuren.

Karkassen van geweren, verweerde helmen, stukken hout uit de loopgraven: Frankrijk trekt veel liefhebbers die speuren naar resten van de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). Maar waar dit jarenlang oogluikend werd toegestaan, treedt de Franse staat steeds harder op; oorlogsresten vallen onder de nationale erfgoedwet en mogen daarom niet zomaar worden meegenomen.

Spullen in beslag genomen

De Vries is een van de eersten die met de hardere handhaving van de wet wordt geconfronteerd. Zijn collectie, die hij verzamelde rondom het dorpje Romagne-sous-Montfaucon, trok jaarlijks tienduizenden bezoekers: van groepen scholieren tot overheidsfunctionarissen. De populaire reisgids Lonely Planet nam het op in een boekje met best bewaarde geheimen in Europa.

"Mijn hele leven ben ik altijd trouw gebleven aan het principe dat deze collectie uit 5 kilometer rondom dit huis moest komen", vertelt de Vries tijdens een rondleiding door zijn omgebouwde boerenschuur. "In het begin was dat puur een kwestie van logica, want je rugzak was zo zwaar en zo vol na 2 kilometer dat je wel naar huis moest. Maar uiteindelijk is het mijn handelsmerk geworden. Zo laat ik zien wat een oorlog doet met een dorpje zoals Romagne."

Een massale inbeslagname door de Franse douane maakt binnenkort een definitief einde aan zijn museum. Na een huiszoeking vorig jaar zomer nam de douane in oktober 25.000 objecten in beslag. "Met veertig man sterk hebben ze het museum ontleed", zegt de Vries. "Iemand van de douane zei: 'Je hebt gewoon de pech dat jij de grootste en mooiste collectie met bodemvondsten hebt. Je hebt het bal geopend'."

Rood-witte linten

Met de spullen die zijn achtergelaten bouwde de Vries samen met vrijwilligers het museum weer op. "We willen het nog een waardig afscheid geven." Tussen de memorabilia van vergeelde krantenknipsels tot roestig kookgerei hangen stickers van de douane. Achter rood-witte linten staan kartonnen dozen opgestapeld. "Dat hebben we bewust gedaan", zegt de Vries. "Dit is nu deel van ons verhaal."

Al sinds de 19de eeuw kent Frankrijk voorlopers van wat nu de Code du Patrimoine heet: een reeks wetten om het nationale erfgoed te beschermen. Op basis van deze wetten wordt illegale handel bestreden, de bescherming van historische monumenten geregeld en bepaald hoe met archeologische vondsten wordt omgegaan.

Die bepalingen werden in 2016 verder aangescherpt, zegt jurist Marie Cornu, directeur onderzoek bij het Centre national de la recherche scientifique (CNRS) en gespecialiseerd in cultureel erfgoedrecht. "Toen is bepaald dat alles wat uit de bodem komt in handen van de staat moet zijn, wanneer het archeologische waarde heeft. Dat geldt voor zowel gebouwen als losse voorwerpen. Het idee is dat de staat de natuurlijke eigenaar is."

Nooit aangegeven

Rondom de Noord-Franse plaats Verdun, waar een van de bloedigste veldslagen van de oorlog plaatsvond, hangen sinds kort affiches die bezoekers daar op wijzen. "Laten we samen ons erfgoed beschermen", staat er boven de waarschuwing dat het oprapen van of graven naar oorlogsresten wordt beschouwd als archeologisch onderzoek, wat zonder toestemming strafbaar is.

"De vraag speelde: vanaf wanneer is iets archeologisch?", zegt Cornu. "Hoe oud moet een object zijn om daaronder te vallen? De rechter heeft in zaken over vondsten uit de Eerste Wereldoorlog geoordeeld dat archeologie niet alleen over heel oude objecten gaat. Ook recente vondsten kunnen als archeologisch erfgoed worden beschouwd."

Soms is lastig te bepalen in hoeverre die wet moet worden doorgevoerd, zeker als er tegenstrijdige belangen spelen. "In het erfgoedrecht is er altijd een moeilijke afweging tussen het algemeen belang en privé- en commerciële belangen", zegt Cornu. "Die komen niet altijd overeen met de bescherming van erfgoed. Daarom is er een systeem van vergunningen."

De Vries heeft zijn collectie nooit officieel aangegeven, vertelt hij. "Ik heb samengewerkt met douaniers, politieagenten. Iedereen komt hier al jaren over de vloer. Nooit heeft iemand er wat van gezegd. We weten niet wat de reden van is waarom ik in één keer de hele verzameling kwijt ben."

Momenteel loopt een onderzoek naar de herkomst van de in beslag genomen spullen van de Vries. Mogelijk zal dit leiden tot een rechtszaak.

Dorpsfeesten en festivals zuchten onder regeldruk: 'Komt steeds meer bij kijken'

3 hours 31 minutes ago

Lokale festivals en dorpsfeesten hebben moeite om overeind te blijven. Dat komt door het toenemende aantal regels, stijgende kosten en veel papierwerk, zeggen vrijwilligers die de evenementen organiseren.

Dat zien ze ook in het Brabantse Aarle-Rixtel, waar dit jaar de 49ste editie van het dorpsfeest plaatsvindt. Het vierdaagse evenement ging donderdag van start met een grote jaarmarkt die zo'n 8000 bezoekers trok. Daarna volgde een bomvol weekendprogramma met onder meer een quizavond, een talentenshow, een feestavond met livemuziek en een zeskamp met prijsuitreiking.

Achter die gezellige dagen zit maandenlange voorbereiding. "We organiseren dit dorpsfeest dit jaar met zeven vaste vrijwilligers, er zijn vijf commissies en tijdens het feest helpen gelukkig nog ongeveer veertig mensen mee," vertelt organisator Marlijn Michels. "Maar er komt tegenwoordig steeds meer kijken bij het organiseren van zo'n evenement."

Het dorpsfeest draait al jarenlang volledig op vrijwilligers, terwijl de eisen vanuit gemeenten en veiligheidsinstanties blijven toenemen. "Er zijn steeds meer regels rondom vergunningen, EHBO, verkeersmaatregelen en veiligheid", zegt Michels. "Dat maakt het organiseren niet onmogelijk, maar wel een stuk intensiever."

Samenwerking met de gemeente

De organisatie heeft goed contact met de gemeente, zegt ze. Maar zij lopen ook tegen bepaalde zaken aan. "Bij zo'n jaarmarkt moeten wij als organisatie zelf de bewegwijzering regelen. Dat is best een kostenpost. Dan krijg je weleens discussie over voor wie die rekening is."

Daarnaast merkt Michels dat er vanuit de gemeente en veiligheidsregio steeds meer vragen komen. Bij vergunningaanvragen moet onder meer worden aangegeven hoeveel bezoekers worden verwacht, hoe wordt omgegaan met versterkte muziek, alcoholregels en verkeersmaatregelen. Ook moeten plattegronden worden aangeleverd en moet duidelijk zijn wat er gebeurt bij bepaalde weersomstandigheden.

Ook zijn de regels rondom EHBO uitgebreider geworden. "We moeten van tevoren aangeven hoeveel EHBO'ers aanwezig zijn en bijhouden hoeveel schrammetjes of kleine ongelukken er zijn." Tegelijkertijd begrijpt Michels die aanpak. "Als we dat één of twee jaar doen, dan weet de veiligheidsregio ook hoeveel ambulances beschikbaar moeten zijn."

Volgens Michels wordt de organisatie hierdoor wel steeds professioneler. "Als je het al een paar jaar doet, dan heb je veel papierwerk op een gegeven moment al klaarliggen."

Stekker eruit

De gemeente Laarbeek, waar Aarle-Rixtel onder valt, herkent dat organisatoren van evenementen steeds meer te maken krijgen met wet- en regelgeving en de bijbehorende verplichtingen. "Veiligheid en openbare orde staan daarbij altijd voorop. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk om hierin samen op te trekken met organisatoren", zegt de gemeente.

Het lokale festival Hûnewipperrock in Rinsumageast in Friesland trok voor dit jaar de stekker er juist uit. Vorig jaar kwamen er nog zo'n 2000 bezoekers, maar door een gedwongen verhuizing vanwege nieuwbouwplannen lukte het niet om een nieuwe locatie te vinden.

Volgens organisator Ruerd de Haas spelen regels daarbij ook een rol. "Vanuit de gemeente komen er steeds meer aanvullende eisen. Er moeten meer beveiligers op het terrein staan, terwijl er niet meer bezoekers komen. En vorig jaar moesten onze vrijwilligers een online cursus tot verkeersregelaar volgen, terwijl we nooit problemen hebben gehad."

Ook andere festivals stoppen of schalen af. De organisatie van muziekfestivals Pitfest en Roots, Ribs & Brews in Emmen stopt volgend jaar. Festival Beilen organiseert dit jaar nog maar één festival in plaats van twee, omdat de voorbereiding te zwaar wordt voor vrijwilligers, zo meldde RTV Drenthe.

Minder bureaucratie

De Landelijke Vereniging voor Kleine Kernen (LVKK) zet zich in voor de leefbaarheid van dorpen en kleine kernen en herkent dit beeld. "Regels zijn natuurlijk nodig, je wilt niet dat er vervelende dingen gebeuren op je terrein", zegt voorzitter Hanneke Willemstein. "Het is begrijpelijk dat gemeenten daarin ook zoekende zijn. Maar van tevoren moet er zoveel worden afgekaderd. Dat komt wel aan op vrijwilligers die dit veelal doen naast een drukke baan."

De vereniging pleit voor minder bureaucratie bij kleine evenementen, een vaste gemeentelijke evenementencoördinator die meedenkt en overkoepelende en meerjarige vergunningen. Ook is er onlangs een meldpunt ingericht waar organisatoren knelpunten kunnen delen.

Dorpsfeesten zijn van enorm belang, vindt Willemstein. "Veel jongeren zijn in dorpen vaak al aangewezen op openbaar vervoer om te kunnen uitgaan in de stad. Dit soort feesten zijn vaak het enige dat er nog is in een dorpskern."

Experts: klimaatverandering is 'catastrofale dreiging voor volksgezondheid'

3 hours 32 minutes ago

Klimaatverandering moet in Europa worden behandeld als internationale noodsituatie voor de volksgezondheid. Dat stelt een speciale commissie die is opgezet door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

De commissie beschrijft klimaatverandering als "een catastrofale dreiging voor de volksgezondheid, veiligheid en sociale stabiliteit" die vraagt om deze hoogste noodstatus die de WHO kent.

Landen worden opgeroepen te werken aan tal van maatregelen, waaronder het vrijmaken van geld, het verzorgen van voorlichting over de gezondheidsrisico's van klimaatverandering en het opzetten van waarschuwingssystemen.

Verder moeten klimaatbestendigheid en duurzaamheid worden opgenomen in de opleiding van zorgprofessionals, adviseert de commissie, ook om de CO2-uitstoot van de zorg (in Nederland zo'n 7 procent van de totale uitstoot) te verminderen.

Daarnaast adviseert de commissie klimaatverandering ook op de agenda te zetten bij organen die zich bezighouden met veiligheid. Daarbij zou het als veiligheidsdreiging moeten worden gezien. Alle ministeries die te maken hebben met kwesties die aan het klimaat raken, zouden daarbij betrokken moeten worden, schrijft de commissie.

Vroegtijdige sterfte

"De impact van klimaatverandering is heel groot", zegt Ernst Kuipers, de oud-minister van Volksgezondheid die deel uitmaakte van de commissie die vandaag bij de WHO in Genève haar bevindingen presenteerde. "Zo groot dat er eigenlijk geen ontsnappen aan is. Dit gaat verder dan een hittegolf bij ons, in juli. Dit raakt iedereen en heeft grote gevolgen voor onze gezondheid."

Zo beschrijft de commissie studies over vroegtijdige sterfte door klimaatverandering. "Dat zit bijvoorbeeld in vroeggeboortes, hartinfarcten en het risico op vormen van kanker, bijvoorbeeld longkanker door de hele fijne deeltjes die vrijkomen bij bosbranden en bij ons neerdalen", zegt Kuipers. "Het raakt niet alleen kwetsbare groepen. Ook gezonde mensen worden hiermee geconfronteerd."

Verder wijst hij erop dat extreme weerseffecten invloed hebben op migratie. "En dus ook de verspreiding van infectieziekten en antimicrobiële resistentie. Daar merken we allemaal wat van."

Het rapport haalt onder meer een studie aan die concludeerde dat er in 2024 zo'n 63.000 overlijdens zijn vastgesteld als gevolg van hitte in Europa. Een ander eerder onderzoek zag een verband tussen klimaatverandering en een groot deel van de hittedoden in de zomer van 2025. Ook wijst het rapport op onderzoeken naar de impact op voedselzekerheid in Europa, en het risico op verspreiding van infectieziekten door muggen.

Corona

Kuipers, die tijdens de coronacrisis minister was in het kabinet-Rutte IV, vergelijkt de te nemen stappen met de "pandemische paraatheid" waar hij destijds geld voor vrijmaakte. "Dat kun je nu misschien beter vertalen als crisisparaatheid. Je hebt monitoringssystemen nodig en vroege alerts. En je moet systemen hebben waarmee je regionaal en nationaal kunt opschalen in de zorg als dat nodig is."

Nu optreden leidt volgens de commissie tot voordelen op de korte en lange termijn, waaronder schonere lucht, gezonder eten, veiligere infrastructuur en lagere kosten voor gezondheidszorg. "We moeten onze middelen verplaatsen naar preventie, een schone leefomgeving en weerbare systemen", schrijft de commissie.

Noodsituatie

In Nederland wordt de boodschap van Kuipers en zijn collega's in ieder geval onderschreven door de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS). Dat adviesorgaan waarschuwde vorig jaar ook al voor de gezondheidsrisico's van klimaatverandering. "De urgentie die uit dit rapport spreekt, sluit naadloos aan bij onze eigen bevindingen", reageert RVS-voorzitter Jet Bussemaker.

De onafhankelijke commissie waar Kuipers onderdeel van uitmaakte werd ruim een jaar geleden in het leven geroepen door de Europese tak van de WHO. Sindsdien spraken hij en zijn collega's met wetenschappers, politici, zorgprofessionals en het maatschappelijk middenveld in een aantal openbare hoorzittingen. Daaruit is dit advies voortgevloeid. Landen en de WHO kunnen de oproepen van de commissie naast zich neerleggen.

Geduld is zulk een schone zaak, vanaf donderdag kans op neerslag klein

5 hours 10 minutes ago

Oude wijsheden doen het soms best goed en nu dus ook deze. Het weer gaat namelijk echt wel opknappen, maar ga er niet meteen van uit dat dit morgen al het geval is. Dit is helaas wel een reflex die je vaak ziet en dat levert dan weer teleurstellingen op.

Om met het zuur te beginnen: tot en met woensdag is het uitermate wisselvallig. Van tijd tot tijd schijnt even de zon, maar er trekken geregeld ook regengebieden over het land.

Het is vooral nat later op de zondag en ook maandag. Op dinsdag en woensdag valt de meeste regen in de tweede helft van de dag.

Op veel plekken was het vandaag grijs en bewolkt:

Vooral in de ochtend is er nog wel wat zon. De maxima zien we langzaam iets oplopen, van een graad of 15 op maandag en dinsdag naar zo'n 18 graden op woensdag.

Oplopende temperatuur

Maar dan komt het zoet. Vanaf donderdag is de kans op neerslag klein, of het blijft zelfs helemaal droog. Er is flink wat zon en de temperatuur loopt steeds verder op.

Donderdag wordt het op veel plaatsen al 20 graden, in het pinksterweekeinde is een lokale 25 graden wel mogelijk.

Hachelijke momenten voor wadlopers bij Ameland: 'Voeten als ijsklontjes'

5 hours 25 minutes ago

De schrik zit er nog goed in bij de wadlopers die vanochtend vast kwamen te zitten bij Ameland. 32 mensen, onder wie vier gidsen, kwamen in de problemen. "We moesten dicht bij elkaar staan om elkaar warm te houden."

Rond 06.45 uur ging het mis. Een groep wadlopers werd overrompeld door het hoge water, begon onderkoelingsverschijnselen te vertonen en moest door reddingsorganisatie KNRM worden gered met een boot en een helikopter.

Nachttocht

De groep was bijna klaar met een speciale nachttocht, waarbij wadlopers van Holwert naar Ameland lopen. Die tocht wordt één keer per jaar georganiseerd.

Martijn Rijke deed mee aan de nachttocht, die rond 02.30 uur begon. De eerste paar uur ging het best voorspoedig. "Maar op ongeveer 90 procent, met het eindpunt in zicht, liepen we vast. De gidsen zochten naar een doorgang, maar die was er niet meer. Toen zijn de hulpdiensten gebeld."

Vooral de kou was toen vervelend. "Sommige deelnemers hadden ook een korte broek aan. We zijn toen dicht bij elkaar gaan staan, om elkaar warm te houden."

Martijn Rijke over de tocht en de reddingsactie:

Omrop Fryslân sprak met Nynke Heeg, die samen met haar vriendin meeliep. "Het was eigenlijk een heel mooie tocht, de zon kwam op. Toen was alles nog rustig en vredig." Ze beschrijft dat het best even spannend werd, toen ze vast kwamen te zitten. "De een na de ander werd stiller en kouder. Een paar raakten in paniek, maar we konden elkaar wel rustig houden."

Na de reddingsoperatie werden de lopers naar het boothuis van de KNRM op Ameland gebracht, waar ze konden douchen, warme kleding kregen en op temperatuur konden komen. "Mijn voeten waren ijsklontjes", zegt Heeg.

Opgesloten door het water

Ook voor Willard Molenaar van de KNRM was het een bijzondere werkdag; hij moest een aantal wadlopers redden met de boot. Hij denkt dat de lopers zich hebben verkeken op een geul, die dieper was dan ze hadden verwacht. "Normaal sta je daar tot je knieën in het water, maar dat was nu veel hoger. Daarna zijn ze eigenlijk opgesloten door het opkomende water."

Molenaar zegt dat de meeste mensen bij aankomst in het boothuis onderkoelingsverschijnselen vertoonden. "Je bent helemaal nat, je staat stil op de wind. En dan raak je snel onderkoeld."

Na de hectische dag weet wadloper Heeg niet of ze snel weer het wad opgaat. "Ik denk dat ik hier nog wel even van zal dromen."

Natuur de baas

De organisatie van de nachtwandeling zegt dat uit een eigen evaluatie is gebleken dat er geen fouten zijn gemaakt. "We hebben ons goed aan het protocol gehouden", zegt hoofdgids Rense van Slooten. "Dit had iedereen kunnen overkomen. De natuur is daar de baas."

Hij hield vanuit huis de hele nacht de omstandigheden op zijn laptop in de gaten en zou eventuele uitvallers ophalen. Toen de groep in de problemen kwam, sloeg hij meteen alarm.

Van Slooten is blij dat het goed is afgelopen en heeft bewondering voor de groep. "Ze hebben zich kranig gehouden en goed voor elkaar gezorgd."

Zelensky noemt zeer zware drone-aanval op Rusland gerechtvaardigde reactie

5 hours 43 minutes ago

Het Oekraïense leger heeft afgelopen nacht en vanmorgen een van de zwaarste drone-aanvallen uitgevoerd op Rusland sinds het begin van de oorlog. President Zelensky noemt de luchtaanval op Rusland een gerechtvaardigde reactie op de grootschalige bombardementen op Oekraïense steden.

In een week tijd zijn volgens Zelensky 52 mensen in Oekraïne gedood door Russische aanvallen op woonwijken. Enkele honderden mensen raakten gewond.

'Glorie aan Oekraïne!'

"Ik dank de geheime dienst SSU van Oekraïne voor hun nauwkeurigheid", zegt de president op sociale media over de aanvallen op Rusland. De regio rondom Moskou is het zwaarst getroffen. Rusland heeft hier de meeste luchtafweersystemen staan volgens Zelensky "en die overwinnen we. Glorie aan Oekraïne!"

Oekraïne zegt dat in de buurt van de Russische hoofdstad een olieraffinaderij en twee locaties waar olie wordt opgepompt zijn getroffen. Zelensky heeft niet-geverifieerde beelden gedeeld van grote rookpluimen die opstijgen vanaf een plek die zou zijn getroffen. Kyiv valt al langer stelselmatig de Russische oliesector aan.

Burgerslachtoffers gemeld

De lokale autoriteiten van de regio Moskou zeggen dat drie mensen zijn gedood door de Oekraïense aanval. Het zou gaan om een vrouw en twee mannen die in twee woningen verbleven. Op foto's is te zien dat op verschillende plekken in de regio inslagen zijn geweest in woonwijken, volgens Rusland door Oekraïense drones.

Kyiv zegt dat het alleen olie- en energieinfrastructuur aanvalt als reactie op grootschalige Russische aanvallen op burgerdoelen in Oekraïne. Beide landen maken gebruik van stoorzenders om drones uit koers te brengen. Brokstukken van neergehaalde drones komen ook op huizen en auto's terecht.

Vele honderden drones

Volgens de Russische autoriteiten werden afgelopen nacht ruim 550 drones neergehaald. Verspreid over een dag tijd gaat het volgens het ministerie van Defensie zelfs om ruim duizend drones en enkele raketten en zweefbommen die onderweg of boven Rusland werden onderschept. Het Kremlin doet geen uitspraken over hoeveel projectielen doel hebben getroffen.

Alles bij elkaar heeft Oekraïne een van de meest massale luchtaanvallen op Rusland uitgevoerd in ruim vier jaar oorlog. Andersom heeft Rusland in een week tijd ook ongekend hard uitgehaald. Volgens Zelensky werden ruim 3000 drones, 1300 zweefbommen en 70 raketten gelanceerd door de vijand.

'We hebben meer bescherming nodig'

Oekraïne worstelt vooral met het neerhalen van ballistische raketten. Hiervoor is het land nog afhankelijk van door bondgenoten geleverde luchtafweersystemen en -raketten. Maar deze systemen en munitie zijn schaars en kostbaar. "Ons volk heeft meer bescherming nodig", zegt Zelensky in een nieuwe oproep.

Het neerhalen van drones doet Oekraïne met eigen systemen. Onder meer met drones, speciale onderscheppingseenheden en stoorzenders kan een groot deel van de onbemande toestellen worden uitgeschakeld.

Kyiv heeft de productie van drones en raketten fors opgeschaald en kan daarom steeds grotere aanvallen op Rusland uitvoeren. Met verschillende landen, zoals Duitsland en Nederland, heeft Oekraïne overeenkomsten gesloten om samen drones te produceren.

Droneaanval veroorzaakt brand nabij enige kerncentrale in de Emiraten

5 hours 54 minutes ago

Een elektriciteitsgenerator bij de kerncentrale Barakah in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) is geraakt door een drone, die brand veroorzaakte. Dat meldt het staatspersbureau van de Emiraten. Er vielen geen gewonden.

Het ministerie van Defensie van de VAE zegt dat drie drones vanuit het westen de Emiraten binnenvlogen. Twee zouden zijn neergehaald, terwijl de derde insloeg bij de elektriciteitsgenerator nabij de Barakah-kerncentrale.

Volgens het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) zijn de stralingsniveaus bij Barakah normaal gebleven en functioneren de essentiële systemen van de centrale nog. Het IAEA volgt de situatie op de voet en staat in voortdurend contact met de autoriteiten van de VAE, aldus de nucleaire waakhond in een verklaring. Barakah is de enige kerncentrale op het Arabisch Schiereiland.

IAEA-directeur-generaal Grossi reageert bezorgd op de aanval. "Militaire activiteiten die de nucleaire veiligheid bedreigen zijn onacceptabel." Wie achter de droneaanval zit, is onduidelijk. De Emiraten hebben nog geen schuldige aangewezen voor de aanval, noch heeft een partij deze opgeëist.

Aanvallen vanuit VAE

De Amerikaanse krant The Wall Street Journal meldde eerder deze week dat ook de VAE gedurende de oorlog tussen Iran en de VS aanvallen zou hebben uitgevoerd op Iran. Ook Saudi-Arabië voerde volgens persbureau Reuters in die tijd aanvallen uit op Iran.

Zowel civiele- als energie-infrastructuur van meerdere Golfstaten is in de afgelopen maanden herhaaldelijk getroffen door Iraanse drones. Daarbij werden verreweg de meeste aanvallen in de Emiraten uitgevoerd. Volgens de autoriteiten in de VAE werden ruim 2800 Iraanse drones op het land afgevuurd.

Impasse duurt voort

De droneaanval op de kerncentrale komt op een moment dat diplomatieke pogingen om de oorlog tussen de VS en Iran te beëindigen en de scheepvaart in de Straat van Hormuz te hervatten, in een impasse zitten.

Ruim vijf weken na het ingaan van een fragiel staakt-het-vuren liggen de eisen van Washington en Teheran nog altijd ver uit elkaar. Als voorwaarde voor het einde van de oorlog wil de VS dat Iran zijn nucleaire programma ontmantelt en stopt met het blokkeren van de zeestraat.

De eisen van Iran zijn onder meer een einde van de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens, financiële compensatie voor de oorlog en een staakt-het-vuren in Libanon. Geen van beide landen lijkt vooralsnog bereid om vergaande concessies te doen.

De Straat van Hormuz wordt sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op 28 februari grotendeels geblokkeerd door Iran. Normaal gesproken gaat 20 procent van de wereldwijde oliehandel door de smalle zeestraat. Sindsdien zijn de energieprijzen wereldwijd enorm gestegen.

Na aanhoudend geweld door kolonisten tegen Palestijnen belooft Israël onderzoek

6 hours 3 minutes ago

Het Israëlische leger en de Israëlische politie zeggen een onderzoek in te stellen naar een reeks aanvallen de afgelopen dagen van Israëlische kolonisten op Palestijnse bewoners van de Westelijke Jordaanoever. Zulke aanvallen vinden voortdurend plaats. Ook nu waren ze waarschijnlijk bedoeld om de Palestijnen van hun land te verdrijven.

Het Israëlische leger stelt naar eigen zeggen een onderzoek in naar de behandeling vrijdag van een geblinddoekte Palestijnse man door een reservist bij de plaats Bayt Iksa. Volgens het leger had de Palestijn een Israëliër aangevallen voordat hij werd aangehouden en kreeg de soldaat de taak hem in de gaten te houden, schrijft The Times of Israel.

Het leger doet ook onderzoek doen naar gebeurtenissen vrijdag in de plaats Shuqba. Militairen zouden niet hebben ingegrepen toen kolonisten daar auto's in brand staken. "Toen de militairen daar aankwamen, sloegen sommige Israëlische burgers op de vlucht, terwijl anderen doorgingen met het vernielen van auto's", zei een woordvoerder tegen de krant.

Een Israëlisch radiostation plaatste deze video op X:

In verband met deze aanval zijn later alsnog vier Israëlische burgers en een reservist aangehouden. Ze zijn lid van een militie van kolonisten in het gebied.

In een dorp bij Bethlehem zouden kolonisten, onder bescherming van militairen die toekeken, tevergeefs hebben geprobeerd om een een Palestijnse boer van zijn land te verjagen. Ze zouden later met messen zijn teruggekeerd en het paard van de boer hebben meegenomen.

Verslaggever Israël en de Palestijnse Gebieden Sander van Hoorn:

"Na internationale of soms ook nationale ophef wordt er door Israël wel eens een onderzoek ingesteld. Dat gebeurde bijvoorbeeld na beelden van martelingen in de gevangenis Sde Teiman, na de beschieting van ziekenauto's in het zuiden van Gaza en na het vernielen van een beeld van Jezus in het zuiden van Libanon.

De soldaat die dat deed en de soldaat die het filmde kregen beiden dertig dagen militaire detentie opgelegd. Maar dat is een uitzondering. Veel vaker, zoals in het geval van de mishandeling van de Palestijnse gevangenen uit Gaza, komt het nooit tot een rechtszaak.

Volgens de Britse ngo Action on Armed Violence leidt 88 procent van de onderzoeken niet tot een aanklacht of een veroordeling. Kolonisten staan - als ze al worden opgepakt bij gewelddaden op de bezette Westelijke Jordaanoever - vaak eerder op straat dan de Palestijn die ze aanvielen.

De vraag is dan ook of onderzoek nu ergens toe leidt, of dat je er nooit meer wat over hoort. Zo zijn ook de vijf reservisten die een Palestijnse gevangene mishandelden in Sde Teiman uiteindelijk nooit voor de rechter verschenen."

De Israëlische politie maakte gisteren bekend dat ze een onderzoek instelt naar de mishandeling van een waakhond in een Palestijns dorp bij Ramallah. Op beelden die rondgaan is te zien dat een gemaskerde man de hond met een knuppel bewerkt. De eigenaar zei tegen de krant Haaretz dat zijn familie geregeld door kolonisten wordt lastiggevallen.

Palestijnse media berichtten gisteren over meerdere van dit soort aanvallen. Zo gooiden kolonisten met stenen naar Palestijnse auto's op de weg tussen Ramallah en Nablus en vielen ze Palestijnse winkels aan in Jeruzalem en Palestijnse woningen in een dorp bij Nablus. Daarbij zouden meerdere mensen gewond zijn geraakt.

Ook vandaag zijn er weer meldingen van dit soort aanvallen. Volgens het Palestijnse persbureau Wafa raakten vanmorgen vijf Palestijnen gewond bij een aanval van kolonisten op een dorp bij Bethlehem. Een groep kolonisten zou het dorp hebben bestormd en bewoners hebben geslagen en met pepperspray hebben bespoten.

Weinig vertrouwen

Israëlische mensenrechtenorganisaties hebben weinig vertrouwen in onderzoeken van het Israëlische leger. "Dit mechanisme is bedoeld om tijd te rekken en diepgravend onderzoek te vermijden", zei Yahav Erez van de Israëlische ngo Yesh Din in augustus tegen Nieuwsuur. De aanleiding toen was een onderzoek naar de dood van vijftien Palestijnse hulpverleners in Gaza.

"We zien al tientallen jaren dat Israël zichzelf niet serieus onderzoekt", zei Shai Parnes van de mensenrechtenorganisatie B'Tselem. "Af en toe is er zoveel ophef in internationale media of de internationale gemeenschap over een incident dat Israël toch zegt onderzoek te doen, soms zelfs nadat ze betrokkenheid hebben ontkend."

Toenmalig correspondent Nasrah Habiballah maakte in augustus deze reportage over de groei van het aantal Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en de gevolgen voor de Palestijnen die daar wonen:

Tientallen voetbalsupporters met elkaar op de vuist bij tankstation langs A28

7 hours 10 minutes ago

Voetbalsupporters zijn langs de A28 bij Putten met elkaar op de vuist gegaan. Daarbij is zeker één persoon gewond geraakt. Er is nog niemand aangehouden, meldt de politie.

Volgens een woordvoerder vond de confrontatie tussen tientallen supporters plaats bij een tankstation. Ook is een auto in brand gestoken.

De politie kon niet zeggen van welke voetbalclubs de supporters aanhanger zijn. Volgens regionale media gaat het om supporters van Feyenoord en Ajax. De politie onderzoekt dat nog.

Vandaag was de laatste speelronde van de eredivisie waarbij alle clubs om 14.30 uur speelden. Feyenoord speelde een uitwedstrijd tegen PEC Zwolle. Ajax speelde in Friesland tegen Heerenveen.

Zeldzaam grote evacuatie in Duitsland om ontmanteling van WO II-bommen

7 hours 27 minutes ago

In Duitsland werden vandaag op meerdere plekken bommen uit de Tweede Wereldoorlog ontmanteld. Tienduizenden mensen werden daarom geëvacueerd. De ontruiming in de stad Pforzheim was een van de grootste ontruimingen in jaren, schrijft de Duitse regionale omroep SWR. Hulpdiensten uit het hele land waren bij de operatie betrokken.

In Pforzheim, in het zuidwesten van Duitsland, werd deze week bij bouwwerkzaamheden een onontplofte bom van 1,8 ton gevonden. Om die onschadelijk te maken werd een grote operatie op touw gezet. Bijna 30.000 mensen moesten het gebied verlaten. Honderden mensen konden terecht bij noodopvanglocaties.

De politie ging van deur tot deur om te controleren of er nog iemand thuis was. Vooral bij de ontruiming van verzorgingshuizen ontstond volgens de politie enige vertraging, omdat een aantal bewoners weigerde te vertrekken. Nadat zeker 200 agenten het gebied hadden doorzocht, zette de politie drones in om zeker te weten dat iedereen was vertrokken.

De bom die onschadelijk werd gemaakt, is waarschijnlijk een Britse blockbuster. Volgens deskundigen is de ontmanteling daarvan ongebruikelijk omdat hij drie ontstekers heeft, die alle drie onschadelijk moeten worden gemaakt.

Ook in Bitburg, dichter bij de grens met Luxemburg, was een ontmantelingsoperatie aan de gang. In die stad werden zeven bommen onschadelijk gemaakt. De bommen waren van Amerikaanse makelij, zegt de explosievenopruimingsdienst tegen SWR. De evacuatiezone daar was kleiner dan in Pforzheim; bijna 200 bewoners moesten in de vroege ochtend hun huizen en appartementen verlaten.

Dat grote gebieden moeten worden geëvacueerd vanwege onontplofte bommen komt vaker voor in Duitsland. Vorige maand werd nog een bom gevonden in Dresden. Vorig jaar gebeurde dat ook in Keulen en Neurenberg, maar ook in de Franse hoofdstad Parijs.

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Systemen universiteit Utrecht draaien morgen weer na brand in datacenter

7 hours 58 minutes ago

Bijna twee weken na de brand in een datacentrum in Almere komen de systemen van de Universiteit Utrecht weer beschikbaar, meldt de universiteit. Gebruikers kunnen morgen weer inloggen. Ook geplande tentamens gaan dan weer door, maar nog niet in digitale vorm, schrijft RTV Utrecht.

De universiteit heeft enkele servers in het datacentrum in Almere staan en kampte na de brand van eerder deze maand met problemen. Zo waren verschillende netwerken, applicaties en websites niet bereikbaar. Ook werkten digitale deurpassen niet en werd online studeren sterk afgeraden.

Datacentrum NorthC meldde afgelopen woensdag dat het een tijdelijke stroomvoorziening rond had. Sindsdien kunnen klanten hun ICT-systemen "gefaseerd en gecoördineerd" opstarten.

De gebouwen van de universiteit waren afgelopen week al toegankelijk voor studenten en medewerkers, maar de digitale systemen functioneerden nog niet allemaal zoals gebruikelijk.

Meerdere instellingen geraakt

De brand in het datacenter leidde ertoe dat veel websites en andere diensten uitvielen. In het datacentrum staan de servers van verschillende grote instellingen en bedrijven, zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en vervoersbedrijf Transdev.

Het CBS was door de storingen niet goed bereikbaar en de database was niet beschikbaar. Ook de systemen van meerdere huisartspraktijken en apothekers in het land lagen plat.

Oorzaak brand

De oorzaak van de brand is nog niet bekend. Volgens het datacentrum is het onderzoek nog niet afgerond.

Tijger van Duitse showdompteur ontsnapt, politie schiet dier neer

8 hours 8 minutes ago

In de buurt van Leipzig is een tijger ontsnapt. Het dier heeft iemand verwond en werd daarna doodgeschoten door de Duitse politie.

De tijger was van een bekende voormalig dierentemmer, Carmen Zander, die bekendstaat als tijgerkoningin. Zij is zelf niet gewond geraakt, maar een assistent van haar wel. Hij is naar het ziekenhuis gebracht.

De tijger werd gehouden op een industrieterrein. Het is onduidelijk hoe het dier uit zijn verblijf is geraakt. Zwaarbewapende politieagenten hebben de tijger doodgeschoten in een nabijgelegen tuin. De brandweer heeft de omgeving afgezet.

Carmen Zander trad in het verleden op met haar tijgers. Zo was ze in 2018 nog te zien op het Internationaal circusfestival in Monte Carlo. Daarna vestigde ze zich met haar tijgers in de buurt van Leipzig.

De Duitse nieuwssite Focus omschrijft Zander als een controversiële figuur. Ze zou een nieuwe tijgershow hebben opgezet in Schkeuditz, in de buurt van Leipzig, zonder dat ze daar een vergunning voor heeft.

Opluchting bij organisatie songfestival, maar problemen nog lang niet voorbij

8 hours 28 minutes ago

Met Bulgarije als onverwachte winnaar kan de organisatie achter het Eurovisie Songfestival opgelucht ademhalen. Want als Israël, dat tweede werd, had gewonnen, was de discussie over de rol van het land nog verder opgelaaid. Toch blijft de deelname van Israël omstreden. Hoe nu verder met het songfestival en de Nederlandse deelname?

Luid gejuicht werd er gisteravond in de Bulgaarse mediaruimte in Wenen. Maar ook bij veel fans en fanmedia, youtubers, influencers en podcastmakers gespecialiseerd in het Songfestival klonk opluchting nadat Bulgarije had gewonnen.

Winst van de Israëlische inzending Noam Bettan had kunnen leiden tot grotere problemen binnen de organisatie en meer afhakers voor de volgende editie. Sommige fans vreesden zelfs voor het eind van het songfestival. Zover is het niet gekomen. Met Bulgarije heeft het songfestival een onverwachte, feestelijke en relatief probleemloze winnaar gekregen.

Het winnende liedje gemist? Kijk en luister naar 'Bangaranga':

Toch was de zeventigste editie van het festival een van de meest gepolariseerde in de geschiedenis. Vooraf besloten vijf landen, waaronder Nederland, om niet mee te doen vanwege de deelname van Israël. Nederland stuurde geen artiest, de taakomroepen NTR en NOS zonden het festival op verzoek van de NPO wel uit. Welke landen terugkeren en welke nog een jaar thuisblijven, is de vraag.

Nederlandse terugkeer?

De NPO zegt de afweging zorgvuldig en stap voor stap te gaan maken. Eerst komt er een evaluatie van de EBU, het samenwerkingsverband van publieke omroepen dat het songfestival organiseert, over het verloop van deze editie. De EBU zal met name kijken hoe het stemmen is verlopen en of er geen ongeoorloofde beïnvloedingscampagnes zijn geweest, zoals rond de Israëlische inzending vorig jaar. Deze week kreeg de Israëlische artiest daarvoor nog een waarschuwing.

Na de evaluatie van de EBU gaat de NPO in gesprek met omroep AVROTROS over de Nederlandse inzet voor volgend jaar. Jurre Bosman, bij de NPO directeur Media, lijkt vooral tijd te willen kopen. Hij verwacht pas na de zomer "met een plan en met nieuws hierover" te komen.

Bosman wil het festival in Wenen "eens even rustig laten bezinken", zegt hij tegen de NOS. "Omdat er zoveel emoties bij zijn gekomen. En omdat we echt willen weten hoe de EBU zelf kijkt naar alle lessen van de afgelopen tijd."

Ook staan gesprekken met andere landen gepland. "Het is goed om dat allemaal in ogenschouw te nemen en dan af te wegen wat een goede stap is voor Nederland en voor onze deelname aan het songfestival."

Uiteindelijk volgt ook een gesprek met AVROTROS. "De bal ligt bij ons samen", zegt Bosman over de omroep die jarenlang voor Nederland de deelname verzorgde. AVROTROS zegt het festival in Wenen en alles eromheen "zeer nauwgezet" te hebben gevolgd. Ook de omroep wil nergens op vooruitlopen. Duidelijkheid over 2027 kan dus nog wel even duren.

Redenen voor boycot niet weg

AVROTROS noemde afgelopen najaar drie argumenten tegen de deelname van Israël. De omroep wees op het voortdurende en ernstige menselijke leed in Gaza en de aantasting van de persvrijheid, omdat internationale journalisten geen toegang hebben tot het gebied. Ook de inmenging van de Israëlische regering bij het songfestival in 2025 was een belangrijk argument.

Podcast De Dag: hoe Israël een probleem werd voor het songfestival

In podcast De Dag vertelt Nieuwsuur-collega Evert Jan Offringa hoe Israël alles op alles heeft gezet om dit jaar mee te mogen blijven doen, ondanks de oproep van verschillende landen om het land te weren. Waarom wil Israël zó graag meedoen (en winnen)? En welke prijs betaalt het liedjesfestijn voor die deelname?

De regels rond publieksstemmen zijn inmiddels aangescherpt en worden onderdeel van de EBU-evaluatie. Maar de humanitaire situatie in Gaza is nog altijd schrijnend en pers krijgt nog steeds geen toegang tot het gebied. Het zal dus lastig zijn voor AVROTROS om te besluiten toch weer mee te doen.

Andere afhakende landen

Ook andere omroepen die afhaakten zullen niet zomaar weer terugkeren. Spanje, IJsland, Ierland en Slovenië hebben duidelijk gemaakt dat zolang Israël meedoet, zij niet meedoen. Daar kwam gisteren de Vlaamse VRT bij. Die is volgend jaar aan de beurt om namens België een inzending te sturen.

De omroep kwam vlak voor de finale met een stevig statement. Omroepen die zijn aangesloten bij de EBU moeten stemmen over welke landen mogen meedoen aan het Eurovisie Songfestival, stellen de Vlamingen. De omroep wil een debat over de deelname van Israël.

Ook moeten de deelnemende landen volgens de omroep "duidelijk stelling nemen tegen oorlog en geweld". Als dat niet gebeurt acht de VRT de kans klein dat volgend jaar een Belgische inzending op het podium staat.

Ook de Spaanse omroep herhaalde zijn standpunt in felle bewoordingen. "Eurovisie is een wedstrijd, mensenrechten niet. Er is geen plaats voor onverschilligheid", aldus omroep RTVE.

De opluchting bij de EBU zal dus van korte duur zijn. De problemen voor de organisatie van het songfestival zijn ook na de veelbesproken editie in Wenen nog verre van voorbij.

Hulpverlening in Congo en Uganda opgeschaald om ebola-uitbraak

9 hours 39 minutes ago

Hulporganisaties Artsen zonder Grenzen en het Rode Kruis schalen de hulp op na een nieuwe ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo en Uganda. Wereldgezondheidsorganisatie WHO bestempelt het als een internationale noodsituatie.

Tot nu toe zijn er 88 mensen aan overleden en er zijn meer dan 300 verdachte gevallen. Bijna alle slachtoffers vielen in Congo, maar ook in buurland Uganda is er iemand aan het virus overleden.

"Het aantal verdachte gevallen en doden dat we in zo'n korte tijd zien, is buitengewoon zorgwekkend", zegt Artsen zonder Grenzen.

Het Rode Kruis noemt het een "zorgwekkende en complexe situatie", omdat het gaat om een variant van het ebolavirus waar nog geen goedgekeurd vaccin of specifieke behandeling voor is. Deze Bundibugyo-variant is wel minder dodelijk dan varianten die opdoken bij eerdere uitbraken.

Wel wordt gevreesd voor een grotere uitbraak, die ook meer omliggende landen kan treffen. Het Rode Kruis zegt dat er veel mensen in de grensregio van Uganda en Zuid-Sudan wonen die elke dag de grens met Congo oversteken om daar in de mijnen te werken. Ook zijn daar veel mensen op de vlucht voor geweld in Oost-Congo. Zij wonen nu in vluchtelingenkampen dicht op elkaar.

Wat is ebola?

Ebola is een ernstige infectieziekte die kan leiden tot bloedingen in het lichaam. Meer dan de helft van de mensen die de ziekte krijgen, gaat eraan dood. Het ebolavirus wordt overgedragen via lichaamsvloeistoffen, zoals bloed en poep. Je kan ook besmet raken door het slachten en opeten van wilde dieren als vleermuizen en apen. Ebola komt alleen voor in delen van Afrika.

(bron: RIVM)

Artsen zonder Grenzen zegt dat in de afgelegen provincie Ituri in Congo teams zitten die in kaart gaan brengen welke hulp daar nodig is. Ook wordt "medisch, logistiek en ondersteunend personeel" gestuurd dat ervaring heeft met de bestrijding van dit soort uitbraken. Volgens de organisatie worden voorbereidingen getroffen voor een "grootschalige reactie".

Gisteren kondigde de WHO al aan 5 ton aan goederen te sturen, zoals apparatuur om monsters af te nemen en tenten. "Congo heeft ruime ervaring met het bestrijden van ebola-uitbraken en de WHO schaalt de steun snel op", zegt de regionaal directeur van de WHO voor Afrika.

Adviezen

Het Rode Kruis zegt in te zetten op preventie en voorlichting. Zo informeren hulpverleners de bevolking over de symptomen van ebola, zoals koorts, diarree of overgeven.

Ook wordt geadviseerd regelmatig de handen te wassen met zeep, lichamelijk contact met besmette personen te vermijden en direct een dokter te bezoeken als je zelf symptomen hebt.

Benen van twee slachtoffers in Modena geamputeerd, Meloni bezoekt slachtoffers

11 hours 27 minutes ago

De Italiaanse premier Meloni en president Mattarella bezoeken vandaag slachtoffers van de aanslag in Modena. Gisteren reed een 31-jarige man in op voetgangers in de Noord-Italiaanse stad. Acht mensen raakten gewond, van wie een aantal ernstig.

Meloni heeft haar bezoek aan Cyprus afgezegd. Gisteren noemde ze het "zeer ernstig" wat er was gebeurd. Ook bedankte ze de omstanders voor hun moed die ze hadden getoond bij het overmeesteren van de dader.

Gisteren rond 16.30 uur reed de man met hoge snelheid mensen aan op de Largo Porta Bologna, midden in het centrum. Hij reed zeker 100 kilometer per uur, al spreekt een getuige tegenover de krant La Repubblica van een geschatte snelheid van 160 kilometer per uur.

Volgens persbureau Ansa reed de auto zigzaggend meerdere mensen aan. De auto crashte tegen de etalage van een winkel. Daar raakte een vrouw bekneld. Haar benen moesten worden geamputeerd.

Dit zijn beelden van vlak na de aanrijding:

Vier van de gewonden, onder wie deze vrouw, zijn er slecht aan toe. Van nog een slachtoffer moesten de benen geamputeerd worden. Een van hen verkeert in levensgevaar.

De krant La Stampa sprak met de zus van een gewonde man die in het ziekenhuis ligt. Hij zou een van de eerste slachtoffers zijn die werden aangereden. "Hij herinnert zich alles. Hij zag mensen de lucht in vliegen en werd zelf de straat op geslingerd", vertelt de zus.

De bestuurder probeerde daarna te vluchten en verwondde nog iemand met een mes. Uiteindelijk werd hij overmeesterd door omstanders, waarna hij door de politie werd opgepakt.

De Italiaanse vicepremier Tajani heeft in een brief aan de minister van Binnenlandse Zaken gevraagd om de overmeesteraars de zogeheten Medaille van Burgerlijke Moed toe te kennen voor hun heldhaftige optreden.

Psychische problemen

De verdachte is de 31-jarige Salim El-Koudri, die is geboren in Bergamo en opgegroeid in Modena. Volgens persbureau Ansa was hij niet onder invloed van alcohol of drugs. Hij heeft geen strafblad. Het Openbaar Ministerie in Modena verdenkt hem van het aanrichten van een bloedbad en zware mishandeling "met een wapen".

Hij zou psychische problemen hebben en aan schizofrenie lijden. De burgemeester van Modena omschrijft hem als een "normale jongen die nooit duidelijke tekenen van een psychische aandoening vertoonde".

El-Koudri's roots liggen in Marokko. Matteo Salvini, vicepremier en leider van de rechts-populistische partij Lega, zegt in reactie op het incident dat de verblijfsvergunning moet worden ingetrokken van buitenlanders die in Italië misdrijven plegen.

Volgens Tajani is dat een onzinnige suggestie van Salvini. "El-Koudri had geen verblijfsvergunning, hij is een Italiaans staatsburger."