Aggregator

De NASA heeft op de maan een nieuwe krater gevonden van 221 meter wijd en 41 meter diep. Volgens de ruimtevaartorganisatie ontstaat zo'n krater "misschien slechts eens in de eeuw, zo niet langer".

De krater werd ontdekt op foto's die de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) maakte, een maansonde die al 17 jaar in een baan op 100 kilometer hoogte van het hemellichaam metingen verricht met zeven verschillende instrumenten.

Beeldanalist Robert Wagner zat nieuwe gegevens te bestuderen om te kijken of maankaarten moeten worden aangepast toen de nieuwe krater er ineens duidelijk uit sprong. "Ik stopte en liet alles uit mijn handen vallen om te bestuderen wat dit was."

Grootste verse krater ooit

Door de nieuwere foto's te vergelijken met oudere kwamen astronomen tot de conclusie dat de krater tussen 11 april en 22 mei 2025 is ontstaan. Er moet een asteroïde ter grootte van een gebouw van drie verdiepingen zijn ingeslagen. Daardoor ontstond volgens NASA "de grootste verse krater die ooit gevonden is in ons zonnestelsel".

De krater is McGretchin gedoopt, naar de in 1979 overleden directeur Tom McGretchin van de Lunar and Planetary Institute, dat onderzoek doet naar de geologie in ons zonnestelsel.

Maansonde LRO heeft inmiddels meer metingen verricht met andere instrumenten, en daaruit blijkt bijvoorbeeld dat de omgeving rond de krater tot zo'n 6 kilometer een paar graden koeler is dan de rest van de maan. Dit komt volgens NASA doordat het opgeworpen gruis van de inslag minder goed warmte vasthoudt dan de compacte maanbodem dat normaal doet.

Inslagen op de maan veroorzaken over het algemeen meer schade dan die op aarde doen, omdat er geen dampkring is om de stenen af te remmen of op te laten branden. In de loop der jaren heeft de LRO duizend nieuwe inslagkraters gevonden, maar dus niet een zo groot als de nieuwe McGretchin.

De VS is bereid om handel met de Europese Unie stop te zetten, als de EU en Canada nauwer gaan samenwerken. Dat zegt de Amerikaanse president Trump.

Woensdag riep EU-voorzitter Von der Leyen op tot intensievere samenwerking met Canada, onder meer op het gebied van handel en defensie. Canada zou dan het eerste 'geassocieerde lid' van de EU worden.

Trump vindt de plannen van Von der Leyen "lachwekkend", zei hij tegen verslaggevers. "Als ze dat doen, en ik beschouw dat op enige wijze als een vijandige daad, zal ik zeer zware importheffingen invoeren of stoppen met de handel met Europa."

Handelsoorlog

De Amerikaanse president heeft vaker importheffingen opgelegd om zijn zin af te dwingen. Daarvoor is hij ook al eens teruggefloten door de rechter. Ook stelt Trump zijn importheffingen vaak op het laatste moment uit of schuift ze van de baan.

Canada is momenteel verwikkeld in een handelsoorlog met de VS, doordat onderhandelingen over het terugschroeven van handelsbeperkingen op het laatste moment afketsten. Carney zei daarom meer toenadering te gaan zoeken tot andere markten, zoals Europa.

Toespraak Carney

De Canadese premier houdt vanmorgen in Straatsburg een toespraak in het Europees Parlement. De EU en Canada hebben nieuwe, vergaande samenwerking aangekondigd. De toespraak is hier vanaf 11:30 uur te volgen en wordt gehouden in het Engels.

De regering-Trump staat voor het tweede jaar op rij niet toe dat de Palestijnse leider Mahmoud Abbas de Algemene Vergadering van de VN bezoekt. Die samenkomst van alle 193 lidstaten wordt volgende week gehouden, maar de Palestijnse delegatie krijgt geen visum voor de VS.

In een persverklaring zegt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat er opnieuw geen visum wordt verleend omdat "hervormingen zijn uitgebleven" en Abbas' Palestijnse Autoriteit "nog steeds de vrede ondermijnt". Het gaat volgens de verklaring om "betalingen aan terroristen en het verheerlijken van terreurdaden in openbare opmerkingen en schoolboeken".

Daarnaast noemt het ministerie ook expliciet de pogingen van de Palestijnse Autoriteit om internationaal erkenning te krijgen voor een Palestijnse staat en procedures die over het conflict met Israël lopen bij het Internationaal Strafhof en het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. De VS kondigde eerder dit jaar aan actief te zullen werken aan het ontmantelen van het strafhof.

Videoverbinding

De kans bestaat dat Abbas nog wel de Algemene Vergadering gaat toespreken via een videoverbinding, net zoals vorig jaar. Daar wordt later vandaag over gestemd. Toch levert een bezoek aan het VN-hoofdkwartier in New York meer rendement op, omdat er in de marge van de VN-top veel bilateraal overleg plaatsvindt.

De Staat Palestina is geen officieel lid van de VN, de delegatie mag slechts als waarnemer aanwezig zijn bij de top.

De VS zegde bij toekenning van de VN-hoofdzetel in 1948 toe buitenlandse diplomaten toegang tot het land te verlenen, ook als het land zelf gebrouilleerd is met de VS. Washington behoudt zich echter het recht voor uitzonderingen te maken op basis van veiligheidsoverwegingen of de buitenlandpolitiek.

Goedemorgen! Vandaag staat de tweede en laatste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen op de planning. En de Europese Unie presenteert wetgeving voor sociale media gebruik onder kinderen.

Eerst het weer: vandaag begint droog, maar regen volgt vanuit het westen. Het wordt zo'n 16 tot 18 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het Amerikaanse parlement is akkoord met nieuwe sancties tegen Rusland. De sancties zijn gericht tegen functionarissen, banken en de Russische schaduwvloot. Ook krijgt Trump de macht om importheffingen op te leggen aan de vijf grootste importeurs van Russische olie, zoals China en India.

Het gaat om de grootste vorm van Amerikaanse steun aan Oekraïne sinds Trump weer in het Witte Huis zit. Hij moet de wet nog wel tekenen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Stefan de Walle geeft na vijftien jaar zijn staf en mijter door aan een ander, en neemt afscheid van Het Sinterklaasjournaal. Dat meldt de NTR. Het grote boek sluit daarmee voor de 61-jarige acteur.

Fijne dag!

"Aan de slag" en "tijd voor keuzes" lazen we nog in het coalitieakkoord van het kabinet-Jetten. Ook de "lange termijn" werd veelvuldig aangehaald. Maar in de eerste de beste begroting verschuift de focus toch weer naar de korte termijn: het repareren van de koopkracht voor huishoudens.

Het kabinet wil investeren in de economie op de middellange termijn. Maar om voldoende steun in de Tweede Kamer te krijgen, werd in de miljoenennota geschoven met geld om de pijn voor huishoudens volgend jaar wat te verlichten. Zo wordt bijvoorbeeld de korting op de brandstofaccijnzen met een jaar verlengd.

Economen vinden het weggegooid geld. "Had het gestopt moeten worden in het betaalbaar maken van het isoleren van woningen. Dan was iedereen toch ook akkoord gegaan?", reageert hoogleraar Arnoud Boot van de Universiteit van Amsterdam. "Want de onzekerheid over de hoge energieprijs, die blijft nog wel even."

Mede door zulke maatregelen rekent het kabinet op een kleine koopkrachtdaling voor een gemiddeld huishouden, van 0,1 procent. Dan moeten de prijzen niet harder stijgen dan de 2,7 procent waar het Centraal Planbureau (CPB) volgend jaar op rekent.

Energie blijft duur

Maar die schatting is volgens Rabobank-econoom Hugo Erken inmiddels achterhaald. Dat komt omdat de oorlog in het Midden-Oosten aanhoudt en de prijzen van energie hoog blijven. "Wij komen nu uit op een inflatie van 3,8 procent voor volgend jaar", zegt hij.

De economen van Rabobank verwachten namelijk dat de energieprijzen hoog blijven, omdat er weinig zicht is op een snelle oplossing van het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran: "De energieprijzen zullen volgend jaar doorwerken in de prijzen van voedsel, industriële producten, de lonen en daarmee ook diensten. Door die hogere inflatie, zal de gemiddelde koopkracht volgens ons dalen met 0,8 procent."

Een vat Brent-olie kost opnieuw meer dan 100 dollar. Nieuwsuur legt uit waardoor dit komt:

Volgens Rabo-econoom Erken heeft sturen op koopkrachtbehoud met zulke maatregelen zodoende weinig zin meer. "Je hebt toch geen grip op de energieprijzen", constateert hij.

Hoogleraar Boot is het daarmee eens: "De politiek zit helemaal klem in de afweging tussen de korte en lange termijn. De overheid moet alles dempen en oplossen. En komt daarom steeds met kortetermijnmaatregelen om iedereen maar tegemoet te komen. Zonnebloemkapitalisme, noem ik dat."

'Boekhouden op vierkante centimeter'

Al diverse kabinetten worstelen met het oplossen van grote problemen zoals die van de woningmarkt, stikstof en milieu, de energievoorziening plus defensie-investeringen. Boot mist een brede politieke discussie over deze hoofdpijndossiers.

"Zowel het kabinet als de Tweede Kamer blijft vooral bezig met boekhouden op de vierkante centimeter. Je moet terug naar het grote verhaal. Hoe kunnen we ons economisch zo sterk mogelijk maken om ons te weren tegen alle onzekerheid in de wereld? Dan kun je bij elk plan vragen: draagt dit bij aan die doelstelling?"

Econoom Erken van Rabobank wijst wel op het plan in de miljoenennota om ruim 3 miljard euro te steken in een nationale investeringsbank. Deze instelling moet los van het kabinet leningen gaan verstrekken, mogelijk zelfs aandeelhouder bij jonge bedrijven worden. "Dat startkapitaal van 3,3 miljard euro kan extra geld uit het bedrijfsleven aantrekken. Zo hoeft de overheid niet alles zelf te doen", stipt Erken aan.

Missie

Toch is ook daar kritiek op. Hoogleraar Boot vindt dat het kabinet eerst een duidelijk plan had moeten maken voor de nationale investeringsbank: "Er is nog geen missie. Als je niet duidelijk bedenkt waar het wel en niet naartoe moet gaan, is dit straks ook weggegooid geld."

Boot hoopt daarom dat de Algemene Beschouwingen ditmaal eerst beginnen met een discussie over het grotere verhaal: "Als je geen debat voert waarom je dingen doet, dan komen er voor deze begroting compromissen uit waardoor je aan het einde van de rit nét vooruit kunt maar niet doet wat je eigenlijk moet doen."

In Spanje kampen meerdere regio's aan de oostkust met wateroverlast na hevige regenval. De riolering kan het water niet overal aan, waardoor wegen onder water zijn komen te staan, beekjes uitgroeien tot kolkende stromen en rivieren buiten hun oevers dreigen te treden.

In de loop van de avond zijn waarschuwingsberichten verstuurd naar inwoners van de provincie Valencia en regio Almería. Daarin adviseren de autoriteiten mensen om goed op te letten, niet de weg op te gaan, uit de buurt te blijven van rivierbeddingen en ravijnen en het bij stijgend water hogerop te zoeken.

Auto meegesleurd

In Olivella, ten zuidwesten van Barcelona, hebben reddingswerkers het lichaam van een man gevonden op zo'n 500 meter van zijn auto die door het water was meegesleurd.

Het noodweer leidt in elk geval in Barcelona en Valencia tot ontregeld verkeer. Metrolijnen zijn uitgevallen, delen van snelwegen zijn afgesloten en in Valencia is het vliegverkeer stilgelegd. In Torrent, een gemeente die grenst aan de stad Valencia, stroomt het water door een van de hoofdwegen en zijn meerdere mensen uit hun auto's bevrijd.

Op beelden die de gemeente Barcelona heeft gedeeld is te zien dat een snelweg onder water is gelopen:

In de regio Almería en stad Murcia gaan de lessen vandaag niet door vanwege het overstromingsgevaar, schrijft de Spaanse krant El País.

Onbespeelbaar

Vanwege de zware regenval ging de wedstrijd in Valencia tussen Levante UD en Athletic Club niet door. De spelers gingen nog wel het veld op voor een warming-up, maar de grasmat stond grotendeels onder water en was daarmee onbespeelbaar.

In Camp Nou werd de La Liga-pot tussen FC Barcelona en Racing Santander ondanks het weer en de oproep niet op pad te gaan wel gespeeld. Daarbij woog volgens de autoriteiten mee dat toeschouwers in het stadion in elk geval op "een veilige plek" waren, schrijft de krant El País. Met 7-2 voor de thuisploeg kwam het publiek niet voor niets.

Het meteorologisch instituut van Catalonië waarschuwt dat de overlast door de hevige regenval tot zeker 08.00 uur kan aanhouden.

Het Amerikaanse parlement is akkoord gegaan met een omvangrijk sanctiepakket tegen Rusland, bedoeld om de Russische geldstromen voor de oorlog in Oekraïne af te knijpen. De Senaat had vorige maand al ingestemd met het pakket en woensdag gaf ook het Huis van Afgevaardigden groen licht. Het is nu aan president Trump om de wet te tekenen.

Het wetsvoorstel is vernoemd naar de pas overleden Republikeinse senator Lindsey Graham, bondgenoot van Trump en steunpilaar voor Oekraïne. De invloedrijke politicus heeft ruim een jaar onderhandeld over de inhoud van het sanctiepakket en was kort voor zijn dood nog in Kyiv voor overleg met president Zelensky. Die was in juli bij Grahams uitvaart in de VS.

Als Trump zijn handtekening zet onder de sancties zou dat de grootste vorm van Amerikaanse steun aan Oekraïne zijn sinds Trumps terugkeer in het Witte Huis. Onder zijn voorganger Biden kwamen er grote financiële steunpakketten voor Oekraïne tot stand, maar onder de huidige regering raakte de verhouding met Zelensky bekoeld, met openlijk geruzie in het Witte Huis.

Heffingen als drukmiddel

Zelensky drong er in juli, uren nadat hij Grahams uitvaart had bijgewoond, bij politici in het Capitool op aan in te stemmen met het sanctiepakket, om zo het moreel in Oekraïne hoog te houden. Uiteindelijk stemden woensdag in het Amerikaanse lagerhuis 261 van de 435 leden voor de sancties, onder wie 58 Democraten die daarmee afweken van de partijlijn.

De sancties zijn gericht tegen Russische functionarissen, banken en de schaduwvloot die Russische energie ondanks handelsbeperkingen nog naar allerlei plekken in de wereld weet te varen. Ook geeft de wet Trump de macht om importheffingen tot 100 procent op te leggen aan de vijf grootste importeurs van Russische olie of aardgas, zoals China, India en Turkije.

Voor landen die minder dan 15 procent van het Russische aardgas importeren en stappen zetten om die import verder te verlagen is een uitzondering gemaakt. Die lijkt bedoeld voor bijvoorbeeld de Europese Unie. Eerder voerde Trump de druk op de EU op om de import van vloeibaar aardgas (Ing) sneller te beëindigen. Anders zou hij niet tot de nieuwe sancties willen overgaan.

Democraten verdeeld

De Democraten zijn verdeeld over het nieuwe sanctiepakket. Voorstanders zien hierin een manier om landen als China en India aan te moedigen elders hun energie te kopen. Tegenstanders vrezen dat Trump ook bondgenoten met importheffingen om de oren zal slaan als hem dat zo uitkomt, waardoor uiteindelijk Amerikaanse consumenten een hogere prijs betalen aan de kassa.

Extra heffingen voor bondgenoten spelen Poetin juist in de kaart, waarschuwde de Democratische afgevaardigde Don Beyer uit Virginia. Maar zijn collega Steny Hoyer uit Maryland hecht er meer aan dat de VS nu laat zien waar het staat in de oorlog. "Als we dit wetsvoorstel niet aannemen, zal er gejuich klinken in het Kremlin en zullen er tranen vloeien in Kyiv."

De rampzalige aardverschuiving en vloedgolf in Nepal had niet één, maar een cocktail van oorzaken. Mogelijk was de bergwand instabiel door een eerdere aardbeving; daarnaast namen gletsjers en bevroren rots af door de opwarming van de aarde en was het in augustus bijzonder warm.

Dat stelt een internationale groep wetenschappers, onder wie hoogleraar berghydrologie Walter Immerzeel van de Universiteit Utrecht. Hoeveel elke losse oorzaak bijdroeg aan het veroorzaken van de ramp kunnen de onderzoekers met de huidige informatie niet zeggen.

Afgelopen 26 augustus stortte een berghelling op meer dan 5 kilometer hoogte ineen. Een enorme massa van ijs en rots viel bijna anderhalve kilometer naar beneden. Die aardverschuiving ging over in een vloedgolf van puin, modder en water met snelheden van boven de 180 kilometer per uur.

Ramp zonder precedent

Veel bewoners waren overvallen en hadden geen schijn van kans. Er kwamen meer dan 1300 mensen om het leven, nog eens 5000 mensen zijn vermist. Het gebied was kwetsbaar. Sinds de jaren 80 nam het aantal inwoners toe. Zij wonen vooral bij de rivier omdat hier de beste bouwgrond en meeste bedrijvigheid is.

Het is niet voor het eerst dat een ramp de Himalaya treft. "Het mechanisme achter de ramp is vergelijkbaar met een ramp die in India is gebeurd", zegt hoogleraar Immerzeel, die de regio goed kent. Maar deze aardverschuiving was vijf keer zo groot als destijds in 2021. "Ik denk dat dit een ramp is zonder precedent."

Het onderzoeksteam benoemt meerdere zaken die mogelijk tot de ramp hebben geleid.

Zo leek de berg minder stabiel sinds een zware aardbeving Nepal in 2015 trof. Mogelijk ontstonden toen breuken in de rots. In ieder geval nam het aantal kleine aardverschuivingen sinds die tijd toe. In breuken kan weer water lopen. Op die hoogte bevriest en ontdooit het water in de breuken regelmatig, waardoor de rots nog instabieler wordt.

Smeltende gletsjers en permafrost

Ook het veranderde klimaat kan hebben bijgedragen, stellen de onderzoekers. Net als de rest van de wereld is de Himalaya de afgelopen eeuw opgewarmd. Gemiddeld is het hier nu bijna 2 graden Celsius warmer dan voordat mensen grootschalig olie, steenkool en gas gingen verbranden.

In de bergen verschuift de grens waar het 0 graden Celsius is en water bevriest per seizoen omhoog en omlaag. Maar door de opwarming komen deze grenzen wel steeds hoger te liggen. Elke 10 jaar kruipt hij met zo'n 100 meter omhoog.

In de Himalaya neemt zo de hoeveelheid permanent bevroren rots (permafrost) af. Ook krimpen gletsjers doordat er meer ijs smelt dan bij komt. Beide trends leiden ertoe dat bergwanden minder stabiel worden.

Wat ook niet hielp: in oktober vorig jaar vielen grote hoeveelheden sneeuw. In warme periodes daarna leidde dat tot veel smeltwater. Ook voor de aardverschuiving was het warm voor de tijd van het jaar.

Hoe de ramp gebeurde, is volgens de onderzoekers dus duidelijk. "De aardbeving heeft waarschijnlijk een grote rol gespeeld", zegt Immerzeel. "En we hebben in het rapport geschetst dat er veel processen gerelateerd aan klimaat en weer waren die een belangrijke rol kunnen hebben gespeeld."

Veel moeilijker is te zeggen hoe groot de bijdrage was van losse oorzaken. En wat de belangrijkste was. "Het is een goede vraag", zegt Immerzeel. "Maar bijna onmogelijk te beantwoorden, ben ik bang."

Nieuw rampen voorkomen

Wel denken de onderzoekers dat er mogelijkheden zijn te voorkomen dat een volgende aardverschuiving weer uitloopt op zo'n ramp. Dat zit hem vooral in het eerder waarschuwen van bewoners, omdat mensen in de regio bijna aangewezen zijn op bouwen bij de rivier.

In hun onderzoek zagen de wetenschappers dat een tot twee maanden voor de ramp rotsen in de bergwand al sneller begonnen te bewegen. Met dat soort gegevens kun je eerder waarschuwen.

Voor zo'n systeem is de grootste uitdaging dat je in de Himalaya een groot gebied in de gaten moet houden. "Het is makkelijk te analyseren als het is gebeurd", zegt Immerzeel. "Maar om dat operationeel te doen voor duizenden gletsjers is een enorme uitdaging."

Toch ziet Immerzeel mogelijkheden. Bijvoorbeeld door met radarsatellieten de gevaarlijkste plekken te zoeken. Daar kun je dan op de berg meetapparatuur plaatsen die opmerkt als de rotsen bewegen. "In potentie heb je dan een waarschuwing weken tot maanden voor zo'n aardverschuiving gebeurt."

The US has tons of abandoned rail, especially in urban environments, so it seems a shame to let it go to waste. [OneWheel] decided to modify one of their boards …read more

Nederland is opnieuw gedaald op de wereldwijde ranglijst voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Vorig jaar stonden we nog op plek 43, dit jaar op plek 46. Vorig jaar daalde ons land ook, toen met vijftien plekken.

De emancipatie van vrouwen staat in Nederland vrijwel stil, valt op te maken uit de Global Gender Gap Index, een jaarlijks onderzoek in opdracht van het World Economic Forum. Omdat andere landen wel vooruitgang boeken, zakt Nederland al jaren gestaag weg op de rangschikking.

Van koploper naar achterblijver

"Ik dacht dat we het dieptepunt vorig jaar hadden bereikt", zegt Henk Volberda, hoogleraar Strategie & Innovatie aan de Universiteit van Amsterdam. Volberda onderzocht met zijn team voor dit wereldwijde onderzoek de situatie in Nederland.

In het onderzoek zijn 145 landen met elkaar vergeleken. Daarbij wordt gekeken naar verschillen tussen mannen en vrouwen op vier onderwerpen: economische participatie, toegang tot onderwijs, gezondheidszorg/levensverwachting en politieke invloed.

"Qua toegang tot onderwijs en gezondheidzorg is er in Nederland geen kloof meer. Vrouwen scoren daar soms zelfs beter dan mannen, net als in bijna alle EU-landen", vertelt Volberda. Economisch gezien is er ook een lichte stijging te zien, maar lopen we achter op onze buurlanden die sneller vooruitgang boeken.

Nederland zou beter scoren als vrouwen hetzelfde zouden worden beloond voor hetzelfde werk en ook vaker leidinggevende functies zouden vervullen.

Juist doordat er weinig vooruitgang is op het gebied van politieke invloed, zakt Nederland "van koploper naar achterblijver", stelt Volberda. "Hoewel het aantal vrouwen in de Tweede Kamer licht is toegenomen, is het aantal vrouwen op ministerposten achteruitgegaan. We hebben ook nog nooit een vrouwelijke minister-president gehad."

Gratis kinderopvang

In IJsland is de genderkloof volgens het rapport het kleinst, dat land staat op nummer 1. Gevolgd door Finland, Noorwegen, Namibië en het Verenigd Koninkrijk. Buurland Duitsland staat op nummer 9.

Om de kloof tussen genders te verkleinen, pleit Volberda voor meer proactief emancipatiebeleid. Nu valt het thema onder het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. "Terwijl er geen onderwijskloof meer is. Op dit moment voelt niemand bij de overheid zich verantwoordelijk voor dit onderwerp."

De hoogleraar raadt de overheid ook aan de terugkeer in het arbeidsproces na zwangerschap beter te faciliteren. "We kunnen hierbij een voorbeeld nemen aan de Scandinavische landen met gratis kinderopvang en ruimer zwangerschapsverlof." Volberda krijgt regelmatig signalen van vrouwen die wel meer willen werken, maar aangeven dat ze er dan economisch niet op vooruitgaan.

Een betere verdeling van zorgtaken vindt de hoogleraar ook een goed idee. Daarnaast denkt de hoogleraar aan normstellende quota voor overheidsfuncties en leidinggevende functies.

Tussen 2015 en 2026 nam het aandeel leidinggevende functies toe met bijna 3 procentpunten, maar naarmate het functieniveau hoger wordt, neemt de vertegenwoordiging van vrouwen af. Zo blijven vrouwen structureel ondervertegenwoordigd in functies die dienen als springplank naar CEO van een bedrijf.

Ook na een lange dag debatteren is nog onduidelijk hoe het minderheidskabinet meerderheden gaat vinden voor de Prinsjesdagplannen. Komt er een totaaldeal over alle begrotingen, over links of over rechts, of komen er losse deals per begrotingsonderdeel?

Tot nu eisten de oppositiepartijen een duidelijke keus van het kabinet: over links met Pro, of over rechts met JA21 en de SGP. Maar omdat de coalitiepartijen vasthielden aan hun wens om met zo veel mogelijk partijen afspraken te maken leek de boel muurvast te zitten.

Totdat JA21-leider Eerdmans vanavond zei dat hij misschien niet alle begrotingen gaat steunen, maar per onderdeel gaat bekijken wat hij kan steunen. "Ik vrees dat een totaaldeal passé is. Dat hebben we geprobeerd, maar het lijkt erop dat die weg achter ons ligt." Daarmee opent hij de deur naar deelakkoorden.

Eerdmans maakte meteen duidelijk dat zijn partij zo goed als zeker niet akkoord zal gaan met de klimaatplannen van het kabinet. En ook de begroting van minister Van den Brink van Asiel zal JA21 niet steunen zolang de spreidingswet, die gemeenten kan dwingen om asielopvang te regelen, van kracht blijft.

'U wordt gepiepeld'

De draai van Eerdmans kwam voor veel partijen onverwachts en leidde tot verwarring in de Tweede Kamer. Volgens PVV-leider Wilders opereert Eerdmans niet slim door deelakkoorden mogelijk te maken. Hij denkt dat de oppositie dan tegen elkaar wordt uitgespeeld. "Ik kan u dan één ding voorspellen: dat u wordt gepiepeld door de coalitie", zei de nestor van de Kamer.

Pro-leider Klaver zei dat hij nog wel inzet op een volledig akkoord, zolang het kabinet maar een duidelijke keuze over links maakt. Als Jetten en de zijnen toch deelakkoorden gaan sluiten met JA21 en de SGP, dan hoeven ze niet bij Pro aan te kloppen voor steun aan de andere begrotingen. "Dan zeg ik: de groeten!"

Het leidde tot een fel debat tussen Eerdmans en Klaver:

De vraag is nu hoe het kabinet zal omgaan met de uitspraken van Eerdmans. Als het kabinet vasthoudt aan de wens voor een totaaldeal met zoveel mogelijk partijen kan JA21 wel eens voorlopig buitenspel komen te staan. Maar binnen de coalitie is het met name de VVD die er ook een uitweg uit de impasse in ziet.

'Stabiele meerderheden'

In het debat opperde VVD-fractievoorzitter Brekelmans ook al de mogelijkheid van losse deals per begroting als het niet lukt om tot een totaalakkoord met de oppositie te komen. De ene keer over links, de andere keer over rechts. Maar de coalitiepartners D66 en CDA kijken daar tot nu toe anders naar.

Zo streeft CDA-fractievoorzitter Bontenbal naar eigen zeggen nog steeds naar "brede, stabiele meerderheden" voor de plannen. Dat is een minderheidskabinet volgens hem verplicht. "Maar met wie? Dat moet het kabinet doen", zei hij in het debat.

En dus zijn alle ogen nu gericht op premier Jetten, die vandaag op alle vragen en standpunten in de Tweede Kamer zal reageren.

De Britse koning Charles heeft gereageerd op een nog uit te komen boek van Charles Spencer. Dat is de broer van koning Charles' eerste vrouw, prinses Diana. In zijn boek is Spencer kritisch over de houding van de Britse koning in de dagen na Diana's dood in 1997.

Spencer beweert in zijn boek Swan Song dat koning Charles kort na Diana's dood tegen hem heeft gezegd: "Maak je geen zorgen, we zullen haar snel genoeg vergeten." De Britse tabloid Daily Mail publiceerde het fragment eerder vandaag.

Het is ongebruikelijk dat het Britse koningshuis reageert op kritiek of boeken. Een woordvoerder van de kroon zegt dat rouw invloed kan hebben op de herinnering: "Zijne Majesteit is zich ervan bewust dat de pijn van broederlijk verdriet het verstand kan vertroebelen, het oordeel kan beïnvloeden en het geheugen kan kleuren op manieren die anderen niet herkennen, zelfs vele jaren na een dergelijk verlies."

Prinses Diana verongelukte in 1997 op 36-jarige leeftijd in Parijs, toen de auto waarin zij zat met haar nieuwe liefde Dodi al-Fayed wilde vluchten van paparazzi.

William en Harry

Prinses Diana en koning Charles zijn de ouders van kroonprins William en zijn broer prins Harry. Volgens Spencer zouden de uitspraken van koning Charles, die nu in het boek worden beschreven, zijn gedaan in een discussie over de vraag of William en Harry achter Diana's kist moesten lopen tijdens haar begrafenis. Spencer wilde dat voorkomen, hij stond erop dat zijn zus dat niet had gewild.

Het huwelijk van prinses Diana en koning Charles trok wereldwijd de aandacht. Diana werd gezien als 'prinses van het volk'. Het stel ging in 1992 uit elkaar, hun scheiding werd in 1996 officieel.

De 62-jarige Spencer zei eerder over zijn boek dat hij daarin "de waarheid over Diana" wilde vertellen vanuit zijn perspectief. Hij zei: "Ik wil namens Diana spreken en dat op een openlijk positieve manier doen." Op 22 september verschijnt Spencers boek over zijn zus.

Diefstal

The Daily Mail meldde vanochtend ook dat vier exemplaren van de Nederlandse vertaling van Spencers boek in Nederland zouden zijn gestolen. Die zouden uit een vrachtwagen zijn gehaald die op weg was van de drukkerij in Centraal-Europa naar een magazijn in Nederland.

"De bestuurder heeft alle veiligheidsmaatregelen in acht genomen en moest een verplichte pauze houden op een parkeerplaats. De bestuurder heeft in de cabine overnacht", zei een woordvoerder van de uitgeverij tegen persbureau ANP. Volgens de woordvoerder vond het incident plaats op die parkeerplaats.

Een bron binnen de uitgeverij zei tegen Daily Mail dat de gebeurtenis "buitengewoon verdacht" is, omdat de beveiliging rondom het boek "ongelooflijk streng" zou zijn. Er zouden veel maatregelen zijn genomen om te voorkomen dat de inhoud van het boek vroegtijdig uitlekt.

De Nederlandse politie zegt niet op de hoogte te zijn van de diefstal. De NOS belde daarover met verschillende eenheden.

De Zweedse publieke omroep SVT heeft de centrumlinkse oppositiepartijen uitgeroepen tot winnaar van de verkiezingen. Daarmee komt een einde aan een spannende nek-aan-nekrace tussen links en rechts.

Rond 17.00 uur vanmiddag was het verschil tussen de twee blokken slechts 26.169 stemmen. Met 99 procent van de stemmen geteld, stevenen de partijen onder leiding van oppositieleider Magdalena Andersson van de Sociaaldemocratische Arbeiderspartij af op 175 zetels in het parlement.

Het Zweedse parlement telt 349 zetels en om te gaan regeren zijn minstens 175 zetels nodig. Het rechtse regeringsblok van de huidige premier Ulf Kristersson lijkt na de verkiezingen van zondag uit te komen op 174 zetels.

"De kans op een ommekeer in dit stadium is zo klein dat we met zekerheid kunnen stellen dat de oppositie de meeste zetels bij deze verkiezingen zal behalen", stelde de SVT.

De kiesraad telt nu nog de laat binnen gekomen stemmen uit binnen- en buitenland. Waarschijnlijk zijn in de loop van donderdag alle stemmen geteld en verwerkt.

Schrikbeeld

Voor de linkse partijen was de inzet van deze verkiezingen hoog: de huidige centrumrechtse minderheidsregering onder premier Kristersson regeert met gedoogsteun van het radicaal-rechtse Zweden Democraten. Kristersson beloofde de Zweden Democraten regeringsdeelname als rechts de verkiezingen zou winnen, een schrikbeeld voor het centrumlinkse blok.

Once upon a time, doing graphics on a microcontroller was challenging, to say nothing of the concept of going into three dimensions. But modern microcontrollers are far more powerful, and …read more

Een Belgische politicus moest naar het ziekenhuis nadat hij dertien uur op de wc had vastgezeten. Er moest een koevoet aan te pas komen om hem uit zijn benarde situatie te bevrijden, schrijven Belgische media.

Frédéric Erens van de politieke partij Vlaams Belang was gisteren klaar met een commissievergadering in het Vlaams Parlement in Brussel en wilde rond 17.00 uur nog even snel naar de wc gaan voordat hij naar huis ging. Toen hij na zijn toiletbezoek de deur open wilde doen, bleek het slot geblokkeerd.

Volgens Erens brak een onderdeel "op een cruciaal moment" af waardoor hij de wc niet meer uit kon. Hij riep om hulp en bonkte op de deur in de hoop dat iemand hem zou horen, maar zijn collega's waren toen al vertrokken, zegt hij tegen de Belgische omroep VRT Nieuws.

Iemand bellen lukte ook niet omdat hij zijn telefoon niet mee had genomen. "Voor één keer laat ik mijn telefoon op mijn bureau liggen. Dat was natuurlijk heel dwaas", zegt Erens, die de hele nacht in de wc moest doorbrengen.

'Zen zijn'

Slapen ging niet omdat de ruimte volgens Erens te klein was. De politicus ging de hele nacht "nadenken en vooral zen zijn". Pas rond 06.00 uur 's ochtends werd de politicus door de schoonmaakster ontdekt. "Toen zag ik ineens het licht aangaan en wist ik, okay de redding is nabij", zegt Erens.

Omdat het haar ook niet lukte hem te bevrijden, werd de militaire politie, die het Vlaams Parlement bewaakt, ingeschakeld. Die heeft de deur volgens Belgische media met een koevoet opengebroken.

Erens moest eerst naar het ziekenhuis vanwege zuurstofgebrek. De aanvoer van verse lucht werkt alleen als er beweging is in de toiletruimte. "Ik heb wel nog wat gaten in de deur gemaakt met een metalen voorwerp uit het toilet om wat lucht te krijgen", zegt Erens. Na een controle mocht hij weer naar huis.

Hoewel de politicus de hele nacht op een klein toilet heeft moeten doorbrengen, blijft hij er nuchter onder. "Het heeft geen zin om je te ergeren. Het had iedereen kunnen overkomen", aldus Erens.

De Italiaanse regering schrapt voor volgend jaar de wegenbelasting. Dat wordt gepresenteerd als een compensatie voor de hoge benzine- en dieselprijzen.

Critici zien het als een poging om de kiezer te paaien. Premier Meloni bestrijdt dat. Volgens haar is het wel degelijk de bedoeling om de wegenbelasting definitief af te schaffen.

De Italianen kunnen volgend jaar meerdere keren naar de stembus, ook voor een nieuw parlement. De verkiezingen moeten uiterlijk in december volgend jaar plaatsvinden. De centrumrechtse coalitieregering van Meloni doet het op dit moment in de peilingen slechter dan de centrumlinkse oppositie.

Bovendien voelt ze de druk van de nieuwe radicaal-rechtse partij Futuro Nazionale, een afsplitsing van coalitiepartner Lega.

2,3 miljard euro

"Vandaag zetten we een streep door een van de meest gehate belastingen", zei Meloni na een kabinetsberaad. "We kiezen ervoor om door te gaan met het schrappen van belastingen. Dat is in lijn met eerder centrumrechts belastingbeleid."

14,5 miljoen auto-, motor- en scootereigenaren zullen van de maatregel profiteren. Eigenaren van auto's met een motorvermogen van meer dan 110 pk profiteren er niet van. Ook voor de tweede of derde auto blijft de wegenbelasting volgend jaar in stand.

De maatregel kost de schatkist meer dan 2,3 miljard euro. Minister Girogetti van Economische zaken zegt dat de regering naar permanente afschaffing van de wegenbelasting streeft. Hij en Meloni hebben niet verteld hoe de regering het gat wil dichten.

Lenen lijkt geen verstandige oplossing. De Italiaanse staatsschuld bedraagt nu al 139 procent van het bruto nationaal product (bnp). Italië is daarmee binnen de EU het land met de grootste schuldenlast.

Doorzichtige poging

Critici zien het kabinetsbesluit als een doorzichtige poging om de aandacht van de kiezer af te leiden van stijgende elektriciteits-, gas- en benzinekosten. "Het is alsof je een longontsteking met een wiebertje bestrijdt", zei een adviseur van Futuro Nazionale.

Om de pijn van de hoge brandstofprijzen te verlichten heeft het Italiaans kabinet de afgelopen maanden al 2,8 miljard euro uitgetrokken.

Door het hele land stonden vanochtend verzamelaars van Pokémonkaarten voor de deuren van speelgoedwinkels. Vanwege het 30-jarig jubileum van de Japanse tekenserie is vandaag een speciale set kaarten op de markt gebracht.

Ruim voor de openingstijd van spellenwinkel Labyrinth in Tilburg stonden al bijna honderd mensen in de rij voor de nieuwe kaarten, schrijft Omroep Brabant.

Om zes uur op

Mathijs en Marijn staan in het midden van de rij. "We hebben gelukkig al wat", zegt Marijn, terwijl hij trots een tasje van een andere Tilburgse speelgoedwinkel laat zien. "Daarvoor moesten we wel al om zes uur vanochtend in de rij gaan staan." Mathijs vult hem aan: "Eigenlijk is dat niet normaal hè, voor karton met monsters erop."

Toch stonden de wekkers van de twee vrienden extra vroeg om de kaarten te bemachtigen. "Ik spaarde de kaarten al toen ik een jaar of 8 was. Daarna ben ik het een tijdje uit het oog verloren, maar inmiddels zit ik er weer helemaal in", zegt Marijn.

In de speciale jubileumset worden bekende Pokémonkaarten uit eerdere generaties opnieuw uitgebracht, aangevuld met nieuwe kaarten en exclusieve varianten. Voor een doos met negen pakjes met kaarten betalen liefhebbers zo'n 90 euro.

Achteraan in de rij staat Lucas. In zijn handen heeft hij de jubileumset die hij bij een andere winkel kon bemachtigen. Toch wil hij een tweede set. "Het is een heel dure hobby", concludeert hij.

Uitdelen van lootjes

Bij de Intertoys in Emmeloord werden vanochtend zestig lootjes aan de deur uitgedeeld om alles in goede banen te leiden. Ook daar hadden zich voor openingstijd tientallen fans verzameld, schrijft Omroep Flevoland.

Melanie mocht de vijfde plek in de rij innemen. Volgens haar is de set erg bijzonder omdat er veel duurdere kaartjes in zitten. Vaak worden speciale kaarten gelijk op internet gezet, weet ze. "Sommige kaarten zijn wel een paar duizend euro per stuk."

Melanie verkoopt ze niet. Zij is al vanaf haar jongere jaren fan en verzamelt de kaarten. "Ik pak ze uit en doe ze in een map."

Dat geldt ook voor Abdul, die ook in de rij stond voor de Intertoys. "Het heeft toch iets van nostalgie", zegt hij. "Ik ben ermee groot geworden, vanaf mijn zevende." Hij heeft allerlei doosjes met kaarten gevuld in de loop der jaren. "Het is niet echt spelen meer, maar gewoon hebben, kijken en ruilen."

Verzamelen

Pokémon komt uit Japan, daar worden de karakters ook wel Pocket Monsters genoemd. Er zijn tekenfilmseries van, videogames en dus ook verzamelkaarten. Op die kaarten staan de verschillende fantasiedieren, zoals Pikachu, Charizard en Jigglypuff. In totaal zijn er meer dan duizend verschillende Pokémon.

This week Jonathan chats with Jan Altenberg of the Open Source Automation Development Lab, a cooperative of nerds that care about Linux and Open Source! Jan and OSADL helped push …read more

De Amerikaanse centrale bank verhoogt de rente van 3,5 tot 3,75 procent naar 3,75 tot 4 procent. Het is voor het eerst in ruim drie jaar tijd dat de rente naar boven wordt bijgesteld om de inflatie te beteugelen.

Hoewel het besluit op de financiële markten niet helemaal als een verrassing komt, is de verhoging tegen het zere been van president Trump. Hij had gehoopt dat de Federal Reserve onder de nieuwe voorzitter, Kevin Warsh, de rente juist zou verlagen.

Trump noemde het bestuur van de centrale bank na de aangekondigde renteverhoging "erg vijandig". "Ze zijn erg politiek. Ze doen het verkeerde. Het zijn een stel politici", zei hij op campagne in North Carolina. "Ze verhogen de rente om Trump zo slecht mogelijk te laten presteren."

Geloofwaardigheid

De laatste keer dat de Amerikaanse centrale bank de rente verhoogde was in juli 2023. Bij de afgelopen vijf aankondigingen bleef de rente onveranderd.

Philip Marey, VS-analist bij Rabobank, herinnert zich nog dat Warsh zich bij het vorige besluit al stevig uitliet over de inflatie. "Maar uiteindelijk deed hij niets." Dat was volgens Marey niet heel geloofwaardig. "De verhoging van vandaag was nodig om de geloofwaardigheid te behouden."

Zware botsing

Kevin Warsh werd in mei de nieuwe voorzitter van de Fed, nadat de termijn van Jerome Powell was afgelopen. Powell was door Trump tijdens zijn eerste presidentschap aangesteld, maar kwam na zijn terugkeer in het Witte Huis vorig jaar hard in botsing met het staatshoofd.

Trump vindt dat de Amerikaanse leenkosten de laagste ter wereld moeten zijn. Hij haalde dit jaar regelmatig publiekelijk uit naar de Fed. Hij noemde Powell een "loser", dreigde hem te ontslaan en beschuldigde hem zelfs van fraude.

De centrale bank had in twee jaar tijd de rente van 5,25 tot 5,5 procent verlaagd naar 3,5 tot 3,75 procent. Maar sinds eind vorig jaar bleven verdere verlagingen uit, in eerste instantie door economische onzekerheid over de wereldwijde handelsoorlog die Trump in april ontketende. Vervolgens speelden de oplopende energiekosten door de oorlog in het Midden-Oosten een cruciale rol.

'Rente gaat omlaag'

Trump koos dit voorjaar voor Warsh als nieuwe Fed-voorzitter nadat die zich daarvoor geregeld had uitgesproken voor lagere rentes. "Als Kevin op zijn plek zit, dan gaat de rente omlaag", zei Trump.

Maar van een verlaging kwam het onder Warsh niet, omdat de inflatie in de VS door de hoge olieprijzen maar rond de 4 procent blijft schommelen.

Anders dan zijn voorgangers wil hij weinig toelichten over de rentebesluiten van de Fed en de verwachtingen over de rente. Daarom wordt getwijfeld of de Fed onafhankelijk opereert of de oren laat hangen naar de president.

Groeiende onrust

Door de aanhoudende hoge inflatie rekenden de markten nu op een renteverhoging door de Fed. Door de groeiende onrust over de Fed en de Amerikaanse economie en staatsschuld lopen wereldwijd de rentes op. Ook Nederland betaalt op een tienjarige staatsobligatie inmiddels meer dan 3 procent rente.

Marey denkt dat we nog een renteverhoging kunnen verwachten in de nabije toekomst. "Dat is nodig om de inflatie onder controle te krijgen, maar niet heel erg veel."

Uiteindelijk komt de prijsstijging vooral door de situatie rondom de Golfregio. "Daar kan de centrale bank niet zoveel aan doen, maar met één of twee renteverhogingen kan het wel een belangrijk signaal geven."

Een basisschool in het Drentse dorp Eext komt maar niet af van vleermuizen in het gebouw. Eerder dit jaar werd al twee ton gestoken in een nieuw dak naast de school, in de hoop dat de vleermuizen daarnaartoe zouden verhuizen. Die opzet mislukte.

Het schoolgebouw van basisschool Prins Willem Alexander is verouderd en moet wijken voor een nieuw gebouw. Maar de sloop en nieuwbouw is al een aantal keer uitgesteld vanwege een kolonie beschermde vleermuizen die op zolder woont. De dieren mogen niet worden verjaagd of bestreden - ze moeten zich uit eigen beweging verplaatsen, schrijft RTV Drenthe.

Dat gaat tot nu toe alleen niet zo makkelijk. Rond de basisschool hangen al meerdere vleermuiskasten, maar de soort die er verblijft houdt meer van grote ruimtes zoals het dak van de zolder. Daarom werd dat dak afgelopen voorjaar nagemaakt, als nieuw onderkomen voor de kolonie. Naast de school ligt nu een overkapping met precies dezelfde hellingshoek en ligging ten opzichte van de zon als het bestaande dak.

Maar de vleermuizen zijn niet verhuisd. Langer wachten tot ze dat alsnog gaan doen heeft weinig zin: zodra het kouder wordt, gaan de dieren in winterslaap en verplaatsen ze zich niet meer.

Eenrichtingsflappen

Daarom worden vandaag nieuwe stappen ondernomen. Aan de gevel van het oude gebouw komen eenrichtingsflappen, een soort kattenluikjes waar de vleermuizen wel door naar buiten kunnen, maar niet meer terug naar binnen. Als de vleermuizen dan allemaal weg zijn, kan de sloop beginnen.

Om dit te laten slagen, moeten alle andere openingen van het gebouw dicht worden gemaakt. Daar zijn vleermuizenexperts vandaag mee bezig.

Als dit plan werkt wordt de school dit najaar nog gesloopt.