Aggregator

Een Duitse machinist heeft gisteren in de trein twintig vogelspinnen gevonden in een pakketje dat door een reizigers was achtergelaten. Er zat een label op met de tekst "spinnen en schorpioenen".

Het pakket werd gevonden in een regionale trein die in de zuidelijke deelstaat Baden-Württemberg van Herrenberg naar Tübingen reed. Agenten uit Stuttgart hebben het pakketje meegenomen.

De politie kon de tarantula's diezelfde dag nog herenigen met de eigenaar die ze per ongeluk in de trein had achtergelaten. Omdat de 31-jarige vrouw ze goed had ingepakt, waren er geen wetten overtreden.

Vogelspinnen komen voornamelijk buiten Europa voor, in tropische gebieden. Ze zijn giftig, maar over het algemeen niet gevaarlijk voor de mens. Een beet is vergelijkbaar met een wespensteek.

Drugscrimineel Daniel Kinahan is door de politie van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) gearresteerd in Dubai, meldt de Ierse omroep RTE. Ierland had de VAE gevraagd om de 47-jarige man aan te houden. Hij wordt ervan verdacht een van de leiders te zijn van de misdaadfamilie Kinahan.

De Ier werd afgelopen woensdag gearresteerd, zo'n 48 uur nadat de politie van de Emiraten het aanhoudingsverzoek had binnengekregen. Een woordvoerder van de politie zei dat gespecialiseerde teams zijn ingezet en dat er "intensieve opsporings- en observatieoperaties" zijn uitgevoerd.

De Kinahans, vader Christy en zoons Daniel en Christopher Junior, runnen een van de grootste en machtigste georganiseerde misdaadnetwerken in Ierland. Sommige experts noemen het kartel zelfs een van de grootste misdaadorganisaties in Europa, die zijn geld verdient met drugshandel, wapensmokkel en witwaspraktijken.

Groot huwelijksfeest

Christy Kinahan was in Ierland een spil in de distributie van drugs in de hoofdstad Dublin. De fundamenten van het kartel werden echter in de jaren 90 in Nederland gelegd, toen de Kinahans naar ons land verhuisden. De Rotterdamse haven werd toen ook al gezien als centrum van de drugssmokkel in de wereld.

Nadat Nederlandse autoriteiten de Kinahans in het vizier kregen, vertrokken ze naar Spanje. Daar groeit het kartel uit tot een internationaal misdaadnetwerk.

Toen Daniel Kinahan in 2016 een aanslag op zijn leven had overleefd, weken de Kinahans uit naar Dubai. Daar leefden ze in luxe. Daniel gaf in die stad een groot huwelijksfeest. De belangrijkste drugscriminelen waren uitgenodigd. Ook Nederlands beruchtste drugscrimineel, Ridouan Taghi, was aanwezig.

Geen strafblad

Kinahan zal door de VAE uitgeleverd worden aan Ierland - de twee landen hebben een uitleveringsverdrag. In Ierland zal hij terechtstaan voor zijn betrokkenheid bij de georganiseerde misdaad. Hij heeft zelf altijd gezegd dat hij geen strafblad heeft en ontkent elke betrokkenheid bij misdaden.

Wanneer hij uitgeleverd zal worden is nog niet bekend.

Vooraf waren er zorgen over het hitteschild van het ruimteschip waarin de astronauten van de Artemis II-missie onlangs om de maan reisden. Maar het schild lijkt zich goed te hebben gehouden, zegt Reid Wiseman, de commandant van de missie. "Het zag er fantastisch uit."

Het hitteschild beschermt de astronauten tijdens de terugkeer in de atmosfeer tegen de helse temperaturen die door wrijving ontstaan als de capsule met 40.000 kilometer per uur terugkeert van de maan.

De ongerustheid had te maken met de eerste Artemisvlucht. Na die onbemande missie in 2022 bleek het hitteschild van de Orion-capsule flink beschadigd te zijn door de hitte en de druk van de terugkeer.

Het schild hoort te slijten tijdens het afremmen in de atmosfeer, waarbij de temperatuur oploopt tot meer dan 2700 graden, maar die keer was er nog iets anders aan de hand. Er waren hele stukken van het materiaal verdwenen, soms van wel een paar centimeter groot. Niet genoeg om een gevaar te vormen, maar wel een onverwacht en zorgelijk fenomeen.

Na onderzoek werd de oorzaak ontdekt: door de hitte waren gassen gaan uitzetten in het hitteschild. Die konden niet goed ontsnappen omdat het niet poreus genoeg was. Voor Artemis II was aanpassen echter niet meer mogelijk: het schild zat er al op. Wel besloot NASA het terugkeertraject - de hoek waaronder de capsule de dampkring binnenkomt - iets aan te passen, waardoor er minder belasting zou zijn.

Dat lijkt effect te hebben gehad. De astronauten die na hun terugkeer hun hitteschild inspecteerden, zagen deze keer geen stukken verdwenen materiaal. Astronaut Reid Wiseman zag alleen wat slijtage aan de buitenkant van het schild, waar het aansluit op de capsule.

"Maar we bukten ook om de onderkant te bekijken, en voor vier mensen die het hitteschild met het blote oog bekeken zag het er fantastisch uit", aldus Wiseman op een persconferentie. "Echt heel goed." De terugkeer verliep "geweldig", volgens Wiseman. "Het was een heel soepele vlucht."

Artemis III

De observaties van de astronauten zijn nog prematuur. NASA zal het hitteschild aan een grondige inspectie onderwerpen. Voor de volgende Artemis-missies zijn ook wijzigingen aan het schild doorgevoerd die ervoor moeten zorgen dat gassen tijdens de afdaling in de atmosfeer kunnen ontsnappen zonder schade aan te richten.

De komende missie, Artemis III, zal het bij terugkeer waarschijnlijk ook minder zwaar krijgen omdat die missie in een baan om de aarde blijft en een minder hoge snelheid opbouwt.

In de video zie je een aantal bijzondere momenten van de Artemis II-missie:

Oekraïne lijkt niet meer te geloven in veiligheidsgaranties van het Westen. President Zelensky hamerde vorig jaar voortdurend op deze garanties, als voorwaarde om een einde te maken aan de oorlog. Maar tijdens zijn rondreis door Europa afgelopen week heeft hij ze niet eens meer genoemd.

Op 15 december was er nog een top in Duitsland met de leiders van Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, die geheel gewijd was aan de veiligheidsgaranties. Daar kwam de 'Verklaring van Berlijn' uit, dat een kader schetste voor vrede in Oekraïne.

"Die garanties werden gezien als iets concreets, dat geleverd moest worden. Dat is nu compleet veranderd, hoor je, als je je oor te luisteren legt bij de Oekraïense top", zegt Julia Soldatiuk van Instituut Clingendael.

Niet verwonderlijk

Op zich is dat niet verwonderlijk, want de veiligheidsgaranties werden nooit concreet. En het belangrijkste probleem voor Kyiv: de garanties zouden pas in werking treden na een wapenstilstand.

Maar niets duidt erop dat Moskou wil stoppen met vechten. En al helemaal niet als Europese vredestroepen een staakt-het-vuren komen bewaken in Oekraïne. Want dat was het plan van de zogenoemde Coalition of the Willing.

Om te overleven zet Oekraïne volgens Soldatiuk nu vooral in op een sterk leger, een sterke economie en een sterke defensie-industrie. Vanuit dat perspectief moet je volgens haar kijken naar Zelensky's reis langs de Golfstaten en de bezoeken afgelopen dagen aan Duitsland, Italië, Noorwegen en Nederland. In Middelburg kreeg hij gisteren de Four Freedoms Award uitgereikt.

Behoefte aan raketten

Het bezoek aan Berlijn was het belangrijkst. De Duitse bondskanselier heeft toegezegd honderden Patriot-raketten te zullen financieren en te kopen in de Verenigde Staten. Of dat gaat lukken is nog onzeker, want in de Golfstaten is er ook grote behoefte aan die raketten nu de dreiging uit Iran zo groot is.

Zelensky zelf zegt dat de Patriots het belangrijkste doel zijn van zijn reis: "We hebben alles om Shahed-drones uit de lucht te schieten, maar geen Patriots om ballistische raketten te raken", zegt hij in het NPO 1-programma Buitenhof, dat aanstaande zondag een exclusief interview met de president uitzendt.

Lege lanceerinrichtingen

"Afgelopen winter waren de lanceerinrichtingen een paar keer leeg", zegt hij ook. Zelensky is bang dat de voorraad Patriots "ieder moment kan opraken".

Wanneer dat gebeurt, hangt af van de intensiteit van de Russische beschietingen. De bombardementen door de Russen zijn weer hevig. In de nacht van donderdag op vrijdag namen ze bijna alle grote Oekraïense steden onder vuur. Daarbij vielen bijna twintig burgerdoden.

Het belangrijkste wapen op het slagveld is op dit moment de drone. Het Oekraïense leger gebruikt er steeds meer per dag. Daarom heeft Zelensky afgelopen dagen op zijn reis overal afspraken gemaakt om samen drones te gaan maken. Met bondskanselier Merz is afgesproken om ook langeafstandswapens te gaan produceren.

De Britten hebben deze week beloofd om 120.000 drones te maken voor Oekraïne, een recordlevering. Ook Nederland produceert drones voor Oekraïne.

De Russen lijken nerveus te worden van al deze leveranties en samenwerkingen. Moskou waarschuwt dat aanvallen met in Europa gemaakte drones "onvoorspelbare gevolgen" kunnen hebben.

"Europese leiders kunnen zich beter richten op hun eigen veiligheid, in plaats van zich in een conflict met Moskou te laten zuigen", aldus het Russische ministerie van Defensie.

Oorlogszuchtige taal

Om deze dreigende taal kracht bij te zetten publiceerde Moskou een lijst van defensiebedrijven in het VK, Duitsland, Denemarken, Letland, Polen en Nederland - in Hengelo om precies te zijn. Het zijn allemaal bedrijven die connecties hebben met Oekraïne en die wat Dmitri Medvedev betreft legitieme doelwitten zijn voor het Russische leger. Medvedev, de vicevoorzitter van de Russische veiligheidsraad, staat bekend om zijn oorlogszuchtige taal.

Met andere woorden: vrede is op dit moment verder weg dan ooit. Het Amerikaanse plan om de Donbas, het industriegebied in Oost-Oekraïne, af te staan aan de Russen - in ruil voor vrede inclusief veiligheidsgaranties - lijkt dan ook dood en begraven.

Zelensky in Buitenhof: "Mensen denken dat als de Oekraïners zich terugtrekken, de oorlog dan stopt. Dat is een fout. Als we ons terugtrekken worden we zwakker. Mijn Amerikaanse vrienden vertellen me dat Poetin dat zelf zegt (dat de Russen zullen stoppen met vechten als Oekraïners de Donbas opgeven, red.). What the fuck? Poetin zei ook dat hij Oekraïne nooit zou bezetten."

Sinds het begin van de oorlog tegen Iran zijn er geen vredesbesprekingen van betekenis meer geweest tussen de Russen, Amerikanen en Oekraïners. "Alleen nog op technisch niveau", aldus Zelensky.

Cooking food with fire is arguably the technology that propelled humans to become the dominant species on Earth. It’s pretty straightforward to achieve, just requiring a fuel source, a supply …read more

Een Poolse man die na zeven jaar uitzendwerk door Albert Heijn werd weggestuurd, is in het gelijk gesteld in een rechtszaak die hij tegen de supermarktketen had aangespannen. Albert Heijn moet de man met terugwerkende kracht een vast contract geven en in zijn functie herstellen. Een belangrijke uitspraak voor andere uitzendkrachten, zegt vakbond FNV.

De 31-jarige Pawel Rudzki ontpopte zich de afgelopen maanden tot een symbool voor de rechten van Oost-Europese arbeidsmigranten die op uitzendbasis werken. In oktober werd hij weggestuurd bij een distributiecentrum van Albert Heijn in het Zuid-Hollandse Delfgauw.

Na een staking voor betere rechten voor uitzendkrachten merkte Rudzki volgens de FNV dat hij anders werd behandeld. Hij kreeg zwaardere roosters, werd genegeerd en beschuldigd van lage productiviteit, schrijft de vakbond. Uiteindelijk werd hij na enkele waarschuwingen weggestuurd.

Misgelopen salaris

Maar Rudzki liet het er niet bij zitten en stapte samen met de FNV naar de kantonrechter. Ook kwam er een actie op gang waarbij medestanders als steunbetuiging "Justice 4 Pawel" op de stoep voor verschillende AH-filialen kalkten.

De rechter heeft nu bepaald dat de Pool al sinds juni 2021 recht had op een vast contract. Albert Heijn moet hem weer in dienst nemen en misgelopen salaris uitbetalen.

Albert Heijn voerde tijdens de behandeling van de zaak aan dat Rudzki niet in dienst was genomen omdat hij niet goed genoeg Nederlands spreekt, maar volgens de kantonrechter is dat bij zijn diverse sollicitaties niet altijd duidelijk gemaakt.

De rechter vroeg zich ook af waarom de man hetzelfde werk dan wel mocht doen als uitzendkracht. Ook waarschuwingen die de Pool kreeg waren volgens Albert Heijn reden om hem bij sollicitaties af te wijzen, maar volgens de rechter was dat argument onvoldoende onderbouwd.

Signaal voor arbeidsmarkt

De FNV noemt de uitspraak belangrijk. "De rechter bevestigt in Pawels situatie dat iemand die ergens drie jaar lang als uitzendkracht werkt, het recht heeft om daarna in dienst genomen te worden", zegt FNV-bestuurder Levin Zühlke-van Hulzen. "Dit gaat niet alleen over Pawel. Dit is een signaal voor de hele arbeidsmarkt. Wie structureel werk doet, hoort daar ook zekerheid voor terug te krijgen."

Rudzki zelf is verheugd over de uitspraak en zegt ernaar uit te kijken weer aan het werk te gaan bij de supermarktketen.

Albert Heijn zegt kennis te hebben genomen van de uitspraak en deze te gaan bestuderen.

Nederland betaalt voor het eerst mee aan projecten in België die ervoor moeten zorgen dat de Geul in Zuid-Limburg niet overstroomt. Dat meldt L1 Nieuws. In België komen ongeveer zestig beken en sloten uit op de Geul, die richting Zuid-Limburg stroomt en in de Maas uitmondt.

De komende jaren worden twintig van deze Belgische beken en sloten aangepakt om wateroverlast in Nederland en België te verminderen. Nederland draagt voorlopig 300.000 euro bij.

Later dit jaar komen er nieuwe afspraken, dan gaat het om een miljoeneninvestering, schrijft de omroep. De wethouder van de Belgische gemeente Plombières, André Scheen, is blij met de financiële steun uit Nederland. "Het begin is in ieder geval goed."

Badkuipen

Plombières is deze maand begonnen met de bouw van twee enorme badkuipen van 5000 en 12.000 kubieke meter om regenwater in op te vangen. De komende jaren worden op verschillende plekken in België dat soort waterbuffers, kades en dijken aangelegd.

Geograaf Didier Bonni, werkzaam bij Waterveiligheid en Ruimte Limburg (WRL): "Voor ons betekent dit dat we de wateroverlast kunnen verminderen hier in het Geuldal aan de Belgische zijde. Maar ook dat we solidair zijn met wat er kan gebeuren aan de Nederlandse kant."

Extreme regenval

In juli is het vijf jaar geleden dat Limburg te maken kreeg met zware overstromingen door extreme regenval. In België en Duitsland vielen daardoor meer dan tweehonderd doden. Hoewel er in Limburg geen slachtoffers vielen, was de schade groot.

Meer dan twee derde van de Limburgers verwacht dat extreme regenval en overstromingen de komende jaren vaker zullen voorkomen, blijkt uit een onderzoek van Ipsos I&O uit 2025.

Bekijk hier een terugblik op de overstromingen in 2021:

Geschrapte vluchten, dure brandstof en gesloten restaurants: veel Aziatische landen kampen met de gevolgen van de energiecrisis door de oorlog in het Midden-Oosten. In China vallen de gevolgen juist mee.

Peking had geanticipeerd op een verstoring van de internationale energiemarkt door een crisis in het Midden-Oosten en heeft fors ingezet op de eigen energieproductie en het aanleggen van reserves. Maar het land heeft meer.

Want behalve investeren in groene energie, kan China ook leunen op wat er in de eigen grond zit: steenkool. China is verreweg de grootste verbruiker van steenkool wereldwijd. Nog elk jaar graaft het land meer steenkool op en bouwt het mijnen bij. Dat scheelt nu, al is het de vraag hoe lang steenkool nog een oplossing is.

Toverwoord 'energiezekerheid'

"China had in 2022 te kampen met stroomuitval", vertelt Gao Yuhe, energiespecialist bij Greenpeace China. Al snel werd in speeches van president en partijleider Xi Jinping "energiezekerheid" een toverwoord.

China zou alleen maar meer energie nodig hebben voor de groeiende en technologisch moderniserende economie, dus moest er wat veranderen. "Daarna zijn provinciale overheden begonnen met het goedkeuren en bouwen van meer steenkoolprojecten", zegt Gao.

Ook de steeds fellere competitie met Amerika deed Peking het gevaar inzien van de afhankelijkheid van buitenlandse energie. China importeert ongeveer 20 procent van zijn totale energiebehoefte, voornamelijk in de vorm van olie en gas. Dat zijn grondstoffen waarvan China zelf relatief weinig heeft.

Anticiperend op een mogelijke energiecrisis heeft China voor zo'n drie maanden aan olie- en gasreserves aangelegd. Ook daardoor wordt het nu minder hard geraakt door de razendsnelle prijsstijgingen dan andere landen.

China's grote investeringen in groene energie en technologie moeten niet alleen gelezen worden als het vervullen van klimaatambities, zeggen experts. Want hoewel die ambities groot blijven, staat energiezekerheid op één.

Steenkool als geheim wapen

China's geheime wapen om energiezekerheid te bereiken is dus steenkool. Meer dan de helft van China's energieverbruik bestaat uit die fossiele brandstof.

Op deze grafiek zie je hoe China's energieverbruik verdeeld is per energiesoort:

Steenkool wordt vooral gebruikt voor elektriciteitsopwekking. Een steeds groter deel van de economie loopt op elektriciteit. Denk bijvoorbeeld aan China's groeiende elektrische wagenpark, of airco's voor verkoeling of juist verwarming.

Maar steenkool wordt ook in gigantische hoeveelheden gebruikt in de petrochemische industrie, bijvoorbeeld om kunstmest te maken. Het is een kostbaardere en vervuilendere methode dan met olie, maar het beschermt China nu wel tegen de verstoringen op de oliemarkt. Inmiddels hebben landen als de Filipijnen al bij China aangeklopt voor kunstmest.

Deze oude techniek om steenkool te gebruiken werd ook gebruikt door bijvoorbeeld Zuid-Afrika tijdens de apartheid, toen dat land moeilijk aan olie kon komen door economische sancties.

Geen andere keus

Ongeveer een derde van China's steenkool komt uit de provincie Shanxi. De steenkoolindustrie is de grootste werkgever van de regio. Voor de lokale economie zou het catastrofaal zijn als China het steenkoolgebruik zou verminderen.

In een bijna verlaten en vervallen appartementencomplex dicht bij de mijnen in Datong zit meneer Li te wachten tot zijn dienst begint. Datong wordt ook wel "de steenkoolhoofdstad" van China genoemd.

Li gaat al decennialang elke dag naar beneden, de mijn in. Het is vies en gevaarlijk werk, maar je verdient meer als je onderin werkt dan boven. Hij krijgt 650 tot 750 euro per maand.

Hij zou graag een andere baan willen, ook voor zijn zoon, die in zijn voetsporen is getreden. "Maar ik kan hier alleen maar dit werk doen. Als ik niet in deze industrie werk, is er niks wat ik kan doen en kan ik niet leven."

Ondanks de belangen die met de steenkoolindustrie gepaard gaan, probeert de provinciale overheid van Shanxi de economie te moderniseren. Het wordt steeds duurder en moeilijker om steenkool uit de grond te halen en de milieueffecten zijn overduidelijk. Meerdere mijnwerkers zeggen tegen de NOS dat sommige mijnen leeg beginnen te raken.

"Ik denk niet dat vertrouwen op de eigen steenkool China energiezekerheid kan bieden, ook al helpt het nu bij de schokken uit het buitenland", zegt Gao Yuhe van Greenpeace. Uiteindelijk moet China naar hernieuwbare energie als kern van het energiesysteem, denkt ze. Ook dan zal China onafhankelijk zijn van het buitenland in de energievoorziening.

Het kabinet wil een subsidie invoeren om automobilisten met een laag- of middeninkomen te helpen met de aanschaf van een elektrische auto. Haagse bronnen bevestigen berichtgeving door RTL Nieuws.

Om die subsidie te krijgen moet er wel een brandstofauto worden ingeruild. Voor het plan is mogelijk zo'n 50 miljoen euro beschikbaar. Bij het inruilen zou het vooral om oudere, vervuilende brandstofauto's gaan die vervolgens naar de sloper gaan.

De regeling zit in het pakket maatregelen die het kabinet neemt om de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten te verzachten. De maatregelen worden maandag gepresenteerd, maar er zijn de afgelopen dagen al een aantal voorstellen uitgelekt.

Noodfonds

In totaal wil het kabinet bijna 1 miljard euro uittrekken om bedrijven, automobilisten en andere burgers, die op verschillende manieren geconfronteerd worden met hogere kosten, tegemoet te komen. Een ingreep om de benzine- en dieselprijzen aan de pomp te verlagen, komt er voorlopig niet.

Sinds de oorlog zo'n zeven weken geleden uitbrak en er minder olie en gas naar Europa komt door de blokkade van de Straat van Hormuz zijn allerlei prijzen gestegen, zoals de benzineprijs aan de pomp.

Het kabinet heeft de tijd genomen, ondanks ongeduld in de Tweede Kamer, om verschillende maatregelen te bedenken. Een zogenoemde 'generieke' maatregel, zoals bijvoorbeeld het verlagen van de prijs aan de pomp, kost de schatkist veel geld.

En er zijn ook automobilisten die de hogere brandstofprijzen wel kunnen opbrengen. Zeker is wel dat er opnieuw een noodfonds komt voor mensen die in de koude maanden moeite hebben om de energierekening te betalen.

Structurele vredesafspraken

Details over de subsidieregeling voor de aanschaf van een elektrische auto zijn nog niet naar buiten gekomen. Een eerdere regeling om automobilisten te stimuleren zo'n auto te kopen is eind 2024 afgeschaft.

Het kabinet gaat dit weekend nog praten met verschillende oppositiepartijen om vooraf zeker te zijn van voldoende steun, omdat de coalitie van D66, VVD en CDA geen meerderheid heeft, zo zei premier Jetten op zijn wekelijkse persconferentie.

Het kabinet vindt het steunpakket nog steeds nodig, ook al is vandaag de blokkade van de Straat van Hormuz opgeheven. Het zal nog weken duren voor de olie- en gastoevoer naar Europa weer op peil is en de impact van de oorlog zal nog langer voelbaar zijn, maakte Jetten duidelijk.

Ook is het niet te voorspellen wat er precies in het onrustige oorlogsgebied gaat gebeuren en of er structurele vredesafspraken gemaakt zullen worden.

We’ve all had those times when your electrical device of choice is running low on battery. Sometimes you even plan ahead and are also carrying a battery pack, but what …read more

Persoonsgegevens van Nederlanders kunnen in handen komen van de Amerikanen, en dat houdt de politiek flink bezig. Het zegt veel over de veranderende relatie met de Verenigde Staten, maar het is onduidelijk of Nederland wel helemaal los kán komen van Amerikaanse tech.

DigiD en MijnOverheid worden beheerd door de overheidsorganisatie Logius, maar een deel van de IT-dienstverlening staat op computers van het Nederlandse bedrijf Solvinity. Het Amerikaanse bedrijf Kyndryl wil Solvinity overnemen en daar is al maanden onrust over.

Als de overname doorgaat, zou Kyndryl namelijk toegang kunnen krijgen tot persoonsgegevens zoals namen en adressen, maar ook de hoogte van iemands inkomen. Dat staat allemaal op MijnOverheid. Daarnaast kan het Amerikaanse bedrijf mogelijk de toegang tot DigiD blokkeren als het dat zou willen.

"En dat kan makkelijk voorkomen worden", zegt techspecialist Bert Hubert. "IT-dienstverleners zoals Solvinity bieden vaak diensten aan die echt maatwerk zijn en verweven zitten in het bedrijf, maar bij DigiD is dat niet het geval. Dat zit niet zo vastgekleefd aan Solvinity en is daarom vrij makkelijk naar een andere aanbieder te verhuizen." Hij ergert zich daarom aan de opstelling van de Nederlandse overheid.

Echt slappe hap

In de Tweede Kamer wordt gekeken naar de mogelijkheid om het DigiD-contract met Solvinity, dat in 2028 afloopt, niet te verlengen als het bedrijf in Amerikaanse handen komt. Een meerderheid van de Kamer roept het kabinet hiertoe in een motie op. Daar wordt dinsdag over gestemd. Tot de beëindiging van het contract zou de Amerikaanse overheid wel toegang hebben tot de gegevens.

"Dat is echt slappe hap en typisch Nederlands. De overheid heeft afgelopen jaren van alles uitbesteed en lijkt te zijn vergeten hoe ze zelf proactief moeten handelen, en dat gaat ten koste van onze data", zegt Hubert.

Hij schat dat je binnen een half jaar DigiD kan verhuizen naar een Nederlands techbedrijf. Volgens hem zijn er meerdere Nederlandse IT-aanbieders die deze data kunnen opslaan.

Maatwerk

Dan zijn er nog andere diensten met gevoelige informatie, zoals Mijnoverheid, maar ook het beveiligingssysteem van het ministerie van Justitie en Veiligheid, die niet makkelijk te verhuizen zijn. Dat is echt maatwerk en het is juist erg verweven met het bedrijf, zegt Hubert. "Het is een stuk moeilijker te verplaatsen, maar dat betekent niet de overheid daar niks aan kan doen."

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) schreef dat er meerdere Nederlandse alternatieven zijn, maar dat het wel tijd en geld kost om de diensten over te zetten.

"Ik zie een grote beweging in de techsector waarbij klanten van IT-bedrijven steeds meer vragen stellen over de mogelijke risico's van hun data", zegt, Mark van Kampen die de techsector volgt bij de Rabobank.

"Met name in sectoren waarbij gewerkt wordt met gevoelige data, zoals bij de overheid en zorg- en financiële instellingen, worden meer eisen gesteld aan waar die data worden opgeslagen. Zij willen niet dat dit in handen kan komen van Amerika."

Niet gerust

Kyndryl heeft Tweede Kamerleden verzekerd dat Nederlandse gegevens geen gevaar lopen na een overname, maar de Kamer is daar niet gerust op. "De overheid zou extra maatregelen kunnen nemen om het de Amerikanen moeilijker te maken bij de data te komen, maar daarmee blijft het wel in Amerikaanse handen en dat moet je niet willen", zegt Hubert.

"De beveiliging van data kunnen zowel Amerikaanse als Nederlandse bedrijven goed verzorgen. Solvinity kan dit ook en is nu nog Nederlands, maar als het in Amerikaanse handen komt valt het onder de Cloud Act. Het risico bestaat dat de VS in het uiterste geval bij gevoelige data kan." zegt Van Kampen van de Rabobank.

De overname van het bedrijf achter DigiD en MijnOverheid wordt nog getoetst door toezichthouder Bureau Toetsing Investeringen (BTI). Dat geeft een advies, uiteindelijk besluit de minister van Economische Zaken of de overname door mag gaan.

"IRAN ZEGT DAT DE STRAAT VAN HORMUZ HELEMAAL OPEN IS", schreef de Amerikaanse president Trump, zoals vaker helemaal in hoofdletters, op zijn platform Truth Social. Hij reageert op de Iraanse aankondiging dat de Straat weer opengaat voor de commerciële scheepvaart.

Ondanks het enthousiasme van Trump is er nog veel onduidelijk over het opnieuw openstellen van de zeestraat, zeggen energiedeskundigen tegen de NOS.

"De schepen die momenteel vastliggen in de Perzische Golf gaan pas varen als bekend is wat de aankondiging van Iran precies inhoudt", zegt Lucia van Geuns, onderzoeker bij het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS). "Wat gaat Amerika doen? Hoe lang houdt het bestand aan? Hoe zit het met de mijnen in het gebied? Er moeten eerst concrete veiligheidsgaranties worden gegeven."

ING-econoom Rico Luman noemt de opening goed nieuws. "Maar eerst zien, dan geloven. Er is al eerder aangekondigd dat de Straat open zou gaan en toen bleek het toch niet veilig genoeg."

Op de kaarten zie je waarom de Straat van Hormuz zo'n belangrijke plek is:

Als blijkt dat het inderdaad veilig is om erdoorheen te varen, is de volgende vraag hoe dat er praktisch uit gaat zien, zegt Luman. "Er liggen momenteel meer dan 800 schepen in de regio. Die kun je absoluut niet allemaal tegelijkertijd door de Straat krijgen."

Hans van Cleef, hoofd energieonderzoek bij onderzoeksbureau EqoLibrium, vermoedt dat de rederijen eerst de kat uit de boom kijken. "Als je naar de financiële markten kijkt, lijkt het alsof met de aankondiging van Iran alles weer in orde is. Maar dat is echt niet zo."

Als een olietanker dit weekend vanuit de Saudische oliehaven Ras Tanura vertrekt naar Rotterdam, dan kan de reis via de Rode Zee zo'n 24 dagen duren, schat ING-econoom Luman. "Als de reis rondom Kaap de Goede Hoop gaat moet je daar meer dan twee weken bij optellen." In die tijd blijven de olietekorten oplopen. "In het beste scenario kunnen we net op tijd het dreigende kerosinetekort voor vliegtuigen voorkomen."

De Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) reageert positief over de heropening van de Straat van Hormuz, maar is ook terughoudend. "Onze leden willen zo snel mogelijk weer kunnen varen, maar veiligheid en betrouwbaarheid moeten voorop staan", zegt directeur Annet Koster.

Er liggen momenteel een kleine honderd Nederlandse schepen vast in de Perzische Golf. Een heropening van de zeestraat kan betekenen dat die schepen na weken wachten weer terug naar huis kunnen varen.

Maar voor het zo ver is, wil de KVNR eerst garanties en volledige transparantie over eventueel geplaatste zeemijnen en andere risico's. Daarnaast moet er meer duidelijk worden over de feitelijke uitvoering. "Het is bijvoorbeeld nog niet helder of er sprake zal zijn van de eerder door Iran gevraagde tolbetalingen."

Aan de pomp

Een echte opening van de Straat kan snel doorwerken aan de pomp, zegt energie-deskundige Jilles van den Beukel van het HCSS. Toch kan het nog maanden duren voordat de prijs weer op niveau is van voor de oorlog.

"Het is niet zo dat als de olieprijs met 10 procent daalt, de prijs aan de pomp net zo hard zakt", zegt Paul van Selms van consumentencollectief United Consumers. "Dat komt ook doordat twee derde van de prijs uit belastingen bestaat. Het gaat waarschijnlijk niet meer dan een paar cent omlaag."

Volgens expert Van den Beukel kan het herstel van de brandstofprijzen zeker drie tot vier maanden duren. Hij wijst ook op de olieproductie die deels is stilgevallen. "Het kost tijd om de productie weer op gang te krijgen", zegt hij.

De spanning tussen het Vaticaan en Washington liep de afgelopen dagen flink op. President Trump beledigde de paus in een reeks berichten op zijn platform Truth Social. Paus Leo XIV heeft op zijn beurt opnieuw scherpe kritiek geuit over de oorlogen die wereldwijd aan de gang zijn.

In de strijd tussen hun geestelijk en politiek leider komen katholieke Amerikanen voor een ongemakkelijk dilemma te staan: steunen ze nu hun president of de paus?

De rel ontstond nadat de paus zich kritisch had uitgesproken over de oorlog in Iran en had opgeroepen tot vrede, waarna Trump hem publiekelijk aanviel. Hij noemt de paus een slappeling, die geen verstand heeft van buitenlandpolitiek. Daarna plaatste de president een AI-afbeelding waarop hij zichzelf als een Jezus-achtige figuur neerzet. Dit riep brede verontwaardiging op.

Loyaliteitsdilemma

"Conservatieve katholieken zitten in een loyaliteitsdilemma", zegt hoogleraar John Kenneth White van de katholieke universiteit in Washington. Ze zijn Trump dankbaar dat hij zich inzet voor de godsdienstvrijheid en delen veel van zijn conservatieve denkbeelden. Toch heerst onder dit deel van zijn achterban het gevoel dat hij hier te ver is gegaan.

"Persoonlijk vind ik het nogal smakeloos", zegt Leandro. Hij is naar een katholieke kerk in Washington gekomen voor een speciaal avondgebed voor jongvolwassenen. Vanavond staat het thema verbinding centraal. Toch hoopt Leandro dat de beledigingen van de president aan het adres van de paus ter sprake komen: "Ik zou hier graag meer discussie over willen zien."

De discussie lijkt zich online in ieder geval volop af te spelen. Uitspraken van zowel Trump als de paus worden breed gedeeld en becommentarieerd. Zelfs onder christelijke kopstukken, politieke bondgenoten en invloedrijke aanhangers van Trump klonk duidelijke afkeuring van de afbeelding. Trump verwijderde deze vervolgens, maar daarmee is de strijdbijl nog niet begraven.

Onder de katholieken die zich in een spagaat bevinden, gaan de meesten toch achter hun katholieke leiders staan, ziet White. Die leiders verdedigen de paus fel: "Niet omdat ze daartoe opdracht krijgen van het Vaticaan, maar omdat ze theologisch gezien grote meningsverschillen hebben met Trump". Hij verwacht dat die onenigheid alleen maar zal toenemen.

Dat werd woensdag al zichtbaar. Tijdens zijn bezoek aan Kameroen ging paus Leo opnieuw in op het geweld en de rol van wereldleiders. Zonder Trump bij naam te noemen sprak hij over een wereld die "wordt geteisterd door een handvol tirannen" en hekelde hij het gebruik van religie om macht mee te rechtvaardigen. Volgens hem wordt er wereldwijd meer geïnvesteerd in vernietiging dan in herstel en onderwijs.

Zoeken naar middenweg

JD, ook aanwezig bij de mis in de kerk, vindt het "absoluut beneden de waardigheid van een president om zomaar de paus aan te vallen." Maar zijn politieke voorkeur beïnvloedt het niet: bij de tussentijdse congresverkiezingen gaat hij weer Republikeins stemmen. "Ik was Republikein vóór Trump en zal dat ook na hem blijven."

Leandro wil ook niet kiezen tussen de twee, maar hij erkent dat het ongemakkelijk is om de twee meest invloedrijke Amerikanen op het wereldtoneel met elkaar in strijd te zien: "Idealiter zou ik willen dat er helemaal geen conflict was, uiteraard."

Daarmee lijken conservatieve katholieken een middenweg te zoeken: ze verwerpen de toon en sommige acties van Trump, maar blijven hem in grote lijnen politiek steunen. Het zorgt ervoor dat zowel hun politieke als religieuze principes op de proef worden gesteld, en dat met belangrijke tussentijdse verkiezingen in november.

Unieke manier

"De katholieke steun voor Trump, en daarmee de Republikeinen, is fragiel en kan in toekomstige verkiezingen sterk teruglopen", voorspelt hoogleraar White. "De rol van deze paus kan daarin doorslaggevend zijn."

"Paus Leo weet als Amerikaan zijn landgenoten op een unieke manier te bereiken, uiteraard ook nog in hun eigen taal. Het is ongekend dat de paus Amerikanen en katholieken in het bijzonder oproept om contact op te nemen met hun Congresleden om hen te vragen zich in te zetten voor vrede."

Na geannuleerde concerten in het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk zal rapper Ye, die eigenlijk Kanye West heet, ook in Polen niet te zien zijn. Een optreden dat op 19 juni gepland stond is afgelast, meldt de Poolse organisator op de site van het Slaski-stadion in de stad Chorzów. Twee concerten in Nederland gaan wel door.

Het concert van Ye gaat "om formele en juridische redenen" niet door, schrijft de organisatie, zonder daar verder over uit te wijden.

De Amerikaanse artiest ligt al langere tijd onder vuur vanwege antisemitische uitspraken. Hij bracht een nummer uit met de titel Heil Hitler, verkocht T-shirts met een hakenkruis erop en noemde zichzelf ooit een nazi. Zelf zegt hij dat te maken had met een bipolaire stoornis. Hij zou daardoor "het contact met de werkelijkheid" zijn verloren.

'Getekend door de Holocaust'

Het VK liet eerder weten dat Ye vanwege zijn uitspraken niet welkom is. Hij zou optreden in Londen, maar kreeg geen visum. Woensdag werd duidelijk dat ook een show in Marseille niet doorgaat. Ye besloot zelf "na lang wikken en wegen" het concert uit te stellen, nadat duidelijk was geworden dat ook Frankrijk maatregelen overwoog om hem te weren.

In Polen dreigden de autoriteiten eveneens met het weigeren van een visumaanvraag voor Ye. "In een land dat zo getekend is door de Holocaust kunnen we niet doen alsof dit concert alleen maar entertainment is", zei de minister van Cultuur deze week.

Twee concerten in Arnhem

Ye staat begin juni wel twee keer in de Gelredome in Arnhem. Minister Van den Brink zei vorige week geen reden te zien voor een inreisverbod in Nederland. Diverse organisaties en politieke partijen hadden daartoe opgeroepen.

Iemand kan de toegang tot Nederland worden ontzegd als die een gevaar vormt voor de openbare orde of de nationale veiligheid. Burgemeester Marcouch van Arnhem zei vorige week donderdag al dat er "geen signalen zijn dat de openbare orde in het geding is".

Een minderjarige jongen uit Groningen zit volgens het Openbaar Ministerie achter de video waarop te zien is hoe scholieren in Haren worden vernederd. De jongen, wiens leeftijd niet bekend is gemaakt, wordt verdacht van intimidatie, bedreiging en diefstal, meldt het OM.

Vijf leerlingen van het Harens Lyceum en een groep Spaanse uitwisselingsscholieren werden maandag bedreigd en moesten knielen en sorry zeggen. Dat werd gefilmd en daarna verspreid via sociale media.

De school meldde deze week dat de bedreiger mogelijk ook een vuurwapen heeft gebruikt. Het OM meldt niets over een wapen, maar zegt dat het onderzoek naar de feiten nog "in volle gang" is.

Fatbike en scooter

De jongen wordt ook verdacht van diefstal van een fatbike en een poging tot diefstal van een scooter. Dat zou allemaal op dezelfde dag zijn gebeurd.

De jongen is vandaag voorgeleid aan de rechter-commissaris. Hij is "onder strikte voorwaarden" weer vrijgelaten. "De rechter-commissaris vindt dat er voldoende redenen zijn om de verdachte langer vast te houden. Echter, het jeugdstrafrecht is erop gericht dat minderjarigen in de toekomst niet opnieuw de fout in moeten gaan. Daarom wordt niet alleen ingezet op vergelding, maar juist ook op hulpverlening", aldus het OM. De jongen moet over een tijd voor de jeugdstrafrechter verschijnen.

De afgelopen maanden zijn er vaker zogenoemde vernedervideo's op sociale media gedeeld. Hierbij is te zien hoe jongeren onder bedreiging op hun knieën worden gedwongen en sorry moeten zeggen. Geregeld wordt er ook geweld gebruikt of gevochten.

De politie en het OM vragen mensen om die video's niet te verspreiden of te delen op sociale media en in appgroepen.

Spaanse scholieren uitgezwaaid

De uitwisselingsscholieren zijn vandaag weer naar Spanje vertrokken. Inwoners van Haren wilden hen graag een hart onder de riem steken vanwege het incident. Ze hebben hen daarom uitgezwaaid en cadeautjes en kaartjes gebracht, schrijft RTV Noord.

It’s the evening before publication, and a pair of Hackaday writers convene to record the week’s podcast. This week Elliot Williams is joined by Jenny List, and it’s a bumper …read more

De Italiaanse justitie heeft 143 vervalste kunstwerken in beslag genomen die werden toegeschreven aan onder meer Andy Warhol, Keith Haring en Banksy. De in de zuidelijke stad Reggio Calabria tentoongestelde werken zouden door een Belgische criminele organisatie vervaardigd zijn. Drie Belgen worden verdacht van oplichting.

Van de werken waren er 133 te zien op de tentoonstelling Pop to Street Art: Influences. Die liep op drie plekken in Reggio Calabria van juli 2024 tot november 2025 en was zo succesvol dat de organisatoren hem met twee maanden wilden verlengen.

De Academie voor Schone Kunsten van Calabrië had de schilderijen, prints en beelden in bruikleen gekregen van een Belgisch bedrijf, tegen een vergoeding van 50.000 euro. De Belgische leverancier zou ook een deel van de winst op de verkoop van toegangskaarten en kunstwerken krijgen.

Grof en klungelig

Maar al tijdens de tentoonstelling ontstond argwaan over de echtheid van de pop-artwerken, waarop de Italiaanse politie een onderzoek begon. Het Italiaanse Openbaar Ministerie liet eind 2025, nog voor het einde van de expo, al zo'n 130 kunstwerken meenemen voor onderzoek.

Een speciale politie-eenheid die belast is met de bescherming van cultureel erfgoed stelde vervolgens vast dat de werken vals waren. De eenheid omschreef veel van de vervalsingen als grof en klungelig, meldt het OM. "Erg professioneel was het allemaal niet".

Ook de Belgische politie was betrokken bij het onderzoek. Een bedrijf dat aan de drie verdachte Belgen gelinkt is verhuurde de vervalsingen aan de kunstacademie.

Serieproductie

Bij huiszoekingen bij de verdachten en hun bedrijven vond de politie in Luik nog eens tien vervalsingen. Van nog eens elf werken die aan Warhol, Haring en Banksy werden toegeschreven moet de authenticiteit nog blijken.

Twee van de drie Belgen waren al direct na de eerste inbeslagnames in Reggio Calabria als verdachte aangemerkt, onder wie de eigenaar van het bedrijf dat de kunst voor de expositie leverde. De derde kwam later in beeld.

De verdachten hadden volgens het Openbaar Ministerie in Reggio Calabria een crimineel netwerk uitgebouwd dat gespecialiseerd was in de serieproductie van pop-art-vervalsingen. De bedoeling was "het publiek te misleiden" en winst te maken met tentoonstellingen en evenementen, aldus het OM, dat laat weten dat het onderzoek nog verder gaat.

Vorige week speelde de Eerste Kamer al de hoofdrol in de podcast en dat gebeurt nu opnieuw. Dit keer debatteerden ze daar over de asielwetten en minister Van den Brink van Asiel en Migratie kreeg het lastiger dan verwacht. Eerst maakten D66 en het CDA het Van den Brink moeilijk en daarna kwam de PVV er nog overheen. De partij van Wilders ligt nu op koers om tegen de wetten te stemmen die voormalig PVV-minister Faber van Asiel en Migratie ooit heeft opgesteld.

Joost en Marleen staan ook even stil bij de paniek rondom DigiD. Kan de Amerikaanse overheid binnenkort al onze gegevens bekijken? En ze bekijken wat er in het steunpakket zit om de hoge energiekosten te drukken.

En zou koning Willem Alexander het een beetje naar zijn zin hebben gehad in het Witte Huis?

De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren bij NPO Luister

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.

De Straat van Hormuz gaat weer open voor de commerciële scheepvaart, zegt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi op X. Iran heeft besloten de blokkade op te heffen, omdat er een tijdelijk bestand is afgesproken tussen Libanon en Israël.

De zeeroute werd eind februari geblokkeerd door Iran als reactie op de aanvallen van de VS en Israël op het land.

De vrije doorgang geldt "zolang het staakt-het-vuren van kracht is", schrijft Araghchi. Welk staakt-het-vuren de minister daarmee bedoelt, is niet duidelijk. Het bestand tussen de Verenigde Staten en Iran loopt tot en met 21 april. Het bestand tussen Israël en Libanon is gisteravond laat om 23.00 uur ingegaan en zal tien dagen duren.

Een Iraanse legerfunctionaris benadrukte op de Iraanse staatstelevisie dat de doorgang alleen geldt voor commerciële schepen en niet voor militaire. Niet-militaire schepen mogen via een vooraf vastgestelde route varen, mits ze toestemming hebben van de marine van de Iraanse Revolutionaire Garde.

Op de kaarten zie je waarom de Straat van Hormuz zo'n belangrijke plek is:

De Amerikaanse president heeft positief gereageerd op het nieuws. Op zijn platform Truth Social schrijft Trump: "Iran heeft zojuist aangekondigd dat de Straat van Hormuz weer helemaal open is en klaar is voor doorgang. Bedankt!"

In een reactie noemt de voorzitter van de Europese Commissie Von der Leyen het een prioriteit om de smalle zeestraat snel weer volledig en permanent te openen.

Amerikaanse zeeblokkade

In een andere post schrijft president Trump dat de Amerikaanse zeeblokkade van Iraanse havens en kustplaatsen van kracht blijft totdat er een deal is gekomen tussen de VS en Iran.

Sinds maandag heeft de marine van de VS volgens het Amerikaanse leger de volledige controle over de belangrijke zeeroute. Trump verwacht dat er snel een akkoord komt tussen de twee landen. "De meeste punten zijn al besproken."

Olieprijs daalt

Het nieuws over het openen van de Straat van Hormuz zorgde er al snel voor dat de olieprijs daalde; die ging met zo'n 11 procent naar beneden. Ook de Europese gasprijs zakte, op de Amsterdamse gasbeurs met bijna 8 procent.

Well, this might just be a Hackaday first. Certainly not the circuit sculpture part, nor the wearable aspect, but the glorious combination of the two. Behold [CMoz]’s Fashionably on Task: …read more