Aggregator

[The Mike Stuff] has an interesting proposition. He asserts that ancient people like the Greeks could have built a form of radio that was purely mechanical. We aren’t sure we …read more

De terdoodveroordeelde Christa Pike verkeert in kritieke toestand en krijgt "levensreddende medische zorg", heeft een van haar advocaten, Randy Spivey, bekendgemaakt. De 50-jarige Amerikaanse vrouw zou gisteren in de staat Tennessee geëxecuteerd worden, maar dat mislukte dramatisch. Spivey omschrijft de executie als "marteling".

Pikes advocaat zegt dat hij nog geen duidelijk beeld heeft over haar huidige gezondheidstoestand en prognose. Ze wordt in het ziekenhuis in Nashville behandeld.

Pike werd in 1995 als 18-jarige veroordeeld voor de moord op de 19-jarige Colleen Slemmer. Ze zou de eerste vrouw in 200 jaar zijn die in Tennessee ter dood wordt gebracht. Het vonnis was omstreden vanwege de jonge leeftijd van Pike, haar psychische aandoening en haar verleden als slachtoffer van seksueel misbruik.

Pikes executie werd een uur voor uitvoering nog tegengehouden omdat de rechter verder onderzoek wilde naar de geestesgesteldheid van de vrouw toen ze als tiener de moord had gepleegd. De executie kon met vertraging toch doorgaan omdat het Hooggerechtshof geen bezwaar zag.

Journalisten die aanwezig waren bij de executie, vertellen wat ze zagen:

De vrouw kreeg twee injecties toegediend maar overleefde die. Volgens journalisten die getuige waren bij haar executie, snurkte Pike een uur na de eerste injectie nog.

Ook klaagde Pike over een vreemd gevoel in haar arm. Volgens een van de journalisten zei ze dat ze het gevoel had dat haar arm op het punt stond om open te barsten.

Zeven naalden

Steve Ferrell, Pikes andere advocaat, zegt dat zijn cliënt vreesde voor complicaties bij haar executie vanwege een bloedafwijking waar ze al haar hele leven aan lijdt. Daardoor is het volgens de advocaat lastig om naalden in haar aderen in te brengen.

"Ze heeft ons altijd verteld dat ze moeite had met bloedafname", aldus Ferrell. Advocaat Spivey zegt dat hij minstens zeven naalden had geteld die alleen al voor haar linkerarm werden gebruikt.

Pike zou tijdens de executie instructies hebben gegeven waar de infusen op haar lichaam konden worden aangebracht. "Ze bleef maar zeggen: probeer alsjeblieft hoger op mijn schouder", aldus Spivey.

Onderzoek

Gouverneur Lee noemde het voorval "zeer verontrustend". Hij wees maandag een gratieverzoek af om haar doodstraf om te zetten naar een levenslange celstraf.

Lee heeft opdracht gegeven om een onderzoek in te stellen naar wat er misging. Verdere executies in Tennessee zijn voorlopig opgeschort.

Hans Anders stopt per direct met de verkoop van camerabrillen van Meta. Dat bevestigt het bedrijf aan persbureau ANP na berichtgeving door het AD.

De reden is de onrust die is ontstaan over de privacyrisico's van de brillen. Hans Anders wil de discussie over de slimme brillen afwachten, en besluit dan of en hoe de brillen weer verkocht gaan worden.

De Meta-bril lijkt op een normale bril, maar heeft een ingebouwde camera en een AI-assistent. Hij is sinds september 2025 in Nederland te koop, onder andere bij opticiens. De bril wordt ook wel 'gluurbril' genoemd, omdat het makkelijk is mensen te filmen of te fotograferen zonder dat ze dat in de gaten hebben. Dat gebeurt vaak.

Vanuit allerlei sectoren is er weerstand tegen de bril, zoals in ziekenhuizen en bij defensie. De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwde een paar weken geleden dat beelden die met de bril gemaakt zijn niet zomaar openbaar mogen worden gemaakt.

De Consumentenbond pleitte er al eens voor om de bril te verbieden, en maakte dinsdag bekend met een aantal andere organisaties een rechtszaak aan te spannen als Meta niet binnen twee weken stopt met de verkoop van de bril.

Kleedkamers en toiletten

Ook in de politiek leeft het onderwerp. Vorige week vroeg de Tweede Kamer om een duidelijk verbod op camerabrillen. Wat er met de bril gedaan wordt, is in feite al verboden volgens verschillende privacywetten.

In het geheim filmen in bijvoorbeeld kleedkamers en toiletten is al strafbaar. In de praktijk blijkt dat niet genoeg te zijn, vindt de Kamer. Het kabinet wacht op een Europees advies over camera- en AI-brillen, dat dit najaar wordt verwacht.

Hans Anders, een van de grootste opticiens van Nederland, verkoopt de brillen dus niet totdat er iets besloten is over hoe met de brillen om te gaan. Bij andere winkels en webshops zijn ze nog wel te koop.

Aanstaande woensdag zitten de vakbonden en werkgevers voor het eerst sinds maanden weer met het kabinet aan tafel om te praten over de toekomst van de sociale zekerheid. Het kabinet heeft zes organisaties uitgenodigd, VNO-NCW, MKB NL, LTO, FNV, CNV en VCP, om woensdag naar het Catshuis te komen.

Namens het kabinet komen premier Jetten en de drie meestbetrokken ministers Vijlbrief (Sociale Zaken), Aartsen (Werk en Participatie) en Herbert (Economische Zaken).

De vakbonden FNV en CNV komen naar Den Haag, zo laten de organisaties weten. Daarmee is de kans groot dat ook de andere organisaties de uitnodiging zullen accepteren.

Sinds eind mei praten de vakbonden niet meer met het kabinet over de versobering van de sociale zekerheid, de regelingen die er zijn om Nederlanders die niet kunnen werken of gepensioneerd zijn te helpen.

In mei was er een Catshuisoverleg hierover, maar daar bleken de meningen zo uiteen te lopen dat het bij één gesprek bleef. Er zou pas weer gepraat worden, zo maakten de vakbonden keer op keer duidelijk, als het kabinet-Jetten de geplande bezuinigingen zou schrappen. Ook kondigden de bonden acties aan.

Versoberingen

Het kabinet-Jetten wilde aanvankelijk zo'n 6 miljard euro bezuinigen door een snellere verhoging van de AOW-leeftijd, en versoberingen in WW en WIA (arbeidsongeschikten)-regelingen.

Het kabinet trok het AOW-plan al eerder in, maar de bonden - gesteund door de grootste oppositiepartij Pro - bleven vasthouden aan hun eis dat álle bezuinigingen in de sociale zekerheid ingetrokken moesten worden.

Het kabinet heeft dit begin deze week alsnog gedaan en nu worden de gesprekken met de 'polder' weer opgestart.

Langdurig

De vakbonden erkennen net als de werkgevers en het kabinet dat de problemen opgelost moeten worden, vooral met de WIA, de Wet, Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen. Er stromen zo jaarlijks zo'n 60.000 mensen in de WIA, dit zijn vaak jongeren en vrouwen met psychische problemen. Er is een groot tekort aan verzekeringsartsen en de wachtlijsten zijn lang.

"We moeten niet wachten tot mensen langdurig uitvallen, maar dat voorkomen", schreven de vakbonden FNV, CNV en VCP begin deze week in een gezamenlijk persbericht.

Opmerkingen van minister Van Weel over het stopzetten van betalingen aan Sierra Leone leiden tot irritatie binnen de Europese Commissie. De minister zei vanmorgen dat de betalingen vanuit de Commissie zijn stopgezet omdat Sierra Leone niet meewerkt aan de uitlevering van drugscrimineel Bolle Jos. De NOS kreeg te horen dat binnen de Europese Commissie werd besloten hier "hard op terug te duwen".

Uit gesprekken komt naar voren dat het besluit officieel een puur technische kwestie was, dat naar buiten niet gepresenteerd zou moeten worden als een sanctie tegen de machthebbers in Sierra Leone. Bolle Jos, of eigenlijk Jos L., heeft nauwe banden met die machthebbers, onder wie de president.

Lang aangedrongen

Minister Van Weel wil al langer dat de Europese Commissie stappen onderneemt tegen het land dat de Nederlandse drugscrimineel de hand boven het hoofd houdt door te weigeren hem uit te leveren.

Sierra Leone zou dit jaar nog 18 miljoen euro aan begrotingssteun van Brussel krijgen. Dat geld is bedoeld voor bijvoorbeeld voedselprogramma's, onderwijs en de infrastructuur in het straatarme land. Van Weel schetst het beeld dat de Commissie geld dat bedoeld is voor ontwikkelingshulp als dwangmiddel inzet om Sierra Leone te laten meewerken aan de uitlevering van Jos L., tot ergernis van de Commissie.

Achter de schermen heeft de Commissie een andere interpretatie. Er wordt zelfs gezegd dat de minister met misleidende informatie komt doordat hij het stopzetten van de steun koppelt aan de uitlevering van Bolle Jos. Volgens de Commissie is het besluit genomen vanwege "administratieve fouten".

De discussie geeft aan hoe gevoelig deze kwestie ligt en hoe groot de belangen zijn. Minister Van Weel heeft in de vergadering vandaag nog eens benadrukt dat de drugsbestrijding voor Nederland een kwestie van nationale veiligheid is.

Eurocommissaris Brunner houdt vol dat de begrotingssteun om technische redenen is opgeschort. Tegelijkertijd zegt hij ook nadrukkelijk dat de EU vindt dat er actie nodig is tegen landen buiten de EU die grote drugsbazen onderdak bieden. "We hebben de medewerking van Sierra Leone nodig. Dat is waar het om gaat", zegt hij. Daarmee erkent hij impliciet dat die reden heeft meegespeeld in het opschorten van de begrotingssteun.

Juridisch niet toegestaan

Toegeven dat dit besluit ook om politieke redenen genomen is, kan Brunner niet: het stopzetten van hulp vanwege politieke belangen zoals het niet uitleveren van een drugscrimineel mag juridisch gezien namelijk niet. De afspraken die rondom de begrotingssteun worden gemaakt worden contractueel vastgelegd en het uitleveren van Bolle Jos is niet in een van de voorwaarden opgenomen.

Ondertussen werkt de Commissie wel aan nieuwe manieren om sancties te kunnen opleggen aan landen die niet meewerken aan de vervolging van drugscriminelen. Minister Van Weel gaat ervan uit dat de begrotingssteun aan Sierra Leone pas wordt hervat, op het moment dat Jos L. is uitgeleverd, laten bronnen aan de NOS weten. Anders dreigt een nieuwe frontale botsing tussen Nederland en de Commissie, zo is achter de schermen te horen.

'Niet bevorderlijk voor samenwerking'

Sierra Leone is niet te spreken over de uitspraken van Van Weel. In een verklaring schrijft de regering dat EU-ambtenaren hebben benadrukt aan Sierra Leone dat het stopzetten van begrotingssteun "losstaat van een specifiek persoon". Ook noemt de regering het uitoefenen van druk op Sierra Leone via publieke dreigementen en mediacampagnes "niet bevorderlijk" voor justitiële samenwerking.

The Nintendo Game Boy is quite possibly the most popular console in the international chiptune community. You might have seen musicians cranking out tunes with LSDJ or Nanoloop, but now …read more

Scheepsbouwer Damen eist een schadevergoeding van bijna 4,7 miljard euro van de Duitse regering voor het schrappen van de order voor fregatten. Dat staat in een brief van de advocaat van Damen, ingezien door de NOS.

Eerder bleek al dat Damen Schelde Naval Shipbuilding, de volledige naam van het bedrijf, een vergoeding van de Duitsers wil. Nu blijkt uit de brief dat dit om miljarden gaat. Het bedrag wordt niet door Damen bevestigd, wel zegt het bedrijf de brief te hebben gestuurd.

Eind juni annuleerde de Duitse minister van Defensie, Boris Pistorius, de bestelling van zes fregatten. Volgens Damen was dat volkomen onverwacht. In plaats van de zes F126-fregatten worden nu acht andere fregatten van het Duitse ThyssenKrupp Marine Systems besteld.

Zelf verantwoordelijk

De opdracht om de schepen te bouwen was oorspronkelijk aan het Nederlandse Damen gegeven, maar vorig jaar besloot de Duitse regering al dat Damen niet langer de hoofdaannemer van het project kon zijn. Die opdracht zou worden gegeven aan de Duitse scheepsbouwer NVL, onderdeel van het grote Rheinmetall. Damen bleef toen nog wel betrokken bij het project.

In juni trok Pistorius definitief de stekker uit het project bij Damen. Volgens hem dreigde de bouw jaren vertraging op te lopen en liepen de kosten uit de hand.

Uit de brief, gericht aan Pistorius, blijkt dat volgens Damen de Duitse regering zelf verantwoordelijk is voor de vertraging. Ook verwijt Damen de Duitse regering contractbreuk.

In de brief staat onder andere dat Damen een onderzoek heeft gedaan naar de schade die het bedrijf zou hebben opgelopen na het annuleren van de Duitse order. Daaruit maakt het bedrijf op dat onder andere de werven waar de schepen zouden worden gebouwd al veel kosten hadden gemaakt. Delen van de schepen waren al klaar om samengevoegd te worden, maar worden niet meer gebruikt. Volgens Damen zat daar de meeste schade.

Tegenslagen

Een paar maanden geleden bleek dat ook de Belgische regering overweegt om een order voor twee fregatten bij de Nederlandse scheepsbouwer in te trekken.

België heeft twee fregatten besteld bij Damen, maar ook minister Francken van Defensie vindt dat de levering te lang duurt en dat de schepen te duur worden.

De waterstanden in het oosten van Nederland zijn nu zo laag dat het onduidelijk is of schepen er nog wel kunnen varen. Op de IJssel, de Nederrijn en een groot deel van de Waal kan niet meer goed gemeten worden of er nog veilig gevaren kan worden. Dat zegt Rijkswaterstaat tegen de NOS. Binnenvaartschippers zullen hier nu zelf moeten bepalen of ze veilig kunnen varen of niet. Ook op het Pannerdensch Kanaal speelt het probleem.

Het is op sommige plekken nu ondieper dan 125 centimeter en de meeste vaartuigen waarmee Rijkswaterstaat metingen doet liggen dieper. Ze kunnen er dus simpelweg niet meer komen. Er zijn er nog drie die minder diep liggen, maar die moeten ook in andere regio's worden ingezet.

Daardoor valt voorlopig niet goed vast te stellen wat de zogeheten minst gepeilde diepte is. Dat is de diepte van het ondiepste punt in de vaargeul. Rijkswaterstaat peilt die zodat schippers kunnen bepalen hoeveel lading ze kunnen meenemen zonder aan de grond te lopen. Dit soort meetdata kunnen schippers ook krijgen via abonnementen bij commerciële partijen, maar niet iedereen heeft zo'n abonnement.

Al tijden problemen

"Dit is erg zorgelijk", reageert Fiona Oomen, regiocoördinator Centraal- en Oost Nederland bij Koninklijke Binnenvaart Nederland, die ook vaart op de gegevens van Rijkswaterstaat. Ze zegt dat het de afgelopen tijd "geen doen" is voor de binnenvaart. "Het is vreselijk. Alle transport staat onder druk: op de weg staat het onder druk, op de vaarwegen staat het onder druk. Wat als het water nog verder zakt, wat dan? Waar moet alles heen?"

De problemen op de rivieren zijn al maanden in het nieuws. In augustus was er veel aandacht voor de Rijn, die toen bij Lobith onder de laagste waterafvoer ooit gemeten dook. Dat was toen 614 kubieke meter per seconde. Sindsdien is er vrijwel geen verbetering geweest. Op dit moment schommelt de afvoer daar zelfs rond de 545 kubieke meter per seconde, waarmee het nieuwe record dus alweer ruimschoots is verbroken.

Afgelopen weekend werd al duidelijk dat de Rijn bij Keulen en Kaub, in Duitsland, weer kampte met uitzonderlijk lage waterstanden. Het was een kwestie van tijd voordat dat probleem zich ook stroomafwaarts, in Nederland, zou voordoen. Logischerwijs is dat ook merkbaar op de IJssel, de Waal en de Nederrijn. Ook daar kampt de binnenvaart al tijden met problemen.

Regen nodig

Hoelang de problemen in het oosten van Nederland zullen aanhouden, kan Rijkswaterstaat nog niet zeggen. "We hebben regen nodig in het stroomgebied", zegt een woordvoerder. Dat zou vooral buiten Nederland moeten vallen. "Als we uitgaan van de afvoerverwachting zal het niet slechter worden, maar ook niet veel beter. We weten wel dat de regen een keer gaat komen, want dat is altijd gebeurd, maar de vraag is wanneer."

Het oosten van het land zal het kortom "even moeten uitzitten", zegt de woordvoerder van Rijkswaterstaat. "Maar als het voorbij is, dan krijgen we het volgende probleem. Dan krijgen we het hoogwater weer." Hij wijst erop dat de zee momenteel uitzonderlijk warm is, waardoor het najaar juist weer erg nat kan uitpakken.

Heftigere droge en natte periodes horen in Nederland bij een veranderend klimaat en de extremen van dit jaar komen dus niet onverwacht. Toch spreken waterdeskundigen tegenover de NOS al maanden hun verbazing uit over de omvang en ernst ervan in de afgelopen tijd. Door de uitstoot van broeikasgassen zal de aarde verder opwarmen. Dat maakt wateruitdagingen voor Nederland steeds prangender.

"Het is ongelofelijk, we snappen ook niet waarom het zo lang heeft geduurd", zegt Mieke ten Eikelder, gynaecologisch oncoloog bij het Radboud UMC. Veertig jaar nadat voor mannen met peniskanker een techniek werd ontwikkeld om de eikel te herstellen, is er nu ook een clitorisreconstructie voor vrouwen.

Dat de clitorisreconstructie zo lang op zich liet wachten, heeft meerdere redenen. Volgens Ten Eikelder speelt mee dat er in de spreekkamer tegenwoordig vrijer over seksualiteit onder vrouwen wordt gesproken en dat het taboe daarop is afgenomen.

'Ingrijpend'

Samen met plastisch chirurg Tim Nijhuis, gespecialiseerd in genderchirurgie, ging Ten Eikelder aan de slag om een clitoris te reconstrueren, nadat een patiënt had gevraagd of dat mogelijk was. Het idee dat haar clitoris na de operatie volledig weg zou zijn, vond ze ingrijpend.

Van de ongeveer 450 vrouwen die in Nederland jaarlijks vulvakanker krijgen, hebben volgens Ten Eikelder 130 tot 150 een tumor in of rond de clitoris. Bij hen moeten tijdens de operatie het topje van de clitoris en de bijbehorende zenuwen worden verwijderd, waarna het gebied met een laagje huid wordt dichtgemaakt.

"Wat er daarna met het gevoel in de clitoris gebeurde, weten we eigenlijk niet goed. Sommige vrouwen hadden minder gevoel of helemaal geen gevoel meer, maar daar werd nauwelijks aandacht aan besteed." De overgebleven zenuwen komen diep onder de huid te liggen.

15 minuten extra tijd

De reconstructie van de vulva bestaat wel al, maar blijkbaar was er nooit iemand voor gaan zitten om dit ook voor de clitoris te ontwikkelen. "Terwijl het eigenlijk helemaal geen ingewikkelde operatie is", zegt Ten Eikelder. Het verwijderen van de tumor en de reconstructie van de clitoris kan tegelijkertijd gebeuren. "Het kost ongeveer 15 minuten extra operatietijd."

Ten Eikelder noemt de eerste resultaten veelbelovend. Ook in Londen is inmiddels de eerste operatie uitgevoerd. "We gaan alle negen ziekenhuizen in Nederland die vulvakanker behandelen leren hoe ze deze ingreep zelf kunnen uitvoeren. Dat gaat heel veel vrouwen helpen."

NOS op 3 onderzocht waarom we zo weinig weten van de clitoris:

Dat de zorg voor vrouwen achterloopt op die voor mannen, is niet nieuw. Jarenlang kregen vrouwspecifieke gezondheidsproblemen minder aandacht in onderzoek en behandeling. Inmiddels is dat beeld iets aan het kantelen en komt er steeds meer aandacht voor de gezondheid van vrouwen.

Judith Huirne is hoogleraar gynaecologie aan het Amsterdam UMC. Ze ziet dagelijks vrouwen met uiteenlopende klachten. Wat haar het meest opvalt, is dat veel vrouwen soms jarenlang met klachten rondlopen voordat ze hulp zoeken. "En dan nog is het vaak een lange zoektocht voordat uiteindelijk de juiste diagnose wordt gesteld."

Vrouwspecifieke aandoeningen zijn bijvoorbeeld cyclusstoornissen, hormonale problemen zoals overgangsklachten en bekkenbodemproblemen. Dit soort diagnoses stellen duurt vaak tussen de 8 tot 12 jaar, zegt Huirne, waarbij vrouwen in die tijd vijf tot acht zorgverleners zien.

Bij aandoeningen die bij mannen en vrouwen voorkomen, wordt de diagnose bij vrouwen gemiddeld vier jaar later vastgesteld, bleek vorig jaar uit groot Deens onderzoek.

Dat vrouwenklachten minder serieus worden genomen, of dat vrouwen het gevoel hebben dat hun klachten niet serieus worden genomen, heeft verschillende oorzaken. Er is een gebrek aan kennis en huisartsen hebben niet genoeg middelen om een diagnose goed te stellen.

Blinde vlek

Vrouwspecifieke aandoeningen en klachten zijn een blinde vlek, zegt Huirne. Zo wordt er volgens haar aanzienlijk meer geld geïnvesteerd in onderzoek naar erectiestoornissen dan naar endometriose, wereldwijd naar schatting twintig keer zoveel. Ook ontbreekt volgens haar kennis over aandoeningen die hevige menstruatiepijn veroorzaken.

"We weten er minder van. Daardoor schiet de zorg tekort en zijn er vaak nog geen goede behandelingen ontwikkeld. Dat komt doordat er lange tijd onvoldoende aandacht voor is geweest. Waarom er voor de eikel wel een reconstructie bestaat en voor de clitoris niet, past in hetzelfde verhaal."

Kwaliteit van leven

Op Amsterdam UMC is anderhalf jaar geleden een vrouwenpoli speciaal voor eigen medewerkers geopend. Van de 9000 vrouwen die in het academisch ziekenhuis werken, hebben zich inmiddels bijna 1000 medewerkers gemeld.

Het academisch ziekenhuis zag dat veel vrouwen met vrouwspecifieke aandoeningen uitvielen op het werk. "We dachten: dat kunnen we oplossen. Daarom zijn we die poli gestart. En dat werkt ontzettend goed."

Bij 89 procent van deze vrouwen kan de diagnose al na één consult of echo worden gesteld. En dat heeft volgens Huirne een grote impact op de kwaliteit van leven van vrouwen. "Als je geen goede diagnose hebt, kun je ook geen goede behandeling krijgen."

Bij de Afsluitdijk is een van de grootste gemalen van Europa geopend. Het nieuwe complex met zes pompen van elk bijna 12 meter hoog moet overstromingen voorkomen.

Het gemaal bij de Afsluitdijk bij Den Oever is onderdeel van grootschalige renovatie- en versterkingswerkzaamheden van de Afsluitdijk die al jaren bezig zijn.

Spuien

Het IJsselmeer dient als een van de belangrijkste zoetwaterbuffers van Nederland. In principe is het de bedoeling om zo veel mogelijk water in het IJsselmeer vast te houden.

Bij droogte kan dat water dan worden gebruikt voor drinkwater, land- en tuinbouw, het tegenhouden van verzilting en om het water in kanalen en meren op hoogte te houden voor de scheepvaart.

Als het water te hard stijgt, moeten de zes pompen ervoor zorgen dat het water snel genoeg weg kan. Dat gebeurt door water vanuit het IJsselmeer door 25 kokers in de Afsluitdijk naar de Waddenzee af te voeren. Dat proces wordt 'spuien' genoemd.

Het nieuwe spuigemaal kan op vol vermogen 275.000 liter water per seconde uit het IJsselmeer naar de Waddenzee afvoeren. Dat is elke negen seconden een olympisch zwembad vol. Daarmee is het nieuwe gemaal een van de grootste van Europa.

Bij storm moet het gemaal voorkomen dat water uit de Waddenzee het IJsselmeer instroomt.

Droge voeten

Technisch manager Bram Beijer van Rijkswaterstaat meent dat Nederland met dit gemaal de komende 100 jaar vooruit kan. Makkelijk zal het niet zijn: "De zeespiegel stijgt en de aanvoer vanuit de rivieren richting het IJsselmeer wordt steeds grilliger. Het wordt dus steeds moeilijker om het peil, met bestaande middelen, te beheersen."

Beijer verwacht daarom dat de nieuwe pompen steeds vaker gebruikt zullen worden. "Als deze zes pompen een dag lang pompen, wordt het peil van het IJsselmeer met ongeveer twee centimeter verlaagd", zei hij bij Omroep Friesland.

Dat lijkt niet veel, maar maakt volgens Beijer veel uit: "Als je dat een week lang doet, kan dat net het verschil zijn tussen wel of geen droge voeten."

In de Oekraïense hoofdstad Kyiv is een school getroffen door Russische drones. Daarbij raakte niemand gewond. "Op het moment van de aanval bevonden zich meer dan 100 leerlingen en ongeveer 60 medewerkers van de school in een schuilkelder", schrijft de politie van Kyiv op Telegram.

De constructie van de schuilplaats is stevig, dus geen van de kinderen of personeelsleden raakte gewond", zei schooldirecteur Valentyna Chorna tegen persbureau Reuters. "Ze gingen gewoon door met hun lessen." De gevel van het schoolgebouw raakte beschadigd en er ontstond een brand.

Ook een belangrijke brug over de rivier de Dnjepr in Kyiv werd door twee Russische drones getroffen. Het openbaar vervoer over die brug werd tijdelijk stilgelegd. Het wegverkeer kon uiteindelijk weer worden hervat.

De brug die werd getroffen, ook wel de Pivdennyi-brug of Zuidbrug genoemd, is een belangrijke verkeersader die het westelijke en oostelijke deel van Kyiv verbindt. Lokale autoriteiten melden dat er tot nu toe geen kritieke schade aan de constructie is vastgesteld.

Makelaars en huizenkopers reageren wisselend op het ingrijpen van de minister in de makelaarssector. Hoewel het voor de een beter laat komt dan nooit, zijn anderen bang dat de aangekondigde maatregelen ten koste gaan van de kwaliteit van het makelaarsberoep.

Minister Boekholt-O'Sullivan kondigde vandaag aan zelf toezicht te willen gaan houden op de hele makelaarsbranche. Via een beroepsregister en een klachtenloket hoopt ze huizenkopers meer transparantie en duidelijkheid te kunnen geven over het koopproces.

Op deze manier wordt het beroep van de makelaar landelijk geregistreerd. Daardoor moeten makelaars gebonden worden aan wettelijke gedragsnormen. Wanneer een makelaar zich daar niet aan houdt, kan die uit het ambt worden gezet.

Negatieve ervaringen

De minister grijpt in na signalen van kopers over de misstanden in de makelaarsbranche. Sinds augustus meldden zich bij het meldpunt van Vereniging Eigen Huis (VEH) meer dan 900 mensen met klachten over makelaars.

Ook de NOS sprak huizenzoekers en huizenkopers die negatieve ervaringen hadden met een makelaar. Zo worden veel kopers onder druk gezet om een hoger bod uit te brengen op een huis, terwijl ze niet weten of dat wel nodig is. Vanwege de krappe huizenmarkt voelen ze zich vaak genoodzaakt mee te gaan in het advies van de makelaar om hoger te bieden.

Bovendien ervaren sommige kopers dat aankoop- en verkoopmakelaars soms onderlinge afspraken hebben buiten de kopers om. Meerdere kopers zeggen tegen de NOS dat het vastleggen van regels meer rust zou geven in het koopproces.

Vereniging Eigen Huis ziet met het ingrijpen van de minister dat de problemen van veel huizenkopers hiermee erkend worden. "Consumenten mogen niet langer de dupe worden van een ondoorzichtig koopproces. Duidelijke regels en een professionele makelaarssector zijn onmisbaar voor een gezonde woningmarkt", schrijft de VEH.

Reputatieschade

Ook makelaarsverenigingen reageren in eerste instantie positief op de aankondiging van vastgelegde gedragsregels in de makelaarssector. "Een consument moet bij iedere makelaar kunnen vertrouwen op een helder en transparant biedproces", zegt Tristan Bons van Vastgoed Nederland.

De branchevereniging is vooral tevreden met de registerplicht die vastlegt wie er in Nederland het makelaarsberoep uitoefent. Op dit moment kan een makelaar die uit de ene vereniging wordt geschorst of gezet gewoon zelfstandig doorgaan. Straks kan een makelaar die na een tuchtuitspraak uit het register wordt geschreven niet meer verder.

Bons zegt wel te balen dat de wetgeving er nu pas lijkt te komen. "De consument had een hoop ellende bespaard kunnen blijven. Een kleine groep die het niet zo nauw neemt met de regels, kan het vertrouwen in een hele beroepsgroep beschadigen."

Wel of geen opleiding

Ook de NVM schrijft de registratieplicht van de makelaar te steunen. De makelaarsvereniging vindt het belangrijk dat de minister in de plannen nog wel uitwerkt hoe de kwaliteit van het makelaarsvak gewaarborgd blijft, bijvoorbeeld met opleidingseisen. "Een registratie of een biedlogboek maakt iemand nog geen deskundige makelaar", zegt voorzitter van de NVM Lana Goutsmits-Gerssen.

Makelaarsverenigingen zoals de NVM en Vastgoed Nederland verplichten hun leden op dit moment om verschillende opleidingen en trainingen te doen. Goutsmits-Gerssen hoopt dat de minister in de regels opneemt dat een makelaar die opleidingen en trainingen ook doet bij de aanmelding in het register.

"Een wettelijk register wekt de verwachting dat een makelaar gekwalificeerd is. Zonder vakbekwaamheidseisen maak je die verwachting niet waar. Dat is schijnzekerheid. De consument verdient een wettelijke kwaliteitsgarantie die inhoud heeft", zegt Goutsmits-Gerssen.

Bart-Jan Mutters, makelaar in Leerdam, zit niet te wachten op nog meer opleidingen. "Ik vind het goed dat er meer transparantie komt voor de consument, maar we hopen dat de opleidingsdruk niet gaat toenemen, omdat we juist al zoveel trainingen zelf doen hier", zegt hij.

De minister gaat de komende tijd in gesprek met de makelaarssector en werkt daarna de plannen uit. Ze hoopt begin 2027 met de concrete voorstellen te komen.

De Britse politie heeft een man met de Britse en Iraanse nationaliteit gearresteerd op verdenking van het voorbereiden van terreurdaden bij de luchtmachtbasis bij Fairford.

De 27-jarige man werd in de wijk Westminster in Londen opgepakt, meldt de Britse antiterreurpolitie in een verklaring. Ook zijn volgens de Britse autoriteiten twee panden in hetzelfde gebied doorzocht. In het onderzoek is ook een 26-jarige Brit verhoord.

Afgelopen zondag werden vijf Britse mannen, tussen de 23 en 25 jaar, aangehouden in de buurt van de basis van de Royal Air Force bij Fairford in het graafschap Gloucestershire. Ze worden verdacht van het voorbereiden van een terroristische aanslag.

Op de luchtmachtbasis zijn naast Britse militairen ook Amerikaanse militairen en bommenwerpers gestationeerd. Die vliegbasis wordt gebruikt in de oorlog tegen Iran.

De antiterreurpolitie zegt alle mogelijke scenario's te onderzoeken, ook of sprake is van buitenlandse inmenging.

Eerder wezen de Amerikaanse president Trump en minister van Buitenlandse Zaken Rubio naar Iran. Ook de Britse premier Burnham zei deze week dat er "sterke aanwijzingen" zijn dat dat land een rol heeft gespeeld bij het incident.

De Islamitische Revolutionaire Garde van Iran waarschuwde eerder dat elke basis die betrokken is bij de oorlog als legitiem doel wordt beschouwd. Het land ontkent echter betrokken te zijn geweest bij het incident bij de luchtmachtbasis in Fairford.

Verdachte belde politie

De vijf eerder opgepakte mannen werden maandag op borgtocht vrijgelaten. Aanvankelijk werd gedacht dat het vijftal werd opgepakt nadat een buurtbewoner de politie had gealarmeerd.

Later werd bekend dat de Britse politie een uur eerder door een van de verdachten zelf was gebeld, schrijven Britse media.

Hulpdiensten in Nepal hebben vijftien lichamen geborgen van bergbeklimmers die zondag werden bedolven onder een lawine. Ze zijn gevonden in het basiskamp van de berg Himlung Himal, vlak bij de grens met Tibet. Er wordt nog één klimmer vermist.

De groep was bezig met het inrichten van het basiskamp op de ruim 7000 meter hoge berg. Ze waren tenten aan het opzetten en touwen aan het vastmaken voor het klimseizoen, dat nu begint. De meesten waren berggidsen, maar er waren ook koks bij.

Afgelopen zondag werden al snel de lichamen van twee berggidsen gevonden. De afgelopen dagen hebben reddingsteams naar de anderen gezocht, aanvankelijk nog in de hoop om overlevenden te vinden. Maar de afgelopen dagen werden alleen doden gevonden.

Vandaag werden nog acht lichamen onder de diepe sneeuw vandaan gehaald, waarmee het dodental op vijftien komt. Naar de vermiste persoon wordt nog gezocht, maar volgens de directeur van de Nepalese bergsportorganisatie is de kans klein dat die nog gevonden wordt, mogelijk wordt de bergingsoperatie snel beëindigd.

Noodweer door orkaan

Nepal en India hadden zondag te maken met hevig noodweer, veroorzaakt door een orkaan boven de Baai van Bengalen. Dagenlang viel er hevige regen en sneeuw. Rivieren traden buiten hun oevers en er waren aardverschuivingen. Er vielen tientallen doden: 31 in Nepal en 80 in India. Ook de lawine waar de klimmers in terechtkwamen, was een gevolg van het noodweer.

Nepal was en is nog altijd bezig met het herstel na de vorige ramp. In augustus liet een ijslawine een spoort van verwoesting achter. Meer dan 1450 mensen kwamen om en nog altijd worden er duizenden mensen vermist.

Noodhulproutes geblokkeerd

Het noodweer van afgelopen weekend heeft er ook voor gezorgd dat wegen en bruggen geblokkeerd zijn geraakt. Sommige routes werden door de overheid uit voorzorg afgesloten. Daardoor zijn allerlei plekken nog nauwelijks bereikbaar voor noodhulp.

De klimsport is een van de belangrijkste inkomstenbronnen voor Nepal. Acht van de veertien hoogste bergen ter wereld bevinden zich in het land. Om een berg als de Himlung Himal te beklimmen is een vergunning nodig. Voor dit seizoen zijn er zo'n 600 vergunningen afgegeven aan klimmers uit bijna 70 landen.

De Israëlische premier Netanyahu heeft in gesprek met Fox News gezegd dat de co-piloot van het Flydubai-toestel een geradicaliseerde moslim is. Hij zou zijn geïndoctrineerd met islamistisch gedachtegoed en suïcidaal zijn geweest.

Wat voor verleden de man precies zou hebben, is nog niet duidelijk. Netanyahu had daar naar eigen zeggen geen specifieke informatie over. Ook veel andere vragen staan vooralsnog open.

Dit zijn beelden die gisteren in het toestel zijn gemaakt. Het is heftig beeld:

Om bij de co-piloot te blijven: die heeft de Omaanse nationaliteit en dat roept vragen op. Want Israël heeft geen diplomatieke relatie met dat land en daarom had de piloot vermoedelijk nooit op de vlucht mogen zitten.

De Israëlische minister van Transport Miri Regev wijst erop dat de afspraak met de VAE is dat er alleen piloten op de vlucht hadden mogen zitten die een paspoort hebben van landen waarmee Israël diplomatieke betrekkingen onderhoudt. Regev wil nu weten of Flydubai de luchtvaartovereenkomst heeft gebroken.

Ook piloten worden gecheckt

Een mogelijkheid is dat de co-piloot twee paspoorten heeft gehad. Maar volgens deskundigen lijkt die kans klein omdat dit uitzonderlijk is in Oman.

Een andere vraag is of de co-piloot echt een mes bij zich had? Dat zou niet moeten kunnen. Piloten worden net als passagiers uitgebreid gecheckt op een vliegveld. De regels zijn min of meer hetzelfde. Een mes had nooit aan boord mogen komen.

Of sloeg hij toe met een bijl? Die is standaard aanwezig voor noodgevallen om bij zeer ernstige problemen toch een paneel open te kunnen breken. Of een deur. Toch zag een getuige de co-piloot met een mes in zijn hand.

Onderzoek in meerdere landen

Meer antwoorden kunnen nog wel even op zich laten wachten, want het onderzoek naar de bijna-crash is complex. Dat komt doordat het op meerdere plekken plaatsvindt en de diplomatieke relaties tussen de betrokken landen zijn precair.

In Israël zelf onderzoeken veiligheidsdiensten het voorval. Zo zijn alle passagiers bij terugkomst in Israël gehoord door de geheime dienst Mossad, zo beschrijft de BBC.

Omdat het toestel onder de vlag van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) vloog, waar Dubai deel van uitmaakt, leidt dat land het onderzoek.

De co-piloot is inmiddels overgedragen aan de Verenigde Arabische Emiraten, zegt Saudi-Arabië. Hij werd vandaag in Saudi-Arabië behandeld aan zijn verwondingen omdat het toestel in dat land een noodlanding maakte. Volgens berichten in de media heeft Saudi-Arabië hem al verhoord.

De hoofdaanklager van de VAE bevestigt dat er een onderzoek is gestart en dat er ook gekeken wordt naar de vraag of er sprake is van terrorisme. Premier Netanyahu trok al een vergelijking met de 9/11-aanslagen in de VS, al voegde hij eraan toe dat veel nog moeten worden onderzocht.

Een held

Waar steeds minder twijfel over lijkt te zijn, is de rol van de andere piloot. De Indiër Smit Machchhar lijkt een sleutelrol te hebben gespeeld bij het voorkomen van een fatale crash van het vliegtuig.

Hij wist, terwijl hij al gewond was, de zwaar beveiligde deur van de cockpit te openen zodat passagiers de co-piloot konden overmeesteren en het toestel weer in een rechte baan konden krijgen.

Hij wordt nu geprezen als held, in de eerste plaats door de premier van India. Hij omschreef zijn handelen op X: "Gezagvoerder Smit Machchhar heeft de wereld de hoogste vorm van moed getoond."

De ambassade van India in de VAE zegt op X dat hij na zijn operatie goed herstelt.

Israël alert

Ook de Israëlische premier Netanyahu prijst Machchhar: "Hoewel hij was neergestoken en ernstig gewond was, bood hij weerstand, opende hij de cockpitdeur en maakte hij het mogelijk dat passagiers en bemanningsleden de aanvaller overmeesterden. Zo werd een ramp in de lucht voorkomen."

Het incident komt op een moment dat de Israëlische diensten zich voorbereiden op de verkiezingen, de eerste sinds de terreuraanslagen van 7 oktober 2023. Ook die dag brengt extra alertheid met zich mee.

Intussen klinkt het in Israëlische media dat de chef van binnenlandse veiligheidsdienst Shin Bet zich al langer zorgen zou maken over de vluchten vanuit de Emiraten. De beveiliging zou onvoldoende zijn geweest. Maar daartegenover staat de uitspraak van Netanyahu. Hij stelt dat er geen concrete signalen waren dat het incident eraan zat te komen.

De douane op Schiphol heeft deze week 18 kilo cocaïne gevonden bij een bemanningslid van een vliegtuig. Om welke luchtvaartmaatschappij het gaat, zegt de douane niet, schrijft NH Nieuws. Het bemanningslid is aangehouden.

De drugs werden dinsdag gevonden nadat de bemanning was geland op Schiphol na een vlucht uit Mexico. Bij een controle van bemanningsleden en hun bagage werden achttien pakketten met drugs ontdekt.

Scancontrole

Het bemanningslid had de drugs verdeeld over drie verschillende stukken handbagage. Een scan wees op afwijkingen in de bagage waarna douaniers de drie stukken verder onderzochten.

De aangetroffen cocaïne is in beslag genomen en vernietigd.

De zaak is overgedragen aan een drugsteam van de Koninklijke Marechaussee. Het team doet verder onderzoek onder leiding van het Openbaar Ministerie.

Het schip de Batavia is vanochtend begonnen aan zijn laatste reis. Na anderhalve week vertrok het schip uit Amsterdam waar het in een droogdok klaargemaakt werd om aan land te zetten. Vanwege houtrot zal de reconstructie van het historische VOC-schip voorgoed op het droge komen te liggen.

De Batavia lag dertig jaar in het water, schrijft Omroep Flevoland. Het deel dat altijd in het water lag, leed al een tijdje aan houtrot. Experts concludeerden dat het schip niet meer in het water kon blijven.

Anderhalve week geleden ging het schip naar de NDSM-werf in Amsterdam. Daar werd het schip in een metalen constructie gezet. Dat is nodig om het schip aan wal te plaatsen. Vervolgens werd de Batavia op een ponton (een drijvend platform) geplaatst. Sleepboten trokken het ponton naar Lelystad.

Het verslepen van het schip trok bekijks:

Morgen wordt het schip van het ponton over de dijk gereden en neergezet naast Museum Batavialand.

De Batavia is een reconstructie van het VOC-schip dat 400 jaar geleden op de eerste reis verging. In 1628 vertrok het schip vanaf Texel met bestemming Java. Het voer echter te ver door en strandde op de riffen van de Houtman Abrolhos-eilanden in Australië.

In 1985 werd begonnen aan de reconstructie van het schip. Tien jaar later werd de Batavia door de toenmalige koningin Beatrix gedoopt.

FogCam is the oldest webcam feed that’s still up and running. Installed at San Francisco State University, it’s been slowly uploading a new image to the web every 20 to …read more

Een overwinning voor de linkse partijen en de vakbonden: de bezuinigingen op de sociale zekerheid zijn voorlopig van tafel. Het succes wordt voor een groot deel toegeschreven aan de, relatief nieuwe, voorzitter van de FNV, Hans Spekman.

Luisteren?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Wat maakt Spekman zo'n echte vakbondsman? Dat weet oud-minister en oud-PvdA-voorzitter Lilianne Ploumen, die hem goed kent uit hun gezamenlijke tijd bij die partij.

En Roeland Müller van de NOS-economieredactie buigt zich over de vraag: is hier sprake van een Spekman-effect?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Hij had het wel een paar keer benoemd, onderzoeker Gert Oostindie. Dat het hoog tijd werd dat de koning onderzoek zou laten doen naar de rol van de koninklijke familie in de koloniale geschiedenis van Nederland.

Niet veel later kwam er een telefoontje van de koning. Of hij langs wilde komen om daarover te praten. Vervolgens kreeg Oostindie eind 2022 de vraag of hij dat onderzoek wilde gaan doen. "Een offer you can't refuse."

Morgen worden de resultaten van dit jarenlange onderzoek gepresenteerd aan koning Willem-Alexander. Die gaf zelf opdracht tot dit onderzoek, en bekostigde het ook.

Volgens hoofdonderzoeker Oostindie is de Nederlandse koning hierin vooruitstrevend. "Het is echt koning Willem-Alexander die dit uitgezocht wilde hebben. Het is deze koning die de gouden koets niet meer gebruikt, die excuses heeft gemaakt voor het Nederlandse slavernijverleden en voor het Nederlandse geweld in Indonesië."

De onderzoeksopdracht was helder: zoek uit wat de rol is geweest van het Huis Oranje-Nassau in het koloniale verleden, van 1600 tot heden. Vervolgens kreeg de commissie van Oostindie alle vrijheid.

"Geen tussentijdse bemoeienissen, alleen aan het einde de boeken presenteren. Zo wilde de koning dat ook. Het was ons beiden volstrekt duidelijk dat we volkomen afstand moesten houden, alles om de onafhankelijkheid van het onderzoek te waarborgen. Dat lukt niet als je bij wijze van spreken telkens op de thee moet komen. Dat is dus ook niet gebeurd."

"De koning is de laatste jaren opvallend veel bezig met de pijnlijke kanten van zijn familiegeschiedenis", vertelt Koninklijk Huis-verslaggever Simone Tukker in podcast De Monarchie. Op de vraag van de NOS waarom de koning dit doet zei hij eerder: "Ik vind het belangrijk om de geschiedenis met open vizier te bekijken. Dingen die gebeurd zijn, moet je niet verbergen."

Volgens Tukker zie je die houding terug in verschillende onderwerpen. Zo sprak hij kritisch over het handelen van zijn overgrootmoeder Wilhelmina, "omdat zij volgens hem te weinig aandacht had voor het lot van de Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog".

Tijdens de herdenking van het slavernijverleden in 2023 ging de koning nog verder. Hij herhaalde niet alleen de excuses van de regering, maar vroeg ook vergiffenis voor het handelen van zijn voorgangers. Daarnaast initieerde hij dus het grote onderzoek naar de rol van zijn familie in de koloniale geschiedenis.

"De koning wil transparant zijn, maar dat is niet alleen een persoonlijke afweging. Het is ook zijn eigen belang: om de toekomst van de monarchie veilig te stellen, moet de koninklijke familie meebewegen met de tijdsgeest", zegt Tukker.

Zestig onderzoekers

Of nu alle feiten boven tafel komen tijdens de presentatie morgenochtend in het Academiegebouw in Leiden? "Het is nooit af, maar we hebben zo grondig onderzoek gedaan met zoveel onderzoekers, dat de kern er nu wel staat", aldus Oostindie.

Samen met onderzoekers Esther Captain, Kathleen Ferrier en Henk ten Velde vormde hij een commissie, die vervolgens zestig onderzoekers heeft ingeschakeld.

Dat het iets heeft opgeleverd, is zeker, besluit de hoofdonderzoeker. "Vrijwel iedere onderzoeker heeft iets nieuws ontdekt, er is ontzettend veel omhooggehaald dat nog niet eerder gezien was."

Herstel in brede zin

Bianca Groen Gallant is sinds een half jaar de nieuwe directeur bij het Nationaal Instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee). Zij is morgen bij de presentatie van het onderzoek aanwezig. "Ik heb veel waardering voor het feit dat de koning dit onafhankelijk onderzoek heeft laten doen plaatsvinden en daarvoor de koninklijke archieven heeft opengesteld. Het onderzoek doet recht aan het structurele onrecht dat langdurig en met geweld heeft plaatsgevonden."

Als dit onderzoek is gepresenteerd, kan er een begin worden gemaakt met reparatory justice, ofwel herstel en rechtvaardigheid, aldus Groen Gallant. Herstel begint met waarheidsvinding, zegt ze, maar we moeten toe naar gelijke kansen, in het onderwijs maar ook op economisch vlak.

Ze noemt het belangrijk dat de geschiedenis gecorrigeerd wordt waar nodig en onderdeel gaat uitmaken van het verhaal van Nederland. "Ook dit is onze geschiedenis."

Het NiNsee hoopt dat de koning die handschoen oppakt en het voortouw neemt in het voeren van die gesprekken. "Wat toenmalig premier Rutte is begonnen, met de excuses en zijn opmerking over 'na de komma', is het nu tijd om daar een vervolg aan te gaan geven."

Meer zien en horen?

De nieuwe aflevering van podcast De Monarchie luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps.

Vanavond blikken we vooruit op het onderzoek naar het koloniale verleden van het Huis van Oranje-Nassau vanaf 21.15 uur op NPO 2 en op NOS.nl.

De presentatie van het onderzoek is vrijdag 2 oktober vanaf 11.10 uur te zien op NPO1 en op NOS.nl.