Aggregator

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) gaat onderzoek doen naar vier leveranciers van stadswarmte. Zij hebben mogelijk te veel winst gemaakt op de levering van warmte aan huishoudens en andere kleinverbruikers. De waakhond gaat onderzoeken of de hoge winst eenmalig is geweest.

Warmteleveranciers mogen niet meer dan 6,8 procent aan winst boeken op de levering van warmte aan huishoudens en andere kleinverbruikers. Die regel is ingesteld om huishoudens die zijn aangesloten op het warmtenet (oftewel stadswarmte) te beschermen tegen onredelijk hoge tarieven. Overstappen naar een andere leverancier kan namelijk niet.

Elk jaar doet de ACM onderzoek naar 24 leveranciers. Over 2024 viel op dat vier daarvan hogere winsten boekten dan 6,8 procent. In eerste instantie wil de ACM nu weten hoe het kan dat deze leveranciers meer verdienden dan "het redelijke rendement". Als blijkt dat deze vier bedrijven ook in 2025 meer verdienden dan de norm, kunnen zij worden gedwongen de tarieven voor 2027 aan te passen.

Om welke vier warmteleveranciers het gaat meldt de ACM niet.

Scott Adams, de bedenker van stripfiguur Dilbert, is op 68-jarige leeftijd overleden. De Amerikaanse cartoonist en auteur maakte vorig jaar bekend dat hij prostaatkanker had die was uitgezaaid naar zijn botten. De afgelopen jaren werd zijn werk in de VS al niet meer gepubliceerd vanwege enkele controversiële uitspraken.

De ex-vrouw van Adams maakte zijn dood bekend via een livestream op sociale media. Op Adams' socialemedia-accounts werd verder een verklaring geplaatst waarin hijzelf terugblikt op zijn leven.

"Ik heb een geweldig leven gehad. Ik heb alles gegeven wat ik had", schrijft Adams. Ook riep hij zijn fans op om zijn werk te delen met anderen. "Dat is de nalatenschap die ik wil achterlaten."

Dilbert

De satirische Dilbert-cartoons verschenen voor het eerst in 1989. Op het hoogtepunt verscheen de strip dagelijks in 2000 kranten, in minstens 70 landen en in 25 talen. De tekeningen werden massaal gedeeld en op kantoren opgehangen. In Nederland verscheen Dilbert in De Telegraaf en in het tijdschrift Intermediair. Er werden ook tekenfilms van gemaakt.

De strip en tekenfilms gaan over een IT'er (Dilbert) die binnen zijn bedrijf worstelt met de bureaucratische en bizarre besluiten van zijn leidinggevenden. De tekeningen staan onder meer bekend om hun korte en kernachtige uitspraken zoals "Alle geruchten zijn waar, vooral als je baas ze ontkent".

De cartoonist bedacht de stripfiguur toen hij in de jaren 80 werkzaam was bij een telecombedrijf. Hij deelde zijn tekeningen uit aan collega's om hen te vermaken.

In 1997 ontving Adams de Reuben Award, een van de belangrijkste prijzen voor cartoonisten. In hetzelfde jaar werd Dilbert het eerste fictieve personage dat door Time Magazine werd opgenomen in de lijst van meest invloedrijke Amerikanen.

De laatste jaren kwam de tekenaar geregeld in opspraak vanwege denigrerende en racistische uitspraken. Zo vergeleek hij in een blog in 2011 vrouwen met kinderen en mensen met een verstandelijke beperking, omdat die ook "op een andere manier worden behandeld door de maatschappij". In 2020 tweette Adams dat zijn tekenfilm in 2000 na twee seizoenen van de buis werd gehaald omdat hij wit was.

Meerdere Amerikaanse kranten stopten met het publiceren van de strip nadat Adams in 2023 zich racistisch had uitgelaten over zwarte Amerikanen. In zijn eigen programma op YouTube bestempelde hij zwarte Amerikanen die het niet eens waren met de stelling "Het is oké om wit te zijn" als een "haatgroep". Ook zei hij dat hij zwarte Amerikanen niet langer zou helpen en dat "witte Amerikanen uit de buurt van zwarte mensen moesten blijven". Hij reageerde later dat hij zijn uitspraken wat dik had aangezet en dat hij racisten afkeurde.

Na de opspraak tweette hij dat "alleen de tanende linkse nepnieuwsindustrie" hem had gecanceld. "Ik ben nog nooit zo populair geweest. Heb geen weerstand in het echt gekregen. Zowel zwarte als witte conservatieven steunen me unaniem."

Palliatieve zorg

Adams kreeg volgens zijn ex-vrouw thuis palliatieve zorg in Noord-Californië. Hij werd behandeld met Pluvicto, een medicijn tegen prostaatkanker. Die behandeling kreeg hij nadat hij vorig jaar op sociale media president Trump had gevraagd om zijn zorgverzekeraar te benaderen.

Trump reageerde dat hij ermee aan de slag zou gaan en een dag later postte Adams dat de eerste toediening met Pluvicto inmiddels was ingepland.

In een reactie op Adams' dood schrijft Trump op Truth Social dat hij een fantastische man was die hem respecteerde toen dat nog niet gangbaar was. "Hij heeft dapper een lange strijd gevoerd tegen een vreselijke ziekte", aldus Trump.

De politie gaat niet uit van een misdrijf bij de explosie in een seniorenflat in Vlissingen, gisteravond laat. Volgens een woordvoerder zijn er geen aanwijzingen gevonden van brandstichting. Er wordt onderzocht wat de explosie heeft veroorzaakt.

Rond 23.00 uur werden de bewoners van een seniorenflat van vier verdiepingen opgeschrikt door een enorme explosie op de tweede verdieping. Daarna brak een zeer grote uitslaande brand uit.

De brandweer kon voorkomen dat de brand oversloeg naar andere appartementen. Ook hebben brandweerlieden meerdere mensen met een hoogwerker uit het gebouw gehaald.

Drie gewonden

Bij de explosie raakten drie mensen gewond, van wie een zwaargewond. Deze bewoner is per ambulance naar een ziekenhuis gebracht.

Er was veel schade aan meerdere appartementen in het gebouw, aan andere gebouwen en aan voertuigen rondom de seniorenflat. De grote hoeveelheid glas op straat bemoeilijkte de bluswerkzaamheden.

Ontruiming

Alle 32 appartementen in het gebouw werden ontruimd. Zo'n veertig bewoners zijn opgevangen op een politiebureau, waar ook medewerkers van het Rode Kruis aanwezig waren voor ondersteuning.

Een deel van hen kon nadat de brand was geblust en de constructie van het gebouw was gecontroleerd terugkeren naar hun appartement. Anderen brachten de nacht door bij familie of vrienden. Voor tien tot vijftien bewoners heeft de gemeente een overnachtingsplek geregeld, meldt een woordvoerder van de Veiligheidsregio.

Burgemeester Van den Tillaar ging vannacht naar de opvangplek om de getroffenen een hart onder de riem te steken. "Mensen zorgen voor elkaar, dat is goed om te zien. Het is goed om te horen waar iedereen mee zit, want in de loop van de komende dagen moet er veel geregeld worden", zei hij tegen Omroep Zeeland.

Getting a significant energy return from tokamak-based nuclear fusion reactors depends for a large part on plasma density, but increasing said density is tricky, as beyond a certain point the …read more

De Nederlandse Kustwacht komt zo veel personeel en geld tekort dat de dienst de infrastructuur in de Noordzee niet kan beschermen tegen spionage en sabotage. Uit interne documenten van de Kustwacht en verschillende ministeries, die NRC opvroeg met een beroep op de Wet open overheid, blijkt dat Nederland het risico loopt om verdachte schepen te missen die mogelijk spionage- of sabotageacties komen uitvoeren.

Na de Russische invasie in Oekraïne in 2022 riep de landelijke regering het Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI) in het leven om de kritieke infrastructuur te beschermen. Door gesteggel binnen de zes verantwoordelijke ministeries komt het programma echter al jaren nauwelijks van de grond. Dat terwijl de dreiging volgens de inlichtingen groot is. Toch wil geen enkel ministerie structureel geld uittrekken.

Problemen

NRC las in documenten dat de Kustwacht bijvoorbeeld meldingen van vissersboten niet kan verwerken. Ook is de afdeling die verdachte signalen moet analyseren alleen geopend tijdens kantooruren en had de meldkamer in 2024 maar de helft van de benodigde bezetting.

De ambities om de beveiliging op de Noordzee op te schroeven staan tot zeker volgend jaar op een laag pitje, staat in de stukken. Die ambities moeten "zo min mogelijk beslag leggen op tijd of capaciteit".

Hoe nu verder?

Vooralsnog lijkt er geen oplossing te komen voor de financieringsproblemen. Verantwoordelijk demissionair minister Tieman liet vorige maand weten aan de Tweede Kamer dat het aan het nieuwe kabinet is om een besluit te nemen over het vervolg van het PBNI.

De Noordzee is een van de drukst bevaren scheepsregio's ter wereld. Ook liggen op de zeebodem vele kilometers aan gaspijpleidingen, data- en elektriciteitskabels, die van belang zijn voor de Nederlandse economie. De Nederlandse overheid verwacht dat in 2030 driekwart van de verbruikte elektriciteit van zee komt.

Reactie ministerie van Infrastructuur en Waterstaat:

"Voor PBNI zijn in 2024 en 2025 voldoende middelen beschikbaar gesteld om investeringen te kunnen doen. Het effect van deze investeringen in bijvoorbeeld sensoren maar ook onderzoek naar de bodem van de Noordzee of het inhuren van een patrouilleschip strekt langer dan alleen 2024 en 2025 en werkt door in de komende jaren.

Echter, voor een duurzame bescherming van de Noordzee zijn ook structurele middelen nodig. Het huidige kabinet heeft voor 2026 financiering beschikbaar gesteld om de periode naar een nieuw regeerakkoord te kunnen overbruggen.

Voor PBNI is opbouwend naar 2030 ongeveer 70 miljoen euro structureel nodig om onder andere sensoren in te kopen, voor publieke-private samenwerking, de oprichting van een National Maritime Security Center (NMSC) en investeringen te doen voor de Kustwacht."

De omstreden Amerikaans-Libanese islamitische prediker Mohamed Baajour komt toch niet naar Utrecht. Hij zou op 20 januari spreken bij het Islamitisch Cultureel Centrum in de wijk Leidsche Rijn, als onderdeel van een tournee door Europa. Hij heeft die tour geannuleerd, meldt RTV Utrecht.

Baajour (59) zegt dat er een cultuur is ontstaan waardoor hij zich "redelijkerwijs gezien" niet meer veilig voelt om naar Europa te reizen. Hij verwijst op Instagram naar berichten op sociale media en artikelen met daarin "valse en beschadigende informatie" over hem.

De mogelijke komst van Baajour leidde deze week tot discussie. De politieke partij JA21 noemde hem een "haatprediker" die onder meer "sympathie heeft betuigd aan Hamas".

Baajour is geboren in Libanon, maar woont naar eigen zeggen al meer dan 35 jaar in de Verenigde Staten. Hij is verbonden aan het East Plano Islamic Center in Plano, een voorstad van Dallas in Texas.

Volgens JA21 deed hij "publiekelijk uitspraken die worden gekwalificeerd als anti-Joods". JA21 vroeg demissionair minister Van Weel om Baajour niet te laten spreken in Nederland.

Haatzaaien

Van Weel reageerde gisteren tijdens het vragenuurtje in de Tweede Kamer. "Ik wil vooropstellen dat dit kabinet geen ruimte geeft voor mensen die hier alleen naartoe komen om haat te zaaien", aldus de minister. Maar hij kon nog niet toezeggen dat de prediker zou worden geweigerd, omdat zo'n besluit goed onderbouwd moet worden.

De minister vroeg de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) een analyse te maken. "Zodra dat zover is, kan een besluit worden genomen", aldus Van Weel.

Inclusieve stad

De Utrechtse burgemeester Dijksma zei gisteren bij RTV Utrecht "natuurlijk ook zorgen" te hebben over de mogelijke komst van Baajour. Net als de minister verwees ze naar de komende analyse van de IND en de NCTV. "Afhankelijk van de beschikbare informatie kunnen zij hierop handelen, omdat het om een spreker uit het buitenland gaat. Utrecht is een tolerante en inclusieve stad waarin geweld nooit verheerlijkt mag worden", zei Dijksma.

Vorig jaar konden drie andere islamitische predikers wel spreken in Utrecht. Ook toen was er ophef, maar de rechtbank oordeelde in een kort geding dat de toenmalige ministers Faber en Van Weel hun weigering niet voldoende hadden onderbouwd.

In 2024 sprak burgemeester Dijksma zich uit tegen de komst van de Australische spreker Mohamed Hoblos. Hij mocht toen Nederland niet in.

De Chinese eigenaar van chipfabrikant Nexperia heeft de mogelijkheid verkend om de chipfabrieken in Europa te verkopen. Dat zei de advocaat van Nexperia Nederland vandaag in de rechtbank in Amsterdam. Daar vindt een zitting plaats over de ingrepen die de Ondernemingskamer afgelopen najaar deed bij de chipfabrikant. De rechtbank buigt zich over de vraag of er verder onderzoek moet worden gedaan naar het 'wanbeleid' van de Chinese eigenaar, die 'meneer Wing' wordt genoemd.

De verkoop had volgens de advocaat voor het einde van 2025 moeten gebeuren. Medebestuurders van Nexperia werden hier niet over geïnformeerd, stelt de advocaat.

Advocaten van Wing en het moederbedrijf hebben hier nog niet op kunnen reageren. De eigenaar zelf is vandaag niet aanwezig in de rechtbank. Zijn advocaat zegt dat hij "zich niet staat acht gezien alle gebeurtenissen".

Wings afwezigheid wordt betreurd door de ondernemingsraad (or) van Nexperia, die spreekt namens het personeel van het bedrijf. De or geeft aan dat ze Wing "graag zou hebben gesproken hier in de rechtszaal vandaag".

Hoogleraar ondernemingsrecht Manuel Lokin zegt desgevraagd dat afwezigheid in principe is toegestaan. "Maar in de regel werkt dit niet in je voordeel omdat je geen betrokkenheid laat zien en de Ondernemingskamer je dan geen vragen kan stellen."

'Project Rainbow'

De advocaat van de Nederlandse tak van Nexperia refereert met de mogelijke verkoop aan 'Project Rainbow'. Wing zou dit project hebben geïntroduceerd om zo de kans te verkleinen dat Nexperia op een Amerikaanse zwarte lijst wordt gezet.

Er waren namelijk zorgen vanuit de Verenigde Staten over de Chinese invloed binnen Nexperia, onder meer door topman Wing. Als hij niet zou stoppen als ceo van de chipfabrikant, zou Nexperia op deze zwarte lijst kunnen worden geplaatst. De vrees was dat Nexperia daardoor geen licentie zou krijgen om te kunnen exporteren naar Amerika, wat het bedrijf fataal zou worden.

Een belangrijk onderdeel in deze zaak zijn beschuldigingen van wanbeleid aan het adres van Wing. Het draait daarbij in het bijzonder om een bestelling van zogenoemde wafers, platte schijven waarop de chips worden geprint. Deze bestelling moest Nexperia doen bij een andere onderneming van Wing, WingSkySemi. Deze bestelling zou veel groter zijn geweest dan nodig, waardoor Nexperia de kas van WingSkySemi zou spekken.

Groenlanders vrezen de ontmoeting tussen de Verenigde Staten, Denemarken en Groenland vanmiddag. De bijeenkomst in het Witte Huis volgt op dreigementen van de Amerikaanse president Trump. Hij wil Groenland hebben. "Of ze het nu willen of niet", voegde hij daaraan toe.

Die uitspraak maakte veel los in Groenland. Kledingontwerper Mia Chemnitz woont in de met sneeuw bedekte hoofdstad Nuuk. Ze vertelt dat ze Trumps uitspraken maar moeilijk kon aanhoren. "Voor mij is Groenland een land met een eigen cultuur, waarin de natuur centraal staat. Ik hoor Trump alleen maar praten over Groenland als een stuk territorium. Het gaat hem niet om de bewoners", zegt ze.

Dat de Amerikaanse president een overname met militair geweld niet wilde uitsluiten, hakte er hard in bij Chemnitz. "Hoe kan ik de Amerikaanse overheid ooit nog vertrouwen?"

Ze voelt zich klemgezet tussen twee landen die over Groenland beslissen: Denemarken en de Verenigde Staten. Want Groenland is formeel onderdeel van het Deense koninkrijk. En de Denen gaan nog steeds over het defensie- en buitenlandbeleid van Groenland en daarom zitten ze vanmiddag in Washington ook aan tafel.

De band tussen Groenland en Denemarken is gecompliceerd, benadrukt Chemnitz. Het is een boek met uiterst pijnlijke hoofdstukken, vol Deense onderdrukking en discriminatie. "Als je onderdeel bent van een koninkrijk en je hebt het gevoel dat iemand boven je staat, dan vraag je jezelf bij onderhandelingen toch af of ze doen wat het beste voor henzelf is, of dat ze kiezen voor ons, de Groenlanders."

Tegelijkertijd zijn de Groenlanders en Denen met elkaar vervlochten en zijn de meeste Groenlanders een mix van verschillende culturen, nuanceert ze. "Neem het Deense koningshuis, dat is populair in Groenland", vertelt Chemnitz terwijl ze door haar winkel loopt. Ze wijst: "Deze poncho maakte ik voor de Deense koningin."

Zelf de baas

Hoewel Groenland vanmiddag vertegenwoordigd is bij de gesprekken, heeft ook de Groenlandse Arnakkuluk Jo Kleist het gevoel dat het weinig draait om wat de Groenlanders willen. In het Groenlandse cultuurcentrum vertelt ze dat ze bang is voor wat er kan gebeuren. "Ik voel me boos en verdrietig dat wij nu in angst moeten zitten omdat machtige landen interesse hebben in dit deel van de wereld." Ze hoopt dat de interesse van de Amerikanen overwaait en dat de Groenlanders uiteindelijk volledig zelf de baas zijn over hun land.

Trump zei tijdens zijn eerste termijn als president al eens dat hij Groenland wilde kopen. Maar na het binnenvallen van Venezuela en de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro, werd de druk op Groenland opgevoerd. Trump zegt aanspraak op Groenland te maken vanwege de nationale veiligheid. Groenland is militair-strategisch gelegen, precies tussen de VS en Rusland.

In deze video zie je welke belangen er spelen in en rond Groenland:

Tegelijkertijd verwelkomen zowel Groenlandse als Deense politici voorstellen voor een NAVO-missie in Groenland. Want zowel voor Nuuk als Kopenhagen is de aanwezigheid van NAVO-militairen de beste manier om inlijving van Groenland te voorkomen.

Ook kledingontwerper Chemnitz zou geen enkel bezwaar hebben tegen meer NAVO-troepen in Groenland. "Dat is in ons belang, in het belang van de Amerikanen, in het belang van Denemarken. Als het Trump gaat om de veiligheid, kunnen we die militairen hier gewoon neerzetten. Maar ik vrees dat het Trump niet alleen gaat om nationale veiligheid."

Signaal

Voor Groenland is het op dit moment de belangrijkste prioriteit om de annexatieplannen van Trump tegen te houden. De politieke strategie is om één lijn met Denemarken te trekken. "We kiezen voor het Groenland dat we vandaag de dag kennen en dat deel uitmaakt van het Deense koninkrijk", zei de Groenlandse premier Nielsen gisteren op een gezamenlijke persconferentie met de Deense premier Frederiksen.

Het was een signaal aan zowel de Groenlanders als aan de VS. Niet lang daarna reageerde Trump op de uitspraken van de Groenlandse premier. "Ik weet niet wie hij is, ik weet niets van hem", zei Trump over Nielsen. "Maar ik weet wel dat het een groot probleem voor hem wordt."

Er is voldoende gas om de winter door te komen. Demissionair energieminister Hermans heeft dat gezegd in het tv-programma Goedemorgen Nederland. Zij ziet geen reden voor zorg.

Volgens de Gasunie zijn de gasvoorraden door het koude weer snel geslonken. In november waren de opslagen voor iets meer dan 73 procent gevuld. Daar is nu nog zo'n 40 procent van over. Vorig jaar rond deze tijd was er een voorraad van ongeveer 50 procent.

Maar volgens Hermans is de situatie stabiel. Nederland importeert wekelijks (vloeibaar) gas uit landen als de Verenigde Staten, Noorwegen, België en het Verenigd Koninkrijk. Om dat in de winter aan te vullen, worden de opslagen aangesproken.

'Vinger aan de pols'

Ze snapt dat mensen zich afvragen of ze de verwarming straks nog wel kunnen aanzetten, "maar we houden ongelooflijk sterk de vinger aan de pols", zei ze in het WNL-programma.

In 2024 waren de gasopslagen voor de winter voor zo'n 90 procent gevuld. Dat is dus meer dan in 2025. Maar ook daar is volgens Hermans een logische verklaring voor.

Ze stelt dat er elk jaar "een nationaal vuldoel" voor de gasvoorraden wordt bepaald. Dat lag deze keer lager, op 74 procent, vanwege het verminderde gasverbruik in Nederland.

Groninger Gasveld

Een eventuele heropening van het Groninger gasveld is volgens Hermans "onbespreekbaar". In 2024 besloot een ruime meerderheid van de Tweede Kamer dat dat gasveld gesloten zou worden.

Daar wil de minister zich aan houden. "Het is volstrekt niet aan de orde om te zeggen: we gaan dat anders doen. Ik vind dat onbetrouwbaar. Een betrouwbare overheid houdt zich aan zijn woord."

Op tal van plekken in het land zijn Rijkswaterstaat en andere wegbeheerders druk bezig met het herstel van vorstschade. Alleen al in Noord-Holland zijn er veertien wegen waar soms grote gaten zijn ontstaan door ijsvorming en strooizout.

Om noodreparaties te kunnen doen, is de drukke N201 bij Uithoorn vandaag van 09.00 tot 17.00 uur in beide richtingen helemaal dicht, meldt NH Nieuws.

Wie nu met de auto onderweg is door Nederland kan het eigenlijk niet ontgaan: overal heeft het barre winterweer van de afgelopen week sporen achtergelaten. Het is vaak slalommen om alle gaten te ontwijken.

"Water komt via scheurtjes en gaatjes in het asfalt terecht. Dat zet uit bij vorst en veroorzaakt spanning", verklaart een woordvoerder van de provincie Noord-Holland. "Hierdoor ontstaan meer scheurtjes, komen steentjes los en ontstaan er gaten in het asfalt."

Dat proces herhaalt zich continu bij vorst en dooi. Strooizout maakt het probleem nog erger. "Het zout tast een bestanddeel van asfalt aan en dringt dieper door", aldus de woordvoerder.

Ringweg A10

Vorstschade is vrijwel overal in Nederland ontstaan. Vorige week al moest Rijkswaterstaat meermaals stukken snelweg afsluiten om de allergrootste gaten te dichten. Maar nu de sneeuw weg is en de vorst voorbij, wordt duidelijk dat er veel meer noodreparaties nodig zijn. Gisteren bijvoorbeeld werd een deel van de Amsterdamse Ringweg A10 afgesloten en gerepareerd.

Rijkswaterstaat inventariseert deze week of er nog meer wegen met schade zijn. "Als dat het geval is, plaatsen we waarschuwingsborden of snelheidsbeperkingen", laat een woordvoerder weten. "Bij vorstschade wordt ingezet op snelle maatregelen, zoals met vloeibaar, koud asfalt. Grotere schade wordt later hersteld."

Tilburg

De N261 tussen Tilburg en Waalwijk wordt de komende dagen deels afgesloten om de vorstschade te herstellen, meldt Omroep Brabant.

De reparaties begonnen daar vrijdag al, maar duren langer dan gepland:

"Aanvankelijk was het plan om het verkeer tijdens die werkzaamheden over de busbaan te leiden. Maar omwille van de veiligheid kiest de provincie daar toch niet voor", laat de provincie weten. Het streven is de N261 komende vrijdag weer helemaal open te stellen. Met glad asfalt.

Wat alle reparaties kosten is op dit moment bij Rijkswaterstaat nog niet bekend. De provincie Noord-Holland laat weten dat de werkzaamheden binnen de gemaakte afspraken met aannemers vallen en dat hier voor de provincie geen extra kosten aan verbonden zijn.

Drawing tablets have been a favorite computer peripheral of artists since its inception in the 1980s. If you have ever used a drawing tablet of this nature, you may have …read more

Er komt steeds meer kritiek op het uitbesteden van tandartszorg aan commerciële ketens. Zo zijn er ketens die onaangekondigde bezoeken aan zorgcentra brengen, waarbij ze oudere bewoners op hun slaapkamer behandelen.

"Dit is geld verdienen over de rug van kwetsbare ouderen", reageert het Groningse gemeenteraadslid Izaäk van Jaarsveld (CDA) bij RTV Noord. Eerder meldde EenVandaag ook al dat commerciële mondzorgketens veel geld binnenhalen met ondermaatse mondzorg in verpleeghuizen.

Tweede Kamerlid Julian Bushoff (GroenLinks-PvdA) vraagt zich af of de huidige regelgeving wel afdoende is om "excessen zoals meervoudig declareren, tandartsbehandelingen in de slaapkamer en het inzetten van onbevoegd personeel tegen te gaan".

'U kunt koffie drinken, we zijn klaar'

Wie op hoge leeftijd niet meer mobiel is, kan niet naar de tandarts. Dus komt de zorg naar hen toe. Jarenlang werkten onafhankelijke, gespecialiseerde tandartsen in verpleeghuizen. Ze kenden hun patiënten, kwamen op vaste tijden en beschikten over de juiste apparatuur en expertise.

Maar veel zorgcentra vervangen de vaste tandartsen door commerciële mondzorgketens. En daar gaat het soms mis. "Er stonden ineens twee dames in mijn woning, met zo'n karretje", vertelt een 90-jarige bewoonster van een Gronings woonzorgcentrum. Het blijken mondzorgmedewerkers te zijn van de keten Vitadent. De vrouw had hen niet verwacht.

"Ze vroegen of ik op de bank wilde gaan zitten. Er werd niets uitgelegd. Een van hen liep zelfs door mijn woonkamer en keek naar foto's van mijn kleinkinderen. Daarna kwam ze op me af met een papiertje en een haakje en zei dat ik mijn mond open moest doen. Ik gaf aan dat ik een kunstgebit heb. De medewerker keek even, mompelde iets tegen de zogenoemde tandarts en dat was het. Daarna zeiden ze: 'U kunt koffie drinken, we zijn klaar.' En ze vertrokken gewoon."

Melkkoe

"De mondzorg voor ouderen is een melkkoe geworden", reageerde hoogleraar geriatrische tandheelkunde Anita Visser van het UMCG eerder al op nieuws over de praktijken. Zij stelt dat het niet om een enkel incident gaat. "Controles worden opgehoogd; een jaarlijkse controle wordt soms vijf keer uitgevoerd om meer te declareren. Noodzakelijke behandelingen blijven achterwege, omdat herhaalde controles meer opleveren. Zelfs tandenpoetsen - een taak van de zorg - wordt in rekening gebracht, soms voor duizenden euro's per bewoner per jaar."

De hoogleraar verwijt de ketens ook dat ze werken zonder goede apparatuur. "De tandarts zet iemand op een gewone stoel aan de keukentafel en werkt met mobiele apparatuur. Bij een behandeling aan de bovenkaak moet de tandarts knielen en het hoofd van de patiënt ver achterover houden. Door de beperkte houding kan ze nauwelijks in de mond kijken. Na tien minuten houdt de patiënt het niet meer vol en wordt het bed erbij gehaald. De tandarts werkt dan kromgebogen en moet regelmatig stoppen vanwege rugpijn."

Klacht

De zoon van de 90-jarige vrouw diende een klacht in bij de zorgmanager. De klacht werd doorgestuurd naar Vitadent, maar leidde volgens hem niet tot concrete verandering. Wel heeft zijn moeder zich voorgenomen om geen mensen van Vitadent meer binnen te laten.

In een reactie zegt Vitadent "het te betreuren dat dit incident heeft plaatsgevonden". De keten benadrukt dat mondzorg altijd begint met een intake door de tandarts, op basis waarvan een mondzorgplan wordt opgesteld. "Dit mondzorgplan wordt altijd besproken met de cliënt en/of de naasten en desgewenst met de regiebehandelaar", aldus de keten.

Over het binnengaan van woningen zonder aankondiging zegt Vitadent dat communicatie een essentieel onderdeel is van goede zorgverlening. "Naar aanleiding van deze melding is dit onderwerp opnieuw besproken met het betrokken behandelteam", aldus de keten.

Verschrikkelijk en schrijnend

De Groningse wethouder Inge Jongman (ChristenUnie) stelt dat de gemeente geen directe bevoegdheid heeft als het om mondzorg gaat. Maar ze is wel geschrokken. "Wat daar is gebeurd, is verschrikkelijk en schrijnend. Dat zou ik onze inwoners absoluut niet willen aandoen", aldus Jongman.

Tweede Kamerlid Bushoff heeft de kwestie aan de orde gesteld bij demissionair minister Bruijn. Hij wil niet alleen excessen tegengaan, maar vraagt zich ook af "welke maatregelen de minister bereid is te nemen om perverse prikkels in het systeem tegen te gaan, zoals het leveren van meer zorg dan noodzakelijk".

De 90-jarige bewoonster van het Groningse woonzorgcentrum hoopt op verandering. "Ik kan mijn mond nog opendoen en vragen stellen. Veel andere bewoners kunnen dat niet meer. Juist daarom moet dit serieus genomen worden", zegt ze. "Zo kan het niet doorgaan."

Een van de grootste defensiebedrijven van Europa komt naar de Amsterdamse beurs. Het Tsjechische Czechoslovak Group wil een notering in Amsterdam, zo maakte het bedrijf vanmorgen bekend. Afhankelijk van de omstandigheden, moet de beursgang "de komende weken" plaatsvinden.

Het gerucht dat Czechoslovak Group naar de Amsterdamse beurs wil ging al langer. Volgens dagblad Financial Times wordt het bedrijf met een beursnotering 30 miljard euro waard. Dat zou net zo groot zijn als pakweg ABN Amro, Ahold Delhaize of Philips. Het zou bovendien een van de meest waardevolle Europese defensiebedrijven worden.

Czechoslovak Group werd in 1995 door ondernemer Jaroslav Strnad opgericht als Excalibur Army. Zijn zoon Michal is momenteel de directeur. Het bedrijf produceert onder meer gepantserde voertuigen en munitie. Twee derde van de inkomsten komt van NAVO-lidstaten. Tien jaar geleden werd de naam veranderd in Czechoslovak Group.

In een persbericht zegt Czechoslovak Group voor 750 miljoen euro aan nieuwe aandelen uit te geven via de Amsterdamse beurs. Ook willen huidige investeerders voor 900 miljoen euro aan bestaande aandelen verkopen, waaronder de Amerikaanse beleggingsfondsen Artisan Partners en BlackRock, en de Al-Rayyan Holding uit Qatar.

Het dodental bij de protesten in Iran is opgelopen tot ruim 2500. Dat zegt HRANA, een in de Verenigde Staten gevestigde Iraanse mensenrechtenorganisatie. Volgens HRANA zijn 2571 doden geverifieerd: 2403 meerderjarige demonstranten, 147 aan de regering gelieerde personen, 12 minderjarigen en 9 burgers die niet demonstreerden.

Het gemelde aantal doden door HRANA loopt snel op: afgelopen weekend stond het dodental nog op ruim 500. Duizenden mensen zijn de afgelopen weken gearresteerd.

Massaal protest

In Iran is de grootste opstand in jaren gaande. Die wordt hard neergeslagen door het regime. De opstand begon in Teheran als protest van winkeliers tegen de gestegen kosten van het levensonderhoud, maar groeide snel uit tot een landelijk protest tegen het regime vanwege onder meer het gebrek aan politieke vrijheid.

In een poging het nieuws over de demonstraties de kop in te drukken, legde Iran het internet plat en kon in eerste instantie niet meer internationaal worden gebeld. Elon Musk kondigde daarop aan dat zijn Starlink-satellietservice gratis te gebruiken is in Iran zolang de internetblokkade voortduurt. Daarmee kunnen Iraniërs bijvoorbeeld video's en foto's van de opstanden doorsturen. Duidelijk is dat ze daarmee hun leven riskeren, want het regime probeert de gebruikers op te sporen.

De protesten in Iran verspreidden zich de afgelopen weken als een olievlek over het land:

De Amerikaanse president Trump heeft de bevolking opgeroepen te blijven protesteren en zei dat "hulp onderweg" is. Onduidelijk is wat hij daarmee bedoelt, maar volgens hem is militaire actie een van de mogelijkheden. Hij riep zijn landgenoten op om Iran zo snel mogelijk te verlaten.

De Iraanse autoriteiten gaven gisteren voor het eerst in twee weken informatie over aantal slachtoffers en spraken van zo'n 2000 doden. Iran wijst met de beschuldigende vinger naar de VS en Israël, die "terroristische agenten" zouden hebben geïnstrueerd om het oproer te starten.

'Gevangenen snel berecht en geëxecuteerd'

Het hoofd van de Iraanse rechtspraak liet gisteren in een video doorschemeren dat de gearresteerden snel berecht en geëxecuteerd zullen worden. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken meldde op basis van een familielid dat Iran van plan is om vandaag demonstrant Erfan Soltani (26) te executeren. Hij werd vorige week aangehouden en zou de eerste betoger in de afgelopen weken zijn die ter dood is veroordeeld.

Trump waarschuwde dat hij "zeer krachtig" gaat optreden als gevangenen ter dood worden gebracht. Iran heeft daarop landen in de regio, zoals Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Turkije, gewaarschuwd dat Amerikaanse militaire bases aldaar worden aangevallen als het komt tot een Amerikaanse aanval op Iran. Ook heeft Iran die landen gevraagd te voorkomen dat de VS aanvalt.

Als gevolg van de uitspraak van Trump is de directe communicatie tussen de Iraanse buitenlandminister Araghchi en de Amerikaanse speciaal gezant Witkoff voorlopig stilgelegd, meldt een Iraanse functionaris aan persbureau Reuters.

De commandant van de luchtmacht van de Revolutionaire Garde, de militaire elite-eenheid van het regime, zegt dat zijn land de voorraad raketten heeft uitgebreid sinds de twaalfdaagse luchtoorlog met Israël vorig jaar juni. "We zijn op het toppunt van onze paraatheid", zei Majid Mousavi tegen staatsmedia.

Als er één lidstaat voor de EU de afgelopen zestien jaar een doorn in het oog is geweest, dan is dat Hongarije. Sinds Viktor Orbán met zijn partij Fidesz aan de macht kwam, lag Hongarije met het vetorecht steeds dwars als het ging om belangrijke thema's, zoals Oekraïne. Verder werd de rechtsstaat gesloopt en bracht Orbán het leeuwendeel van het Hongaarse medialandschap onder bij vertrouwelingen.

Maar op 12 april kan het tijdperk-Orbán ten einde komen. Dan gaan Hongaren weer naar de stembus, zo werd gisteren bekendgemaakt. Volgens betrouwbare peilingen gaat de nieuwe partij van de oppositieleider Peter Magyar aan kop.

Orbán was bij alle verkiezingen sinds 2010 onoverwinnelijk, mede dankzij de greep op de media en aanpassingen in het kiesstelsel. Hongarije is al jaren geen volwaardige democratie meer, concludeerde het Europees Parlement. Eerdere pogingen van de versnipperde oppositie om zich te verenigen tegen de almacht van de premier mislukten jammerlijk. Tot nu.

Doofpotaffaire

Magyar, die zelf uit de Orbán-contreien komt, was eerder diplomaat in Brussel en trad twee jaar geleden op de voorgrond met onthullingen over een doofpotaffaire rond misbruik in een opvangtehuis voor kinderen. Hij richtte een nieuwe partij op: het centrumrechtse 'Tisza' (Respect en Vrijheid). Binnen de kortste keren kreeg hij met een populistische anti-Orbán-boodschap duizenden mensen op de been in de aanloop naar de Europese verkiezingen.

Daarbij gaat Magyar (44) in op de onvrede in Hongarije over de economische situatie, zoals de hoge inflatie en structurele werkloosheid, en over bijvoorbeeld de falende gezondheidszorg. Zijn conclusie: het leven onder premier Orbán is er niet beter op geworden en het land functioneert niet.

Zonder gebruik te maken van de traditionele zenders en kranten, krijgt Magyar zijn effectieve anti-Orbán-geluid via sociale media toch bij de kiezers. Magyar hamert onder meer op de zelfverrijking van de premier en diens vrienden. Daarnaast lukt het hem met een strak campagneschema zowel in de stad als op het platteland om Orbán-getrouwe regio's te bereiken.

Ook zegt Magyar van Hongarije weer een betrouwbare EU- en NAVO-bondgenoot te maken. EU-miljarden die Brussel achterhoudt vanwege de ondermijning van de rechtsstaat, belooft hij te krijgen.

Orbán vernieuwt zijn team

Voor Orbán is duidelijk dat hij in de problemen zit. Bij het partijcongres afgelopen weekend, waar hij opnieuw zonder tegenstand als premierskandidaat werd verkozen, werd bekend dat een belangrijk deel van zijn kandidaten van de vorige verkiezingen wordt vervangen. Orbán hoopt betere kansen te hebben met een vers blik politici die handiger zijn met sociale media.

Orbán herhaalde in zijn toespraak zijn bekende belofte om de EU, migranten en genderpolitiek buiten de deur te houden. De verkiezingen zouden een keuze zijn tussen oorlog en vrede in Europa. Orbán is in tegenstelling tot zijn meeste EU- en NAVO-bondgenoten tegen steun voor buurland Oekraïne. Hij onderhoudt nog altijd warme banden met de Russische president Poetin.

Tegelijkertijd opende Fidesz volop de aanval op Magyar. De oppositieleider werd weggezet als iemand die alleen maar belangen van de EU en Oekraïne zou dienen, en die een gevaar zou vormen voor een stabiele toekomst. De campagneslogan voor Fidesz is dan ook dat het "de veilige keuze" is voor Hongarije.

ChatGPT

Magyar greep het moment aan om een truc uit te halen die toch wel typisch is voor zijn manier van campagnevoeren. Direct toen de slogan bekend werd, kocht zijn team alle domeinnamen met deze woorden. Daarop werden anti-Orbán-teksten verkondigd: de premier zou hoofdzakelijk een veilige keuze zijn voor de oligarchen, een slechte gezondheidszorg en hogere schulden.

In verschillende peilingen staat Magyar met zijn partij stevig voor, met zo'n 50 procent van de stemmen. Orbán komt met Fidesz niet boven de 40 procent uit. De komende maanden moet blijken wat Orbáns regering verder nog zal proberen om de opmars van Magyar te stoppen, al mag hij als EU-lid ook niet te ver gaan.

Onlangs deelde een pro-Orbán-site een zogenaamd verkiezingsprogramma van de oppositieleider waarin stond dat hij de belastingen op allerlei vlakken wil verhogen. Het was nep en geschreven met ChatGPT.

Een ding staat vast: de verkiezingen kunnen niet alleen voor Hongarije maar voor heel Europa vergaande gevolgen hebben. Ook in Brussel zal nauwgezet worden gevolgd of de dwarsligger van de EU wordt weggestemd.

Opvallend daarbij is recent onderzoek waaruit blijkt dat binnen Hongarije het vertrouwen in de EU juist is toegenomen. De tegendraadse opvattingen van Orbán zullen hem deze keer mogelijk niet meer de overwinning bezorgen.

[The 8-Bit Guy] tells us how 8-bit Atari computers work. The first Atari came out in 1977, it was originally called the Atari Video Computer System. It was followed two …read more

Goedemorgen! Vandaag hebben de buitenlandministers van Denemarken en Groenland in Washington topoverleg met hun Amerikaanse ambtgenoot Rubio. En Marokko staat in de halve finale van de Afrika Cup tegenover Nigeria.

Eerst het weer: de regen trekt weg en in het noordwesten gaat de zon eerst schijnen. In het zuiden blijft het langer bewolkt. Het wordt 5 tot 9 graden en het waait niet zo hard.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In Vlissingen zijn drie mensen gewond geraakt bij een explosie in een wooncomplex voor senioren. Een van hen is naar het ziekenhuis gebracht.

Bij de explosie ontstond grote schade aan meerdere appartementen. Bij tal van woningen sprongen de ruiten. Ook geparkeerde auto's en gebouwen in de buurt liepen schade op. Een lantaarnpaal is afgebroken.

Nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De exportwaarde van de Nederlandse popmuziek is in een jaar met 12 procent gestegen. Showtoetsenist Dirkjan Ranzijn draagt daar zijn steentje aan bij. Hij staat dertigste op de lijst van artiesten die het meest optreden in het buitenland.

Fijne woensdag!

(Telecompaper) Samsung Electronics has completed what it describes as the first commercial voice call using its virtualised radio access network running on Intel's...

De Nijmeegse chipmaker Nexperia was vorig jaar opeens het middelpunt van een internationale rel. Autofabrikanten wereldwijd dreigden geen auto's meer te kunnen produceren door het conflict bij Nexperia.

Vandaag buigt de Ondernemingskamer, de rechtbank die zich met bedrijfszaken bezighoudt, zich over de vraag of er een onderzoek moet komen naar de situatie bij Nexperia. Wat kunnen we verwachten? Vijf vragen over deze zaak.

Wat was er ook al weer aan de hand bij Nexperia?

Het rommelt het afgelopen jaar al een tijd bij Nexperia. Eind september slaat de bom in. De situatie is volgens demissionair minister Karremans van Economische Zaken zo dringend dat hij een nog nooit gebruikte wet uit de Koude Oorlog inzet om de controle bij het bedrijf over te nemen. Volgens de minister dreigen anders belangrijke kennis en productieplekken uit Europa te verdwijnen.

Een dag na deze ingreep stappen drie bestuursleden naar de Ondernemingskamer. Volgens hen handelt de Chinese topman Zhang Xuezheng (bijnaam mr. Wing) in het nadeel van Nexperia. Zo zou een enorme hoeveelheid onderdelen worden besteld bij een ander bedrijf van hem. Een hoeveelheid die volgens de bestuursleden helemaal niet nodig is voor Nexperia. Ook brachten de bestuursleden naar voren dat mr. Wing de volledige macht naar zich toe probeert te trekken door hen snel te zullen ontslaan. Het ministerie van Economische Zaken sluit zich als belanghebbende aan bij de zaak. Dit gebeurt zelden.

De rechter deelt de zorgen van de bestuursleden en besluit op dezelfde dag mr. Wing te schorsen en de aandelen van de Chinese eigenaar af te nemen. "Het is nog nooit eerder gebeurd dat zonder hoor en wederhoor zo'n maatregel is genomen door de Ondernemingskamer", zegt Loes Lennarts, hoogleraar Ondernemingsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Waarom is deze zaak zo bijzonder?

Het gebeurt niet vaak dat een bedrijf het middelpunt is van zo'n grote storm. Het ingrijpen van minister Karremans en het besluit van de Ondernemingskamer begin oktober veroorzaken een gigantisch conflict met China.

Het land verbiedt Nexperia nog chips uit China te exporteren en in een paar weken tijd leidt dit tot grote problemen bij veel autofabrikanten over de hele wereld. Nexperia wordt zelfs onderwerp van gesprek tussen de Chinese president Xi en de Amerikaanse president Trump in november.

Wat doet de Ondernemingskamer vandaag?

De Ondernemingskamer buigt zich over de vraag of nader onderzoek bij Nexperia nodig is. Dat gebeurt als er "gegronde reden is voor twijfel aan een juist beleid en een juiste gang van zaken" bij een bedrijf.

De Ondernemingskamer kan tijdelijke acties nemen die verdere schade aan Nexperia moeten voorkomen. Nog onduidelijk is wat die acties kunnen zijn. Vandaag wordt nog geen uitspraak in de zaak verwacht.

Wat kunnen we verwachten?

Los van het oordeel van de rechter zal vandaag vooral heel interessant zijn om te horen welk bewijs er op tafel ligt. Was er daadwerkelijk sprake van wanbeleid of zijn er toch meer kanten aan dit verhaal?

Als wanbeleid wordt aangetoond, kan dit verstrekkende gevolgen hebben. Zo raakte ondernemer Gerard Sanderink vorige maand zijn bedrijven Centric en Oranjewoud definitief kwijt nadat door hem gevoerd wanbeleid was vastgesteld. Bij SNS Reaal kwam de directie drie jaar geleden juist met de schrik vrij, toen een onderzoek aantoonde dat er geen bewust wanbeleid was gevoerd tijdens de ondergang van de bank-verzekeraar.

Hoe moet het nu verder?

Het conflict in en rondom Nexperia wordt inmiddels op zoveel niveaus uitgevochten dat het voor de Ondernemingskamer nog een hele kluif zal worden om de onderste steen boven te krijgen.

Inmiddels zijn de grootste chiptekorten voor de auto-industrie verdwenen. Nexperia levert ook weer mondjesmaat chips, maar de toekomst van het bedrijf is nog onzeker.

Bij veel zaken bij de Ondernemingskamer slagen betrokken partijen er tussentijds toch nog in om er samen uit te komen. Maar het is de vraag of dat in het geval van Nexperia gebeurt. Niet alleen zijn de verhoudingen tussen China en Nederland verzuurd, ook binnen Nexperia is een flinke kloof ontstaan. Het zal nog een tijd duren voordat de werkelijke gevolgen voor Nexperia duidelijk worden.

Het dodental door het ongeval waarbij een bouwkraan op een passagierstrein stortte, is opgelopen tot dertig. In totaal raakten 64 mensen gewond, van wie zeven ernstig.

Op de plek van het ongeluk wordt gewerkt aan een nieuwe hogesnelheidslijn tussen Thailand en China. De kraan stond bij een brug die daar werd gebouwd.

De trein was onderweg van hoofdstad Bangkok naar het noordoosten van het land en reed zo'n 120 kilometer per uur toen de kraan erbovenop viel. De tweede wagon werd geraakt waar op dat moment zo'n 40 mensen zaten. Er brak direct brand uit.

Onduidelijk is waardoor het misging. De Thaise minister van Transport heeft een onderzoek ingesteld.

Een deel van de ingestorte kraan is blijven liggen op bogen die voor de nieuwe spoorverbinding zijn aangelegd; een ander deel raakte de passerende trein.

Op beelden is te zien dat de trein is ontspoord en gekanteld:

Het ongeluk gebeurde rond 09.15 uur plaatselijke tijd in de regio Sikhio, ten noordoosten van Bangkok. De Thaise spoorwegen zeggen dat er op het moment van het ongeluk waarschijnlijk rond de 200 mensen in de trein zaten.

Een ooggetuige vertelt aan persbureau AFP dat hij een knal hoorde, gevolgd door twee explosies. "Toen ik ging kijken wat er was gebeurd, zag ik dat de kraan op een passagierstrein met drie wagons was gevallen. De kraan had de tweede wagon geraakt en sneed deze doormidden."

Het gaat vaker fout bij bouwprojecten in Thailand. Er is strenge regulering maar die wordt vaak omzeild, onder meer door omkoping.

De Thaise premier Anutin Charnvirakul eist dat de verantwoordelijken worden gestraft, meldt de Thaise nieuwssite The Nation. Hij vraagt zich af waarom de aannemer niet op een zwarte lijst stond, ondanks eerdere ongelukken.