Aggregator

Als de belangrijkste justitieambtenaar van Oostenrijk dood in het water wordt gevonden, dan is dat opvallend. Als vervolgens meerdere betrokkenen twijfels uiten over de doodsoorzaak, dan roept dat vragen op. Als dan blijkt dat er opmerkelijke keuzes zijn gemaakt in het onderzoek naar zijn dood, dan barsten de speculaties los.

Het gaat om de zaak-Christian Pilnacek, die Oostenrijk sinds 2023 in zijn greep heeft. Een parlementaire onderzoekscommissie is ingesteld om opheldering te brengen. Onderzocht wordt of het politieonderzoek politiek is beïnvloed. Deze week zijn de belangrijkste getuigen gehoord.

Wie was Christian Pilnacek?

Pilnacek gold als machtige 'schaduwminister' op het ministerie van Justitie, als hoofd van de afdeling Strafrecht. In die hoedanigheid kreeg hij talloze politieke gevoelige (corruptie)zaken op zijn bureau. Anders dan in veel andere Europese landen, kon hij daar ook invloed op uitoefenen. Tegelijkertijd onderhield hij nauwe banden, ook op privévlak, met politici van de conservatieve regeringspartij ÖVP.

Kort nadat de ÖVP het ministerie van Justitie had afgestaan aan de Groenen, werd Pilnacek geschorst vanwege het schenden van het ambtsgeheim. Zo zou hij een geplande huisdoorzoeking hebben verklapt en een onderzochte ÖVP-minister hebben geholpen. Ook zouden staatsgeheimen zijn gelekt.

Dronken

Twee jaar later, op een donderdagavond in oktober 2023, wordt Pilnacek dronken van de weg gehaald en naar het politiebureau gebracht. Eenmaal weer thuis, verlaat hij even na 01.00 uur zijn woning opnieuw. Uren later wordt zijn lichaam gevonden in een zijarm van de Donau, op zijn rug in ondiep water.

De omstandigheden roepen meteen vragen op. Er zijn voetafdrukken die niet van Pilnacek afkomstig lijken en verwondingen die niet door een verdrinking zouden komen. Een toegesnelde arts kan de doodsoorzaak niet met zekerheid vaststellen, maar zij zal later verklaren dat politie en justitie zich verzetten tegen verdere autopsie.

Toch oordeelt de politie al snel dat het om zelfdoding gaat. Daarmee is het onderzoek afgerond en wordt potentieel bewijsmateriaal niet onderzocht. Wat met die objecten is gebeurd, roept veel vragen op.

Verdwenen USB-stick

Zijn telefoon kwam in handen van zijn weduwe Caroline List, een rechter met wie hij niet meer samenleefde. Zij vernietigde het toestel met een gasbrander, omdat zij "genoeg gedoe" met zijn telefoon had gehad. De laptop van Pilnacek kwam via tussenpersonen in handen van een journalist. Een USB-stick met geheime documenten, die hij altijd met zich meedroeg als "levensverzekering", verdween spoorloos.

Zijn smartwatch werd wel veiliggesteld, maar de gegevens over zijn laatste uren werden pas na lang aandringen gedeeld met de parlementaire onderzoekscommissie. De gedeelde data lieten volgens Der Standard zien dat Pilnacek al vroeg in de nacht in het water belandde en de hartslagactiviteit pas twee uur later stopte. Ook registreerde de smartwatch andere onbekende Bluetooth-apparaten in de buurt, wat kan betekenen dat hij niet alleen was.

Via de smartwatch werd ook bekend met wie Pilnacek zijn laatste telefoongesprek voerde. Dat gesprek, vier uur voordat hij in het water belandde, was met een goede bekende: oud-bondskanselier Sebastian Kurz (ÖVP). Het gesprek duurde elf seconden, de inhoud is niet bekend. Kurz sprak een dag later als eerste over suïcide en is daar nog altijd stellig van overtuigd.

Hoe anders waren de woorden van zijn weduwe List bij de uitvaart. "Christian heeft zichzelf niet omgebracht", zei ze in een overvolle kerk vol politici en juristen. "Het leven werd hem ontnomen."

Zij denkt aan een tragisch ongeluk, als gevolg van de "ongegronde lastercampagne" tegen de geschorste topambtenaar.

Gepolitiseerd

Ongerijmdheden genoeg en volop vraagtekens bij de afhandeling van Pilnaceks dood. Na lang soebatten werd afgelopen oktober besloten tot een parlementaire onderzoekscommissie, geïnitieerd door de rechts-radicale oppositiepartij FPÖ. Die richt zich niet op de dood zelf, maar op de afwikkeling ervan en eventuele politieke betrokkenheid.

Daarmee is zijn dood een reden geworden voor politieke aanvallen. De FPÖ beschuldigt de ÖVP ervan het onderzoek tegen te werken. De NEOS, een coalitiegenoot van de ÖVP, wil Kurz verhoren, wat de ÖVP blokkeert. Kurz valt op zijn beurt de Groenen weer aan, omdat zij Pilnacek "wilden kapotmaken".

De FPÖ zegt dat de zaak-Pilnacek "de ÖVP-machtsmachine laat wankelen". Volgens de partij vroeg Pilnacek de dag voor zijn dood om een ontmoeting met FPÖ-leider Kickl, omdat de geschorste topambtenaar een boekje zou willen opendoen over misstanden in het Oostenrijkse rechtssysteem.

Dat sluit aan bij een heimelijk opgenomen gesprek, dat een maand na Pilnacek werd gepubliceerd. Daarin beklaagde hij zich in een gesprek met een goklobbyist over politieke inmenging door ÖVP-kopstuk Wolfgang Sobotka.

Geen antwoorden

De ondervraging van belangrijke getuigen deze week heeft meer vragen dan antwoorden opgeleverd. Het is een parlementair onderzoek dat neigt naar een politieonderzoek. Bepaalde cruciale data, waaronder van de smartwatch, ontbreken echter nog steeds. Meerdere getuigen konden niet vrijuit spreken, vanwege lopende rechtszaken over smaad en laster.

De vraag is of de zaak-Pilnacek een voorbeeld is van een giftige, corrupte politieke cultuur of 'slechts' een tragisch levenseinde dat rommelig is onderzocht. Feit is dat Pilnacek over belangrijke informatie beschikte, waardoor velen belang hebben om deze zaak af te sluiten of juist verder uit te diepen.

De zaak past daarbij in een land dat bol staat van politieke intriges en corruptie, van omkoping en steekpenningen tot Russische spionageschandalen. Daarmee tast de gang van zaken rond Pilnaceks dood het vertrouwen van veel Oostenrijkers in de politiek en justitie verder aan.

Goedemorgen! Vandaag is het Valentijnsdag. En op de Olympische Winterspelen in Milaan gaan Jenning de Boo, Jordan Stolz, Sebas Diniz en Joep Wennemars het ijs op voor de 500 meter.

Eerst het weer:

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het Nederlandse marineschip de Johan de Witt gaat naar het Noordpoolgebied. Het neemt daar deel aan de grote internationale oefening onder de nieuwe NAVO-missie Arctic Sentry. Het gaat om de tweejaarlijkse oefening Cold Response, waaraan dit jaar 25.000 militairen uit veertien landen meedoen.

Twee agenten van de Amerikaanse immigratiedienst ICE worden verdacht van meineed. Op 14 januari schoten ze op een immigrant die ze wilden arresteren, omdat die hen zou hebben aangevallen. Dat blijkt niet zo te zijn.

De Franse politie heeft in Parijs een man doodgeschoten die een agent bedreigde met een mes. De man raakte zwaargewond en overleed in het ziekenhuis. Het incident gebeurde tijdens de dagelijks ceremonie bij de Arc de Triomphe, waar bij het graf van de Onbekende Soldaat een vlam wordt aangestoken. De man had al eerder een celstraf uitgezeten voor een poging tot moord in België.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Internetbankieren bestond gisteren 40 jaar. Bijna ging de eerste overboeking nog mis. Voor een zaal genodigden maakte Jelle Zijlstra namens de Postbank 100.000 gulden over naar het comité dat de Olympische Spelen in 1992 naar Amsterdam wilde halen.

Bekijk hier de beelden:

Fijne dag!

[Michigan Rocks] says he avoided making rock spheres for a long time on account of the time and cost he imagined was involved. Well, all that is in the past …read more

Terwijl de NAM druk bezig is met dichten van de gasputten, pleit TNO ervoor het Groningenveld niet helemaal af te sluiten. Dat heeft te maken met de afhankelijkheid van Nederland van gas uit het buitenland, 80 procent wordt inmiddels geïmporteerd.

Er wordt nadrukkelijk niet gepleit voor nieuwe commerciële gaswinning, het gaat om een zogenoemde strategische reserve. Vergelijkbaar met de strategische oliereserve die Nederland sinds de oliecrisis in de jaren 70 heeft.

"Dat is een reserve die je beschikbaar hebt maar die je in principe niet gebruikt", zegt René Peters, directeur gastechnologie van TNO. "Dan is Groningen een hele goede kandidaat omdat het veld nog heel veel reserve heeft en ook in staat is om snel gas te leveren."

Het opblazen van een gaspijpleiding door Rusland waardoor er geen of minder gas uit Noorwegen komt; het afsluiten door Iran van de Straat van Hormuz waardoor de aanvoer van vloeibaar gas (lng) uit Qatar stopt; president Trump die de lng-tankers uit de Verenigde Staten tegenhoudt uit onvrede met Europese politiek. Het is volgens Peters en veel van zijn collega's allemaal niet langer ondenkbaar en kan leiden tot een groot en acuut tekort aan gas in Nederland en de rest van Europa.

Een stevige poolwind raast over het Groningse platteland als bulldozers met grof geweld en veel lawaai de stalen gasinstallatie van de NAM in Siddeburen slopen. "We zorgen dat het hier permanent en definitief is afgedicht", vertelt Emile Luchtmeijer, verantwoordelijk voor de ontmanteling van het Groningenveld bij de NAM. Luchtmeijer leidt ons langs stapels losgetrokken buizen en andere onderdelen van het voormalige gasbehandelingsstation.

De ontmanteling en sluiting van het Groningenveld is een grote operatie die zo'n 2 miljard euro kost en waar 200 mensen aan meewerken. "We verwachten dat we in Groningen nog circa tien jaar bezig zijn om alle putten af te dichten en de bovengrondse installaties te verwijderen." Uiteindelijk moeten alle locaties weer teruggebracht worden in oude staat, op de meeste plaatsen is dat landbouwgrond.

Het Groningenveld bevat nog zo'n 550 miljard kuub aardgas. Ter vergelijking: Nederland verbruikt jaarlijks 30 miljard kuub gas. Er zit dus potentieel voor 18 jaar aan binnenlands gebruik onder de grond. Inmiddels zijn 70 van de 300 putten in Groningen gedicht, 6 van de 22 locaties zijn gesloopt. Siddeburen is de zevende locatie die afgebroken wordt.

De sluiting van het Groningenveld is al bij wet geregeld. Het nieuwe kabinet heeft in het coalitieakkoord nog eens bevestigd dat het veld gesloten blijft. Ook de NAM heeft zich hier inmiddels bij neergelegd. "60 jaar heeft dit gasveld veel welvaart gebracht maar de laatste jaren ook veel onrust en zorgen, wij richten ons nu op het netjes opruimen van de installaties", zegt Luchtmeijer.

Onder meer om de Groningers te overtuigen dat het echt afgelopen is met de gaswinning worden de putten volgestort met beton. Dat gebeurt door een gespecialiseerd bedrijf dat met een gigantische omgekeerde boortoren door de provincie trekt. "Die trekt de drie kilometerlange productiebuizen uit de grond", vertelt directeur Harry Venema van WellGear. "Als de buizen eruit zijn gehaald worden op meerdere dieptes cementpluggen van 50 tot 100 meter geplaatst, die de boorput volledig afsluiten. En dan is het afgelopen."

Hier laat Venema zien hoe dat in zijn werk gaat:

Zowel de Mijnraad als de Gasunie heeft al gepleit voor een strategische gasreserve. Hoe die er precies uit moet zien is onderwerp van discussie. Vanuit het oogpunt van leveringszekerheid zien veel gasdeskundigen het Groningenveld als een logische optie. Maar, bij de officiële instanties wordt dat vanwege de gevoeligheid van het onderwerp niet hardop gezegd.

Gasunie werkt aan een rapport over leveringszekerheid waarin het plan voor een strategische reserve uitgewerkt wordt. Peters van TNO vindt dat de optie op zijn minst serieus onderzocht moet worden. Het is theoretisch mogelijk om een paar productielocaties van het Groningenveld open te houden zegt de NAM, maar dat gaat dan wel weer gepaard met risico's op aardbevingen volgens Luchtmeijer: "Wij adviseren dat niet."

Het hoofd van het comité dat de Olympische Spelen van 2028 in Los Angeles organiseert, zet zijn entertainmentbedrijf te koop. Als reden noemt Casey Wasserman de ophef die is ontstaan over zijn banden met Epstein-handlanger Ghislaine Maxwell. De discussie over die relatie noemt hij afleidend.

Wasserman, kleinzoon van een Hollywoodmagnaat, richtte ruim 20 jaar geleden het gelijknamige agentschap op, waarmee hij sporters en artiesten vertegenwoordigt. Vanwege zijn contacten in de sportwereld en de stad LA werd Wasserman in 2014 benoemd als voorzitter van het comité dat de Spelen naar de VS haalde en moet organiseren.

Hij kwam afgelopen week in opspraak toen zijn naam opdook in documenten uit de zaak-Epstein die waren vrijgegeven door de Amerikaanse justitie. Wasserman bleek flirterig mailcontact te hebben onderhouden met Maxwell, die in 2020 werd veroordeeld voor het werven van minderjarige meisjes voor Epstein. "Wat moet ik ervoor doen om je in een strak leren outfit te zien", schreef Wasserman bijvoorbeeld.

Chappell Roan vertrokken

Vanwege zijn banden met Maxwell zegden enkele artiesten hun contract met Wasserman op. Meest in het oog springend was zangeres Chappell Roan. Die deelde mee dat dat "artiesten een vertegenwoordiger verdienen die bij hun waarden past en hun veiligheid en waardigheid verdedigt".

Daarnaast gingen er stemmen op dat Wasserman de leiding van het organisatiecomité uit handen moet geven. De rest van het comité stemde er deze week echter voor om hem toch aan te houden. Het Internationaal Olympisch Comité liet weten dat het een lokale aangelegenheid is, waar het verder niets over te zeggen heeft.

Wasserman zei ondertussen spijt te hebben van de contacten met Maxwell, maar benadrukte dat het contact van voor haar veroordeling stamde. Ook bezwoer hij nooit een professionele of persoonlijke relatie met Epstein te hebben gehad.

'Richten op Spelen'

In een memo die in handen is van meerdere Amerikaanse media schrijft Wasserman nu desalniettemin zijn bedrijf te verkopen omdat zijn betrokkenheid afleidend is. "Het spijt me enorm dat mijn persoonlijke fouten zo veel ongemak hebben veroorzaakt voor jullie", schrijft hij zijn personeel. "Het spijt me dat mijn korte contact 23 jaar geleden zoveel problemen veroorzaakt voor jullie, dit bedrijf en de cliënten."

In het schrijven zegt Wasserman meteen niet te vertrekken bij het organisatiecomité. "Ik zal me volledig inzetten om Los Angeles in 2028 een Olympische Spelen te geven die deze prachtstad verdient."

Tips voor escorts

Het is in een paar dagen tijd het derde grote vertrek in de zakenwereld door de onthullingen over Epstein. Gisteren werd ook al duidelijk dat het logistiekbedrijf DP World uit Dubai zijn directeur verliest. Sultan Ahmed bin Sulayem bleek nauw bevriend te zijn geweest met Epstein en wisselde veelvuldig mails uit over vrouwenveroveringen, pornosites en escortservices.

DP World is de belangrijkste speler in de haven van Dubai en heeft wereldwijd veel terminals, waaronder ook in Rotterdam. Epstein noemde Sulayem in zijn mails "een van mijn vertrouwde vrienden ter wereld". Sulayem zelf heeft verder geen commentaar gegeven op zijn vertrek.

'Dank je ome Jeffrey'

Ook de belangrijkste advocaat van Goldman Sachs maakte haar vertrek bekend, nadat duidelijk werd dat ze 8400 keer voorkwam in de vrijgegeven documenten. Kathy Ruemmler bleek ook na de veroordeling van Epstein in 2009 contact met hem te hebben onderhouden.

Ze bleek bovendien veelvuldig door hem te zijn gefêteerd, met luxe kleding, juwelen en snoepreisjes. Toen Epstein tijdens een ziekte eens kippensoep voor haar kocht om aan te sterken, schreef ze hem een dankmailtje met "wat aardig en attent, dank je ome Jeffrey!!!"

Topadvocaat Ruemmler zegt nu dat ze in het belang van investeringsbank vertrekt. "Het is mijn verantwoordelijkheid om Goldman Sachs op de eerste plek te zetten." Ze neemt tot eind juni om een opvolger in te werken.

Ze werd gedrogeerd door haar eigen man, met wie ze 50 jaar samen was. Ze werd verkracht, door hem en door 50 andere mannen. En ze stond maandenlang ferm en krachtig in de rechtszaal tegenover al die daders. Gisèle Pelicot groeide uit tot een wereldwijd icoon tegen vrouwengeweld. Sinds de uitspraken in de rechtszaal bleef Pelicot stil, tot nu.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Gisèle Pelicot schreef het boek Ode aan het Leven. Nieuwsuur-verslaggever Saskia Dekkers interviewde Pelicot in Parijs en blikt in deze aflevering terug op de zaak. Pelicot vertelt dat het voelde alsof een TGV over haar heen reed. Maar al het applaus voor de deuren van de rechtbank hield haar staande. Ze voelde dat haar zaak, ook de zaak van al die andere vrouwen was en hoopt nu een symbool van hoop te zijn voor hen: "ik ben in de wederopbouw, dat is ook mooi. Je moet altijd blijven hopen".

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

In Cuba heeft brand gewoed in een gebouw van een raffinaderij in de buurt van Havana. Hoewel het vuur snel onder controle was, betekent het wel opnieuw een tegenslag voor de energiesector, die onder grote Amerikaanse druk staat.

Het vuur brak door nog onbekende oorzaak uit in een gebouw waar afgewerkte olie was opgeslagen. Het is nog niet duidelijk hoe groot de schade is, persoonlijke ongelukken deden zich naar verluidt niet voor.

De energiesector van het eiland kampt met flinke tekorten sinds de VS de Venezolaanse leider Maduro arresteerde. Cuba was voor goedkope olie afhankelijk van Venezuela, maar Trump heeft de uitvoer naar het eiland verboden. Landen die wel blijven leveren, dreigt hij met extra importheffingen.

Energiebesparende maatregelen

Vanwege de tekorten heeft de Cubaanse regering deze week energiebesparende maatregelen ingevoerd. Zo zijn universiteiten gesloten, worden de schooldag en de werkweek ingekort en rijdt er minder openbaar vervoer.

Ook de belangrijke toeristensector op het eiland heeft te maken met de tekorten. Verschillende hotels zijn gesloten en de regering waarschuwde luchtvaartmaatschappijen dat het tanken van kerosine voor vluchten op het eiland niet gegarandeerd was.

Many things about diamonds seem eternal, including the many engineering problems related to making them work as a silicon replacement in semiconductor technology. Yet much like a diamond exposed to …read more

Er hangt weer een regenboogvlag op de plek waar in 1969 het fundament werd gelegd voor de eerste gay pride wereldwijd. De vlag was deze week op last van de Amerikaanse president Trump verwijderd, maar activisten hebben hem teruggeplaatst.

Het gaat om een vlag bij het Stonewall rijksmonument in New York. Dat is de voormalige homobar waar een inval van de politie in 1969 leidde tot baanbrekend protest tegen de wetten die homoseksualiteit strafbaar maakten. Een jaar na de inval ging de lhbti-gemeenschap trots de straat op om hun zichtbaarheid te vergroten.

Bij zijn aantreden vorig jaar verbood Trump alle nationale parken en rijksmonumenten om symbolen en teksten te tonen die hij te woke vindt. Alles wat in zijn ogen "partijdig is of verdeeldheid zaait" of "Amerikanen uit het verleden of heden onterecht in diskrediet brengt" moest verdwijnen.

Trans personen verwijderd

Het bevel leidde al tot de verwijdering van talloze afbeeldingen van en verhalen over minderheden op de websites van de krijgsmacht, de aanpassing van panelen op begraafplaats Margraten en het weghalen van teksten over de inheemse bevolking in nationale parken. Op de website van Stonewall verdwenen alle verwijzingen naar trans personen, die het afgelopen jaar vaker doelwit waren van Trumps beleid.

Het verwijderen van de regenboogvlag leidde tot veel protest in New York. "Als bij het Stonewall-monument al geen pride-vlag mag wapperen, waar dan wel?", vroeg de lokale politicus Brad Hoylman-Sigal zich af. Ook burgemeester Mamdani en senator Schumer van de staat spraken hun afschuw uit.

Activisten hebben daarom zelf maar een nieuwe vlag gehesen bij Stonewall en ze beloven dat te herhalen als de politie dit exemplaar weghaalt. "We blijven dit doen", beloofde activist Jay Walker. "Onze gemeenschap pikt het niet dat ons park, onze vlaggenmast, wordt beledigd door Trump."

De dienst die gaat over nationale monumenten wilde niet reageren op vragen van persbureau AP over het beleid rond dergelijke symbolen.

Twee agenten van de Amerikaanse immigratiedienst ICE worden verdacht van meineed na een schot op een immigrant die ze wilden arresteren. Ze zeiden daarbij te zijn aangevallen door drie mannen, maar dat lijkt onjuist.

Het gaat om de verklaring van agenten over wat er gebeurde voordat een van hen op 14 januari bij een handgemeen het vuur opende. De man die de twee wilden oppakken werd daarbij in zijn dijbeen geraakt. Minister Noem van Binnenlandse Veiligheid zei daarover dat de agent "in doodangst het vuur had geopend na een hinderlaag".

De agenten wilden die dag de Venezolaan Alfredo Alejandro Aljorna in de stad Minneapolis arresteren om hem te kunnen uitzetten. De arrestatie kwam enkele dagen nadat een ICE-agent in de stad Reneé Good had doodgeschoten.

Toen de agenten Aljorna bij een verkeersstop wilden aanhouden, vluchtte hij met zijn auto weg. Nadat hij daarbij de macht over het stuur was kwijtgeraakt en gebotst, probeerde hij te voet naar zijn woning te vluchten. Daar bijna aangekomen, haalden de agenten hem in.

Bezemsteel en een sneeuwschep

Volgens de agenten verzette Aljorna zich gewelddadig bij zijn arrestatie. Het kwam tot een worsteling met een agent, waarbij volgens het proces-verbaal van ICE de agent werd belaagd met een bezemsteel. Een buurtbewoner, die Aljorna te hulp was geschoten, zou een sneeuwschep hebben gebruikt. "Poging tot moord", vond Noem, waarna Aljorna en de andere man werden vervolgd.

Getuigenverklaringen en video-opnames van de ruzie gaven echter een ander beeld. Nadat er verder bewijs was opgedoken, werd besloten de twee mannen te laten gaan en juist een onderzoek te starten naar de agenten. Welk nieuw bewijs daar precies aanleiding voor gaf, is niet bekendgemaakt.

De twee agenten hebben nog niet op de beschuldigingen gereageerd. Ze zijn op non-actief gezet gedurende het onderzoek. Een woordvoerder van minister Noem wilde niet tegen persbureau AP zeggen of ze nog achter haar analyse staat.

De twee mannen zijn "dolgelukkig" dat de aanklacht is vervallen. Het is nog niet duidelijk of ze alsnog kunnen worden uitgezet.

Nederland stuurt komende week het marineschip Johan de Witt naar het Noordpoolgebied. Het amfibisch transportschip gaat daar deel uitmaken van een grote internationale oefening die deze maand officieel onder de nieuwe NAVO-missie Arctic Sentry werd geschaard.

Aan de tweejaarlijkse oefening Cold Response in het hoge noorden doen dit keer 25.000 militairen uit veertien landen mee. Deze week werd bekendgemaakt dat zijn nu vallen onder de nieuwe poolmissie van de NAVO, waarin alle bestaande oefeningen en geplande activiteiten in het gebied worden samengebracht.

De De Witt is als amfibisch transportschip volgens de marine "een combinatie van een vliegveld, haven, parkeergarage, ziekenhuis, hotel en communicatiecentrum". Er is een bemanning van circa 150 mensen aan boord, die kan worden aangevuld met ruim 500 mariniers. Voor de oefening gaan ook eenheden van het Korps Mariniers en het helikoptercommando mee.

'Rusland afschrikken'

"Cold Response heeft als doel Rusland af te schrikken en de kracht en eenheid van het NAVO-bondgenootschap te tonen", laat defensie weten. "Met Artic Sentry vergroot de NAVO haar aanwezigheid in het gehele Arctisch gebied en onderstreept het bondgenootschap het strategische belang van dit gebied."

"Nederland is geen poolstaat, maar weinig mensen weten dat de afstand van Amsterdam tot de poolcirkel korter is dan tot steden als Lissabon en Boekarest", vult commandant der strijdkrachten Onno Eichelsheim aan in een blog. "Nederland wil en moet een rol spelen in het waarborgen van internationale veiligheid en stabiliteit."

Hij wijst erop dat het belang van het gebied alleen maar zal toenemen als er door klimaatverandering een "machtsworsteling om de grondstoffen onder het ijs en voor de vrije doorvaart" zal ontstaan. "Willen we inspraak hebben in wat er in en rondom de Arctische regio gebeurt, dan moeten we daarvoor met onze bondgenoten en partners hard en soft power in kunnen zetten."

Groenlandclaim VS

Arctic Sentry is deels bedoeld om de spanningen binnen de NAVO weg te nemen die ontstonden door claims van de Amerikaanse president Trump op Groenland. Volgens hem kan de veiligheid in het gebied alleen gegarandeerd worden als dat autonome Deense gebied Amerikaans wordt. Met Arctic Sentry willen Europese landen laten zien dat ze hun steentje bijdragen.

Wat naast de al geplande oefeningen concreet de nieuwe plannen worden voor Arctic Sentry, is nog niet bekend. Demissionair minister Brekelmans van Defensie zei deze week dat Nederland welwillend staat tegenover extra inzet van militairen onder die vlag, maar daarvoor zijn nog geen concrete verzoeken binnengekomen.

Cold Response begint op 9 maart en duurt 11 dagen.

While it is fun to get toys that look like your favorite science fiction props, it is less fun when the electronics in them don’t measure up to the physical …read more

Twee mannen zijn in Groot-Brittannië veroordeeld voor het plannen van een antisemitische aanslag in Manchester. Ze waren volgens aanklagers van plan het vuur te open op een mars tegen Jodenhaat in de Britse stad. Ze waren daarbij geïnspireerd door Islamitische Staat.

De 38-jarige Walid Saadaoui uit Tunesië en Koeweiti Amar Hussein van 52 waren bezig met wapens te verzamelen voor de aanslag toen ze werden opgepakt. Ze dachten vier automatische geweren, twee pistolen en 1100 stuks munitie het land in te zullen smokkelen, maar de persoon die hen dat zou leveren was een undercoveragent.

Volgens de aanklagers had de aanslag dodelijker kunnen zijn dan het antisemitische bloedbad op het Australische Bondi Beach vorig jaar, waarbij zestien mensen omkwamen. "Dit had een van de dodelijkste terreuraanslagen ooit op Britse bodem kunnen worden", aldus het OM.

"Jullie plan was om AK-47s leeg te schieten in een menigte ongewapende mensen", concludeerde de rechter. "Jullie aanslag had tot de dood geleid van mensen van elke leeftijd, inclusief kinderen.

De jongste veroordeelde moet minimaal 37 jaar uitzitten, de oudste 26 jaar. De broer van de hoofdverdachte kreeg ook zes jaar cel, omdat hij afwist van de plannen voor de aanslag.

Winkelketen Action roept bepaalde speelgoedfiguren terug, omdat er in de vulling sporen van asbest zijn aangetroffen.

Het gaat om de Stretch Squad-speelgoedfiguren die werden verkocht tussen april 2024 en deze maand, schrijft Action. Op het moment dat die beschadigd raakt, kan de vulling naar buiten komen. Dat kan een gezondheidsrisico vormen.

Vorige week berichtte het AD dat in verschillende speelzandproducten kankerverwekkend asbest werd aangetroffen. De krant had twaalf stukken speelgoed laten onderzoeken in een laboratorium. Bij de helft werd asbest aangetroffen.

De NVWA is al langer bezig met een onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in speelgoedzand. De NVWA startte dat onderzoek nadat asbest was gevonden in speelzand in Australië. Om die reden sloten daar in november vorig jaar tientallen scholen.

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat het kabinet meer doet om te voorkomen dat kinderen mogelijk met vervuild speelzand spelen. In het vragenuur werd demissionair staatssecretaris Tielen (Jeugd, Preventie, Sport) gevraagd waarom het speelzand niet uit voorzorg uit de schappen wordt gehaald. Volgens Tielen kan dat pas als vaststaat dat het zand gevaarlijk is.

It’s a bit ironic that an Atari 2600 game based on Raiders of the Lost Ark — a movie about archaeology — is now the subject of its own archaeological …read more

Bij de Arc de Triomphe in Parijs heeft de politie een man doodgeschoten nadat hij een agent met een mes had bedreigd. De man raakte zwaargewond en overleed in het ziekenhuis.

President Macron spreekt van islamitisch terrorisme. De dader was volgens de autoriteiten in december na twaalf jaar vrijgelaten uit de gevangenis.

De Fransman, die in 1978 werd geboren, had vastgezeten vanwege een poging tot moord in België. Franse media melden dat hij in 2012 agenten had aangevallen met een mes bij een metrostation in Molenbeek.

Aanval was tijdens dagelijkse ceremonie

Het incident gebeurde iets na 18.00 uur, toen de vlam bij het graf van de Onbekende Soldaat onder de Arc de Triomphe werd aangestoken. Dat gebeurt elke dag als eerbetoon aan tijdens de Eerste Wereldoorlog gesneuvelde militairen.

Volgens binnenlandminister Nuñez probeerde de verdachte tijdens het ontsteken van het vuur een agent van de gendarmerie aan te vallen, die de ceremonie beveiligde. Daarop trok een collega zijn wapen en schoot meerdere keren op hem. Geen omstanders of politieagenten raakten gewond.

De Arc de Triomphe is een van de bekendste bezienswaardigheden van Parijs en ligt op een druk verkeerspunt in de stad, aan het einde van de Champs-Élysées. Het metrostation in de buurt van de triomfboog is om veiligheidsredenen gesloten, schrijft de Parijse vervoersmaatschappij RATP.

De veiligheidsconferentie in München, een van de belangrijkste geopolitieke netwerkbijeenkomsten ter wereld, komt precies op een moment dat de wittebroodsweken van het huwelijk tussen de Duitse AfD en Trumps regering voorbij lijken. Dat bleek de afgelopen maanden een soms ongemakkelijk gelegenheidshuwelijk te zijn.

Een jaar geleden kon de AfD haar geluk niet op. Kort voor de Duitse verkiezingen sprak techmiljardair Elon Musk op de partijdag een uitzinnige menigte toe. "De toekomst van de mensheid hangt af van deze verkiezingen. Jullie hebben mijn steun, en ik denk ook van vicepresident Vance en president Trump", zei hij.

"We love you!", riep de glunderende AfD-voorzitter Alice Weidel terug, en vormde met haar handen een hartje.

Samenwerking uitgesloten

Kort daarna rekende de Amerikaanse vicepresident JD Vance in zijn toespraak op de veiligheidsconferentie in München hard af met Europese regeringen, en de Duitse in het bijzonder. Die droeg hij op om meer samen te werken met de AfD, een partij die volgens de Duitse veiligheidsdienst bewezen extreemrechts is.

Andere Duitse partijen sluiten een samenwerking om die reden uit. Ze zijn daartoe ook niet gedwongen, omdat de AfD vooralsnog geen meerderheid van de stemmen heeft.

Afgelopen twee jaar was de partij niet eens uitgenodigd in München. De partij was te radicaal, vond de toenmalige voorzitter. Daarop maakte Vance tijd voor een persoonlijke ontmoeting met AfD-voorzitter Alice Weidel. buiten het hotel waar de conferentie plaatsvindt. Toenmalig bondskanselier Scholz trof hij daarentegen überhaupt niet.

'Domme kritiek'

Dit jaar vliegen er minder hartjes door de lucht. Na de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro en de luidkeels verkondigde wens om Groenland in te lijven, is de AfD verdeeld over het optreden van de Amerikaanse regering.

Dat valt moeilijk te rijmen met hun principe van nationale zelfbeschikking en weinig bemoeienis in het buitenland. Zeker in het oosten van Duitsland zien aanhangers van de partij zich liever als pacifistisch, en hebben ze van oudsher minder vanzelfsprekend sympathie met de VS.

"Hij heeft een fundamentele verkiezingsbelofte gebroken: dat hij zich niet zou inmengen in andere staten", aldus Weidel in januari. "Dat moet hij zijn kiezers nu uitleggen." Medevoorzitter Tino Chrupalla wees "wilde-westen-methoden" af.

"Dom", noemde een vertegenwoordiger van de Republikeinse partij die kritiek in een interview in de Duitse krant Die Welt. Volgens hem is daardoor de onderlinge relatie beschadigd.

Recht van de sterkste

Een ander deel van de partij ziet in de Amerikaanse aanpak juist een nieuwe realiteit die omarmd moet worden: dat de wereldorde niet langer op regels gebaseerd is, maar draait om wie de sterkste is.

"Soevereiniteit betekent dat staten zelf beslissen wat hun belangen zijn. Als Denemarken niet wil dat Groenland bij de VS hoort, dan moet Denemarken sterk genoeg worden", zegt AfD-parlementariër Anna Rathert voor de deur van de conferentie.

Rathert is een van de twee relatief onbekende AfD'ers die samen met de portefeuillehouder Defensie dit jaar wel op de conferentie mochten komen. Als de inmiddels grootste Duitse oppositiepartij kon de huidige voorzitter van de conferentie dit jaar naar eigen zeggen niet om een uitnodiging heen. Voorzitter Weidel hoopte ook op een ontvangst, maar tevergeefs.

Vrees voor buitenlands ingrijpen

Voor Rathert is de eerste dag van de conferentie desondanks al een succes. Ik heb zeer interessante gesprekken gevoerd. Ik kon mijn perspectief overbrengen." Dat is precies wat andere partijen vrezen: dat de AfD belangrijke buitenlandse partners overtuigt dat Duitsland geen vrij land meer is en er ingegrepen moet worden.

"De Amerikanen kijken zeker ook naar dit interview en vragen zich af: hoe kan het toch dat de media en democraten eisen dat de grootste oppositiepartij in het land verboden wordt?"

Hoewel media dat niet eisen, loopt er in Duitsland al langer een discussie of het Grondwettelijk Hof moet toetsen of de partij zo extreem is dat die de grondwet breekt en verboden moet worden. In dat geval hoopt de AfD op hulp van de Amerikanen.

Toch blijft de macht van de drie AfD'ers op de conferentie dit jaar beperkt. Ze zullen nergens op een podium spreken. Een interview met camera binnen in het zwaar beveiligde conferentiehotel is ook niet mogelijk.

Daarvoor zijn ze niet belangrijk genoeg, liet de organisatie weten. En een ontmoeting met de Amerikaanse buitenlandminister Rubio zit er naar alle waarschijnlijkheid evenmin in.

Cyberdecks are great projects, and [Salim Benbouziyane]’s scratch-built CM Deck is a fantastic specimen. It’s a clamshell-style cyberdeck with custom split keyboard, trackpad, optional external WiFi antenna, and some slick …read more

Zeker 645 Nederlanders dienden in maart vorig jaar in het Israëlische leger. Dat blijkt uit openbaar gemaakte documenten van het leger. De informatie werd opgevraagd door de organisatie Hatzlacha en gepubliceerd door het Britse onderzoekscollectief Declassified UK.

Van de militairen op de lijst hadden 559 militairen naast de Israëlische nationaliteit ook de Nederlandse nationaliteit. Voor 86 andere militairen geldt dat zij drie of meer paspoorten hebben, waaronder dus een Nederlands paspoort.

Het is niet duidelijk of de militairen op de lijst ook daadwerkelijk allemaal actief zijn geweest in Gaza. De militairen kunnen bijvoorbeeld ook in Israël zelf of op de bezette Westelijke Jordaanoever zijn ingezet.

Merendeel Amerikaan

De lijst laat zien dat de meeste buitenlanders in het Israëlische leger ook de Amerikaanse nationaliteit hebben, gevolgd door Fransen, Russen en Duitsers.

Het is in Nederland niet per definitie verboden om in dienst te gaan bij een ander leger. Wel kunnen Nederlanders vervolgd worden als bewezen kan worden dat zij betrokken zijn geweest bij oorlogsmisdaden.

Dat er Nederlanders in het Israëlische leger dienden was bekend, maar het was niet bekend om hoeveel mensen het ging. In 2024 werden de familieleden van meerdere Israëlische militairen in Nederland bedreigd.

Twee Israëlische militairen die op vakantie waren in Nederland braken hun vakantie vorig jaar af uit vrees voor vervolging. Een pro-Palestijnse actiegroep wilde een rechtszaak tegen hen aanspannen.

Ruim 800 passagiers zijn geëvacueerd uit een trein ten zuiden van Utrecht. De trein is waarschijnlijk tegen een loshangend deel van een bovenleiding gereden, zegt ProRail. Op het traject is door onbekende reden een bovenleiding gebroken.

Volgens spoorbeheerder ProRail is er wat schade aan de trein, maar is niemand gewond geraakt. Aan de bovenkant van de trein zijn twee stroomafnemers kapot. Deze pantografen worden door de trein gebruikt om stroom van de bovenleiding te halen.

De passagiers konden overstappen in een andere trein die naast de gestrande trein is gezet.

Bussen ingezet

Door de gebroken bovenleiding rijden er voorlopig geen treinen van Utrecht Centraal naar Houten en van Utrecht Centraal naar Driebergen. De NS zet bussen in op deze trajecten.

Er rijden wel weer twee intercity's per uur naar Arnhem en sprinters naar Den Bosch. Het is nog niet duidelijk wanneer het treinverkeer weer volledig kan worden opgestart.