Aggregator

Het politieke leven van Minister Van Weel hing aan een zijden draadje donderdagnacht. Hij overleefde een motie van wantrouwen, maar moest daar ook echt wel even voor door het stof.

Verder is het de bedoeling dat de regering verder gaat praten met de oppositie over de begroting, maar weet niemand precies wanneer en hoe dat gaat gebeuren. Hoeveel haast heeft de coalitie? En hoe geduldig is de oppositie?

Podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is te beluisteren bij NPO Luister

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.

Vandaag begint in Utrecht het Nederlands Film Festival, met tientallen Nederlandse producties. Nederlandse films winnen de laatste jaren veel prijzen op internationale festivals, maar het concurrentievermogen van de Nederlandse filmindustrie staat onder druk, constateert het Nederlands Filmfonds.

Daarbij speelt onder andere de manier waarop de films gefinancierd worden. "De afhankelijkheid van het Filmfonds is groot", zegt woordvoerder Marieke van Zalk. "Wij financieren nooit een hele film. Makers moeten altijd op zoek naar andere potjes."

En dat is volgens haar niet eenvoudig in Nederland. In het buitenland zijn volgens het Filmfonds meer mogelijkheden om private investeringen aan te trekken van bijvoorbeeld bedrijven. Mede daardoor hebben buitenlandse filmmakers vaak hogere budgetten.

Dat herkent Maarten Swart, producent van de openingsfilm Downtown op het Filmfestival. "We zitten als Nederland in de lift als het gaat om ambities en makers. Maar er is meer nodig om ons internationaal te blijven meten."

Meerdere Nederlandse films vielen vorig jaar internationaal in de prijzen. Zo won Nina Gantz in Engeland een Bafta voor Wander to Wonder en Victoria Warmerdam kreeg een Oscar voor Ik ben geen Robot. De film Rietland van Sven Bresser was de eerste Nederlandse film in 27 jaar die werd geselecteerd voor de prestigieuze competitie La Semaine de la Critique op het filmfestival in Cannes.

Maar er moet iets gebeuren als we willen dat Nederlandse films succesvol blijven, stond onlangs in een onderzoek in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Want het succes wordt op meerdere fronten bedreigd.

Zo zijn de productiekosten flink gestegen, zowel de loonkosten als de kosten om een set te bouwen. "De subsidies zijn wel mee gestegen, maar niet genoeg om het te dekken", zegt producent Swart.

Daarnaast ondervinden films veel concurrentie van streamingdiensten. Ook speelt mee dat de afzetmarkt voor Nederlandse films relatief klein is. "Frankrijk heeft een groter taalgebied", zegt Swart. "Dat verkoopt toch makkelijker."

Investeren aantrekkelijk maken

Voor de productie van Downtown kregen de makers geld van het Nederlands Filmfonds. Ook maakten ze gebruik van een zogenoemde production incentive, die Nederland kent. Hierbij krijgen filmproducenten een bepaald percentage terug van de gemaakte kosten. Maar het nadeel van die constructie is dat dit wordt betaald uit een pot, zegt Swart. "En als die leeg is, kan je soms niet verder."

Downtown is ook deels gefinancierd door het Vlaams Audiovisueel Fonds. Tegenover dit soort geld uit het buitenland staan altijd afspraken, zegt Swart. "We werken nu met een Belgische crew."

En de filmmakers maakten gebruik van een Belgische fiscale regeling, de zogenoemde tax shelter. Bedrijven die in België zijn gevestigd krijgen belastingvoordeel als ze investeren in films. Hij hoopt dat Nederland een soortgelijke regeling krijgt.

Ook in het onderzoek van deze zomer staat de aanbeveling om de mogelijkheden te vergroten om private investeerders te trekken. Minister Letschert liet afgelopen week in een brief aan de Tweede Kamer weten dat ze hier in het najaar van 2027 op terugkomt.

Het dialect is hartstikke in. Dialectfluencers zorgen voor een ware opleving online, maar ook in het gewone leven, vertelt Jelle Jozef in deze podcast. Na jarenlang te hebben geprobeerd zo min mogelijk Limburgs te spreken, maakt hij sinds een paar maanden video's die juist draaien om zijn geboorteprovincie en de dialecten die daar worden gesproken.

Luisteren?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Wanneer noemen we iets een dialect, hoe ontwikkelt het zich en wat is de toekomst ervan? Dat weet taalwetenschapper Kristel Doreleijers. Zij is mede-auteur van de 'Atlas van het dialect in Nederland', die deze week verschijnt.

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Max Smedes en Rosanne Sies

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

De ChristenUnie en JA21 in de Tweede Kamer zijn woedend over het besluit van het minderheidskabinet om de gasvoorraden voor onder meer huishoudens over te laten aan de energiebedrijven. De oppositiepartijen spreken van "roekeloos gasbeleid".

Op dit moment vult overheidsbedrijf Energie Beheer Nederland de gasopslagen in Norg en Grijpskerk voor strenge winters. Omdat gas nu duur is gaat dat met verlies. Het kabinet wil de verantwoordelijkheid bij energieleveranciers als Essent, Eneco en Vattenfall leggen.

De overheid houdt dan alleen als taak over om een veel kleinere strategische gasvoorraad voor noodsituaties aan te houden. Die voorraad is nu goed voor twee weken, of dat meer moet worden is nog niet besloten. De opslaglocatie in Norg is voor de kleinere voorraad niet meer nodig.

Gaat niet lukken

Dit gaat tegen de wens van de Tweede Kamer in, zeggen de Kamerleden Grinwis (CU) en Van den Berg (JA21). Zij wijzen erop dat de Kamer het plan eerst nog moet goedkeuren en dat gaat op deze manier niet gebeuren, zeggen zij. Zij willen zo snel mogelijk een debat met minister Van Veldhoven (D66).

"Ze zorgt niet voor leveringszekerheid, ze zorgt niet voor lage prijzen en ze negeert de wens van de Kamer", zegt Van den Berg over verantwoordelijk minister Van Veldhoven.

Grinwis: "Minister van Veldhoven wil voor een dubbeltje op de eerste rang zitten met een veel te kleine strategische gasvoorraad voor een enkele week." Hij gelooft er niets van dat de gasmarkt het voor de Nederlandse consument goedkoper kan oplossen.

Verpatsen

De Kamerleden vinden het daarnaast onbegrijpelijk dat het kabinet de gasopslag in Norg "in de uitverkoop" doet. Grinwis spreekt van "verpatsen". Van den Berg: "Dan kunnen we straks niet eens meer een grote noodvoorraad aanleggen."

Oppositiepartij Pro, ook belangrijk voor een Kamermeerderheid, is om andere redenen ontevreden. "Er ligt geen enkel plan om minder gas te gebruiken", zegt Kamerlid Van Oosterhout. "Door nog meer afhankelijk te blijven van fossiele regimes gaat de energierekening voor gewone mensen fors omhoog."

Nederlandse belastingbetaler

Van Veldhoven vindt dat de Nederlandse belastingbetaler nu relatief veel betaalt voor het op niveau houden van de gasvoorraad, terwijl daar ook nog andere Europese landen van kunnen meeprofiteren als zij gas nodig hebben.

Door de gasopslag aan de markt over te laten wil ze ook bereiken dat de rekening meer bij die Europese landen terechtkomt en het goedkoper wordt voor de Nederlandse overheid. Zij moeten dan verplicht meebetalen. "Als ik aan hen vraag 'wilt u wat extra betalen zonder dat u verplicht wordt' zeggen ze nee."

Het Openbaar Ministerie gaat Jan Roos en Dennis Schouten vervolgen voor het vernederen en seksistisch beledigen van twee vrouwen. De presentatoren van het Youtubeprogramma RoddelPraat moeten op 13 oktober voor de rechter in Groningen verschijnen.

Dat bevestigt het OM Noord-Nederland na berichtgeving van het AD.

Roos en Schouten moeten zich verantwoorden voor uitspraken die ze hebben gedaan in hun online programma op 16 en 23 oktober 2024. Daarin maakten zij denigrerende opmerkingen over het uiterlijk en de hygiëne van twee onbekende vrouwen.

Het OM vindt dat de vrouwen daarin "publiekelijk op een vernederende en seksistische manier, die getuigt van vrouwenhaat, ernstig zijn beledigd".

Maatschappelijk probleem

De vrouwen uit Groningen hebben aangifte gedaan. Daarop is het OM tot de conclusie gekomen dat de uitspraken aan de rechter moeten worden voorgelegd.

Gendergerelateerd geweld tegen vrouwen is een groot maatschappelijk probleem, licht het OM het besluit toe. "Verbale agressie richting vrouwen, zeker door publieke figuren, draagt bij aan een cultuur waarin ernstiger vormen van geweld mogelijk worden."

Minderjarige meisjes

Deze zomer raakten de presentatoren ook in opspraak doordat ze in een video op festival Zwarte Cross twee minderjarige meisjes interviewden en daarbij seksueel getinte opmerkingen maakten.

Roos en Schouten zijn al eerder veroordeeld voor belediging.

Een voorheen onbekende hackergroep claimt te hebben ingebroken bij boodschappenbezorger Flink. De hackers benaderen momenteel medewerkers en klanten met een ultimatum: als ze niet betalen, worden hun gegevens gepubliceerd.

Het gaat om een bedrag van circa 10 tot 15 euro aan cryptovaluta per persoon, blijkt uit communicatie van de hackersgroep die de NOS heeft ingezien. "Het is een klein bedrag voor je gemoedsrust", aldus de hackers. De hackers eisen dat klanten voor 2 oktober betalen.

Pim Takkenberg van beveiligingsbedrijf Northwave adviseert om niet te betalen. "Je weet als klant totaal niet waar je aan toe bent als je betaalt en of ze jouw gegevens ook echt verwijderen", zegt Takkenberg, die door internetcriminelen getroffen bedrijven bijstaat.

Dat individuele klanten worden benaderd, is een nieuwe methode. Eerder perste de criminele hackersgroep Shinyhunters wel universiteiten af die klant waren van een gehackt softwareplatform. "Maar dat individuele consumenten worden benaderd, heb ik nog niet eerder gezien", zegt Takkenberg.

1 miljoen klanten

De hackers claimen de gegevens van een miljoen klanten en 13.000 medewerkers in handen te hebben. Of dat klopt, is onbekend, maar het bedrijf heeft naar eigen zeggen in Nederland anderhalf miljoen klanten.

Het is niet bekend hoeveel klanten inmiddels een mail hebben ontvangen, en of er nog meer klanten volgen.

"We weten dat criminelen momenteel misbruik maken van dit incident door contact op te nemen met klanten en medewerkers", bevestigt Flink in een schriftelijke reactie. "We adviseren dringend om niet op dergelijke berichten in te gaan."

Het bedrijf schrijft in een mail aan klanten dat de hackers mogelijk naam, e-mailadres, postadres en telefoonnummers van slachtoffers in handen hebben, evenals mogelijk de bestelgeschiedenis. Wachtwoorden en betaaldata zijn niet getroffen, stelt het bedrijf in een bericht aan zijn klanten.

Als Flink zelf of alle klanten samen in totaal 100 ether overmaken, worden alle data verwijderd. 100 ether, een cryptovaluta, is circa 238.000 euro. De hackers roepen klanten op om Flink onder druk te zetten. "Je kunt deze mail doorsturen naar Flink om hun aandacht te trekken", schrijven de hackers.

Joey Fennis van Responders, dat ook gehackte bedrijven bijstaat, sluit niet uit dat het de hackers daar om te doen. "Dat klanten zich ermee gaan bemoeien en er onrust bij Flink ontstaat." Dat bedrijf wil niet aangeven of het is benaderd door de hackers.

Op het cryptovaluta-adres van de hackers was vrijdag rond 15:30 nog geen geld binnengekomen, maar de hack is ook van zeer recente datum. Betalingen met cryptovaluta zijn doorgaans openbaar.

De onderhandelingen tussen Tata Steel en het kabinet over de verduurzamingsmaatregelen gaan verder. Het besluit over de toekomst van het staalbedrijf wordt daarom met een half jaar uitgesteld tot maart volgend jaar, zo hebben Tata Steel en het kabinet besloten.

In de intentieverklaring die de staalreus en het kabinet vorig jaar tekenden, staat dat de afspraken die toen zijn gemaakt na 30 september niet meer zouden gelden. Maar die deadline wordt nu opgeschoven naar 1 maart volgend jaar.

Het staalbedrijf is de grootste uitstoter van broeikasgassen van Nederland. Het verduurzamingsplan waar nu over gesproken wordt moet de uitstoot met zo'n 40 procent verminderen. Onderdeel van het plan is dat de helft van de hoogovens dichtgaan en vervangen worden door een proces dat op gas en waterstof draait.

Sinds de ondertekening van de intentieverklaring kreeg Tata Steel meerdere tegenslagen. Zo is de omgevingsdienst van Noord-Holland van plan om de vergunning in te trekken van de kooksgasfabrieken, een onderdeel van het staalproces. Die fabrieken stoten structureel meer gevaarlijke stoffen uit dan is toegestaan. Als de fabrieken eerder dicht moeten, dan gooit dat de plannen voor de verduurzaming overhoop.

Vervolging

Daar komt nog eens bij dat het Openbaar Ministerie in juli besloot om Tata Steel strafrechtelijke te vervolgen. Volgens justitie stoot het bedrijf opzettelijk stoffen uit die gevaarlijk zijn voor de gezondheid van omwonenden.

In de intentieverklaring staat dat het kabinet vanwege de vervolging de verklaring kan ontbinden, maar daar heeft het nog niet voor heeft gekozen. Minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei zegt dat ze de keuze goed hebben overwogen. "Maar de rechtszaak loopt en daar kunnen we niet op vooruitlopen", vindt Van Veldhoven.

De minister zegt dat er alleen een handtekening wordt gezet "als het vertrouwen er is". Tata Steel moet laten zien dat er voldoende stappen worden gezet om de gezondheidssituatie van omwonenden te verbeteren en er moeten ook "harde afspraken" komen over CO2-reductie, vindt de minister.

In de regio-IJmuiden is Tata de grootste werkgever. Bij de staalgigant werken zo'n 9000 mensen. Bij de toeleveringsbedrijven die afhankelijk zijn van Tata werken nog eens 20.000 mensen.

Bij de ondertekening van de intentieverklaring werd dat nog eens benadrukt door Tata-topman Hans van den Berg: "Het gaat om de 9000 mensen die bij Tata werken. Maar ook om de regio IJmond en de mensen die bezorgd zijn en die natuurlijk ook graag perspectief willen hebben."

De politie heeft in totaal tien mensen aangehouden die gisteravond betrokken waren bij de rellen in het Gelderse dorp Kesteren. De personen demonstreerden tegen de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum. Ze worden verdacht van vuurwerkbezit en het niet gehoorzamen van de politie.

Een van de verdachten is een minderjarige. De verdachte mocht thuis slapen, maar is vandaag op het politiebureau verhoord, meldt Omroep Gelderland. De anderen zijn tussen de 18 tot 39 jaar oud en worden later vandaag verhoord. Volgens de politie komen alle verdachten uit de regio.

Vuurwerk en leuzen

Een paar honderd mensen, onder wie veel tieners, hadden zich donderdagavond voor het dorpshuis van Kesteren verzameld. De betoging werd al snel onrustig. Er werd vuurwerk afgestoken en de betogers scandeerden leuzen. Toen de situatie dreigde te escaleren, greep de politie in.

Rond 21.00 uur riep de politie de laatste aanwezigen op om te vertrekken. De mobiele eenheid kwam er uiteindelijk aan te pas om de rust te herstellen.

132 asielzoekers

De rellen kwamen na de ongeregeldheden van vorige week in het nabijgelegen Opheusden. Daar braken na een raadsvergadering van de gemeente Neder-Betuwe over de asielopvang ook rellen uit. Veertien betogers werden toen aangehouden.

De betogers zijn tegen de komst van een asielzoekerscentrum. De gemeente Neder-Betuwe moet op grond van de spreidingswet 132 asielzoekers opvangen, onder wie acht alleenstaande minderjarigen.

De Stichting Tuchtrecht Banken (STB) stopt de werkzaamheden. Dat maakt de stichting vandaag bekend.

De bancaire tuchtrechter heeft als doel erop toe te zien dat bankmedewerkers ethisch en zorgvuldig handelen. Het gaat om een wettelijke verplichting waar de banken voor moeten zorgen.

Naar eigen zeggen kan de tuchtrechter de eigen taken niet goed uitvoeren omdat het ontbreekt aan een goede samenwerking met de banken. Daarom is de samenwerking met de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) stopgezet. De NVB zegt niet verrast te zijn door het stoppen van het tuchtrechter.

Integriteit

"De banken frustreren in de ogen van de Stichting Tuchtrecht Banken elke verbetering van het tuchtrecht", staat in een persverklaring. "De banken slagen er niet in hieraan behoorlijk uitvoering te geven."

Om de integriteit van de eigen sector te bewaken wordt van banken verwacht dat ze zaken aanleveren waarover de tuchtrechter zich buigt. Dat gebeurde zelden tot nooit, zegt de bancaire tuchtrechter.

Zaken die wel werden aangeleverd zouden alleen maar gaan over niet-integer handelen van een enkele, individuele medewerker. Bij die zaken was de schending zo duidelijk dat er al ontslag of vervolging had plaatsgevonden. Meldingen over nog werkzame leidinggevenden of andere werknemers komen niet of nauwelijks voor, zegt de tuchtrechter.

Branchevereniging NVB erkent dat er problemen zijn bij de manier waarop het nu georganiseerd is. NVB pleit voor een "Tuchtrecht 2.0". Maar daarbij wil de NVB juist wel bewaken dat het om individueel verwijtbaar handelen van bankmedewerkers gaat, "en niet op algemeen bankbeleid of bredere maatschappelijke discussies over de sector."

Bankencrisis

Het bancaire tuchtrecht werd in 2015 een wettelijke verplichting na de bankencrisis. Nadat de overheid meerdere banken had moeten redden, bleek dat bankiers de mist in waren gegaan.

Dat de organisatie van dat tuchtrecht aan de banken zelf is overgelaten, is onverstandig geweest, zegt de stichting nu. In andere sectoren, zoals de zorg en juridische dienstverlening, heeft de tuchtrechter een onafhankelijke positie.

Eerder concludeerde een onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen dat het tuchtrecht voor banken weinig opleverde. Daarna zou overleg met de banken moeizaam zijn verlopen, zegt STB. "Zo kunnen tuchtrechters geen serieuze bijdrage leveren aan de bewaking en bevordering van integriteit van bankmedewerkers", schrijft de organisatie.

Oproep Heinen

De tuchtrechter maakt zich zorgen om de klanten van banken. "Consumenten moeten erop kunnen rekenen dat bankmedewerkers integer handelen."

STB roept daarom minister Heinen van Financiën op om met een alternatief te komen, een onafhankelijke organisatie.

De organisatie zegt dat lopende zaken nog wel worden afgehandeld. De samenwerking met de banken stopt per 1 oktober 2027.

Autofabrikant Volkswagen roept wereldwijd 2,8 miljoen Volkswagens en Audi's uit voorzorg terug. Dat gebeurt wegens een mogelijk defecte bout in de stuurinrichting, waardoor de stuurbekrachtiging zou kunnen uitvallen.

Er worden ook in Nederland rijdende auto's teruggeroepen. Hoeveel dat er precies zijn, is nog onduidelijk, zegt de woordvoerder van Volkswagen Nederland tegen de NOS. "Betrokken eigenaren krijgen zo spoedig mogelijk een brief om de auto gratis te laten repareren."

Volgens de Duitse federale dienst voor het wegverkeer KBA, die de terugroepactie naar buiten bracht, kan het probleem worden opgelost door de bout te vervangen door een exemplaar dat minder gevoelig is voor corrosie, waarbij het metaal geleidelijk wordt aangetast.

Het Duitse magazine Auto Motor und Sport schrijft dat Volkswagen ervan uitgaat dat maximaal 1 procent van de teruggeroepen auto's daadwerkelijke schade heeft aan de bout. Voor zover bekend zijn er geen ongevallen of andere incidenten die met het defect verband houden.

2,8 miljoen voertuigen

Bij Volkswagen gaat het om de modellen Tiguan, Touran, Golf Variant, Caddy en Golf die zijn geproduceerd tussen september 2013 en juli 2024. Wereldwijd zijn 2,16 miljoen voertuigen betrokken, waarvan iets minder dan 900.000 in Duitsland naar de garage moeten voor reparatie.

Bij dochterbedrijf Audi gaat het om zo'n 700.000 stuk van het model Q3, die wereldwijd tussen oktober 2017 en mei 2024 geproduceerd zijn. Daarvan zijn bijna 60.000 Duitse auto's.

Duitse media melden ook dat sommige modellen van Skoda en Seat terug naar de garage moeten. Het gaat om de Seat Ateca en Tarraco, die tussen april 2016 en september 2024 zijn geproduceerd. Moederbedrijf Volkswagen AG en de Duitse Dienst voor Motorvoertuigen KBA hebben nog niet de getroffen modellen van Seat bekendgemaakt.

Concern Volkswagen AG is de grootste autofabrikant van Europa. Vorig jaar produceerde het bedrijf volgens het jaarverslag 6,2 miljoen voertuigen.

Volkswagen kampt met hoge kosten, overcapaciteit en concurrentie uit China. Begin september stemde de raad van commissarissen unaniem in met het schrappen van 50.000 banen, boven op een eerdere reorganisatie waarbij al 50.000 banen verdwenen.

Voertuigen van Audi, Škoda en Seat zijn ook getroffen. De Duitse federale dienst voor motorvoertuigen (KBA) meldt dat er wereldwijd bijna 700.000 Audi Q3's mogelijk getroffen zijn. Der Spiegel schat, op basis van bronnen binnen het bedrijf, het aantal getroffen Škoda-voertuigen op ongeveer 1,2 tot 1,5 miljoen en Seat-voertuigen op circa 224.000. Dit brengt het totale aantal getroffen voertuigen wereldwijd op ongeveer 4,28 tot 4,58 miljoen.

Het Rode Kruis heeft met giro 6868 2,59 miljoen euro opgehaald voor de slachtoffers van de overstroming in Nepal, morgen een maand geleden.

De hulporganisatie meldt dat het geld onder meer nodig is om mensen die geen huis meer hebben goed onderdak te bieden de komende winter. De organisatie meldt dat duizenden mensen, onder wie veel kinderen, nog altijd in tijdelijke opvang leven.

Volgens het Rode Kruis komt cholera veel voor in Nepal, met een piek aan het einde van het regenseizoen in augustus en september. Op plekken met gebrekkige hygiëne neemt de kans op verspreiding van de ziekte alleen maar toe. Hierom ondersteunt de hulporganisatie daarom lokale cholera-vaccinatiecampagnes.

Daarnaast waarschuwt de organisatie voor de risico's van besmet water, vooral voor mensen met verwondingen. Ook verwacht de organisatie een toename van dengue, doordat de overstromingen meer broedplaatsen voor muggen hebben gecreëerd.

Cashhulp

Omdat er veel regen valt in het getroffen gebied wordt het werk voor hulpverleners bemoeilijkt. "Na een fikse regenbui verandert een normale weg in een klein paadje. Je kan dan maar in één richting reizen", zegt een Rode Kruis-medewerker. "Als je een tegenligger treft, moet je achteruit terug. Als een auto vast komt te zitten, ontstaat daarachter een file. Hulpverlenen is iedere dag een logistieke uitdaging."

Het bieden van goede gezondheidszorg is nog altijd een hoofdzaak. In de stad Bidur in het midden van Nepal is een brug naar het openbare ziekenhuis verwoest door de vloedgolf. Omdat het ziekenhuis niet bereikbaar is heeft het Nepalese Rode Kruis een noodkliniek opgezet waar iedere dag dagelijks ruim honderd mensen geholpen kunnen worden.

Het Rode Kruis is de afgelopen week in samenwerking met lokale autoriteiten in Bidur begonnen met het bieden van cashhulp aan ontheemde mensen. Hiermee worden mensen in staat gesteld zelf te kiezen welke hulp ze het hardst nodig hebben.

Nieuwe overstromingen

Internationale hulporganisatie CARE zegt zich ook grote zorgen over de hevige regenval in Nepal de komende dagen, waar de autoriteiten hebben gewaarschuwd voor nieuwe overstromingen en aardverschuivingen. Nieuwe zware regenval kan de hulpverlening ernstig bemoeilijken, aldus CARE.

CARE Nepal zeg zich daarom voor te bereiden op nieuwe noodhulp. "Noodteams staan paraat. Hulpgoederen zoals hygiënepakketten, babykits en materialen voor tijdelijk onderdak worden klaargezet in gebieden met een hoog risico."

Graanboer Moerat Adzjiëv en zijn medewerkers rijden in de omgeving van de stad Stavropol op tractoren om het gewas van het land te halen. Het begin van de herfst betekent voor de boeren in het zuiden van Rusland tijd voor de oogst. Hij heeft dit jaar een topopbrengst, maar waar al het graan heen moet, weet hij niet.

In het zuiden van Rusland zijn de graanschuren overvol. Normaal gesproken gaat het graan de internationale markt op, maar de Russische graanexport is door de oorlog met Oekraïne gedecimeerd.

"Er zijn problemen met de logistiek, om begrijpelijke redenen", zegt Adzjiëv tegen een cameraploeg van de NOS. "De boeren kunnen daardoor het graan niet verkopen aan de tussenhandelaar voor de export."

Die logistieke problemen zijn de Oekraïense droneaanvallen op de Russische havens in de Zwarte Zee en de Zee van Azov. Het graan exporteren via deze route is te link. Daardoor ligt de Russische graanexport voor 95 procent stil.

Al eerder tijdens de oorlog die Rusland is begonnen tegen Oekraïne kwam de graanexport grotendeels stil te liggen. De Russische invasie in 2022 leidde tot gevechten in de Zwarte Zee en de Zee van Azov.

Onder leiding van de Verenigde Naties sloten de landen later dat jaar een graandeal. Ze spraken af schepen met graan niet aan te vallen. Zo kon het graan weer de wereldmarkt op.

Een jaar later zegde Rusland de overeenkomst op. Volgens het Kremlin werd de export van Russische kunstmest en tarwe gehinderd en wilde het daarom niet meer meewerken aan de export van Oekraïens graan. En sinds deze zomer zijn de aanvallen op graanschepen weer aan de orde van de dag.

Daar zijn zowel Russische als Oekraïense boeren de dupe van. Nu de gevechten aan het front grotendeels zijn vastgelopen, probeert Rusland op andere manieren Oekraïne te raken. Oekraïne wil op zijn beurt dat de oorlog ook voelbaar wordt voor gewone Russen.

De graansector van de vijand is voor beide landen een strategisch doelwit vanwege het grote economische belang ervan. Door de export te blokkeren met aanvallen, proberen ze elkaar economisch uit te putten.

Wereldwijde gevolgen

Dat het graan opnieuw de havens niet uitgaat, heeft wereldwijd gevolgen. Rusland is de grootste graanexporteur ter wereld. Het exporteert normaal gesproken 10 procent van het graan dat wereldwijd wordt geconsumeerd.

In de eerste drie weken van augustus exporteerde Rusland ongeveer 1,4 miljoen ton graan, volgens de Russische Graanunie. Een jaar eerder was dat nog 2,9 miljoen ton. Dat is een halvering. Als die trend zich doorzet, is het het laagste exportcijfer van tarwe, gerst en maïs in de afgelopen tien jaar.

Voor landen die afhankelijk zijn van Russisch graan, betekent het recordprijzen. Vooral landen als Egypte en Sudan halen een groot deel van hun graan uit Rusland.

Verkopen voor de inkoopprijs

Van die hoge prijzen zien de Russische boeren niets. De binnenlandse markt is overvol en daardoor zijn hun verkoopprijzen juist gekelderd. Voor veel boeren levert het zo weinig op dat ze geen zaaigoed kunnen kopen voor het volgende seizoen.

Op sociale media vertellen ze over de situatie. "Het is verkopen voor de kostprijs en quitte spelen, of verlies lijden." Een andere boer zegt: "We kunnen ook wachten met verkopen, maar waarop, is onduidelijk. Er is overal een grote oogst."

De problemen zijn bekend in Moskou. De regering kijkt of het graan vanuit de noordelijke stad Moermansk kan worden geëxporteerd. Die stad ligt ruim 3000 kilometer van Stavropol vandaan.

Ook Moermansk ligt binnen het bereik van Oekraïense drones. Maar omdat die stad een stuk verder van het front ligt, zal de graanexport daar waarschijnlijk minder worden verstoord dan op de routes via de Zwarte Zee en de Zee van Azov.

Voor Adzjiëv en zijn collega's is het wachten is tot het graan weer de markt op kan. "Wie de oogst kan opslaan, doet het", vertelt hij. Maar voor veel boeren is dat niet haalbaar. Hij ziet het somber in: "De meeste boeren gaan het financieel niet redden. Ik denk dat het gaat leiden tot veel faillissementen en overnames."

Voor Oekraïne is het stilvallen van de graanindustrie rampzalig. Het land is economisch sterk afhankelijk van de export:

Zweedse en Finse straaljagers zijn gisteren ingezet om Russische militaire vliegtuigen te volgen en te identificeren. De Russische toestellen vlogen in het internationale luchtruim boven de Finse Golf, meldt de Finse luchtmacht.

De Finnen en de Zweden volgden de groep Russische toestellen en stelden vast dat het ging om meerdere gevechtsvliegtuigen en een transportvliegtuig. De Finse luchtmacht deelde beelden van de toestellen op X.

Zweden en Finland, beide NAVO-lidstaten, werken nauw samen om hun luchtruimen te verdedigen. Volgens de Finnen was het de eerste keer dat de landen gezamenlijk zo'n "identificatiemissie" uitvoerden.

De Zweedse premier Ulf Kristersson noemde de operatie een mooi voorbeeld van de Quick Reaction Alert-samenwerking. "De Oostzee is nog nooit zo kwetsbaar geweest als nu maar ze is ook nog nooit zo goed beschermd geweest als op dit moment," zei hij.

Uitlokken reactie NAVO

Meerdere NAVO-landen in Oost- en Noordoost-Europa hebben de afgelopen maanden melding gemaakt van Russische schendingen van het luchtruim. Eerder deze week vloog een Russische Mi-8-helikopter 42 seconden in het Poolse luchtruim, tot 300 meter over de grens.

Die schending volgde kort op een nieuwe waarschuwing van de Poolse premier Tusk dat Rusland uit is op escalatie. Volgens waarnemers probeert Moskou zo te testen hoe de NAVO reageert op provocaties.

Russische drones bereiken ook Roemeens grondgebied. Verslaggever Gert-Jan Dennekamp bracht voor Nieuwsuur een bezoek aan Roemenië:

Het rechercheonderzoek naar de moord op twee Syrische tieners die op 1 januari werden doodgeschoten in het Piet Wiedijkpark in Amsterdam, is nog niet afgerond. De rechtbank hekelt de matige medewerking van de verdachte. De 25-jarige Efe Y. beroept zich grotendeels op zijn zwijgrecht.

Volgens advocaat Henk Koopman zegt zijn client dat hij ontoerekeningsvatbaar is en verwacht geen gevangenisstraf te krijgen, maar tbs met dwangverpleging. Y. verbleef tot 20 augustus in het Pieter Baan Centrum. Het rapport van de deskundigen laat nog op zich wachten.

Het is ook onwaarschijnlijk dat medewerkers van het PBC zo'n conclusie al met de verdachte hebben gedeeld terwijl het OM nog wacht op het rapport. De rechters merkten op dat de man in het geheel nog geen verklaring heeft afgelegd in het proces en drongen er bij de advocaat op aan hem dat wel te laten doen.

Verkeerd tijd en plek

De twee slachtoffers, Mohammad Nor (16) en en Mohammed Al Mukrasi (18), verbleven in een asielzoekersopvang van het COA. Een derde persoon wist te ontkomen. "De verkeerde tijd en de verkeerde plek", zei de officier van justitie in een eerdere zitting.

Enkele weken na de dodelijke schietpartij werd verdachte Y. aangehouden. Hij zou op de dag van de schietpartij ruzie hebben gekregen met een youtuber door een uit de hand gelopen prankcall en als gevolg daarvan schoten hebben gelost in het park. De tieners hadden echter niets te maken met die ruzie.

'Ik ga mannen shooten'

Het OM baseert de verdenking onder andere op een getuigenverklaring. De dag na de schietpartij zou Y. aan deze getuige hebben verteld verantwoordelijk te zijn voor de dood van de twee jongens. In dat gesprek had hij het ook over een derde slachtoffer. Op dat moment kon alleen de dader weten dat er sprake was van een derde "slachtoffer", zegt de officier van justitie.

Ook zegt het OM bewijs te zien in het appverkeer tussen de verdachte en de getuige. De verdachte zou daarin hebben gezegd dat hij mannen zou gaan 'shooten'. Y. was bovendien te zien op camerabeelden in de buurt van de plek van het schietincident.

In de telefoon van Y. ontdekte de politie dat hij "een bovengemiddelde interesse heeft in wapens". Op het toestel waren 5354 afbeeldingen van vuurwapens, munitie en messen opgeslagen. Er wordt nog onderzocht of daar foto's tussen zitten die door Y. zelf zijn gemaakt. In zijn telefoon zaten ook foto's van media die over de schietpartij berichtten.

Op bezoek bij oma

De verdediging zegt dat de verdachte niet in het park was, maar op bezoek was bij zijn oma die in de buurt woont. Het moordwapen is nog altijd spoorloos.

De zaak wordt in december hervat. De familie van de doodgeschoten jongens hoopt de zaak vanuit Syrië te kunnen volgen via een videoverbinding.

The Automatic Identification System (AIS) is a maritime radio communications tool used to allow different vessels to identify each other and communicate their movements and other telemetry. You can readily …read more

Bij een ongeluk met een veerboot tussen de Democratische Republiek Congo en Tanzania zijn woensdagnacht zeker 41 mensen omgekomen. Er waren zo'n honderd mensen aan boord.

Persbureau AP meldt op basis van de lokale autoriteiten dat inmiddels 49 mensen zijn gered, naar de overige passagiers wordt nog gezocht.

De veerboot kapseisde en zonk uiteindelijk door een nog onbekende oorzaak vlak voor de kust van de stad Kalemie, gelegen aan het westelijke deel van het langgerekte Tanganyikameer, het langste zoetwatermeer ter wereld. Lokale media suggereren dat de boot mogelijk te zwaar beladen was. Een van de overlevenden van de ramp zegt tegen de Congolese nieuwssite Radio Okapi dat er heel veel tarwemeel aan boord was, net als vier voertuigen.

'Geen wind'

Ook het medium Actualite.cd sprak een aantal overlevenden van wie iemand wijst op de grote hoeveelheid vracht die was meegenomen. Van slecht weer was in elk geval geen sprake was.

Radiokapi haalt een overlevende aan die zegt dat ze lag te slapen toen ze rond 01.00 uur ineens wakker schrok: "Er stond geen wind. Tot onze verbazing zagen we dat de boot naar één kant helde ." Ze vertelt dat ze vervolgens snel haar kind in een lendendoek bond en naar het dek ging. Daar werd ze door bemanningsleden gered, vermoedelijk in een reddingssloep. De hulpdiensten arriveerden volgens haar pas enkele uren later, rond 06.00 uur.

Minister Mulongoy van Transport van de provincie Tanganyika, waar Kalemie in ligt, wil nog geen uitspraken doen over de mogelijke oorzaak van de ramp. De tocht van Kigoma in Tanzania naar Kalemie in Congo duurt normaal gesproken zo'n twaalf uur.

De Merwedebrug op de A27 is sinds gisteravond dicht voor drie dagen. De verwachting is dat dit vooral vanmiddag tot veel overlast leidt.

De brug tussen Gorinchem en Werkendam krijgt een nieuw wegdek. De huidige asfaltweg wordt verwijderd en vervangen door een dunnere asfaltlaag. Op die manier wordt het gewicht van de brug minder, wat nodig is om de brug veilig te kunnen blijven gebruiken.

De Merwedebrug is toe aan vervanging. Vorige maand is gestart met de bouw van een nieuwe brug, die naast de huidige brug komt. Als de nieuwe brug af is, wordt de huidige afgebroken.

Bij de bouw van de nieuwe brug kunnen trillingen vrijkomen die extra druk geven op de bestaande brug. Omdat de Merwedebrug minder sterk is dan gedacht, is een dunnere laag asfalt nodig, stelt Rijkswaterstaat.

Lagere snelheid

Na de werkzaamheden wordt de maximumsnelheid op de brug 70 kilometer per uur. Dit is volgens Rijkswaterstaat noodzakelijk vanwege de hoogteverschillen die kunnen ontstaan bij de overgangen tussen delen van de brug.

Het verkeer wordt omgeleid via onder andere de A2, A59 en A15. Weggebruikers moeten volgens Rijkswaterstaat rekening houden met flinke hinder. De extra reistijd kan oplopen tot een uur.

De Merwedebrug ging in juli voor onbepaalde tijd dicht voor al het vrachtverkeer. Op verschillende plekken bleek het staal minder sterk dan gedacht. Ook als het wegdek is vervangen, blijft dit verbod voor vrachtverkeer gelden.

Normaal gesproken rijden er zo'n 18.000 vrachtwagens per dag over de brug. In de weken sinds het verbod daalde het aantal sterk, maar nog niet naar nul. Daarom hield de politie in augustus een actie bij de brug, waarbij vrachtwagens van de weg werden gehaald en een boete kregen.

Een van de drie mannen die werden geraakt bij de mislukte moordaanslag op de Amerikaanse president Trump in 2024 is overleden. De man, James Copenhaver, werd geraakt in zijn arm en buik. Hij hield blijvend letsel over aan het incident en moest met een wandelstok lopen. Hij is 76 jaar geworden.

Copenhaver zat op de tribune tijdens het evenement in Butler, Pennsylvania, toen de 20-jarige schutter Thomas Matthew Crooks vanaf een dak het vuur opende op Trump. Die voerde op dat moment campagne voor het presidentschap. Het rechteroor van Trump werd door een kogel geschampt.

Het moment van de aanslag:

Twee andere toeschouwers werden ook geraakt: David Dutch, die het overleefde, en oud-brandweercommandant Corey Comperatore, die ter plekke overleed. De dader werd doodgeschoten door beveiligers.

Het uniform van Comperatore werd op het podium opgesteld op een Republikeins partijcongres waar Trump officieel zijn nominatie als presidentskandidaat accepteerde. Beelden van Trump die de helm van Comperatore kuste gingen de wereld over.

Copenhaver overleed woensdag in het ziekenhuis in Pittsburgh. Het is niet duidelijk of zijn dood direct verband hield met de verwondingen die hij bij de aanslag had opgelopen.

In juni klaagden Copenhaver en zijn vrouw Marianne de federale overheid aan naar aanleiding van de aanslag. Ze beweerden dat de Secret Service en het ministerie van Binnenlandse Veiligheid hadden gefaald in de beveiliging van het evenement.

Amerikaanse patriot

Na de aanslag moest Copenhaver meermaals worden geopereerd. Hij hield aan de aanslag onder meer blijvende nierschade over en gevoelloosheid in zijn been. In de aanklacht werden de verwondingen omschreven als "verlammend, ernstig, permanent en levensveranderend".

Trump heeft zelf ook gereageerd op de dood van Copenhaver. Hij noemt hem op Truth Social "een ware Amerikaanse patriot". "Onze gebeden zijn bij de familie Copenhaver, in het bijzonder bij zijn fantastische vrouw Marianne."

Bijna de helft van de Nederlanders ervaart sociale overlast in de eigen buurt. Vooral hangjongeren veroorzaken hinder, meldt het CBS op basis van de tweejaarlijkse Veiligheidsmonitor.

Vorig jaar ervoer 46 procent van de mensen ouder dan 15 jaar overlast in de eigen buurt, tegen 42 procent vier jaar eerder. Onder sociale overlast verstaat het CBS onder meer rondhangende jongeren, dronken en verwarde mensen, drugsgebruik en -handel en overlast door buurtbewoners.

Rondhangende jongeren worden het vaakst genoemd als het gaat om sociale overlast (26 procent). Vier jaar geleden was dat nog 22 procent. Ook buurtbewoners veroorzaken vaak overlast: een op de vijf ondervraagden geeft aan hier last van te hebben.

Wat precies onder "rondhangende jongeren" wordt verstaan, kan het CBS niet zeggen. "Het is een enquête, dus het is aan de respondent om daar invulling aan te geven", zegt een woordvoerder. "Het gaat om een gevoel: de ene persoon interpreteert rondhangende jongeren anders dan de ander."

Stad en platteland

In stedelijke gemeenten is de overlast veel groter dan in niet-stedelijke gebieden. Zo zorgen rondhangende jongeren vier keer vaker voor veel overlast in de stad dan daarbuiten en wordt overlast door verwarde mensen vaker gemeld in stedelijke gebieden dan op het platteland (7 procent om 1 procent).

In de politieregistraties is ook een toename te zien van overlast door mensen met verward gedrag. In 2021 registreerde de politie ruim 130.000 gevallen, in 2025 waren dat er bijna 170.000.

Van de vier grootste steden nam in Utrecht de overlast van personen met onbegrepen gedrag het meest toe, gevolgd door Amsterdam. In Den Haag en Rotterdam bleef het aantal registraties van overlast door personen met verward gedrag ongeveer gelijk.

De leefbaarheid in de grote steden staat mede hierdoor onder druk, waarschuwde de Amsterdamse burgemeester Halsema eind augustus. Volgens haar zorgt de combinatie van toenemende dakloosheid, verloedering, crackgebruik en mensen met verward gedrag voor steeds meer problemen.

In de Amerikaanse stad Fort Lauderdale is in korte tijd twee keer een kraan op een huis gevallen. Nadat de eerste kraanwagen was gekanteld en op het gebouw belandde, ging het daarna nog eens mis bij de berging van dat voertuig.

Het eerste ongeluk gebeurde aan het begin van de ochtend toen ongediertebestrijders een tent over het huis wilden plaatsen om termieten uit te roeien. Daarbij begaven de stempels van de kraanwagen het en viel de arm ervan op het dak.

Bij de poging om de kraan te bergen ging het weer mis. Dit keer was waarschijnlijk de last te zwaar want de draagarm van de nieuwe kraan boog door. Ook die kwam terecht op het dak van het huis.

Persoonlijke ongelukken deden zich niet voor. De bewoners van het huis waren niet thuis en geen van de bouwvakkers raakte gewond.

"Ik heb heel erg te doen met de bewoners", reageerde een buurman. "Ze keken er zo naar uit om hierheen te verhuizen en dan krijg je hiermee te maken."

Wanneer een derde takel zal langskomen om beide voertuigen weg te halen is nog niet bekend. Dan pas kan worden vastgesteld hoe groot de schade aan het huis precies is.