Aggregator

De Nederlandse sterrenchef Nick Bril had te veel alcohol in zijn bloed toen hij twee jaar geleden zijn hulpkok aanreed op een parkeerterrein in Antwerpen. Dat is tijdens de rechtszaak tegen Bril nogmaals bevestigd door deskundigen.

Op 8 januari 2024 stapte Bril in de auto na een nieuwjaarsfeest van The Jane, het restaurant waar hij werkt. Het feest had tot in de ochtend geduurd. De eveneens beschonken Joe Claridge (39) lag op dat moment op de parkeerplaats.

Bril zegt dat hij het slachtoffer niet had gezien. Hij ging met zijn Land Rover achteruit, reed daarbij met het rechterachterwiel over Claridge en ging vervolgens weer vooruit waardoor hij de hulpkok opnieuw overreed. Het voorval is vastgelegd op beelden van bewakingscamera's.

Twee uur na het incident werd bij Bril een alcoholtest afgenomen en daaruit bleek dat hij te veel had gedronken. Het was volgens de rechter nog onduidelijk hoeveel alcohol de chefkok ophad toen hij achter het stuur stapte.

Uit een 'terugrekening' van deskundigen blijkt nu dat Bril op dat moment tussen de 1,52 en 1,91 promille alcohol in zijn bloed had, terwijl maximaal 0,5 is toegestaan.

Dronken

Het precieze promillage is afhankelijk van verschillende factoren, bijvoorbeeld hoeveel iemand op die dag heeft gegeten. Vandaar dat uit het onderzoek een 'spectrum' is gerold, in plaats van een duidelijk antwoord op de vraag of Bril dronken was.

De advocaten van Bril houden vol dat de chef niet dronken was, maar slechts "geïntoxiceerd". Hij zou die dag tijdens opnames voor het tv-programma Masterchef veel gerechten hebben geproefd en volgens zijn advocaat heeft hij daarna in het restaurant ook nog gegeten.

Claridge raakte ernstig gewond. Hij lag anderhalve maand in coma en verloor beide benen. In december eiste het Belgische Openbaar Ministerie anderhalf jaar cel tegen de Nederlandse kok. Daarnaast eiste het OM 4400 euro aan boetes, een rijverbod van een half jaar. Ook moet Bril volgens de aanklager zijn rijexamen opnieuw afleggen.

De uitspraak in de zaak is op 1 april.

Many different types of printers have entered the market over the years. Most of us are intimately familiar with the common inkjet and laser, both of which can be found …read more

Na raketaanvallen rond de Perzische Golf en de Straat van Hormuz ligt de scheepvaart daar grotendeels stil. De oorlog in het Midden-Oosten zorgt daarmee voor hogere olie- en gasprijzen, en raakt ook Nederlandse rederijen.

Vanochtend sloot het Saudische staatsoliebedrijf Saudi Aramco zijn rederij in Ras Tanura na een droneaanval. Ook schepen in het gebied werden aangevallen. Qatar legde vervolgens de hele productie van vloeibaar gas stil.

De aanvallen leggen de handel in de Straat van Hormuz goeddeels plat. Normaal gaan er 20 miljoen vaten olie per dag door de smalle zeestraat tussen Iran en het Arabisch Schiereiland, plus nog eens al het vloeibaar gas dat Qatar normaal exporteert. Maar deze middag varen er vooral wat Iraanse vissersschepen op een van de belangrijkste vaarroutes voor olie- en gastankers ter wereld.

Heel vorige maand schommelde het aantal schepen met olie of gas aan boord tussen de vijftig en tachtig per dag in de Straat. Tot gisteren. Toen waagden minder dan tien tankers zich door de doorvaart, blijkt uit cijfers van Britse scheepvaartanalyse bedrijf Lloyd's List.

Energieprijzen

De stilgevallen productie en handel is direct terug te zien in de wereldwijde olie- en gasprijzen. Toen de grondstoffenbeurzen vandaag opengingen schoten de prijzen omhoog. De situatie kan nog grotere impact krijgen op de energieprijzen, zegt energiedeskundige aan het Haags Centrum voor Strategische Studies, Lucia van Geuns.

Het hangt er vooral vanaf hoelang de aanvallen doorgaan. Door het stilleggen van de schepen is er minder aanbod voor olie en gas op de wereldmarkt en dat duwt de prijs omhoog.

"Dit is een zorgelijke ontwikkeling voor de energieprijzen aangezien bijna twintig procent van zowel olie als vloeibaar gas door de straat van Hormuz gaat. Als dit langer dan een week duurt, zal deze keten echt verstoord worden en dat zullen we ongetwijfeld merken", zegt Van Geuns over de gevolgen voor Nederlandse huishoudens.

Het ministerie van Economische Zaken verwacht voorlopig geen gastekorten, laat een woordvoerder weten. Wel houden ze de situatie nauwlettend in de gaten. Als de prijzen langere tijd hoog blijven, kan het aanvullen van de op dit moment lage gasvoorraad veel geld gaan kosten.

Andere koers

In het gebied zijn ook verschillende Nederlandse bedrijven actief met schepen. Het baggerschip Artemis, van Van Oord, ligt voor de haven van Muscat, de hoofdstad van Oman. Iets verder uit de kust werd daar gisteren een olietanker geraakt, waarbij een bemanningslid omkwam.

"De veiligheid van onze collega's in de regio en aan boord van onze schepen heeft onze hoogste prioriteit, en wij zijn op dagelijkse basis met hen in contact", laat een woordvoerder van Van Oord weten. "Op basis van de meest recente informatie zijn onze mensen momenteel veilig en we hopen dat de situatie niet verder escaleert."

Van rederij Roll Group was er een groot transportschip op weg naar de Saudische haven Al Jubail. "Op dit moment hebben we geen schepen in het gebied", zegt een woordvoerder over de Perzische Golf. "Een van onze schepen heeft een nieuwe bestemming gekregen toen het onderweg was naar de Golf. Nu gaat er geen enkel schip van ons die kant meer op."

Net buiten dezelfde haven ligt nog wel een schip van Jumbo Shipping. Wat verderop, in een haven van de Verenigde Arabische Emiraten, ligt ook een klein transportschip van een rederij uit Urk. Die laat weten dat het werk in de haven voorlopig gewoon doorgaat.

De escalatie tussen Pakistan en Afghanistan is inmiddels meerdere dagen bezig, maar het lijkt er niet op dat de gevechten snel zullen stoppen. Beide landen melden vandaag dat ze elkaars grensposten hebben aangevallen.

Het lijkt er wel op dat de gevechten minder hevig zijn dan voor het weekend, schrijft persbureau AP, maar er zijn nog geen tekenen dat de twee landen bereid zijn om vrede te sluiten. Vrijdag zeiden de Taliban wel te willen onderhandelen, maar er is nog geen vooruitgang geboekt.

Zo vielen de Taliban vandaag en gisteren meerdere militaire bases aan in Pakistan. De Taliban, die in 2021 opnieuw de macht grepen in Afghanistan, melden dat hun troepen een Pakistaanse pantserwagen aan de grens hebben aangevallen en vernietigd.

Een Pakistaanse minister zegt dat ook vanaf zijn zijde de luchtaanvallen en grondaanvallen doorgingen. Pakistaanse troepen zouden onder meer munitiedepots en een opslagplaats voor drones hebben vernietigd.

Schade

Afghaanse troepen zouden tot nu toe meer dan 100 Pakistaanse militairen hebben gedood en ruim 25 Pakistaanse militaire posten hebben veroverd. Pakistan zou tot nu toe 435 Afghaanse strijders hebben gedood, 188 posten hebben vernietigd en er 31 hebben veroverd.

Sinds het begin van de gevechten beweren beide partijen elkaar zware schade te hebben toegebracht, maar het is niet duidelijk hoe betrouwbaar die informatie is. De cijfers kunnen niet worden geverifieerd.

Bemiddelen

Vlak voor het weekend voerde Pakistan luchtaanvallen uit op meerdere Afghaanse steden, waaronder de hoofdstad Kabul. Dat was een reactie op verschillende aanvallen over en weer op elkaars grondgebied.

Zo vielen Afghaanse troepen enkele uren daarvoor Pakistaanse grenssoldaten aan. Het Taliban-regime omschreef die aanval weer als vergelding voor eerdere Pakistaanse luchtaanvallen.

De Pakistaanse regering noemde het een "openlijke oorlog", volgens de minister van Defensie is "het geduld op". Wereldwijd reageerden diplomaten vrijdag bezorgd op de escalatie. Vanuit verschillende kanten worden dan ook pogingen gedaan om te bemiddelen.

De grens tussen de twee landen is sinds de opgelaaide spanningen en de gevechten in oktober grotendeels gesloten. Het gaat om de belangrijke overgangen langs de ongeveer 2600 kilometer lange grens. In oktober werden ze het nog wel eens over een staakt-het-vuren, maar ook daarna werden luchtaanvallen gemeld.

Nederland wil met Frankrijk gaan praten over nauwere samenwerking op het gebied van nucleaire bewapening. Het kabinet gaat daarmee in op de uitnodiging die president Macron vandaag deed aan verschillende Europese landen, melden de ministers Berendsen (Buitenlandse Zaken) en Yesilgöz (Defensie) aan de Tweede Kamer.

"De Russische agressieoorlog tegen Oekraïne heeft de veiligheidssituatie in Europa fundamenteel verslechterd", schrijven de ministers. Dit vraagt om meer verantwoordelijkheid voor de eigen Europese veiligheid. Het Franse aanbod om met Europese partners de dialoog hierover te verdiepen past in dit streven en het kabinet acht het wenselijk om op dit aanbod in te gaan."

Macron maakt vandaag in een speech bekend dat Frankrijk het aantal kernkoppen gaat uitbreiden, voor het eerst sinds 1992. Ook zei hij dat hij die wapens wel wil delen met acht Europese bondgenoten, waaronder Nederland. Frankrijk was daar al eerder toe bereid, maar toenmalig minister Brekelmans van Defensie ging er nog van uit dat ons land niet vooraan zou staan.

Geen details

Zijn opvolger Yesilgöz gaat nu dus wel op het aanbod in. Wat dat precies betekent voor Nederland wordt niet duidelijk uit de brief. "Gezien de aard van deze onderwerpen kan het kabinet geen nadere details over de beoogde samenwerking openbaar maken", staat er.

Volgens de brief blijft de NAVO wel "de hoeksteen" van de Europese veiligheid. De samenwerking met Frankrijk moet daar een aanvulling op worden. Frankrijk is het enige EU-land dat eigen kernwapens bezit. Het land is wel lid van de NAVO, maar heeft zeggenschap over de inzet van de eigen kernwapens. Ook de Britten leveren kernwapens aan de NAVO.

In Nederland liggen al Amerikaanse kernwapens, op vliegbasis Volkel. Het kabinet schrijft dat ons land die kernwapentaak blijft uitvoeren.

De oorlog tegen Iran is niet gericht op regime change in het land. En de gevechten gaan ook niet eindeloos lang duren. Dat heeft de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth gezegd in een persconferentie. "Dit is geen Irak", benadrukte de minister.

President Trump heeft de afgelopen dagen duidelijk gemaakt dat het verjagen van de machthebbers in Iran wel degelijk op de agenda staat. Hij heeft Iraniërs opgeroepen in opstand te komen tegen het regime, en stelde dat dit mogelijk "de enige kans in generaties" is die ze zullen krijgen. Aan de zender ABC vertelde de president dat de VS al kandidaten op het oog had om de macht in Iran over te nemen, maar dat die bij de eerste aanval waren omgekomen.

Vandaag zegt Defensieminister Hegseth echter dat het gewapende conflict "geen oorlog gericht op regime change" is. Hij benadrukte dat er met de dood van ayatollah Khamenei en een aantal Iraanse kopstukken wel degelijk iets is veranderd aan het regime. "En de wereld is daar beter mee af."

'Niet eindeloos'

Hegseth wees erop dat het niet de bedoeling is in een moeras van natie-opbouw terecht te komen. "Geen politiek correcte oorlogen. We vechten om te winnen, en we verspillen geen tijd of levens." Dat is volgens hem niet in tegenspraak met de woorden van Trump, die gisteren nog zei dat de aanvallen voor zo'n vier weken zijn gepland en dat er meer doden zullen vallen. Vandaag zegt Trump dat "de grote golf" van aanvallen nog moet komen.

"Dit is niet Irak", zei de minister, verwijzend naar de jarenlange Amerikaanse aanwezigheid in het buurland van Iran. "Dit gaat niet eindeloos duren. Ik was daarbij, en onze generatie weet wel beter, en onze president ook. Hij heeft de laatste 20 jaar van natie-opbouw dom genoemd en hij heeft gelijk. Dit is het omgekeerde. Deze operatie heeft een duidelijke missie."

Het doel van die missie is volgens Hegseth helder: "de dreiging van raketaanvallen vanuit Iran vernietigen, zijn marine vernietigen en geen kernwapens".

Hoelang de campagne gaat duren is aan president Trump, maakte hij verder duidelijk.

Geen grondtroepen

Hegseth werd ook gevraagd of er op dit moment Amerikaanse grondtroepen in Iran in actie zijn. Hij antwoordde ontkennend en maakte tegelijk duidelijk dat hij er verder niet op ingaat. "We gaan niet bespreken wat we wel en niet gaan doen."

De inzet van grondtroepen ligt gevoelig in de VS, vanwege het risico op meer Amerikaanse doden en gewonden en de angst in een langdurig conflict verzeild te raken. Tot nu toe zijn er vier Amerikaanse militairen omgekomen. Generaal Dan Caine, ook aanwezig bij de persconferentie, richtte zich tot de nabestaanden. "We rouwen met jullie mee, en we zullen jullie nooit vergeten."

Hegseth ging tijdens de persconferentie ook in op de aanleiding voor de oorlog, en de reden om aan te vallen terwijl er nog diplomatiek overleg gaande was. "Wij zijn deze oorlog niet begonnen", zei de minister. Volgens hem voert het Iraanse regime sinds zijn ontstaan "al 47 jaar een wrede, eenzijdige oorlog tegen Amerika".

Eerder stelde de Amerikaanse regering dat de directe aanleiding voor de verrassingsaanval op Iran was dat er aanwijzingen waren dat Iran preventief raketten op Amerikaanse militaire bases wilde afvuren. CNN trekt dat in twijfel. Medewerkers van het Pentagon hebben met leden van het Amerikaanse Congres gedeeld dat niets wees op zo'n Iraanse preventieve aanval, schrijft de nieuwszender op basis van anonieme bronnen.

Sjoerd den Daas, correspondent VS:

"De toon in de persconferentie vanuit Hegseth was hard, bij vlagen oogde hij erg geïrriteerd over vragen van media. Antwoorden op eenvoudige vragen wilde, of kon hij nog niet geven. Zeker waar het gaat om grondtroepen, iets waar Amerikanen na langdurige avonturen in het Midden-Oosten met een stem op Trump juist mee klaar dachten te zijn. Maar uitsluiten deed hij het niet.

De duur van de operatie bleef ongewis. 20 jaar zou het niet worden, een oorlog zonder einde ook niet. Maar het zou ook niet in één nacht klaar zijn, was de boodschap van Hegseth.

De doelstelling van Amerika blijft ook na de woorden van de Defensieminister vaag. Zoveel mogelijk kapotmaken lijkt voor nu het devies: zorgen dat, wie er straks ook de leiding moge hebben in Iran, geen beschikking zal hebben over een functionerende krijgsmacht.

Hegseth stelde dat Amerika de voorwaarden stelt in deze oorlog, maar maakte niet duidelijk wanneer de missie precies geslaagd is. Ook de argumenten om juist nu een oorlog tegen Iran te beginnen, zijn nog nauwelijks uit de doeken gedaan. Wraak heet het in de woorden van Hegseth, vergelding voor tientallen jaren van agressie en terrorisme door het Iraanse regime. Volgens Trump was er een acute dreiging, dus voldoende reden om nu tot actie over te gaan. Wat nou precies die acute dreiging was, blijft vooralsnog onduidelijk."

Liquid nitrogen isn’t exactly an everyday material, but it’s acquired conveniently enough to be used in extreme overclocking experiments, classroom demonstrations, chemistry and physics experiments, and a number of other …read more

Bij een ongeval in Voorburg zijn vanmiddag negen voertuigen betrokken geraakt. Zeker drie mensen zijn gewond naar het ziekenhuis gebracht, schrijft Omroep West.

Het ongeluk gebeurde op de kruising tussen de N14 en de Prins Bernhardlaan. De nabijgelegen Vliettunnel is dicht in de richting van Den Haag. Volgens de regionale omroep zijn meerdere hulpdiensten, waaronder ambulance en brandweer, aanwezig. Verschillende auto's zijn beschadigd en de weg ligt vol glas.

Verkeer richting Wassenaar wordt omgeleid via de A12. Een woordvoerder van de politie laat weten dat er veel verkeersoverlast verwacht wordt. De toedracht van het ongeval wordt onderzocht. Het is nog onbekend hoelang de weg afgesloten blijft.

De vakbonden FNV, CNV en VCP zijn niet tevreden na hun kennismakingsgesprek met het kabinet-Jetten. Het gesprek duurde korter dan gepland, omdat de bonden wegliepen.

Ze zijn het oneens met de plannen om de AOW-leeftijd te verhogen en de WW te verkorten.

Volgens de bonden stond er twee uur voor het gesprek. Na ongeveer drie kwartier concludeerden ze dat verder praten geen zin heeft. De sfeer was volgens de bonden "redelijk goed" totdat "je beseft dat je bent uitgepraat".

Het kabinet heeft aangegeven dat ze "een valse start hebben gemaakt" en naar dingen willen kijken, maar de plannen zijn niet van tafel. En dus komen er acties, kondigen de bonden aan na het gesprek.

Ze gaan hun leden, die volgens hen al "heel erg boos zijn", informeren en acties voorbereiden.

Op opmerkingen van journalisten dat er voor de plannen, met verzachtingen, nu een Kamermeerderheid is, zeiden de bonden dat die meerderheid er in de Eerste Kamer niet is, en dat het kabinet de polder ook nodig heeft. Met de polder bedoelen ze zichzelf.

Geen begrip

Het is gebruikelijk dat de sociale partners kort na het aantreden van een nieuw kabinet ontvangen worden door de ministers van Sociale Zaken en Economische zaken en de premier. De bonden vonden het niet netjes om niet op die uitnodiging in te gaan, maar hadden al aangekondigd dat het overleg "kort en kil" zou worden, als de plannen met de AOW en de WW niet volledig van tafel zouden gaan.

Ook de plannen voor hervormingen in de zorg vinden ze heel zorgelijk. De bonden hebben er begrip voor dat er extra miljarden naar defensie moeten, maar vinden de verdere keuzes van het kabinet onbegrijpelijk. "Kijk eerst eens naar bedrijven en de bedrijfswinst" aldus FNV-er Koerselman.

"Draai om je oren"

De vakbonden hebben er vooral geen begrip voor dat het kabinet het zwaar bevochten Pensioenakkoord wil openbreken. Daarin werd in 2019 met de werkgevers en de bonden afgesproken dat de AOW-leeftijd langzaam meegroeit met de gemiddelde levensverwachting. Voor elk jaar dat we gemiddeld langer leven, krijgen mensen 8 maanden later hun eerste AOW.

De bonden begrijpen de "uitgestoken hand" waar het kabinet het meermaals over had niet. "Het is een draai om je oren", zeiden ze na afloop van het overleg.

Betaalbaar houden

Het kabinet vindt op zijn beurt de destijds gemaakte afspraken financieel niet langer houdbaar, en wil dat de AOW-leeftijd vanaf 2033 gelijkopgaat met de levensverwachting. Twintigers van nu zouden dan tot hun 72-ste moeten doorwerken.

Volgens Jetten en de coalitie moet er iets gebeuren om het AOW-systeem ook in de toekomst betaalbaar te houden. Door de vergrijzing maken steeds meer mensen gebruik van de AOW, terwijl er minder mensen werken om de uitkeringen via premies op te brengen. Vorig jaar werd de AOW voor het eerst voor meer dan de helft betaald uit belastinggeld.

'Land plat leggen'

Vorige week deed het kabinet onder druk van de Tweede Kamer een toezegging om de AOW-plannen te verzachten. Het kabinet wil dat in overleg doen met de polder: de vakbonden en de werkgeversorganisaties. De bonden willen sowieso niet meer praten zolang de plannen niet van tafel gaan.

Het eerste belangrijke overleg, het zogenoemde Voorjaarsoverleg, stond gepland voor 31 maart, maar gaat wat de bonden betreft niet door. Als het kabinet de bonden niet tegemoetkomt "leggen ze het land plat" met landelijke acties en stakingen. "Als dit kabinet onrust zaait, kan het onrust krijgen", aldus de bonden

Minstens 169 mensen zijn gedood nadat tientallen gewapende mannen een dorp in een afgelegen gebied van Zuid-Sudan hadden aangevallen. Onder de slachtoffers zijn 90 burgers, melden lokale functionarissen.

De aanval vond gisteren plaats in Abiemnhom, in de regio Ruweng. Die ligt in het noorden van het land.

De missie van de Verenigde Naties in Zuid-Sudan (Unmiss) zei gisteren zich ernstige zorgen te maken over het toenemende geweld in Abiemnhom van de afgelopen dagen.

In die verklaring meldt Unmiss ook dat 1000 mensen na de aanval zijn gevlucht. Die mensen krijgen tijdelijk onderdak in de Unmiss-basis in het gebied. De ruim twintig gewonden krijgen daar ook medische hulp.

Vicepresident tegenover president

De moorden passen bij de golf van geweld die Zuid-Sudan in zijn greep houdt. Er wordt gevochten tussen troepen van het regeringsleger - loyaal aan president Salva Kiir - en een militie die in verband wordt gebracht met voormalig vicepresident Riek Machar.

Machar was tot afgelopen september vicepresident onder president Kiir, maar de twee zijn gezworen vijanden. In 2018 beëindigden ze een burgeroorlog, waarbij 400.000 mensen omkwamen, en verdeelden ze de macht.

Ondanks het akkoord van 2018 hield het geweld in het land aan. In 2024 leek er een einde te komen aan het geweld, toen er door de regering en rebellengroepen van de oppositie een vredesovereenkomst werd getekend.

Het geweld laaide de afgelopen tijd daarentegen op. Ook werd Machar een jaar geleden onder huisarrest geplaatst. Volgens de VN sloegen tot nu toe ongeveer 280.000 mensen op de vlucht voor het opnieuw opgelaaide geweld van de afgelopen tijd.

Het is niet duidelijk wie de daders van de aanval van gisteren precies waren. Wel is het vermoeden dat ze aan de kant van Machar staan. In een verklaring ontkende de groep van Machar verantwoordelijk te zijn voor de aanval.

Amerika-verslaggever Simone Tukker vertelt in deze podcast wat vanuit Amerikaans perspectief de bedoeling was van de operatie om de opperste leider van Iran uit te schakelen - met alle gevolgen van dien. En correspondent Daisy Mohr duidt wat dit voor Iran betekent.

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

De aanval op ayatollah Khamenei en een groot deel van de Iraanse politieke en militaire top heeft grote gevolgen voor de regio en markeert een kantelpunt in de Iraanse geschiedenis, vertelt Daisy Mohr. "Het Iraanse regime is nu verwikkeld in een existentiële strijd", zegt ze. En een vrij Iran? "Dingen kunnen in het Midden-Oosten heel lang duren, maar soms ook heel snel gaan."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

For many decades humankind has entertained the notion that we can maybe tweak the Earth’s atmosphere or biosphere in such a way that we can for example undo the harms …read more

Frankrijk gaat het aantal kernkoppen uitbreiden en wil met bondgenoten zijn nucleaire afschrikking versterken. Dat zei president Macron in een speech over de nucleaire strategie van Frankrijk, vanaf het Bretonse schiereiland L'île Longue.

Hij zegt er niet bij om hoeveel kernkoppen het gaat. Het is de eerste keer sinds 1992 dat Frankrijk zijn kernwapenarsenaal uitbreidt. Volgens Macron is de stap nodig om de onafhankelijkheid van Europa te versterken.

Ook zei de president dat Frankrijk als Europese kernmacht nauwer wil samenwerken met acht Europese bondgenoten, waaronder Nederland. Macron noemde als mogelijkheid dat Frankrijk "strategische middelen" tijdelijk ook in andere landen zal plaatsen, bijvoorbeeld vliegtuigen die kernwapens kunnen dragen.

Het Nederlandse kabinet laat in een Kamerbrief weten dat het Franse aanbod de Europese veiligheid ten goede komt en dat het daarover met Frankrijk in gesprek gaat. Details over de beoogde samenwerking zegt het kabinet niet openbaar te kunnen maken.

Russische dreiging

In zijn toespraak zei Macron verder dat de wereld is veranderd sinds zijn laatste speech over de nucleaire afschrikking in februari 2020. Hij noemt onder meer de oorlog in het Midden-Oosten, de Russische dreiging en de prioriteiten van de VS die onder Trump veranderen.

Volgens Macron vereist het nieuwe tijdperk een versterking van de Franse nucleaire doctrine. "Onze concurrenten zijn geëvolueerd, net als onze partners. De wereld verhardt, dat hebben de afgelopen uren opnieuw aangetoond. We moeten onze nucleaire afschrikking versterken."

Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin:

"Ruim veertig minuten duurde de toespraak van Macron vanaf de marinebasis op L'Ile Longue, met achter hem een nucleaire SNLE-onderzeeër: een van de belangrijkste symbolen voor de Franse nucleaire slagkracht.

Met name de aankondiging dat het aantal kernkoppen zal worden verhoogd galmt nog na: het is voor het eerst sinds vlak na de Koude Oorlog dat Frankrijk zijn kernarsenaal verruimt in plaats van naar beneden brengt. Opvallend is ook dat hij benadrukt niet te willen noemen hoeveel kernkoppen er de komende tijd bij zullen komen. "Het moet geen wapenwedloop worden", zei hij daarover. "Dat is niet onze doctrine."

Wat wél meermaals werd benoemd, is dat de nucleaire doctrine van Frankrijk in essentie niet zal veranderen. Hoewel het een belangrijke Europese dimensie krijgt, blijft de productie van de wapens volledig in Franse handen. Ook is en blijft het de president die het eindbesluit heeft over eventuele inzet van de wapens. Daarmee geeft Macron ook een belangrijke boodschap aan critici, onder wie een aantal prominente politici, die hun zorgen hebben uitgesproken over het 'delen' van Frankrijks nucleaire capaciteiten met het buitenland."

De nieuwe doctrine van Macron heet dissuasion avancée, oftewel geavanceerde afschrikking. Daarbij zou Frankrijk nauwer willen samenwerken met andere landen. Macron noemde nu een heel rijtje Europese landen waarmee wordt gepraat: Groot-Brittannië, Polen, België, Griekenland, Zweden, Duitsland, Denemarken en ook Nederland.

Onderdeel van de nieuwe doctrine is dat de bondgenoten kunnen gaan meedoen aan nucleaire oefeningen. Ook kan er tijdelijk materieel dat met het kernwapenprogramma te maken heeft in andere landen gestationeerd worden, maar of het daarbij ook om kernkoppen gaat is nog onzeker.

Na de Koude Oorlog verlaagde Frankrijk het aantal kernkoppen steeds verder. Nu is daar de ommekeer, het worden er weer meer. Volgens Macron, opperbevelhebber van de Franse strijdkrachten, is het nucleaire arsenaal er voor Frankrijk puur om af te schrikken, om landen ervan te weerhouden Frankrijk én zijn omgeving, aan te vallen.

Frankrijk is het enige EU-land met kernwapens. In totaal bezit het land nu 290 kernkoppen. Die kunnen gelanceerd worden vanaf bommenwerpers en onderzeeërs. Een deel van het Franse arsenaal ligt voor anker bij L'île Longue.

Kysia Hekster, correspondent Europese Unie en NAVO:

"In Europese hoofdsteden is met veel belangstelling geluisterd naar Macrons speech. Van oudsher kijken de Europeanen naar Amerika voor nucleaire bescherming tegen Rusland. Maar de geloofwaardigheid van de Verenigde Staten heeft in Europa een flinke knauw gekregen: door steeds minder mensen wordt het land gezien als bondgenoot, onder meer vanwege president Trumps dreigende taal richting Denemarken en zijn toenadering tot de Russische president Poetin.

En dus kijken landen ook met vernieuwde belangstelling naar wat Frankrijk kan doen aan de veranderende dreiging in Europa. Macron zei dat hij openstaat voor tijdelijke stationering van Franse gevechtsvliegtuigen die kernraketten kunnen dragen in bevriende landen, als aanvulling op wat de Amerikanen binnen de NAVO doen aan nucleaire afschrikking.

Meteen na de toespraak van de Franse president liet de Duitse bondskanselier Merz weten dat hij nog dit jaar concrete stappen wil nemen, bijvoorbeeld meedoen aan nucleaire oefeningen van de Fransen. Het zijn allemaal tekenen dat Europa veel meer op eigen benen wil staan, voor zover dat kan."

De gasprijs in Europa schiet omhoog, nadat de grote gasexporteur Qatar de productie vandaag had stilgelegd vanwege de oorlog in het Midden-Oosten.

Rond de hele Perzische Golf valt Iran schepen en doelen op land aan, als vergelding voor de aanvallen van Amerika en Israël op Iran zelf. Vanochtend werd onder meer een grote Saudische raffinaderij stilgelegd na een droneaanval.

Staatsbedrijf Qatar Energy besloot de productie stil te leggen. Qatar is een van de grootste gasproducenten ter wereld. Zo'n 20 procent van de wereldwijde handel in lng komt uit de Perzische Golf, waarvan verreweg het grootste deel uit Qatar komt.

Die scheepsladingen gas gaan met name naar China, India en andere Aziatische landen. Een kleiner deel gaat naar Europa, en dan vooral naar Italië. Het grootste deel van het gas in Europa komt uit Noorwegen en de VS.

Toch raakt de onrust in het Midden-Oosten ook de prijzen hier. De gasprijzen op de Amsterdamse beurs lagen in de middag ruim 40 procent hoger dan voor het weekend.

(Telecompaper) Apple has confirmed the launch of the iPhone 17e, a lower-priced model in the latest iPhone range first launched last autumn...

Rotterdam The Hague Airport (RTHA) trekt 200 miljoen euro uit voor het vernieuwen van de luchthaven. Met het geld wordt onder meer de start- en landingsbaan opgeknapt. Ook de terminal wordt vernieuwd en gemoderniseerd.

Het geld is afkomstig van de Schiphol Group, waar Rotterdam The Hague Airport onder valt. Verschillende werkzaamheden zijn al begonnen, laat de luchthaven weten.

Wekenlange renovatie

De start- en landingsbaan is begin 2028 aan de beurt. Dan gaat het vliegveld zo'n anderhalve maand dicht voor de commerciële luchtvaart.

Dat de start- en landingsbaan vervangen moet worden, was vorig jaar al bekend. De baan is in 2008 voor het laatst gerenoveerd. "De baan is nagenoeg op. De onderlaag en toplaag zijn echt langzaam aan vervanging toe", zegt Martijn Ouwendijk van Rotterdam The Hague Airport.

Het is de bedoeling dat de baan na de wekenlange renovatie weer jaren mee kan. De luchthaven zal vanaf 6 maart 2028 dicht zijn voor de geplande werkzaamheden, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

Helikopterplatform

Directeur van de luchthaven Wilma van Dijk spreekt van "een moderniseringsslag". "We zullen ook qua veiligheid dingen aanpassen. Dat heeft niet te maken met groei in vliegtuigbewegingen, maar met meer passagiers", zegt Van Dijk.

Het vliegveld heeft een apart helikopterplatform, onder andere voor trauma- en politiehelikopters. Tijdens de werkzaamheden zal het platform in gebruik blijven.

(Telecompaper) HMD Global announced an increased focus on the feature phone market, where it has built up a successful role as one of the few active suppliers...

Het ministerie van Buitenlandse Zaken gaat voorlopig geen Nederlanders uit landen in het Midden-Oosten repatriëren. Volgens het ministerie kan dat op dit moment niet op een veilige manier.

"Het luchtruim is gesloten", zegt Tom Berendsen, minister van Buitenlandse Zaken. "Als je mensen naar huis wil brengen, wil je dat wel veilig doen. Op dit moment zijn die opties er niet."

Repatriëringen uit het buitenland zijn vaak ingewikkeld en gebeuren alleen bij uitzonderlijke situaties, schrijft het ministerie van Buitenlandse Zaken op de website. Nederland is ook niet verplicht het te doen.

Berendsen zegt "nauwlettend in de gaten te houden" wanneer er wel mogelijkheden zijn om mensen te helpen. "Ik heb contact met mijn Europese collega's over wat we gezamenlijk kunnen doen", zegt hij.

Onduidelijk om hoeveel mensen het gaat

Het is onduidelijk hoeveel mensen zich in de regio bevinden. Zij zijn niet verplicht zich te registreren of te melden bij de Nederlandse ambassades. Het gaat volgens Berendsen in ieder geval om veel Nederlanders, onder meer doordat er veel mensen in die landen op vakantie gaan.

Tot nu toe heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken meer dan duizend meldingen gehad bij het crisiscentrum dat is opgezet. Mensen willen bijvoorbeeld weten hoe zij of hun familieleden veilig weg kunnen komen uit de regio.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken houdt ook een liveblog bij, waar mensen de laatste (veiligheids)informatie kunnen lezen. Zo wordt Nederlanders in het Iraakse Erbil geadviseerd een aantal hotels te mijden, omdat daar mogelijk een aanslag kan plaatsvinden.

'Begrip voor aanval op Iran'

Hoewel Berendsen geen expliciete steun uitspreekt voor de aanval van Verenigde Staten en Israël op Iran, zegt hij wel begrip te hebben "gezien het enorme risico en de dreiging die uitgaat van het Iraanse regime".

Berendsen noemt de zorgen die er bestaan over de ontwikkeling van kernwapens door Iran en de steun van Iran aan de Russische invasie in Oekraïne:

Tegelijkertijd heeft Berendsen ook zorgen over regionale escalatie van het conflict. Vooral het openhouden van de Straat van Hormuz is voor Nederland en andere Europese landen van groot belang. De Iraanse Revolutionaire Garde, een machtige paramilitaire eenheid, zei dit weekend die zeestraat te blokkeren, waardoor bijvoorbeeld vloeibaar gas niet richting Europa kan. "Het is essentieel dat daar nog schepen doorheen kunnen", zegt Berendsen.

Hij sluit dan ook niet uit dat Nederland gaat bijdragen aan de verdediging van bijvoorbeeld de Straat van Hormuz. "We bereiden ons op alle situaties voor", zegt Berendsen. "Mocht die vraag komen, dan zijn we snel in staat om een besluit te nemen."

Noodnummer van Buitenlandse Zaken

Nederlands die in nood zitten, kunnen via het nummer +31 247 247 247 contact opnemen. Dat nummer is dag en nacht bereikbaar.

(Telecompaper) Nokia has introduced new remote radio heads (RRUs) built using its latest-generation system on chip (SoC) technology for AI-native radio access networks (RAN)...

Bij het conclaaf waarbij paus Leo XIV werd gekozen, zou een van de 133 kardinalen betrapt zijn met een telefoon. Dat blijkt uit het gisteren verschenen boek The Election of Pope Leo XIV van twee Vaticaan-correspondenten.

Het is niet duidelijk wie de kardinaal was en waarom hij een telefoon bij zich zou hebben gehad. De kardinaal zou vlak voor de eerste stemronde voor het conclaaf betrapt zijn met een telefoon, toen het personeel van het Vaticaan de Sixtijnse Kapel had verlaten.

De Sixtijnse Kapel was tijdens het conclaaf uitgerust met stoorapparatuur om communicatie met buitenaf te voorkomen. De beveiliging pikte een signaal op van een mobiele verbinding, waarop de alarmbellen gingen rinkelen. In Vaticaanstad was er vanaf 7 mei 15.00 uur zo min mogelijk mobiel signaal beschikbaar, om zo de pausverkiezing geheim te houden.

Officieel mag niemand, van het keukenpersoneel tot kardinalen, iets over het conclaaf naar buiten brengen. Zij leggen een eed van geheimhouding af. Journalisten proberen via hun bronnen toch aan informatie te komen.

'Onvoorstelbaar'

De auteurs en Vaticaan-correspondenten Gerard O'Connell (America Media) en Elisabetta Piqué (La Nación) noemen het dragen van een telefoon bij het conclaaf een grove schending van het geheimhoudingsprotocol. Communicatiemiddelen als radio's, televisies en telefoons zijn tijdens het conclaaf strikt verboden om zo absolute geheimhouding te garanderen over wie de nieuwe paus wordt.

Het tafereel was "zelfs voor een film onvoorstelbaar en nooit eerder gezien in de geschiedenis van moderne conclaven", schreven de twee auteurs. Volgens het boek werd de kardinaal geconfronteerd met de vondst, waarop hij "verward en ontdaan" reageerde. Volgens het boek had hij er geen kwade bedoelingen mee. "Hij was net zo verrast als alle anderen."

Het is niet duidelijk of en wat de gevolgen zijn geweest voor de kardinaal die werd betrapt met de mobiele telefoon, behalve dat het de boel ophield en het mogelijk tot vertraging heeft geleid. De vondst had verder geen invloed op de uiteindelijke uitkomst van het conclaaf, waarbij voor het eerst een Amerikaan, Robert Francis Prevost, werd verkozen tot hoofd van de Katholieke Kerk.

Vierde stemming

De film Conclave, die eind 2024 uitkwam, geeft op een dramatische wijze een inkijkje achter de schermen van het conclaaf. De ontdekking van een telefoon verraste O'Connell nog meer dan alles wat in die film werd afgebeeld, vertelt hij aan persbureau Reuters. "Werkelijkheid was beter dan fictie."

Het conclaaf is een van 's werelds meest geheime verkiezingen en kan soms dagen duren. Volgens het boek kwamen twee kandidaten onmiddellijk naar voren als favorieten: de Italiaanse kardinaal Pietro Parolin en de Amerikaanse kardinaal Prevost. Tijdens de eerste stemming kreeg Prevost al 20 tot 30 stemmen, wat ongekend hoog is, aldus het boek.

Uiteindelijk was een vierde stemming nodig om de twee derde meerderheid te bereiken. Bij de stemmingen zou Prevost volgens het boek 108 kardinalen achter zich gekregen. Tussen de derde en vierde ging Prevost niet mee lunchen met de andere kardinalen. Hij had toen door dat hij paus zou worden en ging tijdens de lunchpauze zijn eerste toespraak schrijven.

Kardinaal Luis Antonio Tagle zat naast Prevost toen tijdens de laatste stemming de stemmen werden geteld en bood de toekomstige paus een snoepje aan om hem te kalmeren, zo staat in het boek.

Wat gebeurt er achter de gesloten deuren van het conclaaf? Robert Harris, de Britse schrijver van het verfilmde boek Conclave, vertelt over de eeuwenoude traditie: