Aggregator

Het is de derde dinsdag van september: Prinsjesdag. Het minderheidskabinet presenteert de begroting voor volgend jaar en koning Willem-Alexander houdt de troonrede. Ook wordt de strafzaak vervolgd tegen de 23-jarige Chris Jude, die bekend heeft dat hij de 17-jarige Lisa uit Abcoude heeft vermoord.

Eerst het weer: Lokaal wat nevel of mist. Vanochtend eerst wat wolkenvelden. In de middag op veel plaatsen zon, bij 22 tot 28 graden. s' Avonds wordt het overal bewolkt met kans op buien.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De 51-jarige Alfredo Goeloe, die zaterdagavond in Rotterdam overleed kort nadat hij door de politie was aangehouden, reed niet op een gestolen fiets rond. Dat bevestigt een woordvoerder van de politie aan NRC.

Een woordvoerder van het OM zegt tegen de krant dat Goeloe staande werd gehouden en geen identiteitsbewijs kon laten zien. "Vervolgens wilde een van de agenten een identiteitsfouillering doen en toen ging hij ervandoor. Daarna is hij aangehouden, waarbij de man zich heeft verzet. Vervolgens is hij onwel geworden en dus gereanimeerd."

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Schaatsster Jutta Leerdam heeft besloten om komend seizoen niet in actie te komen. De 27-jarige Zuid-Hollandse liet gisteren weten tijdelijk afstand van de sport te nemen, maar benadrukte dat het geen definitief afscheid is.

Onlangs toonde schaatster Femke Kok tijdens een trainingskamp al veel begrip voor de twijfels bij haar grote sprintrivale over diens schaatsloopbaan.

"Ik snap haar helemaal, want zij heeft bereikt wat ze ooit wilde bereiken", zei Kok in gesprek met de NOS. "Ik kan heel goed begrijpen dat ze nu denkt: het is goed zo. Ze heeft daar (in de Verenigde Staten, red.) ook een goed leven."

Fijne dag!

Door een grote storing is het treinverkeer in grote delen van Nederland ontregeld. Volgens spoorbeheerder ProRail zijn voornamelijk de trajecten van en naar het noorden en het oosten uitgevallen.

Oorzaak is een storing in een beveiligingssysteem van het spoor. Dat moet aangeven of er een trein over het spoor rijdt of niet. Door de storing is dat niet duidelijk en is veilig reizen dus onmogelijk en de seinen springen dan op rood. Op sommige plekken kan wel stapvoets worden gereden.

Volgens een woordvoerder van ProRail is het beveiligingssysteem op dertien plekken uitgevallen. Het is nog niet duidelijk wat daar de oorzaak van is. "We zijn dat nu aan het onderzoeken. Als we de oorzaak weten, kan het snel opgelost zijn, maar die moeten we dan wel eerst vinden."

Het is daarom nog niet bekend wanneer de storing zal zijn verholpen. Het advies voor reizigers is om voor vertrek de reisplanner te raadplegen voor actuele reisinformatie.

Nadat vorig jaar schrijver en dichter Lieke Marsman al uit de doeken had gedaan dat ze maar weinig verdiende aan haar luisterboek op streamingplatforms, blijkt nu uit onderzoek dat zo'n 42 procent van schrijvers en vertalers helemaal niets krijgt van hun uitgever voor luisterboeken die op commerciële platforms worden aangeboden.

De auteurs en vertalers die via hun uitgevers wel een vergoeding krijgen, zeggen vaak dat die bedragen "zeer laag zijn en dat zij daar zelf van schrikken", staat in een onderzoek waaraan bijna 700 auteurs van de Auteursbond en stichting Lira deelnamen.

Daarbij kunnen de auteurs de exacte inkomsten vaak niet specificeren omdat ze vaak niet per streamingdienst betaald worden, maar een soort algemene vergoeding ontvangen voor alle luisterplatforms.

Minder dan 10 cent

Bij vergoedingen van luisterboeken die digitaal zijn uitgeleend via de online Bibliotheek zijn wel cijfers. De KB nationale bibliotheek zegt dat bij de online bibliotheek vooraf duidelijk is wat schrijvers verdienen aan een geluisterd boek. De inkomsten daaruit zijn hoger dan bij commerciële platforms, maar ook die zijn vaak laag. Van de gevraagde auteurs zegt 26 procent minder dan 10 cent per uitgeleende titel te krijgen. 24 procent krijgt tussen de 10 en 25 cent per uitgeleende titel.

Dat schrijvers maar weinig betaald krijgen is opmerkelijk, want streamingdiensten voor e-boeken en luisterboeken hebben de wind in de zeilen. De omzet van de markt groeide vorig jaar met een derde en naar schatting is de Nederlandse markt goed voor zo'n 50 miljoen euro.

'Totaal niet transparant'

De inmiddels overleden Marsman kwam de geringe betaling op het spoor toen bekend werd dat ze van luisterplatform Fluister de prijs had gekregen voor het beste luisterboek van 2025. Marsman, andere schrijvers en ook de Auteursbond waren verbolgen over de iets meer dan 8,5 cent die zij kreeg per uitgeluisterd boek.

Niet alleen verdienen auteurs en vertalers weinig aan boeken op luisterplatforms, ook is dus vaak onbekend waar hun werk wordt aangeboden, en wat dat dan oplevert. De meeste schrijvers geven aan dat ze op hun royalty-afrekening wel een bedrag bij 'luisterabonnementen' of 'streamingplatforms' zien, maar waar die inkomsten vandaan komen, is vaak onduidelijk. Een van hen noemt het "totaal niet transparant".

Al met al blijkt uit het onderzoek dat het slecht gesteld is met de inkomsten uit luisterboeken op streamingdiensten. Een woordvoerder van de Auteursbond denkt niet dat de uitgeverijen auteurs uitknijpen, maar zet wel haar vraagtekens bij het verdienmodel van de commerciële luisterplatforms. Ze vindt dat uitgeverijen transparanter moeten zijn over de afspraken die zij maken met streamingdiensten.

Martijn David van de branchevereniging van uitgeverijen legt uit dat de streamingdiensten anders werken dan fysieke boekhandels. "Aan een boek dat je in de winkel hebt gekocht en dat op je nachtkastje ligt, verdient de schrijver een vast percentage, zo rond de 2 euro", zegt hij. "Bij streamingdiensten gaat dat niet zo. Die betalen bijvoorbeeld per aantal minuten of uren dat er naar het boek is geluisterd."

Zo staat dat ook in het modelcontract voor auteurs en vertalers, waarin is opgenomen dat auteurs 25 procent van de netto-opbrengst krijgen.

'Black box'

Maar het blijft de vraag hoe een streamingdienst tot de bedragen komt die uiteindelijk worden uitgekeerd aan de uitgeverijen en vervolgens de schrijvers, erkent ook David. Een van de schrijvers die deelnamen aan het onderzoek zegt "de wereld van de luisterboeken nogal schimmig te vinden". Een ander spreekt van "een black box".

Streamingdiensten willen daar weinig over kwijt. Zo zei Luisterplatform Fluister, onderdeel van DPG, in januari tegen de NOS dat de vergoedingen die uitgeverijen krijgen marktconform zijn, maar wilde niet kwijt hoe die tot stand komen. En ook Kobo+ "wil inhoudelijk niets delen" over de tarieven en daaruit voortvloeiende inkomsten.

Bestsellerauteur Lex Paleaux ziet ook dat de winsten van luisterboeken niet terechtkomen bij schrijvers en uitgeverijen. Hij denkt dat die vooral bij de grote luisterplatforms zoals bijvoorbeeld Storytel, Spotify en Bookbeat belanden.

Ook hij vindt dat de inkomsten uit streamingdiensten zich niet verhouden tot die van zijn 'fysieke boeken'. Toch vindt hij luisterplatforms wel een waardevolle toevoeging aan de markt. Volgens hem zijn ze als het ware een reclame-uiting waardoor mensen die normaal gesproken niet in aanraking komen met boeken, dat nu wel doen. "Het is een manier om ze te laten kennismaken met je werk", zegt Paleaux.

De auteur vindt bovendien dat schrijvers zelf ook hun verantwoordelijkheid moeten nemen en scherp moeten zijn als ze een contract met een uitgeverij ondertekenen. "Daar staat ook in wat er met hun boek op luisterplatforms gebeurt. Als ze dan besluiten dat ze hun boek daar niet willen omdat de inkomsten te laag zijn, moeten ze het contract aanpassen of niet ondertekenen", vindt hij.

Een roedel Afrikaanse wilde honden heeft een reis van 4000 kilometer afgelegd. Dat is volgens wetenschappers de grootste afstand die ooit is afgelegd door een Afrikaans landdier dat op zoek was naar een partner, meldt BBC.

De wetenschappers volgden drie broers waarbij een GPS-tracker was geplaatst. Zij zigzagden door het land en vermeden drukke plekken. Dat dit nodig was, bleek uit de resultaten van andere wilde honden die werden gevolgd: zij belandden in illegale vallen en stierven. Er was ook een groep van drie zussen die ver kwam, maar hun tocht stopte nadat een van hen was gestorven in een val.

De meeste Afrikaanse wilde honden paren niet met de roedels waarin zij worden geboren en verlaten rond hun tweede of derde levensjaar hun nest om op zoek te gaan naar een partner.

Sterker verbonden

Hemelsbreed legden de broers in acht maanden hemelsbreed zo'n 420 kilometer af, maar omdat ze door het landschap zigzagden, kwamen ze uiteindelijk tot 4000 kilometer. Het onderzoek werd gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Ecology.

Volgens de onderzoekers laat de route van de dieren zien dat de populaties wilde honden in het oosten en zuiden van Afrika mogelijk sterker met elkaar verbonden zijn dan natuurbeschermers dachten. De hoofdauteur van het artikel, de Amerikaanse ecologieonderzoeker Scott Creel, stelt dat het onderzoek hoopvol stemt en dat het de noodzaak aangeeft van groene stroken die natuurgebieden met elkaar verbinden.

De regering van de Amerikaanse president Trump mag van het Amerikaanse Hooggerechtshof geen strengere regels invoeren voor stemmen per post. De rechters weigerden een uitspraak van een lagere rechtbank op te schorten.

Een rechter in Boston had de strengere regels in augustus en september al geblokkeerd. Trump ging vervolgens naar een hogere rechter, maar nog voordat die zich over de zaak kon buigen, stapte hij naar het Hooggerechtshof. Het Hof stelde in een korte toelichting dat het zeer onwaarschijnlijk is dat de inhoudelijke bezwaren van de lagere rechtbank in een andere rechtbank van tafel worden geveegd.

Streep door plannen

De Amerikaanse regering hoopte dat via het Hooggerechtshof de strengere regels voor stemmen per post alsnog vóór de tussentijdse verkiezingen, de zogenoemde midterms, begin november zouden worden ingevoerd. Met deze uitspraak van het Hof is daar een streep door gezet. Het betekent dat staten kunnen doorgaan met het versturen van stembiljetten aan kiezers volgens de huidige normen.

Met de nieuwe regels hadden staten onder meer van tevoren kieslijsten moeten delen met de federale overheid. Als een staat daaraan niet zou meewerken, zou postdienst USPS kunnen weigeren om stembiljetten te bezorgen.

Critici beschuldigden Trump ervan dat hij met zijn plannen voor strengere regels het stemmen per post wilde bemoeilijken en daarmee de Democratische Partij wilde benadelen. Onderzoek van MIT laat zien dat tijdens de verkiezingen van 2024 meer Democratische (37 procent) dan Republikeinse kiezers (24 procent) hun stem per post verstuurden.

De rijtour van de koning en de koningin met de koets, de Troonrede, de presentatie van het koffertje met de Miljoenennota: traditiegetrouw gaan we het ook deze Prinsjesdag allemaal zien. Toch is het bepaald geen doorsnee Prinsjesdag en dat komt natuurlijk doordat we een minderheidskabinet hebben.

De aanloop naar deze dag kan al onrustig, zo niet chaotisch, worden genoemd met het getouwtrek om de begroting. Het minderheidskabinet moet met oppositiepartijen meerderheden vinden voor die begroting maar bleek intern ook verdeeld, vooral over de vermogensrendementsheffing (box 3) en de sociale zekerheid.

Op de valreep kwam het kabinet met een begroting. Veel daarvan lekte al uit. Waar het kabinet over "handreikingen" aan de oppositie sprak, lieten veel van die partijen vrijwel direct weten het niet genoeg te vinden.

Oppositiepartijen vinden dat het kabinet nog steeds geen keuzes maakt en dat wel zou moeten doen. Het kabinet blijft intussen zeggen dat breed draagvlak bij een minderheidskabinet van belang is. Vraag is vandaag vooral of er nog extra handreikingen en maatregelen komen die een meerderheid dichterbij kunnen brengen.

Wat tot nu toe bekend werd uit de (uitgelekte) plannen

Het is niet ondenkbaar dat de Troonrede vandaag in het teken staat van het zoeken naar verbinding en het overbruggen van verschillen, in wereldwijd onrustige tijden. Daar zullen weinig partijen in de Kamer het mee oneens zijn.

Voor een aantal plannen is ook wel een meerderheid te vinden: dat bleek eerder al bij de stikstofplannen van het kabinet en de asielmaatregelen bij het migratiepact.

Ook de 1,5 miljard euro voor het zoveel mogelijk op peil houden van de koopkracht zullen de meeste partijen wel willen steunen. De onenigheid ontstaat bij de vraag waar het van betaald wordt. Datzelfde geldt voor de miljardeninvesteringen in defensie, waar ook de meeste partijen achter staan, maar de vraag is hoe ze gefinancierd moeten worden.

De twee grootste oppositiepartijen, Pro en de PVV, zien niets in de bezuinigingen op de sociale zekerheid. Pro-leider Klaver heeft steeds gezegd dat hij het afbouwen van uitkeringen voor werklozen en zieken niet gaat meemaken.

Met het schrappen van een aantal van die bezuinigingen leek het kabinet een beweging te maken. Maar Klaver sprak van een "slecht politiek compromis" waarbij de miljonairs er "nog steeds miljarden bij krijgen".

Zondag zei Klaver dat met Pro wel valt te praten over hervorming van de arbeidsongeschiktheidsverzekering WIA, maar dat eerst de bezuinigingen daarop van tafel moeten.

Wilders vond het pakket "totaal niet waar dit land op zit te wachten".

JA21-leider Eerdmans zag wel kleine positieve punten die zijn partij had ingebracht, maar die werden volgens hem "volledig tenietgedaan door de lastenverzwaringen".

Spannende dagen

Al met al wordt het een spannende Prinsjesdag en volgen woensdag en donderdag spannende Algemene Politieke Beschouwingen. Met waarschijnlijk harde taal, politieke clashes en opnieuw getrouwtrek.

Of daarbij in één keer duidelijk wordt welke plannen een meerderheid krijgen is maar de vraag. Het kan ook dat het per begroting gaat worden 'uitgevochten' en het nog weken, zo niet maanden, spannend blijft.

Tegelijk zitten maar weinig partijen op verkiezingen en nieuwe chaos te wachten, en dat weten de drie coalitiepartijen van het minderheidskabinet ook.

Prinsjesdag bij de NOS

[Bas BotBerg] wanted to use a portable Bluetooth thermal printer to run off reports on sensor data collected by an ESP32-C3 microcontroller. But as is so often the case these …read more

De Amerikaanse actrice Jean Smart heeft geschiedenis geschreven bij de Emmy Awards die vannacht werden uitgereikt. De 75-jarige actrice is de eerste vrouw die vijf achtereenvolgende jaren een Emmy wint voor haar rol in dezelfde televisieserie.

Smart speelt in de comedyserie Hacks de rol van de oudere komiek Deborah Vance, die gedwongen door haar agent gaat samenwerken met een jonge schrijfster. De HBO-comedy telt vijf seizoenen. Eind mei kwam de serie ten einde.

Het is de achtste Emmy voor Smart. Ze won eerder al in 2000 en in 2001 voor haar gastrol in de serie Frasier. En in 2008 won ze de prestigieuze prijs voor haar bijrol in de serie Samantha Who?

Meer records

Met haar acht Emmy's gaat Smart samen met Julia Louis-Dreyfus en Cloris Leachman aan kop wat betreft meeste Emmy's voor een actrice in de gescheidenis. Kort na de winst van Smart, voegde ook Allison Janney zich in dit rijtje. Zij won voor haar rol in The Diplomat een Emmy voor beste vrouwelijke bijrol in een dramaserie.

En er waren nog meer records. Comedyserie Widow's Bay won veertien onderscheidingen. De serie brak daarmee het record voor een comedyserie dat vorig jaar door The Studio was gevestigd met dertien prijzen.

De Welshe acteur Matthew Rhys schreef geschiedenis met die serie. Hij won als eerste acteur twee Emmy's voor beste hoofdrol in één jaar. Dat is mogelijk doordat de tv-prijs onderscheid maakt tussen dramaseries en komedies/musicals.

Voor Wales

Rhys won eerst voor de Netflix-dramaserie The Beast In Me de prijs voor beste hoofdrol in een miniserie. Later op de avond mocht hij opnieuw naar het podium om de prijs voor beste hoofdrol in de horrorkomedie Widow's Bay.

Hij droeg zijn winst op aan zijn landgenoten in Wales. "Aan de geweldige en goede mensen van Wales, wij zijn een kleine, maar machtige natie." Vervolgens bedankte hij ze in hun eigen taal.

Dit jaar kreeg ziekenhuisdramaserie The Pitt de meeste nominaties. De dramaserie werd 25 keer genomineerd en won uiteindelijk vijf Emmy's. Net als vorig jaar won hoofdrolspeler Noah Wyle de prijs voor beste acteur in een dramaserie. De serie kreeg ook voor het tweede jaar op rij de prijs voor beste dramaserie.

Late Show

De geschrapte Late Show van Stephen Colbert ging ook naar huis met een prijs. De talkshowpresentator gebruikte zijn dankwoord om een lans te breken voor zijn ontslagen personeel: "Als je me grappig vond vanavond: mijn voormalige schrijvers hebben het geschreven".

De Emmy's zijn de belangrijkste Amerikaanse prijzen voor televisieseries.

Een olietanker in de Straat van Hormuz is in brand gevlogen na een botsing op mijnen in de Straat van Hormuz, beweert de Iraanse Revolutionaire Garde. Het Iraanse staatsmedium IRIB zegt dat het gaat om de olietanker El Gaia. De VS stelt dat het schip daar niet voer en dat het bij de kust van Oman werd aangevallen.

Het Iraanse staatsmedium meldt niet wanneer het schip op de mijnen zou zijn gevaren. El Gaia vaart onder Panamese vlag. De laatst ontvangen positie was op 5 september, toen het schip bij de haven van Sohar in Oman lag, is te zien op VesselFinder. Sohar ligt op zo'n 200 kilometer van de Straat van Hormuz.

Marinetraffic, een andere website waarop schepen te volgen zijn, toont het schip voor het laatst op 8 september op de radar, terwijl het iets noordelijker lag.

'In brand gevlogen'

Het schip zou na de explosie van de mijn volledig in brand zijn gevlogen. De Revolutionaire Garde had al eerder gewaarschuwd tegen het gebruik van de zuidelijke route van de Straat van Hormuz omdat daar mijnen zouden liggen. Hoeveel schepen daadwerkelijk door de straat varen, is lastig te verifiëren, maar volgens Iran komen alleen schepen erdoor die de noordelijke route bevaren en daarvoor Iran betalen.

Het Amerikaanse leger bestrijdt het Iraanse bericht. Volgens hen werd het schip vorige maand door een Iraanse raket geraakt en kon het toen niet meer varen. "Dit weekend viel Iran de tanker opnieuw aan met een drone, terwijl het schip voor de kust van Oman lag. De tanker wordt momenteel door een regionale partner weggesleept."

Iran claimt dat het de volledige controle heeft over de Straat, terwijl de Verenigde Staten juist stellen dat de gehele Straat mijnvrij is gemaakt en dat de internationale scheepvaart vrij kan doorvaren.

De 51-jarige Alfredo Goeloe, die zaterdagavond in Rotterdam overleed kort nadat hij door de politie was aangehouden, reed niet op een gestolen fiets rond. Dat bevestigt een woordvoerder van de politie aan NRC.

De politie was in de buurt aan het controleren na een melding van diefstal van een fatbike. Goeloe's fiets was echter niet gestolen, meldt een politiewoordvoerder.

Tot nu toe wilde ook het Openbaar Ministerie geen mededelingen doen over de zaak, maar tegen NRC zegt een woordvoerder van het OM nu dat hij staande werd gehouden en geen identiteitsbewijs kon laten zien. "Vervolgens wilde een van de agenten een identiteitsfouillering doen en toen ging hij ervan door. Daarna is hij aangehouden waarbij de man zich heeft verzet. Vervolgens is hij onwel geworden en dus gereanimeerd."

Onderzoek

Op geverifieerde beelden van 45 seconden van de aanhouding is te zien dat Goeloe zich probeert los te wurmen en dat hij om hulp roept terwijl meerdere agenten hem tegen de grond drukken. De Rijksrecherche doet nog onderzoek naar het incident. De opnames stoppen voordat te zien is dat de 51-jarige man onwel wordt.

Volgens Jaïr Schalkwijk van belangenorganisatie Control Alt Delete, die de nabestaanden bijstaat, was Goeloe naar huis gegaan om medicijnen te halen. "Hij had diabetes", zegt Schalkwijk. Op beelden van de aanhouding is te horen dat Goeloe zelf ook roept dat hij suikerziekte heeft.

Aangifte

Advocaat Gerald Roethoef die de familie van de overleden man bijstaat, zei gisteravond in Pauw en de Wit dat de familie aangifte zal doen.

Gisteravond werd een stille tocht gehouden voor de man. Die verliep aanvankelijk rustig, maar na afloop ontstond er toch onrust en trokken mensen op naar het politiebureau Zuidplein. Het gebouw werd onder meer bekogeld en er werd een vuurtje gesticht. Er werd één arrestatie verricht.

Being able to monitor voltages and currents is essential for many applications, with the national electrical grid being no exception. The obvious complication here is that the voltages and currents …read more

Vertragingen zijn er een dag na een aanval op een trein bij de grens tussen Polen en Oekraïne nog steeds. Evelina zit met een vriendin op een bankje op het perron van Chelm, de eerste stop in Polen, zo'n 25 kilometer van de grens. Ze is uit Kyiv onderweg naar haar zoon die in het buurland studeert en bijna jarig is. Maar hun trein kwam bijna drie uur te laat waardoor ze haar verbinding miste.

Zondag kwamen twee Russische kamikazedrones terecht vlakbij de grens met Polen. Een raakte de locomotief van een Oekraïense passagierstrein, de tweede een tankstation, waardoor een vrachtwagen uitbrandde.

Er waren geen gewonden, maar deze doelbewuste aanval zo dicht bij de grens zien ze in Oekraïne en Polen als een duidelijk signaal. "Het is een waarschuwing voor alle Europese landen", concludeert Evelina. "Dat ze Oekraïne niet moeten helpen."

Via Polen komt de meeste militaire steun en andere hulp Oekraïne binnen. Al langer leiden de onmisbare westerse leveranties tot irritatie in Moskou. Eerder werd in Polen een spoor gesaboteerd en kwamen in Polen Russische drones en raketten naar beneden.

Anderhalve maand geleden kwam een geavanceerde Russische kruisraket terecht midden in een veld in Polen. De Poolse autoriteiten concludeerden dat dit waarschijnlijk geen afzwaaier was, maar een doelgerichte actie om Polen bang te maken.

'Poetin kan je niet vertrouwen'

De oorlog komt steeds dichterbij. Meerdere keren per week moeten gevechtsvliegtuigen van Polen en zijn NAVO-bondgenoten opstijgen vanwege Russische aanvallen op het westen van Oekraïne. In de Poolse grensregio klinkt regelmatig het luchtalarm.

Dat gebeurde ook zondag. In Chelm ging vroeg in de ochtend het luchtalarm af en werden inwoners per sms gewaarschuwd. Een Poolse man van 85 die de voetgangersbrug van het station overloopt, concludeert dat de situatie zeker gevaarlijk is. "Poetin kan je niet vertrouwen", zegt hij. "Hij is een beest. We moeten mobiliseren en ons bewapenen."

Dat bewapenen doet Polen al langer. Het land aan de oostflank van de NAVO loopt in Europa voorop met investeringen in de defensie. Maar tegelijk is er veel discussie over hoe Warschau verder moet reageren op deze steeds verder gaande acties van Rusland.

De Poolse premier Tusk waarschuwt al langer voor volgende escalaties en zelfs mogelijk een direct gewapend conflict met Rusland. "Recente ontwikkelingen laten zien dat de worst-case scenario's mogelijk zijn", reageerde hij na de aanval op de grens.

De premier roept de Polen op om het hoofd koel te houden want paniek speelt juist Rusland in de kaart - maar tegelijk moeten mensen zich wel schrap zetten voor nieuwe escalaties.

En die zullen komen, verwacht de premier. Daarom kondigde Tusk een verhoogde staat van paraatheid af.

Steeds meer een dreiging

Niet iedereen is ervan overtuigd dat Rusland de schuldige is. Op de voetgangersbrug kijkt een Poolse chauffeur naar de Oekraïense passagiers die wachten op hun trein. Hij gelooft niet dat het Russische drones waren. Rusland zou geen baat hebben bij zo'n actie. "Misschien hebben de Oekraïners ze zelf afgevuurd, om Polen de oorlog in te trekken", zegt hij wantrouwig. Ook al heeft hij daar geen bewijs voor.

Maar de meeste Polen twijfelen er niet aan dat dit een volgende escalatie is van Rusland. De 21-jarige Karol komt met een arm om zijn vriendin het station uitlopen. Toen het luchtalarm afging in Chelm, voelde hij eerst "een soort stress", maar daarna las hij dat het ging om een aanval aan de grens.

Volgens de student aan de filmacademie laat het juist zien dat Oekraïne meer geholpen moet worden. "De EU moet gezamenlijk resoluut hiertegen optreden", zegt Karol. "Want het begint steeds meer een dreiging te worden. Niet alleen voor Polen, maar ook voor de EU."

De drie inzittenden die om het leven zijn gekomen bij een crash van een vliegtuigje net over de grens bij Roermond waren drie Nederlanders. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken aan de NOS.

Het vliegtuigje was gisteren om 10.25 uur opgestegen vanuit een klein vliegveld in Hilversum en verdween om 11.18 uur van de radar in de buurt van de Duitse plaats Erkelenz.

De overleden inzittenden waren twee mannen van 57 en 58 jaar en een vrouw van 23 jaar. De 58-jarige man en de vrouw kwamen uit Amsterdam, de 57-jarige man uit Súdwest-Fryslân.

Het is nog onduidelijk waarom het vliegtuigje neerstortte. Twee luchtvaartonderzoekers van de Onderzoeksraad voor Veiligheid doen onderzoek op de plek van het gecrashte vliegtuigje. Het staat wel al vast dat het toestel niet van plan was te landen in Erkelenz, waar een vliegveld is voor kleine vliegtuigen.

De Duitse luchtverkeersleiding meldde dat de piloot contact had opgenomen met de vluchtinformatiedienst vanwege slecht weer voordat de Cessna hoogte verloor en in een veld neerstortte.

Het vliegtuig stond geregistreerd bij de Vliegschool Hilversum. Die heeft alle vluchten stilgelegd totdat de oorzaak van het incident bekend is, meldt het vliegveld in een verklaring. "Met grote bezorgdheid delen wij mee dat op maandagochtend 14 september 2026 een ongeval heeft plaatsgevonden in Duitsland met een van onze vliegtuigen, een Cessna 172. Omstandigheden rondom het incident zijn op dit moment nog onduidelijk", meldt de school op de eigen website.

Zowel de Chinese president Xi als de Amerikaanse president Trump doet de oproep van de topmannen van Amerikaanse AI-bedrijven om de ontwikkeling van de sector te vertragen af als bangmakerij.

De topmannen achter grote westerse AI-bedrijven stelden zaterdag dat de sector te snel groeit om de veiligheid te kunnen waarborgen. Zo zouden AI-agents uit zichzelf cyberaanvallen kunnen uitvoeren, schreef Anthropic-topman Dario Amodei, de ontwikkelaar van Claude, in een essay.

De leiders van ChatGPT, Grok en Gemini schaarden zich achter de oproep.

Amodei stelde ook dat een "Chinese voorsprong op AI een groot gevaar zou vormen voor de Verenigde Staten en de wereld" en pleitte voor beperkingen op de verkoop van geavanceerde AI-chips en apparatuur uit de VS aan China.

President Trump reageerde vandaag dat er al "enorme bevoegdheden op het gebied van strafrecht en regelgeving" zijn. "Er is een ziekelijk complot gaande tegen AI en datacenters, en de enige die daar blij mee is, is China. Wie de strijd om AI wint, wint alles!", schreef hij op zijn platform Truth Social.

Een woordvoerder voor de Chinese president Xi zei tegen verslaggevers dat "verhalen over dreiging, confrontatie en kwaadwillige concurrentie slechts dienen om het proces van wereldwijde AI-regulering te verstoren en in niemands belang zijn".

China waarschuwt wel voor balans

De Chinese autoriteiten stellen wel dat er "een balans tussen ontwikkeling en veiligheid" moet komen. Maar in plaats van vertraging pleitte Chen Yixin, de Chinese minister van Staatsveiligheid, voor nationale wetgeving en ethische richtlijnen om "de belangen van de bevolking en de nationale veiligheid te waarborgen".

Ook riep de minister op tot internationale samenwerking.

De Amerikaanse minister van Financiën en de Chinese vicepremier He Lifeng proberen elkaar voorafgaand aan de top tussen de twee landen volgende week te ontmoeten. He leidt in China de instantie die toezicht houdt op de economische planning van het land, en daaronder valt ook de ontwikkeling van AI.

Naar verwachting zullen Trump en Xi onder meer over AI spreken tijdens de geplande ontmoeting op 24 september.

Veiligheidsdreiging of concurrentiemoord?

De discussie over veiligheid van AI laaide afgelopen tijd op, nadat meerdere voormalige medewerkers van OpenAI (ChatGPT) en Anthropic (Claude) waarschuwden voor mogelijke dreigingen. Een medewerker van Anthropic stelde zelfs dat AI de mensheid zou kunnen uitroeien.

Niet iedereen gelooft in de oprechte bezorgdheid van de AI-topmannen. Zo denken sommigen dat Anthropic en OpenAI angst zaaien zodat er meer regulatie komt door de Amerikaanse regering. Dat zou er in de praktijk op neer kunnen komen dat kleinere bedrijven niet meer met de AI-reuzen kunnen concurreren, omdat ze niet aan de eisen kunnen voldoen.

Zo zei Jensen Huang, topman van AI-chipfabrikant Nvidia, dat de bedrijven zorgen over veiligheid opbliezen omdat ze van plan waren nieuwe cybersecurityproducten te introduceren.

"Wat is een betere manier om vraag te creëren dan door een probleem te scheppen?" zei Huang tijdens een technologieconferentie in San Francisco vorige week. "Wie wil er nu niet dat de markt in een staat van hysterie raakt over zijn product en dat mensen ervoor in de rij staan tot om de hoek?"

De Amerikaanse mode- en kostuumontwerper Bob Mackie is op 87-jarige leeftijd overleden, meldt zijn familie op Instagram. De ontwerper met de bijnamen Guru of Glitter en Sultan of Sequins stond bekend om zijn extravagante ontwerpen vol glitters voor onder anderen Cher, Tina Turner, Diana Ross, Barbra Streisand, Dolly Parton en Madonna.

"Een vrouw die mijn kleding draagt, is niet bang om op te vallen", zei hij ooit in een interview. Mackie tekende de schetsen voor de glitterjurk van Marilyn Monroe, die zij in 1962 droeg toen ze John F. Kennedy voor zijn verjaardag verleidelijk toezong. Het uiteindelijke ontwerp was van Jean Louis.

Ook hedendaagse sterren als Sabrina Carpenter, Taylor Swift, P!nk en Zendaya dragen geregeld zijn ontwerpen. Miley Cyrus droeg tijdens haar optreden van Flowers bij de Grammy Awards in 2024 een glinsterende sliertjesjurk vol met kralen die Mackie in 2002 maakte.

"Mackie heeft zijn 87 levensjaren ten volle geleefd en zijn droom waargemaakt om mode- en kostuumontwerper te worden. Dit is precies wat hij wilde", schrijft de familie op zijn Instagram-account. "Zijn genialiteit en buitengewone ontwerpen zullen voortleven en de wereld schoonheid blijven brengen."

De ontwerper baarde voor het eerst opzien toen hij zangeres Cher voor het Met Gala van 1974 kleedde. Ze verscheen met hem aan haar zijde in een doorschijnende jurk, waarbij haar armen en benen in witte veren waren gehuld.

Men reageerde geschokt op het ontwerp, zei hij in 2025 in Interview Magazine toen hij terugblikte op zijn zes decennia durende carrière. "Ze dachten: dat is geen mode, ze is gewoon naakt in het Metropolitan." Met zijn gedurfde en grensverleggende ontwerpen drukte Mackie in de jaren zeventig een belangrijke stempel op de glamour van Hollywood.

Mackie werd drie keer genomineerd voor een Oscar voor beste kostuumontwerp. Hij won negen keer een Emmy Award voor kostuumontwerp. Twee daarvan kreeg hij voor ontwerpen voor de tournees van Cher, met wie hij een hechte vriendschap onderhield. Ze ontmoetten elkaar in 1967 bij The Carol Burnett Show, toen Mackie Cher mocht kleden.

Elf jaar lang was Mackie verantwoordelijk voor de kostuums van de Amerikaanse sketchshow, die in de jaren zeventig en tachtig elf jaar op CBS te zien was. Hij ontwierp naar schatting duizenden kostuums.

Mackie stond er ook om bekend dat hij af en toe drag queen RuPaul kleedde in de hitshow RuPaul's Drag Race. "Ik weet precies welke outfits van hem zijn, omdat er een ritme in zit, een bepaalde beweging en een gevoel voor verhoudingen en kleurgebruik dat niemand anders op die manier heeft", zei RuPaul in de documentaire Bob Mackie: Naked Illusion uit 2024. "Zo weet je dat iemand iets goddelijks weet te vangen."

There are many uninterruptible power supply (UPS) solutions for the Raspberry Pi that take the form of HATs with a battery on board, but they’re not suitable for every situation. …read more

De verhalen van Jip en Janneke worden in het Urks uitgebracht. Begin oktober verschijnt het boek met de titel Vor alteed maos (Voor altijd vrienden). Eerder verschenen de verhalen van Annie M.G. Schmidt al in het Twents en het Sallands.

De Urker uitgave is daarmee de derde Nedersaksische editie. Met deze vertalingen willen de betrokken organisaties regionale talen onder jongeren levend houden.

Mensen uit Urk

Klaas Barends schreef één Jip en Janneke-verhaaltje in het Urks voor een bundel met Nedersaksische vertalingen. Het smaakte naar meer en al snel kwam hij op het idee voor een volledig Jip en Janneke-boek in het Urks.

Barends zocht mensen om hem te helpen bij het vertalen. Het moesten mensen uit Urk worden die de doelgroep, kinderen uit Urk, goed begrijpen. Hij kreeg acht reacties op een oproep in de krant.

"Het leuke aan de aanmeldingen was dat veel mensen in het onderwijs werkten", vertelt Barends aan Omroep Flevoland.

Niet ieder woord

De groep van negen Urkers boog zich over de vertalingen. Niet ieder woord kon direct vertaald worden. Als voorbeeld geeft Barends de heg waardoor Jip en Janneke in het begin van het boek kruipen.

"Daar is niet een letterlijke Urker vertaling voor. Dan gingen we met elkaar in discussie over welk woord we daarvoor wel moesten gebruiken."

Stichting Urker Taol heeft daarna alle verhalen nagekeken en zorgde ervoor dat er qua spelling één lijn in zat.

De verhalen van Jip en Janneke stammen uit de jaren 50. Tegenwoordig zijn er opvoeders die kritisch zijn op de in hun ogen ouderwetse rolpatronen in de verhalen. Zo bekommert de moeder zich vaak om het huishouden en gaat de vader naar het werk.

Aan de andere kant zijn er ook opvoeders die menen dat de Jip en Janneke-verhalen tijdloos zijn. De twee sluiten vriendschap, beleven avonturen en spelen zoals dat ook nu nog gebeurt.

Niet alleen onder de mensen die met Jip en Janneke zijn opgegroeid is het boek populair. Ook mensen buiten Nederland bleken interesse te hebben. Voor hen verscheen er in 2008 een Engelse vertaling van het boek.

"Ik ben heel boos", zegt Charnelle Babel (37), de vrouw van Alfredo Goeloe. Ze is zeven maanden zwanger van hun eerste kind.

Vanavond vond in Rotterdam-Zuid een stille tocht plaats ter nagedachtenis aan Goeloe. De 51-jarige Rotterdammer overleed zaterdagavond kort nadat hij door de politie was aangehouden aan het Vaarnerkamp. De politie was in de buurt aan het controleren na een melding van diefstal van een fatbike.

Op beelden van de aanhouding is te zien dat meerdere agenten Goeloe tegen de grond drukken terwijl hij om hulp roept.

Wat er precies aan de aanhouding voorafging en hoe Goeloe is overleden, is nog onduidelijk. De Rijksrecherche doet onderzoek naar het incident. Het Openbaar Ministerie wil vanwege dat onderzoek niet inhoudelijk op de zaak reageren.

Aan het eind van de stille tocht werd het onrustig en trokken mensen op naar het politiebureau Zuidplein. Het gebouw werd bekogeld, er werden leuzen geklad en een vuurtje gesticht. Toen ME'ers naar buiten kwamen werden zij ook bekogeld. Er werd één arrestatie verricht.

Beelden van de ongeregeldheden:

Op het Slingeplein in de buurt Zuidwijk verzamelt zich eerder op de avond een groep van ongeveer 200 mensen voor de stille tocht. Babel staat tussen hen in met een wit bord met daarop de tekst 'Stop zinloos politiegeweld'. "De beelden van de dood van mijn man gaan de wereld over. Ik geloof niet meer in de politie", zegt ze. "Mijn kind heeft geen vader meer."

Judith Babel, de moeder van Charnelle, zegt dat de familie het zwaar heeft. Volgens haar was Goeloe die avond op de babyshower van haar dochter en hun ongeboren kind. "Hij vertrok op de fatbike van zijn vrouw. We wilden taart gaan eten die hij had besteld, maar hij kwam maar niet."

Volgens Jaïr Schalkwijk van belangenorganisatie Control Alt Delete, die de nabestaanden bijstaat, was Goeloe naar huis gegaan om medicijnen te halen. "Hij had diabetes", zegt Schalkwijk. Op beelden van de aanhouding is te horen dat Goeloe zelf ook zegt dat hij suikerziekte heeft.

Politiegeweld

Gemiddeld overlijden ongeveer zeven mensen per jaar na het gebruik van geweld door de politie. Sommige slachtoffers overlijden omdat ze worden neergeschoten, anderen komen om tijdens een arrestatie of vlak erna in de politiecel. In die situaties hebben agenten bijvoorbeeld fysiek geweld gebruikt.

Control Alt Delete houdt deze cijfers bij. Volgens hen is de Rotterdammer dit jaar het tweede dodelijke slachtoffer na het gebruik van geweld door de politie.

Vraagtekens bij optreden

Omstanders zetten vraagtekens bij het politieoptreden. "Hoe vaak ik hem 'help' heb horen roepen", zegt Sylvana Elbers, die het incident vanaf haar balkon zag. "Wat ik gezien heb, wil ik niet nog een keer zien. Op een gegeven moment zag ik zeven agenten op hem zitten."

Burgemeester Carola Schouten zegt geraakt te zijn door het overlijden van Goeloe. "Mijn gedachten gaan uit naar zijn nabestaanden: familie, vrienden en geliefden. Ook voor het Rotterdams politiekorps is deze gebeurtenis zeer ingrijpend."

Schouten zegt de vele vragen over de toedracht te begrijpen. "Juist daarom is het van groot belang dat er zorgvuldig en onafhankelijk onderzoek wordt gedaan naar wat er precies is gebeurd."

Rusland en Oekraïne gaan volgens de Amerikaanse president Trump elkaars energievoorzieningen niet meer aanvallen. Dat zei Trump op zijn platform Truth Social, zonder verdere details te geven. De Oekraïense president Zelensky heeft in een reactie gezegd dat Oekraïne "niet overtuigd is dat Rusland bereid is zich aan enig akkoord te houden".

"Als onze partners klaar zijn om te garanderen dat Rusland zich daadwerkelijk onthoudt van aanvallen op ons elektriciteitssysteem, andere energievoorzieningen, kritieke infrastructuur en voedseltoevoerroutes, dan zijn wij uiteraard klaar om een overeenkomstige stopzetting van onze aanvallen te garanderen", zegt Zelensky.

Oekraïne heeft de afgelopen maanden zware aanvallen uitgevoerd op de Russische olie-industrie. Hierdoor ontstonden er tijdelijk tekorten op de brandstofmarkt in Rusland. Moskou reageerde met aanvallen op Oekraïne en nam daarbij ook enkele tankstations onder vuur. Eerder viel Rusland elektriciteitscentrales in Oekraïne aan.

Trump riep gisteren Oekraïne op om te stoppen met het aanvallen van de Russische olie-infrastructuur, omdat dat volgens hem leidt tot een brandstoftekort . "Er zijn genoeg andere doelen. Val de dieselproductie niet aan. Dat schaadt de wereld", zei hij tegen journalisten bij het Irish Open-golftoernooi, op een golfbaan in Ierland die Trumps naam draagt.

Geen reactie Moskou

Zelensky zei op de Oekraïense televisie dat hij ergens volgende week in New York met Trump wil praten over een staakt-het-vuren op zee en rond energievoorzieningen. "Het is belangrijk om in Oekraïne te zijn, maar als er een kans is om hier vooruitgang te boeken, dan moeten we dat zeker doen", zei Zelensky.

Moskou heeft niet gereageerd op de woorden van Trump over het staken van de aanvallen op energievoorzieningen. Kremlin-woordvoerder Peskov zei eerder vandaag wel over de oproep van Trump dit weekend dat elke oproep aan Kyiv om de aanvallen op civiele economische infrastructuur te staken "alleen maar kan worden toegejuicht".

Het Openbaar Ministerie in België eist vijf jaar cel tegen de Nederlandse strafrechtadvocaat Cem Polat. Hij wordt verdacht van het doorspelen van vertrouwelijke informatie aan een Belgische drugsbaron.

Polat was volgens het OM onderdeel van de criminele organisatie van Flor Bressers, de hoofdverdachte in een geruchtmakende Belgische strafzaak. Polat ontkent dat hij iets verkeerd heeft gedaan.

Bressers wordt beschouwd als een van de grootste cocaïnehandelaren van Europa en als een zakenpartner van de voortvluchtige 'Bolle' Jos L.

In een extra beveiligde rechtbank in Brussel eiste het OM vandaag de maximale gevangenisstraf van 20 jaar tegen Bressers voor de smokkel van duizenden kilo's cocaïne. In de zaak staan 31 verdachten terecht, onder wie de top van zijn organisatie en opvallend genoeg ook advocaten.

Eindigen als Wiersum

Raadsman Cem Polat speelde volgens het OM drie keer processen-verbaal door aan Bressers, nadat verdachten uit zijn organisatie in Nederland waren aangehouden. Polat stond deze verdachten bij.

In één geval nam hij volgens justitie de zaak over van een pro deo-advocaat, die weigerde het strafdossier te verstrekken. Bressers dreigde vervolgens in chatberichten aan anderen dat deze raadsman moest opletten dat hij niet zou eindigen als de vermoorde advocaat Derk Wiersum. Uiteindelijk lukte het om Polat op de zaak te krijgen.

Een andere verdachte is de in België bekende ex-advocaat Pol Vandemeulebroucke. Volgens het OM speelde ook hij politiestukken door aan Bressers, die op dat moment nog gezocht werd.

Vandemeulebroucke is al eerder veroordeeld voor het helpen van een drugsbende en wat het OM betreft gaat hij opnieuw de gevangenis in. Ook tegen hem is de eis vijf jaar cel.

Quincy Promes

Het Belgische federaal parket vermoedt dat de twee advocaten alleen maar verdachten bijstonden om Bressers op de hoogte te kunnen brengen van bevindingen uit het politiedossier en om arrestanten duidelijk te maken dat ze hun mond moesten houden. Door informatie door te spelen, maakten zij volgens het OM deel uit van Bressers criminele organisatie.

Cem Polat die eerder de van drugshandel verdachte voetballer Quincy Promes verdedigde, spreekt de beschuldigingen tegen. Hij zegt: "Volgens de in Nederland geldende wetgeving heb ik mijn werk als advocaat gedaan. Kennelijk wordt thans in België onderzocht of die werkzaamheden naar Belgisch recht een strafbaar feit opleveren."

Polat noemt dat "juridisch bezien uiterst merkwaardig, aangezien ik überhaupt niet als raadsman in België heb opgetreden". Hij voegt eraan toe dat hij in Nederland altijd "binnen de kaders van de strafwetgeving" heeft gehandeld.

Gelijk gekregen

Verder wijst Polat erop dat hij eerder al door verschillende instanties in het gelijk is gesteld, zoals bij de Raadkamer in Brugge. "In Nederland heeft op verzoek van het Nederlandse OM de Deken zich over deze kwestie gebogen en is het onderzoek gesloten zonder gevolg. Overigens heeft ook dit OM geen strafrechtrechtelijk verwijt gezien.

Polat zegt het vonnis in de Belgische strafzaak vol vertrouwen tegemoet te zien.

Naast een Belgische advocaat heeft hoofdverdachte Bressers zelf overigens ook een Nederlandse advocaat: Yehudi Moszkowicz. Ook hij is al eens aangehouden op verdenking van lidmaatschap van de criminele organisatie van zijn client, maar daar niet voor vervolgd.

Via Antwerpen

Het megaproces tegen de drugsbende van Bressers draait om de smokkel van grote hoeveelheden cocaïne via de haven van Antwerpen. Daarvoor werd waterzuiveringsbedrijf Kriva Rochem als dekmantel gebruikt.

De zaak begon met de vondst van 3200 kilo cocaïne in een container die bestemd was voor het bedrijf. Uit onderschept chatverkeer bleek vervolgens dat al zo'n 16.000 kilo via dezelfde route was gesmokkeld.

Met zijn drugshandel zou Bressers honderden miljoenen hebben verdiend. Hij stuurde zijn organisatie aan vanaf een luxejacht op de Seychellen en andere locaties, stelt het OM. In 2022 werd hij in Zwitserland gearresteerd.

Het Kriva Rochem-proces verliep tot nu toe buitengewoon rumoerig, met hoogoplopende ruzies in de rechtszaal. Vorig jaar liet de rechtbank zelfs twee advocaten de zaal uitzetten. In januari besloten de rechters de zaak te behandelen zonder het OM of de verdediging nog aan het woord te laten.

Deze beslissing leidde tot boosheid, de aanstelling van nieuwe rechters en vertraging. Vandaag kwam het federaal parket dan toch met strafeisen in de zaak en ook de verdediging mag de komende dagen alsnog pleiten.