Aggregator

Arme Hongaarse kiezers worden betaald om Fidesz te stemmen

2 hours 22 minutes ago

Of mensen hier geld krijgen voor hun stem? Nee, op de rommelmarkt van Tiszabura op het Hongaarse platteland houden de verkopers vol dat dit echt niet gebeurt. Het zou allemaal een complot zijn van de oppositie om de partij van Viktor Orbán in diskrediet te brengen.

De meeste mensen hier hebben geen zin om met journalisten te praten. De meerderheid is Roma en er is te veel wantrouwen. Maar de 27-jarige Robert wil zijn verhaal wel kwijt.

Hij komt in een rode Suzuki langsrijden, maar stopt om te vertellen hoe het zit. Natuurlijk stemt hij Fidesz. "Ze hebben heel veel gedaan voor families en jonge mensen. Zodat ze huizen kunnen kopen met leningen, noem maar op", zegt Robert. "We hebben veel financiering hier van de staat gekregen".

Onthullende documentaire

Dat blijkt ook uit de nieuwe weg door het dorp waaraan gewerkt wordt. Dit is de wortel die Fidesz de kiezers voorhoudt. Dorpen die de partij steunen, krijgen subsidies. Plekken waar Fidesz niet de dienst uitmaakt, hebben volgens critici grote moeite om geld te krijgen van de overheid. Maar het gaat nog veel verder. Want in een documentaire werd onthuld dat inwoners van armere dorpen zoals Tiszabura op grote schaal omgekocht worden voor hun stem.

De film De Prijs van een Stem kwam twee weken geleden uit en is al twee miljoen keer bekeken. Documentairemaker Áron Tímár is overweldigd door alle aandacht. Het was een praktijk waar al langer over gesproken werd, maar die niet eerder zo uitgebreid werd blootgelegd.

Stemmen ronselen

Tímár en zijn collega's spraken met hooggeplaatste figuren, onder meer bij de politie, en lokale 'fixers' die voor de betalingen zorgden. Dit gebeurde bij eerdere verkiezingen ook al, zelfs voordat Orbán aan de macht kwam. Alleen zou Fidesz deze praktijk nog verder hebben uitgebreid.

Vorige zomer zou een plan zijn opgetuigd om deze verkiezingen maar liefst 500.000 stemmen te ronselen. "Dat is significant, zeker als de uitslag dicht bij elkaar ligt", zegt Tímár buiten zijn kantoor in Boedapest tegen de NOS. "Dit kan net het verschil maken."

Correspondent Christiaan Paauwe maakte afgelopen week een reportage over de campagnes van de kandidaten:

Naar verwachting zullen tussen de vijf en zes miljoen mensen stemmen zondag. Oppositiekandidaat Péter Magyar staat met zijn Tisza-partij zo ver voor in de peilingen, dat Tímár alsnog verwacht dat hij zal winnen.

Tímár was vroeger activist en heeft zich met een nieuwe actiegroep gericht op verkiezingsintegriteit. Uit hun onderzoek blijkt dat mensen in arme dorpen enkele tientallen euro's krijgen voor een stem, of een zak aardappelen, of zelfs drugs.

Naast de spreekwoordelijke wortel, wordt in dorpen zoals Tiszabura ook de stok gehanteerd, zegt Tímár. Kiezers die Fidesz niet steunen kunnen bijvoorbeeld hun baan verliezen.

Omkooppraktijken

De aanpak past in een breder patroon van stappen waarmee het speelveld naar de hand van Fidesz is gezet. De meeste grote tv-stations en kranten zijn overgenomen door vrienden van Orbán.

Overheidsgeld wordt gebruikt voor posters die officieel niet over de verkiezingen gaan, maar toevallig wel politieke aanvallen op Oekraïne of steun voor Orbán afbeelden. Zijn de verkiezingen zondag wel democratisch te noemen? "Dat wel, maar ze zijn niet eerlijk", zegt Tímár. "Dit is niet Rusland. Maar ook geen Oostenrijk."

Volgens Géza Vavrik, voormalig burgemeester in Tiszabura, is het een bekende praktijk. Op de markt wordt hij uitgefloten omdat hij een aanhanger van oppositieleider Magyar zou zijn. Maar zelf zegt hij dat hij onafhankelijk is.

Bij vorige verkiezingen vroegen volgens hem 700 mensen om hulp bij het stemmen, zegt Géza. Dat terwijl misschien tien of twintig niet kunnen lezen en schrijven. "De persoon die mee mag als vertegenwoordiger, kan kijken of ze stemmen zoals is afgesproken. Zodra dat is gebeurd, wordt deze kiezer betaald."

Mariann (42) is met haar dochtertje op de rommelmarkt wat speelgoed en keukengerei uit dozen aan het vissen. Ze is afkomstig uit Tiszabura, maar ze is verhuisd en deze dag op bezoek bij haar moeder.

Iedereen weet af van de omkooppraktijken, zegt Mariann. Zelf heeft ze er nooit aan meegedaan, dat doen vooral laagopgeleide mensen in het dorp, zegt ze. Het maakt haar woest. "Ik snap niet dat mensen dit doen voor 5000 of 10.000 forint", zegt ze voordat ze wegrijdt. "Het helpt niks! Het dorp staat stil en het gaat bergafwaarts."

Maar Fidesz-aanhanger Robert wuift alle onthullingen weg. "Het is totaal opgeblazen. Iedereen wil de macht, iedereen wil de kroon." Dan moet hij door. "Hup Fidesz, hup Hongarije!" En hij scheurt weg in zijn rode Suzuki.

Noodtoestand en duizenden evacuaties in Nieuw-Zeeland om naderende orkaan

3 hours 6 minutes ago

In Nieuw-Zeeland zetten bewoners van het Noordereiland zich schrap voor de komst van orkaan Vaianu. Inwoners moeten zich opmaken voor windsnelheden tot zo'n 130 kilometer per uur en zware regenval. Naar verwachting komt de orkaan in de komende uren aan land.

De autoriteiten waarschuwen dat er overstromingen en aardverschuivingen kunnen ontstaan. Op sommige plekken langs de kust staat het water al zes meter hoger dan gebruikelijk, onder meer in de buurt van Auckland, de grootste stad van het land.

Noodtoestand

In verschillende regio's op het Noordereiland is de noodtoestand uitgeroepen. Duizenden mensen in het gebied hebben te horen gekregen dat ze moeten evacueren. De autoriteiten waarschuwen mensen dat er golven van 13 meter hoog worden verwacht.

Premier Luxon heeft gezegd dat inwoners rekening moeten houden met veel schade en bijvoorbeeld stroomuitval. Ook riep hij op om naar elkaar om te kijken. "Als het kan, ga dan ook even bij de buren langs en kijk hoe het met ze gaat."

In 2023 werd Nieuw-Zeeland getroffen door orkaan Gabrielle. Elf mensen kwamen toen om het leven en duizenden mensen raakten hun huis kwijt, onder meer door vele aardverschuivingen. Het was een van de grootste natuurrampen in Nieuw-Zeeland deze eeuw.

Wekdienst 11/4: VS en Iran onderhandelen in Pakistan over vrede • Begin songfestivalseizoen

3 hours 31 minutes ago

Goedemorgen! In Islamabad onderhandelen delegaties van de VS en Iran over het einde van de oorlog. En het songfestivalseizoen trapt af met een preparty in Amsterdam.

Het weer: het is eerst droog en af en toe schijnt de zon. Geleidelijk neemt de bewolking toe en vanuit het zuidwesten volgt regen. Er waait een matige zuidoostenwind en het wordt 16 tot 21 graden. De komende dagen is het overwegend droog en schijnt af en toe de zon. Het is ongeveer 14 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

De Artemis II-bemanning is terug op aarde. Hun capsule landde iets na 02.00 uur in de Stille Oceaan, voor de kust van San Diego in Zuid-Californië. Met de bemanningsleden gaat het uitstekend, liet missiecommandant Reid Wiseman direct na de landing weten. Zij worden nog onderzocht om te zien welke impact de reis op hun lichaam heeft gehad.

De Artemis II was ruim een week onderweg. Aan boord waren vier astronauten: de drie Amerikanen Reid Wiseman (50), Victor Glover (49) en Christina Koch (47) en de Canadees Jeremy Hansen (50).

Na de landing dobberden de astronauten eerst nog een tijd in de capsule in de oceaan voordat ze werden opgehaald. Dit gebeurde met vier helikopters, die hen omhoogtakelden en naar een marineschip brachten.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Er is veel te doen over het aanstaande werkbezoek van premier Jetten en het koningspaar aan de VS. Ondanks alle kritiek gaat dit bezoek wel door: waarom?

Welke belangen spelen mee? Wat kunnen we verwachten? En het kabinet liep tegen een probleem aan in de Eerste Kamer. Wat was dat? Dit alles bespreken Simone Weimans, Jorn Jonker en Marleen de Rooy in Rondje 101.

Fijne dag!

Ombudsman over bijstandsbesparingen: 'Kabinet laat allerzwaksten stikken'

4 hours ago

Het kabinetsplan om te besparen op de bijstand krijgt veel kritiek van economen en andere onderzoekers. Volgens hen wordt het daarmee voor de staatskas op de lange termijn juist duurder. Daarbovenop dupeert het kabinet de allerarmsten in de samenleving, vindt Nationale ombudsman Reinier van Zutphen. Hij heeft een kritische brief gestuurd naar minister Aartsen van Werk en Participatie.

De bijstand is bedoeld voor mensen die zo weinig verdienen dat ze niet kunnen rondkomen. Vaak leven ze onder het sociale minimum. Dan nog maakt rond de 35 procent van de rechthebbenden er geen gebruik van. Het gaat om zo'n 210.000 mensen en hun gezinnen, volgens berekeningen.

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, de Staatscommissie rechtsstaat en onderzoekers in opdracht van de overheid hebben bekeken hoe dat komt: het systeem is te ingewikkeld en burgers zijn bang voor terugvorderingen. Vaak weten mensen ook niet dat ze recht hebben op een uitkering, bijvoorbeeld omdat ze wel een baan hebben, maar weinig verdienen.

30 miljoen besparen

De aanstaande Wet proactieve dienstverlening zou dat probleem moeten aanpakken. De wet maakt het voor landelijke overheden mogelijk om gegevens uit te wisselen met gemeenten. Zo weten gemeenten welke burgers in armoede leven en kunnen ze hen wijzen op de regelingen waarop ze recht hebben: bijvoorbeeld een aanvulling op de AOW-uitkering, arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en de bijstand. Zo moeten meer mensen krijgen waar ze recht op hebben.

Maar in de voorjaarsnota zei het kabinet die proactieve dienstverlening niet te zullen toepassen op de algemene bijstand. De verwachting is dan dat een pot geld, gereserveerd voor bijstandsgerechtigden, blijft liggen. Zo wil het ministerie 30 miljoen per jaar besparen.

Raakt kwetsbare burgers

"Dit geeft een raar signaal af. De overheid anticipeert erop dat burgers geen gebruik maken van de voorzieningen waar ze al recht op hebben. Dat vind ik niet behoorlijk", zegt onderzoeker staats- en bestuursrecht Fatma Çapkurt van Universiteit Leiden. "Ik begrijp dat de overheid moet bezuinigen, maar dit kabinet doet dit over de rug van financieel zeer kwetsbare burgers. Dat is een verkeerde keuze."

"Dit raakt mensen die moeten kiezen tussen schoenen voor de kinderen en brood op vrijdag. Zo basaal is het", zegt ombudsman Van Zutphen. "Het gaat om werkende armen en mensen onder het bestaansminimum. Wij weten hoe we deze mensen kunnen bereiken en er zijn plannen. Dan kiest het kabinet met een pennenstreek ervoor om dat niet te doen. Ik kan er met mijn hoofd niet bij."

Problematische schulden

Dit is een heel onverstandige maatregel als je geld wil besparen, zegt Jasper van Dijk, econoom en onderzoeker bij het Instituut voor Politieke Economie. Niet-gebruik zorgt ervoor dat mensen onnodig in armoede leven, met alle gevolgen van dien.

"Dat mensen niet de uitkeringen krijgen waar ze recht op hebben leidt tot geldstress, ziekteverzuim en productiviteitsverlies. Dat zorgt er dan vaak voor dat je rekeningen niet kunt betalen en in de schulden komt."

Dit zijn kosten die uiteindelijk bij de overheid terechtkomen. Geen onderzoeker of instelling heeft tot nu toe een prijskaartje daarop kunnen plakken, blijkt uit een rondvraag.

Een onderzoek naar problematische schulden geeft wel een indicatie. De maatschappelijke kosten zijn minstens 8,5 miljard per jaar of bijna 1 procent van het bruto binnenlands product. Burgers informeren over hun recht op bijstand zou juist een manier zijn om problematische schulden terug te dringen, volgens het rapport. Daar wil het kabinet dus een streep door zetten.

"Als de overheid op deze manier wil bezuinigen, vind ik het wel heel scheef", zegt onderzoeker Van Dijk. "Het gaat om mensen die onder bijstandsniveau leven. Juist bij die mensen loopt de emmer het snelst over."

Wet gaat door, zonder bijstand

De Wet proactieve dienstverlening moet op 1 juli ingaan. De Tweede Kamer stemt er later deze maand over.

Als de wet wordt aangenomen wordt die proactieve dienstverlening nog steeds toegepast, bijvoorbeeld voor mensen die geen volledige AOW krijgen en recht hebben op een aanvulling daarop. Maar de algemene bijstand valt volgens het kabinetsplan buiten de boot.

Podcast De Dag: de (on)breekbare macht van Viktor Orbán

4 hours 4 minutes ago

In Hongarije lijkt voor het eerst in 16 jaar de positie van minister-president Viktor Orbán te wankelen. Zijn uitdager Péter Magyar staat in de peilingen voor de verkiezingen van morgen ruim op hem voor. Is de methode-Orbán uitgewerkt? Maar laat Orbán zich wel wegstemmen?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Europacorrespondent van Nieuwsuur Saskia Dekkers komt al jaren in Hongarije en is er ook nu weer. Ze zag hoe in een land dat in de greep is (en wordt gehouden) door Viktor Orbán toch opeens iets ging schuiven. In de podcast vertelt ze hoe Orbán in de vele jaren dat hij aan de macht is de rechtsstaat steeds verder afbrak en hoe het kan dat de nieuwkomer Magyar toch opeens die macht lijkt te kunnen breken.

"Ik merk dat er een enorme spanning in de lucht hangt. In de zestien jaar dat ik in Hongarije kom, heb ik dit nog nooit meegemaakt."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

ME grijpt in bij kampioensfeest ADO Den Haag

7 hours 46 minutes ago

De mobiele eenheid heeft ingegrepen bij een kampioensfeest van ADO Den Haag. Toen de feestvierende mensenmassa zich wilde verplaatsen naar het centrum, voerde de ME charges uit, meldt Omroep West.

SC Cambuur speelde vrijdagavond gelijk tegen FC Den Bosch. Daarmee was de titel voor ADO, dat niet meer in te halen is door de club uit Leeuwarden.

De supporters vierden eerst feest op de Hoefkade, in de Transvaalbuurt. Honderden fans waren daar bijeengekomen, nadat was uitgelekt dat de selectie van ADO Den Haag in een horecagelegenheid ging kijken naar de beslissende wedstrijd.

Rond 23.30 uur trokken ADO-supporters de binnenstad in. Tientallen ME'ers voerden charges uit om de feestvierders hier weg te krijgen. Iets voor middernacht was de rust teruggekeerd.

Artemis II is terug op aarde, bemanning 'maakt het uitstekend'

8 hours 54 minutes ago

De Artemis II-bemanning is terug op aarde. Hun capsule landde iets na 02.00 uur in de Stille Oceaan, voor de kust van San Diego in Zuid-Californië.

Met de bemanningsleden gaat het uitstekend, liet missiecommandant Reid Wiseman direct na de landing weten. Zij worden nog onderzocht om te zien welke impact de reis op hun lichaam heeft gehad.

Zo kwamen de vier terug op aarde:

De Artemis II was ruim een week onderweg. Aan boord waren vier astronauten: de drie Amerikanen Reid Wiseman (50), Victor Glover (49) en Christina Koch (47) en de Canadees Jeremy Hansen (50).

Na de landing dobberden de astronauten eerst nog een tijd in de capsule in de oceaan voordat ze werden opgehaald. Dit gebeurde met vier helikopters, die hen omhoogtakelden en naar een marineschip brachten.

Er werd met spanning uitgekeken naar de terugkeer. Bij binnenkomst in de dampkring kreeg het hitteschild van de Orion-capsule namelijk temperaturen tot ruim 2700 graden te verduren. Bij de eerste tests in 2022 raakte het schild zwaarder beschadigd dan vooraf gedacht.

Op de terugweg bedankte de bemanning Nederland. "We willen graag onze dank uitspreken aan het ESA Airbus-team en aan onze vrienden in Nederland en Duitsland", zei missiecommandant Wiseman.

Nederland is lid van de Europese ruimteorganisatie ESA, die het achterste deel van het NASA-ruimteschip heeft ontwikkeld. Daarin zitten de motoren, zuurstof, water en de temperatuurregeling. De elektriciteit aan boord van de Orion wordt opgewekt met zonnepanelen die zijn ontwikkeld en gebouwd door Airbus Nederland uit Leiden.

Achterkant maan

Het was voor het eerst sinds 1972 dat mensen weer richting de maan gingen. Het doel van de missie was om langs de achterkant van de maan te vliegen en de systemen te testen voor toekomstige maanlandingsmissies. Dinsdag vloog de Artemis II langs de achterkant van de maan en naderde het oppervlak tot op 6545 kilometer. De astronauten maakten beelden van dit deel van de maan.

Met die vlucht werd ook direct een afstandsrecord gevestigd. Nog nooit waren mensen zo ver de ruimte in geweest: 406.773 kilometer.

Zelfrijdende Tesla's mogen de weg op in Nederland, eerste land in Europa

10 hours 55 minutes ago

Zelfrijdende Tesla's mogen de weg op in Nederland. De RDW heeft goedkeuring gegeven voor het rijhulpsysteem Full Self Driving Supervised (FSD). Nederland is het eerste land in Europa waar Tesla dit systeem mag gebruiken.

Het rijhulpsysteem werd anderhalf jaar onderzocht en getest. Als het systeem goed wordt gebruikt, levert het een positieve bijdrage aan de verkeersveiligheid, concludeert de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW). Hierbij benadrukt de dienst dat de bestuurder altijd verantwoordelijk blijft en de controle moet houden.

Op je telefoon kijken of een boek lezen achter het stuur, mag dus niet. Een automobilist moet altijd de ogen op de weg houden en in staat blijven om het stuur over te nemen. De RDW stelt daarom dat de auto's met het FSD-systeem niet zelfrijdend zijn, maar dat ze de bestuurder ondersteunen.

Het systeem checkt tijdens het rijden of de bestuurder voldoende oplet. Als dat niet zo is, gaat er een melding af en moet de bestuurder bewijzen dat hij wel alert is. In het uiterste geval kan het systeem tijdelijk niet meer worden ingeschakeld.

Aanvraag Europese Commissie

Mogelijk mogen de zelfrijdende Tesla's straks in de hele Europese Unie de weg op. De RDW gaat hiervoor een aanvraag indienen bij de Europese Commissie. De EU-lidstaten zullen hier vervolgens over stemmen.

In de Verenigde Staten zijn Tesla's met het FSD-systeem al langer toegestaan. De voertuigen in de VS zijn volgens de RDW niet één op één te vergelijken met de zelfrijdende Tesla's die straks in Nederland rondrijden. In de Verenigde Staten gebruiken de auto's andere softwareversies.

Presentator Frank van Leeuwen wint finale van De slimste mens

12 hours 37 minutes ago

"Wat weet je van Ben van der Burg?" Dat was de beslissende vraag in de grande finale van De slimste mens waarmee journalist Frank van Leeuwen de kennisquiz heeft gewonnen.

Van Leeuwen is presentator van het WNL-programma Goedemorgen Nederland. In de eindstrijd stond hij tegenover actrice Delilah Warcup-van Eyck en theatermaker en toneelschrijver Bibi Roos. Na de zogenoemde 3-6-9-ronde en onder meer de puzzelronde viel Roos als eerste af.

In het slotduel ging het nek-aan-nek tussen Van Leeuwen en Warcup-van Eyck. Uiteindelijk wist Van Leeuwen genoeg over oud-schaatser Ben van der Burg om de laatste seconden van Warcup-van Eyck weg te spelen.

Van der Burg is geregeld bij Goedemorgen Nederland te gast als tech-expert. "Er waren een paar milliseconden waarin ik dacht: ik weet hier drie goede antwoorden op. Daarna flitste door mijn hoofd: wacht even, ik ga nu winnen!"

Van Frank naar Frank

De wisseltrofee werd uitgereikt door neurobioloog en schrijver Brankele Frank. Zij was vorig jaar de winnaar van de kennisquiz. "Van Frank naar Frank", zei Brankele Frank. "En ik kreeg hem ook van een Frank, dus het lijkt erop dat er een patroon in te ontdekken valt."

Van Leeuwen noemde zijn deelname een "waanzinnig avontuur". Hij bedankte onder meer zijn partner voor zijn hulp met de voorbereidingen voor de quiz. "Dan lag ik in bed en wilde ik net slapen en dan zei Thijs: Wat weet je van politionele acties?"

Van Leeuwen begon de finaleaflevering met het inlossen van een belofte. Als hij de finale zou halen, zou hij gaan jongleren. "Met slimste mens mokken?", had jurylid Paulien Cornelisse voorgesteld. Hoewel hij naar eigen zeggen 'zweethandjes' had, lukte het toch. "Ik vond het doodeng", zei hij opgelucht.

27e seizoen

De slimste mens van KRO-NCRV is al jarenlang een van de best bekeken programma's op de Nederlandse televisie. De afleveringen van de finaleweek zijn door ruim een miljoen mensen bekeken.

Het programma startte in de zomer van 2012 en beleefde nu zijn 27e seizoen. Sinds 2025 wordt het programma gepresenteerd door Herman van der Zandt. De eenkoppige-jury bestaat uit schrijver en cabaretier Paulien Cornelisse.

Inwoners en politici Groene Hart spreken zich uit tegen windmolenplannen

13 hours 7 minutes ago

Bewoners en politici uit het Groene Hart hebben zich bij de provincie Zuid-Holland uitgesproken tegen de komst van windturbines in de regio. Tijdens een twaalf uur durende hoorzitting uitten tientallen sprekers bij de Provinciale Staten hun kritiek op de plannen voor het open polderlandschap.

De provincie heeft momenteel drie plekken op het oog voor windturbines in en rond het Groen Hart: de Vierambachtspolder in Kaag en Braassem en twee locaties langs de N11 bij Alphen aan den Rijn. Op deze plekken is volgens de provincie ruimte voor in totaal 27 windturbines van 240 meter hoog.

Aanvankelijk zag de provincie mogelijkheden voor nieuwe windturbines op elf locaties, maar dat leidde tot veel maatschappelijk en politiek verzet. De provincie kreeg honderden schriftelijke reacties (zienswijzen) binnen.

Insprekers kritisch

Het provinciebestuur heeft voorgesteld om de drie locaties op te nemen in de omgevingsvisie, het document waarin de ruimtelijke plannen van de provincie staan. Over de voorgestelde herziening van het omgevingsbeleid was vandaag een hoorzitting, waarbij inwoners en betrokkenen de kans kregen om hun mening te geven over de voorgestelde plannen.

Ruim honderd insprekers, onder wie bewoners, raadsleden en wethouders uit Alphen aan den Rijn, Leiden, Delft en de Krimpenerwaard, hadden zich voor de hoorzitting aangemeld.

Een aantal van hen heeft zorgen over de regels van de provincie om huizen te bouwen, maar de meesten wilden hun mening geven over windenergie, schrijft Omroep West. Op een enkeling na die er positief over was, klonk er vooral afkeuring.

'Onmenselijk en onredelijk'

Zo ziet de Alphense wethouder Gert van den Ham liever dat de voorgestelde locaties uit de plannen verdwijnen. "We moeten constateren dat het grootste deel van de doelstelling voor duurzame energie behaald moet worden in drie van de dertien gemeenten in onze regio", zei hij namens de gemeenten. "We hebben al aangegeven dat dit onevenredig, onmenselijk en onredelijk is."

"Hoeveel mag er kapot, om uw doelstelling te halen", vroeg Kaag en Braassems VVD-raadslid Aad Blom namens meerdere partijen aan de Statenleden. "Lokaal is deze koers afgewezen, toch ligt dit plan nu voor. Als de provincie doorgaat, zet het de bestuurlijke verhoudingen ernstig onder druk", zei hij.

De tegenstanders zijn bezorgd over het effect op weidevogels, het geluid dat de windturbines maken en het gebrek aan draagvlak.

Begrip voor kritiek

Zuid-Hollands gedeputeerde Arno Bonte gaf tijdens de hoorzitting aan de kritiek van de tegenstanders te begrijpen. "We zullen onszelf minder afhankelijk moeten maken van energie uit het buitenland, zeker niet uit instabiele regimes waar het de laatste tijd nu nog instabieler is", zei hij.

De locaties die zijn aangewezen, zijn volgens Bonte de meest logische om mee aan de slag te gaan. "Ik snap op zichzelf dat een lokale gemeente zegt: dit had ik liever anders gezien. Maar we denken dat het hier goed kan. Veel locaties zijn langs de N11 bijvoorbeeld", zei hij. "Dus met minimale overlast zorgen we dat we in onze lokale energievoorziening voorzien."

Later debat

Provinciale Staten praten de komende twee maanden verder over het omgevingsbeleid. Ze kijken dan ook naar de herzieningen en de voorgestelde zoekgebieden voor windenergie.

Op 3 juni moet er een definitief besluit vallen. Dan moet duidelijk worden wat het plan gaat worden voor de windturbines in het Groene Hart.

Estland onderschept Russische schaduwvloot niet: 'Risico op militaire escalatie'

13 hours 32 minutes ago

Estland onderschept geen schepen van de Russische schaduwvloot, uit vrees dat het een militaire reactie van Moskou uitlokt. Dat zegt de Estse marinecommandant Ivo Vark in gesprek met persbureau Reuters. "Het risico op militaire escalatie is gewoon te groot", aldus Vark.

De afgelopen tijd hebben meerdere Europese landen tankers van de schaduwvloot onderschept. De schaduwvloot is een groep van honderden schepen die Rusland gebruikt om sancties te ontduiken. De schepen varen vaak onder de vlag van een ander land, om zo niet op te vallen. Ook schakelen ze hun transponder uit, zodat ze niet goed zichtbaar zijn.

In mei vorig jaar liet Estland weten dat Rusland met een gevechtsvliegtuig het NAVO-luchtruim binnendrong toen Estland probeerde een olietanker richting Rusland te stoppen.

Meer Russische schepen

Sindsdien heeft Rusland de militaire aanwezigheid in de Oostzee verhoogd, zegt Vark. Slechts in het geval van dreigend gevaar, zoals schade aan onderwaterinfrastructuur of olielekkages, zou Estland overwegen om in te grijpen, schrijft Reuters.

Volgens de commandant heeft Rusland sindsdien permanent twee of drie militaire schepen in de Finse Golf. Ook elders op de Oostzee zijn meer Russische schepen.

De situatie in de Oostzee is anders dan bijvoorbeeld op de Atlantische Oceaan of de Noordzee, zegt de commandant. "Daar is de Russische aanwezigheid zeer beperkt, dus dat geeft je veel meer tijd en vrijheid om tegen die schepen op te treden, aangezien het risico op militaire confrontaties en escalatie veel kleiner is."

Overigens is Rusland wel aanwezig in die wateren. Gisteren maakte het Britse ministerie van Defensie bijvoorbeeld bekend dat drie Russische onderzeeërs langer dan een maand een "geheime operatie" hebben uitgevoerd in het noordelijke deel van de Noordzee. En vorig jaar volgde de Nederlandse marine twee Russische oorlogsschepen in het Nederlandse deel van de Noordzee.

Dreiging richting Baltische staten

De Baltische Staten maken zich grote zorgen over de Russische dreiging. Deze week waarschuwde de woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken dat de landen moeten begrijpen dat ze risico lopen als ze Oekraïense drones toestaan in hun luchtruim om Rusland aan te vallen.

Estland, Letland en Litouwen lieten vanmiddag in een verklaring weten dat deze "Russische desinformatiecampagne" nergens op is gebaseerd. " De Baltische staten hebben nooit toegestaan dat hun grondgebied en luchtruim worden gebruikt voor drone-aanvallen op doelen in Rusland." Wel spraken ze hun steun uit voor Oekraïne.

De landen schreven ook dat ze in maart allemaal contact hebben opgenomen met de Russische diplomatieke missies in hun hoofdsteden. "Ondanks de officiële reactie is Rusland doorgegaan met liegen."

De vrees van de Baltische staten is ook dat een mogelijk staakt-het-vuren in Oekraïne juist tot een verhoogde dreiging kan leiden voor hun landen. Dat noemde minister Brekelmans van Defensie vorig jaar als een van de redenen dat de NAVO-missie versterkt moet worden. "Rusland kan dan troepen verplaatsen, dus dat betekent dat de dreiging toeneemt."

Vrouwen delen ervaringen van zwangerschapsdiscriminatie: 'Lastig aantoonbaar'

13 hours 57 minutes ago

"Jouw zwangerschapsverlof is (...) zeker niet optimaal", zegt een werkgever tegen een sollicitant. "Ik wil iemand die er is en niet straks met zwangerschapsverlof gaat", krijgt een andere vrouw te horen.

Het mag niet en toch gebeurt het: discriminatie van zwangere werknemers door hun werkgever. Het gaat dan bijvoorbeeld om een contract dat niet wordt verlengd, een promotie die de vrouw misloopt of sollicitaties die op niks uitlopen. De NOS sprak met vrouwen die ermee te maken kregen.

Anne van de Kuilen is 30 weken zwanger en zit sinds december thuis, omdat haar contract niet werd verlengd. Ze wil graag weer aan het werk, "maar werkgevers zijn niet happig om zwangere vrouwen aan te nemen", vertelt ze. "Het geeft een boel stress." Financieel bijvoorbeeld, omdat ze nu maar een deel van haar vorige loon krijgt. "En ook zit er zo een gat in mijn cv; daar kijken werkgevers ook naar. Dat geeft een rotgevoel."

Ook Priscila da Silva Castro Dekker maakte het mee. Ze is bijna anderhalf jaar geleden bevallen. "Eigenlijk ging het werk heel goed", vertelt ze. Toch kreeg ze twee maanden na haar bevalling te horen dat haar contract niet werd verlengd. De reden: 'interne veranderingen'. Inmiddels is ze weer in loondienst, maar wel bij een andere werkgever.

Het verhaal van deze vrouwen staat niet op zichzelf. Onderzoeksbureau SEO stelt dat 44 procent van de zwangeren waarschijnlijk te maken heeft met een vorm van discriminatie, op het werk of tijdens het solliciteren. Dat is nagenoeg hetzelfde percentage als in 2020 en 2012. Kortom: er verandert niets.

Onderling uitgekomen

De stap naar de rechter wordt niet vaak gezet, omdat mensen denken dat het toch niks gaat opleveren, vertelt advocaat Suzanne Meijers. "Eigenlijk wil je op een roze wolk zitten; wat doe je dan bij een rechter." Soms hoeft het ook niet tot een rechtszaak te leiden, omdat vrouwen en hun werkgever er onderling uitkomen. "Dat gebeurt vaker dan je denkt."

"Zwangerschapsdiscriminatie is heel lastig aantoonbaar", zegt advocaat Meijers. Je moet een verband kunnen aantonen tussen het ontslag en het zwangerschapsverlof. "Bijvoorbeeld dat er een nieuwe vacature voor jouw oude functie wordt geplaatst", vult Meijers aan. "Werkgevers moeten bewijzen dat het niet om discriminatie gaat".

Ook lastig voor werkgevers

Barbara Braak van VerlofHub ondersteunt werkgevers en ouders tijdens zwangerschapsverlof. "Ik merk vooral dat bij kleinere organisaties de impact groot is als iemand met verlof gaat", zegt ze. "Die vinden dat lastig, maar dat praat het nog niet goed."

Grote werkgevers kunnen iemands verlof makkelijker opvangen dan een bedrijf met slechts een handjevol werknemers. Ook ziet ze dat zwangere vrouwen niet altijd zin hebben om de strijd aan te gaan. "Dat is waarom het heel vaak niet wordt aangekaart. We zien alleen het topje van de ijsberg."

"Voor werkgevers is het van belang hun dossieropbouw op orde te hebben om te voorkomen dat onterecht het vermoeden van zwangerschapsdiscriminatie ontstaat", zegt advocaat Joëlle Versluis. "Voor een werkgever kan het van belang zijn om te schikken, omdat uitspraken van de rechters en oordelen van het College voor de Rechten van de Mens worden gepubliceerd, waarbij werkgevers bij naam worden genoemd."

Meldpunt FNV

Deze week opende vakbond FNV een meldpunt voor zwangere vrouwen die discriminatie ervaren. Daar zijn inmiddels tientallen reacties binnengekomen. "Zwangere vrouwen worden niet gezien als professionals, maar als risico's. Zwangerschap is geen defect, maar zo worden vrouwen helaas wel behandeld", zegt de vakbond.

Israël wil dat Hezbollah ontwapent, maar hoe realistisch is dat?

14 hours 11 minutes ago

Na weken van bombardementen met meer dan duizend doden en ruim een miljoen Libanese vluchtelingen tot gevolg, heeft zowel de Israëlische als Libanese regering toegezegd om tafel te gaan. Ze willen praten over een staakt-het-vuren en Israël wil in de gesprekken bovendien afdwingen dat Hezbollah zich ontwapent.

Sinds het ontstaan in 1982 heeft Israël meermaals geprobeerd Hezbollah uit te schakelen. Tijdens de oorlog in Gaza wist het Israëlische leger de militie ernstig te verzwakken, maar van een uitschakeling van de beweging is geen sprake. Het roept de vraag op of het dit keer wel lukt om Hezbollah te dwingen de wapens neer te leggen.

De zware bombardementen van de laatste weken van het Israëlische leger op Libanon hebben geleid tot grote schade. Woensdag geldt als dodelijkste dag in Libanon sinds het begin van de oorlog. Doelwit zijn Hezbollah-leden, zegt het leger.

Verweven met de maatschappij

Arabist Maurits Berger heeft zo zijn twijfels bij de Israëlische tactiek van grootschalige verwoesting. Mocht de beweging politiek of militair worden uitgeschakeld, dan is het nog maar de vraag of er niet een Hezbollah 2.0 komt, zegt hij. "Hezbollah zit in de haarvaten van de Libanese maatschappij, zowel qua gedachtegoed, als sociaal en politiek." De Libanese regering telt twee ministers van Hezbollah en in het parlement zitten twaalf volksvertegenwoordigers van de beweging.

Hezbollah vuurt geregeld raketten af op Israël. De militie, die door Iran wordt gesteund, mengde zich in de oorlog in het Midden-Oosten, nadat bij Amerikaans-Israëlische aanvallen de Iraanse ayatollah Khamenei was gedood. Toen de VS en Iran deze week tot een staakt-het-vuren kwamen, zei de Israëlische premier Netanyahu dat dit bestand niet geldt voor Libanon.

Onvrede over Hezbollah

Bij de Libanezen bestond al langer onvrede over Hezbollah, legt Berger uit. "Het is een paramilitaire groep die bovendien gesteund wordt door een buitenlandse mogendheid." Israël maakt gebruik van die onvrede, maar gaat daar te ver in, vindt Berger. Door de omvang van het geweld zien de Libanezen niet Hezbollah, maar Israël als schuldige van de grootschalige verwoestingen.

Sander van Hoorn, oud-correspondent Midden-Oosten:

"Dat Israël pas na druk van de VS met Libanon om tafel gaat, biedt weinig hoop voor de uitkomst. En het enige agendapunt - de ontwapening van Hezbollah - is ook het lastigste punt voor Libanon. Toch is het idee in Israël dat de VS wel eens heel snel kan aandringen op het volledig stoppen van de aanvallen op Libanon. Dan is diplomatie nog de enige weg om de dreiging van Hezbollah uit te schakelen.

Veel mensen in Israël twijfelen of praten wel zin heeft. Na de 12-daagse zomeroorlog van vorig jaar was er ook de hoop dat de Libanese regering zelf Hezbollah zou kunnen beteugelen, maar daar is niets van gekomen. De druk om het karwei af te maken, komt nu niet alleen van de haviken in de regering. Het wordt breed gedragen, onder meer omdat de steden, dorpen en kibboetsen aan de grens met Libanon het beu zijn om te leven onder de dreiging van Hezbollah.

In Israël is de frustratie ook groot omdat de oorlog tegen Libanon en die tegen Iran met elkaar verknoopt zijn. Amerika lijkt daarin mee te gaan door nu te eisen dat de aanvallen in Libanon 'een tandje minder worden' en te verwachten dat Israël ingaat op Libanons uitnodiging om te praten.

Israël blijft Libanon zo lang mogelijk aanvallen, omdat het niet wil achterblijven met een Iran en een Hezbollah die niet verslagen zijn en op termijn weer een bedreiging kunnen vormen. Als dat de onderhandelingen tussen de VS en Iran frustreert, is dat alleen maar mooi meegenomen."

Het Israëlische leger gebruikt in deze oorlog dezelfde methode als in de oorlog tegen Hamas in Gaza, zegt arabist Berger. Daarbij kwamen zeker 71.000 Palestijnen om het leven. "En je kan je afvragen in hoeverre Hamas uit Gaza is verdwenen."

Omdat Hezbollah zo vervlochten is met de Libanese staat en samenleving, zal Hezbollah niet volledig kunnen worden uitgewist, denkt hij. Hezbollah kan wel zijn huidige machtspositie verliezen, stelt de arabist. Volgens hem is dat waar Israël op aanstuurt. "Daar ligt de kans. Door overdadig geweld druk uitoefenen op de Libanese regering, zodat die Hezbollah gaat overtuigen om zich te laten ontwapenen."

De hevige bombardementen op met name het zuiden van Libanon maken deel uit van deze aanpak, legt hij uit. "Israël wil dat de Libanese regering denkt: dit is wat Israël ons aandoet omdat wij Hezbollah in de regering hebben. Israël vindt dat het in zijn recht staat om Hezbollah te vernietigen. Dat gaat helaas met burgerslachtoffers want Hezbollah zit verspreid tussen de bevolking."

Wapens verstoppen

Dat het Israël niet eerder is gelukt om Hezbollah uit te schakelen, heeft tot gevolg dat de Israëlische aanvallen nu veel intenser zijn. Het land heeft een les geleerd, zegt Berger. "Massale bombardementen in 2006 en 2024 hebben niets uitgehaald. Eens in de zoveel tijd het gras maaien helpt niet, want het onkruid komt steeds weer op", redeneert Israël volgens Berger. "Ze willen nu doorpakken en de tak met wortel en al uit de grond trekken."

Mocht het lukken om Hezbollah de macht te ontnemen, dan blijft het de vraag of de groep ontwapend kan worden. Net als Hamas in Gaza, is Hezbollah in Libanon erg goed in het verbergen van wapens. "En Libanon heeft veel bergen en daarmee een eindeloze hoeveelheid verstopplekken."

Stefano Gabbana niet langer topman Dolce & Gabbana, neemt zakelijk afstand

14 hours 29 minutes ago

Stefano Gabbana, een van de oprichters van het modehuis Dolce & Gabbana, is gestopt als directievoorzitter van het bedrijf. Dat gebeurde al in december, maar was tot gisteren onbekend. Persbureau Bloomberg bracht het nieuws op basis van Italiaanse bedrijfsgegevens naar buiten.

Alfonso Dolce, broer van medeoprichter Domenico, heeft sinds januari de rol overgenomen. Het Italiaanse luxe modehuis liet weten dat Gabbana zijn ontslag had ingediend "als onderdeel van een natuurlijke evolutie van de organisatiestructuur en het bestuur". Volgens Bloomberg overweegt hij ook afstand te doen van zijn belang van 40 procent in het modehuis.

Gabbana blijft samen met Domenico Dolce wel actief als creatief directeur van het modemerk.

Madonna en schandalen

Dolce en Gabbana ontmoetten elkaar in 1980 in een modeatelier in Milaan met een gedeelde droom van een eigen merk. Dolce was opgegroeid in een klein stadje in Sicilië als zoon van een kleermaker, Gabbana in Milaan als zoon van een fabriekswerker.

In 1985 maakte Dolce & Gabbana het officiële debuut op de catwalk tijdens de Milan Fashion Week. Hun extravagante ontwerpen waarin korsetten en drukke prints een grote rol speelden, stond haaks op de ingetogen Italiaanse mode van die tijd. Het merk brak door toen popster Madonna in 1993 uitdagende ontwerpen droeg tijdens haar Girlie Show-wereldtournee.

Het modehuis groeide uit tot een fenomeen met focus op kwaliteit, vakmanschap en extravagante prints geïnspireerd op Dolce's Siciliaanse wortels. In de loop der jaren breidde het merk zich verder uit met parfums, accessoires en horloges.

Dolce & Gabbana kreeg de laatste jaren meermaals te maken met schandalen na racistische uitingen. In 2018 annuleerde het merk een modeshow in Shanghai, nadat een stereotyperende socialemediacampagne ophef had veroorzaakt.

Schuld

Dolce en Gabbana hadden een romantische relatie tot begin jaren 2000. Ook daarna bleven ze zakenpartners. De ontwerpers hebben lang gezegd dat niemand het merk zou overnemen na hun pensioen. "Als we eenmaal dood zijn, zijn we dood. Ik wil niet dat een Japanse ontwerper Dolce & Gabbana gaat ontwerpen", zei Gabbana in 2018 tegen de Italiaanse krant Il Corriere della Sera.

Later kwamen ze daarop terug. In een interview met modetijdschrift Vogue in 2019 maakte het duo bekend dat het de bedoeling is dat Dolce's familie het modehuis zal voortzetten. Naast Dolce's broer Alfonso werken ook zijn zus en zijn neven en nichten al in het bedrijf.

In maart berichtte vakblad The Business of Fashion dat Dolce & Gabbana gesprekken voert met kredietverstrekkers over een schuld van 450 miljoen euro. Het bedrijf wil vernieuwen, maar dat is lastig nu er wereldwijd minder vraag is naar luxeproducten.

Groep strafrechtadvocaten houdt zich niet langer aan strenge EBI-regels

14 hours 41 minutes ago

Een groep strafrechtadvocaten met cliënten in de zwaarst bewaakte afdelingen van gevangenissen, zoals de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught, zegt zich niet meer te zullen houden aan de strenge communicatiemaatregelen. De advocaten zeggen dat hun werk door de maatregelen onmogelijk wordt gemaakt.

Door zich niet te houden aan de regels kan het gesprek met hun cliënt worden beëindigd of kunnen ze worden weggestuurd.

De Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA) trekt in een brief aan staatssecretaris Van Bruggen van Justitie en Veiligheid over de kwestie aan de bel. De vereniging roept Van Bruggen op om de strenge maatregelen af te schaffen.

Hand voor de mond

Advocaten mogen in de gevangenissen bijvoorbeeld niet met de hand voor de mond met hun cliënt praten. Ook wordt via camera's, zonder audio, meegekeken met de gesprekken. Bij een overtreding kan een gesprek worden onderbroken. De directeur van de inrichting kan dan beslissen of een gesprek mag doorgaan of dat de advocaat moet vertrekken.

De maatregelen gelden sinds vorig jaar november voor de EBI en op de Afdelingen Intensief Toezicht (AIT) van andere gevangenissen. De overheid verscherpte die om te voorkomen dat zware criminelen via hun advocaten met de buitenwereld kunnen communiceren en zo hun criminele activiteiten kunnen voortzetten.

Tatoeage

Volgens de NVSA schieten de inrichtingen te ver door in het hanteren van de regels. Zo werd een advocaat volgens de vereniging weggestuurd omdat gevangenbewaarders dachten dat er een boodschap op haar been stond. Het ging volgens de NVSA om een tatoeage.

Ook kreeg onlangs een aantal advocaten van inrichtingen te horen dat ze geen (digitale) documenten mogen verstrekken aan hun cliënten of hun laptopscherm aan hen laten zien, terwijl dat noodzakelijk is, zegt de NVSA.

Vertraging rechtszaken

De advocatenvereniging wijst de staatssecretaris er ook op dat rechtszaken tegen zware criminelen vertraging zullen oplopen als gesprekken worden onderbroken of advocaten worden weggestuurd.

"Dergelijke verboden maken het verlenen van adequate rechtsbijstand onmogelijk. Communicatie met cliënten dient immers per definitie verhuld plaats te vinden nu zij moeten kunnen rekenen op vertrouwelijkheid, terwijl advocaten moet instaan voor absolute geheimhouding", schrijft de NVSA.