Aggregator

De Democratische Republiek Congo en de rebellengroepering M23 hebben een overeenkomst gesloten over het leveren van humanitaire hulp. Ook zullen beide kampen binnen tien dagen gevangenen vrijlaten. Dat hebben de strijdende partijen bekendgemaakt na gesprekken in Zwitserland.

Onder toezicht van internationale vertegenwoordigers zijn de regering en de rebellen het eens geworden over de noodzaak van het toelaten van humanitaire hulp. Daarbij zijn afspraken gemaakt over het veilig afleveren van hulp en de bescherming van burgers.

Er is afgesproken dat er geen aanvallen worden uitgevoerd op de voedselvoorziening, zoals gewassen, vee en drinkwatervoorzieningen en op telecommunicatie- en energievoorzieningen, scholen en ziekenhuizen. Daarnaast worden hulpverleners beschermd, hulpkonvooien ingezet en wordt "alles in het werk gesteld" om te voorkomen dat voedselkonvooien worden geplunderd.

Vredesproces doorzetten

Ook zijn er afspraken gemaakt over het naleven van het staakt-het-vuren dat in december werd overeengekomen. "De partijen zijn vastbesloten om het momentum in het vredesproces vast te houden", staat in de verklaring. Het vrijlaten van gevangenen is bedoeld om het vertrouwen te versterken.

M23, een groep die wordt gesteund door buurland Rwanda, heeft sinds 2021 grote delen van Oost-Congo veroverd. Begin vorig jaar werden de belangrijke steden Goma en Bukavu ingenomen.

In de loop van vorig jaar werden verschillende vredesakkoorden gesloten, van Rwanda met Congo en van Congo met de rebellen van M23. Maar dat leidde niet tot een einde van het conflict. Officieel geldt er sinds juli een wapenstilstand tussen M23 en Congo.

Mineralen

In december werd het vredesakkoord tussen Rwanda en Congo bekrachtigd met de Amerikaanse president Trump als bemiddelaar. Daarbij zat M23 niet aan tafel. Enkele dagen later namen de rebellen tot grote woede van de Verenigde Naties de stad Uvira in, aan de grens met Burundi. Dat leidde tot een nieuwe stroom vluchtelingen.

De deal met Trump hield ook in dat de VS grondstoffen zou delven in Congo, waar waardevolle mineralen in de grond zitten, zoals kobalt, koper en lithium. Daarvoor worden voorbereidingen getroffen, maar de aanhoudende conflicten in de regio staan grootschalige winning nog in de weg.

Bovendien hebben Chinese bedrijven meer dan 70 procent van de winning in handen en het lijkt er nog niet op dat de VS daar grip op krijgt.

In de Amerikaanse staat Louisiana zijn zeker acht kinderen gedood bij een schietpartij. Volgens de politie waren de slachtoffers tussen de een en veertien jaar oud.

De schietpartij vond vroeg in de ochtend plaats na een huiselijke ruzie. Die liep zo uit de hand dat een man een geweer pakte en het vuur opende.

De vermoedelijke dader is na een achtervolging doodgeschoten door de politie. De autoriteiten zeggen dat een aantal slachtoffers een familierelatie had met de schutter.

Naast de acht omgekomen kinderen raakten ook twee andere personen gewond.

Om de stijgende energieprijzen het hoofd te bieden presenteert de Europese Commissie komende week een reeks suggesties om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen. Een van de adviezen is om bedrijven te stimuleren ten minste één vaste thuiswerkdag te laten instellen.

Dat melden de Britse krant de Financial Times en persbureau Bloomberg. Zij hebben een concept van de voorstellen ingezien die aan de lidstaten wordt voorgelegd.

Daarin valt ook te lezen dat de Europese Commissie wil dat het gebruik van het openbaar vervoer gestimuleerd wordt. Daarnaast moet de btw op de aanschaf van warmtepompen, boilers en zonnepanelen worden verlaagd.

Unaniem goedgekeurd

Ook moet het kopen van elektrische auto's worden aangemoedigd door sociale leaseprogramma's, zodat elektrisch rijden ook voor minder kapitaalkrachtigen haalbaar wordt.

Een andere pijler van de plannen is een wetsvoorstel om de transportkosten van elektriciteit te verlagen. Dat moet ertoe leiden dat de prijs van elektriciteit structureel lager wordt.

Daarnaast wil de Europese Commissie een EU-richtlijn aanpassen, zodat de belasting op elektriciteit altijd lager ligt dan de belasting op fossiele brandstoffen. Dat plan moet unaniem goedgekeurd worden door de lidstaten.

Geen accijnsverlaging brandstof

Met de voorstellen wil de Europese Commissie de overgang naar schone energie te bevorderen en de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen, schrijft de Financial Times. De maatregelen moeten volgens de Europese Commissie de burger "directe verlichting" bieden, nu vele landen worstelen met sterk gestegen energieprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten.

De plannen van de Europese Commissie wijken af van de maatregelen die bijvoorbeeld Duitsland en Spanje hebben genomen. Die landen hebben ervoor gekozen om de accijns op benzine en diesel te verlagen, maar het kabinet-Jetten wil daar niet aan.

Groene subsidies

Maandag presenteert het kabinet zijn plannen om de druk op de energierekening te beteugelen. Vorige week lekte dit steunpakket van bijna 1 miljard euro al grotendeels uit. Bronnen van de NOS bevestigden dat het kabinet inzet op een hogere reiskostenvergoedingen voor werknemers en een halvering van de motorrijtuigenbelasting voor grijze kentekens tot het einde van dit jaar.

Ook wil het kabinet 50 miljoen euro uittrekken om de armste huishoudens te steunen en wordt extra geld gereserveerd voor het isoleren van huizen. Groene subsidies voor bedrijven moeten daarnaast eerder beschikbaar komen. Vrijdag werd bekend dat het kabinet mensen met een laag- of middeninkomen financieel wil helpen bij de aanschaf van een elektrische auto.

De lidstaten van de Europese Commissie zijn zoals gewoonlijk niet verplicht om de voorstellen van de Europese Commissie over te nemen.

De provincie Groningen doet morgen aangifte tegen Farmers Defence Force (FDF). Dat bevestigt commissaris van de Koning René Paas aan RTV Noord. De boerenactiegroep wil dat een boerenfamilie in Lucaswolde niet wordt onteigend door de provincie en dreigde deze week met "oorlog" als de onteigening niet snel wordt teruggedraaid.

Paas spreekt van "intimidatie" door FDF. "Er wordt gedreigd met van alles en daarmee zet je Statenleden onder druk. Dat er nu wordt gedreigd met oorlog, dat gaat alle perken te buiten", aldus Paas.

De provincie Groningen is al jaren bezig met de ontwikkeling van een waterberging bij Lucaswolde in de gemeente Westerkwartier. Het opvangen van overtollig regenwater is daar nodig om overstromingen te voorkomen.

Ultimatum

De provincie is eigenaar van vrijwel alle grond voor dit project, behalve van één erf met 31 hectare landbouwgrond. Afgelopen woensdag stemden Provinciale Staten voor gedwongen onteigening van deze grond. Dat betekent dat een overheidsinstantie tegen de wil in van de betreffende boerenfamilie de grond overneemt. Dat mag alleen als een project in het belang is van de samenleving.

FDF is dus niet blij met de onteigening en probeert deze tegen te houden. Voorzitter Mark van den Oever heeft contact opgenomen met BBB-Kamerlid Caroline van der Plas om via haar af te dwingen dat de Statenfractie terugkomt van het besluit. "We hebben Van der Plas een ultimatum voorgelegd. Wij eisen dat deze kwestie binnen 24 uur wordt opgelost. Anders wordt het oorlog", zegt hij afgelopen vrijdag.

Moeilijk besluit

Een meerderheid van de BBB-fractieleden stemde vóór onteigening van de boer in Lucaswolde. Dat vindt FDF teleurstellend. "Wat BBB deze familie en alle boeren in Nederland met het instemmen met onteigening heeft aangedaan, betekent een definitief keerpunt. Dit vergeten we niet", aldus het bestuur van FDF.

Paas zegt dat de Statenleden zorgvuldig een moeilijk besluit hebben genomen. "Dat is democratie: afwegen, besluiten, verantwoording afleggen. Niemand - geen actiegroep, geen lobby, geen ultimatum - mag volksvertegenwoordigers onder druk zetten om op een bepaalde manier te stemmen. Die vrijheid is niet onderhandelbaar", aldus de commissaris.

Echte oplossing

Paas benadrukt dat de provincie geen problemen heeft met de boerenfamilie in kwestie. "Het dreigement komt van FDF, niet van de familie. Daar hebben we al sinds 2014 zeer intensief contact mee. Mijn aangifte gaat dan ook zeker niet over hen, maar is gericht op FDF."

De boerenfamilie begrijpt dat de provincie aangifte doet, maar noemt het ook kinderachtig. "Wij hebben ook van alles over ons heen gekregen. We staan met de rug tegen de muur", laat de familie Van der Veen weten aan RTV Noord. "We hopen dat er nu een echte oplossing komt. Want van dit hele gedoe worden wij ook niet blij."

Van den Oever is niet onder de indruk van de aangifte, zegt hij tegen de regionale omroep. "Moet-ie zelf weten", aldus de FDF-voorman.

De Duitse schlagerzanger Heino (87) klaagt de politieke partij AfD aan vanwege het ongevraagd gebruiken van zijn naam in een verkiezingscampagne. Een kandidaat van de radicaal-rechtse partij uit de deelstaat Brandenburg gebruikte de naam van de zanger in het licht van de regionale verkiezingen van vandaag. Heino noemt dat schaamteloos.

De kandidaat, Felix Teichner uit het kiesdistrict Uckermark, schreef op sociale media: "Heino stemt zondag op Felix." Hij voegde eraan toe: "Zondag komt het erop aan! Ja, zo blauw, blauw, blauw bloeit de Uckermark." Daarmee zinspeelt hij op de tekst van een lied van Heino: "Ja, ja, zo blauw, blauw, blauw bloeit de gentiaan."

Teichner weigerde gehoor te geven aan de oproep van Heino's advocaat om de naam van de zanger niet meer te gebruiken. Die stapt nu dus naar de rechter om een verbod af te dwingen. Hij eist daarnaast een schadevergoeding van 250.000 euro.

Bericht verwijderd

In reactie zegt Teichner tegen de krant Bild dat Heino's advocaat zich moet afvragen of hij echt "met een kanon op een mug" wil schieten. Ook betwist hij dat de zanger schade heeft geleden.

Hij zegt dat hij fan van Heino is en belooft het bericht te verwijderen, maar dat gaat de zanger niet ver genoeg, zegt zijn advocaat. "Het gevaar bestaat dat hij het nog een keer doet."

Na het nieuws van de rechtsgang en de eis tot schadevergoeding heeft Teichner het bericht verwijderd en beloofd de naam van Heino niet meer te zullen gebruiken. Hij zegt dat hij de 250.000 euro "van zijn leven niet zou kunnen betalen". Ook wil hij graag met Heino of zijn manager in gesprek.

De zanger heeft zich volgens zijn manager al eerder publiekelijk tegen de AfD uitgesproken. Momenteel is hij op tournee.

Rim-driven thrusters turn the normal propeller-motor arrangement inside out; rather than mounting the motor at the center of the propeller, they use a large hollow motor, with the blades attached …read more

Door Russische aanvallen in Oekraïne zijn vannacht twee mensen gedood en vier mensen gewond geraakt. Een jongen van 16 kwam om het leven bij een droneaanval op de stad Tsjernihiv in het noorden van het land. Reddingswerkers vonden het lichaam van de jongen toen ze bezig waren met puinruimen.

Ook de zuidelijk stad Cherson werd getroffen. Daarbij is volgens de autoriteiten een man omgekomen die geraakt werd door een drone toen hij in zijn busje door de stad reed. Een andere man werd met verwondingen opgenomen in het ziekenhuis.

Volgens de Oekraïense luchtmacht was er vannacht een massale droneaanval door Rusland. Zeker 236 drones werden op Oekraïne afgevuurd. Daarvan werden er ruim 200 neergehaald, maar 32 doelen werden getroffen. President Zelensky zegt dat Rusland deze week in totaal meer dan 2300 drones en bijna 60 raketten heeft ingezet tegen Oekraïne.

Niets om af te vuren

Het Oekraïense leger zegt dat het vannacht een dronefabriek in de Russische stad Taganrog heeft aangevallen. Volgens Oekraïne is daardoor brand ontstaan in magazijnen van de fabriek waar drones worden ontworpen en geproduceerd.

Volgens Rusland zijn vannacht 274 Oekraïense drones en een raket neergehaald. Verder zegt Rusland dat het in de havenstad Toeapse een brand heeft geblust. Het vuur was drie dagen geleden uitgebroken na een droneaanval door Oekraïne.

In het tv-programma Buitenhof heeft president Zelensky gezegd dat Oekraïne bijna door zijn voorraad Patriotraketten heen is. Hij was deze week in meerdere Europese landen om aan te dringen op de levering van extra luchtafweer tegen de Russische raketten. Het is afgelopen winter volgens hem meerdere keren voorgekomen dat er raketafweersystemen klaarstonden, maar dat het leger "niets had om af te vuren".

Een optreden van Kanye West in Zwitserland gaat niet door. De omstreden Amerikaanse artiest zou in juni een concert geven in het stadion van FC Basel, maar de club heeft het concert geschrapt vanwege de antisemitische uitspraken die de rapper in het verleden heeft gedaan. Eerder werden optredens van Kanye West, die zich tegenwoordig Ye noemt, geschrapt in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Polen.

Aan persbureau Reuters laat de Zwitserse voetbalclub weten na "grondig onderzoek" te hebben geconcludeerd dat een optreden van Ye niet past bij de waarden van de club.

Het Verenigd Koninkrijk was deze maand het eerste land dat de Amerikaan toegang weigerde vanwege zijn antisemitische uitspraken. In het verleden verheerlijkte hij meerdere malen het nationaal-socialisme. Zo publiceerde hij een nummer onder de titel Heil Hitler, zei hij dat hij van Hitler hield en verkocht hij via zijn website T-shirts met een hakenkruis erop.

Bipolaire stoornis

Zelf zegt hij dat zijn gedrag voortkomt uit een bipolaire stoornis. Die zou hij hebben opgelopen bij een auto-ongeluk in 2002, waarbij zijn frontale hersenkwab zou zijn beschadigd. In januari wijdde hij hier een paginagrote advertentie aan in de krant The Wall Street Journal. Hij schreef: "Dit is geen excuus. Ik ben geen nazi of antisemiet. Ik hou van Joodse mensen."

Woensdag werd bekend dat een optreden van West in de Franse havenstad Marseille ook niet doorgaat. Hij annuleerde het concert zelf omdat Frankrijk nadacht over maatregelen om de komst van de rapper te verhinderen.

Getekend door de Holocaust

Daarna volgde Polen. De minister van Cultuur verklaarde vrijdag dat een land dat zo getekend is door de Holocaust niet kan doen "alsof dit concert alleen maar entertainment is". In wat nu Polen is lagen in de Tweede Wereldoorlog verschillende concentratie- en vernietigingskampen.

De rapper staat begin juni wel twee keer in de Gelredome in Arnhem. Die optredens gaan vooralsnog door. Volgens minister Van den Brink (Asiel en Migratie) kan Kanye West alleen de toegang worden ontzegd als onderbouwd kan worden dat hij een gevaar vormt voor de openbare orde of nationale veiligheid.

Een woordvoerder van de gemeente Arnhem liet vrijdag aan het ANP weten dat de vergunningaanvraag voor het concert nog loopt.

In Los Angeles was vannacht de uitreiking van de Breakthrough Prizes, de 'Oscars van de wetenschap'. Dit jaar werden er zes prijzen van elk 3 miljoen dollar uitgereikt voor doorbraken in de levenswetenschappen, natuurkunde en wiskunde.

De Vlaamse onderzoeker Rosa Rademakers won de prijs in de categorie levenswetenschappen. Zij ontdekte vijftien jaar geleden dat een specifieke genetische afwijking kan leiden tot zowel de dodelijke spierziekte ALS als een vorm van dementie.

Deze mutatie verklaart ongeveer een derde van de erfelijke vormen van beide ziektes, net als 5 procent van de niet-erfelijke vorm. Door de ontdekking zijn nu genetische testen mogelijk voor families waarin de ziekte voorkomt.

Een collega-wetenschapper van Rademakers deed rond dezelfde periode dezelfde ontdekking: de Iers-Amerikaanse neuroloog Bryan Traynor. Hij en Rademakers delen daarom het prijzengeld.

Weer beter zien

Een andere Breakthrough Prize ging naar Jean Bennett, Katherine A. High en Albert Maguire. Zij kregen de prijs voor een gentherapie waarmee mensen met slechte ogen weer beter kunnen zien.

De gentherapie is een uitkomst voor mensen met Leber congenitale amaurosis (LCA). Bij deze zeldzame erfelijke oogziekte worden mensen op jonge leeftijd vaak al slechtziend of blind.

Met de behandeling Luxturna wordt een nieuw gen aangebracht in de cellen van het netvlies. Daardoor reageert het oog weer beter op licht. In de Verenigde Staten wordt de therapie sinds 2017 toegepast, en inmiddels ook in andere landen.

Paus Leo XIV stelt dat hij niet opnieuw met de Amerikaanse president in een discussie wilde belanden toen hij afgelopen donderdag zei dat de wereld "wordt verwoest door een handvol tirannen". Volgens paus Leo was de toespraak die hij in Kameroen hield al weken eerder voorbereid. "Ruim voordat de president ook maar iets over mij en de vredesboodschap die ik uitdraag had gezegd."

Dat zei de leider van de katholieke kerk gisteravond in het pauselijke vliegtuig tegen journalisten toen hij van Kameroen naar Angola vloog. Hij voegde daaraan toe dat "de media voortdurend conflicten aanwakkeren".

Tijdens de bewuste toespraak bekritiseerde de paus leiders die "de ogen sluiten voor de miljarden dollars die worden uitgegeven aan moord en verwoesting, terwijl de middelen die nodig zijn voor genezing, onderwijs en herstel nergens te vinden zijn". Ook zei hij dat er wereldleiders zijn die de naam van God misbruiken voor politiek en economisch gewin.

Hoewel de paus Trump niet expliciet bij naam noemde, werden de woorden wel gezien als een nieuwe aanval op de Amerikaanse president. Die reageerde door te stellen dat de paus mag zeggen wat hij wil, maar dat hij het niet met hem eens is.

Trump opende aanval op de paus

Daarnaast benadrukte de paus gisteravond dat zijn elfdaagse rondreis door Afrika is gericht op vredesopbouw en niet op een confrontatie met de Amerikaanse president. Toch wordt zijn gehele reis overschaduwd door een stroom aan nieuwsberichten over het moddergooien tussen het Witte Huis en het Vaticaan, constateerde hij.

Voordat paus Leo op 13 april naar Afrika vertrok, had Trump hem op zijn socialemediaplatform Truth Social fel aangevallen. In een lange tirade noemde hij de paus zwak op het gebied van misdaad, heel slecht in buitenlandpolitiek en zei hij dat de paus alleen maar tot paus was gekozen omdat hijzelf president was. Hij schreef dat hij geen fan was van de paus, maar wel van zijn broer, die een MAGA-aanhanger zou zijn.

Paus Leo, de eerste Amerikaanse paus ooit, reageerde door te zeggen dat hij zijn boodschap van vrede zou blijven uitdragen.

'Paus moet oppassen'

De kritiek vanuit het Witte Huis op de paus hield vervolgens enkele dagen aan.

Zo waarschuwde de Amerikaanse vicepresident Vance dinsdag op een bijeenkomst voor conservatieve studenten dat de paus moet oppassen als hij zich uitspreekt over theologische zaken. Dat was weer een reactie op een bericht van de paus op X waarin hij schreef dat "discipelen van Christus nooit aan de kant zouden staan van hen die ooit het zwaard hanteerden en nu bommen gooien". Ook zei de paus in dat bericht dat hij niet gelooft dat militaire actie "ruimte zal scheppen voor vrijheid of tijden van vrede".

Afgelopen week deelde Trump op sociale media enkele AI-afbeeldingen van zichzelf waarin hij werd afgebeeld als Jezus, al ontkende hij dat dat de bedoeling was. Het kwam hem op veel kritiek te staan, ook uit zijn eigen achterban. Trump zal dinsdag vanuit de Oval Office deelnemen aan een landelijk Bijbelleesevenement, meldde een christelijke organisatie uit Texas.

De bekerkoorts loopt al dagen op bij voetbalsupporters in zowel Alkmaar als Nijmegen. Duizenden fans van AZ en NEC trekken vanmiddag richting De Kuip in Rotterdam voor de KNVB-bekerfinale. Ook in Alkmaar en Nijmegen is het de hele dag feest.

Vanuit Nijmegen vertrekken zo'n 210 bussen naar Rotterdam. Supporters stonden lang voor vertrek klaar op het NXP-terrein, schrijft Omroep Gelderland.

Nijmegen kleurt al dagen rood, groen en zwart. In de hele stad hangen vlaggen en ballonnen met de clubkleuren. Sommige bedrijven spelen slim in op de bekerkoorts, bijvoorbeeld met een speciale rood-groene frikandel bij de lokale snackbar. In de supermarkten liggen NEC-gebakjes.

Veel fans konden niet meer wachten. Gisteravond kwamen daarom al zo'n 3000 supporters bij elkaar in de NEC-fanzone op de Grote Markt in Nijmegen. Ook vandaag worden weer duizenden mensen verwacht.

Honderden AZ-fans verzamelden zich vanochtend bij het stadion in Alkmaar. Vanaf daar vertrekken 166 bussen naar Rotterdam. Onder de vele supporters in rood-wit is ook burgemeester Anja Schouten. Ze waagt zich niet aan een voorspelling. "Maar ik weet zeker dat we trots gaan zijn", zei ze tegen NH.

Ook Alkmaar kleurt al dagen in de clubkleuren. De Accijnstoren aan de Bierkade in Alkmaar was gisteravond rood-wit verlicht.

Op de Paardenmarkt is een podium met groot scherm voor fans die niet in Rotterdam zijn. De bekerfinale begint om 18.00 uur. Voor beide clubs staat er veel op het spel: AZ won de KNVB-beker in 2013 voor het laatst. NEC stond in 2024 nog in de finale, maar verloor toen van Feyenoord.

In een hotel in Katwoude, in de buurt van Volendam, is gisteren een 37-jarige man dood gevonden. De politie spreekt van "verdachte omstandigheden" en doet onderzoek.

De politie kreeg gisteren rond 13.00 uur een melding over een overleden man in hotel Van der Valk Volendam.

Het slachtoffer komt uit Purmerend. De precieze doodsoorzaak is nog niet bekend. Er is geen verdachte aangehouden, zegt een woordvoerder van de politie tegen de regionale omroep NH.

Een woordvoerder van het hotel zegt dat "de bedrijfsvoering van het hotel niet is gehinderd door het politieonderzoek". Het restaurant en het hotel zijn vandaag gewoon geopend.

Noodopvang

In het hotel is sinds 2023 een noodopvang gevestigd met plek voor maximaal 160 asielzoekers. De overleden man was een reguliere hotelgast en verbleef dus niet in de noodopvang.

If you put a bunch of computers in charge of your house, it’s generally desirable to ensure their up-time is as close to 100% as possible. An uninterruptible power supply …read more

Het is op z'n zachtst gezegd een opmerkelijke vraag. Kan AI (kunstmatige intelligentie) een 'kind van God' zijn? Het Amerikaanse AI-bedrijf Anthropic wilde die vraag bespreken met religieuze leiders.

Volgens de krant The Washington Post zaten ontwikkelaars van het bedrijf samen met vijftien christelijke kerkleiders twee dagen bijeen om te praten over het morele kompas van kunstmatige intelligentie. De bijeenkomst past in het plaatje dat Anthropic van zichzelf wil schetsen. 'Verantwoord' is een veelvoorkomend woord in de persberichten.

Maar hoe verantwoord is Anthropic nu echt?

"Het bedrijf positioneert zich als AI-veilig en tegelijkertijd is het de grootste versneller die telkens de nieuwe modellen naar buiten gooit. Het is een rare spagaat waar Anthropic zich in bevindt", legt AI-deskundige Paul Verhagen van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies uit.

Stromingen

Om te begrijpen hoe Anthropic in het AI-landschap staat, moet je kijken naar de verschillende stromingen in de Amerikaanse techregio Silicon Valley. Dat zijn er grofweg twee: het zogenoemde effectief altruïsme en de AI-versnellers.

De eerste groep wil de wereld zo effectief mogelijk verbeteren en AI daarvoor inzetten. Tegelijkertijd maakt de groep zich zorgen dat AI zich ook tegen mensen kan keren. De extremen geloven zelfs dat AI de mensheid gaat uitroeien.

De andere groep, de AI-versnellers, gelooft dat AI de mensheid kan helpen. De extremen verwachten dat AI mensen vrijwel volledig kan vervangen. De wereld zou beter af zijn met meer AI en minder mensen, vinden ze.

Morele discussie

Anthropic lijkt zich te scharen onder die eerste groep. AI moet op "verantwoorde wijze" gebruikt worden. Uit die morele discussie ontstond Anthropic ook. Oprichter Dario Amodei werkte bij OpenAI, maar vertrok vanwege zijn zorgen over de ethische koers van het bedrijf. In 2021 richtte hij daarom samen met zijn zus Anthropic op.

Tot grote onvrede van zijn oude compagnon Sam Altman van OpenAI. De twee zijn als water en vuur. De onderlinge verhoudingen zijn er met de jaren niet beter op geworden: tijdens een conferentie in India begin dit jaar weigerden ze elkaar de hand te schudden.

In dat concurrerende landschap, waar enorm veel geld in omgaat, wordt de strijd steeds heviger. "Ze steken elkaar steeds aan. Zo van: 'Als de echte slechteriken het willen doen, dan doen wij het maar op de nette manier'", legt Verhagen uit.

Anthropic profileerde zich in die concurrentiestrijd als 'anders' toen het bedrijf een deal sloot met het Amerikaanse ministerie van Defensie. Voor 200 miljoen dollar leverde het AI-software aan het Pentagon. Alleen toen het ministerie een carte blanche wilde, gaf Anthropic tegengas. Die wilde als voorwaarde opnemen dat het model niet gebruikt wordt voor wapens en massa-controlesystemen waar geen mens meer aan te pas komt. In de rechtbank wordt dat gevecht beslecht.

Krachtig

Vorige week gooide Anthropic opnieuw hoge ogen met de lancering van een AI-model dat vooral sterk is op het gebied van cyberveiligheid. Het model zou zo krachtig zijn dat Anthropic het nog niet wil vrijgeven voor het grote publiek, omdat het ook misbruikt kan worden door criminelen om mee te hacken.

Het laat de spagaat van Anthropic weer zien: het bedrijf wil enerzijds voorzichtigheid uitstralen, anderzijds sluit het wel een deal met Defensie en maakt het een naar eigen zeggen zeer sterk AI-model dat te gevaarlijk is om te lanceren.

Volgens Jeroen van den Hoven, hoogleraar ethiek en techniek aan de TU Delft, moet je met "een stevige dosis scepsis en achterdocht" naar het bedrijf kijken. Het is namelijk ook een marketingtechniek van Anthropic om zich anders te positioneren dan anderen. Toch geeft Van den Hoven het bedrijf het voordeel van de twijfel.

"Als je dit soort standpunten inneemt, verplicht je je tot dingen en ben je daar als bedrijf ook op af te rekenen. Laten we deze mensen niet de hemel in prijzen om hun moraliteit. Dat er nog steeds veel ruimte is om te bewegen, begrijpen we allemaal. Maar je hebt minder ruimte dan OpenAI. Bij die mensen is het: zoals de wind waait, waait m'n jasje", vindt Van den Hoven.

Een reddingsvest van de Titanic is geveild voor 770.000 euro. Het vest werd in 1912 gedragen door eersteklasreiziger Laura Mabel Francatelli die in een reddingsboot de bekendste scheepsramp uit de geschiedenis overleefde.

Volgens het Britse veilinghuis Henry Aldridge & Son was het voor het eerst dat een reddingsvest van een overlevende van de scheepsramp werd geveild. Op het vest hebben Francatelli en andere overlevenden hun naam geschreven. De opbrengst was ongeveer twee keer zo hoog als het veilinghuis had verwacht.

Het reddingsvest met twaalf zakken en voorzien van schouderbanden en zijkoorden is gekocht door een verzamelaar. De veilingmeester zei na afloop tegen de BBC "dolblij" te zijn. "Het weerspiegelt de aanhoudende interesse en passie voor het verhaal van de Titanic, haar passagiers en bemanning."

Zitkussen

Op de veiling werden ook andere spullen uit de Titanic aangeboden. Zo ging een zitkussen onder de hamer voor omgerekend 450.000 euro. Dat kussen was van Richard William Smith, een thee-importeur uit Londen die omkwam bij de ramp. Hij had het kussen bij zich toen het schip tegen de ijsberg voer. Het lichaam van Smith is nooit teruggevonden.

Het kussen is gekocht door een museum in de Verenigde Staten waar het volgens de veilingmeester wordt tentoongesteld.

Het was afgelopen week 114 jaar geleden dat de Titanic naar de bodem van de Atlantische Oceaan zonk. Daar werd in een herdenkingsdienst in Southampton bij stilgestaan. Bij de ramp kwamen ongeveer 1500 mensen om het leven. Zo'n 700 opvarenden werden gered.

Deur uit de film

De scheepsramp fascineert vele mensen al jaren en voorwerpen uit het scheepswrak worden geregeld voor flinke bedragen verkocht. Zo bracht een gouden zakhorloge in november nog 2 miljoen euro op. Een jaar geleden werd voor een brief van een Titanic-overlevende zo'n 350.000 euro neergeteld.

Zelfs rekwisieten uit de met elf Oscars bekroonde film die in de jaren 90 over de Titanic werd gemaakt, leveren veel geld op. Voor de drijvende deur die in de slotscene van de film een grote rol speelt, werd twee jaar geleden 660.000 euro betaald. Op de deur namen de hoofdpersonages Jack en Rose afscheid van elkaar.

Wat gebeurt er eigenlijk met haar dat op de vloer van de kapsalon belandt? Of met de aluminiumfolies en lege verftubes na een kleurbehandeling? In veel gevallen verdwijnen die nog altijd bij het afval, maar een groeiende groep kappers vindt dat het anders moet.

Nancy de Graaf is zo'n kapper. Ze is mede-eigenaar van kapsalon Tophaarverzorging in Delft en was lang op zoek naar een duurzaam alternatief. "Ik ben me erg bewust van de hoeveelheid afval die wij als kappersbranche produceren. Al dat haar gaat normaal gesproken linea recta de prullenbak in."

Niet in de prullenbak

Volgens De Graaf leefde die vraag ook bij klanten. "Klanten vroegen: kun je niet iets met al dat haar doen?" Eerdere initiatieven om haar te doneren boden geen volledige oplossing. "Dan blijven er nog steeds veel resten over."

Ook voor andere afvalstromen liep ze tegen problemen aan. "Aluminiumfolies met verfresten erop, tja hoe ruim je dat op? Ik heb het zelfs aan de gemeente gevraagd en kreeg als antwoord: gooi het maar in de prullenbak."

Uit Canada

Dat probleem zag ook Nicolas Decrêm, die het internationale concept Green Circle Salons naar de Benelux haalde.

Decrêm kwam het Canadese bedrijf op een congres tegen. "Ik was zelf ook al bezig met een oplossing om haar te recyclen en de aanpak van Green Circle Salons sprak mij direct aan." Hij nam de licentie van het bedrijf drie jaar geleden over voor de landen in de Benelux en rolde het bedrijf hier verder uit.

Deelnemende salons krijgen van het bedrijf drie aparte verzameldozen voor verfresten, haar en aluminium.

Het haar wordt apart verzameld en hergebruikt in verschillende toepassingen, zoals klitkammen of haarmatten die olie uit water kunnen opnemen. Verfresten worden opgeslagen en uiteindelijk gecontroleerd verbrand, waarmee energie wordt opgewekt. Aluminium, zoals folies en verftubes, wordt gescheiden ingezameld en gerecycled, waardoor het materiaal opnieuw kan worden omgezet tot haarfolies.

De Graaf kwam via sociale media in aanraking met het concept. "Ik zag dat een andere kapper meedeed en dacht: dat wil ik ook." Na contact met de organisatie kon haar salon zich aansluiten. Inmiddels doen in de Benelux zo'n 350 salons mee, waarvan 61 procent in Nederland. Ons land telt ruim 35.000 kappers- en barbierszaken.

Milieu-impact van kappers vaak onderschat

Volgens Stephanie Hodgson, onderzoeker duurzame ontwikkeling aan de Universiteit Utrecht wordt de impact van kapsalons vaak onderschat. "Het gaat niet om één knipbeurt, maar om alles bij elkaar. Kappers gebruiken warm water, wassen handdoeken en produceren veel afval."

Ze ziet vooral grote winst in het recyclen van aluminium. "Het maken van nieuw aluminium kost enorm veel energie, terwijl recycling tot wel 95 procent minder energie kan gebruiken en veel minder CO2-uitstoot veroorzaakt."

Het verbranden van haarverf noemt Hodgson "de minst slechte optie". "Volledig scheiden lukt vaak niet, waardoor verbranding nodig blijft. Maar dat voorkomt wel dat schadelijke stoffen in het water terechtkomen."

Haar als verloren potentieel

Ook over het inzamelen van haar is Hodgson voorzichtig enthousiast. "Haar is niet de meest gevaarlijke afvalstroom van salons, maar het echte probleem is het verloren potentieel. In een dichtbevolkte wereld met eindige hulpbronnen kunnen we het ons niet veroorloven om afvalstromen die mensen creëren over het hoofd te zien, zeker niet wanneer er potentieel is."

Volgens de onderzoeker kan het dienen als grondstof, bijvoorbeeld voor isolatie of compost, maar die toepassingen zijn nog wel kleinschalig.

Bewustzijn groeit

Ondanks de beperkingen ziet Decrêm dat de sector in beweging komt. "Salons zijn steeds meer bereid om hun verantwoordelijkheid te nemen," zegt hij. "Ook onder consumenten groeit het bewustzijn."

Uit recent onderzoek van de Universiteit van Oxford blijkt bovendien dat kappers een belangrijke rol kunnen spelen in het stimuleren van duurzaam gedrag. Omdat ze vaak een vertrouwensband opbouwen met klanten zijn salons een geschikte plek om gesprekken over het milieu te voeren.

Ecologische bijdrage

Meedoen met de recyclemethode van Green Circle Salons is niet gratis. De opstartkosten bedragen 250 euro en kapsalons betalen een ecologische bijdrage. "Het kost ons geld, maar we rekenen dat aan de klant door", vertelt saloneigenaar Nancy de Graaf. "Zo'n 50 cent per behandeling, en eigenlijk reageren onze klanten daar heel positief op."

Volgens haar is recyclen een logische stap. "Je bent als kapper gewoon een grote vervuiler en je wilt die schade zo klein mogelijk maken."

Een snelle tijd neerzetten bij de halve marathon leek vorig jaar nog een lastige opgave voor robots. Maar dit jaar heeft er een de mensheid zijn hielen laten zien.

De winnende robot, ontwikkeld door de Chinese smartphonefabrikant Honor, legde de ruim 21 kilometer af in 50 minuten en 26 seconden. Ter vergelijking: de snelste tijd gelopen door een mens staat op naam van de Ugandese atleet Jacob Kiplimo. Hij deed er in Lissabon in maart ongeveer 57 minuten over.

De race in Peking maakt deel uit van een nieuw evenement waarin robots het tegen elkaar opnemen, parallel aan een wedstrijd voor menselijke lopers. Botsingen werden voorkomen doordat beide groepen op gescheiden parcoursen liepen.

Verschillende soorten robots liepen mee:

Sneller dan vorig jaar

De vooruitgang ten opzichte van vorig jaar, de eerste editie, is groot. Toen hadden veel robots moeite om überhaupt van start te gaan en haalde een groot deel de finish niet. De snelste robot deed er uiteindelijk 2 uur en 40 minuten over. Dit jaar deden meer dan honderd robots mee en meerdere kwamen in de buurt van menselijke topprestaties.

Toch verliep de race niet zonder problemen. Sommige robots vielen bij de start of botsten tegen obstakels. Ook de winnende robot moest vlak voor de finish overeind worden geholpen nadat hij vol in de hekken was gelopen.

Liepen de robots allemaal zonder hulp? Dat niet. Volgens de organisatie navigeerde ongeveer 40 procent zelfstandig; de rest werd op afstand bestuurd.

Toeschouwers reageerden verrast op de prestaties. "Het is de eerste keer dat robots mensen hebben overtroffen, dat had ik nooit verwacht", zei een bezoeker tegen Chinese media.

De race staat niet op zichzelf, maar past bij een bredere ambitie van China om wereldwijd een leidende rol te spelen in geavanceerde technologie. De overheid stimuleert de sector met beleid en investeringen. Tijdens het populaire nieuwjaarsgala van staatsomroep CCTV eerder dit jaar werden robots al prominent gepresenteerd.

Hoewel praktische toepassingen van dit soort robots nog volop in ontwikkeling zijn, laten de prestaties in Peking zien dat ze hard vooruitgaan. Volgens experts kunnen zogenoemde humanoïde robots, robots die qua uiterlijk en beweging op mensen lijken, in de toekomst een rol spelen in bijvoorbeeld gevaarlijk en fysiek zwaar werk.

Betteridge’s law applies, but with help and guidance by a human who knows his stuff, [Ready Z80] was able to get a functioning game of Wordle out of the French-named …read more

Als er niets verandert, wachten over vier jaar 200.000 mensen op een keuring voor hun arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA), waarschuwde de bestuursvoorzitter van het UWV deze week.

Zo'n 600.000 mensen krijgen een WIA-uitkering en de instroom loopt op tot 90.000 per jaar. Het tekort aan keuringsartsen is voorlopig niet opgelost. Het uitkeringsstelsel is vastgelopen.

De afgelopen kabinetsperiodes heeft zich een grote hoeveelheid rapporten en adviezen opgestapeld. De herziening van dit arbeidsongeschiktheidsstelsel is dan ook een van de grootste klussen van het kabinet. Het is ook een ingewikkelde klus, zeker voor een minderheidskabinet dat zich populair wil maken bij de oppositie.

Valse start met vakbonden

Het kabinet-Jetten maakte meteen een valse start in de verhouding met de vakbonden. Die liepen boos van tafel omdat het kabinet wil terugkomen van afspraken over de AOW-leeftijd in het Pensioenakkoord, de vorige grote stelselwijziging.

Geen lekker begin als je die bonden juist nodig hebt voor een stelselherziening. Daar komt bij dat de helft van de toename van de WIA-instroom is veroorzaakt door de verhoging van de AOW-leeftijd. Die weer een oplossing moet zijn voor de vergrijzing. Zo grijpt alles in elkaar.

Slecht voor draagvlak

Waar het stelsel zekerheid moet bieden, biedt het juist onzekerheid. Werknemers met medische klachten die geen uitkering maar ander werk willen, wachten op begeleiding en omscholing. Mensen die niet meer kunnen werken, wachten op de zekerheid van hun WIA-uitkering.

Werkgevers weten door de lange wachtlijsten niet of ze een zieke werknemer mogen vervangen. Voor kleinere ondernemers is het nog lastiger om een werknemer een aangepaste functie aan te bieden. Op hen drukt de lange onzekerheid extra zwaar.

In de arbeidsongeschiktheidsspaarpot zit veel geld, terwijl de premiebetalers - dat zijn werkgevers en werknemers - vastlopen in het systeem. De overheid gebruikt de spaarpot intussen om boekhoudkundige gaten te dichten.

Allemaal slecht voor het draagvlak en de solidariteit onder het systeem, beaamde minister van Sociale Zaken Vijlbrief (D66) vorige week in de Tweede Kamer. Hij belooft te onderzoeken of dit anders kan.

Het probleem slaat neer op de hele Nederlandse economie. Voor veel betaald werk is er een tekort aan arbeidskrachten, banen waar met tijdige omscholing en goede begeleiding mensen met een arbeidshandicap aan de slag kunnen.

Vooral de instroom van jonge vrouwen met psychische klachten neemt toe:

Het kabinet heeft de afgelopen weken wat voorzichtige voorzetjes gedaan. Minister van Werk en Participatie Aartsen (VVD) heeft een wet voorgelegd aan de Raad van State. Daarin staat dat de UWV-arts niet meer oordeelt over het werk van de bedrijfsarts na twee jaar ziekte. Dit ontlast de overbezette UWV-artsen.

Het is opvallend dat het kabinet hiervoor kiest. In 2023 trok het kabinet-Rutte IV dit wetsvoorstel juist in omdat de vakbonden bezwaar maakten. Die verwachtten dat werkgevers meer mensen volledig laten afkeuren, terwijl die mensen liever voor hun baas blijven werken.

In de wet wordt verder geregeld dat werknemers die in afwachting van een beoordeling een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangen, niets hoeven terug te betalen als de uitkering achteraf gezien te hoog was ingeschat.

Tweede ziektejaar

Een ander stapje is een wetsvoorstel waarin staat dat als een zieke werknemer niet binnen een jaar kan terugkeren bij zijn eigen werkgever, er in het tweede ziektejaar een plek bij een ander bedrijf moet worden gezocht.

Dit moet het probleem van kleine en middelgrote bedrijven oplossen dat zij twee jaar lang een ziek personeelslid niet kunnen vervangen omdat zijn werkplek voor hem beschikbaar moet blijven.

In het regeerakkoord hebben D66, VVD en CDA verder afgesproken dat de IVA-uitkering wordt afgeschaft voor nieuwe gevallen. Dat is de hogere arbeidsongeschiktheidsuitkering voor mensen die volledig en blijvend arbeidsongeschikt zijn. En het maximumdagloon, de maximale hoogte van ook de WIA-uitkeringen, moet omlaag, zo spraken de partijen af.

Schone lei

Voor het zover is moet er nog heel wat water door de zee. Wat kan helpen, is dat er per 1 mei drie nieuwe bestuurders zijn aangetreden bij de vakbonden FNV en CNV en bij werkgeversorganisatie VNO-NCW. Zij zijn zelf niet boos weggelopen en beginnen met een schone lei.

De drie nieuwe bestuurders in 'de polder':

Deze 'nieuwe' hoofdrolspelers zullen uiteindelijk de onderhandelingstafel weer opzoeken om een Sociaal Akkoord te sluiten, in het belang van hun achterbannen. Al zullen ze misschien eerst laten merken dat met hen ook niet te spotten valt.

Ondertussen zal het minderheidskabinet ook het draagvlak in beide Kamers in de gaten houden. Het schaken op diverse borden over de belangrijkste inkomensvoorzieningen van werknemers kan dus dit voorjaar beginnen.

Goedemorgen! Vandaag staat in het teken van sport, want in Limburg staat de zestigste editie van de Amstel Gold Race op het programma en in De Kuip voetballen AZ en NEC om de KNVB-beker.

Eerst het weer: vandaag wisselen wolken en zonnige momenten elkaar af, vooral in het binnenland komen vanmiddag een paar buien tot ontwikkeling. Het wordt van noord naar zuid 12 tot 14 graden. De wind is matig uit noordelijke richtingen.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

President Trump kan voorlopig doorgaan met de bouw van de 400 miljoen dollar kostende balzaal in het Witte Huis. Dat heeft een Amerikaans federaal hof van beroep bepaald, nadat een rechter van een lagere rechtbank vorige maand had uitgesproken dat de bouw stil moest komen te liggen.

Trump liet afgelopen herfst de oostvleugel van het Witte Huis afbreken om daar een balzaal te bouwen, tot afgrijzen van de National Trust for Historic Preservation. Die stichting houdt zich bezig met monumentenzorg en is van mening dat de president voor zijn bouwplannen goedkeuring nodig heeft van onder meer het Amerikaanse parlement.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Vier Amsterdamse nachtclubs bieden sinds kort een nachtpas aan. Met dit maandabonnement kunnen liefhebbers onbeperkt uitgaan. Het doel is om jongeren meer het nachtleven in te trekken en uitgaan in clubs toegankelijker en betaalbaarder te maken.

Ook voor jongeren is de afgelopen jaren alles duurder geworden, van (festival)tickets en consumpties tot de huur. Sinds de coronapandemie zijn er meer huisfeestjes en is volgens het CBS minder drinken het nieuwe normaal geworden, om zo op de centen en de gezondheid te letten.

Lees hier verder:

Fijne zondag!