Het Nederlandse fregat Zr. Ms. De Ruyter is volgens het Chinese leger vandaag verdreven uit de Zuid-Chinese Zee, nadat China het ervan had beschuldigd illegaal de Paracel-eilanden te zijn binnengedrongen. China claimt de Paracel-eilanden, een archipel in de Zuid-Chinese Zee. Het internationaal recht erkent deze claim niet.
De woordvoerder van het ministerie van Defensie bevestigt dat het om Zr. Ms. De Ruyter gaat, maar doet verder geen uitspraken over "operationele details". "Het fregat opereert op basis van het internationaal recht, inclusief het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het Recht van de Zee. We varen door in water waar vrij verkeer kan plaatsvinden en zijn niet in territoriale wateren geweest. We vervolgen onze route."
Volgens het Chinese leger werden marine- en luchtmachteenheden ingezet om het commandoschip te verjagen. Een Chinese legerwoordvoerder zegt dat dat gebeurde nadat een Nederlandse helikopter herhaaldelijk opsteeg vanaf het schip en het Chinese luchtruim binnendrong.
"Wij verzetten ons hier ten strengste tegen en dringen er bij Nederland op aan om onmiddellijk een einde te maken aan deze inbreukmakende en provocerende acties", zei de woordvoerder van het Chinese leger in een verklaring. Chinese staatsmedia schrijven dat het fregat is verdreven door "elektronische stoorsignalen en gesproken waarschuwingen".
Verklaring vijf dagen geleden
De commandant van het Nederlandse fregat, Rodger de Wit, verklaarde vijf dagen geleden tegenover lokale verslaggevers in de Filipijnen dat zijn schip was benaderd door een helikopter van de Chinese marine. Dat gebeurde volgens hem in de Zuid-Chinese Zee, terwijl het fregat op weg was naar Manilla, de hoofdstad van de Filipijnen. Of hij het had over hetzelfde incident als waar China nu over bericht, is niet duidelijk.
"Er was zeer beperkte interactie met de Chinese marine", zei commandant De Wit toen. "We werden benaderd door een helikopter, maar het was zeer professioneel van beide kanten. Ze vroegen wie we waren en wij antwoordden. Dat was voldoende. Dit gebeurde één keer."
Zr. Ms. De Ruyter
Zr. Ms. De Ruyter is een luchtverdedigings- en commandofregat van Defensie, dat zes weken geleden uit Den Helder vertrok voor een internationale marine-oefening van vijf maanden in Zuidoost-Azië .
Het fregat is uitgerust met onder meer een NH90-helikopter. Dat is een maritieme gevechtshelikopter, die ook gebruikt kan worden voor verkenningen en troepentransport.
Correspondent China Laura van Meegen:
"Sinds begint dit jaar wijst steeds meer onderzoek op een nieuwe golf van Chinese bouwdrift in de Zuid-Chinese Zee. De Asia Maritime Transparency Initiative van de Amerikaanse denktank CSIS analyseerde op basis van satellietbeelden dat China een nieuw eiland aan het bouwen is in het zuidwesten van de Paracel-eilandengroep. Het zou het eerste kunstmatige eiland sinds 2017 zijn en mogelijk het grootste in de hele Zuid-Chinese Zee.
China's claim op grote delen van de Zuid-Chinese Zee is een permanent punt van frictie met buurlanden. Over de Paracel- eilanden lopen de spanningen dit jaar weer op met Vietnam, waar felle kritiek was te horen op China's bouwactiviteiten in de eilandengroep.
Vrijdag begint de jaarlijkse Shangri-La Dialoog in Singapore, een van de belangrijkste regionale veiligheidsconferenties. China's gedrag in de Zuid-Chinese Zee is altijd een groot agendapunt en de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth zal spreken over de Amerikaanse Indo-Pacific strategie. De openingsspeech wordt verzorgd door de Vietnamese president To Lam.
Een hoge Chinese delegatie wordt niet verwacht dit jaar. Voor het tweede jaar op rij lijkt de Chinese minister van Defensie Dong Jun het forum over te slaan. Er vinden grote zuiveringen plaats binnen het Chinese Volksbevrijdingsleger. De twee voorgangers van Dong Jun hebben deze maand de doodstraf gekregen, met twee jaar uitstel van executie."
Om het jaar stuurt Defensie een marineschip de wereld rond. Nederland wil zo bijdragen aan de vrije doorvaart en onderweg banden met landen aanhalen.
Volgens Marinetraffic, een site waarop de locatie van schepen te volgen is, bevond Zr. Ms. De Ruyter zich twee dagen geleden in de Filipijnen.
Complex internationaal geschil
De Paracel-eilanden zijn een archipel in de Zuid-Chinese Zee, waarvan de soevereiniteit al decennia wordt betwist. China heeft de eilandengroep sinds 1974 de facto in handen en beroept zich voor zijn claim onder meer op historische gronden. Ook Vietnam en Taiwan maken aanspraak op de archipel.
De Zuid-Chinese Zee is een strategisch zeer belangrijke randzee van de Grote Oceaan en een van de drukst bevaren scheepvaartroutes ter wereld. Er zijn vaker territoriale conflicten, mede door de enorme olie- en gasvoorraden.
Het gebeurt vaker dat China schepen in omliggende wateren intimideert. Vorig jaar overkwam het een marineschip uit de VS en twee jaar geleden werd het Nederlandse fregat Zr. Ms Tromp in de Oost-Chinese Zee gevolgd door Chinese gevechtsvliegtuigen, die boven het marineschip cirkelden.