Aggregator

Een Franse musicoloog heeft onbekende muziek van Wolfgang Amadeus Mozart ontdekt. Het gaat om zes korte stukken van de wereldberoemde Oostenrijkse componist voor fluit en harp uit 1778. Zondag zullen ze voor het eerst te horen zijn.

François-Pierre Goy vond de manuscripten op 2 februari in het magazijn van de Bibliothèque Nationale de France (BNF) in Parijs. De muziek stond in een notitieboekje van 44 pagina's.

Het was toen nog niet zeker of het echt om een handschrift van Mozart ging, maar Goy had wel een vermoeden, vertelt hij Le Monde. "Ik opende het en zag notenbalken vol doorhalingen, correcties en toevoegingen. Ik herkende het handschrift van Mozart, zijn naar voren hellende G-sleutels."

Hulp

De Bibliotheca Mozartiana in Salzburg gaf in april uitsluitsel: het werk is echt van Mozart. Al is zijn handschrift niet het enige in het boekje: Mozart, die de muziek op zijn 22ste schreef tijdens een verblijf van zes maanden in Parijs, kreeg bij het noteren waarschijnlijk hulp van Marie-Louise-Philippine de Bonnières de Guines, dochter van de hertog van Guines.

Deze week is de nieuw ontdekte muziek voor het eerst opgenomen en zondag worden de zes stukken voor het eerst voor publiek uitgevoerd. Een dag later beleeft die 20 minuten durende uitvoering zijn radiopremière op de Franse zander France Musique.

In het geheim

De stukken houden het midden tussen een serenade en dansmuziek. Fluitiste Mathilde Calderini en harpist Nicolas Tulliez hebben er in het geheim hard op geoefend, in een kamer zonder ramen bij de nationale radiostudio's in Parijs. Ze kregen de partituur pas een week van tevoren in handen en zochten uit hoe ze er een zo goed mogelijke interpretatie van kunnen geven.

"Dit is iets wat we nooit meer zullen meemaken", zegt Tullliez tegen Le Monde. Calderini sluit zich daarbij aan: "Het voelt echt als een missie."

Het gebeurt zelden dat er nog onbekende muziek van Mozart wordt ontdekt. Dat gebeurde in 2024 voor het laatst in Leipzig. Toen werd een onbekend strijkerstrio gevonden in een bibliotheek. Toen ging het overigens niet om een origineel handschrift van Mozart, maar om een kopie.

Het KNMI heeft voor het einde van de middag een code oranje aangekondigd voor Limburg. Er is plaatselijk kans op hevige onweersbuien met grote hagel en veel regen in korte tijd.

Voor de rest van Nederland geldt al sinds gisteren een code geel vanwege de hoge temperaturen. Vandaag wordt het erg warm met temperaturen van 28 graden aan zee tot 36 plaatselijk in het zuidoosten.

Doordat de lucht vochtig en klam is kunnen makkelijk buien met onweer ontstaan. In de rest van Nederland is er in de loop van de middag ook plaatselijk kans op zware windstoten, grote hagel en veel regen in korte tijd. Dat kan schade veroorzaken. Daarom geldt voor de rest van het land code geel.

Volgens het KNMI neemt de kans op onweersbuien in de nacht naar zaterdag weer af.

Het aantal vastgestelde ebola-gevallen in de Democratische Republiek Congo en Uganda is gestegen naar zeker 894, meldt het Afrikaanse Centrum voor Ziektebestrijding. De Congolese regering legt het aantal iets hoger en noemt 896 gevallen, waaronder 232 doden.

Epidemioloog Wessam Mankoula van het Afrikaanse Centrum voor Ziektebestrijding, ziet een stijging van 38 procent in het aantal bevestigde besmettingen vergeleken met vorige week. Het aantal ebola-gevallen neemt nog steeds wekelijks toe.

90 procent van de gevallen bevindt zich in de Oost-Congolese provincie Ituri, maar er zijn ook besmettingen vastgesteld in de provincies Noord- en Zuid-Kivu. Daarnaast is het virus verspreid naar buurland Uganda, waar inmiddels negentien gevallen zijn geconstateerd. Twee mensen zijn overleden.

Opsporen moeilijk

Een grote moeilijkheid bij het indammen van het virus, ligt bij het opsporen van de contacten van de mensen bij wie het virus is vastgesteld. "Er zouden tussen de 17.000 en 35.000 contacten in onze contactlijst moeten staan," zei Mankoula.

Momenteel zijn er slechts rond de 4000 contacten opgespoord. Dat komt neer op minder dan vijftien procent. "De uitbraak is nog verre van onder controle", aldus Mankoula.

Dit komt onder meer door de onrustige situatie in de door ebola getroffen provincies. Mensen slaan geregeld op de vlucht voor oplaaiend geweld in het gebied. Daarnaast zou het voor hulpverleners moeilijk zijn om mensen te bereiken door de dichte bebossing, slechte wegen en afgelegen gemeenschappen in het gebied.

Geld beschikbaar

Volgens Mankoula is er meer geld nodig om de uitbraak terug te dringen. Gisteren maakte het Amerikaanse Centrum voor Ziektebestrijding bekend dat het omgerekend rond de 90 miljoen euro beschikbaar stelt om de ebola-uitbraak in Congo en Uganda in te dammen.

De Europese Unie kondigde eerder deze week al een financieel hulppakket aan van 493 miljoen euro. Dat geld is volgens de Europese Commissie bestemd voor medische ondersteuning en humanitaire hulp in het getroffen gebied, onderzoek naar vaccins en behandeling van dergelijke virussen, en om de gezondheidszorg in het gebied weerbaarder te maken. De Afrikaanse Unie zou omgerekend bijna 80 miljoen euro vrijmaken.

Momenteel lopen er experimenten met verschillende behandelingen van de huidige variant van het virus, de Bundibugyo-variant. Er is echter nog geen goedgekeurd vaccin of medicijn in omloop.

Op het Montessori Vaklyceum in Groningen wordt met verslagenheid gereageerd op het misdrijf gisternacht in Meerstad. Het meisje dat verdacht wordt van het ombrengen van haar ouders is leerling van de school.

"Wat er is voorgevallen heeft impact. De leerlingen zijn er veel mee bezig", zegt woordvoerder Sjors van Broekhuizen van de school bij RTV Noord.

"Medewerkers van de school, de leerlingen en hun ouders hebben ook verhalen gelezen over wat zich mogelijk heeft afgespeeld", stelt de woordvoerder. "Op school maken we er vandaag ruimte voor om hierover met elkaar te praten."

Het verdachte meisje is rond de 13 jaar. Wat er met zo'n jonge verdachte gebeurt, lees je hier:

De vmbo-school heeft samen met de GGD een ondersteuningsteam samengesteld. "Met hulp van hen kan iedereen een gesprek voeren als daar behoefte aan is" aldus Van Broekhuizen. "Ook de mentor van de leerlingen is hiervoor beschikbaar. De ene leerling voert zo'n gesprek liever in een groep, de ander doet dat liever een op een."

In de eigen woning

Gisternacht meldde de politie dat in een woning in Meerstad, vlak bij Groningen, een echtpaar, een man en een vrouw van 53, in de eigen woning dood was aangetroffen. In de ochtend werd duidelijk dat hun dochter was opgepakt.

De politie zegt dat zij wordt verdacht van het ombrengen van haar ouders, maar heeft verder niets gezegd over wat er is gebeurd. Net als gisteren doet de politie ook vandaag onderzoek bij de woning.

In Meerstad lopen vandaag ook mensen van het wijkteam en de gemeente rond die aanspreekbaar zijn voor de buurtbewoners. In de twee scholen in de wijk waren vanochtend bijeenkomsten waar bewoners terecht konden voor vragen en slachtofferhulp.

Afghaanse tolken die in Afghanistan voor Nederlandse militaire en overheidsmissies hebben gewerkt, willen een uitzonderingspositie. Dat vertellen ze aan de NOS nadat ze te horen hebben gekregen dat zij geen verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd krijgen.

De groep heeft een beschikkingsbrief ontvangen, waarin wordt verwezen naar het Europees asiel- en migratiepact dat vorige week in werking is getreden. In de brief staat dat vanaf die datum geen permanente asielvergunning meer kan worden verleend aan asielzoekers. Aanvragen voor onbepaalde tijd worden daarom afgewezen. In plaats daarvan krijgen betrokkenen een nieuw verblijfsdocument dat maximaal drie jaar geldig is.

De IND stelt verder dat mogelijk een verblijfsvergunning voor langdurig ingezetenen kan worden aangevraagd. Tegen het besluit kan binnen vier weken beroep worden ingesteld.

Gewerkt voor Nederland

De Afghaanse tolken stellen dat zij door de samenwerking met de Nederlandse strijdkrachten hun veiligheid, werk en toekomst in Afghanistan zijn kwijtgeraakt en niet kunnen terugkeren.

Ze merken op dat zij via officiële samenwerking met de Nederlandse overheid naar Nederland zijn gekomen. Zij vragen om een uitzonderingspositie binnen het migratiebeleid, omdat hun verblijf direct voortkomt uit werkzaamheden voor Nederland.

"Een groot deel van de Afghaanse tolken is bovendien maanden vóór de val van Kabul naar Nederland overgebracht. Hun komst naar Nederland was gebaseerd op officiële afspraken en op het vertrouwen dat Nederland zijn verantwoordelijkheid tegenover deze groep zou blijven nemen", zeggen ze.

Onzekerheid

De tolken wijzen erop dat zij inmiddels werken, belasting betalen en dat hun kinderen onderwijs volgen in Nederland. Zij maken zich zorgen dat de nieuwe regels leiden tot onzekerheid over hun toekomst en die van hun gezinnen.

Ze roepen de Nederlandse overheid op om hun groep te erkennen als een bijzondere categorie en te zorgen voor een "duurzame verblijfsoplossing". Daarbij wijzen ze op de morele verantwoordelijkheid tegenover voormalige lokale medewerkers.

Minister Van den Brink bevestigt dat onder het Migratiepact mensen inderdaad geen verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd kunnen krijgen. Wel wijst hij erop dat er eventueel andere mogelijkheden zijn om mensen in Nederland te houden, bijvoorbeeld via naturalisatie. De minister wilde niet specifiek ingaan op de groep Afghanen.

De 194-jarige schildpad Jonathan is benoemd tot 'Guinness World Records Icon'. De reuzenschildpad werd vermoedelijk geboren rond 1832 en is met zijn leeftijd het oudste levende landdier. Met de betiteling staat hij in hetzelfde rijtje als Cristiano Ronaldo en LeBron James.

Jonathan is een zogenoemde Seychellenreuzenschildpad (Aldabrachelys gigantea hololissa). Hij werd rond 1832 geboren in de Seychellen en belandde 1882 op Sint-Helena, een eiland in de Atlantische Oceaan halverwege tussen Brazilië en Afrika.

Guinness Word Records deelde deze beelden:

Hij was toen al zeker 50 jaar, maar omdat hij al volgroeid was, is het moeilijk zijn exacte leeftijd in te schatten. Die ligt mogelijk nog hoger. De gemiddelde levensverwachting voor zijn soort is 150 jaar.

Guinness World Records eert ieder jaar een aantal primeurs en wereldrecords met de eretitel van Icon, als die een wereldwijde impact hebben gehad. Naast Jonathan is er nu onder meer gekozen voor astronaut Christina Koch (langste verblijf in de ruimte door een vrouw, 328 dagen) en worstelaar/acteur John Cena (meeste Make-A-Wish-wensen vervuld, 650).

Nep-overlijdensbericht

De reuzenschildpad kwam al eerder uitgebreid in het nieuws: op 1 april schreef een X-account met de naam van zijn oud-verzorger Joe Hollins dat Jonathan was dood gegaan. In het overlijdensbericht werd de schildpad een "vriendelijke reus" genoemd, die op Sint-Helena "keizerrijken, oorlogen en generaties mensen had overleefd".

Het bericht ging viraal, maar nadat media het bericht hadden overgenomen, stapte de echte Joe Hollins naar voren: in een bericht op Facebook schreef hij dat hij geen X-account heeft. Het leek echter eerder om oplichting dan een 1 aprilgrap te gaan, want in het X-bericht werd gevraagd om geld te doneren via crypto-valuta.

Onderzoek naar genen

Guinness World Records schrijft dat volgens de lokale dierenartsen Jonathan in "uitstekende conditie" verkeert en een "gezonde eetlust" heeft. Wel is de schildpad door zijn hoge leeftijd zijn reukvermogen kwijtgeraakt.

"Intrigerend genoeg lijken Jonathans cellen niet op dezelfde manier te muteren als menselijke cellen, en zijn DNA wordt momenteel geanalyseerd op eventuele geheimen die het zou kunnen onthullen", schrijft de organisatie.

Meer dan de helft van de Nederlanders die vorig jaar een festival of concert buiten bezocht, is daarbij verbrand door de zon. Uit onderzoek van de Universiteit Maastricht blijkt dat zelfs strandgangers zich beter beschermen en meer smeren.

Uit het onderzoek blijkt dat 57 procent van de festival- en concertbezoekers verbrandde afgelopen festivalseizoen, meldt L1 Nieuws. Van de strandgangers bekende zo'n 47 procent vorig jaar zomer te zijn verbrand.

Veel verschil met een jaar eerder is er niet. In 2024 zei 56 procent van de festivalbezoekers te zijn verbrand. De onderzoekers noemen dat kleine verschil opvallend: veel van de 2547 geënquêteerden beschermen zich slecht terwijl ze in hetzelfde onderzoek aangeven wel degelijk op de hoogte te zijn van de risico's op huidkanker en vroegtijdige huidveroudering.

Niet consequent

Dat ze zich niet altijd (goed) beschermen is op een aantal manieren in het onderzoek terug te zien. Ruim vier op de tien bezoekers smeren weliswaar met zonnebrandcrème, maar een derde zegt dat "niet consequent" te doen. Of soms te vergeten.

Ook het dringende advies van huidartsen om elke twee uur opnieuw te smeren wordt door een derde van de bezoekers vaak overgeslagen.

Bovendien zegt iets minder dan de helft (47 procent) de zon nooit te vermijden op het festivalterrein. Bedekkende kleding dragen blijkt ook niet te passen bij de 'festivallook'. Integendeel, bijna de helft van de bezoekers van festivals en buitenconcerten past de kledingkeus niet aan aan de weersverwachting.

Zorgwekkend

Het Nationaal Huidfonds, dat de opdracht gaf tot het onderzoek, noemt de resultaten zorgwekkend. Het fonds wijst erop dat er al jarenlang campagnes lopen om op de risico's van verbranding te wijzen, maar dat het gedrag van veel mensen niet verandert.

Elk jaar weer krijgen meer dan 81.000 Nederlanders de diagnose huidkanker. Het overgrote deel van die kankergevallen hangt samen met blootstelling aan uv-straling.

Smeerzuilen

Organisatoren van festivals en andere grote buitenevenementen zeggen zich bewust te zijn van de risico's. Vaak laten zij speciale smeerzuilen neerzetten, waar bezoekers zichzelf (gratis) kunnen insmeren. Soms worden smeerteams op pad gestuurd.

Bezoekers van Pinkpop, dit weekeinde in Landgraaf, wordt geadviseerd om zelf zonnebrandcrème mee te nemen en zonwerende kleding te dragen. Er zijn op het Pinkpopterrein geen smeerzuilen. Wel heeft KWF Kankerbestrijding een voorlichtingskraampje staan. "Daar kun je ook zonnebrand krijgen", laat een woordvoerder weten.

Linux developers have been trimming the fluff in recent years, removing support for older processors that hardly anyone uses with a modern kernel anymore. With that said, it’s possible to …read more

Wereldleiders, popsterren en politici kwamen gisteren samen in Chicago voor de opening van het Obama Presidential Center, het museum gewijd aan de eerste zwarte president van de Verenigde Staten. Alle nog levende oud-presidenten waren aanwezig, maar de huidige president ontbrak.

President Trump was niet uitgenodigd en zijn naam viel ook niet in de toespraken. Maar ook zonder hem te noemen pleitten de oud-president en vooral zijn vrouw Michelle voor een ander Amerika dan de wereld momenteel ervaart.

"Een blijvende nalatenschap is geen oorlog, een naam op een gebouw of het aantal nullen op je bankrekening", stelde Michelle Obama in een onverhulde sneer. "Het draait om de verandering die we bereiken in elkaars leven."

Clinton, Bush en Biden kwamen langs voor de opening:

Michelle Obama prees haar man voor zijn "koppige optimisme" in een speech die hem op sommige momenten zichtbaar emotioneerde. "Je liet de zwaarste baan ter wereld eruitzien als een peulenschil. Vol gratie, klasse en kalmte."

Obama zei te hopen dat het centrum bezoekers inspireert zich in te zetten voor de goede zaak. "Het moet geen levenloos mausoleum worden - daar ben ik te jong voor. En het is niet alleen een plek voor Michelle's jurken - hoewel dat vast de grootste attractie wordt", zei hij in zijn eigen speech. "Het moet een plek worden om bijeen te komen, om te genieten van kunst en muziek, sport en spel. Want dan zien we onze gedeelde menselijkheid."

Obama Presidential Center

Het Obama Presidential Center van acht verdiepingen werd voor 850 miljoen dollar gebouwd in de South Side in Chicago, de achterstandswijk waar Obama ooit zijn politieke carrière begon. Bijgenaamd de Obamalisk vanwege de ruw-granieten buitenkant, huisvest het centrum een museum over Obama's presidentschap, een bibliotheek, een gemeenschapscentrum en - voor fervent sporter Obama - een basketbalveld. Er worden jaarlijks een miljoen mensen verwacht, tot oktober zijn de kaartjes al uitverkocht.

Duizenden mensen waren bijeengekomen voor de openingsceremonie. Onder hen waren gasten als de Duitse oud-bondskanselier Angela Merkel en de voormalige premier van Canada Justin Trudeau. Ook Democratische kopstukken als Kamala Harris, Nancy Pelosi en Gavin Newsom en beroemdheden als Stephen Colbert, Oprah Winfrey en Tom Hanks waren aanwezig.

Er waren optredens van Bruce Springsteen, Christina Aguilera en Stevie Wonder.

Het centrum gaat vandaag open voor het grote publiek, op de feestdag Juneteenth, de herdenking van de afschaffing van de slavernij. Een symbolische datum dus voor de eerste zwarte president in het Witte Huis.

Bezoekers kunnen er een replica van Obama's Oval Office bezoeken, zijn Nobelprijsmedaille bezichtigen of van het uitzicht genieten op 70 meter boven Chicago.

Obama haastte zich te zeggen dat het museum om meer draait dan zijn 8 jaar aan de macht: het geloof in de Amerikaanse democratie is de hoofdzaak. "Democratie kan frustrerend zijn, langzaam, inefficiënt. Maar ik hoop dat dit centrum viert hoe speciaal en dierbaar onze democratie is."

Want dergelijke zekerheden liggen onder vuur, waarschuwt Obama. "We zien mensen die zichzelf beter wanen dan anderen. Die de overheid zien als een manier om de buit te verdelen of vijanden te straffen." De oud-president waarschuwde desalniettemin niet toe te geven aan cynisme of verdeeldheid, om elkaar op te zoeken in plaats van weg te drijven.

"John McCain of Mitt Romney geloofden daar net zoveel in als ik", stelde hij met een verwijzing naar zijn tegenstanders in de presidentsverkiezingen. "Het zijn geen Republikeinse of Democratische waarden. Het zijn Amerikaanse waarden die wij allemaal delen."

Obama gaf toe dat sommige museumstukken hem herinnerden aan zijn eigen fouten, tekortkomingen of onvoltooid beleid. Hij vond het echter belangrijk niet in persoonsverheerlijking te blijven hangen.

"Het centrum is niet bedoeld om nostalgisch te smachten naar een onbereikbaar verleden, 'Oh, Barack, we missen je'. Het is bedoeld om ons te wijzen op de mogelijkheden en het werk dat er nog moet gebeuren", legde hij uit. "Niet door Barack en Michelle of wie dan ook met een titel of belangrijke functie, maar door ons allemaal."

In Libanon zijn zeker achttien mensen omgekomen door Israëlische luchtaanvallen afgelopen nacht en vanochtend. Dat meldt het Libanese staatsnieuws NNA. Het zijn de dodelijkste aanvallen in Libanon sinds de VS Iran toezegde een eind te maken aan het Israëlisch geweld daar.

Het gaat om meerdere bombardementen en luchtaanvallen in steden in het zuiden van Libanon. Volgens NNA beleefden de gebieden "een van de zwaarste nachten van de recente agressie", omdat Israël de aanvallen "aanzienlijk" opvoerde.

Het Israëlische leger zei dat het aanvallen uitvoerde op Hezbollah-strijders en -infrastructuur in Zuid-Libanon, schrijft The Times of Israel. Volgens het leger waren de aanvallen een reactie op de "herhaalde schendingen van het staakt-het-vuren" door Hezbollah. Zo zou de groep afgelopen nacht raketten hebben afgestuurd op Israëlische troepen in Zuid-Libanon.

Bestand geschonden

Israël en Libanon hebben sinds 7 april een broos bestand, maar in de praktijk blijft daar weinig van overeind. Zo stuurt Hezbollah drones tot ver over de grens en blijft de Israëlische gevechtszone verder opschuiven in Libanon.

Volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid zijn er minstens 3783 doden en 11.699 gewonden gevallen sinds de gevechten tussen Israël en Hezbollah in maart opnieuw oplaaiden. Meer dan een miljoen Libanezen zijn ontheemd geraakt.

Woensdag tekenden de presidenten van de Verenigde Staten en Iran een intentieverklaring om een einde te maken aan de oorlog. In het memorandum staat de afspraak dat er ook in Libanon geen militaire acties meer mogen zijn. Tijdens de persconferentie kreeg Trump vragen over de houding van de Israëlische premier Netanyahu. Volgens Trump hebben de twee leiders "een klein meningsverschil" over Libanon.

'Klein meningsverschil'

Trump zou de premier hebben gevraagd het wat rustiger aan te doen. Ook zei hij een dag eerder tijdens een persconferentie van de G7 dat er "te veel mensen worden gedood" in Libanon. Hij bekritiseerde de Israëlische bombardementen van flatgebouwen waarbij ook burgers worden getroffen. "Het zijn niet allemaal Hezbollah-leden, dat kan ik je verzekeren", zei hij.

Ook vicepresident JD Vance haalde tijdens een persconferentie uit naar Israël. "Als ik deel zou uitmaken van het Israëlische kabinet, zou ik denk ik niet mijn enige sterke bondgenoot aanvallen die ik nog heb in de wereld."

Daarop reageerde de extreemrechtse Israëlische minister van Veiligheid Ben-Gvir op X: "Met alle respect voor de Amerikanen, Israël moet de hele wereld duidelijk maken dat het bloed van onze zonen en de veiligheid van onze burgers niet te verkwisten zijn", schreef hij. "Heel Libanon moet branden."

Iran heeft nog niet gereageerd op het geweld van afgelopen nacht.

Het Amerikaanse ministerie van Handel heeft zorgen geuit tegen de top van chipmachinefabrikant ASML over een van hun zeer geavanceerde chipmachines die in China zou zijn. Dat hebben bronnen rondom het Amerikaanse ministerie tegen persbureau Bloomberg gezegd.

Als dit klopt dan zou het bedrijf uit Veldhoven exportrestricties hebben overtreden. ASML ontkent dit dan ook stellig. "ASML heeft nooit een geavanceerde machine aan China geleverd, noch onderdelen die nodig zijn voor het gebruik van de machine."

Bloomberg heeft het ministerie meermaals gevraagd of er bewijs is voor de aantijgingen, maar een reactie bleef uit. Waarom de VS nu met deze beschuldigingen komt, blijft onduidelijk.

AI-grootmacht

ASML laat in een reactie weten dat het onmogelijk is dat China zo'n EUV-machine van het bedrijf in handen heeft. De machines zijn ontzettend groot en haast onmogelijk ongemerkt te vervoeren. Bovendien is het volgens ASML onmogelijk dat China vervolgens iets met de machine kan, omdat ze de zeer gespecialiseerde kennis missen om het apparaat te bedienen.

De Verenigde Staten zijn verwikkeld in een harde strijd met China om de AI-grootmacht te blijven. De machines van ASML zijn nodig om de chips te maken die nodig zijn voor AI.

De VS heeft ASML al vaker beschuldigd van het verkopen van deze specifieke machines aan China. Verder dan vermoedens kwam het nooit.

Vorig jaar maakten 1758 mensen in Nederland een einde aan hun leven. Daarmee is aantal zelfdodingen gedaald naar het laagste niveau in vijftien jaar tijd. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Gemiddeld kozen in 2025 bijna vijf mensen per dag voor zelfdoding. In 2024 was het aantal zelfdodingen nog 1849.

Tegelijkertijd steeg het aantal jonge vrouwen dat suïcide pleegde flink. Tussen 2000 en 2005 koos gemiddeld 1,2 op de honderdduizend vrouwen tussen de 10 en 20 jaar voor een zelfgekozen dood, in de jaren tussen 2020 en 2025 verdubbelde dit naar 2,5 per honderdduizend vrouwen. Volgens het CBS is de relatieve stijging in deze groep daarmee het grootst.

'Nog altijd veel te veel'

Renske Gilissen, hoofdonderzoeker bij 113 Zelfmoordpreventie en hoogleraar Suïcidepreventie aan de Universiteit Leiden, zegt blij te zijn met de daling van het aantal zelfdodingen, maar wijst ook op dat stijgende aantal onder jongeren. "Daar maken we ons echt hele grote zorgen om." Onder tieners is niet alleen een toename van suïcide te zien, zegt zij, maar ook van het aantal van suïcidepogingen.

Deze toename is niet eenduidig te verklaren, aldus Gilissen: "Het is nooit één ding bij suïcidaliteit, het is altijd een opstapeling van meerdere factoren. Je hoort enerzijds dat er al veel zelfbeschadiging was vanuit een trauma. Bij jonge mannen horen wij vaak dat het onverwachts kwam. Dat iemand zich heel erg terugtrok en dat de zelfdoding vanuit het niets kwam voor de nabestaanden."

Over de rol van sociale media in suïcide onder jongeren zegt de hoogleraar zorgelijke signalen te krijgen. "Het is ouders aan te raden het gesprek aan te gaan over wat jongeren op sociale media doen."

Bespreekbaar maken

Daarnaast wijst Gilissen erop dat veel mensen die kozen voor levensbeëindiging niet in beeld van de zorg waren. Het is volgens haar daarom belangrijk dat er op de werkvloer en in het onderwijs meer over zelfdoding wordt gepraat. "Lang niet elke bedrijfsarts is nu getraind om suïcidesignalen op te vangen of om gesprekken hierover te voeren. En in het onderwijs is op veel scholen geen aandacht voor mentale gezondheid."

Dat moet veranderen, aldus Gilissen. Praten over zelfdoding is volgens haar namelijk hét instrument tegen zelfdoding. "Als je zelf suïcidegedachten hebt en die voor je houdt, wordt het alleen maar erger. Het taboe om erover te praten moet er daarom vanaf."

Meer mannen dan vrouwen

Het aantal zelfdodingen kwam het meest voor onder vijftig- en zestigplussers, 37 procent van alle mensen die vorig jaar voor zelfdoding kozen valt onder deze categorie. Het zijn vooral mannen die kozen voor een zelfgekozen dood: 1205 mannen kozen vorig jaar voor levensbeëindiging tegenover 553 vrouwen. Onder tachtigplussers is het verschil tussen mannen en vrouwen drie keer zo groot.

Dat meer mannen dan vrouwen voor suïcide kiezen is niet nieuw: deze trend is al jaren te zien. Voor mannen zou het moeilijker zijn om over zelfdoding te praten dan voor vrouwen.

Minder verkeersdoden, meer suïcide

Uit het onderzoek blijkt daarnaast dat zelfdoding onder tieners vorig jaar de belangrijkste doodsoorzaak was: 22 procent van alle tieners die vorig jaar overleed, koos voor zelfdoding. Onder twintigers lag dit percentage nog hoger: 28 procent.

Vroeger waren verkeersongevallen steevast doodsoorzaak nummer een onder jongeren. Vijftig jaar geleden overleed van de 10- tot 30-jarigen 33 procent door een ongeval in het verkeer en 9 procent door zelfdoding. In 2025 was aantal doden in het verkeer gedaald naar 15 procent, terwijl het aantal zelfdodingen was gestegen naar 26 procent.

Gilissen wijst erop dat vragen hoe het met iemand gaat belangrijk is als je je zorgen maakt om iemands mentale gezondheid. "Vragen of iemand weleens denkt aan de dood, kan mensen echt verder helpen. De daling is hartstikke mooi nieuws, maar vijf per dag is nog altijd veel te veel. "

113

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten erover helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

(Telecompaper) Argentina's National Competition Authority (ANC) said it is prepared to authorise Telecom Argentina's USD 1.25 billion acquisition of Telefonica's...

De Amerikaanse muziekproducer Tay Keith, bekend van hits als Sicko Mode van Travis Scott en Nonstop van Drake, is overleden. De 29-jarige producer, wiens echte naam Brytavious Chambers was, werd gisteren dood aangetroffen in zijn appartement in Nashville in de staat Tennessee.

Agenten troffen Chambers 's middags levenloos aan tijdens een controle in zijn huis, meldt de politie van Nashville. De politie liet weten dat er geen aanwijzingen zijn voor een misdrijf. Over de doodsoorzaak is nog niets bekendgemaakt. Er wordt een autopsie uitgevoerd.

Keith groeide op in Memphis en begon als tiener muziek te plaatsen op YouTube en hiphopplatforms als DatPiff. Op zijn veertiende ontmoette hij rapper BlocBoy JB, met wie hij jarenlang samenwerkte. Zijn doorbraak volgde in 2018 met nummers als Look Alive van BlocBoy JB en Drake en Never Recover van Lil Baby, Gunna en Drake.

Later dat jaar brak hij wereldwijd door als medeproducer van Sicko Mode van Travis Scott. Voor dat nummer ontving hij in 2019 zijn eerste Grammy-nominatie. In 2024 volgde een tweede nominatie voor Rich Flex van Drake en 21 Savage.

Nummer 1-hit tijdens studie

Ondanks zijn successen maakte hij zijn studie in media- en managementstudies af. In een interview met het universiteitsmagazine zei hij in 2020: "Het had geen zin gehad om naar de universiteit te gaan als ik niet van plan was mijn studie af te maken." Wel merkte hij op dat hij al "in mijn laatste week op de universiteit mijn eerste nummer 1-hit had".

Bekijk hier de video van Sicko Mode:

Tijdens zijn carrière werkte Keith samen met enkele van de grootste namen uit de muziekindustrie, onder wie Beyoncé, Drake, Eminem, 21 Savage, J. Cole, Cardi B, Lil Nas X en DJ Khaled. Tot zijn grootste successen behoren de Billboard Hot 100-nummer 1-hits van rapper Drake: First Person Shooter en Nonstop.

Keith speelde daarnaast een belangrijke rol in de doorbraak van rapper Sexyy Red. Hij produceerde onder meer haar hits Pound Town en Get It Sexyy. Voor zijn werk ontving hij driemaal de prijs voor Producer of the Year bij de BMI R&B/Hip-Hop Awards, meest recent in 2024.

In 2025 werd hij opgenomen in de prestigieuze 30 Under 30-lijst, de jaarlijkse Forbes-lijst met veelbelovende jonge talenten onder de 30 jaar, in de categorie muziek.

Het overlijden van Chambers leidt tot geschokte reacties uit de hiphopwereld. Rapper en jeugdvriend BlocBoy JB uit Memphis schrijft op Instagram: "We spraken elke dag met elkaar. Je hebt me niet verteld dat je weg zou gaan." Bij zijn bericht plaatste hij een lange lijst van recente telefoongesprekken met Chambers op zijn telefoon.

Ook de muziekproducent Hitkidd en dj en platenproducer DJ Scheme hebben hun medeleven betuigd.

Er staan Cuba ingrijpende economische hervormingen te wachten waarbij het socialistische model van het land een beetje wordt losgelaten. De Nationale Assemblee van de Volksmacht is akkoord gegaan met 175 veranderingen die door de Cubaanse machthebbers zijn aangekondigd, onder druk van Amerikaanse sancties.

Een van de belangrijkste veranderingen is dat bedrijven, banken en de vastgoedsector worden geprivatiseerd. Tot nu toe gaat de staat daarover. Die staatsbedrijven worden nu particuliere commerciële ondernemingen met aandelen. Particuliere banken krijgen toegang tot de financiële sector van Cuba.

De hervormingen maken ook de weg vrij voor particuliere vastgoedontwikkeling op het eiland. Verder wordt het mogelijk staatseigendommen aan nationale en buitenlandse organisaties en personen te verkopen.

De Assemblee ging unaniem akkoord met de hervormingen die zijn voorgesteld door de Cubaanse premier Manual Marrero. Het Cubaanse bewind staat geen politieke partijen toe, maar in dat parlement zitten wel leden uit lokale gemeenschappen. Voormalig president Raúl Castro heeft zijn steun uitgesproken voor de veranderingen.

'Zweren socialisme niet af'

Als de hervormingen inderdaad zo worden uitgevoerd, zijn het de meeste ingrijpende veranderingen aan Cuba's socialistische staatsmodel sinds de revolutie van 1959. Het land schuift ermee een flink stuk op richting een vrijemarkteconomie.

De hervormingen zijn echter zeker niet het begin van het einde van het socialistische staatsmodel, bezwoer de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel. Vlak voor de stemming van de assemblee riep hij de leden op om vertrouwen te houden in het socialistische Cuba.

"We zweren het socialisme niet af", zei hij. "Waarover wordt gedebatteerd hier is het dilemma hoe we het proces van socialistische opbouw moeten voortzetten, dat te lijden heeft gehad onder de langste blokkade in de geschiedenis, opgelegd door de grootste wereldmacht."

Edwin Koopman, Zuid-Amerika-deskundige:

"Het Cubaanse bewind wordt hiertoe gedwongen door de economische situatie. Die is dramatisch door de maandenlange olieblokkade van de VS. De bevolking lijdt, alles staat stil. De economie is ingestort, er komen bijna geen toeristen meer. Er moet wat gebeuren om te voorkomen dat het land helemaal instort. Er is ook angst voor protesten: eerdere opstanden in Cuba waren altijd in de warmste maanden.

Daarnaast zijn de machthebbers ontzettend bang dat de VS gaat ingrijpen zoals ze in Venezuela hebben gedaan. Trump heeft daar ook mee gedreigd. Ze zijn bang dat hij zijn pijlen na de Iran-deal op Cuba zal richten. Dus de boodschap aan het volk is: houd je stil, en de boodschap aan Trump: niet ingrijpen, want we gaan bewegen.

Wordt Cuba dan nu een vrije markt? Nee, want er klinkt ook door dat de staat een vinger in pap houdt. Dat wordt ook bevestigd door de president. Die zegt: we doen dit om het socialisme te waarborgen, en dan weet je van te voren al dat het geen totale vrijheid van ondernemen wordt.

Cuba heeft al jarenlang te kampen met Amerikaanse sancties, maar president Trump heeft die de afgelopen maanden enorm opgeschroefd om de Cubaanse regering onder druk te zetten. Ook heeft Trump gedreigd de macht over het eiland over te nemen.

Brandstoftekorten

De Amerikaanse sancties zijn gericht tegen individuen, onder wie de familie van Castro en president Miguel Díaz-Canel, maar ook tegen Cuba als geheel. Daardoor is het land, dat er economisch al niet goed voor stond, de afgelopen maanden verder in de problemen geraakt.

Er zijn brandstoftekorten, de stroom valt regelmatig uit en Cubanen hadden dit jaar te maken met flinke prijsstijgingen in de winkels. Díaz-Canel zei dat de hervormingen daarom dringend en noodzakelijk zijn.

De Verenigde Naties zijn kritisch over de sancties. Die zouden vooral de meest kwetsbare mensen raken en levens in gevaar brengen.

Correspondent Nina Jurna maakte in april deze reportage over de problemen op Cuba:

In de woning in Meerstad waar in de nacht van woensdag op donderdag een 53-jarig echtpaar dood werd aangetroffen, is de tienerdochter van het stel als verdachte aangehouden. Het meisje zou rond de 13 jaar oud zijn.

Experts noemen de zaak uitzonderlijk. De verdachte lijkt zeer jong te zijn, al wil de politie over de leeftijd niets zeggen. In dit soort gevallen zal justitie proberen vaart te maken: "Ze willen dat er snel duidelijkheid komt voor de jonge verdachte", zegt jeugdrechtadvocaat Sandy van Gorkum, die niet betrokken is bij de zaak in Meerstad.

Na een aanhouding komt een minderjarige terecht op het politiebureau. Er gaat direct een melding uit naar de jeugdrechtadvocaat in de regio die op dat moment dienst heeft. Die advocaat probeert zo snel mogelijk bij de verdachte te zijn, in ieder geval binnen twee uur. De aangewezen advocaat is voor de minderjarige kosteloos, al mag de verdachte ook voor een andere advocaat kiezen.

Zwijgrecht

De jeugdrechtadvocaat "probeert in een eerste gesprek om de verdachte op zijn of haar gemak te stellen, een vertrouwensband op te bouwen en duidelijk aan te geven dat alles wat tegen de advocaat wordt verteld vertrouwelijk is", zegt Van Gorkum.

De advocaat vraagt wat er is gebeurd en legt uit wat de procedures zijn. Bij het politieverhoor grijpt de advocaat waar nodig in. Net als volwassenen hebben ook minderjarige verdachten het recht om te zwijgen.

Normaal gesproken mag er bij het verhoor van een minderjarige, dat wordt gevoerd door speciaal opgeleide agenten, ook een vertrouwenspersoon zijn. Dat is meestal een ouder of ander familielid. Omdat in deze zaak de ouders van de verdachte er niet meer zijn, moet een voogd worden aangewezen, zegt Van Gorkum. "Er is nu geen wettelijke vertegenwoordiger voor deze minderjarige. Dat moet zo spoedig mogelijk geregeld worden."

Het is waarschijnlijk dat de Raad voor de Kinderbescherming gevraagd wordt om de voorlopige voogdij te regelen voor het tienermeisje. "Dat kan heel snel gaan of een aantal dagen duren", zegt een woordvoerder.

Het meisje uit Meerstad zit in beperkingen, wat zou betekenen dat zij alleen contact mag hebben met haar advocaat. De politie kan aan de NOS niet bevestigen dat zij verhoord wordt zonder de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon.

Passende straf

Een jonge verdachte mag maximaal 9 uur (voor verhoor) en drie keer 24 uur op het politiebureau worden vastgehouden. Na die periode moet de verdachte worden voorgeleid aan de rechter-commissaris, die toetst of de verdachte langer mag worden vastgehouden. Blijft de minderjarige inderdaad langer vastzitten, dan wordt diegene overgebracht naar een jeugdinrichting.

Voordat een zaak voor de (kinder)rechter komt, wordt de Raad voor de Kinderbescherming erbij betrokken. Die doet uitgebreid onderzoek naar de persoonlijke omstandigheden van de verdachte. "We kijken onder meer naar persoonlijkheid, naar hoe het op school gaat, naar eerdere problemen", legt een woordvoerder uit.

Op basis van die achtergrond brengt de organisatie advies uit aan de officier van justitie en de rechter over de voorlopige hechtenis, de straf en eventuele behandeling van de verdachte. "Uiteindelijk willen we de meest passende straf voor de minderjarige, omdat iemand nog een heel leven voor zich heeft."

Een van de mogelijkheden is jeugddetentie. Die is maximaal een jaar voor jongeren tot en met 15 en maximaal twee jaar voor 16- en 17-jarigen. De rechter kan ook jeugd-tbs opleggen of maatregelen die iemands gedrag moeten helpen veranderen.

"Ook in dit soort complexe zaken wordt gekeken wat het beste is voor de jongere", zegt Van Gorkum. "Het jeugdstrafrecht is meer ingericht om hulp te bieden dan om iemand echt te straffen."

Eindeloos zoeken in een webshop hoe je een bestelling moet annuleren of terugsturen? Dat moet snel verleden tijd zijn. Webwinkels moeten een dezer dagen een duidelijke en makkelijk vindbare knop of functie hebben om bestellingen binnen 14 dagen na ontvangst terug te sturen.

Bedrijven mogen zelf weten hoe die knop eruitziet. Die moet wel direct duidelijk maken waarvoor die is, zegt toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM).

Bij online aankopen hadden consumenten sowieso al recht op 14 dagen bedenktijd. Met deze nieuwe regel moeten zij dus gemakkelijker gebruik kunnen maken van dat recht. De regel komt voort uit een nieuwe EU-richtlijn en geldt dan ook in de hele EU.

"Een online aankoop is vaak met een druk op de knop gedaan", zegt ACM-bestuurslid Martijn Ridderbos. "Met de verplichte herroepingsknop wordt het voor consumenten straks net zo makkelijk die aankoop ongedaan te maken als deze af te sluiten."

Dit is de lijst van eisen van de ACM:

Duidelijke naam

Geef de knop een naam die duidelijk zegt wat deze doet, bijvoorbeeld: 'Hier de overeenkomst ontbinden' of 'Koop ongedaan maken'.

Zichtbaar en toegankelijk

Maak de knop tijdens de hele bedenktijd eenvoudig te vinden op de website en in de app, ook tijdens een verlengde bedenktijd. Zorg dat de consument geen app moet downloaden of andere dingen moet doen om de knop te vinden of gebruiken.

Eenvoudige invoer van gegevens

Laat de consument op de bevestigingspagina alleen gegevens invullen die nodig zijn om de aankoop in het systeem te vinden. Gebruikers vragen in te loggen mag, een account verplichten is niet de bedoeling. Laat consumenten niet opnieuw gegevens invullen die ze al bij hun bestelling invulden.

Ontvangstbevestiging

Op de bevestigingspagina moet de consument de koop op een duidelijke en begrijpelijke manier definitief ongedaan kunnen maken. De webwinkel dient de consument een bevestiging te sturen zodra die de koop ongedaan heeft gemaakt, met daarin de datum en het tijdstip van de herroeping.

De Consumentenbond is blij met de nieuwe regels. "Consumenten kunnen nu makkelijker en sneller overeenkomsten herroepen", zegt een woordvoerder. "Ze hoeven niet meer te zoeken naar hoe dat te doen of contact op te nemen met het bedrijf."

Met het indrukken van die knop hebben kopers niet meteen hun geld terug, waarschuwt de bond. "Consumenten moeten er natuurlijk rekening mee houden dat als zij een aankoop herroepen, het geld pas overgemaakt wordt als het product is teruggestuurd en ontvangen door de webshop. Maar dat lijkt me logisch."

'Was vaak al makkelijk'

Volgens de brancheorganisatie van webshops was het bij veel van hen al makkelijk om een aankoop te annuleren. "Het is belangrijk om te benadrukken dat veel webshops vandaag al gebruiksvriendelijke retourprocessen aanbieden", aldus een woordvoerder van Thuiswinkel.org.

"De nieuwe verplichting sluit daar in veel gevallen op aan, maar vraagt wel om verdere standaardisatie en explicietere zichtbaarheid van de herroepingsmogelijkheid."

Boete

Als webshops zich niet aan de nieuwe regel houden, kunnen ze uiteindelijk een boete krijgen. De ACM zegt dat meldingen van consumenten een belangrijke basis vormen voor het toezicht.

De toezichthouder benadrukt verder dat als een bedrijf de regels overtreedt de bedenktijd automatisch tot maximaal een jaar wordt verlengd. "Dus los van eventuele handhavingsacties van onze kant, zijn er hoe dan ook wettelijk gevolgen."

Een dezer dagen gaat de wet die de herroepingsknop of -functie verplicht stelt in.

The Nintendo GameCube is known for playing the best version of Smash Bros. and its vaguely rectangular aesthetic. It’s not particularly known for running a workstation OS from the mid-1990s. However, …read more

Het KNMI waarschuwt voor mogelijke regen- en onweersbuien vanaf het einde van de middag. Volgens het weerinstituut kunnen de buien zwaar uitpakken, met kans op grote hagel en zware windstoten.

De waarschuwing komt na de eerder afgegeven code geel in verband met de hitte. Die geldt sinds gisteren. Ook vandaag wordt het erg warm met temperaturen van 28 graden aan zee tot 36 plaatselijk in het zuidoosten.

Doordat de lucht vochtig en klam is kunnen makkelijk buien met onweer ontstaan. Ook in de komende nacht worden er in het noordoosten van het land regen- of onweersbuien verwacht, mogelijk gepaard met windstoten en hagel.

Onweer

Het zuiden van Nederland werd vannacht al plaatselijk getroffen door hevige buien, onweer en harde wind. Onder meer de regio Eindhoven en Limburg ondervonden overlast door regen en wind. De onweersbuien ontstaan doordat de lucht warm en instabiel is.

In Maastricht kwamen bomen op de weg terecht. De brandweer moest eraan te pas komen om die weg te halen. In Roermond en bij het nabijgelegen Sint Odiliënberg vielen bomen om.

In Nuenen kwamen straten blank te staan en waaiden bomen om:

Vanaf gisteren geldt het Nationaal Hitteplan, dat is een waarschuwingssysteem van het RIVM voor wanneer het vier dagen achter elkaar warmer wordt dan 27 graden. Het RIVM wil daarmee meegeven aan verzorgers dat het extra belangrijk is om op kwetsbare mensen te letten.

Onder meer ouderen, kinderen, mensen met een chronische ziekte en daklozen zijn kwetsbaar. Zij zijn extra gevoelig voor de hitte en bijkomende gezondheidsklachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn of concentratieproblemen. Ook hebben ze meer kans op uitdroging of een hitteberoerte.

Als maatregel tegen de hitte zijn sportwedstrijden de komende dagen afgelast. Ook muziekevenementen en festivals zoals Pinkpop houden rekening met de hitte en zorgen voor extra schaduwplekken en gratis waterplekken.

Goedemorgen! Op de tweede dag van de EU-top spreken de Europese regeringsleiders voor het eerst over de nieuwe meerjarenbegroting. En Oranje traint voor de laatste keer in Kansas City voor de wedstrijd morgen tegen Zweden.

Eerst het weer: vandaag wordt het flink zonnig en heet. De maxima liggen tussen 31 tot lokaal 36 graden. In de loop van de middag is er kans op stevige regen- en onweersbuien.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

De Amerikaanse vicepresident Vance heeft zijn reis uitgesteld naar Zwitserland, waar hij zou spreken met een Iraanse delegatie. Een woordvoerder van het Witte Huis zegt in een verklaring dat de "logistiek van de onderhandelingen nooit eenvoudig of voorspelbaar was".

Wat dit betekent voor de verdere onderhandelingen met Iran is onduidelijk. Deze week kwamen de VS en Iran tot een raamwerk over een einde aan de oorlog, maar er zijn nog veel losse eindjes. Over een definitief akkoord moeten de partijen nog maanden verder onderhandelen.

Voordat bekend werd dat Vance nog niet afreist naar Zwitserland berichtte het Iraanse persbureau Tasnim dat Teheran eerst tekenen wil zien dat de VS zich houdt aan het basisakkoord. Pas daarna zou sprake kunnen zijn van verdere gesprekken.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Soms staan de snelheidsborden in Rotterdam maar een paar meter uit elkaar. Het zorgt voor verwarring bij bestuurders, maar volgens de wethouder kan het niet anders.