Aggregator

President Trump wil de Straat van Hormuz blokkeren, om de controle over de zeestraat over te nemen. Dat schrijft hij in twee uitgebreide berichten op zijn eigen socialmediaplatform Truth Social.

Trump begint met de mededeling dat hij de zeestraat "met onmiddellijke ingang" laat blokkeren. Verderop in zijn bericht schrijft hij dat de blokkade "zeer binnenkort" zal beginnen. "De Amerikaanse marine zal alle schepen barricaderen die naar binnen willen, of willen vertrekken uit de Straat van Hormuz".

De Amerikaanse president wil de blokkade gebruiken om mijnen in de Straat van Hormuz op te ruimen, zodat er op termijn een vrije doorgang mogelijk is. Trump schrijft: "Op een gegeven moment bereiken we een situatie waarin IEDEREEN ERIN EN IEDEREEN ERUIT MAG".

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen over het Midden-Oosten in ons liveblog.

Trump vindt dat schepen die "illegaal tol" hebben betaald aan Iran om door de zeestraat te varen, geen veilige doorvaart mogen hebben door internationale wateren. Hij zegt dat de Amerikaanse marine opdracht heeft gekregen om deze schepen op te sporen en aan te houden. Volgens Trump mag Iran niet profiteren van "illegale afpersingspraktijken".

"Zoals ze beloofd hebben, kunnen ze maar beter snel beginnen met het openstellen van de internationale waterweg!", schrijft Trump.

'Meerdere landen betrokken'

Het is de eerste keer sinds de mislukte vredesonderhandelingen in Pakistan dat de Amerikaanse president over Iran een bericht post. Volgens Trump zijn er meerdere landen betrokken bij de operatie. Welke landen dit zijn, wordt niet duidelijk uit zijn bericht.

Ook ging Trump in op de onderhandelingen die de Amerikaanse delegatie met Iran in Pakistan voerde. Volgens hem verliepen die gesprekken goed. Over de meeste heikele punten werd volgens hem een akkoord bereikt, behalve over Irans nucleaire activiteiten. De VS wil pas een akkoord sluiten met Iran, wanneer het land stopt met zijn nucleaire praktijken.

"Alle punten doen er niet toe vergeleken met het feit dat kernenergie in handen zou vallen van zulke onvoorspelbare en lastige mensen", schrijft Trump.

Trump eindigt zijn bericht met opnieuw een dreigement aan Iran: "Op het juiste moment zijn wij volledig 'klaar voor actie' en zal ons leger de laatste restjes van Iran vernietigen".

Straat van Hormuz

Door de Straat van Hormuz voeren voor de oorlog in Iran gemiddeld zo'n 120 schepen per dag. Momenteel worden alle schepen geblokkeerd door Iran, enkele schepen uit bevriende landen hebben tol betaald om door te mogen varen.

De scherpe terugval van de vaart door de Straat van Hormuz heeft samen met de Iran-oorlog geleid tot de grootste verstoring van de wereldwijde energiemarkt in decennia, aangezien normaal gesproken zeker een vijfde van alle vloeibare aardgas en olie via deze zeestraat wordt verscheept.

Vanuit Den Helder is Zr.Ms. De Ruyter vertrokken. Het fregat, met tweehonderd man personeel aan boord, heeft als einddoel een internationale marine-oefening in Zuidoost-Azië. Maar onderweg doet het ook de Golfregio aan.

De route naar Zuidoost-Azië loopt via de Rode Zee. Daar zal de De Ruyter een bijdrage leveren aan de EU-operatie Aspides, voor een veilige scheepvaart in de regio. Defensie zegt de veiligheidssituatie in de Golf nauwlettend in de gaten. te houden. Als het conflict tussen Iran en de VS en Israël daartoe aanleiding geeft, kan het fregat langer in die regio blijven.

Minister Yesilgöz van Defensie zwaaide het marineschip vanmiddag uit. Vrijdag zei ze na de ministerraad dat het kabinet plannen maakt voor een missie in de Straat van Hormuz. Als de situatie daar weer rustiger is, zou ons land willen bijdragen aan het beveiligen van de scheepvaart. "Maar het kan ook dat we uiteindelijk niemand sturen", zei de vicepremier erbij.

NH-90 helikopter

Zr.Ms. De Ruyter is een luchtverdedigings- en commandofregat, dat onder meer is uitgerust met een HN90-helikopter. Dat is een maritieme gevechtshelikopter, die ook gebruikt kan worden voor verkenningen en troepentransport.

Volgens Defensie is het schip volledig uitgerust voor zijn taak, al werkt het boordkanon niet. Dat verouderde kanon staat op de nominatie om vervangen te worden door een nieuwer model. Er zijn echter voldoende alternatieve middelen ter zelfverdediging, verzekert het ministerie.

Na de tussenstop in de Rode Zee zal Zr.Ms. De Ruyter samen met bondgenoten een vijf maanden durende oefening houden in Zuidoost-Azië. Het fregat zal dan ook een bijdrage leveren aan het handhaven van de VN-sancties tegen Noord-Korea. Via Hawaï en het Caribisch gebied komt het schip daarna weer naar huis.

Een piloot van de IJslandse luchtvaartmaatschappij Icelandair heeft paniek veroorzaakt door tijdens zijn afscheidsvlucht laag over bewoond gebied te vliegen, waar hij vandaan komt. De piloot nam gisteren tijdens zijn laatste vlucht voor zijn pensioen onaangekondigd een omweg om over de Westmaneilanden te vliegen voor de kust van IJsland.

Hij vloog daarbij met veel lawaai op slechts zo'n 100 meter hoogte over de daken van huizen. Normaal gesproken vliegen toestellen om de eilandengroep heen. Bewoners zeggen dat hun huis trilde en dat ze zich rot zijn geschrokken. Het vliegveld kreeg meerdere meldingen erover binnen.

Op video's is te zien dat het vliegtuig laag over de bebouwing vliegt. Vermoed wordt dat de piloot over de huizen wilde vliegen als eerbetoon.

De luchtvaartmaatschappij reageert geschokt en zegt niet van tevoren op de hoogte te zijn gesteld van de actie. Het incident is gemeld bij de politie en Icelandair is een onderzoek gestart. Over mogelijke gevolgen voor de piloot is nog niets bekend.

Televisiepresentator Sonja Barend is op 86-jarige leeftijd overleden. Ze overleed gisteren thuis in het bijzijn van haar familie.

Sinds 1966 was ze tientallen jaren wekelijks bij de VARA op televisie te zien, waarmee ze een van de bekendste verschijningen in de Nederlandse huiskamers werd.

Na haar carrière werd de Sonja Barend Award naar haar vernoemd, een prijs die jaarlijks toegekend wordt voor het beste tv-interview van Nederland.

Met name de praatprogramma's die ze sinds de jaren 70 presenteerde leverden haar grote bekendheid op. Ze werden soms wel door 5 miljoen mensen bekeken.

Ze kreeg de bijnaam 'koningin van de talkshow' en gold als boegbeeld van de VARA, waarmee ze ook een van de gezichten van 'links Nederland' was.

In haar spraakmakende talkshows Sonja's Goed Nieuws Show en Sonja op... maakte Barend vele taboes bespreekbaar en had ze talloze prominente gasten aan tafel, maar ook niet-bekende mensen.

Barend maakte haar programma's samen met tv-producent Ellen Blazer, met wie ze naar eigen zeggen "kon lezen en schrijven". Toen Blazer midden jaren 90 haar pensioen aankondigde, besloot ook Barend te stoppen met de populaire talkshows.

Samen met Paul Witteman presenteerde ze daarna bij toerbeurt nog zo'n tien jaar lang de doordeweekse talkshow Barend en Witteman.

Geweten van de VARA

BNNVARA, waarin de VARA is opgegaan, spreekt van "een van de grootste televisiepersoonlijkheden die het land heeft gekend". In een verklaring zegt de omroep "een icoon dat het gezicht en het geweten van de omroep mede heeft gevormd" te hebben verloren.

"Voor BNNVARA is haar betekenis nauwelijks te overschatten. Zij zette een standaard in interviewen die generaties na haar heeft beïnvloed en nog altijd richting geeft; in haar vermogen om echt contact te maken, te luisteren en tot de kern te komen."

Ook premier Jetten noemt Barend een icoon van de Nederlandse televisie. "Generaties groeiden op met haar scherpe vragen en warme gesprekken. Ze gaf mensen een stem en bracht Nederland samen rond de keukentafel", schrijft hij op berichtenplatform X.

Vanavond om 21.00 uur is op NPO 1 en NPO Start een extra uitzending te zien van Pauw & De Wit, die volledig in het teken staat van Sonja Barend. Daarna, om 23.30 uur, wordt de documentaire Sonja Barend - Vragen zonder antwoord van Coen Verbraak uit 2012 uitgezonden.

A while back [Jack] came across a Taito arcade game that neither he nor any of his mates recognized. The game was Adventure Canoe and part of the collection of …read more

In Vught is een monument onthuld voor de Molukse vrijheidsstrijder Chris Soumokil. Hij was van 1950 tot 1966 president van de onafhankelijke Republiek der Zuid-Molukken (RMS) en verzette zich tegen de integratie van die deelstaat in de Republiek Indonesië. Vandaag is het zestig jaar geleden dat hij werd geëxecuteerd op bevel van Soeharto, president van Indonesië.

Het monument werd gisteren onthuld in de Vughtse wijk Woonoord Lunetten, de plek waar vanaf 1951 zo'n 3000 Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen werden gehuisvest. Tot 1962 was het het grootste Molukse woonoord van Nederland.

Het gedenkteken bevat verschillende Molukse symbolen, zoals een traditioneel schild. Op de achterkant staan de laatste woorden van Soumokil: "Dat mijn dood een zegen mag zijn voor mijn volk". Het werd ontworpen door kunstenaar Bart Belonje.

Graf onbekend

Soumokil werd in 1964 ter dood veroordeeld. Twee jaar later, op 12 april 1966, werd hij geëxecuteerd op Pulau Ubi Besar, een eiland voor de kust van Jakarta. De Indonesische regering heeft nooit bekendgemaakt waar hij is begraven.

Bij de onthulling van het gedenkteken was de weduwe van Chris Soumokil, Josina Soumokil-Taniwel (92), aanwezig. Sinds de dood van haar man is ze niet terug geweest in Indonesië. Ze woont in Assen. "Ik verlang ernaar te weten waar het graf is, voordat ik voor altijd mijn ogen sluit", zei ze eerder tegen RTV Drenthe.

Leiden

Chris Soumokil werd in 1905 geboren op Java als kind van een Molukse vader en Indo-Europese moeder. Toen zijn vader naar Nederland moest verhuizen voor werk, belandde het gezin in Leiden. Soumokil studeerde daar rechten aan de universiteit en promoveerde in 1934.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij gevangengenomen door de Japanners. Na de oorlog werd hij procureur-generaal en later minister van justitie van de deelstaat Oost-Indonesië. Toen in 1950 de onafhankelijke Republiek der Zuid-Molukken (RMS) werd uitgeroepen, werd hij president. Hij voerde dertien jaar lang oorlog met Indonesië, die de RMS als illegale afscheiding zag. Soumokil was tot zijn gevangenschap in 1963 continu op de vlucht. Daarna liep de oorlog snel ten einde.

75 jaar

Het is dit jaar 75 jaar geleden dat Molukkers naar Nederland kwamen. Met de onafhankelijkheidsverklaring van de Republiek Indonesië, maakte Indonesië zich los van Nederland. Molukkers werden gezien als landverraders: KNIL-militairen hadden aan de Nederlandse zijde gevochten.

Nederland besloot in 1951 duizenden gezinnen (onvrijwillig) naar hier te brengen. Ze woonden bijvoorbeeld in barakken van het voormalige kamp Vught: woonoord Lunetten, waar nu het monument is onthuld.

Het verblijf zou tijdelijk zijn - een paar maanden tot hooguit een jaar. Daarna zouden de Molukkers terugkeren naar hun geboorteland, als alles weer rustig was. Van integreren was geen sprake - contact met Nederlanders werd zelfs afgeraden.

In deze video zie je meer over de geschiedenis van Molukkers in Nederland:

Ze werd ook wel de "nachtegaal van Azië" genoemd en gold als een van de meest opgenomen artiesten ter wereld. De Indiase zangeres Asha Bhosle is op 92-jarige leeftijd overleden aan een hartaanval.

Haar carrière besloeg ruim zeventig jaar, waarin ze naar schatting zo'n 11.000 liedjes opnam. Met haar iconische hoge stem zong ze talloze nummers voor honderden Bollywoodfilms. Actrices in die films playbackten haar zang en bewogen hun lippen synchroon met haar stem.

Haar stijl werd omschreven als aanstekelijk en vrolijk, maar ze beschikte ook over een breed repertoire waarmee ze wereldwijd fans had. Ze werkte veel samen met componist R.D. Burman, met wie ze later trouwde.

Asha Bhosle werd in 1933 geboren en begon haar carrière al op tienjarige leeftijd, toen ze haar eerste lied zong voor de film Majha Bal. In de jaren 50 en 60 brak ze definitief door en nam ze duetten op met grote Indiase artiesten als Mohammed Rafi.

Rivaliteit met beroemde zus

Haar zus, Lata Mangeshkar, was eveneens een van de grootste zangeressen van India. Zij overleed in 2022, ook op 92-jarige leeftijd. De zussen werden constant met elkaar vergeleken. Ze werden zelfs allebei de "nachtegaal van Azië" genoemd. Die vergelijkingen leidden tot rivaliteit tussen de twee en er waren zelfs geruchten dat Mangeshkar Bhosle's carrière heeft gedwarsboomd.

Bhosle zei in een interview erover: "Ze had me kunnen helpen, maar dat deed ze niet. Waarschijnlijk had ik met haar hulp eerder succes kunnen boeken."

In 2011 erkende Guinness World Records Asha Bhosle als de artiest met de meeste opnames in de muziekgeschiedenis. Ze ontving tal van nationale en internationale prijzen. Bhosle trad in 2019 voor het laatst op in Nederland tijdens een concert in het Concertgebouw in Amsterdam.

Brimful of Asha

De zangeres zong met grote buitenlandse artiesten als Boy George. Ook werd haar muziek gesampled door artiesten als The Black Eyed Peas, Nelly Furtado en producer Timbaland. Asha Bhosle was ook de inspiratie voor het nummer Brimful of Asha waarmee de Britse band Cornershop een ode aan de zangeres bracht.

Bhosle werd gisteren in het ziekenhuis opgenomen met hart- en ademhalingsproblemen. Ze overleed vanochtend aan orgaanfalen. Volgens Indiase media wordt ze morgen gecremeerd en krijgt ze een staatsuitvaart. Tienduizenden fans worden verwacht om haar de laatste eer te bewijzen.

Het ging erover in talkshows, er waren ingezonden brieven in kranten en er was zelfs een petitie om ervan af te zien: de overnachting van koning Willem-Alexander en koningin Máxima in het Witte Huis. Vanmiddag komt het koningspaar aan in Philadelphia, waar hun driedaagse bezoek aan de VS morgen officieel begint. Morgenavond zijn ze te gast bij president Trump.

Dat de Oranjes mogen logeren in het Witte Huis, maakt dat dit niet zomaar een bezoek is. Het is een zeldzaamheid dat vorsten of regeringsleiders daar mogen logeren. Tel daarbij op de zeer tumultueuze periode waarin het bezoek zich afspeelt. Vorige week dreigde Trump nog "een hele beschaving uit te roeien". Ook roepen de Amerikanen steeds luider dat ze overwegen het NAVO-bondgenootschap op te blazen.

Met dat in het achterhoofd wordt het bij de uiterst onvoorspelbare Trump op eieren lopen voor de koning. De uitnodiging afslaan of op zoek gaan naar een andere plek om te overnachten was echter diplomatiek gezien ondenkbaar.

Tegenuitnodiging

Nadat Trump vorig jaar mocht blijven slapen op Paleis Huis ten Bosch tijdens de NAVO-top volgde onmiddellijk een tegenuitnodiging. Vanwege de economische banden tussen de landen en omdat de VS een belangrijke bondgenoot is binnen de NAVO, is dit niet afgeslagen. Er is voor gekozen de visite bij Trump in te plannen rond dit werkbezoek aan Pennsylvania en Florida.

De reis naar die staten past in een reeks eerdere bezoeken aan de VS. Zo ging het koninklijk paar in 2024 naar New York en Georgia en twee jaar daarvoor naar Texas en Californië.

Toen Trump bij het koningspaar mocht logeren, vond hij dat geweldig:

De reis begint dus in Philadelphia. Het programma daar staat vooral in het teken van het 250-jarige bestaan van de VS. Het koningspaar wordt ontvangen door de gouverneur van Pennsylvania en gaat naar Independence Hall, waar in 1776 de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring werd aangenomen en ondertekend.

Daarbij is er ook een bijzondere link met Nederland. De manier waarop Nederland in 1581 brak met de koning van Spanje met het Plakkaat van Verlatinghe vormde twee eeuwen later een grote inspiratie voor de Amerikanen, zegt directeur Ian Kenny van het John Adams Instituut.

"Dit was een soort blauwdruk voor hen. Nederlanders vonden dat de Spaanse koning niet meer zorgde voor hun rechten. En 200 jaar later hadden de Amerikanen vergelijkbare gedachten en ideeën en schreven een onafhankelijkheidsverklaring tegen de Britten, die toen de macht hadden over Amerika."

Maandagavond aankomst Witte Huis

's Middags zijn er onder meer gesprekken met het bedrijfsleven. Daarna vertrekt het koningspaar naar Washington. Vele ogen zullen gericht zijn op maandagavond, als Willem-Alexander en Máxima hun entree maken bij president Trump.

In Washington komt ook premier Rob Jetten erbij. Hij schuift op verzoek van de Nederlandse delegatie aan bij het diner in het Witte Huis met Donald en Melania Trump.

Jetten liet onlangs weten de ontmoeting te zien als een unieke kans om met Trump van gedachten te wisselen over onder meer de oorlog in Iran. "Juist tijdens dit bezoek kun je daar ook met elkaar over spreken. Dat gaat makkelijker face-to-face dan in korte telefoongesprekken met de andere kant van de oceaan", zei de premier. Volgens hem staan ook veel andere thema's op de agenda, onder meer op het gebied van economische samenwerking.

Toch lijkt het Witte Huis dit vooral te zien als een privébezoek. Dat betekent dat er geen mogelijkheid is voor journalisten om vragen te stellen. Wel is er een moment ingepland om kort beelden te maken van de ontmoeting.

Na de ontvangst en het diner volgt - zonder Jetten - die veelbesproken overnachting in de Lincoln Bedroom. De laatste Nederlander die daar sliep was Jaap de Hoop Scheffer. Hij kwam als secretaris-generaal van de NAVO logeren op uitnodiging van president Bush. Later deze maand komen ook de Britse koning Charles en koningin Camilla op bezoek, maar zij slapen in het Blair House, het presidentiële gastenverblijf tegenover het Witte Huis.

Aandacht voor het Caribisch gebied

Dinsdag vliegt het koningspaar na het ontbijt naar Miami in Florida. Dat deel van het bezoek staat ook in het teken van de sterke banden met het Caribisch deel van het Koninkrijk. Zo is de VS de belangrijkste handelspartner van Aruba, Curaçao en Sint-Maarten. In Miami gaat het koningspaar ook in gesprek met studenten van verschillende universiteiten in Florida.

Woensdag is het afsluitende gesprek met de pers. Daarbij zal de koning ongetwijfeld worden gevraagd waarom hij op de uitnodiging van Trump is ingegaan en hoe het bezoek is verlopen.

In het centrum van Dublin heeft de politie een einde gemaakt aan blokkades met tractors en vrachtwagens. Die waren vanaf dinsdag opgeworpen door onder meer boeren, vrachtwagen-, bus- en taxichauffeurs en aannemers, uit protest tegen de sterk gestegen brandstofprijzen.

Sinds het uitbreken van de oorlog tussen de VS en Israël en Iran is diesel in Ierland ruim 20 procent duurder geworden.

De blokkades, ook op andere plekken in het land, veroorzaken veel overlast. In de haven van Galway ontstonden schermutselingen tussen de politie en de demonstranten. Er werd een legervoertuig ingezet om een versperring af te breken.

Gisteren werd al een blokkade doorbroken van de enige olieraffinaderij in het land, nabij de zuidelijke stad Cork. Die voorziet in zo'n 40 procent van de Ierse energiebehoefte.

Gevaarlijk moment

Door de blokkades heeft ongeveer een derde van de benzinepompen in Ierland geen brandstoffen meer. De minister van Financiën sprak van "een buitengewoon gevaarlijk moment" voor het land, doelend op hulpdiensten die zonder brandstof zitten.

De regering weigert met de betogers te onderhandelen, maar is wel met belangenorganisaties in gesprek over maatregelen om de brandstofprijzen te verlagen.

In de Hongaarse hoofdstad Boedapest hebben premier Viktor Orbán en zijn uitdager Péter Magyar hun stem uitgebracht voor de parlementsverkiezingen. De laatste zei dat de Hongaren vandaag de keuze hebben "tussen Oost en West, tussen propaganda en eerlijk debat". Orbán zei: "Ik kom hier voor de winst."

Magyar van de conservatieve centrumrechtse Tisza-partij zei ervan overtuigd te zijn dat hij aan het langste eind trekt. "Iedereen ziet en weet dat het vandaag na zestien jaar met deze machtsmachine, afgelopen is met deze maffia-regering." Kiezers kunnen volgens hem ook een einde maken aan de jarenlange corruptie.

De vraag is volgens Magyar alleen of Tisza een eenvoudige meerderheid behaalt of zelfs een tweederdemeerderheid. Die zou Magyar de vrije hand geven om hervormingen door te voeren, waaronder het herschrijven van de grondwet en het ontslaan van Orbán-vertrouwelingen op hoge posten.

Magyar zei verder te vrezen voor valse sabotageacties, waarbij mensen zich voordoen als aanhangers van zijn Tisza-partij om de stembusgang te dwarsbomen. Hij had vanochtend naar eigen zeggen al tientallen meldingen over fraude ontvangen.

Hoge opkomst

De opkomst lijkt hoog te worden. Om 13.00 uur was de opkomst al ruim 54 procent. Bij de verkiezingen in 2022 was dat rond dat tijdstip beduidend lager, met 40,01 procent.

Ook buiten Hongarije maken Hongaren gebruik van hun stemrecht. In Den Haag stonden vanochtend om 06.00 uur volgens persbureau ANP al 150 mensen in de rij, aan het eind van de ochtend liep de wachttijd op tot bijna zo'n twee uur.

De verkiezingen in Hongarije worden in Europa, én daarbuiten, op de voet gevolgd. Orbán was de laatste jaren geregeld een sta-in-de-weg binnen de Europese Unie en onderhoudt nauwe banden met de Russische president Poetin. De verkiezingen in het land van tien miljoen worden dan ook wel gezien als de belangrijkste van het jaar in Europa.

Ook de Amerikaanse regering volgt de verkiezingen met opvallende interesse. Orbán is een nauwe bondgenoot en geestverwant van president Trump, die Hongaren expliciet heeft opgeroepen op zijn "ware vriend en winnaar" Orbán te stemmen.

Afgelopen week kwam vicepresident Vance zelfs naar Hongarije om zijn steun uit te spreken voor Orbán. In de geest van Orbán haalde hij uit naar "de bureaucraten in Brussel" die de verkiezingen zouden proberen te beïnvloeden. Daarvoor is geen bewijs, terwijl critici erop wezen dat Vance dat wel deed door campagne te voeren voor Orbán.

Oppositieleider Magyar reageerde op Vance' bezoek door te stellen: "De geschiedenis van Hongarije wordt niet geschreven in Washington, Moskou of Brussel, maar in de straten en op de pleinen van Hongarije."

Veel zetels bepaald in kiesdistricten

Afgaande op de peilingen haalt Tisza meer stemmen dan de Fidesz-partij van Orbán. Het zou voor het eerst zijn in zestien jaar dat Fidesz niet meer de grootste is.

De peilingen zeggen echter niet alles, en daarbij levert een meerderheid van stemmen door het complexe kiessysteem niet per se de vrijheid op om het beleid te bepalen. Het Hongaarse parlement telt 199 zetels, waarvan er 106 via kiesdistricten worden bepaald. Die districten zijn de laatste jaren dusdanig hertekend dat het voor Fidesz makkelijker is om zetels te halen.

Nieuwsuur maakte deze uitleg daarover:

Magyar voerde vooral campagne op thema's waar Hongaren dagelijks mee te maken hebben: de slechte staat van de gezondheidszorg, het onderwijs, het openbaar vervoer en de corruptie in het land.

Orbán op zijn beurt heeft zich in zijn campagne vooral afgezet tegen Brussel en Oekraïne. Zijn campagne heeft president Zelensky als de grootste vijand van Hongarije afgeschilderd. Zelensky zou met Magyar samenwerken om Hongarije de oorlog in te trekken, al ontbreekt enig bewijs daarvoor.

Ook wordt Oekraïne door Fidesz neergezet als de partij die ervoor kiest om de oorlog te laten voortduren. Aan het feit dat Rusland het land illegaal is binnengevallen, niet bereid lijkt tot noemenswaardige concessies en systematisch burgerslachtoffers blijft maken, gaat Orbán in het geheel voorbij.

Orbán kreeg vanochtend de vraag van een journalist van de Kyiv Independent of hij in de positie van Zelensky grondgebied zou opgeven aan Rusland. Na een korte pauze was zijn antwoord: "Ik heb het geluk dat ik Zelensky niet ben".

'Vrij maar niet eerlijk'

Door de manier waarop Orbán democratische instituties heeft ontmanteld en de media naar zijn hand heeft gezet, worden de verkiezingen in het land wel omschreven als vrij maar niet eerlijk. Ook waren er afgelopen tijd onthullingen dat kiezers in arme dorpen, net als bij eerdere verkiezingen, betaald krijgen om op Fidesz te stemmen.

Hongaren hebben tot 19.00 uur om hun stem uit te brengen. Een officiële exitpoll is er niet, de eerste uitslagen volgen in de uren erna.

Correspondent Christiaan Paauwe maakte afgelopen week een reportage over de campagnes van de kandidaten:

De buschauffeur uit Rotterdam die vrijdagmiddag werd mishandeld in een volle lijnbus, werd een maand geleden ook al mishandeld door dezelfde man. Dat meldt de politie.

De eerste mishandeling vond plaats op 7 maart. De verdachte stapte toen de bus in, maar had problemen met inchecken. De buschauffeur verzocht hem uit te stappen. Hierop werd de verdachte agressief: hij schold de buschauffeur uit en gaf hem een klap.

Gistermiddag stapte de verdachte opnieuw de bus in, bij dezelfde buschauffeur. Die herkende hem en wilde dat doorgeven aan zijn collega's bij de centrale, waarna de verdachte opnieuw agressief werd. De chauffeur werd meermaals geslagen en raakte gewond.

Zoektocht

Een passagier filmde de mishandeling. Op beelden is te zien dat de verdachte na de mishandeling uitstapt en hard wegloopt. De politie heeft hem nog niet opgepakt en vraagt getuigen zich te melden als ze meer informatie hebben over de man.

Het is bij de politie niet bekend hoe het nu met de mishandelde buschauffeur gaat.

'Geen losse voorvallen'

Op de mishandeling van vrijdag werd geschokt gereageerd. "In Rotterdam is geen plaats voor geweld tegen mensen die gewoon hun werk doen", zei burgemeester Carola Schouten gisteren bij omroep Rijnmond.

"Handen af van onze mensen", zegt FNV Stadsvervoer. De vakbond wil met de directie van het Rotterdamse vervoersbedrijf RET om tafel om duidelijk te maken dat "deze incidenten geen losse voorvallen zijn, maar onderdeel van een toenemende verruwing waar werknemers dagelijks mee worden geconfronteerd".

It is an old trope in submarine movies. A sonar operator strains to hear things in the ocean but dares not “ping” for fear of giving away the boat’s location. …read more

Achter de zwaar beschadigde auto's die vannacht zijn aangetroffen in Tilburg zit vermoedelijk een langlopend conflict tussen twee families. Dat meldt de politie. Volgens een woordvoerder liggen de families al langere tijd met elkaar overhoop.

Familieleden zouden vannacht met auto's op elkaar zijn ingereden. Of daarbij gewonden zijn gevallen, is niet bekend.

Toen agenten arriveerden, gingen de bestuurders ervandoor. Aan de hand van kentekens heeft de politie de eigenaren van de voertuigen achterhaald.

Ruzies

De politie zegt een beeld te hebben van de aanleiding van het conflict, maar wil daar geen details over geven. Eerder kwam het al tot confrontaties op straat.

"Het gebeurt telkens op de openbare weg en houdt ons flink bezig", aldus een woordvoerder. Daarbij worden ook strafbare feiten gepleegd, waardoor de zaak serieus wordt opgepakt.

Ravage

Buurtbewoners meldden dat zij rond 02.00 uur harde knallen hoorden. Op meerdere plekken in Tilburg werden daarba zwaar beschadigde auto's aangetroffen. De drie voertuigen stonden op honderden meters afstand van elkaar, waarvan één op een parkeerterrein bij winkels.

Op foto's is te zien dat de schade groot is. Volgens Omroep Brabant lagen auto-onderdelen over honderden meters verspreid. De politie zette de omgeving af voor onderzoek.

Van onze correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Chiem Balduk, correspondent in Duitsland.

Balduk zit nu een kleine twee jaar voor de NOS in Duitsland. In zijn jeugd woonde hij vlak bij de Duitse grens, maar het land begon hem pas later te fascineren. We spreken hem over de metro in Berlijn, waar allerlei lagen uit de samenleving samenkomen. En over het kroegleven in die stad, waar hij graag de 'Alt-Berliner Eckkneipe' mag bezoeken. Maar ook over de Duitse houding in internationale conflicten, de rol van bondskanselier Friedrich Merz en de politieke spanningen in eigen land, waaronder het afbrokkelen van de Brandmauer rondom de Alternative für Deutschland.

Volgende week: een gesprek met Laura van Megen, correspondent in China. Heb je een vraag voor haar stuur die dan, liefst in een audioberichtje, naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lars Hulshof, Judith van de Hulsbeek

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je hier beluisteren. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In de Duitse plaats Wismar hebben ruim 150 mensen geprotesteerd tegen het besluit geen reddingspogingen meer te ondernemen voor een walvis die daar voor de kust gestrand is. Het dier ligt inmiddels dertien dagen in de Baai van Wismar en de autoriteiten zien geen mogelijkheden meer om hem te redden.

De betogers vormden een keten in de haven van Wismar. Ze hadden borden bij zich waarop ze de autoriteiten nalatigheid verweten, aangevuld met teksten als 'Red de walvis'.

De milieuminister van de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren, Till Backhaus, noemde het hartverwarmend dat zoveel mensen zich inzetten voor het dier, maar benadrukte dat experts zeggen echt niets meer te kunnen doen. Hij noemde dat besluit een van de zwaarste van zijn loopbaan.

"Het is fantastisch dat zoveel mensen bereid zijn het dier te helpen, ook door geld te geven", meende hij. Eerder had de minister echter al gezegd dat verdere reddingspogingen meer slecht dan goed zouden doen. Er was volgens hem "geen expert wereldwijd" die daar anders over denkt.

Stervende

Veel Duitsers zijn nog steeds begaan met het lot van Timmy, genoemd naar de plaats Timmendorfer Strand waar hij op 23 maart voor het eerst strandde. De bultrug ligt sinds 31 maart op een zandbank bij het eilandje Poel voor de kust van Wismar. Aanvankelijk werd er nog geprobeerd om het dier te bevrijden, maar omdat hij inmiddels verzwakt is, werd besloten de natuur op zijn beloop te laten.

Het dier wordt nog altijd 24 uur per dag met camera's in de gaten gehouden. Het reageert inmiddels niet meer op boten die in de buurt komen, iets wat biologen zien als een teken dat het einde echt nabij is.

Backhaus heeft ook de waterkwaliteit in de buurt laten onderzoeken, om te kijken of het stervende dier geen gevaar vormt voor het milieu of de volksgezondheid. Omdat de waarden binnen de normen blijven, wordt zwemmen bij het eiland niet verboden.

Franse walvis

Afgelopen vrijdag strandde in het Franse Préfailles, bij Nantes, een potvis. Daar bezweek het dier een stuk sneller: rond 08.00 uur kwamen de eerste meldingen erover binnen, ongeveer zeven uur later bleek de dood al te zijn ingetreden.

Het karkas van 12 meter lang en 15 ton zwaar wordt dit weekend bewaakt, om te voorkomen dat bijvoorbeeld het ivoor uit de tanden wordt gestolen. Waarschijnlijk worden de resten morgen afgevoerd. Het zal onder toezicht van wetenschappers in stukken worden gehakt.

De vader van de Deense koningin Mary van Denemarken is overleden, zo heeft het Deense koningshuis bekendgemaakt. John Donaldson stierf in het Australische Tasmanië, waar hij woonde. Hij is 84 jaar geworden. Volgens een verklaring is hij overleden als gevolg van zijn hoge leeftijd.

"Mijn hart is zwaar en mijn gedachten zijn somber", zegt koningin Mary. "Mijn geliefde vader is overleden. Maar ik weet dat, wanneer het verdriet afneemt, de herinneringen zullen oplichten."

John Donaldson, geboren in Schotland, was professor in de toegepaste wiskunde. In 1963 verhuisde hij naar de andere kant van de wereld, waar hij en zijn vrouw vier kinderen kregen, van wie Mary in 1972 de laatste was.

Mary leerde de toenmalige Deense kroonprins Frederik van Denemarken kennen in Sydney tijdens de Olympische Spelen van 2000. Ze trouwden vier jaar later. Toen in 2024 de toenmalige koningin Margrethe II na 52 jaar afstand deed van de troon werd haar oudste zoon Frederik koning van Denemarken.

Koningin Mary bezocht haar vader vorige maand nog, "toen zij samen meerdere mooie en waardevolle momenten hebben doorgebracht." Er is online een condoleanceregister geopend voor Denen die een bericht willen achterlaten.

In Londen zijn gisteren 523 mensen gearresteerd bij een pro-Palestijnse betoging. Ze werden aangehouden omdat ze openlijk hun steun uitspraken voor Palestine Action.

Die actiegroep is door de Britse regering aangeduid als een terreurorganisatie, nadat leden ervan een vliegbasis waren binnengedrongen en vernielingen hadden aangericht om te protesteren tegen het Israëlische geweld in Gaza. Doordat steun aan een terreurorganisatie een misdaad is, was gisteren het vasthouden van borden met de tekst 'Ik steun Palestine Action' voldoende voor de politie om in te grijpen.

De arrestaties zijn de eerste sinds een rechter in februari het verbod op Palestine Action onwettig verklaarde. De rechter noemde die maatregel niet in proportie tot de acties van de groep. Het verbod bleef echter in stand tot een hoger beroep is afgerond.

Bij de betoging op Trafalgar Square, midden in Londen, voerden agenten over het algemeen de betogers gemoedelijk af. Wel werden agenten openlijk beschimpt als ze bijvoorbeeld hoogbejaarde demonstranten afvoerden. "Ziet een terrorist er zo uit?", werd er geroepen toen een oudere man met een wandelstok werd weggeleid.

Onder de arrestanten was ook voorman Robert Del Naja van de hiphopgroep Massive Attack. Ook hij hield een eenvoudig bordje omhoog waarin hij steun uitsprak voor Palestine Action.

"Ik vond het verbod al belachelijk, maar nu de politie zo'n draai maakt en toch weer mensen oppakt, wordt het helemaal belachelijk. Daarom sta ik hier met een bord."

Goedemorgen! In Hongarije gaan vandaag ruim vijf miljoen Hongaren naar de stembus, voor misschien wel de spannendste verkiezingen in Europa in tijden. En in Rotterdam is de 45ste editie van de Marathon van Rotterdam.

Het weer: zon en wolken wisselen elkaar vandaag af. Het blijft droog en het wordt 12 tot 15 graden. Vanavond en vannacht neemt van het zuidoosten uit de bewolking toe, maar het blijft wel droog.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

Na 21 uur onderhandelen zijn de VS en Iran niet tot een akkoord gekomen. De Amerikaanse vicepresident Vance is vertrokken uit Pakistan en zegt dat hij Iran een laatste voorstel heeft gedaan. Dat kan volgens hem een basis vormen voor een akkoord. Wat er in het voorstel staat is niet bekendgemaakt.

Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat de VS "buitensporige eisen en onwettige verzoeken" had. Volgens de Iraanse staatstelevisie waren onder andere de opening van de Straat van Hormuz en de ontwikkeling van het Iraanse kernwapenprogramma de grootste struikelblokken.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De elektriciteit aan boord van de Orion werd opgewekt met zonnepanelen die zijn ontwikkeld en gebouwd door Airbus Nederland uit Leiden. Op de terugweg bedankte de bemanning van Artemis II Nederland voor die belangrijke bijdrage.

Fijne dag!

De VS en Iran zijn er in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad niet in geslaagd tot een akkoord te komen om de oorlog te beëindigen. Na 21 uur onderhandelen trok de Amerikaanse vicepresident Vance in de vroege Pakistaanse ochtend de conclusie dat overeenstemming er niet in zat.

Vance zei bij vertrek dat de VS Iran nog een laatste voorstel heeft gedaan. "We zullen zien of de Iraniërs dat accepteren." Wat daar precies in staat, is niet bekendgemaakt.

Het is daarmee niet gelukt om het tijdelijke bestand van twee weken om te zetten in een definitief akkoord. Wat dat betekent voor het staakt-het-vuren en voor de periode erna, is nog de vraag.

Atoomprogramma

De Amerikaanse delegatieleider Vance zei dat de VS duidelijke eisen had gesteld aan Iran. Met name het Iraanse kernprogramma zou een struikelblok zijn geweest. Vance zei dat Iran niet heeft laten zien dat het bereid is af te zien van een kernbom, of de middelen in handen te krijgen om die snel te kunnen produceren.

"Dat was het hoofddoel van de president, en dat is wat we via onderhandelingen hebben geprobeerd te bereiken."

Correspondent Midden-Oosten David Poort:

"De Amerikaanse druk heeft Iran wel naar de onderhandelingstafel geduwd, maar tot nu toe tot geen enkele concessie gedwongen. Sterker nog: in Teheran overheerst het idee dat ze stand hebben gehouden. En dus zien ze geen reden om toe te geven.

Dat verschil in hoe beide landen naar dezelfde situatie kijken maakt dat dit proces muurvast zit. Waar Washington verwacht dat Iran beweegt, ziet Teheran vooral bevestiging dat het de druk kan weerstaan.

Dat werd onderstreept door oud-minister Javad Zarif, die na afloop van de gesprekken op X reageerde op uitspraken van JD Vance. Volgens Vance had Iran "ervoor gekozen onze voorwaarden niet te accepteren". Zarif draaide dat om: dat is juist het probleem. Onderhandelingen met Iran werken niet als de VS denkt de voorwaarden te kunnen dicteren."

Vance zei dat hij meerdere keren ruggespraak heeft gevoerd met president Trump, en ook met onder anderen minister Rubio van Buitenlandse Zaken en admiraal Brad Cooper, hoofd van U.S. Central Command, de sectie van de Amerikaanse strijdkrachten waar het Midden-Oosten onder valt.

Trump was tijdens de gesprekken in Islamabad samen met Rubio in een sporthal in Miami waar hij keek naar een vechtsportwedstrijd. Daarvoor had Trump gezegd dat de uitkomst in Pakistan voor hem niet zo belangrijk was. "We winnen hoe dan ook. We hebben hen militair verslagen."

Iran liet na het klappen van de gesprekken weten dat het met een open blik het overleg was ingegaan, maar dat de VS zich moet onthouden van "buitensporige eisen en onwettige verzoeken" en "de legitieme rechten en belangen van Iran moet erkennen".

Iraanse staatsmedia berichten dat er te grote verschillen in opvattingen waren over het kernprogramma van het land en de opening van de Straat van Hormuz. Ook over het vrijgeven van Iraanse tegoeden en over het lot van de honderden kilo's hoogverrijkt uranium die Iran bezit, zouden partijen het niet eens zijn geworden.

Schoonvegen

Over de Straat van Hormuz zei Trump dit weekend dat de VS begonnen is om die "schoon te vegen". Ook admiraal Cooper zei dat er werk van wordt gemaakt om een veilige doorgang te creëren. Er zouden daarbij onder meer zeedrones worden ingezet.

Volgens de VS zijn er dit weekend twee Amerikaanse fregatten door de zeestraat gevaren. Een Iraanse drone die dichtbij kwam, zou zijn verwoest. Iran op zijn beurt heeft ontkend dat er Amerikaanse schepen toegang hebben gekregen.

Libanon-oorlog

Ook over Libanon waren de VS en Iran het niet eens. Iran, gesteund door bemiddelaar Pakistan, meent dat het tijdelijke staakt-het-vuren ook voor het front in Libanon geldt, waar Irans bondgenoot Hezbollah verwikkeld is in gevechten met Israël. Israël zei al snel dat Libanon geen deel uitmaakt van het staakt-het-vuren, daarbij gesteund door de VS.

Voor komende week staan gesprekken tussen Libanon en Israël in de VS gepland. In eerste instantie ontmoeten ambassadeurs van beide landen elkaar. Ook de Libanese premier Nawaf Salam zou naar Washington vliegen maar die liet weten het bezoek, gezien de situatie in zijn land, uit te stellen.

Op de dag dat het tijdelijke staakt-het-vuren tussen de VS, Israël en Iran werd aangekondigd voerde Israël ongekend massale luchtaanvallen uit in Libanon, waarbij meer dan 300 doden vielen. Het leidde internationaal tot grote verontwaardiging.

Pakistan heeft partijen na het geklapte overleg in Islamabad opgeroepen zich in elk geval aan het tijdelijke staakt-het-vuren te houden. Minister Ishaq Dar van Buitenlandse Zaken sprak de hoop uit dat de landen "hun positieve instelling behouden om te komen tot een duurzame vrede en welvarendheid voor de hele regio en daarbuiten".

Although vapor-compression refrigeration is a simple concept, there are still a lot of details in the implementation of such a system that determines exactly how efficient it is. After making …read more