Aggregator

Alle slachtoffers van het zware busongeluk op de A28 bij Wezep afgelopen maandag zijn weer thuis. Dat meldt burgemeester Tanja Haseloop-Amsing van Oldebroek aan Omroep Gelderland. In de touringcar zaten 54 Duitse scholieren, vier begeleiders en de buschauffeur.

Ook de 30-jarige bestuurder van de bestelbus waar de touringcar mee in aanrijding kwam is uit het ziekenhuis ontslagen. "Ik ben heel blij om te zeggen dat hij thuis verder kan revalideren", aldus Haseloop-Amsing.

De burgemeester benadrukt dat de gevolgen van het ongeluk daarmee nog niet voorbij zijn. "Want als je eenmaal thuis bent, dan is de impact pas echt voelbaar: het is best wel heel traumatisch wat er gebeurd is."

Schoolreis

Het ongeluk gebeurde in de nacht van zondag op maandag. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio reed de touringcar rond 04.15 uur achter op de bestelbus, waarna de touringcar uitweek en aan de andere kant van de snelweg op zijn kant terechtkwam. De bestelbus brak door de botsing in tweeën.

De brandweer hielp passagiers via het dak uit de touringcar te komen. Zestien mensen werden naar het ziekenhuis gebracht. Veel anderen werden ter plekke behandeld voor lichte verwondingen, vooral veroorzaakt door gebroken glas.

In de bus zaten leerlingen van een middelbare school uit Schönberg in de Noord-Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein. De leerlingen van 17 en 18 jaar waren zondagavond laat vertrokken voor een schoolreis naar Parijs.

Vrijwilligers

Na het ongeluk werden de leerlingen en hun begeleiders opgevangen in de Erica Terpstra-hal in Wezep. Daar was het Rode Kruis aanwezig en schoten vrijwilligers van de lokale korfbalvereniging te hulp. Ook Haseloop-Amsing was maandag in de hal om met slachtoffers en hun toegesnelde ouders te spreken.

Ze kijkt met trots terug op de hulpverlening, zegt ze tegen Omroep Gelderland. "Het had veel erger kunnen aflopen, dus ik sta hier als blije burgemeester." De Duitse ambassadeur in Nederland en de consul-generaal hebben de betrokken hulpverleners en vrijwilligers bedankt voor hun inzet na het ongeval.

Met miljarden euro's subsidie probeert het kabinet het tempo voor de bouw van windparken op de Noordzee weer op gang te brengen. Minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei praat ook met de bedrijven die binnenkort moeten beginnen met de bouw van de grootste windparken tot nu toe.

Pensioenfonds ABP en energiebedrijf Vattenfall hebben in 2024 de opdrachten gewonnen om windparken van 2 gigawatt te bouwen, zonder subsidie. De in totaal 4 gigawatt op het kavel IJmuiden Ver moet in 2030 genoeg stroom opleveren voor het verbruik van vier miljoen huishoudens. Zowel ABP als Vattenfall twijfelt nu over het definitieve investeringsbesluit.

De kosten voor de bouw van windparken zijn gestegen met zo'n 40 procent en er is onzekerheid over afnemend elektriciteitsverbruik door de zware industrie. Afgelopen jaar mislukte een aanbesteding voor een groot windpark. Geen enkel bedrijf bood op een inschrijving van de overheid.

Hierdoor dreigen ook de doelen van het kabinet voor de ontwikkeling van duurzame elektriciteit in gevaar te komen. Vanaf 2032 moet zo'n 90 procent van de elektriciteit in Nederland duurzaam zijn opgewekt. Driekwart van die elektriciteit moet komen van windparken op de Noordzee. De miljardensubsidie voor wind op zee is daarom sinds dit jaar weer terug. Het kabinet-Jetten reserveert 9,5 miljard euro om bedrijven over de streep te trekken windparken op zee te gaan bouwen.

Minister Van Veldhoven probeert ook te voorkomen dat de bouw van IJmuiden Ver vertraagd wordt. "We zetten nu met elkaar alles op alles om te kijken of we ook deze projecten gewoon kunnen laten doorgaan. Want dit soort parken hebben we hard nodig om in Nederland nog meer schone energie te krijgen", zei ze tijdens een werkbezoek aan het installatieschip Boreas van het bedrijf Van Oord.

De contractvoorwaarden voor Vattenfall zijn al een beetje versoepeld, ook met het ABP wordt nog gesproken. Ook al is er nog geen definitief investeringsbesluit voor IJmuiden Ver, netbeheerder Tennet geeft al wel miljarden euro's uit aan de aansluiting van de windparken. Het gaat onder meer om honderden kilometers elektriciteitskabels en 2 gigawatt transformatorplatforms ter grootte van het Gelredome-stadion in Arnhem.

De vertraging in de bouw van grote windparken op de Noordzee raakt ook Nederlandse bedrijven die hierbij betrokken zijn. Zoals SIF, dat op de Tweede Maasvlakte in Rotterdam funderingen voor windmolens maakt. Uitstel van ingeboekte opdrachten zet de winst van het bedrijf onder druk.

Ook Van Oord ziet graag meer duidelijkheid voor opdrachten op de Noordzee de komende jaren. Het offshorebedrijf heeft een half miljard euro geïnvesteerd in het grootste installatieschip voor wind op zee ter wereld, de Boreas. "We bouwen zo'n schip voor tientallen jaren, dus wat we vooral nodig hebben, is continuïteit en voorspelbaarheid in de markt", zegt Maurits den Broeder, directeur offshore-energy van Van Oord.

Het schip met een lengte van 175 meter kan zichzelf optillen met poten van 126 meter. De Boreas kan de nieuwe windturbines tot 20 megawatt installeren, die worden met een tiphoogte van ruim 300 meter groter dan de Eiffeltoren. De Boreas installeert op dit moment een deel van het windpark Hollandse Kust West voor Ecowende. Dat is een joint-venture van Eneco en Shell ruim 53 kilometer uit de kust van Noord-Holland.

Verslaggever Rob Koster liep mee op de Boreas:

Volgend jaar moet de tijdelijke subsidieregeling overgaan in een nieuwe financieringsvorm die ook in veel andere Europese landen gebruikt wordt, het zogenoemde contract for difference. Bij een lage elektriciteitsprijs krijgt de eigenaar van een windpark dan subsidie van de overheid, bij een hoge elektriciteitsprijs wordt een deel van de bedrijfswinst afgedragen aan de overheid.

Having access to a planer opens up a lot of options for woodworking. It enables a craftsman to work with much rougher lumber and the finished results generally have tighter …read more

In China beheerst de overstroming bij de Gyirong-grensovergang al dagen het nieuws en de sociale media. Volgens de laatste informatie van het Chinese staatspersbureau Xinhua zijn er aan Chinese zijde 554 vermisten, twee mensen zijn gered en zeven personen zijn omgekomen. Maar de Chinese staatsmedia zijn dan ook praktisch de enige informatiebron over de situatie in Tibet.

De afschuwelijke ramp laat zien hoe geïsoleerd China Tibet houdt en hoe gecontroleerd het Chinese medialandschap is. Waar journalisten vrijelijk met reddingswerkers, slachtoffers en nabestaanden kunnen praten aan de Nepalese zijde, kunnen buitenlandse media Tibet niet zomaar in.

Chinese journalisten ter plaatse krijgen strenge instructies, die je kunt afleiden uit wat ze publiceren: de moed en het doorzettingsvermogen van reddingswerkers en de actieve rol van de overheid moet het hoofdverhaal zijn.

Ontoegankelijk

Tibet is één van 's werelds meest ontoegankelijke plekken. Chinese staatsburgers mogen in- en uitreizen, maar buitenlandse toeristen mogen alleen met een speciale vergunning op een georganiseerde toer. Voor diplomaten en journalisten is toegang krijgen nog moeilijker.

Recente geschiedenis van Tibet

China bezette Tibet in de jaren 50 en regeert sindsdien met harde hand. Daarvoor was het in de praktijk zelfstandig. In 1959 vluchtte de Tibetaanse geestelijk leider, de dalai lama, naar India. Vanuit Dharamshala bestuurt hij de Tibetaanse overheid in ballingschap. De 91-jarige dalai lama roept niet meer op tot een onafhankelijk Tibet, maar wel tot betekenisvolle autonomie binnen het Chinese systeem.

Mensenrechtenorganisatie Freedom House geeft Tibet een 0 op een schaal van 100 als het om burgerlijke en politieke vrijheden gaat. Tibetanen die met buitenlandse media praten of lokale informatie online zetten, kunnen lange gevangenisstraffen krijgen, schrijft de ngo.

Het hooggebergte vormt ook een natuurlijke afscheiding met de rest van de wereld. Tibet, ook wel "het dak van de wereld" genoemd, ligt gemiddeld op zo'n 4400 meter boven zeeniveau.

De Gyirong-grensovergang ligt afgelegen en op ongeveer 1850 meter hoogte. Het is vanaf daar 15 uur rijden naar Lhasa, de regionale hoofdstad. De hoogte, de afstanden en het bergachtige gebied bemoeilijken en vertragen het reddingswerk.

Censuur en controle

Het Chinese internet is een van 's werelds meest onvrije en zwaarst gecensureerde online omgevingen. Maar tijdens grote rampen zoals deze, werken de censoren pas echt op volle toeren.

De camerabeelden waarop te zien was hoe de modderstroom de grenspost opslokte, zijn op veel plekken van het Chinese internet verwijderd. Gebruikers vragen elkaar om de video's in privéberichten door te sturen en waarschuwen elkaar voor de censuur.

Zij kunnen bijvoorbeeld hun account verliezen (of erger) als dat telkens gecensureerd moet worden. In China weet de overheid wie er achter een account zit, omdat gebruikers zich met hun echte naam moeten registreren.

Tijdens de coronapandemie heeft China strenge wetgeving aangenomen die het verspreiden van zogenaamd nepnieuws tijdens natuurrampen moet tegengaan. Peking ziet dit als noodzakelijk om onrust in de samenleving te voorkomen. Maar het is ook een manier om mensen te vervolgen die informatie online zetten die de overheid niet goed uitkomt.

Familieleden plaatsen wel oproepen over vermisten, maar zo viraal als dat soort berichten gaan in de rest van de wereld, gaan ze dat hier niet. Ook wordt het niet op dezelfde manier opgepikt door de Chinese media.

Premier op locatie

Het beeld dat wel gedeeld wordt, en kan worden, zijn de posts van de Chinese staatsmedia. Die verslaan vooral de heldhaftigheid van de reddingswerkers en de inzet van de overheid. Alles wordt gekwantificeerd: hoeveel drones, agenten, brandweerlieden, honden en militairen zijn ingezet en hoeveel geld er beschikbaar is gesteld.

In het avondjournaal van de staatstelevisie gisteren was de ramp het hoofdonderwerp. Maar beeldmateriaal uit Tibet zelf werd in het item pas na 17 minuten getoond. Dat was van premier Li Qiang die langs de overstroomde rivier ambtenaren instrueerde en binnen een vergadering voorzat.

Dat de premier snel naar de rampplek afreisde is vrij uniek. Het laat zien hoe groot de ramp is en dat de Chinese overheid het serieus neemt. Het zet deze ramp op hetzelfde niveau als de uitbraak van corona en de verwoestende aardbeving van Wenchuan in 2008. Ook toen werd de premier er direct op afgestuurd. De aardbeving in Wenchuan kostte destijds 70.000 mensen het leven.

In het West-Afrikaanse Niger hebben muitende militairen het vuur geopend op meerdere plekken in de hoofdstad Niamey. Dat bevestigt het ministerie van Defensie, dat spreekt van een "breuk met de militaire discipline". Het ministerie stelt dat ordetroepen de controle over de aangevallen locaties nu weer overnemen.

De aankondiging kwam op de staatstelevisie, die eerder op de dag op zwart was gegaan. De onrust in Niamey lijkt afgelopen nacht te zijn begonnen. Getuigen hoorden toen schoten en explosies.

Gegijzeld

De gevechten vinden onder meer plaats bij het internationale vliegveld van de hoofdstad. Op de luchthaven is ook een luchtmachtbasis gevestigd. Muitende militairen zouden daar enkele officieren hebben gegijzeld.

Een ingewijde die met persbureau AP sprak, zegt dat militairen ook probeerden het presidentieel paleis in de regeringswijk binnen te dringen. Zij zouden zijn teruggedreven.

Het is niet duidelijk of de troepen van het militaire regime de situatie onder controle hebben. Een van de hoofdwegen naar Niamey is door hen afgesloten. Het ministerie van Defensie heeft burgers gemaand kalm te blijven. De meeste inwoners van de hoofdstad schuilen in hun huis.

Jihadisten

In 2023 grepen militairen de macht in Niger, naar eigen zeggen uit onvrede over de aanpak van jihadisten in het land. Maar ook de junta worstelt daarmee. De nu muitende militairen zouden uit gebieden komen waar het leger zware verliezen heeft geleden bij de strijd tegen extremisten gelieerd aan onder meer al-Qaida en IS.

De jihadisten vielen al meermaals de luchthaven van Niamey aan. Dat gebeurde voor het laatst in juni. Toen kwamen zeker dertien mensen om het leven.

Twee regio's in Noord-Italië gaan de noodtoestand uitroepen vanwege noodweer. Afgelopen nacht werd de regio Veneto getroffen door zware hagel- en regenbuien, die gepaard gingen met hevige windstoten. De schade is groot, zegt de gouverneur van de regio.

Ook de stad Cremona in de regio Lombardije werd gistermiddag opgeschrikt door zware hagelbuien. Daar raakten 43 mensen gewond. Geen van hen verkeert in kritieke toestand, schrijft het Italiaanse persbureau ANSA. Wel liepen vier mensen dijbeenbreuken op.

Ook zijn tienduizenden auto's en veel woningen en gebouwen beschadigd. Zo waaiden er daken van huizen. Ook het dak van het gemeentehuis in de stad raakte beschadigd door het noodweer. De torenspits van de kathedraal is ook afgewaaid, is te zien op beelden van de Italiaanse omroep RAI.

In Cremona zijn delen van gebouwen naar beneden gekomen:

RAI schrijft dat twaalf gezinnen moesten evacueren. Zij krijgen elders onderdak, zegt de burgemeester van de stad. Hij noemt de schade "enorm" en vindt het "schokkend om de stad in deze toestand te zien".

Omdat het noodweer veel schade heeft aangericht, blijven openbare gebouwen zoals gemeentehuizen en scholen voorlopig dicht. De verwachting is dat ook in Lombardije de noodtoestand zal worden afgekondigd.

De Italiaanse premier Meloni volgt de situatie op de voet, zegt haar ministerie. Zeker honderd vrijwilligers zijn op de been in Cremona. Zij helpen onder meer met het verwijderen van omgevallen bomen.

Noodweer in Duitsland

In het zuiden van Duitsland heeft noodweer gisteren eveneens grote schade aangericht. In de Duitse gemeente Bohlingen, dicht bij de Zwitserse grens, raakten 190 gebouwen beschadigd.

Met windstoten tot 130 kilometer per uur werden daken van huizen geblazen en richtten rondvliegende takken en omgevallen bomen schade aan gebouwen aan.

Whether you like it or not, the use of LLMs to write code is kind of a big deal at the moment. We’ve been asking ourselves what, if anything, this …read more

In het noordwesten van Italië is een Nederlandse wandelaar om het leven gekomen. De 40-jarige man verdronk na een val in een rivier, melden Italiaanse media. Die schrijven ook dat de man 35 jaar oud was, maar zijn familie laat aan de NOS weten dat hij 40 was.

De zus van de man woont in Milaan en had hem als vermist opgegeven. De auto waarmee de man op pad was stond geregistreerd op haar naam en stond op een parkeerplaats vlak bij de plek waar een lichaam werd gevonden. De Italiaanse politie identificeerde het slachtoffer als de vermiste Nederlander.

Volgens Italiaanse media probeerde de man tijdens zijn wandeling een rivier over te steken in het bergdal Valnontey in de gemeente Cogne. Dat is niet ver van de grens met Frankrijk. Bosarbeiders die op een bouwterrein aan het werk waren, zagen hem in het water vallen en alarmeerden de hulpdiensten.

De papierfabriek Folding Boxboard in Eerbeek maakt definitief geen doorstart. De locatie wordt mogelijk nog overgenomen, maar de papierproductie stopt sowieso, heeft de curator bekendgemaakt.

In drie jaar tijd sloten drie grote papierfabrieken in het Gelderse dorp. Folding Boxboard ging in juni failliet. 160 medewerkers stonden daardoor op straat, maar er was nog hoop op een doorstart.

Twee ondernemers wilden het bedrijf overnemen, maar dat liep vorige week stuk omdat de koopsom niet op tijd werd betaald. De curator heeft de overeenkomst toen ontbonden. Daarna is nog onderzocht of een andere partij de papierfabriek kon overnemen, maar ook dat is nu definitief van de baan, zegt de curator tegen Omroep Gelderland.

"Het is heel rauw op ons dak gekomen", zei Peter Hommel, woordvoerder namens het personeel, vorige week nadat de deal was stukgelopen. Er wordt volgende week nog wel onderhandeld over een mogelijke overname van de locatie zelf. Dat staat los van een doorstart van Folding Boxboard als papierfabriek.

Papierdorp

Het dorp Eerbeek staat bekend als papierdorp omdat er van oudsher veel papierfabrieken zijn gevestigd. Dat komt onder meer door de ligging: het schone stromende water afkomstig van de Veluwe bood vroeger de juiste omstandigheden voor het maken van papier.

In mei werd papierfabriek Coldenhove al failliet verklaard. Drie jaar geleden sloot na meer dan drie eeuwen een andere Eerbeekse papierfabriek: De Hoop, in handen van het Finse Stora Enso.

Dat het slecht gaat met de papier- en kartonfabrieken komt volgens vakbond CNV onder meer door hogere energiekosten en concurrentie uit het buitenland.

Het kabinet heeft excuses gemaakt aan jongeren die in de gesloten jeugdzorg hebben gezeten. Ook vanuit de jeugdzorgbranche en gemeenten is sorry gezegd voor het leed dat jongeren is aangedaan.

De gesloten jeugdzorg is de meest ingrijpende vorm van zorg voor jongeren. Het is de enige plek waar de vrijheid van jongeren beperkt kan worden. Ze mogen niet zonder goedkeuring de instelling verlaten, kunnen vastgepakt worden door hulpverleners of worden opgesloten in een aparte ruimte. Het kabinet wil per 2030 van deze vorm van jeugdzorg af.

De afgelopen twintig jaar hebben zo'n 20.000 mensen in de gesloten jeugdzorg gezeten. Voor die tijd kwamen jongeren die niet veilig konden opgroeien, bijvoorbeeld door trauma's of verslaving, in een jeugdgevangenis terecht. De excuses is ook aan hen gericht. Hoeveel jongeren in de gevangenis hebben gezeten, is niet duidelijk.

"Als je iets fout hebt gedaan, zeg je sorry", reageert Anne Krijtenburg op de excuses. Ze heeft zelf maandenlang in de gesloten jeugdzorg gezeten. "Veel mensen denken dat de pijn die ons is aangedaan, onze eigen schuld is. Nu wordt eindelijk uitgesproken dat dat niet zo is."

NOS op 3 legt in deze explainer de gesloten jeugdzorg uit:

Jongeren die de afgelopen twintig jaar in de instellingen verbleven, kwamen er vaak meer beschadigd uit, dan dat het ze heeft geholpen. Ze zaten in een onveilig omgeving en hadden te maken met geweld en soms zelfs met seksueel misbruik. Stichting Het Vergeten Kind concludeerde dat driekwart van de ondervraagde jeugdigen extra psychische klachten had opgelopen in de gesloten jeugdzorg.

Ook onderzoeken van Jason Bhugwandass, boegbeeld van jongeren in de gesloten jeugdzorg, laten zien hoe zwaar jongeren het hebben gehad. Dat was vooral voor de zwaarste vorm van gesloten jeugdzorg, de ZIKOS. Aanbieders daarvan hebben drie maanden geleden excuses aangeboden aan jongeren.

De excuses die vandaag zijn aangeboden zijn breder. Ze zijn gericht aan alle jongeren uit de gesloten jeugdzorg. Daarnaast komen ze niet alleen vanuit de zorg, maar ook vanuit het ministerie en gemeenten. Ook is er 12 miljoen euro beschikbaar gemaakt. Dat kan bijvoorbeeld gebruikt worden om het contact tussen jongeren die hebben geleden in de gesloten jeugdzorg te verbeteren.

Niet iedereen is blij met de excuses. Bhugwandass heeft verteld dat hij het niet eens is met de manier waarop de excuses tot stand zijn gekomen. Er is te weinig geluisterd naar jongeren, het geldbedrag is te laag en meer betrokken organisaties hadden excuses moeten aanbieden, is hij van mening.

"Ik snap de kritiek", zegt Anne Krijtenburg, die vanuit Stichting ExpEx heeft meegedacht met de excuses. "Wij vinden ook dat het te lang heeft geduurd en dat we nog niet klaar zijn. Maar ik zie dit wel als goede, eerste stap."

Af- en ombouw

Dat de situatie van jongeren niet verbetert door ze hun vrijheid te ontnemen, realiseert de politiek zich ook. Een aantal jaar geleden is besloten dat er een streep moet door deze vorm van jeugdzorg. Het streven: in 2030 geen nieuwe jongeren meer in de gesloten jeugdzorg en de locaties die er nog zijn, moeten gericht zijn op kleinere groepen.

De afgelopen tien jaar is het aantal jongeren in de gesloten jeugdzorg gedaald. Nu verblijven gedurende een jaar ruim 500 jongeren in zo'n instelling.

Tegelijkertijd zijn er geen geschikte, betaalbare alternatieven voor jongeren die eerst in de gesloten jeugdzorg terechtkomen. Honderden jongeren zitten niet op een geschikte plek, concludeerde Zembla. Soms moeten jongeren op een vakantiepark of camping verblijven, met dag en nacht hulpverleners in de buurt.

Een oplossing is er dus nog niet, een spijtbetuiging vanaf vandaag wel. "Het is een belangrijke stap", concludeert Anne Krijtenburg. "Maar zeker nog niet een eindpunt. De strijd is nog niet gestreden."

Klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR) hebben korte tijd een deel van de A12 in Den Haag geblokkeerd. Kort na 13.00 uur bezetten tientallen actievoerders de Utrechtsebaan om aandacht te vragen voor de klimaatproblemen.

De activisten waren vanaf de oprit de weg opgelopen. Op deze plek demonstreerde XR al vaker. Na zo'n 1,5 uur was de A12 ontruimd. Alle activisten zijn in een bus afgevoerd naar het politiebureau. Volgens een woordvoerder van XR zijn 53 mensen aangehouden.

Niet tolereren

De gemeente kondigde al snel aan onmiddellijk te zullen beginnen met ontruimen. Afgelopen week lieten burgemeesters, Openbaar Ministerie en politie naar aanleiding van boerenprotesten weten snelwegblokkades in principe niet te zullen tolereren.

Een woordvoerder van XR zegt dat het "niet verboden is" om op de snelweg te protesteren. "Als we aangeklaagd worden voor het blokkeren van de snelweg, dan gaan we dat natuurlijk aanvechten in de rechtbank", aldus de woordvoerder. "We kunnen als mensen niet weglopen voor het klimaatprobleem."

Strafrechtelijk optreden

Deze week brachten burgemeesters, het OM, de politie en justitieminister Van Weel een gezamenlijke verklaring naar buiten waarin werd afgesproken bij snelwegblokkades strafrechtelijk op te treden.

"Demonstreren is een grondrecht en dat beschermen wij. Maar je mening uiten is iets anders dan de snelweg of het spoor onveilig maken", stond in de gezamenlijke verklaring. "Onze boodschap is vooral: voorkom gevaarlijke situaties door langzame verplaatsingen en blokkeer geen snelwegen. Dat brengt anderen in gevaar en accepteren wij niet."

Bij een ongeval op de A59 bij Heesch kwamen op vrijdag 14 augustus twee mensen om, zes anderen raakten gewond. Het ongeluk gebeurde aan de staart van een file die was ontstaan doordat boeren met trekkers over de snelweg reden.

Woensdag eiste het OM 120 uur werkstraf en een maand voorwaardelijke cel tegen zes klimaatactivisten van XR die op 25 april in Utrecht de snelweg blokkeerden. De demonstratie was vooraf verboden door de burgemeester.

In België is deze week een discussie losgebarsten over plannen om alcoholreclames van een nieuwe waarschuwing te voorzien: "alcohol schaadt de gezondheid". Wetenschappelijk gezien is daar weinig op af te dingen, maar liefhebbers vinden de campagne belerend.

"We weten zelf dat we niet te veel suiker, zout en rood vlees moeten eten. Dat weten we ook van alcohol", reageert Walter De Donder, burgemeester van biergemeente Affligem (en in Nederland ook bekend als kabouter Plop en burgemeester uit Samson en Gert). Hij tekende de oproep van Belgische brouwers om de regel te heroverwegen.

"Genieten van een glas alcohol kan perfect samengaan met geïnformeerd zijn", werpt voorstander Tina Van Havere tegen, Vlaams parlementslid van het sociaaldemocratische Vooruit. "Wie de risico's kent, kan bewuster kiezen wanneer wel, wanneer niet, minder vaak, minder veel, of bewust alcoholvrij. De keuze blijft bij ieder van ons."

Nostalgisch

De Belgische regering besloot eerder dit jaar de alcoholregels aan te scherpen. Gratis monsters uitdelen wordt aan banden gelegd, influencers met een jong publiek mogen alcohol niet meer aanprijzen. En de huidige waarschuwing voor alcoholreclames wordt strenger: in de zin 'Alcoholmisbruik schaadt de gezondheid' wordt 'misbruik' straks weggelaten.

Honderd brouwers en duizend andere betrokkenen protesteerden er deze week tegen in een paginagrote advertentie in de kranten. "Een pint in België is meer dan een product, het is verbondenheid."

"Een terras dat volloopt bij de eerste zonnestraal. De toog van een kroeg na een voetbalmatch. Een tafel waar drie generaties samen klinken op een verjaardag", schetsen de tegenstanders. De nieuwe waarschuwing stelt volgens hen "één enkele frisse print of elk glas wijn gelijk met een aanslag op uw gezondheid".

Onzin, schrijft politicus Van Havere in een opiniestuk in De Morgen. "Het is geen aanval op een sector, wel hulp bij een geïnformeerde keuze." Ze schrijft al weerstand te hebben verwacht op de aanscherping.

Voorstanders wijzen op de conclusies van de Wereldgezondheidsorganisatie dat alcohol het risico vergroot op zeker zeven soort kanker, bijvoorbeeld aan borst, darm en lever. Dat is nog afgezien van de schade die wordt veroorzaakt door verslavingen, huiselijk geweld onder invloed of ongelukken in het verkeer.

"De alcoholindustrie doet soms alsof er twee groepen mensen bestaan: mensen met een alcoholprobleem en alle anderen", zegt directeur Kathleen Peleman van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs. "Maar alcohol veroorzaakt ook schade zonder dat er sprake is van verslaving."

Trots bierland

Burgemeester De Donder noemt het bij de VRT allemaal betuttelend, "alsof we echt bij elk glas bier voor onze gezondheid moeten vrezen". Juist in bierland bij uitstek België raakte het de liefhebber in zijn ziel. "Italië staat bekend om prosecco, Frankrijk om wijn, België om bier. Daar is niets fout mee, we moeten er trots op zijn."

Van Havere denkt dat een woordje minder in de waarschuwing daar niets aan afdoet. "Ik drink zelf ook graag een glas. Maar precies daarom wil ik weten wat ik drink. Niet enkel de calorieën op het etiket, ook wat het met mijn lichaam en met de mensen rondom mij kan doen."

De recente discussie juicht ze alleen maar toe: nooit eerder stond het onderwerp zo op de agenda in het land. "Niet de bedoeling van de brouwers, wel de onze toen we dit in het regeerakkoord lieten schrijven", lacht ze. "Dus, beste brouwers: bedankt voor de zichtbaarheid."

For decades now many of us have lived in surveillance societies where it’s difficult not to be within the view of a camera. When being noticed depended on the attention …read more

Sinds het begin van de Iranoorlog een half jaar geleden liggen nog altijd 400 schepen vast in de Perzische Golf. Dat meldt de Internationale Maritieme Organisatie (IMO). Ook zitten nog 6000 opvarenden vast, zegt de organisatie.

"Zes maanden na het begin van het conflict in het Midden-Oosten is de situatie in de Straat van Hormuz nog steeds onopgelost", aldus IMO's secretaris-generaal Arsenio Dominguez.

De wereldwijde economische impact door verstoringen van handelsstromen voor olie, kunstmest en andere grondstoffen door de blokkade is groot, zegt Dominguez. Sinds het begin van het conflict noteerde de IMO minstens zeventig aanvallen op de internationale scheepvaart met negentien doden tot gevolg.

De IMO-raad nam vorige maand een resolutie aan waarin wordt opgeroepen tot een "gecoördineerde en duurzame terugkeer naar onbelemmerde navigatie door de Straat van Hormuz".

Iran claimt controle

Vannacht claimde de Iraanse Revolutionaire Garde op Telegram dat Iran de volledige controle heeft over de Straat van Hormuz, waar voor het uitbreken van de oorlog 20 procent van de wereldwijde oliehandel doorheen ging. De VS beweert dat de smalle zee-engte gewoon open is en onder Amerikaanse controle staat.

Commandant Brown van het Amerikaanse militaire commando voor het Midden-Oosten zei donderdag dat de gehele Straat van Hormuz mijnvrij was gemaakt en de internationale scheepvaart vrij kon doorvaren.

Iran zegt dat schepen die zonder toestemming door de Straat van Hormuz varen worden tegengehouden. De claim van de VS dat de Straat van Hormuz open is, wordt als "flagrante leugen" afgedaan.

Volgens de Britse maritieme organisatie UKMTO passeerden er de afgelopen week gemiddeld 29 vrachtschepen per dag door de straat. Voor het begin van de oorlog waren dat tot wel 130 schepen.

De VS probeert Iran de afgelopen periode onder druk te zetten met een economische oorlog. Washington wil Iran volledig isoleren van de wereldeconomie en dreigt ook andere landen en bedrijven te straffen die zaken blijven doen met Teheran.

Iran kondigde vergelding aan en wil al langer dat de VS de verplichtingen uit de (inmiddels verlopen) intentieverklaring voor vrede uit juni nakomt. Drie weken geleden stelde Iran de VS nieuwe eisen voor heropening van de Straat van Hormuz.

Door de langdurige droogte oogsten boeren dit jaar minder dan normaal. Volgens directeur André Hoogendijk van BO Akkerbouw, kenniscentrum voor de sector, is de opbrengst dit jaar gemiddeld zo'n 10 tot 30 procent lager. Tegelijkertijd zijn prijzen gestegen, waardoor boeren gemiddeld toch winst maken.

Het gaat voornamelijk om aardappelen, suikerbieten, uien, tarwe en gerst. Een deel van de gewassen is nog niet geoogst, maar bij proefrooiingen en gewassen die wel al zijn geoogst blijken de gewassen kleiner en lichter zijn.

Dat heeft gevolgen voor de boer, vertelt Hoogendijk aan de NOS. "In de basis worden boeren betaald per kilo, en er zijn dus minder kilo's", zegt Hoogendijk. Daarnaast kan het zo zijn dat het kleinere formaat en gewicht niet aan de eisen voldoen. "Bijvoorbeeld als je aardappelen teelt waarmee je lange frietjes wilt maken, dan moeten die aan een bepaalde lengte voldoen."

Prijs stijgt

Toch wil Hoogendijk niet spreken van een mislukte oogst. "Aan de ene kant verkopen boeren artikelen vooraf op contract", vertelt Hoogendijk. Er wordt afgesproken hoeveel kilo's of tonnen ze verkopen. Doordat de gewassen dit jaar kleiner zijn, en dus lichter, kan dat dus tegenvallen.

"Aan de andere kant zien we dat in heel Noordwest-Europa de oogst lager is, waardoor de prijs stijgt van de artikelen die je oogst." Door minder te verkopen maar voor een hogere prijs, komt de boer gemiddeld genomen meestal beter uit, aldus Hoogendijk.

Verschilt per boer

Wel benadrukt de directeur dat de opbrengsten flink kunnen verschillen per teler. Als gevolg van de aanhoudende droogte mochten boeren in Overijssel en Brabant bijvoorbeeld tijdelijk geen water oppompen uit sloten, kanalen en beken. Boeren die wel hebben mogen beregenen hebben een betere oogst dan zij die dat niet mochten.

Daarnaast hebben boeren in Nederland het gemiddeld vaak beter dan in onze buurlanden doordat de grond hier vruchtbaar is en er meer zoet water beschikbaar is. Toch merken ook Nederlandse boeren dat het voorjaar en de zomer steeds droger worden. Dat is volgens wetenschappers niet los te zien van het opwarmende klimaat.

Speurhonden van de Nederlandse Stichting Reddingshonden RHWW gaat volgende week in Suriname helpen bij de zoektocht naar de vermiste Rodney Leysner (52). De Nederlandse ondernemer en filmproducent is sinds twee weken vermist.

RHWW stuurt acht hondengeleiders met acht speurhonden en zeven ondersteunende specialisten. Dat bevestigt de stichting uit Duiven aan de NOS na berichtgeving van het Surinaamse medium Waterkant. Op korte termijn zullen de hulpverleners afreizen naar Suriname, laat de woordvoerder weten.

Zoekteams van Stichting Reddingshonden RHWW worden vaker ingezet in het buitenland, in de afgelopen jaren onder meer in Spanje, Turkije en Griekenland. Naast vermissingen ging het daarbij ook om natuurrampen.

Volgens Surinaamse media wordt de operatie van zo'n 50.000 euro betaald door Rudisa International N.V., het bedrijf van Warsha Sardjoe, de ex van een van de verdachten rond de vermissing van Leysner. Het concern is actief in onder meer de media, autohandel en levensmiddelen. Onlangs trad Leysner nog toe tot de directie van Rudisa International.

Uitgebrande, platgeperste auto

Leysner verhuisde eerder dit jaar vanuit Nederland naar Suriname. Hij verdween op 15 augustus op weg naar een werkafspraak in het Surinaamse Saramacca. In een moeras werd zijn uitgebrande en platgeperste voertuig gevonden. De politie houdt er rekening mee dat Leysner niet meer leeft.

Drie verdachten, een Cubaans echtpaar en een Surinamer, werden vrijdag 21 augustus aangehouden door de Surinaamse politie. Naar een vierde Surinaamse verdachte wordt nog gezocht. Deze Ryan T. uit Paramaribo, die al eerder werd verhoord, werd destijds niet aangehouden. Hij is de ex-man van Sardjoe.

Deze week werd een opsporingsbericht naar hem uitgevaardigd. Hij wordt gezien als vuurwapen- en vluchtgevaarlijk. De man wordt door justitie verdacht van onder meer moord, doodslag, zware mishandeling en deelname aan een criminele organisatie.

Filmproducent

Leysner verwierf in Nederland enige bekendheid als producent van films als Heksen bestaan niet uit 2014, Fashion Chicks uit 2015 en Suriname uit 2020. De eerste twee films trokken meer dan 100.000 bioscoopbezoekers en werden daarom bekroond met een Gouden Film.

Begin dit jaar werd T. nog benoemd tot voorzitter van de Surinaamse voetbalclub SV Transvaal. Die club is eigendom van Rudisa International.

Op een legerkazerne in het oosten van Duitsland zijn delen teruggevonden van een CIA-spionagetunnel. De drie buizen hoorden bij een tunnel die Amerikaanse en Britse geheime diensten in de jaren 50 bouwden tussen het democratische West-Berlijn en communistisch Oost-Duitsland.

De tunnel van 450 meter liep van de West-Berlijnse wijk Rudow naar het dorp Altglienicke, dat in de invloedssfeer lag van de Sovjet-Unie. Ruim 300 meter van de tunnel lag aan de Oost-Duitse kant van de grens. Doel was om telefoonkabels af te tappen en zo berichten van de Sovjet-legerleiding te onderscheppen.

Het lukte om bij de telefoonkabels te komen, maar echt geheim was de tunnel nooit: de in Rotterdam geboren Britse dubbelspion George Blake had de Russen geïnformeerd over het bestaan ervan. Om de dubbelspion niet in gevaar te brengen, lieten de Russen de Amerikanen en Britten hun gang gaan.

50.000 tapes

De spionagetunnel is zo'n elf maanden gebruikt door de Amerikaanse CIA en de Britse dienst SIS. In die tijd zijn bijna een half miljoen telefoontjes onderschept. Zo'n 50.000 banden met opnames zijn naar de VS en Engeland gestuurd. Honderden medewerkers waren druk met de analyse ervan, al is het de vraag hoe spannend de gesprekken waren.

Toen in het voorjaar van 1956 door noodweer een storing optrad aan de telefoonlijnen, stuitten Oost-Duitse monteurs op de 'geheime' buizen. In de maanden daarna werd het Oost-Duitse deel van de tunnel afgebroken.

Oefenmateriaal

Naar nu blijkt is een deel van de buizen naar een kazerne in Storkow gebracht. Daar zijn ze ingegraven en door het Oost-Duitse leger gebruikt bij oefeningen. Bij grondwerkzaamheden kwamen ze nu tevoorschijn. De drie buizen zijn samen 11 meter lang en wegen enkele tonnen. Ze zijn gisteren overgebracht naar Berlijn.

In 2012 waren ook al delen van de tunnel ontdekt, bij een andere kazerne. Daar zou volgend jaar verder worden gezocht. "Dat is nu overbodig geworden", zegt de voorzitter van de Berlijnse vereniging Berliner Unterwelten, die gangenstelsels uit de Tweede Wereldoorlog en Koude Oorlog conserveert.

In en rond Berlijn worden nog geregeld vondsten gedaan uit de tijd dat de stad opgedeeld was in een westers en een sovjetdeel. Drie jaar geleden werd in de binnenstad nog een tunnel ontdekt die was gebruikt als vluchtroute van Oost- naar West-Berlijn.

Berliner Unterwelten wil de ontdekte tunnelbuizen tentoonstellen. Eén buis komt bij het eigen museum, een ander wordt gedoneerd aan het Berlijnse DDR Museum. Het laatste deel moet op de plek komen waar de tunnel ooit heeft gelegen - maar dan wel boven de grond.

In IJsland is vandaag een referendum over de vraag of de gesprekken over toetreding tot de Europese Unie (EU) moeten worden hervat. In de peilingen voorafgaand aan de stemming gingen het ja-kamp en nee-kamp gelijk op.

IJsland behoort al wel tot de Schengenzone, de Europese Economische Ruimte en de NAVO. Naar aanleiding van de economische crisis diende het land in 2009 een verzoek in om lid te worden van de Europese Unie, op zoek naar meer economische stabiliteit. Maar in 2013 zette de eurosceptische regering de onderhandelingen stop.

De huidige regering wil de gesprekken hervatten vanwege de geopolitieke onrust. IJslanders kunnen vandaag tot 22.00 uur lokale tijd hun stem uitbrengen.

Hoge inflatie

Het ja-kamp wordt aangevoerd door premier Kristrún Frostadóttir. Ook de minister van Buitenlandse Zaken Thorgerdur Gunnarsdottir is voor nieuwe onderhandelingen over toetreding.

"De internationale orde die decennialang onze veiligheid en welvaart heeft gewaarborgd, staat onder zware druk", zei ze tegen persbureau Reuters. "In tijden als deze moeten kleine landen goed nadenken over hun standpunt en wie hen steunt."

Voorstanders stellen ook dat toetreding tot de EU zal leiden tot een minder hoge inflatie en lagere rentetarieven. De rente van de IJslandse centrale bank is 8 procent, terwijl die bij de Europese Centrale Bank 2,25 procent is.

Discussie over visserijsector

Volgens oppositieleider Gudrun Hafsteinsdottir, aanvoerder van het nee-kamp, worden deze economische argumenten overdreven. Tegenstanders vrezen bij toetreding tot de EU voor de soevereiniteit van IJsland. Zij willen zelf de regie houden over de wetten die gelden in het land.

De nee-stemmers willen voorkomen dat andere landen ook mogen vissen in de IJslandse wateren. Dat zou volgens hen problemen opleveren voor de IJslandse visserijsector.

Bekijk hier de explainer van NOS op 3 over de rol van de vis in de IJslandse EU-discussie:

Deze vrees is volgens voorstanders van EU-toetreding niet gegrond. Zij stellen dat de visquota gebaseerd zijn op de manier waarop er in de geschiedenis is gevist. Omdat geen enkel ander land al decennia vist in de IJslandse wateren, zou het land daar zelf de controle houden.

Maar Hafsteinsdottir liet zich niet hierdoor overtuigen. "Ik weet dat de Europese Unie met een aantal beloftes van flexibiliteit zal komen, vooral in het begin, maar we weten dat dit niet voor altijd zal zijn."

In gesprek

Een meerderheid die voor ja stemt, betekent niet direct toetreding tot de EU. Er zullen in eerste instantie gesprekken worden gevoerd.

Volgens een memo van het ministerie van Buitenlandse Zaken zouden de onderhandelingen eind dit jaar kunnen beginnen. De gesprekken zouden vervolgens 18 tot 24 maanden kunnen duren.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft een Eindhovense zorginstelling een waarschuwing gegeven na de vondst van rattenuitwerpselen in de keuken. Inspecteurs van de NVWA voerden na klachten een controle uit bij het seniorencomplex.

Bij een bewoonster werden weken geleden al ratten in haar kamer gezien. Ook werd ze gebeten in haar vinger, schrijft Omroep Brabant.

"Wij houden alleen toezicht op plaatsen waar voedsel wordt bewaard en bereid, dus de keukens. Daar lagen uitwerpselen op een paar moeilijk bereikbare plekken", laat een NVWA-woordvoerder aan de omroep weten.

Keutels in bed

De kamer van de moeder van Liesbeth van der Kuijlen-Vos, die lijdt aan dementie, lag onlangs bezaaid met keutels. Die lagen zelfs in bed. "Ze vreten het papier van de schoonmaakflessen en het incontinentiemateriaal op", zei de dochter eerder deze week. De bewoonster werd tijdelijk naar een andere kamer verplaatst.

De gevolgen zijn volgens Van der Kuijlen-Vos groot. "De medewerkers van Vitalis durfden niet meer naar binnen. Ik moest haar zelf eten geven, douchen en aankleden."

Bestrijders

De zorginstelling schakelde voor de controle al professionele bestrijders in. Ook werden vallen geplaatst.

"Daarna nam Vitalis de zorg weer over. De zorgverleners hadden denk ik het idee dat het probleem daarmee was opgelost", vertelt de vrouw. Dat bleek niet het geval: een week geleden liep er weer een rat door de kamer van de 82-jarige bewoner. Ook werd ze gebeten.

Een deel van de ratten is gevangen:

Vitalis biedt zorg in het appartementencomplex, maar het pand is eigendom van Wooninc. De woningcorporatie zegt er "samen met Vitalis alles aan te doen om de overlast zo snel mogelijk op te lossen".

Ook op andere plekken in en rond Eindhoven wordt geklaagd over rattenoverlast. Zo pakt het nabijgelegen Geldrop een rattenplaag aan met slimme vallen, die een seintje geven als ze dicht springen. Dat bespaart de tijd die nodig is voor het handmatig controleren.

In andere steden in het land neemt ook het aantal meldingen door particulieren toe, ziet het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen. Mogelijk houdt dat verband met de langdurige droogte van deze zomer. Als gevolg van droogte zoeken ratten vochtige plekken op, dichter bij mensen.

Bij een Russische droneaanval op een dorp in de buurt van Kyiv zijn volgens de Oekraïense autoriteiten zeker 37 mensen gedood. Ook raakten tientallen inwoners van het dorp Myla gewond.

De Oekraïense president Zelensky schrijft op X dat er een opslagplaats werd getroffen, gevolgd door een explosie. Het lijkt erop dat er explosieven lagen in het geraakte gebouw. Omliggende huizen en een verzorgingstehuis voor ouderen en mensen met een beperking raakten beschadigd.

Volgens de gouverneur van de regio Boetsja worden 380 mensen uit het getroffen gebied geëvacueerd.

Onderzoek

De president zegt dat er strafrechtelijk onderzoek wordt ingesteld. "Er zijn duidelijke regels: munitie mag niet in de buurt van huizen of woonwijken worden opgeslagen. Er zullen zeker passende conclusies worden getrokken."

Ook Kyiv zelf werd getroffen door Russische raketten en drones, is te zien op foto's van internationale persbureaus. Het is niet duidelijk of en hoeveel slachtoffers er zijn.