Aggregator

De politie heeft een man aangehouden die met een drone boven de Eemshaven zou hebben gevlogen. Dat heeft de burgemeester van de gemeente Het Hogeland vanavond bekendgemaakt tijdens de raadsvergadering, schrijft RTV Noord.

De politie kon de besturing van de drone overnemen en de drone in beslag nemen. De man werd vorige week dinsdag aangehouden, aldus de burgemeester. De verdachte is een man uit België. Zijn identiteit wordt verder niet bekendgemaakt. De man is verhoord en vrijgelaten, maar blijft verdachte.

Vliegen boven de Eemshaven is verboden, onder meer vanwege de aanwezigheid van een grote industriehaven en kritieke infrastructuur zoals stroomkabels en een helikopterhaven. Ook heeft Defensie er een vaste locatie.

Andere drones

De politie gaat er niet vanuit dat er een verband is tussen deze drone en andere onbekende drones die recent in Groningen zijn gezien. Dat gebeurde onder meer in Meeden, Scheemda en Zuidbroek.

Het was een bijna onmogelijke keuze: thuis sterven van de honger of een levensgevaarlijke reis ondernemen. Het werd het laatste, want "als je over met mijnen bezaaide wegen loopt, onder alle drones die vliegen, dan heb je nog enige hoop", zegt Vitali.

Samen met zijn vrouw Irina en hun 13-jarige zoon vluchtte hij vorige maand uit Olesjky, een bezet stadje in het zuiden van Oekraïne waar inwoners verhongeren en vastzitten. Volgens internationale waarnemers gebruikt Rusland burgers er als menselijk schild.

Sinds gisteren is een staakt-het-vuren van kracht. Dat zou zijn gecoördineerd door de Amerikaanse first lady Melania Trump. De komende dagen moeten hulpgoederen Olesjky bereiken en inwoners worden geëvacueerd.

Sinds de Oekraïense herovering van de grote stad Cherson, eind 2022, gebruikt Rusland Olesjky om aanvallen uit te voeren op die stad, aan de overkant van de rivier de Dnjepr. Volgens Vitali vermommen Russische militairen zich als burgers om tussen de inwoners op te gaan.

In Olesjky zitten nog zo'n 1700 mensen vast, schat de VN-mensenrechtencommissie in Oekraïne. Ook Oekraïense pogingen om met drones hulp te sturen brengen de bevolking in gevaar, zegt Tetjana Hasenenko, een bestuurder van Olesjky. Vanuit niet-bezet gebied zet ze haar werk voor de stad voort.

"De Russen hebben de regio in hun grondwet opgenomen als eigen grondgebied. Elke vorm van hulp uit Oekraïne wordt gezien als verraad." Hulpgoederen moesten in ongemerkte verpakkingen worden geleverd, omdat Russen anders vragen stellen. Volgens Vasylenko is een gezin dat noodhulp ontving inmiddels verdwenen. Ze wil niet ingaan op het staakt-het-vuren en de geplande evacuaties.

Humanitaire crisis verhullen

Oekraïne vreest dat Rusland het staakt-het-vuren gebruikt om de gevolgen van de humanitaire crisis in Olesjky te verhullen. De zorg is dat inwoners onder druk worden gezet om op propagandakanalen Oekraïne verantwoordelijk te houden voor het leed. Dat gebeurde eerder ook met burgers uit bezet gebied.

Er zijn Oekraïense vertegenwoordigers en een journalist van de Amerikaanse pro-Trumpzender Newsmax uitgenodigd. Maar Rusland heeft de regie van de evacuaties volledig in handen. Moskou ontkent ondertussen dat sprake is van een humanitaire crisis.

De NOS sprak Vitali en zijn gezin voordat het staakt-het-vuren bekend was. Ze willen anoniem blijven omdat ze nog familie hebben in bezet gebied.

De zoon was gewend geraakt aan explosies. Aan de tijd tussen de lancering en de inslag kon hij horen waar een raket vandaan kwam. Jarenlang volgde hij online onderwijs, dat regelmatig werd onderbroken wanneer hij naar de schuilkelder moest. Ondanks het slechte internet begon hij in zijn vrije tijd een YouTube-kanaal over cyberveiligheid.

Winter zonder verwarming en stroom

Drie jaar geleden maakte het gezin mee hoe Olesjky onder water kwam te staan, nadat Rusland de Kachovka-dam had opgeblazen. De afgelopen winter overleefden ze zonder verwarming of elektriciteit.

Maar het was nu echt onhoudbaar geworden. Rusland had uitvalswegen geblokkeerd, onder meer met mijnen. Daardoor kon geen auto de stad meer in of uit. Na het wegvallen van water, stroom en verwarming ontstond ook een chronisch tekort aan voedsel en medicijnen.

Vitali en zijn gezin aten de laatste weken slechts een glas boekweit per dag. Op goede dagen konden ze tegen hoge prijzen een tomaat of komkommer kopen. Verder aten ze eetbare wilde planten, die ze buiten plukten.

Uiteindelijk besloten ze te vluchten. Andere inwoners waren eerder op mijnen gestapt; hun lichamen liggen nog altijd tussen de explosieven.

Brandwonden bij kat Marsik

Met in totaal acht mensen vertrokken ze uit Olesjky. De zoon nam speelgoedauto's en een knuffelbeer mee. En hun kat Marsik. De brandwonden in het gezicht van de kat herinneren aan een droneaanval die hun appartement grotendeels verwoestte. Marsik was dagenlang vermist, maar overleefde.

In vijf uur legden ze 23 kilometer af. Tot twee keer toe hing een met explosieven geladen drone boven de groep, vertelt de 13-jarige jongen. Ze werden echter doorgelaten. Daarna volgden Russische controleposten en filtratiepunten.

Het gezin vertelde dat ze familie in Belarus wilden bezoeken. Kennissen die eerder vertrokken waren uit Olesjky zonder overtuigende dekmantel, werden tijdens verhoren apart genomen. Van hen hebben ze nog altijd niets vernomen, zegt Vitali.

Uiteindelijk wist het gezin via bezet gebied, Rusland en Belarus naar de regio Kyiv te vluchten. Nu hebben ze een appartement in een speciaal voor vluchtelingen gebouwde wijk buiten de Oekraïense hoofdstad. Na alles wat ze hebben meegemaakt, noemt Vitali het "sprookjesachtig mooi" om er te zijn.

Zijn zoon wil zijn YouTube-kanaal voortzetten. Andere plannen heeft hij niet. "Ik waardeer wat we nu hebben: water, gas, licht en eten. Verder heb je niets nodig."

Filmmaker Jafar Panahi is in Iran veroordeeld tot vijf jaar en een maand cel. Dat meldt zijn advocaat aan Iraanse media. Het is onduidelijk waarvan hij precies wordt beschuldigd. Of de Iraanse regisseur in Iran of in het buitenland verblijft is niet duidelijk.

Behalve de celstraf worden ook alle bezittingen van Panahi in beslag genomen. Hij krijgt een reisverbod van twee jaar en hij mag twee jaar geen sociale media meer gebruiken.

Panahi en zijn advocaat waren beiden niet bij de uitspraak aanwezig. Ze kwamen er pas achter toen de filmmaker ontdekte dat zijn bankrekeningen waren geblokkeerd. Daarop ging de advocaat informeren bij justitie, die hem over de straf informeerde.

'Propaganda'

De 66-jarige regisseur is een van de bekendste Iraanse dissidenten. Hij is al talloze keren gearresteerd en is meermaals veroordeeld door Iraanse rechtbanken voor "propaganda tegen het regime". In 2010 kreeg hij 6 jaar cel, al heeft hij die straf niet uitgezeten.

In 2022 zat hij een celstraf uit in de beruchte Evin-gevangenis. Hij kwam na zes maanden op borgtocht vrij. In 2025 werd hij bij verstek veroordeeld tot een jaar cel. Panhi was toen in het buitenland, maar naar verluidt is hij begin dit jaar naar Iran teruggekeerd, toen de Verenigde Staten en Israël het land aanvielen. Mogelijk heeft hij daarna het land weer verlaten.

Bij Panahi's straf uit 2010 bepaalde de rechtbank ook dat hij twintig jaar lang geen films meer mocht maken, maar aan dat verbod heeft Panahi zich niet gehouden. In het geheim en met eenvoudige middelen wist hij nog zes films uit te brengen. Soms moesten die op een usb-stick het land uit gesmokkeld worden.

Gouden Palm en Oscarnominatie

Panahi's werk snijdt maatschappelijke onderwerpen binnen Iran aan, zoals de positie van vrouwen of het optreden van het Iraanse regime. In het land zijn vrijwel al zijn films verboden.

In het buitenland viel hij met zijn werk veelvuldig in de prijzen. Zijn laatste film, It was just an accident, gaat over een ex-gevangene die wraak wil nemen op de bewaker die hem in de gevangenis martelde. Daarmee won hij vorig jaar de Gouden Palm op het filmfestival van Cannes. Ook werd hij genomineerd voor een Oscar en twee Golden Globes.

De politie heeft deze week duizenden vapes in beslag genomen in een pand in Tilburg. Volgens de politie hebben de illegale vapes samen een waarde van bijna een half miljoen euro.

Agenten gingen het pand in de nacht van maandag op dinsdag binnen na een tip. In het pand stonden drie pallets met dozen met daarin meer dan 5100 THC-vapes en 17.120 e-sigaretten met een smaakje. Een 28-jarige man is aangehouden.

THC-vapes bevatten een psychoactieve stof uit de cannabisplant. Juridisch gezien vallen THC-vapes onder harddrugs. De man wordt daarom verdacht van het bezit van harddrugs. Reguliere wiet en hasj vallen in Nederland onder softdrugs.

Inhoud onduidelijk

Vapes met een smaakje zijn in Nederland verboden sinds 2024, maar nog altijd populair bij jongeren. De vapes met THC kunnen volgens de politie extra schadelijk zijn. Uit eerste analyses van de politie blijkt dat ze zeer geconcentreerde hennepolie of synthetische cannabis bevatten. De exacte inhoud van een vape is niet altijd duidelijk, aldus de politie.

De politie doet verder onderzoek naar de vondst in Tilburg en de verdachte. Omroep Brabant schrijft dat de politie ook nog twee jammers in beslag nam. Dat zijn apparaten die onder meer gps-signalen en telefoonverkeer kunnen verstoren.

Een groep van vijftien restaurants op het Italiaanse eiland Sardinië gaat het gebruik van telefoons en andere schermen aan tafel tijdelijk verbieden. Daarover schrijft de Italiaanse regionale krant L'Unione Sarda. Het initiatief is bedoeld als proef om onder meer schermgebruik door kinderen terug te dringen en kletsen aan tafel aan te moedigen.

De kinderombudsman van het Italiaanse eiland leidt het project, dat A tavola senza schermi wordt genoemd, oftewel 'Aan tafel zonder schermen'. De deelnemende restaurants hebben zich vrijwillig aangemeld voor het initiatief, de krant schrijft dat de zaken geen twijfel hadden over deelname.

"Restaurants spelen een essentiële rol in het bevorderen van de intimiteit die gezinnen herontdekken wanneer ze uit eten gaan", zegt Emanuele Frongia tegen de Britse krant The Guardian. Frongia is de voorzitter van een horeca- en toerismevereniging op het eiland, en is betrokken bij het project. "We zien steeds vaker dat tijdens deze momenten het levendige geklets plaatsmaakt voor periodes van stilte, omdat mensen naar hun apparaten kijken. Vaak wordt een kind er een in handen gedrukt om het stil te houden."

Risico's digitale tijdperk

Wanneer gasten in een van de vijftien restaurants gaan eten, moeten ze hun telefoons en andere schermen wegleggen of inleveren. Daarna krijgt het tafelgezelschap een pakket met spellen of kleurplaten. Het pakket is ontworpen door de Italiaanse federatie van kinderartsen, en is bedoeld om kinderen onder de 18 jaar oud te helpen een gesprek met hun ouders op gang te brengen, bijvoorbeeld door verhalen over hun dag te delen.

Ook zit er in het pakket een brochure waarin risico's staan beschreven van te veel online zijn. Verder staan er tips in de folder om socialemediagebruik te beperken. Volgens de kinderartsen komen problemen niet alleen door de tijd die aan technologie wordt besteed, maar ook door het soort content dat kinderen bekijken. De kinderartsen stellen dat problemen als slapeloosheid, sociaal isolement en zelfbeschadiging steeds vaker voorkomen.

Bescherming

De kinderombudsman, Anna Cau, zegt dat minderjarigen moeten worden beschermd tegen misbruik van elektronische apparaten en ongepaste inhoud. Ook vindt ze dat ouders zich meer bewust moeten zijn van de risico's, maar ook de mogelijkheden van het digitale tijdperk.

De proef gaat volgende week van start en duurt een maand. De ombudsman hoopt dat meer restaurants zich aansluiten.

Er geldt per direct een landelijke ophokplicht voor pluimvee. Volgens staatssecretaris Erkens (Landbouw) is dat nodig omdat er in korte tijd drie vogelgriepuitbraken zijn geweest.

Het virus is afgelopen dagen vastgesteld in Lutjegast (Groningen), Middelie (Noord-Holland) en Grootegast (Groningen). Ook zijn er in Nederland en andere Europese landen recent wilde vogels gevonden die de ziekte hadden.

Mensen die vogels als hobby houden hoeven niet aan de ophokplicht te voldoen, maar moeten hun vogels wel afschermen. Dat kan door ze bijvoorbeeld in een volière te houden.

'Nieuwe uitbraken voorkomen'

Erkens zegt zich ervan bewust te zijn dat pluimveehouders hard getroffen worden. "Toch is het belangrijk om het contact tussen gehouden vogels en mogelijk besmette wilde vogels zoveel mogelijk te beperken", zegt hij in een reactie. "Zo doen we er alles aan om nieuwe uitbraken te voorkomen."

Ook een aantal andere maatregelen gaan opnieuw gelden. Zo komt er weer een bezoekersverbod voor plekken met vogels, wat betekent dat alleen voor noodzakelijke gevallen mensen naar binnen mogen. Ook mogen vogels die een risico vormen, niet meer worden tentoongesteld.

In onder meer Denemarken, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk is er ook vogelgriep vastgesteld. Omdat de vogeltrek nu op gang komt, neemt het risico op verspreiding van het virus verder toe.

Vorig jaar werd er ook een landelijke ophokplicht ingevoerd, die in juni dit jaar werd opgeheven. Het aantal besmettingen was toen sterk afgenomen, al noemde het ministerie het virus toen al "onvoorspelbaar". Het kabinet werkt aan een plan om legkippen verplicht te vaccineren.

In de Tweede Kamer tekent zich een meerderheid af die voor de begroting van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zal stemmen. Dat bleek tijdens het begrotingsdebat.

Naast de coalitiepartijen kunnen ook oppositiepartijen JA21, SGP en CU hun goedkeuring geven, ondanks dat er voor alles wat er moet gebeuren te weinig geld is. Deze partijen hebben een meerderheid in de Tweede Kamer.

JA21 kan ermee leven dat het geld vooral gaat naar het weer veilig maken van bestaande wegen en bruggen. Ook de SGP betreurt het dat bepaalde nieuwbouwprojecten in de ijskast zijn gezet maar heeft er begrip voor dat het in stand houden van bestaande infrastructuur nu even belangrijker is.

De ChristenUnie vindt net als de andere partijen dat het nooit meer zo ver mag komen dat er bij zoveel infrastructuur achterstallig onderhoud is. En in de toekomst moet er ook meer geld naar het bereikbaar maken van nieuwbouwwijken. Maar de partij gaat de begroting nu "niet omver kegelen".

BBB heeft zich hard gemaakt voor het laten doorgaan van regionale projecten zoals de Nedersaksenlijn, en is op zich tevreden. Maar de partij wil nog niet hardop zeggen voor te gaan stemmen. Met BBB erbij is er een meerderheid in de Tweede én Eerste Kamer.

Verouderde bruggen en wegen

Minister Karremans (VVD) en staatssecretaris Bertram (CDA) kregen complimenten voor hun aanpak en de aandacht die zij hebben voor de wensen vanuit de oppositie. Ook spraken verschillende fracties hun begrip uit voor de financiële keuzes. Het onderhoud van verouderde bruggen, wegen, sluizen en andere infrastructuur krijgt van hen voorrang.

De komende jaren gaat daar 18 miljard euro naartoe. Een groot deel van dat bedrag wordt weggehaald bij geplande nieuwe projecten waarvoor al geld was gereserveerd. Die projecten gaan dus op de lange baan.

In het debat over de begroting proberen partijen er nog wel wat aanpassingen door te krijgen. Zo wil coalitiepartij D66 nog een nieuwe tramlijn 'op de lijst' krijgen bij een te bouwen woonwijk bij Utrecht. En de VVD pleit ervoor om toch de metro en Randstadrail rond Rotterdam en Den Haag uit te breiden.

Maar daar is geen geld voor op de begroting. Karremans heeft al gezegd dat partijen zelf meerderheden moeten zien te vinden voor kleine veranderingen. En dat zij het dan ook eens moeten worden over waar dit belastinggeld vandaan moet komen.

De verschillende fracties zullen daar de komende weken nog wel pogingen toe ondernemen. Pro heeft in het debat gezegd dat de partij wil meewerken aan een totaaldeal over alle begrotingen van de ministeries, maar dat er voor Infrastructuur geld bij moet voordat de partij voor gaat stemmen.

Kilometerheffing

In het debat ging het ook even over rekeningrijden of een kilometerheffing. D66, VVD en CDA hebben onderling afgesproken dat zij een hervorming van de autobelasting gaan onderzoeken. Voorwaarde is dat automobilisten er niet op achteruit mogen gaan.

De VVD sloot in het debat niet uit dat het onderzoek kan uitkomen op een vorm van kilometerheffing, en dat de VVD dan niet op voorhand tegen is. Dat kan ook betalen naar gebruik via tolwegen zijn. Maar de kans dat er binnen deze kabinetsperiode iets gebeurt is vrijwel nihil.

Steun voor meer begrotingen

Er zijn meerdere begrotingen van ministers die in de Tweede Kamer en vrijwel zeker in de Eerste Kamer de steun van een meerderheid kunnen verwachten.

Dat zijn Onderwijs van minister Letschert (D66), Volksgezondheid van minister Hermans (VVD) en Sociale Zaken van minister Vijlbrief (D66). Dat laatste ministerie door de toezegging van Pro na het schrappen van de bezuiniging op de sociale zekerheid.

De grootste hobbel voor het minderheidskabinet is echter het Belastingplan 2027 van minister van Financiën Heinen (VVD). Daar wordt door een groot deel van de fracties nog steeds moeizaam over onderhandeld.

Prinses Amalia heeft vorige week bij de Koninklijke Marine een hogere rang gekregen. Ze is bevorderd van korporaal naar sergeant. Het hoort bij haar studie-werktraject bij het Defensity College. De keuze van Amalia voor defensie past in de lijn van haar familie.

"Er is een lange geschiedenis tussen de Oranjes en de krijgsmacht. Die begon al tijdens de tachtigjarige oorlog", vertelt militair historicus Erwin van Loo in de podcast De Monarchie. "Die band is gebleven en dat komt echt van twee kanten: de krijgsmacht is Oranjegezind en de koninklijke familie omarmt dat."

Luisteren?

Meer over dit verhaal hoor je in de nieuwe aflevering van NOS-podcast De Monarchie via NPO Luister en alle andere podcastapps.

"De band tussen het koningshuis en defensie begint al bij Willem van Oranje. Eerst de stadhouders en later de koning hadden het oppergezag over het leger", vertelt Van Loo. Dit duurde tot de 19e eeuw.

De laatste koning die actief deelnam aan gevechten was koning Willem II tijdens de Slag bij Waterloo. Na 1848 wordt de macht van het koningshuis ingeperkt en wordt dus ook de rol van de koning bij defensie meer symbolisch, maar de band is volgens Van Loo nog steeds heel hecht.

Dat merkte hij zelf toen hij als reserve-officier uitgezonden was naar Mali. "Ik was daar tijdens Koningsdag en op zo'n militair kamp ver van huis, zie je hoe sterk die band met het Koninklijk Huis is. Dat wordt gevierd met een speciaal appèl en vervolgens wordt ook oranjebitter uitgedeeld, wel non-alcoholisch uiteraard, want je bent op uitzending."

Na Willem III kwamen er geen mannelijke troonopvolgers en omdat vrouwen pas na de Tweede Wereldoorlog welkom waren bij defensie, konden bijvoorbeeld Wilhelmina en Juliana zelf niet actief deelnemen. Van Loo: "Toch droegen zij het leger een warm hart toe. Zeker Wilhelmina heeft altijd een hele warme band gevoeld met de krijgsmacht. Tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog speelde Wilhelmina een belangrijke rol op moreel vlak om militairen te ondersteunen. Ze werd niet voor niets soldatenkoningin genoemd."

Willem-Alexander naar Sarajevo

Na zijn middelbare school vervulde Willem-Alexander zijn dienstplicht bij de marine en bleef daarna in dienst. "Wat niet zo bekend is, is dat Willem-Alexander ook echt boven Sarajevo heeft gevlogen toen de stad belegerd was. Hij wilde dat zelf heel graag meemaken, maar het was zeker niet zonder risico", vertelt de militair historicus.

Willem-Alexander bleef in dienst totdat hij in 2013 werd beëindigd als koning. Als lid van de regering mag de koning niet in dienst zijn bij defensie, dus moest hij zijn taken neerleggen. Hij kreeg eervol ontslag.

'Amalia-effect'

Amalia is nu dus de eerste prinses van Oranje die actief is bij defensie en het lijkt een trend, want ook in Spanje, Noorwegen en België volgden de kroonprinsessen een militaire opleiding. Het bleek goed voor hun populariteit. En andersom geldt het ook: door Amalia's deelname nam het aantal aanmeldingen bij Defensity College toe en nadat Máxima als reservist werd opgeleid, steeg het aantal bezoekers op de vacaturesite van Defensie.

Of Amalia na haar opleiding ook in een actieve gevechtssituatie terecht kan komen, lijkt militair historicus Erwin van Loo niet waarschijnlijk: "Als je naar de geschiedenis kijkt, werd dat altijd vermeden, dus het lijkt me dat dat bij Amalia ook het geval zou zijn. Sowieso komt maar een klein deel van de militairen aan het front terecht. Er zijn ook ondersteunende rollen waarmee je op een andere manier je bijdrage kan leveren."

Nederland geeft Oekraïne 500 miljoen euro aan militaire steun. Dit 'wintersteunpakket' is bedoeld voor luchtverdediging en drones. Dat zei premier Jetten op een persconferentie na zijn ontmoeting met de Oekraïense president Zelensky op het Catshuis in Den Haag. Het kabinet had dit geld al gereserveerd voor Oekraïne.

Zelensky uitte zijn dankbaarheid voor alle steun die hij krijgt uit Nederland, en ook van andere bondgenoten. Zijn land heeft het hard nodig, zegt hij, doelend op het feit dat Rusland de aanvallen op onder meer energiecentrales en bruggen en wegen de laatste tijd opvoert.

Zo werd het nieuwe steunpakket bekendgemaakt:

Jetten benadrukte meermaals dat de Nederlandse steun "rock solid" is. "Oekraïne verweert zich al jaren tegen de barbaarse Russische agressie. Niet alleen voor zichzelf, maar ook voor ons in Europa. U staat niet alleen: uw strijd is onze strijd." Hij riep ook andere Europese landen op om Oekraïne te blijven steunen.

Na de ontmoeting met Jetten had Zelensky een gesprek waarbij ook minister Yesilgöz van Defensie en minister Berendsen van Buitenlandse Zaken aanschoven. Vanavond brengt hij nog een bezoek aan koning Willem-Alexander op Paleis Huis ten Bosch.

1,2 miljard in drie jaar

Intussen is minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking vandaag in Kyiv. Daar kondigde hij aan dat Nederland de komende drie jaar 1,2 miljard euro beschikbaar stelt aan niet-militaire steun voor Oekraïne. Dat geld was al gereserveerd: 878 miljoen euro uit het coalitieakkoord, en 327 miljoen extra werd op Prinsjesdag bekendgemaakt.

Dat geld is bestemd voor "de meest urgente noden", legde premier Jetten uit, zoals humanitaire hulp, drinkwater, energie, wederopbouw en ontmijning. Jetten wees ook op de samenwerking met het bedrijfsleven. "We moeten Nederlandse expertise inzetten waar die het meest nodig is." Een flink deel van de toegezegde miljoenen gaan naar Nederlandse bedrijven die Oekraïne helpen met wederopbouw.

40 miljoen euro wordt dit jaar al overgemaakt naar het Ukraine Energy Support Fund, bestemd voor herstel van de energie-infrastructuur. Deze miljoenen komen sneller dan eerder afgesproken, om Oekraïne de winter door te helpen.

Vredesonderhandelingen in november

Desgevraagd ging Zelensky ook in op de gesprekken tussen zijn land, Rusland en de Verenigde Staten die op de rol staan, mogelijk in Abu Dhabi. Een datum is er nog niet. Zelensky verwacht dat er na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, tussen 6 en 10 november, weer gesproken zal worden over een einde aan de oorlog.

Vooralsnog is daar geen Europese vertegenwoordiging bij. Zelensky pleit daar wel steeds voor. Volgens hem zou het helpen als Europa iets meer eenheid uitstraalt om daar iemand aan tafel te krijgen.

Een vrouw van 93 is gistermiddag op straat in Amsterdam-Slotervaart geslagen en beroofd van haar handtas. De hoogbejaarde vrouw kwam hard ten val en brak haar rug. Dat meldt de politie.

De beroving gebeurde rond 14.00 uur bij een flat aan de Comeniusstraat. De verdachte rende vervolgens weg met haar handtas. De 93-jarige vrouw ligt nog in het ziekenhuis, schrijft de regionale omroep NH.

Volgens ooggetuigen liep de man al enige tijd rond in de buurt. De politie is op zoek naar meer mensen die iets hebben gezien. De verdachte is een man van rond de 40 met een lichte huidskleur en lichtbruin haar. Hij droeg een donkere winterjas en had een grote weekendtas bij zich.

In een wildpark in de Oost-Duitse deelstaat Brandenburg heeft een wolf een 8-jarig meisje aangevallen. Dat bevestigt de lokale politie aan het Duitse persbureau DPA. Het kind raakte bij de aanval zwaargewond en is per helikopter naar een ziekenhuis gevlogen.

De aanval vond vanochtend plaats in een van de dierenverblijven in het wildpark Johannismühle. Het wildpark ligt in de gemeente Baruth/Mark, ten zuiden van Berlijn. Duitse media schrijven op basis van de politie dat het kind zich samen met twee andere kinderen en een medewerker in een van de verblijven bevond. Daar werd het meisje aangevallen door "ten minste één wild dier", aldus de politie.

De andere kinderen en de medewerker bleven ongedeerd. Het meisje raakte gewond aan haar hoofd. Of haar verwondingen levensbedreigend zijn, is niet bekendgemaakt.

Exclusief bezoek

De aanval vond plaats rond 09.30 uur, nog voordat het wildpark om 10.00 uur opende. Het is niet duidelijk waarom de kinderen op dat moment al in een verblijf waren, mogelijk kregen zij een speciale rondleiding. Op zijn website schrijft het wildpark dat er begeleide rondleidingen worden aangeboden. "Samen met een dierverzorger kunt u genieten van een exclusief bezoek aan het dier van uw keuze", staat er onder meer.

Op de website schrijft het wildpark dat het tot 2 november gesloten blijft. Het is niet duidelijk of een gepland evenement op 30 oktober, de zogenaamde 'Halloweenavond', doorgaat.

Hoe de aanval kon gebeuren, wordt onderzocht. In het wildpark leven verschillende wilde dieren, waaronder ook grijze wolven en poolwolven.

Leeuw ontsnapt

Tien jaar geleden werd hetzelfde dierenpark geëvacueerd, nadat een leeuw uit het leeuwenverblijf was ontsnapt. Op dat moment waren er zo'n honderd mensen in het park. De leeuw werd met een verdovingsspuit uitgeschakeld.

Upcycling smartphones makes a lot of sense, especially since they contain so many components that remain useful long after their desirability as a smartphone has faded. In the case of …read more

Voor het eerst sinds de Hamas-aanslagen van 7 oktober 2023 en het genocidale geweld van Israël dat daarop volgde, ging Israël naar de stembus. De uitslag laat de politiek vooral met vragen achter, want er is geen meerderheid voor één van de blokken, van zittend premier Benjamin Netanyahu of zijn uitdager Gadi Eisenkot.

Daarmee is de strijd tussen de twee nog niet beslecht. Wat betekent dat voor de koers van Israël?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Verslaggever Sander van Hoorn was op de verkiezingsavond bij Yashar, de partij van Eisenkot. Daar begon de avond met enthousiasme, maar vandaag zal dat anders zijn. Het is namelijk nog de vraag wie de leiding krijgt bij het vormen van een coalitie.

Netanyahu's partij Likud is de grootste, maar komt moeilijker aan een meerderheid dan Eisenknot. En dus wordt ook naar hem gekeken. Maar hoewel Israëliërs op Eisenkot stemden voor verandering, is het voor de rest van de wereld maar de vraag of er daadwerkelijk veel zal veranderen aan de koers van Israël.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Wouter Sloekers

Voor de vierde keer op rij verlengt de gemeente Utrecht een zogenaamd verblijfsverbod rondom station Utrecht Centraal. Tot 1 november 2028 kunnen agenten en handhavers mensen die overlast veroorzaken weren uit delen van de Utrechtse binnenstad en Lombok-Oost.

De gemeente kampt al jaren met agressief gedrag, intimidatie, diefstal en geweldsincidenten in het stationsgebied. De overlast wordt veroorzaakt door verslaafden, dak- en thuislozen, criminelen en jongeren.

Daarom wees de gemeente in september 2022 gebieden aan waarbinnen personen die voor overlast zorgen tijdelijk niet mogen komen. Deze maatregel werd al drie keer eerder verlengd, de gebieden werden ook al uitgebreid.

Lichte daling incidenten

Volgens het gemeentebestuur is het een belangrijke maatregel om overlast tegen te gaan. Toch is het aantal incidenten de afgelopen jaren nauwelijks gedaald, schrijft RTV Utrecht. Uit politiegegevens blijkt dat het met 4959 incidenten in 2023 en 5125 in 2025, licht daalde naar 4278 in 2026.

Volgens de gemeente is er een lichte afname zichtbaar bij zakkenrollerij, winkeldiefstal, overlast door zwervers en overlast gerelateerd aan alcohol- en drugsgebruik. Ernstige incidenten zoals mishandeling, bedreiging, openlijke geweldpleging en vechtpartijen kwamen in de binnenstad in 2026 even vaak voor als eerdere jaren.

Dit jaar hebben tot en met augustus in totaal 744 personen een gebiedsverbod gekregen. Dat is ongeveer vergelijkbaar met voorgaande jaren.

Op enkele plekken is er iets minder vaak zo'n verbod opgelegd. De gemeente denkt dat dit komt doordat mensen weten dat daar overlastgevers een gebiedsverbod kunnen krijgen en dat de bekendheid van de maatregel preventief werkt.

Zaak van lange adem

De maatregel zou in november aflopen. Dat vindt burgemeester Sharon Dijksma onverantwoord. Het aantal keren dat de maatregel genomen werd, geeft volgens haar aan hoe urgent het probleem is. "De overlast is er en daar wil je effectief tegen op kunnen treden", legt ze aan RTV Utrecht uit.

Het verlengen van deze maatregel is onderdeel van een set maatregelen. Want, zo stelt de burgemeester, sommige mensen die overlast geven hebben ook zorg nodig.

Als het aan de burgemeester ligt, mag de gemeente aan de ene kant liefdevol zijn, maar aan de andere kant moet er soms ook streng worden opgetreden. Dat gaat allemaal niet van de een op de andere dag. "Het is een zaak van lange adem", aldus Dijksma.

De hogesnelheidstrein die op een stilstaande trein reed in Spanje was met toestemming van de treinverkeersleiding doorgereden, terwijl er een rood sein was. Dat zei minister van Transport Puente op een persconferentie.

Bij de ramp zijn zeker 68 doden gevallen. Tientallen mensen raakten gewond. Volgens Puente was er voor het ongeluk een computerstoring en heeft de botsing daar mogelijk mee te maken.

Het besturingssysteem bij station Urda viel volgens hem rond 08.30 uur uit, waardoor op een traject van 63 kilometer het veiligheidssysteem niet meer werkte. Daardoor kwamen alle treinen op dat traject tot stilstand.

Toestemming om door te rijden

De hogesnelheidstrein van de nationale spoorwegmaatschappij Renfe kreeg vervolgens van de treinverkeersleiding alsnog toestemming om door te rijden, ondanks dat de seinen op rood stonden.

Normaal gesproken is dan het protocol dat een trein een snelheid aanhoudt tot 40 kilometer per uur zodat machinisten op zicht kunnen rijden en nog voldoende tijd hebben om in te grijpen. Hier kreeg de machinist echter toestemming om de reis met hogere snelheid voort te zetten. Volgens Puente is die beslissing "onder onverklaarbare omstandigheden" genomen.

147 passagiers

De trein botste vervolgens op een stilstaande hogesnelheidstrein van vervoerder Iryo waarin 147 passagiers zaten. De meeste dodelijke slachtoffers zaten in de stilstaande trein. Zeker 40 mensen in deze trein kwamen om het leven.

Overlevenden spreken van een zeer harde klap. "Ik zat in het gangpad en werd vier of vijf stoelen verder geslingerd", zegt een man die in de stilstaande trein zat tegen radiostation Onda Cero. Hij zag na de botsing dode mensen in de wagon liggen, zegt hij.

Premier Sánchez is naar het commandocentrum in Toledo gegaan, dat in de buurt van de rampplek ligt. "Vandaag is heel Spanje in rouw", zei hij tegen de massaal aanwezige pers. Hij spreekt van een gebeurtenis "die onaanvaardbaar is voor een land als Spanje". Hij betuigde zijn medeleven met de slachtoffers en hun familie. Hij kondigde drie dagen van nationale rouw aan die morgen ingaan.

Een korte reconstructie van wat er vanochtend fout ging:

De premier zegt dat de eerste prioriteit ligt bij de steun aan de slachtoffers. "Ons tweede doel is om op te helderen wat er is gebeurd." Een onafhankelijke commissie doet onderzoek naar de ramp en ook de ministeries van Transport en van Binnenlandse Zaken doen onderzoek. Sánchez: "We gaan tot op de bodem uitzoeken wat er is gebeurd. En als er sprake is geweest van nalatigheid, zal dat aan het licht komen."

Het is de tweede treinramp in Spanje dit jaar waarbij veel doden vallen. Op 18 januari ontspoorden twee hogesnelheidstreinen in Adamuz, in de zuidelijke provincie Córdoba. Daarbij kwamen meer dan veertig mensen om het leven. Dit jaar waren er ook andere grote ongevallen met treinen.

De Spaanse machinistenvakbond had al eerder opgeroepen tot betere veiligheid van het spoor en had al voor het ongeluk een staking gepland voor morgen. Die gaat door, liet vakbond Semaf weten. "Semaf handhaaft de staking die is uitgeroepen ter verdediging van de spoorveiligheid, evenals de naleving van de toezeggingen om een structurele verandering in de veiligheid te bewerkstelligen", schrijft de vakbond in een verklaring.

Het Openbaar Ministerie heeft taakstraffen tot 200 uur geëist tegen vier vrouwen die verdacht worden van grafschennis op begraafplaats Rusthof in Amersfoort. De vrouwen hielden daar in 2021 een spirituele sessie, zonder medeweten van nabestaanden.

Zes vrouwen hadden van de toenmalige directeur toestemming gekregen om na sluitingstijd op de begraafplaats een bijeenkomst te houden rond spirituele verschijnselen. Onder begeleiding van een medewerker van de begraafplaats probeerden ze contact met de geesten van de doden te maken. Ze gebruikten hiervoor een apparaat dat elektrische velden meet, dat volgens de vrouwen op de energie van de overleden personen zou reageren.

De vrouwen probeerden ook paranormaal contact met overleden kinderen op de begraafplaats te maken. De bijeenkomst kwam pas enkele weken later aan het licht toen een vader van een overleden kind een camera vond met beelden van de seance. Hierop deden uiteindelijk 57 nabestaanden gezamenlijk aangifte, enkele mensen deden dat afzonderlijk.

Toen de zaak aan het licht kwam, werd de directeur op non-actief gesteld. Daarna werd een nieuwe directeur aangesteld.

Buitengewone zaak

Volgens het OM zijn graven aangeraakt en werd contact gezocht met overledenen. "Het is een heel onbehaaglijk gevoel dat dit soort handelingen plaatsvindt op de begraafplaats waar jouw geliefde ligt", citeert RTV Utrecht de officier van justitie.

De officier sprak in de rechtszaal van een buitengewone zaak. Ook is de zaak volgens de officier uniek omdat de rechtbank antwoord moet geven op de vraag of paranormaal onderzoek een vorm van grafschennis is, waarvoor de vrouwen vervolgd en bestraft moeten worden.

Vragen

Slechts een van de verdachten was vandaag aanwezig in de rechtbank. Tegen haar werd de laagste taakstraf van 40 uur, waarvan 20 voorwaardelijk, geëist.

Enkele nabestaanden van kinderen die op de begraafplaats liggen, waren ook aanwezig. "We leven niet alleen met het gemis, maar ook met vragen over wat er precies is gebeurd", zei een van de moeders. "We hebben ons kind daar achtergelaten, omdat we dachten dat het daar veilig was."

De advocaten van de verdachten betogen dat er niets beschadigd of vernield is en dat er dus geen sprake is van grafschennis. De rechtbank doet binnenkort uitspraak.

De Likud-partij van Benjamin Netanyahu lijkt opnieuw de grootste te zijn geworden bij de Israëlische parlementsverkiezingen. Toch zit op dezelfde voet doorregeren er niet in voor 'Bibi', die sinds 1996 al drie keer premier is geweest. Bij de verkiezingen van gisteren zijn belangrijke verschuivingen geweest die de vorming van een coalitie spannend en onvoorspelbaar maken. En niet onbelangrijk: ook oppositieleider Eisenkot wil proberen een coalitie te smeden.

In dit artikel zoomen we in op drie aspecten van de uitslag: de plek van Netanyahu, de winst van de Arabische partijen en de ingewikkelde coalitievorming.

Heeft de oppositie te vroeg gejuicht?

Israël is een coalitieland. Het is nog nooit voorgekomen dat een van de partijen een eigen meerderheid haalde. Bij deze verkiezingen traden twee blokken aan: een verbond van partijen dat wordt aangevoerd door Netanyahu, en een ander blok waarvan de partij van oud-generaal Eisenkot de grootste is. In de peilingen stond het blok-Eisenkot op winst, ook na de exitpoll gisteravond leek dat zo.

Maar vanochtend was de situatie anders. Met 85 procent van de stemmen geteld staat Netanyahu's blok op 53 zetels, dat van Eisenkot op 48. Na de exitpoll kwam dit voor velen als een verrassing, vermoedelijk ook voor Eisenkot zelf. Die richtte zich in een eerste reactie op Netanyahu's verlies en een totaal gebrek aan vertrouwen dat daaruit zou spreken.

Meer weten over de verkiezingsuitslag in Israël?

Deze aflevering van podcast De Dag over wat de uitslag betekent luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Veiligheid was een van de belangrijkste thema's bij de eerste verkiezingen sinds de Hamas-terreur van 7 oktober 2023. Voor veel Israëliërs is Netanyahu nog steeds Mr. Security. De oppositie is er niet in geslaagd leidend te worden op dit thema, ook al heeft Eisenkot zelf een verleden als hoge militair. Het verhaal van zijn blok was vooral anti-Netanyahu. Dat was voor veel Israëliërs kennelijk niet aantrekkelijk genoeg. Die kwamen daarom toch weer uit bij de premier of partijen die hem steunen.

Overigens leken ze bij Likud zelf tot het laatst niet zeker van hun zaak. Gisteravond probeerde de partij stemlokalen langer open te houden. Ook werd tot het allerlaatst campagne gevoerd. Op het verkiezingsfeest waren amper aanhangers.

Winst én sleutelrol voor Arabische partijen

In de tweedstrijd tussen de blokken was er minder aandacht voor de Arabische partijen, de winnaars bij deze verkiezingen. Samen komen die op 19 zetels, meer dan ooit.

Zo'n 20 procent van de Israëlische bevolking is Arabisch. Hun opkomst bij verkiezingen was altijd relatief laag. Veel Israëlische Arabieren hadden weinig geloof dat stemmen hun levensomstandigheden zou verbeteren.

Nu was de komst veel hoger. De Palestijnse bevolking in Israël heeft onder de laatste regering-Netanyahu te maken gehad met veel haat en discriminatie. Mensen vrezen dat er nog veel extremere regeringen kunnen komen als ze nu niet gingen stemmen.

Van de 19 zetels zijn er zeven voor de partij Ra'am en twaalf voor de Gezamenlijke Lijst, een verbond van Arabische partijen. Allebei worden ze belangrijk bij de coalitievorming. Ze zijn groot genoeg voor een stevige onderhandelingspositie. Maar ze staan ook verschillend in de wedstrijd.

De hamvraag: wat nu?

Dat Netanyahu de grootste is, betekent niet automatisch dat hij het initiatief krijgt bij de coalitievorming. De officiële verkiezingsuitslag wordt verwacht op 4 november. Daarna voert president Herzog gesprekken met alle partijen. Degene die de grootste kansen heeft op succes, krijgt van hem de opdracht. Zowel Netanyahu als Eisenkot zal proberen diegene te worden.

De Arabische partijen kunnen de doorslag geven. De leider van de partij Ra'am is bereid om deel te nemen aan een coalitie; de andere partijen willen alleen gedogen. Maar samenwerking met een Arabische partij is voor beide blokken (nog) geen optie.

Netanyahu regeert nu nog met extremistische partijen, die hij binnenboord moet houden om zicht te houden op een meerderheid. Voor hen is samenwerken met Arabische partijen onbespreekbaar. Netanyahu zelf sluit samenwerking eveneens uit.

In het kamp-Eisenkot is er geen duidelijke lijn. Meerdere oppositiepartijen hebben beloofd niet met de Arabische partijen in zee te gaan. Zulke beloftes zijn overigens eerder gedaan - en gebroken.

Netanyahu geldt als meesteronderhandelaar. Hij heeft zich al uit menig politiek netelige situatie gered. Hij zal proberen een paar zetels los te weken bij oppositiepartijen of desnoods een eenheidsregering te vormen, met een beroep op het landsbelang. Na de toch verrassende wending bij de uitslagen zal hij zich in ieder geval gesterkt voelen om door te gaan.

De Europese gasprijs is vandaag door de grens van 100 euro per megawattuur gegaan. Dat is het hoogste niveau sinds de gascrisis in 2022, toen Rusland Oekraïne binnenviel.

In februari, voordat Amerika en Israël de oorlog tegen Iran begonnen, was de prijs op de groothandelsmarkt nog onder de 30 euro per megawattuur. Sindsdien zijn in het Midden-Oosten belangrijke raffinaderijen en leidingen voor vloeibaar gas (lng) geraakt, waardoor er van daaruit minder wordt geëxporteerd.

Dynamisch contract

Voor mensen met een dynamisch contract betekent een hogere gasprijs dat ze ook meteen meer gaan betalen. Want hun energieleverancier bepaalt dagelijks een nieuwe prijs op basis van de groothandelsprijs. Zo'n 8 procent van alle huishoudens heeft zo'n dynamisch contract.

Ter illustratie: vandaag betaalt een klant van een van de grotere aanbieders van dynamische contracten 1,95 euro per kubieke meter aardgas, inclusief belasting. Precies een jaar geleden was dat nog maar 1,13 euro. Huishoudens verbruiken gemiddeld zo'n 790 kubieke meter gas per jaar volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek. Op basis van de prijs van een jaar geleden kom je dan dus op zo'n 893 euro per jaar uit, op basis van de prijs van vandaag is dat rond de 1540 euro.

Voor mensen met een variabel contract (zo'n 37 procent van de huishoudens) verandert de gasprijs meestal iedere drie maanden of half jaar. Zij merken dus met wat vertraging iets van de hogere gasprijs.

Meer dan de helft van de huishoudens (54 procent) heeft een vast energiecontract. Gedurende de looptijd van hun contract verandert de prijs die zij voor gas moeten betalen niet. Maar als hun contract afloopt en ze dus een nieuw contract moeten afsluiten, kunnen ze wel geconfronteerd worden met een hogere prijs.

(Telecompaper) Mike Sievert is leaving T-Mobile US, just over a year after he stepped down as CEO. When Srini Gopalan became CEO a year ago, Sievert took on the new role of vice chairman...

(Telecompaper) Amazon.com has unveiled a new range of its Echo devices featuring the Alexa+ AI assistant...