Aggregator

Terwijl de oorlog woedt in Iran, verslechtert de situatie in buurland Irak snel. Op steeds meer plekken vallen Amerikaanse strijdkrachten en pro-Iraanse milities elkaar aan. Ook Iran bestookt doelen in het land.

De regering in Bagdad probeert haar relaties met zowel Iran als de VS intact te houden. Een lastige spagaat. Vooral de verhoudingen met de VS staan onder druk.

"Voor de pro-Iraanse milities in Irak is dit conflict existentieel," zegt Lahib Higel, Irak-deskundige bij International Crisis Group, een denktank in Brussel. "Ze geven nu alles om het regime in Teheran te verdedigen, maar ook om zelf te overleven".

'Ongekende escalatie'

De gevechten in Irak begonnen op 28 februari, dezelfde dag dat Israël en de VS hun offensief begonnen tegen Iran. Bij een - vermoedelijk Amerikaanse - raketaanval op een basis van de pro-Iraanse militie Kata'ib Hezbollah, ten zuiden van Bagdad, werden zeker twee mensen gedood. De militie begon snel met vergeldingsaanvallen.

Begin maart raakte Noord-Irak betrokken toen Iran een Koerdische militie aanviel. De Koerden zouden met de Amerikanen hebben afgesproken de grens over te steken om Iran te destabiliseren. Sindsdien worden Koerdische doelen voortdurend bestookt. Ook het Amerikaanse consulaat in Erbil vielen ze aan.

Vorige week kwam het zuiden aan de beurt, met een Iraanse onderwaterdrone-aanval op twee olietankers. In de zuidelijke provincie Basra vielen pro-Iraanse milities wooncomplexen aan van werknemers van Amerikaanse oliemaatschappijen.

"Dit is een ongekende escalatie tussen de Amerikanen en de pro-Iraanse milities," zegt Irak-kenner Higel. "Tijdens vorige conflicten, zoals in Gaza, raakten ze ook slaags. Maar toen had noch Washington, noch Teheran zin in escalatie. Ze floten hun strijders terug. Nu laten ze zich niet meer tegenhouden en is het een open oorlog".

"De Amerikanen breiden hun doelen ook uit," zegt Higel. "Eerst joegen ze niet op militieleiders, nu wel. Alles komt in een stroomversnelling".

Pro-Iraanse milities

In Irak zijn tientallen bewapende sjiitisch-moslimgroeperingen openlijk trouw aan de opperste leider van Iran. Deze milities zijn ondergebracht in de Popular Mobilization Forces (PMF), die formeel onderdeel zijn van de Iraakse nationale strijdkrachten en verantwoording afleggen aan de Iraakse premier. In feite opereren ze autonoom en treden ze eerder op namens de opperste leider van Iran.

Toch was de verhouding tussen de pro-Iraanse milities en het centrale gezag in Irak redelijk stabiel de afgelopen jaren.

Inmiddels loopt het ook uit de hand in Bagad, waar dagelijks doelen worden getroffen. Bij een raketaanval op een gebouw van een pro-Iraanse groepering vielen zeker vier doden. De Amerikaanse ambassade is meermalen aangevallen met drones. Na een directe treffer op een helipad binnen de ambassade-compound in Bagdad dit weekend, riep de ambassade alle Amerikaanse staatsburgers op Irak onmiddellijk te verlaten.

De doelwitten worden ook diverser. Ook Franse en Italiaanse bases moeten het ontgelden. Na de dood van een Franse militair bij een militie-aanval werden de Nederlandse militairen die op uitzending waren in Erbil weggehaald.

Bagdad onder druk

"De pro-Iraanse milities zijn bereid heel ver te gaan. De intensiteit van hun aanvallen en het feit dat ze in Bagdad de confrontatie zoeken, zegt veel", zegt Higel.

Washington zet de Iraakse premier Al-Sudani onder druk op te treden tegen de milities. Vorige week zorgde Al-Sudani voor opschudding door de nieuwe opperste leider van Iran, Mojtaba Khamenei, te feliciteren met zijn benoeming. De Iraakse premier leunt sterk op de pro-Iraanse, sjiitische groeperingen, maar de Amerikanen eisen dat hij de belangen van de VS beschermt.

De Iraakse regering lijkt verlamd door de situatie. Door de aanvallen op olietankers en de olie-infrastructuur is de belangrijkste inkomensbron nagenoeg opgedroogd. Ondanks alle Amerikaanse druk lijkt het onwaarschijnlijk dat Bagdad zal optreden tegen de pro-Iraanse milities, zegt analist Higel.

"De sjiitische partijen in Bagdad zijn misschien niet blij met de acties van sjiitische milities, maar die milities hebben veel kaarten in handen. Ze zijn zwaar bewapend en kunnen de regering ondermijnen. En de invloed van Iran is niet alleen sterk onder sjiieten. Iran heeft ook invloed onder de soennieten en de Koerden".

Higel denkt dat de escalatie in Irak in het voordeel werkt van Iran. "De etnische, religieuze en politieke groeperingen in Irak zijn zo met elkaar verstrengeld, dat de Amerikanen slachtoffers beginnen te maken onder mensen die niets met Iran te maken hebben. Die mensen gaan zich tegen de Amerikanen keren".

Een krappe Kamermeerderheid heeft voor een motie van de PVV gestemd om de Moslimbroederschap en "gelieerde organisaties" te verbieden. De voorstemmers zijn bang dat de Moslimbroederschap in Nederland via infiltratie werkt aan de vorming van een islamitisch rijk met shariawetgeving.

Eerdere pogingen van de PVV mislukten, maar anders dan voorheen stemden nu ook de ChristenUnie en 50Plus voor. De andere voorstanders zijn de VVD, de SGP, JA21, de BBB, Groep Markuszower, FVD en Kamerlid Keijzer. Zij hebben samen 76 van de 150 zetels.

De PVV verwijst in de motietekst naar een Frans rapport van mei vorig jaar, in opdracht van de Franse minister van Binnenlandse Zaken.

Resolutie Frans parlement

Correspondent in Frankrijk Saskia Houttuin: "In het rapport staat dat de invloed van de Moslimbroederschap op lokaal niveau toeneemt, doordat militante netwerken actief zijn in de lokale politiek en de publieke ruimte."

Naar aanleiding van dit rapport stemde een meerderheid van het Franse parlement in januari in met een oproep aan de Europese Commissie om de Moslimbroederschap en zijn leiders aan de lijst van terreurorganisaties toe te voegen.

"Het rapport is volgens de Franse krant Le Monde beïnvloed door de Verenigde Arabische Emiraten, die wereldwijd fel tegen de Moslimbroederschap optreden", zegt Houttuin. "Het wordt als controversieel beschouwd, omdat de invloed van de Moslimbroederschap volgens kenners juist zou afnemen."

Hamas en Hezbollah

In het meest recente dreigingsbeeld over terrorisme van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) wordt de Moslimbroederschap niet genoemd.

De AIVD noemde de Moslimbroederschap voor het laatst in het jaarverslag 2024, in een hoofdstuk over het Midden-Oosten. Een woordvoerder bevestigt dat dit de meest recente publicatie is waarin de Moslimbroederschap wordt genoemd.

Er staat: "Regeringen in de regio staan ambivalent tegenover Hamas en Hezbollah. Hezbollah zien ze als verlengstuk van Iran. Hamas zien ze vooral als onderdeel van de Moslimbroederschap, die ze bestrijden. In veel Arabische regeringskringen zal Israëls militaire optreden tegen die groeperingen daarom binnenskamers worden toegejuicht."

De Amerikaanse regering besloot op 24 november 2025 dat bepaalde afdelingen van de Moslimbroederschap in Jordanië, Egypte en Libanon als terreurorganisatie worden aangemerkt vanwege banden met Hamas en Hezbollah.

Op motie reageren

Het is nu aan het kabinet om op de aangenomen motie te reageren. Een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid zegt dat wordt gekeken naar "de afdoening van de motie binnen de daarvoor gestelde termijn".

In Nederland kan een organisatie onder meer worden verboden als deze terroristische activiteiten steunt, een bedreiging vormt voor de nationale veiligheid of leidt tot ontwrichting van de democratische rechtsstaat.

Met Friese paarden, schepen en - hoe kan het ook anders - de Elfstedentocht wordt dit jaar de verjaardag van koning Willem-Alexander gevierd in Dokkum. Het programma van Keningsdei is bekendgemaakt in de Bonifatiuskapel, die dit jaar 100 jaar bestaat.

"Dokkum verdient het om het staatshoofd en zijn familie te ontvangen", zei Arno Brok, commissaris van de Koning in Friesland. Het is voor het eerst dat Willem-Alexander als koning Koningsdag in Friesland viert.

Rond de stad Dokkum liggen 52 dorpen. Samen vormen zij de gemeente Noardeast-Fryslân.

De Friese folklore vormt de rode draad voor het koninklijk bezoek. De bus waarmee de oranjefamilie arriveert, wordt geheel in stijl begeleid door acht Friese paarden. Ter decoratie, maar ook dienend als podium, komen er meer dan tachtig schepen in de grachten van de Friese stad te liggen.

Elfstedentocht

De Elfstedentocht kan natuurlijk niet ontbreken bij een Friese viering. En al helemaal omdat de toen 18-jarige Willem-Alexander in 1986 zelf meereed op het ijs. Dat deed hij onder de schuilnaam W. A. van Buren. Tijdens de koningsdagviering krijgt de koninklijke familie een stempelkaart waarop zij alle locaties kunnen afstempelen, net zoals bij de tocht der tochten.

Naast de geliefde schaatssport krijgen ook de Friese sporten kaatsen en fierljeppen een podium.

Op De Zijl in Dokkum wordt de Waddenstreek gepresenteerd, met de agrarische sector, vissers en chefs die koken met regionale ingrediënten.

Méér Muziek in de Klas

Muziekschool Opus 3 uit Dokkum treedt samen op met de stichting Méér Muziek in de Klas, waarvan Máxima erevoorzitter is. Aan het eind van de tocht staan op het Bolwerk meer dan 2000 leerlingen met een boodschap voor de wereld, geschreven op linten. Ook wordt er nog een lied in het Fries gezongen.

De koning wordt op 27 april 59 jaar. Vorig jaar bezocht hij Doetinchem met zijn familie. De koninklijke familie was voor het laatst in 2008 in Friesland. Op toen nog Koninginnedag werden Makkum en Franeker aangedaan.

In Wenen zijn vier mensen om het leven gekomen doordat een bouwsteiger instortte. Oostenrijkse media schrijven dat een man van 45 zwaargewond is geraakt. Hij is naar het ziekenhuis gebracht.

Het ongeluk was op een binnenplaats van een appartementengebouw. Bouwvakkers waren daar bezig met betonwerkzaamheden, omdat een zolder van het pand werd verbouwd.

Door onbekende oorzaak kwamen de steiger en de bekisting die voor het beton werd gebruikt naar beneden. De bouwlieden kwamen onder het puin terecht. Hulpdiensten hadden grote moeite om hen te bevrijden.

Vier van de vijf bouwvakkers overleefden de val niet. Zij werden dood onder het puin gevonden, zegt de politie. Het onderzoek naar de oorzaak van het ongeval is nog bezig. Het gebied is afgesloten en de politie roept op om niet naar de plek toe te komen.

Een woordvoerder van de brandweer zegt dat de hele constructie instortte, met de vijf erop. Andere bouwvakkers hielpen de hulpdiensten bij het redden van de zwaargewonde man.

De Oostenrijkse omroep ORF schrijft dat hij ernstig gewond raakte aan zijn hoofd en rug. Ook heeft hij zijn armen op meerdere plaatsen gebroken.

Er komt een vaccinatieprogramma voor studenten van de Universiteit van Kent, nadat twee jongeren van 18 en 21 jaar waren overleden na een meningokokkenuitbraak. Zij stierven aan een hersenvliesontsteking, veroorzaakt door deze bacterie. Zeker vijftien anderen liggen in het ziekenhuis met symptomen, meldt de BBC.

Een van de dodelijke slachtoffers, een man van 21, studeerde aan de universiteit. Het andere slachtoffer is een vrouw van 18. Zij zat op een middelbare school in dezelfde regio.

De uitbraak wordt gelinkt aan een evenement in de nachtclub Club Chemistry in Canterbury. Meningokokken verspreiden zich door de lucht. Ook door zoenen kun je besmet raken. Een besmetting betekent niet altijd dat je daar ziek van wordt.

'Ongekende uitbraak'

De Britse minister van Volksgezondheid, Wes Streeting, zei vandaag in het parlement dat er "gezien de ernst van de situatie" een "gericht vaccinatieprogramma" komt voor studenten van de Universiteit van Kent.

"Dit is een ongekende uitbraak", zei Streeting. "Het is bovendien een situatie die zich snel ontwikkelt." De Britse overheid sluit dan ook niet uit dat er op grotere schaal vaccinaties aangeboden zullen worden.

Antibiotica uit voorzorg

De Britse gezondheidsdienst UKHSA heeft tot nu toe met 30.000 mensen contact opgenomen in de regio. Het gaat om studenten, medewerkers en hun families. De UKHSA noemde de uitbraak "bijzonder groot".

De autoriteiten adviseren iedereen die tussen 5 en 7 maart Club Chemistry heeft bezocht om zich uit voorzorg met antibiotica te laten behandelen. Bij de Universiteit van Kent leidt dat vandaag tot een rij studenten die graag antibiotica willen.

Wat zijn de symptomen?

De meningokok is een bacterie die bij mensen in de neus of keel zit, schrijft het RIVM. Meestal worden mensen hier niet ziek van. Alleen als de bacterie in de bloedbaan of het zenuwstelsel terechtkomt, kunnen mensen ernstig ziek worden. Als dit gebeurt, zijn de eerste klachten meestal verkoudheid, hangerigheid of een grieperig gevoel.

Vervolgens krijgt iemand hoge koorts of juist een heel lage temperatuur, legt het instituut uit. Een hersenvliesontsteking en/of bloedvergiftiging zijn te herkennen aan flinke hoofdpijn, een stijve nek, verwardheid, overgeven of paarse of rode vlekjes op de huid.

De eerste gevallen in Kent werden zaterdag vastgesteld. Tot nu toe is er bij een aantal gevallen bevestigd dat het gaat om meningokokken type B. Daarvoor is sinds 2015 een vaccin beschikbaar in het Verenigd Koninkrijk, als onderdeel van de reguliere kindervaccinaties. Dat betekent wel dat de huidige generatie studenten en jongeren in hun late tienerjaren die vaccinatie niet heeft gehad.

In Nederland liepen in 2024 121 mensen dit type B-infectie op, meldt het RIVM. Dat is een sterke daling ten opzichte van de jaren 90. Tegen meningokokken B bestaat een vaccin, maar dat zit niet in het Rijksvaccinatieprogramma. Je kunt je wel op eigen kosten laten vaccineren.

Vliegmaatschappijen hebben de prijzen van hun tickets verhoogd vanwege de wereldwijd gestegen brandstofprijzen. Eind februari kostte een vat kerosine gemiddeld ruim 99 dollar, inmiddels kost het ruim 175 dollar: een prijsstijging van bijna 77 procent. Dat blijkt uit data van IATA, de brancheorganisatie voor luchtvaartmaatschappijen.

Sinds gisteren geldt daarom voor een "beperkt aantal vluchten" van Transavia een toeslag van 5 euro. Volgens een woordvoerder is de toeslag tijdelijk en is het onduidelijk hoelang die wordt doorberekend aan klanten. De toeslag dekt niet alle kosten, zegt de woordvoerder.

Consumenten zien geen aparte toeslag terug op de tickets, die is in de prijs verwerkt.

Geschrapte vluchten

Ook KLM verhoogde de prijzen als gevolg van de gestegen kerosineprijzen. Sinds maandag betalen klanten 10 euro meer voor een retourticket op een korte en middellange vlucht. Op langeafstandsvluchten zit al sinds 11 maart een toeslag van 50 euro. Tickets van en naar Noord-Amerika zijn eerder met 30 euro verhoogd en per 11 maart met nog eens 20 euro.

De grootste luchtvaartmaatschappij van Scandinavië, SAS, heeft zelfs een aantal vluchten geschrapt vanwege de brandstofprijs. Door de oorlog in het Midden-Oosten en de sluiting van de Straat van Hormuz stijgt de prijs van kerosine. Die is veelal afkomstig uit die regio.

'Kwetsbaar'

Dat vliegmaatschappijen de tickets nu duurder maken, komt dan ook niet onverwacht, zegt energie-expert Lucia van Geuns. "Want de sluiting van de Straat van Hormuz duurt langer dan werd gehoopt. Vliegmaatschappijen anticiperen op een langere sluiting. Het ziet ernaar uit dat dit niet morgen klaar is en dat betekent ook dat de prijs van kerosine voorlopig niet zal dalen."

Die prijs werkt hetzelfde als die van diesel, zegt Geuns: grote delen van die brandstoffen worden geïmporteerd en daarvan komt zo'n 45 procent uit landen aan de Perzische Golf. "En die import-afhankelijkheid van de brandstof maakt hem kwetsbaar voor prijsverhogingen."

It seems that for as long as there have been readily available 3D printers, there have been moral panics about their being used to print firearms. The latest surrounds a …read more

Een militair is vanochtend zwaargewond geraakt bij een oefening op de Maasvlakte. Het slachtoffer is gereanimeerd en naar het ziekenhuis gebracht.

Volgens de Koninklijke Marechaussee ging het rond 11.00 uur mis tijdens een oefening in het water. De militair was dusdanig lang onder water dat reanimatie nodig was, meldt de regionale omroep Rijnmond.

Hulpdiensten rukten massaal uit. Op het terrein werd direct gestart met reanimatie. Die bleek succesvol, waarna het slachtoffer naar het ziekenhuis is gebracht.

Een woordvoerder van de marechaussee bevestigt het incident aan Rijnmond, maar kon nog niet zeggen wat er precies is misgegaan. Dat wordt nu onderzocht. Over de toestand van het slachtoffer in het ziekenhuis is nog niets bekend.

De gemeente Hardenberg heeft het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) definitief een last onder dwangsom opgelegd voor het niet sluiten van twee asielopvanglocaties. De gemeente wil daarmee afdwingen dat het asielzoekerscentrum en een tijdelijke noodopvang dichtgaan.

Het COA krijgt nu een week de tijd om de asielzoekers te verhuizen en de locaties te sluiten. Als de organisatie daar niet in slaagt, moet het een dwangsom van 55.000 euro per dag betalen voor het azc en 7500 euro voor de opvang in het dorp Loozen.

Maximaal tien jaar open

De locaties hadden uiterlijk 8 maart gesloten moeten zijn, maar het COA slaagde er niet in om voor iedereen een andere plek te vinden. Het college van burgemeester en wethouders wees erop dat de afspraak was dat het azc maximaal tien jaar zou blijven.

Die afspraak liep twee weken geleden af. De gemeente zegt dat er nu geen geldige omgevingsvergunning meer is. "Bij een controle op 16 maart is vastgesteld dat beide locaties nog steeds in gebruik zijn", schrijft de gemeente. "Omdat de omgevingsvergunning is verlopen, is er sprake van een overtreding van de Omgevingswet."

Procedures volgen

Het college meldde vorige week al een last onder dwangsom op te leggen zolang de locaties niet werden gesloten. De gemeente schreef toen in een verklaring dat ze het liefst direct een dwangsom had opgelegd, maar dat ze de procedures zou volgen.

Dat betekende dat het COA nog de kans kreeg om te motiveren waarom de locaties nog niet zijn gesloten. Het COA heeft bezwaar gemaakt tegen de dwangsom, omdat het lastig is om een nieuwe plek te vinden voor de azc-bewoners, meldt RTV Oost.

Volgens Hardenberg heeft het COA echter ruim de tijd gehad om maatregelen te treffen om de opvanglocaties te sluiten.

De hoogte van de dwangsom is wel naar beneden aangepast nadat het COA het bezwaar had ingediend. De gemeente wilde aanvankelijk 70.000 euro per dag vragen voor de locatie in Hardenberg en 11.000 euro voor de locatie in Loozen.

Duidelijkheid

Met de maatregel wil de gemeente bereiken dat beide locaties zo snel mogelijk sluiten, zoals het college heeft afgesproken met omwonenden, inwoners en de gemeenteraad.

"De afspraak was dat deze locaties na tien jaar zouden sluiten. Het COA wist dat al jaren", stelt wethouder Alwin Mussche. "Met deze last onder dwangsom spreken we het COA aan op zijn verantwoordelijkheid om zo snel mogelijk een andere opvangplek voor de bewoners te regelen en de locaties in Hardenberg te sluiten."

Ex-voetbalinternational Quincy Promes heeft toegegeven dat hij een familielid op een feestje heeft gestoken met een mes. Dat is bekendgemaakt door zijn advocaten op een voorbereidende zitting in de strafzaak tegen hem. Verder stelde de verdediging dat Promes niets te maken heeft gehad met drugshandel.

Tot nu toe had de oud-international gezwegen over het steekincident, waar hij bij verstek in 2023 al voor was veroordeeld. Zijn nieuwe advocaten, Geert-Jan en Carry Knoops, zeiden dat Promes nu "voor het eerst echt openheid van zaken heeft gegeven", schrijft persbureau ANP.

Volgens de advocaten heeft de 34-jarige gezegd dat hij het verre familielid één keer heeft gestoken met een klein mes.

Vechtpartij op feestje

Het slachtoffer had juwelen gestolen op een feestje in Abcoude, aldus de advocaten van Promes. Daarop was een vechtpartij ontstaan en had het familielid hem aangevallen, volgens Promes. In die "chaos" had de toenmalige Ajax-speler het familielid gestoken in zijn knie.

Tegenover de politie had Promes aanvankelijk verklaard dat iemand anders de dader was geweest. Vervolgens had hij steeds een beroep gedaan op het zwijgrecht. Zijn advocaten zeiden vandaag dat hij "vanwege enorme angst en boosheid" had gezwegen. Carry Knoops zei dat Promes nu pas heeft ingezien dat hij destijds beter wel had kunnen praten.

'Neergezet als zware crimineel'

De oud-voetballer is ook veroordeeld wegens betrokkenheid bij de smokkel van 1350 kilo cocaïne. Promes' hoger beroep in de gewelds- en drugssmokkelzaak zijn samengevoegd.

Promes verbleef in Rusland toen hij in Nederland anderhalf jaar cel kreeg opgelegd vanwege het steekincident. Hij speelde jarenlang bij Spartak Moskou en ging vervolgens naar Dubai. Ook daar was hij actief als profvoetballer, totdat hij werd opgepakt en uitgeleverd aan Nederland.

De 34-jarige is boos omdat hij door justitie volgens hem onterecht is "neergezet als zware crimineel". Hij stelt dat hij slecht is behandeld door de autoriteiten in Dubai, waar hij vorige zomer werd aangehouden. "Mijn vreselijke ervaringen daar hebben me getekend voor het leven", aldus Promes.

Het gerechtshof van Vaticaanstad heeft in een historisch vastgoedproces het vonnis tegen de Italiaanse kardinaal Angelo Becciu ongedaan gemaakt. Hij werd in 2023 veroordeeld tot 5,5 jaar cel voor verduistering. Ook de vonnissen tegen acht andere veroordeelden gingen in hoger beroep van tafel.

Volgens het hof zijn er zowel door het Vaticaanse Openbaar Ministerie als door de vorig jaar overleden paus Franciscus procedurele fouten gemaakt in de zaak. Het proces moet daarom over. Op 22 juni komen de partijen weer bijeen om data voor een nieuwe reeks zittingen af te spreken.

Vastgoed in Londen

De zaak draait om financiële wantoestanden waarbij de 77-jarige kardinaal en anderen vermoedelijk betrokken waren. Die kwamen aan het licht toen Italiaanse onderzoeksjournalisten er in 2020 over publiceerden.

Centraal staat een investering van 350 miljoen euro in een pand in de deftige Londense wijk Chelsea. Het Vaticaan moest dat pand uiteindelijk met 140 miljoen euro verlies verkopen. Becciu werkte destijds bij het staatssecretariaat van het Vaticaan en was verantwoordelijk voor het goedkeuren van grote uitgaven.

Aanklagers stellen dat de kardinaal gebruikmaakte van giften voor de armen om de vastgoeddeal te financieren. Ook zou hij een greep hebben gedaan in het persoonlijke liefdadigheidsfonds van de paus. Volgens de aanklacht verdween er bovendien geld naar broers van Becciu en naar een vrouw die zogenaamd diplomatieke missies voor het Vaticaan vervulde.

Uitgesloten

Becciu nam na de publicaties in de media ontslag en werd uitgesloten van publieke functies in de kerk. Hij bleef kardinaal, maar zonder de bijbehorende rechten. Hij nam afgelopen jaar ook niet deel aan het conclaaf waarbij de huidige paus Leo XIV werd gekozen.

De kardinaal en de andere verdachten in het vastgoedproces hebben overigens altijd volgehouden onschuldig te zijn en gingen daarom in hoger beroep.

Vaticaan-correspondent Andrea Vreede:

"Het hof noemt als reden dat de decreten waarmee paus Franciscus als wetgever tijdens het vooronderzoek de bevoegdheden van het OM uitbreidde nooit gepubliceerd zijn. In feite greep de paus als opperste wetgever dus in tijdens een lopend onderzoek zonder dat de verdediging daarvan wist. Verder heeft de openbare aanklager zaken in de documentatie achtergehouden en was er zo geen sprake van een eerlijk proces. Het laat zien hoe slecht en chaotisch het OM van Vaticaanstad te werk ging.

Dat het proces nu over moet, is hoe dan ook een succes voor de advocaten van Becciu en de anderen. En een blamage voor de rechtsspraak in de staat van de paus. Wat in de wandelgangen het 'proces van de eeuw' is gaan heten en een testcase moest zijn voor Franciscus' aanpak van financiële wantoestanden, blijkt uit te draaien op een nachtmerrie voor de aanklagers."

Het Nederlandse bedrijf achter de woonwebshops van Fonq en Naduvi heeft uitstel van betaling aangevraagd. Dat melden RTL Z en Emerce. Er wordt nu gekeken hoe een faillissement vermeden kan worden.

Ondanks verschillende pogingen was het bedrijf voor de NOS niet bereikbaar voor een reactie. Inmiddels is het op de webshops van Fonq en Naduvi niet meer mogelijk om een bestelling te plaatsen.

Woonwebwinkel Fonq bestaat sinds 2003 en heeft naast een Nederlandse website ook een webshop in België en Duitsland. Fonq heeft zijn hoofdkantoor in Utrecht staan en volgens de website werken er ruim 250 mensen. Zij verliezen mogelijk hun baan.

In 2024 nam Fonq concurrent Naduvi over. Oprichter van Naduvi, Itai Gross, werd destijds aangesteld als CEO, maar hij vertrok nog geen jaar later alweer.

Miljoenenverlies

Al langer gaat het niet goed met Fonq-Group, het moederbedrijf van de woonwinkels. Uit het laatste jaarverslag, dat voornamelijk over 2023 ging, blijkt dat het bedrijf een verlies leed van ruim 14 miljoen euro. Een jaar ervoor wilde de bank het bedrijf al geen geld meer lenen. De aandeelhouders moesten zelf bijspringen.

Eerder schreef Ad Scheepbouwer, voorzitter van de raad van commissarissen, dat Fonq zich in een "uitdagende markt" bevindt.

Zware tijd voor woonwinkels

Ook andere woonwinkels hebben het al een langere tijd zwaar. Zo ging in juni vorig jaar interieurketen Rivièra Maison failliet, en ook Kwantum en Leen Bakker verkeerden in financiële problemen.

De winkels van Kwantum en Leen Bakker werden overgenomen door een Europese investeringsmaatschappij en Rivièra Maison kon in juli vorig jaar een gedeeltelijke doorstart maken. Dat lukte dankzij een overname door Dutch Interior, een Nederlands meubelbedrijf.

De Britse schrijver Len Deighton is op 97-jarige leeftijd overleden. Deighton was het bekendst van zijn spionageromans uit de jaren 60 en schreef later ook geschiedkundige en culinaire boeken.

De schrijver is zondag overleden. "Hij was niet alleen een van de grootste spionage- en thrillerauteurs van de 20ste eeuw, maar ook een van onze grootste schrijvers in welk genre dan ook", zegt zijn literair agent.

Deighton brak in 1962 door met The IPCRESS File, een spionagethriller over een naamloze Britse geheim agent. Het boek, in het Nederlands verschenen als Dossier Ipcress, werd drie jaar later verfilmd met Michael Caine in de hoofdrol, die de naam Harry Palmer kreeg. Ook de latere boeken Begrafenis in Berlijn en Billion Dollar Brain werden verfilmd met Caine als Palmer. In 2022 verscheen een tv-serie gebaseerd op Dossier Ipcress.

Tegenovergestelde van James Bond

Deightons spionagereeks deed het goed in de jaren 60, toen de Koude Oorlog op een hoogtepunt was en ook de eerste James Bondfilms verschenen. Zijn naamloze hoofdfiguur stond evenwel in sterk contrast met de glamoureuze Bond.

Deightons spionnenwereld was groezelig en onoverzichtelijk. De naamloze spion kwam uit de arbeidersklasse en raakte vaak gefrustreerd door de incompetentie van zijn eigen land, schrijft de BBC. Volgens The Times was James Bond een sterker merk, maar was Deightons invloed op het spionagegenre uiteindelijk groter.

Culinaire passie

Deighton schreef bijna veertig boeken, zijn laatste verscheen in 1993. Het merendeel bestond uit spionageromans, maar hij schreef ook geschiedkundige boeken over de Tweede Wereldoorlog, een non-fictieboek over de moord op de Amerikaanse president John F. Kennedy en culinaire boeken.

De auteur had naast zijn liefde voor het geschreven woord een culinaire passie en had een groot aandeel in het introduceren van de Franse en Italiaanse keuken in Engeland in de jaren 60. Hij was cartoonist bij de Britse krant The Observer en leerde lezers met zijn kookstrips klassiekers als minestrone en boeuf bourguignon te maken.

Assembler syntax is a touchy subject, with many a flamewar having raged over e.g. Intel vs AT&T style syntax. Thus when [Humberto Costa] recently acquired an MSX system for some …read more

De opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen, die morgen worden gehouden, laat al jaren een dalende trend zien. Waar in 1986 nog bijna driekwart van de kiesgerechtigden naar de stembus ging, was dit bij de verkiezingen in 2022 teruggelopen tot 51 procent.

Het aantal stemmers voor de gemeenteraad was nog nooit zo laag als toen. Groepen die minder naar de stembus gaan, zijn vaker vrouwen en mensen met een migratieachtergrond. Ook gaan mensen met een mbo-diploma minder stemmen dan universitair opgeleiden. En dat hun belangen op deze manier mogelijk niet goed worden vertegenwoordigd is zorgelijk, zeggen deskundigen.

"Wat erg opvalt, is dat de opkomst lokaal lager is dan bij landelijke verkiezingen", zegt Marcel Boogers. Hij is bijzonder hoogleraar Democratie en Transitie van de Universiteit Utrecht. Een op de drie mensen die landelijk wel stemt, blijft bij de gemeenteraadsverkiezingen thuis. "Dat zijn dus mensen die wel politiek betrokken zijn, maar lokaal niet stemmen."

Een van de redenen voor het niet-stemmen is dat er in de landelijke media minder aandacht is voor de gemeenteraadsverkiezingen. Daardoor moeten mensen veel moeite doen om zich te verdiepen in de lokale politiek. "En als ze het dan te ingewikkeld vinden en niet weten waar ze op moeten stemmen, blijven ze thuis."

Ook speelt mee dat een aantal landelijke partijen niet overal meedoet aan de lokale verkiezingen. Daardoor kunnen die kiezers niet op hun voorkeurspartij stemmen.

Volgens docent bestuurskunde Julien van Ostaaijen van de Tilburg University is er niet één specifieke reden waarom mensen niet naar de stembus gaan. "Uit onderzoeken blijkt dat er wel 180 factoren mogelijk een rol spelen in de opkomst."

Stemmen niet gehoord

Dat zij niet stemmen is een probleem, vindt Boogers. "Want mensen die niet stemmen, hebben andere ideeën dan degenen die dat wel doen. Die ideeën worden daardoor minder gehoord." Daar sluit Van Ostaaijen zich bij aan. Volgens hem krijgt de lokale politiek zo geen goed beeld van wat de samenleving wil.

Socioloog Marianne van Bochove van De Haagse Hogeschool herkent het beeld. Zij deed met collega's onderzoek naar de lage opkomst van de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. In Den Haag, Almere, Oldambt, Rotterdam, Weert en Den Helder hebben onderzoekers op wijkniveau gekeken naar de verschillen tussen de opkomstcijfers. Ook zij zagen dat specifieke groepen niet naar de stembus gaan.

Ze tekent aan dat bij die verkiezingen Nederland net uit de coronapandemie kwam. "Lokale politici waren daardoor jarenlang minder op straat te vinden en een deel van de mensen had sowieso nog maar weinig vertrouwen in de politiek."

Ook speelde de Russische invasie in Oekraïne, die toen net begonnen was, een rol, "omdat dat toen het nieuws domineerde en de verkiezingen ook volgens direct betrokkenen over het hoofd te zien waren". Volgens haar is het dan ook de vraag of 2022 een uitzondering was of dat de daling van het opkomstcijfer doorzet.

Van Bochove zegt net als Van Ostaaijen dat er verschillende redenen zijn waarom mensen niet gaan stemmen. Dat betekent ook dat er niet één oplossing is om de lage opkomstcijfers op te krikken. Wel is het volgens haar belangrijk dat lokale politici in contact staan met alle organisaties die zich voor bepaalde groepen inzetten. "Die organisaties hebben het vertrouwen van deze mensen en kunnen de politici vertellen over hun belevingswereld."

Debatteren is leuk, zegt Van Bochove, maar voor mensen die niet politiek geïnteresseerd zijn, is de drempel om een debat te volgen vrij hoog. Ze stelt daarom dat politici in plaats daarvan juist moeten bedenken hoe ze die informatie naar de mensen toe kunnen brengen.

Van Bochove voegt eraan toe dat het vooral van belang is dat een lokale politicus goed luistert naar de zorgen, wensen of ideeën van mensen, dan kijkt of zij stemmen of niet. "Als de politicus deze geluiden vervolgens meeneemt naar de gemeenteraad, wordt de niet-stemmer alsnog gehoord", besluit ze.

Meubelzaak Seats and Sofas compenseert bijna 1500 klanten die ten onrechte moesten betalen om in aanmerking te komen voor garantie. Het totaalbedrag komt neer op ruim 100.000 euro. Daarnaast heeft het bedrijf zijn garantiebeleid aangepast zodat klanten geen onrechtmatige kosten hoeven te maken.

Deze aanpassingen worden doorgevoerd na het optreden van de Autoriteit Consument en Markt (ACM). De toezichthouder startte een onderzoek naar Seats and Sofas na berichtgeving van de Consumentenbond en consumentenprogramma Radar. Uit het onderzoek blijkt dat er onterecht extra kosten bij klanten in rekening werden gebracht.

Zo moesten mensen die aanspraak wilden maken op de wettelijke garantie hun meubels zelf naar een winkel brengen, betalen voor de transportkosten of betalen voor een monteur aan huis. Terwijl de wet anders voorschrijft. Mocht een aankoop sneller kapot gaan dan verwacht, dan moet de verkoper dat kosteloos repareren, vervangen of vergoeden.

ACM blijft bedrijf controleren

Seats and Sofas heeft het beleid aangepast waardoor klanten voortaan geen extra kosten voor transport of reparatie hoeven te betalen. Het bedrijf betaalt de compensatie aan alle klanten die tussen 18 september 2023 en 18 september 2025 kosten hebben gemaakt omdat zij gebruik wilden maken van hun recht op garantie.

"We willen graag aan de regels voldoen", zegt een woordvoerder van de meubelzaak. Hij wijst erop dat alle klanten inmiddels zijn gecompenseerd. "Onze service is nu moeiteloos en kosteloos."

De ACM houdt toezicht op de naleving van deze afspraken.

Het wordt in de toekomst mogelijk om medicijnen die patiënten niet hebben gebruikt terug te brengen naar de apotheek om aan andere patiënten te geven. Dat is in Brussel bepaald. Apotheken kunnen ongeopende verpakkingen dan onder strikte voorwaarden verstrekken aan andere gebruikers.

Onderzoek heeft aangetoond dat dat veilig kan. Het bespaart kosten, is duurzaam en draagt bij aan de beschikbaarheid van medicijnen.

Voor Nederland zullen in eerste instantie alleen goed houdbare, dure geneesmiddelen, zoals kankermedicijnen, in aanmerking komen voor heruitgifte. Daarnaar is de afgelopen jaren onderzoek gedaan in een aantal ziekenhuizen en er is een veilige werkwijze ontwikkeld. De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers en het ministerie van VWS bekijken hoe de ziekenhuizen dit kunnen voortzetten.

Verzegeld zakje

Apotheker Bart van den Bemt is hoogleraar goed geneesmiddelengebruik en projectleider van het onderzoek aan het Radboudumc. Hij startte er in 2012 mee, omdat hij het "doodzonde" vindt dat restanten geneesmiddelen worden weggegooid, zegt hij tegen de NOS. "Per dag verdwijnt 400 kilo geneesmiddelen in de prullenbak en dat kost meer dan 100 miljoen euro per jaar. Dat is zonde van het milieu en van de centen."

Om te garanderen dat geneesmiddelen veilig opnieuw kunnen worden uitgegeven, kunnen ze bij de eerste uitgifte worden verpakt in een zakje dat wordt verzegeld. "En als het geneesmiddel temperatuurgevoelig is, kan er een thermochip bij die de temperatuur meet."

"Als een patiënt het middel overheeft, controleren we zo nodig of de temperatuur goed is en dan kun je het aan iemand anders geven." In 90 procent van de gevallen kunnen medicijnen opnieuw worden uitgegeven, blijkt uit zijn onderzoek.

Grootschalige heruitgifte is tot nu toe niet toegestaan. "Dat heeft met wetgeving te maken. Ook zijn er soms vervalste geneesmiddelen en we willen niet dat die met heruitgifte in omloop komen. Dat kunnen we voorkomen door het seal-systeem."

Wet aanpassen

Voor Van den Bemt is het milieu de belangrijkste drijfveer. "Alle geneesmiddelen die worden weggegooid, worden verbrand. Het scheelt meer dan 10.000 bomen."

Geld speelt ook een rol. "Het lijkt erop dat het zo'n 20 tot 50 miljoen euro kan besparen. Dat is geld dat we kunnen stoppen in verpleegkundigen, in andere geneesmiddelen, in de zorg. En soms hebben we een geneesmiddelentekort, wie weet kunnen we dat ook iets kleiner maken."

Heruitgifte is het meest rendabel voor dure geneesmiddelen. Voor goedkopere is het ook mogelijk, maar dan moet er wel een afweging worden gemaakt, zegt Van den Bemt. "Verzegelen en thermochips kosten ook geld, plus het werk dat de apotheek eraan heeft. Maar ik denk wel dat er meer geneesmiddelen voor in aanmerking komen."

Nederland heeft zich hardgemaakt voor de Europese regelgeving. Nu moet ook de Nederlandse Geneesmiddelenwet worden herschreven. Daarvoor moet onder meer worden bekeken welke geneesmiddelen in aanmerking komen, welke apotheken toestemming krijgen voor de heruitgifte en onder welke voorwaarden dat moet gebeuren. Dat proces duurt naar verwachting drie jaar.

It is a safe bet that nearly all Hackaday readers like to at least imagine what it would be like to build and live in an orbital station, on the …read more

Na drie jaar onderzoek hebben journalisten van persbureau Reuters onthuld wie de wereldberoemde streetartkunstenaar Banksy is. Hij is geboren als Robin Gunningham en heeft zijn naam later officieel veranderd in David Jones, in de hoop zijn anonimiteit beter te beschermen.

Hoewel Jones het nieuws niet heeft bevestigd, lijkt dit het eindpunt van een decennialang mysterie dat Banksy wereldberoemd en schatrijk maakte.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

David Roos is Street art curator en tot recent creatief directeur van het straatkunstmuseum STRAAT in Amsterdam. Hij heeft contacten in de naaste kringen van Banksy en vertelt in de podcast hoe de grote naam die Banksy heeft opgebouwd ook zwaar op de kunstenaar drukt.

Is dit dan misschien het moment voor Banksy om onder een andere naam verder te gaan? En wie ís Banksy eigenlijk nog, nu iedereen weet wie hij is?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

Het Openbaar Ministerie eist een celstraf van zeven maanden voor de Eindhovense rapper Kempi. Het OM verdenkt hem van onder meer bedreiging van een zwangere vrouw. Ook wil het OM dat de artiest een contactverbod van drie jaar krijgt.

Volgens de officier van justitie is sprake van "zeer ernstige bedreigingen". Niet alleen richting het slachtoffer, maar ook naar haar ongeboren kind. Zo zei Kempi dat hij de vrouw door het hoofd zou schieten als zij geen abortus zou plegen. De rapper geeft toe dat hij dat heeft gezegd.

Volgens de officier blijkt uit het onderzoek dat de vrouw zich ernstig bedreigd voelde en vreesde voor haar leven. Zo stuurde ze een SOS-bericht naar een vriendin en zou Kempi foto's van een vuurwapen naar haar hebben gestuurd, schrijft Omroep Brabant.

Kempi heeft een aanzienlijk strafblad. In 2015 werden in zijn huis een pistoolmitrailleur en 5,4 gram cocaïne gevonden. De rechter veroordeelde hem tot twaalf maanden cel. Ook zat hij meermaals vast wegens huiselijk geweld en mensenhandel.

Verklaring vriend 'volstrekt ongeloofwaardig'

In de woning van Kempi werd bij een politie-inval een vuurwapen gevonden. Volgens het OM wijst DNA-onderzoek uit dat het wapen met zeer grote waarschijnlijkheid van de rapper is. De officier noemt de verklaring van een vriend van Kempi, die zei dat het wapen van hem is, "volstrekt ongeloofwaardig".

Ook acht het OM bewezen dat Kempi heeft geprobeerd de vrouw te dwingen een ouderschapsovereenkomst te ondertekenen. Daarbij zou hij hebben gedreigd jeugdzorg in te schakelen. Volgens de officier voelde de vrouw zich daardoor zo onder druk gezet dat zij zichzelf verwondde.

De officier rekent het de rapper zwaar aan dat hij berekenend te werk ging. "De kalmte in zijn stem maakt het nog dreigender", zei de officier. Ook stelt ze dat de verdachte weinig berouw toont voor de gevolgen.

De uitspraak volgt over twee weken.