Aggregator

Wekdienst 30/3: Gorinchem beslist over herstemming • Hoger beroep Ali B gaat verder

1 hour 59 minutes ago

Goedemorgen! De gemeenteraad van Gorinchem besluit over een mogelijke herstemming bij de gemeenteraadsverkiezingen, en bondscoach Ronald Koeman geeft een persconferentie in aanloop naar het duel met Ecuador.

Eerst het weer: in het zuiden en oosten nog enkele buien, het waait ook nog steeds stevig. Vanochtend op de meeste plaatsen droog met af en toe zon. In de middag opnieuw stevige buien, het wordt rond de negen graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

In het zuiden van Libanon is een blauwhelm van de VN-vredesmacht in het land omgekomen door een aanval. Volgens de VN ontplofte er een projectiel bij een van de posten van de vredesmacht in de omgeving van Adshit al-Qusayr in het zuiden van Libanon. Een andere vredeshandhaver raakte daarbij ernstig gewond.

De VN-vredesmacht zegt dat nog niet duidelijk is door wie het projectiel is afgevuurd. Daar wordt onderzoek naar gedaan.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Deventer blikt terug op de opnames voor de oorlogsfilm A Bridge Too Far. Precies vijftig jaar geleden werden de stad en de Wilhelminabrug over de IJssel omgebouwd tot een filmset waar tal van Hollywoodsterren rondliepen.

Fijne maandag!

Nederland stemt vaak per volmacht: 'zwakte in ons verkiezingsproces'

2 hours 20 minutes ago

Een op de tien kiezers stemde bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen via een volmacht. Dat hoge aantal zijn we in Nederland gewend, maar komt in geen enkele andere democratie voor. Internationale waarnemers hebben er al jaren kritiek op.

Uit een data-analyse van de NOS blijkt dat de hoeveelheid volmachtstemmers in gemeenten bovendien nog veel hoger kan uitvallen. In Den Haag stemden op sommige stembureaus een op de drie kiezers via een volmacht.

Het systeem van volmachten kwam deze verkiezing opnieuw in opspraak: de burgemeester van Gorinchem deed aangifte omdat volmachten zouden zijn geronseld. Sinds 1 januari zijn de regels tegen ronselen aangescherpt. Vanavond wordt duidelijk of er in Gorinchem een herverkiezing komt.

Zwakte in verkiezingsproces

Bij het ronselen van volmachten worden stempassen verzameld om een bepaalde partij of kandidaat te helpen. Er zijn vaker incidenten: zo werd de Roermondse politicus Jos van Rey ervoor veroordeeld. Op grote schaal lijkt fraude niet voor te komen.

De bezwaren tegen volmachten zijn echter breder. "Je weet nooit zeker onder welke omstandigheden iemand zijn stempas heeft afgestaan, en of degene die voor jou gaat stemmen ook echt stemt wat je wil", zegt directeur John Bijl van het Periklesinstituut, dat gemeenten adviseert over onder meer verkiezingen. "Het zal altijd een zwakte in ons verkiezingsproces blijven."

Verkiezingswaarnemers van de OVSE waarschuwden de afgelopen decennia herhaaldelijk voor de "buitenproportionele inzet" van volmachten in Nederland. Volgens de organisatie staat die op gespannen voet met het stemgeheim en het principe dat iedereen één stem zou moeten hebben.

Er is een handvol democratieën dat stemmen per volmacht toestaat, maar nergens gebeurt het zo vaak als in Nederland. In andere landen zijn de regels ook strenger, blijkt uit onderzoek. Officieel is een volmacht bedoeld voor wie niet in staat is om te stemmen, maar veel Nederlanders laten uit gemak iemand anders voor hen stemmen.

Ook maakt de OVSE, dat elk jaar z'n 30 verkiezingen in Europa, Noord-Amerika en Azië monitort, zich zorgen over het grote verschil in gebruik van volmachten tussen verschillende regio's.

Grote verschillen

De verschillen tussen gemeenten zijn inderdaad flink: in Urk stemt ruim 20 procent per volmacht, in de gemeente Groningen slechts 7 procent. Ter vergelijking: een aandeel van 7 procent volmachtstemmen was in Vlaanderen reden voor landelijk nieuws en extra onderzoek. De burgemeester van Ninove sprak in 2024 van een "schrikwekkend hoog aantal".

Individuele stembureaus kunnen nog veel hoger uitkomen. In buurthuis Sam Sam in de Haagse Schilderswijk wandelden zo'n 450 kiezers naar binnen, maar er werden ruim 700 stemmen uitgebracht. Met meer dan een derde aan volmachtsbewijzen is dat het hoogste aandeel volmachten van alle stembureaus.

Hoogste aantal volmachtstemmen?

Wie de verkiezingsresultaten analyseert, ziet dat niet een stembureau in Den Haag maar de gemeente Hoeksche Waard het stembureau met het hoogste percentage volmachtsstemmen heeft: 38 procent. Dat blijkt echter een fout, laat de gemeente Hoeksche Waard weten. Bij het tellen van de stemmen zijn 161 volmachten geregistreerd, maar het waren er er eigenlijk 61. "Omdat de uitslag al definitief is vastgesteld en de fout geen gevolgen heeft voor het aantal stemmen, kiezen we niet voor een correctie", laat een woordvoerder weten.

De dertien stembureaus met de hoogste percentages volmachten staan allemaal in de gemeente Den Haag. Ook in Bergen op Zoom, Rotterdam en het in opspraak geraakte Gorinchem staan stembureaus met relatief veel volmachtsstemmen. In al die stembureaus ging circa een kwart of meer van de stemmen per volmacht.

De hoogste percentages volmachtsstemmen lijken voor te komen in "christelijke gemeenschappen als Urk en Volendam en in wijken waarin de meerderheid een migratie-achtergrond heeft", meldde de OVSE op basis van een inventarisatie door de Kiesraad.

De regels voor het ronselen van volmachten zijn per 1 januari van dit jaar aangescherpt: het is nu sneller strafbaar om iemand om een volmacht te vragen, en er staan hogere straffen op. Maar tegen de andere bezwaren tegen volmachtsstemmen gebeurt weinig, concludeerde jurist Edward Brüheim in 2023. Daardoor is er nog steeds het gevaar dat iemand op een andere partij stemt dan afgesproken of door bijvoorbeeld een partner of ouder wordt gedwongen zijn volmacht af te geven.

Helemaal afschaffen is ook problematisch, zegt directeur Bijl van het Perikles-instituut. "Dat gaat ook kiezers kosten, is dat het waard?" De opkomst in bijvoorbeeld Rotterdam is met 40 procent al laag. "Als die nog lager wordt, doet dat wel pijn aan mijn hart."

Verantwoording

Voor dit artikel analyseerde de NOS de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen. We baseerden ons daarbij op de zogenoemde OSV-bestanden die alle gemeenten na afloop van de verkiezingen publiceren. Daarbij vergeleken we het aantal geregistreerde volmachtbewijzen met het aantal "toegelaten kiezers", het aantal dat staat voor alle kiezers die met een stempas of een volmachtbewijs zijn geregistreerd.

Van de gemeenten Stichtse Vecht en Vlaardingen konden beperkt geldige uitslagen worden ingeladen ten tijde van het onderzoek: de uitsplitsing naar aantal stembureaus ontbrak in die gemeenten, waardoor individuele stembureaus niet zijn meegenomen in het onderzoek. In het geval van de gemeente Scherpenzeel hebben we de details op stembureauniveau met software van de Kiesraad zelf omgezet naar het juiste formaat. In de gemeenten Hilversum en Wijdemeren waren geen verkiezingen door herindelingen.

De gemeente Den Haag was niet bereikbaar voor commentaar.

Tijdelijke halvering van accijns op benzine en diesel in Australië

4 hours 2 minutes ago

De Australische regering neemt maatregelen om de brandstofprijs aan de pomp te verlagen. Het land halveert de accijns op benzine en diesel en zware voertuigen hoeven geen wegenbelasting te betalen. De maatregelen gelden voor drie maanden.

De accijnsverlaging zal de brandstofprijs met omgerekend 15 eurocent per liter verlagen. De maatregelen kosten de regering ruim 1,5 miljard euro.

"De gevolgen van de oorlog aan de andere kant van de wereld laten zich hier ook voelen", zei premier Albanese tijdens een persconferentie in Canberra.

Gratis ov in Melbourne

Dit weekend kwamen twee Australische regio's al zelf met maatregelen om de pijn van de stijgende brandstofprijzen te verlichten. Inwoners van de staat Victoria, inclusief de miljoenenstad Melbourne, mogen een maand gratis met het openbaar vervoer reizen. Ook op het eiland Tasmanië mogen inwoners zonder te betalen van het ov gebruik maken.

Amerika laat Russische olietanker ondanks embargo naar Cuba varen

4 hours 59 minutes ago

Een Russische tanker komt later vandaag aan in Cuba, ondanks een door Amerika opgelegde olieblokkade. De tanker Anatoli Kolodkin heeft naar schatting ruim 700.000 vaten ruwe olie aan boord.

President Trump laat weten dat hij "er geen problemen mee heeft dat iemand een bootlading krijgt, van de Russen of van anderen." Trump zinspeelde tegen verslaggevers op een val van het communistische regime: "Cuba heeft een zeer slechte en corrupte leiding en of ze nu wel of geen boot met olie krijgen, dat maakt niet uit."

Dagelijkse stroomuitval

Cuba heeft sinds begin dit jaar geen olie of olieproducten meer ontvangen, als gevolg van het Amerikaanse besluit om de export van olie vanuit Venezuela naar Cuba te blokkeren. Ook andere landen zoals Mexico mochten van Trump geen olie meer aan Cuba leveren. Daarnaast geldt er al tientallen jaren een door de Amerikanen ingesteld algemeen handelsembargo.

De economische problemen op Cuba worden steeds groter. Urenlange stroomuitval is al een dagelijks fenomeen en ook voorzieningen als stromend water, openbaar vervoer en hulpdiensten dreigen stil te vallen.

Nieuwsuur maakte vorige maand deze reportage op het eiland:

Verzwakte bultrug opnieuw vast in ondiep water voor Duitse Oostzeekust

6 hours 4 minutes ago

Een bultrugwalvis heeft zich voor de derde keer in korte tijd vastgezwommen in ondiep water voor de Duitse kust. Deskundigen maken zich grote zorgen over het dier.

De bultrug van 13,5 meter lengte strandde maandag voor de Oostzeekust bij de plaats Timmendorfer Strand, bij Lübeck. Daar groeven reddingswerkers een geul waarna het dier zichzelf kon bevrijden.

Afgelopen vrijdag lag de bultrug een tijd vast op een zandbank in een baai bij de kustplaats Wismar, ongeveer 50 kilometer naar het oosten. Het dier zwom daar zaterdag weer weg, maar strandde gisteren een stukje verderop opnieuw in ondiep water.

Het gestrande dier trekt veel bekijks en de waterpolitie heeft al verschillende mensen teruggestuurd die naar de bultrug wilden varen.

Zichzelf bevrijden

Voorlopig zijn er geen verdere reddingsacties gepland, maar de regering van de Duitse deelstaat Mecklenburg-Voorpommeren zegt dat er ook geen plannen zijn om de walvis te euthanaseren. Deskundigen koesteren nog steeds de hoop dat het dier zichzelf, na voldoende kracht te hebben verzameld, weer kan bevrijden.

Bultruggen zwemmen normaal gesproken in de Atlantische Oceaan, maar komen soms in de Oostzee terecht tijdens hun zoektocht naar voedsel. De dieren kunnen meer dan 15 meter lang worden en tot 30.000 kilo wegen.

Dankzij afspraken om de dieren te beschermen tegen de walvisvangst wordt de soort niet meer bedreigd.

Schilderijen van Renoir, Cézanne en Matisse gestolen uit Italiaans museum

7 hours 38 minutes ago

Uit een museum in het noorden van Italië zijn vorige week drie kostbare schilderijen gestolen. De werken hingen in Villa Magnani, in de buurt van Parma.

Volgens Italiaanse media gingen vier gemaskerde dieven ervandoor met De Vissen (1917) van Pierre-Auguste Renoir, Stilleven met kersen (1885-1887) van Paul Cézanne en Odalisk op het terras (1922) van Henri Matisse.

In Italiaanse kranten wordt vooral de diefstal van het werk van Renoir betreurd. Er hangen maar weinig schilderijen van de impressionist in musea in Italië.

Drie minuten binnen

Het museum maakte de roof van de schilderijen, in de nacht van 22 op 23 maart, op verzoek van de politie nu pas bekend. In een korte verklaring stelt het museum dat de dieven ongeveer drie minuten binnen zijn geweest en dat er videobeelden van de daders zijn gemaakt.

De schilderijen komen uit de collectie van een overleden Italiaanse kunsthistoricus. In het museum van de Magnani Rocca Stichting hangen ook werken van Rubens, Titiaan, Van Dyck, Goya en Monet.

Een in kunst gespecialiseerde afdeling van de Italiaanse politie onderzoekt de diefstal.

Trumps achterban verdeeld over oorlog: America First of Make Iran Great Again?

10 hours 33 minutes ago

Vier weken na de start van Trumps oorlog met Iran ligt de inzet van grondtroepen nadrukkelijk op tafel. De MAGA-beweging maakt zich zorgen: hoe valt dit nog te rijmen met 'America First'? Sommigen zien een president die doet wat zijn voorgangers niet aandurfden, anderen een breuk met zijn verkiezingsbelofte om geen nieuwe oorlogen te beginnen.

Op het eerste oog is alles zoals gebruikelijk bij CPAC, een van de grootste bijeenkomsten van conservatieve activisten. Er wordt trouw gezworen aan de vlag, het volkslied schalt door de zaal en een rabbi gaat voor in het ochtendgebed. Door de speakers klinken countryhits als Red Dirt Road, de 'mainstream media' krijgen onder uit de zak. "De fake news zitten weer achter in de zaal."

Anders dit jaar is dat niemand ontkomt aan 'Iran'. Alleen al vanwege de vele tientallen Iraniërs en Iraanse Amerikanen, sommigen uitgedost met Iraanse vlaggen, die zich luid laten horen in de gangen van het Gaylord in Grapevine, Texas.

Trump afwezig

Erg druk is het niet, en dat is moeilijk los te zien van de afwezigheid van de belangrijkste roerganger hier: voor het eerst in tien jaar is Trump afwezig. Volgens het Witte Huis kon hij er niet bij zijn vanwege zijn "intensieve betrokkenheid bij het lopende conflict met Iran".

Trump zit in Florida, stond zoals vrijwel elk weekend op de golfbaan en sprak op een conferentie met Saoedische investeerders. "Jammer", zegt Aiden Fox. Als voorzitter van de Republikeinse club op de Universiteit van Ohio trok hij met een groep medestudenten naar Texas. "Het is begrijpelijk, maar juist nu zou je meer publieke optredens willen zien."

In tegenstelling tot de inval in Venezuela heeft Trump de noodzaak van zijn oorlog met Iran nog altijd niet goed weten uit te leggen, beschrijft Fox de onvrede.

In een recente peiling van Pew noemden zes op de tien Amerikanen de inzet van het Amerikaanse leger in Iran een verkeerde keus. Slechts 36 procent van de Amerikanen steunt Trump, blijkt uit een peiling van Reuters/Ipsos, een dieptepunt.

Onder Republikeinen is nog wel steun voor wat Trump een 'militaire operatie' noemt: zeventig procent vindt dat Amerika het juiste doet met deze oorlog, maar het enthousiasme is tanende.

De Amerikaanse bombardementen tijdens de twaalfdaagse oorlog met Iran vorig jaar, ook de ontvoering van Maduro: na afloop kon MAGA er mee leven. Of ze Trump ook de inzet van grondtroepen zouden vergeven? "Ik hoop dat we er binnen een paar weken weer uit zijn, zoals ze ons verteld hebben", zegt Taylo Ragg, van Republicans for National Renewal, een radicaal-rechtse organisatie.

"Het gaat niet alleen over de B2-bommenwerpers", roept Steve Bannon vanaf het podium waar hij zijn 'War Room-podcast' opneemt. "Het gaat om de zonen en dochters van de MAGA-beweging, kinderen en kleinkinderen van de werkende klasse die naar het gevaar worden gestuurd." Er klinkt luid gejoel.

De controversiële Bannon was kort topadviseur tijdens Trumps eerste termijn en heeft nog altijd contact met zijn oude baas. Recent raakte Bannon in opspraak vanwege zijn innige banden met de veroordeelde zedendelinquent Epstein.

In het MAGA-landschap geldt hij als een van de meest uitgesproken tegenstanders van de oorlog. "Luister naar het volk!", zegt Bannon, als we hem vragen wat hij Trump nu zou adviseren.

'Geen America first'

"Geen bloed en geld meer verspillen in het buitenland", zegt een van de aanwezigen. "Laat Europa, Azië en het Midden-Oosten zijn eigen problemen maar oplossen. Op hun 'Uncle Sugar' hoeven ze niet meer te rekenen!" Weinigen hebben zin in grondtroepen. "Bombardeer ze helemaal plat, maar als je geen deal kan sluiten: kom naar huis."

"Dit is geen America First, en ik denk niet dat dit ooit in het belang van Amerika is geweest", zegt Viswanag Burra. Hij vindt dat Trump zich voor het karretje heeft laten spannen van Netanyahu, een sentiment dat hier vaker weerklinkt. "Dit is een oorlog die namens Israël wordt gevoerd."

Stekker uit RTL Tonight, na de zomer nieuwe talkshow met Renze Klamer

10 hours 49 minutes ago

Het televisieprogramma RTL Tonight stopt vanwege tegenvallende kijkcijfers. De laatste uitzending is op 12 juni. Dat bevestigt een woordvoerder van de zender aan het ANP na berichtgeving in het AD.

Na de zomer start bij RTL een nieuw programma met een "vertrouwde talkshowopzet", gepresenteerd door Renze Klamer.

"In een medialandschap dat door de komst van streamers en nieuwe platformen razendsnel verandert, is het onze ambitie om met RTL 4 te blijven vernieuwen en innoveren met onze programmering", schrijft RTL-programmadirecteur Peter van der Vorst in een persbericht. "RTL Tonight was een bewuste stap in die richting, maar we moeten eerlijk concluderen dat deze specifieke vorm onvoldoende is aangeslagen bij de kijker."

De talkshow ging in augustus van start met de ambitie om beter te scoren dan de concurrenten Vandaag Inside (SBS6) en Pauw & De Wit (NPO). De eerste uitzending, waarin Astrid Holleeder uit de anonimiteit trad en haar verhaal deed, trok bijna 900.000 kijkers. Een dag later was het kijkcijfer gedaald naar ruim 400.000. Gemiddeld bleven de kijkcijfers sindsdien rond dat aantal hangen.

Ongemakkelijke setting

Vanaf het begin was er kritiek op de opzet van het programma. De RTL Boulevard-achtige desk met duiders in plaats van gasten aan een talkshowtafel leidde volgens televisierecensenten tot een ongemakkelijke setting en een gebrek aan verdieping. De vele duiders, onder wie Albert Verlinde, Michiel Vos, Lale Gül en eerder genoemde Astrid Holleeder, spraken ook over onderwerpen waarvan ze geen bijzondere kennis hadden.

De presentatie was bij de start in handen van Beau van Erven Dorens, Renze Klamer en Humberto Tan. Klamer besloot in november al te stoppen. RTL meldde destijds dat "het huidige format van de talkshow niet bij de presentator past".

Volgens het AD voelde de presentator zich in de gekozen opzet meer een gespreksleider dan een interviewer. Leonie ter Braak, die pas begin dit jaar aan het presentatieteam zou worden toegevoegd, nam per direct de plaats van Klamer in.

Ook sidekick Wiesje Hillen en verslaggever Stijn de Vries vertrokken al snel. Achter de schermen rommelde het eveneens. Hoofdredacteur Carlo van Lienden stapte na anderhalve maand op, al was zijn vertrek volgens de zender altijd al de bedoeling. Een nieuwe hoofdredacteur werd nooit gevonden.

Zelfde producent

Komend najaar keert Klamer in ieder geval terug op de late avond, met een talkshow die meer zal lijken op het eerdere RTL-programma Renze. Hij werkt daarvoor samen met EndemolShine, de producent van RTL Tonight.

Van der Vorst bedankt in het persbericht de andere presentatoren van het programma. "Hun tomeloze inzet wordt niet vergeten", schrijft hij. "We gaan de komende periode samen met hen plannen maken voor de toekomst."

Komt er een Amerikaans grondoffensief in Iran? Er zijn tal van mogelijkheden

11 hours 17 minutes ago

Er gaan al langere tijd geruchten over een naderend Amerikaans grondoffensief in Iran. Gisteren meldde The Washington Post dat het Pentagon zich voorbereidt op wekenlange grondoperaties. Buitenlandminister Rubio benadrukte vrijdag echter dat grondtroepen niet nodig zijn, al sloot hij hun inzet ook niet uit. Ook zijn er al bemiddelingspogingen.

Het is door de tegenstrijdige berichten lastig in te schatten hoe groot de kans is op Amerikaanse boots on the ground in Iran. Wel is duidelijk dat er aan zo'n operatie grote risico's verbonden zijn voor zowel het Amerikaanse leger als voor president Trump zelf.

Voorbereidingen voor zo'n grondoperatie houden in dat je moet zorgen dat je troepen in de buurt zijn en aan land kunnen gaan, zegt hoogleraar oorlogsstudies Osinga. "Het betekent dat je je inlichtingenplaatje helemaal compleet maakt." Bijvoorbeeld over hoe je de militairen van luchtsteun voorziet, hen logistiek gaat ondersteunen en eventueel weer evacueert.

Ook het inventariseren en wegnemen van dreiging voor militairen die aan land gaan hoort daarbij. "Ik verwacht dan ook dat aan een eventuele grondoperatie een intensieve luchtoperatie voorafgaat."

Op dit moment zijn er in ieder geval niet genoeg militairen van de landmacht aanwezig, zegt Osinga. Ook ontbreekt het hen aan genoeg slagkracht en materieel om dit wekenlang vol te houden. Naar schatting zijn enkele duizenden van de benodigde militairen onderweg naar de regio. Gisteren kwam de USS Tripoli aan in het gebied, met zo'n drieduizend mariniers.

Osinga vergelijkt het met de Amerikaanse grondinvasie in Irak in 2003. Daarbij werden ruim honderdduizend militairen ingezet. "Dat heeft niet het gewenste resultaat opgeleverd en kostte veel slachtoffers." Dat zijn ook de politieke kosten waarmee Trump te maken krijgt.

Drukmiddel

Het zou kunnen dat de VS met de dreiging van een grondoperatie Iran onder druk wil zetten, zegt Osinga. Op dit moment zijn er indirecte onderhandelingen tussen de twee landen gaande.

"Als je nu al stopt met de oorlog, heb je eigenlijk al politiek gezichtsverlies", zegt Osinga. Niet alleen heeft de VS vrijwel geen van de doelstellingen behaald, de oorlog heeft ook grote regionale instabiliteit en enorme economische kosten wereldwijd veroorzaakt.

Ook de kosten van de militaire operatie zelf zijn flink opgelopen. "Maar als je nu een grondoperatie gaat uitvoeren en die faalt, of faalt deels, dan moet je daarbij ook nog veel militaire slachtoffers incasseren."

Trump zou daarom de overwinning kunnen uitroepen. "Hij zou kunnen zeggen dat de VS Iran een zware klap heeft toegebracht." De andere genoemde doelen zijn echter niet gehaald: machtswisseling, ontmanteling van het nucleaire programma en het nucleaire materiaal in handen krijgen. Misschien vindt Trump de politieke kosten echter te groot worden, zegt Osinga.

Tot nu toe hadden de operaties een laag risico voor Israël en de VS. Zij konden een groot deel van de Iraanse luchtafweer uitschakelen en er werden weinig Amerikaanse militairen gedood. "Maar voor de maximalistische doelstellingen die Trump eerder noemde, zoals een machtswisseling, was de gekozen strategie ontoereikend."

Speciale operaties

Als alternatief noemt Osinga een Amerikaanse inval om nucleair materiaal in handen te krijgen. "Dan praat je over een speciale operatie. Weliswaar grootschalig, maar dan heb je geen tienduizenden militairen nodig."

Het waarschijnlijkste scenario is misschien nog wel dat de VS het eiland Kharg inneemt, waar Iran allerlei faciliteiten heeft om de zeevaart te bedreigen. Ook met de inname van dat eiland neemt de VS "gigantische risico's", zegt Osinga. Hij verwacht dat Iran de Amerikaanse militairen op het eiland dan flink zal bestoken.

Het is daarom de vraag of zo'n inname het beoogde doel bereikt. Iran kan de zeestraat ook vanaf het vasteland bedreigen, volgens Osinga.

Geen verrassingseffect

Als een grondoperatie in het geheim was gepland en direct was ingezet bij het begin van de oorlog, was het verrassingseffect voor Iran groter geweest, betoogt Osinga. "Dan had Iran zich daar niet tegen kunnen verweren. Nu moet je ervan uitgaan dat Iran zich hierop voorbereidt, met dus veel meer slachtoffers als gevolg."

Er is nog een optie, zegt Osinga. "Ook dat is speculeren, maar ik zou niet verbaasd zijn als er achter dit rookscherm al speciale eenheden van Israël en de VS in Iran zijn. Die kans is niet uit te sluiten." Daarover gingen ook al geruchten bij de vorige oorlog, afgelopen juni.

Week begint guur met veel buien, ook rest van de week wisselvallig

12 hours 52 minutes ago

Morgen wordt het een frisse dag met veel buien. Daarbij kan het soms hagelen en onweren. Ook de rest van de week is het waarschijnlijk niet stralend zonnig.

Het weer van morgen levert waarschijnlijk wel prachtige luchten op met donkere wolken en daarna weer een strakblauwe hemel. Dat is heel kenmerkend voor deze maand met 'maartse buien'.

Met vrij veel wind en 8 tot 10 graden is het morgen guur buiten. Tijdens een bui is het zelfs nog een paar graden kouder.

Ook op dinsdag regen

Dinsdag is er nog steeds af en toe kans op een bui. Er zijn wel een stuk minder buien dan maandag.

Woensdag blijft het waarschijnlijk de hele dag droog. Het is nog wel een beetje onzeker hoe zonnig het wordt.

Er is weinig wind. Het zou in de nacht en ochtend mistig kunnen worden en met een beetje pech blijft het daardoor op sommige plaatsen lang grijs.

Meer wind richting paasweekend

Richting het paasweekend gaat het weer wat harder waaien en zijn er geregeld momenten met meer bewolking en wat regen. Het ziet er niet compleet verregend uit, maar het wordt waarschijnlijk iets wisselvalliger.

Het is niet meer zo koud als maandag en het is 's middags meestal 10 tot 15 graden. Voor wie hoopt op warmere dagen gloort er op de langere termijn een beetje hoop. Na Pasen kan het een paar graden warmer worden met temperaturen van ruim boven de 10 graden.

Kardinaal mag kerk Jeruzalem op Palmzondag niet in, patriarchaat boos

14 hours 42 minutes ago

De Israëlische politie heeft kardinaal Pierbattista Pizzaballa verboden de mis op Palmzondag te vieren in de Heilig Grafkerk in Jeruzalem. Volgens de lokale autoriteiten was die bijeenkomst te gevaarlijk vanwege de oorlog met Iran. Alle heiligdommen in de Oude Stad zijn volgens de politie gesloten. De Rooms-Katholieke Kerk neemt het incident hoog op.

Het Latijnse patriarchaat van Jeruzalem spreekt van een "fundamenteel gebrekkig besluit" en een "extreme" inbreuk op het recht op het houden van religieuze bijeenkomsten.

Volgens de verklaring is het al eeuwen niet meer voorgekomen dat kerkelijke leiders geen mis mochten vieren in de Heilig Grafkerk op Palmzondag.

Op weg naar kerk tegengehouden

Pizzaballa, die vorig jaar werd gezien als grote kanshebber om de nieuwe paus te worden, werd tegengehouden door agenten toen hij op weg was naar de kerk in de Oude Stad. Hij werd samen met een andere hoge geestelijke weggestuurd. Pizzaballa is naast kardinaal ook de Latijnse patriarch van Jeruzalem.

"Dit incident vormt een ernstig precedent en negeert de gevoeligheid van miljarden mensen over de hele wereld die in deze week naar Jeruzalem kijken", aldus de verklaring van het patriarchaat.

Op Palmpasen vieren Christenen de intocht van Jezus in Jeruzalem. De dag markeert het begin van de Goede Week, met Witte Donderdag, Goede Vrijdag, Stille Zaterdag en vervolgens Pasen.

Brokstukken van Iraanse raketten

Israël benadrukt dat recent in de Oude Stad brokstukken van Iraanse raketten zijn neergekomen. "Bij één aanval kwamen fragmenten van een raket op honderden meters van de Heilig Grafkerk terecht", zegt het kantoor van premier Netanyahu in een reactie.

Ook andere religieuze bijeenkomsten in de Oude Stad zijn om veiligheidsredenen geschrapt. Alleen kleinere religieuze diensten in kerken, synagogen en moskeeën in andere delen van de stad zijn toegestaan, schrijft nieuwssite Politico, mits er een schuilkelder of -plek in de buurt is.

'Geen kwaadaardige intentie'

Het oude centrum van de stad is moeilijk bereikbaar voor ambulances, zei de politie eerder op de dag. Alles bij elkaar is het te gevaarlijk om de mis door te laten gaan volgens de autoriteiten. "Er is geen enkele kwaadaardige intentie, alleen maar bezorgdheid over zijn veiligheid", zegt Netanyahu over Pizzaballa.

Volgens het patriarchaat is het besluit echter onredelijk en buitenproportioneel. Ook in het buitenland heeft het incident tot ophef geleid. Zo heeft de Franse president Macron het besluit van Israëlische politie in een verklaring op sociale media veroordeeld.

Correspondent Vaticaan Andrea Vreede:

"Het incident vandaag is tekenend voor de verslechterde verhoudingen tussen Israël en de Rooms-Katholieke Kerk. Kardinaal Pizzaballa heeft het beleid van Israël in Gaza vele malen krachtig veroordeeld.

Onder de impulsieve en weinig diplomatieke paus Franciscus waren de betrekkingen tussen Israël en de Heilige Stoel zwaar onder druk komen te staan. Paus Leo XIV en zijn diplomatieke dienst hebben vanaf het begin van zijn pausschap geprobeerd de banden weer aan te halen. Maar er bleven momenten van spanning, zoals bij het bezoek van de Israëlische president Herzog aan het Vaticaan. Toen zijn achter de schermen harde woorden gevallen.

Het incident van vandaag laat zien hoe wankel de verhoudingen zijn. Dat weet ook paus Leo XIV. Vandaag nog vroeg hij in zijn Angelusboodschap om meer vrijheid voor christenen in het Midden-Oosten om hun religie in alle vrijheid te kunnen beleven."

Politie pakt man (21) op in Eindhoven, mogelijk link met IS

15 hours 15 minutes ago

Een 21-jarige man uit Eindhoven is gisteravond opgepakt in een terrorismeonderzoek. "Onderzocht wordt of hij banden heeft met Islamitische Staat (IS)", laat de politie weten.

De Dienst Speciale Interventies (DSI) van de politie viel gisteravond met een stormram en kettingzaag binnen in een rijtjeswoning aan de Ruysdaelbaan in Eindhoven, meldt Omroep Brabant.

Korte tijd later werd de 21-jarige verdachte afgevoerd. De omroep meldt dat politiemensen daarna nog uitgebreid onderzoek deden in het huis. Door het raam van het huis was te zien hoe agenten beelden bekeken van gemaskerde mannen en vuurwapens. Ook zouden Arabische teksten te zien zijn geweest.

Later op de avond kwam een gespecialiseerd bedrijf in het vervoeren van gevaarlijke stoffen naar het huis. Volgens buurtbewoners werd er vuurwerk meegenomen.

De verdachte wordt dinsdag voorgeleid aan de rechter-commissaris. Omdat het onderzoek nog loopt, wil de politie verder niets zeggen.

Eerdere aanhoudingen

Vorig jaar mei werden in Eindhoven en Maassluis ook twee mensen aangehouden op verdenking van terrorisme. Toen ging het om twee Syriërs van 32 en 34 jaar oud.

In juni 2023 werden in Eindhoven en Deventer twee jongens van 16 en 19 opgepakt die contact zouden hebben gehad met IS-aanhangers en verdacht werden van het plannen van een aanslag.

In september 2021 hield de politie in Eindhoven negen mannen aan op verdenking van het voorbereiden van en trainen voor een terroristische aanslag. De verdenkingen waren zo serieus, dat het Openbaar Ministerie (OM) toen zei dat een terroristische dreiging was afgewend. De verdachten waren tussen de 18 en 31 jaar oud en hadden de Nederlandse nationaliteit.

Mark Rutte

In maart 2023 bij de rechtszaak in de speciaal beveiligde rechtbank op Schiphol, zei het OM dat de negen mannen onderling onder andere hadden gesproken over het vermoorden van Mark Rutte en Geert Wilders.

Ook zouden ze naar jihadistische video's hebben gekeken en een schiettraining hebben gevolgd in Bulgarije. Hun advocaten zeiden dat de mannen geen plannen hadden om echt een aanslag te plegen en slechts "foute grappen" hadden gemaakt. De rechtbank sprak ze vrij.

NASA-astronaut die noodterugkeer maakte kon opeens niet meer praten

15 hours 30 minutes ago

"Het kwam totaal uit het niets", zegt de Amerikaanse astronaut Mike Fincke die begin dit jaar een noodterugkeer maakte nadat hij onwel was geworden in ruimtestation ISS. De astronaut heeft bijna drie maanden na dato meer details gegeven over zijn plotselinge noodtoestand. Zo blijkt nu dat hij toen opeens niet meer kon praten.

Fincke en de drie andere astronauten keerden vanwege zijn medische toestand na 167 dagen op 15 januari terug op aarde, enkele weken eerder dan de bedoeling was. Het was de eerste noodterugkeer in de ruim 25-jarige geschiedenis van het internationale ruimtestation ISS.

Uit privacyoverwegingen werd niet bekendgemaakt wie van de bemanningsleden ziek was geworden, maar Fincke verbrak vorige maand het stilzwijgen om verdere speculaties te voorkomen. Hij zei destijds dat zijn toestand snel was gestabiliseerd dankzij "het snelle handelen van teamleden en de begeleiding van onze NASA-artsen".

'Snelle bliksemflits'

"Het ging gewoon ongelooflijk snel", zegt de 59-jarige Fincke over 7 januari. Hij was die dag aan het eten toen er iets misging. Hij omschrijft het voorval als "een zeer, zeer snelle bliksemflits". Fincke herinnert zich niet dat hij pijn had, maar zijn collega's handelden meteen toen ze doorkregen dat het foute boel was.

"Binnen enkele seconden was iedereen in actie gekomen", vertelt Fincke. Na twintig minuten voelde hij zich weer goed en dat is volgens de ruimtevaarder nog steeds het geval.

Artsen tasten nog steeds in het duister over het voorval. Een hartaanval is uitgesloten en Fincke zegt dat hij niet stikte, maar andere opties liggen nog open. "Ik heb het geluk gehad dat ik altijd supergezond ben geweest. Dit kwam dus voor iedereen als een grote verrassing," aldus Fincke.

Balen

In totaal heeft Fincke 549 dagen in de ruimte doorgebracht en daarmee staat hij vierde op de lijst van NASA-astronauten die het langst in de ruimte zijn geweest. Fincke maakte negen ruimtewandelingen die bij elkaar 48 uur en 37 minuten duurde.

Fincke baalt nog steeds dat door de vervroegde terugkeer een streep ging door de tiende ruimtewandeling. Voor zijn collega Zena Cardman zou het de eerste ruimtewandeling zijn geweest.

Fincke verontschuldigde zich, maar daar wilden zijn collega's niets van weten. "Dit lag niet aan jou. Dit kwam door de ruimte, toch?" zeiden zij. "Je hebt niemand in de steek gelaten."

50 jaar na opnames A Bridge Too Far, Deventer blikt terug op Hollywoodzomer

17 hours 28 minutes ago

Deventer blikt terug op de opnames voor de oorlogsfilm A Bridge Too Far. Precies vijftig jaar geleden werden de stad en de Wilhelminabrug over de IJssel omgebouwd tot een filmset waar tal van Hollywoodsterren rondliepen.

In het Deventer museum De Waag is nu een tentoonstelling te zien over de filmopnames uit 1976.

"Opeens sta je als meisje uit Deventer midden in een filmset", vertelt Jose Koning die het allemaal van dichtbij zag bij RTV Oost. "Dat was heel bijzonder."

Wat Koning in die vijftig jaar vooral bijbleef, was hoe "dichtbij" alles voelde. "Je kon gewoon naar iemand als Sean Connery toe en iets vragen. Dat was heel normaal daar."

Jeeps en tanks

De Britse film vertelt het verhaal van operatie Market Garden. Met de bedoeling om de Duitsers in de flank te raken, voerden de geallieerden in september 1944 een enorme luchtlandingsoperatie uit ten westen van Arnhem.

Het idee was dat de gelande troepen de Rijnbrug bij Arnhem zouden bezetten en aansluiting zouden vinden bij geallieerden die vanuit het zuiden oprukten.

De Duitsers doorzagen de opzet vanaf het begin, waren beter voorbereid en beter bewapend en hakten de geallieerden in de pan. Er vielen meer dan 15.000 doden.

Verbeelding

Het verhaal van de mislukte operatie sprak zo tot de verbeelding dat militair historicus Cornelius Ryan er een boek over schreef. Op basis daarvan maakte de Britse regisseur Richard Attenborough in 1976 de film A Bridge Too Far.

Het is geen toeval dat hij daarvoor in Deventer terechtkwam, blijkt uit de expositie in museum De Waag. Arnhem zelf was na de oorlog vol gezet met moderne gebouwen. Deventer, met zijn sobere en vijftig jaar geleden deels vervallen binnenstad, bleek een beter decor.

"De filmproducent zag hier langs de IJssel een perfecte filmset", aldus René van der Meer van de website Deventer Verhalen. "De brug, de ruimte eromheen, de uitstraling van de stad. Alles klopte voor het beeld van 1944."

Sterrencast

In de bloedhete Hollywoodzomer van 1976 haalde Attenborough een echte sterrencast naar Deventer. Naast Sean Connery liepen ook Dirk Bogarde, James Caan, Michael Caine, Edward Fox, Elliott Gould, Gene Hackman, Anthony Hopkins, Hardy Krüger, Laurence Olivier, Ryan O'Neal, Robert Redford, Maxmilian Schell en Liv Ullman rond in de IJsselstad.

"Deventer werd ineens overspoeld door een sterrencast van wereldniveau", zegt Ben Schräder van Museum De Waag. "Mensen kwamen kijken, maakten foto's. Dat materiaal hebben we nu grotendeels gedigitaliseerd."

Er zijn ook originele rekwisieten uit de film tentoongesteld. Maar de Hollywoodzomer in Deventer leverde vooral mooie verhalen op. Zoals die van twee brandweermannen, die toen stand-by stonden bij de vele explosies tijdens de opnames.

"De Engelse vakbond schreef voor dat de veiligheidsdiensten zoals de brandweer onderdeel waren van de staf en personeel. Dus wij aten en dronken overal gezellig mee", vertelt voormalig brandweerman Fred Veenama. "Zaten we daar gewoon met Sean Connery en Robert Redford aan tafel. Dat waren gezellige mannen! Ryan O'Neal was meer afstandelijk, vonden wij."

Op de bar dansen

"Hoe die mannen konden zuipen! Ongelofelijk", vertelt zijn toenmalig collega Fredde Förch. "Ze waren natuurlijk niet gewend dat de kroegen hier tot 03.00 uur open waren, dus dat ging maar door. Rosé met jenever en aan het eind van de avond stonden ze op de bar te dansen."

Toch ging het werk door. Veenama herinnert zich een stuntman die per ongeluk tussen de kussens terecht kwam en een sleutelbeen brak. Hij werd opgelapt en kon als "gewonde soldaat" de set weer op.

Zo vertellen tal van mensen in Deventer op de tentoonstelling hun verhaal van toen. Vaak met een linkje naar nu. "Je herkent nog steeds scènes uit de film", zegt Jose Koning. "Dan besef je pas hoe belangrijk dit voor Deventer is geweest."

De tentoonstelling in museum De Waag is te zien vanaf dit weekeinde tot en met 31 oktober 2026.

Geïnteresseerd in de oorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Lange rij voor Duitse botoxkliniek na aanbieden gratis injecties, artsen kritisch

19 hours 1 minute ago

Honderden mensen stonden gisteren uren in de rij in een winkelcentrum in de Duitse stad Duisburg. Niet om een kaartje te bemachtigen voor een popconcert, maar voor een gratis botoxbehandeling bij een nieuwe kliniek.

Een schoonheidssalon kondigde aan in de eerste twee uur na de opening van de kliniek gratis botoxbehandelingen uit te voeren. Het leidde al vroeg in de ochtend tot een lange rij door een groot deel van winkelcentrum Forum.

De Duitse omroep WDR sprak mensen in de rij voor de kliniek en zag veel jonge mensen en veel vrouwen. Zoals de vriendinnen Sofia Maul (22) en Viktoria Manyanin (21), die hun gezicht wilden laten behandelen en overtuigd waren geraakt door het woord 'gratis'.

De vriendinnen Tatjana Otten (38) en Jennifer Papajewski (34) kwamen de reclame online tegen. "Ik zag het op sociale media, maar ik had zo'n stormloop niet verwacht", zegt Otten. "Ik ben een beetje sceptisch, maar ik doe het omdat het gratis is." Normaal gesproken betaalt ze tot 300 euro voor een behandeling, zegt ze.

Kritiek

Artsen reageerden vooraf kritisch op de reclamecampagne. Tegen de WDR zei een van hen dat werken met de neurotoxine botox om rimpels tijdelijk mee glad te strijken veel ervaring vereist vanwege het risico. "De indruk mag niet worden gewekt dat er botox-feestjes kunnen worden gevierd", zei neuroloog Detlev Schneider tegen de omroep. "Er bestaat bijvoorbeeld een risico op scheelzien na een injectie dicht bij de ogen."

Het beautybedrijf antwoordde niet op het verzoek van WDR-journalisten om langs te mogen komen bij de kliniek. Op de website van het bedrijf staat: "Een ervaren arts analyseert je gezichtsuitdrukking, spieractiviteit en huidstructuur en bespreekt je wensen en het gewenste resultaat met je."

Toch is er ook kritiek van klanten. Zo keerde een deel onverrichter zake terug naar huis, omdat de rij te lang was. Soms waren ze van ver gekomen, zoals een vrouw uit Bielefeld.

Anderen zeiden dat ze het gevoel hadden dat de artsen onder tijdsdruk stonden en dat de medische uitleg maar enkele minuten duurde. "Ik doe dit nooit meer. Ik voel me genegeerd", aldus een jonge vrouw tegen de WDR.