Aggregator

Jongen (14) geeft zichzelf aan in zaak in brand gestoken tiener Brussel

1 hour 35 minutes ago

In Brussel heeft een 14-jarige jongen zichzelf bij de politie aangegeven voor betrokkenheid bij de zaak van de in brand gestoken jongen van 15. Dat incident gebeurde vrijdagavond in de deelgemeente Anderlecht, maar werd pas gisteren openbaar gemaakt. De jongen van 14 heeft zich die avond nog bij de politie gemeld.

Bij het incident, dat vrijdag rond 19.00 uur gebeurde, waren volgens Belgische media een vijftiental jongeren betrokken. Het slachtoffer werd overgoten met een brandbare vloeistof, waarna hij in brand werd gestoken. Uit reflex sprong hij daarop van een brug in het kanaal Brussel-Charleroi.

De jongen raakte zwaargewond, maar is inmiddels buiten levensgevaar.

Bendes

Bij het incident zouden volgens de VRT verschillende bendes betrokken zijn geweest, maar wat er precies voorafging aan de feiten, is nog niet duidelijk. Tot dusver zijn twee minderjarigen opgepakt: een jongen van 16 uit Dendermonde en de 14-jarige jongen uit Halle-Vilvoorde die zichzelf gisteravond heeft aangegeven. Bronnen zeggen tegen Het Nieuwsblad dat er nog een minderjarige wordt gezocht door de politie.

Burgemeester Cumps van Anderlecht reageert geschokt op het incident. "De jonge leeftijd van het slachtoffer, evenals de uitzonderlijke ernst van de feiten - het slachtoffer werd door meerdere personen met benzine overgoten en vervolgens in brand gestoken - maken dit voorval bijzonder schokkend."

De burgemeester is samen met de korpschef vanmiddag bij de familie van het slachtoffer op bezoek geweest.

Vrouw vindt noodboekje uit 1961 achter haar meterkast

1 hour 38 minutes ago

In Utrecht heeft een vrouw in haar woning een noodboekje uit 1961 gevonden. Het boekje werd tijdens de Koude Oorlog door de overheid verspreid om mensen voor te bereiden op eventuele crisissituaties.

Anita Bultman deed de vondst toen ze haar eigen noodplan op wilde hangen. "Ik dacht: ik hang het op aan de binnenkant van de meterkast. Dat leek mij een logische plek. Maar precies op de plek waar ik het wilde hangen, hing al iets", vertelt ze aan RTV Utrecht.

Het bleek te gaan om een informatiepakket van meer dan 60 jaar oud. "Ik dacht dat het een instructieboekje was, wat je moet doen als je gas ruikt en dat soort dingen. Maar toen ik de envelop pakte, zag ik het pas."

De envelop bevatte drie boekjes, met een brief van de burgemeester van Utrecht. Bij die brief zit ook een overzicht van het wijkhoofd en de noodwachters. Bultman: "Naar wie je moet gaan als er wat aan de hand is, denk ik."

In het voorlichtingspakket, Wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf, gaf de overheid advies over het inrichten van een schuilplaats en hoe je jezelf kan beschermen tijdens een (nucleair) bombardement.

Die vrees was er bij de overheid niet voor niks: de Koude Oorlog, een periode van grote spanningen en een wapenwedloop tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, bereikte begin jaren 60 een hoogtepunt. Er was een reële angst voor een Derde Wereldoorlog met kernwapens. De spanningen leidden in 1962 tot de Cubacrisis, die de wereld op de rand van een kernoorlog bracht.

Schuilplaatsen en honing

Dat zie je volgens Bultman duidelijk terug in de boodschap. "Het is wat meer gericht op kernwapens en verder spreekt het vooral de zelfredzaamheid van mensen aan. Wat je specifiek in je schuilplaats moet hebben liggen, en wat je zelf kunt doen als je in zo'n situatie terechtkomt."

Verder staan er net ook adviezen in over wat je in huis moest hebben om goed voorbereid te zijn. "Zoals een 'noodprivaat', ik denk dat ze daar een soort wc mee bedoelen", zegt Bultman terwijl ze de brochure doorbladert. "Verder hebben ze het over een radio en medicijnen. Ze geven ook voorbeelden van wat handig is om in blik te hebben, zoals honing en soep."

Dat de brochure nog in zo'n goede staat is en het wereldbeeld van tientallen jaren geleden schetst, is echt een cadeautje, zegt Bultman. "Ik zag wel dat het oud was, maar ik had niet door dat het zo oud was. Het ziet er nog echt perfect uit. Het is gewoon een stukje historie; het hoort ook bij het huis. Ik heb het daarom weer teruggelegd waar ik het gevonden heb."

Zelfredzaamheid

Raphaël Smid noemt het bijzonder dat de brochure in zo'n goede staat is gevonden. Hij vertegenwoordigt de stichting Menno van Coehoorn, die zich inzet voor behoud van voormalige verdedigingswerken zoals bunkers, forten en stellingen. "Het is uitzonderlijk als je het aantreft. Ik heb het ook niet meer hangen."

Over het voorlichtingspakket van de overheid was destijds veel te doen, zegt Smid. "Mensen vonden het beangstigend, maar ook voorbarig. Er werden flauwe tekeningen en flauwe opmerkingen over gemaakt", legt hij uit. "Maar als je er langer over nadenkt, is het een interessant onderwerp."

De waarde van zelfredzaamheid moet volgens hem ook niet onderschat worden. Als voorbeelden noemt hij de explosie en brand in de Visscherssteeg in Utrecht en de bacterie in het drinkwater in Amersfoort. "Dingen die in je eigen omgeving gebeuren, daar moet je bewustzijn over creëren. De oude brochure Wenken en de nieuwe weerbaarheidcampagnes doen dat ook."

Yfke Sturm noemt relatie met Epstein inschattingsfout: 'Ik was naïef'

2 hours 32 minutes ago

Yfke Sturm noemt haar intensieve contact met Jeffrey Epstein "een ernstige inschattingsfout". Afgelopen week verscheen de naam van het Nederlandse model in honderden nieuwe vrijgegeven documenten in de grote misbruikzaak rond de Amerikaanse ondernemer.

Gisteren maakten Shownieuws en Hart van Nederland bekend dat Epstein en Sturm sinds 2011 intensief contact hadden en dat er zeer "expliciete privéberichten" tussen de documenten zitten. Epstein was in die periode al een veroordeelde zedendelinquent. "Ik was naïef en onderschatte de ware aard van Epstein en de schade die hij aanrichtte", reageert Sturm nu in een schriftelijke verklaring.

De gesprekken tussen Sturm en Epstein beginnen eind december 2011 professioneel en vriendelijk, met contact over vacatures bij de bedrijven van de ondernemer, de echtscheiding van het model en een felicitatie voor haar verjaardag. Al snel wordt de toon expliciet seksueel. Zo draagt Epstein Sturm op om sexy foto's te maken en door te sturen. Ook zijn er verwijzingen naar seksdates met elkaar, zowel fysiek als via Skype.

Na 2012 lijkt het contact af te nemen. Sturm komt een nieuwe partner tegen en raakt zwanger. In 2015 raakt het model ernstig gewond bij een watersportongeluk in Italië. Als een vriend Epstein daarop wijst in een recent vrijgegeven e-mail reageert hij kort: "stay with smart people its safer".

Solidair met slachtoffers

De 44-jarige Sturm zegt nu dat ze destijds geen volledig beeld had van wie Epstein werkelijk was. Ze verklaart zich solidair met de slachtoffers in de zaak. "Gedurende mijn hele leven en carrière heb ik mij consequent ingezet voor vrouwenrechten, de veiligheid van vrouwen en het recht van overlevenden om met waardigheid en respect gehoord te worden. Die waarden zijn onveranderd gebleven."

Epstein wordt verdacht van grootschalig misbruik van jonge vrouwen en meisjes. Hij werd in 2008, jaren voor het contact met Sturm, veroordeeld voor het aanzetten van een minderjarige tot prostitutie. In 2019 werd hij opnieuw aangeklaagd. Kort daarna pleegde hij in zijn cel zelfmoord.

Oudste zoon van Noorse prinses Mette-Marit weer opgepakt

3 hours 14 minutes ago

De zoon van de Noorse kroonprinses Mette-Marit is gisteren door de politie opgepakt. Marius Borg Høiby wordt verdacht van mishandeling, bedreiging met een mes en het overtreden van een contactverbod.

De misdrijven hebben volgens de politie dit weekend plaatsgevonden. Høiby blijft vier weken in voorlopige hechtenis zitten vanwege het risico op herhaling, heeft de rechtbank in Oslo vanmiddag besloten.

De arrestatie komt een dag voor het begin van een grote rechtszaak tegen Høiby, de oudste zoon van prinses Mette-Marit en stiefzoon van kroonprins Haakon. Er lopen in totaal 38 aanklachten tegen hem, onder meer voor verkrachting, mishandeling en bedreiging.

Contactverbod

De nieuwe aanklachten zouden volgens Noorse media te maken hebben met zijn ex-vriendin, maar meer details zijn niet bekendgemaakt. Twee jaar geleden bekende de 29-jarige Høiby dat hij onder invloed van drank en cocaïne zijn toenmalige vriendin had mishandeld en haar appartement in Frogner had vernield.

Ondanks het contactverbod zagen ze elkaar de laatste tijd meerdere keren, schrijven Noorse media. Haar advocaat zei eerder dat de vrouw het contactverbod wil laten opheffen, maar volgens de Noorse politie blijft dat van kracht om haar te beschermen.

'Corné H. is gevaar voor zichzelf en omgeving', advocaten eisen met voorrang tbs

3 hours 54 minutes ago

Advocaten van de veroordeelde Corné H. vinden dat hij direct moet worden opgenomen in een tbs-kliniek. H. gijzelde in 2024 medewerkers van een café in Ede en zit sindsdien vast in de gevangenis in Vught. Volgens zijn advocaten is H. een gevaar voor zichzelf en zijn omgeving. Ze eisen in een kort geding, dat aankomende vrijdag dient, dat hij met voorrang wordt geplaatst.

De advocaten van H. maken zich zorgen en zijn bang voor meer slachtoffers. "Afgelopen december gijzelde hij medewerkers van de PI in Vught", zegt een van zijn advocaten, Petra Breukink, tegen de NOS. "H. is onberekenbaar, mede door zijn autisme is hij niet te lezen voor derden. Hij heeft scheermesjes ingeslikt, zijn onderbeen in brand gestoken en een bewaarder aangevallen. Ook hoort hij stemmen in zijn hoofd."

Op dit moment staan er 270 veroordeelden op de wachtlijst voor een plek in een tbs-kliniek. Dat aantal is de afgelopen jaren fors gestegen. Doordat het gevangenissysteem overvol is, kunnen veroordeelden niet meteen terecht in een kliniek. De advocaten van H. vinden dat hij een uitzonderlijk geval is en dat zijn situatie "gevaarlijk en uitzichtloos" is.

Onwenselijke situatie

"Dit is natuurlijk een signaal dat de druk op de tbs-capaciteit toeneemt, dat is een onwenselijke situatie", zegt het ministerie van Justitie en Veiligheid in een reactie. "Wachtlijsten zijn onder meer zo lang omdat tbs'ers niet altijd kunnen uitstromen vanwege onder meer de woningnood, waardoor mensen soms onnodig lang in tbs blijven."

"Wij werken er hard aan om de tbs-capaciteit te vergroten door het aantal beschikbare plaatsen uit te breiden en de doorstroom naar lagere beveiligingsniveaus te verbeteren, zodat wachttijden structureel kunnen worden teruggebracht."

Penitentiair Psychiatrisch Centrum

Corné H. zit momenteel vast in het Penitentiair Psychiatrisch Centrum (PPC) van de gevangenis in Vught. Hij zit daar in Unit 3, wat betekent dat hij vrijwel de hele dag in zijn cel zit en alleen onder zware beveiliging bijvoorbeeld even mag sporten. In Unit 3 zitten patiënten met zware stoornissen.

"De PPC is geen therapeutisch behandelklimaat", zegt Breukink. Volgens haar heeft H. dat wel nodig, omwille van de specialistische zorg die hij moet krijgen, ook voor zijn autisme. "Het is een utopie om te denken dat hij in de tbs geen gevaar meer is. Maar daar is wel specialistische hulp en zwaardere beveiliging." Volgens Breukink heeft "zelfs het 'boeienregime' in Vught" niet kunnen voorkomen dat hij opnieuw mensen kon gijzelen.

Behandeling in de PPC is ook gericht op zorg en stabilisatie, maar is niet te vergelijken met de behandeling in een tbs-kliniek.

Wachttijden

Corné H. wacht sinds eind 2024 op een plek in de tbs. Toen kreeg hij negen maanden cel en tbs opgelegd. "De rechter zei: 'Deze jongen moet zo snel mogelijk geplaatst worden'", zegt Breukink. "We zijn nu in februari 2026 en hij wacht nog steeds." Volgens de advocaat is de gemiddelde wachttijd een tot anderhalf jaar.

Volgens zijn advocaat wil H. zelf ook graag een plek in een kliniek, want "hij heeft zichzelf niet in de hand".

"Het is een treurige constatering dat er met hem nog heel veel gedetineerden wachten op tbs en wij als Nederlandse Staat ze niet kunnen plaatsen en geen behandeling kunnen geven." Iedere twee jaar wordt de situatie van tbs-veroordeelden opnieuw beoordeeld door een rechter. "Soms worden cliënten besproken die nog niet eens in de kliniek zitten, het is absurd", aldus Breukink.

Volgens Jan-Jesse Lieftink, de andere advocaat van H., is er in Nederland sprake van een "tbs-wanbeleid". In de plannen van het toekomstige minderheidskabinet staat dat er 100 miljoen wordt geïnvesteerd in het gevangeniswezen, "maar ik lees niets over de tbs, schandalig", zegt Lieftink tegen het AD.

Doorstart voor grootste biologische plantenkweker van Nederland

4 hours 16 minutes ago

Jongerius, de grootste biologische plantenkwekerij van Nederland, is gered. Het bedrijf in Houten ging eind vorig jaar failliet, maar ondernemer Wim Beelen meldt nu een akkoord te hebben gesloten met de curator voor een doorstart.

Larendael, de investeringsmaatschappij van Beelen, koopt zowel de plantenkwekerij als machines, productielijnen en installaties op. Jongerius kweekt hier planten, die na de eerste groeifase worden verkocht aan tuinders. Het gaat met name om biologische groenten.

De oorzaak van het faillissement is nog steeds niet bekend. De directie reageerde nooit op vragen van de NOS.

30 personeelsleden

Toen de kweker failliet ging werkten er nog zo'n dertig mensen. In een persbericht zegt Larendael in gesprek te gaan met het personeel, om "gezamenlijk te verkennen hoe in de toekomst kan worden gewerkt aan de opbouw van een duurzaam en vooruitstrevend bedrijf".

Ondernemer Beelen bouwde zijn vermogen op met het sloop- en recyclingbedrijf Beelen Groep, dat hij in 2020 verkocht. Sindsdien koopt en saneert hij bedrijventerreinen.

Zo kocht hij in 2020 het ADM-terrein in het Westelijk Havengebied in Amsterdam, om dat verbouwen tot scheepswerf voor superjachten. Daarover ontstond een jarenlange juridische strijd met de gemeente Amsterdam, die op de voormalige werf woningen wilde laten bouwen. In september kocht de gemeente het voor 165 miljoen euro terug.

A30 maandenlang dicht voor onderhoud, uur extra reistijd

4 hours 43 minutes ago

De A30 tussen Barneveld en Lunteren is sinds vrijdagavond voor vijf maanden afgesloten voor groot onderhoud. Verkeer moet rekening houden met een uur extra reistijd, waarschuwt Rijkswaterstaat.

De A30, die de A1 bij Barneveld verbindt met de A12 bij Ede, is volgens Rijkswaterstaat aan het einde van zijn levensduur. Daarom krijgt de snelweg een nieuwe fundering, wordt het waterafvoersysteem aangepakt en gaat het asfalt volledig op de schop.

Tijdens de werkzaamheden is de A30 op verschillende momenten in zuidelijke of noordelijke richting afgesloten tussen de aansluiting met de A1 tot aan Ede-Noord. Tijdens de werkzaamheden, die tot eind juli duren, wordt veel verkeershinder verwacht. Rijkswaterstaat adviseert mensen om thuis te werken, buiten te spits te reizen, of het openbaar vervoer te pakken.

Tientallen kilometers extra

Ondernemers langs de A30 probeerden de werkzaamheden nog tegen te houden. Volgens hen zijn de gevolgen voor de bereikbaarheid en omzet buitenproportioneel. Verkeer zou moeten omrijden via andere snelwegen of door dorpen. Dat betekent soms tientallen kilometers extra.

Zij pleitten daarom vorig jaar bij Rijkswaterstaat voor een gefaseerde aanpak, zodat grotere delen van de weg open zouden blijven en omliggende dorpen minder verkeer te verwerken krijgen.

Via de rechter probeerden de ondernemers de werkzaamheden tegen te houden. Maar die stelde Rijkswaterstaat vorige week in het gelijk en oordeelde dat de wegafsluiting door mocht gaan.

Volgens Rijkswaterstaat is een volledige afsluiting nodig om verkeersproblemen en onveilige situaties te voorkomen. "Als we de A30 slechts deels zouden afsluiten, raakt het onderliggende wegennet overbelast", laat een woordvoerder weten aan Omroep Gelderland. "Daarom is in overleg met gemeenten, provincie en hulpdiensten besloten de snelweg helemaal af te sluiten."

Druk en krap

De gekozen aanpak leidt tot grote zorgen in omliggende gemeenten. Het gemeentebestuur van Ede erkent dat onderhoud nodig is, maar maakt zich zorgen over de lange duur en het afsluiten van een volledige rijrichting.

Ook in Barneveld leeft onrust. Volgens Gert Hein Kevelam van lokale partij Lokaal Belang Barneveld ontbreekt een werkbaar alternatief. "Er blijft weinig anders over dan verkeer door de dorpen te leiden, met name door Barneveld. En in Barneveld is het al druk en krap. Dat wordt dramatisch."

De gevolgen raken volgens Kevelam niet alleen inwoners, maar ook de regionale economie. "Hier liggen grote industrieterreinen. Zwaar transport moet straks via dorpen naar klanten en leveranciers. Dat is geen mooi vooruitzicht, zeker niet voor een periode van een half jaar." Hij is bang dat Barneveld een doorstroomroute wordt. "Ook Lunteren en Renswoude krijgen het extreem druk", zegt hij. "Alles stapelt zich op."

Toch benadrukt Kevelam dat hij niet tegen de werkzaamheden is. "Onderhoud aan wegen moet gebeuren. Maar we moeten wel blijven monitoren hoe de overlast zo beperkt mogelijk kan blijven."

Wanneer zit de digitale euro in je portemonnee?

5 hours 6 minutes ago

2026 moet het jaar worden van de digitale euro, als het aan Europa ligt. De Europese Centrale Bank is er al jaren mee bezig en dit jaar moeten de benodigde wetten door Brussel geloodst worden. Naast de fysieke euro moet de digitale variant het groeiende aantal digitale betalingen ook onder de publieke paraplu brengen.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je luisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Op dit moment staat vrijwel al ons geld namelijk bij commerciële banken, vertelt financieel journalist bij Follow The Money Thomas Bollen in podcast De Dag. Hij schreef het boek Geld genoeg, maar niet voor jou en schetst hoe het feit dat we minder contant betalen grote gevolgen heeft voor het hele financiële systeem. Maar een digitale euro is geen oplossing voor banken. Er dreigt een waterig compromis als oplossing.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

Koningspaar viert 25-jarig huwelijk volgend jaar met feest in Gelredome

5 hours 9 minutes ago

Het koningspaar viert hun 25-jarig huwelijk en het 25-jarig bestaan van het Oranje Fonds volgend jaar met een groot feest in stadion Gelredome in Arnhem. Dat hebben koning Willem-Alexander en koningin Máxima bekendgemaakt op hun trouwdag, vandaag zijn ze 24 jaar getrouwd.

Het fonds werd opgericht ter gelegenheid van hun huwelijk in 2002. Ze kregen het cadeau namens de Nederlandse bevolking. Het feest in Arnhem is bedoeld om alle initiatiefnemers en vrijwilligers te bedanken en te vieren wat er in die 25 jaar is bereikt.

Het wordt gegeven op 30 januari 2027, de zaterdag voor hun 25-jarig huwelijk. Het is meteen de publieke viering daarvan. Het paar maakte de plannen bekend bij hun 250e bezoek aan een activiteit van het Oranje Fonds, in het Wijkpaleis in Rotterdam-West. Dat is een ontmoetingscentrum voor de wijk.

Belang van verbinding

"Het was onze liefste wens, een cadeau niet voor ons, maar voor de samenleving", zei Willem-Alexander vanochtend. Hij benoemde het succes van de missie van het fonds, dat actief is op "plekken waar mensen elkaar ontmoeten, elkaar steunen en samen in actie komen om problemen aan te pakken en hun buurt en hun gemeenschap sterker te maken".

Het Oranje Fonds heeft tot nu toe meer dan 600 miljoen euro uitgegeven aan projecten als burendagen, NLdoet en Cariben Doet. Bijna 30.000 projecten krijgen reguliere steun en 72 organisaties kregen een Appeltje van Oranje, een prijs voor bijzondere projecten op het gebied van verbinding.

Ontmoetingsplekken

In de Gelredome kunnen 35.000 mensen bij het feest zijn en het wordt live uitgezonden door de NOS. De koning benadrukte dat het feest ook in het Caribisch gebied wordt gevierd.

Koningin Máxima voegde eraan toe dat het Oranje Fonds tot nu toe 260.000 initiatieven en activiteiten heeft gesteund. "Initiatieven die laten zien hoe belangrijk en onmisbaar gemeenschapszin is." Omdat dat een steun in de rug verdient, wordt bij de viering een speciaal jubileumfonds voor ontmoetingsplekken opgericht, met de naam Vier de Verbinding, maakte Máxima bekend.

In 2027 en 2028 kunnen ontmoetingsplekken een aanvraag indienen en het idee is om zeker duizend van dit soort plekken een financiële bijdrage te geven, zei Máxima. Dat kan variëren van het opknappen van een koffiecorner tot het bijeenbrengen van mensen van verschillende culturen. "Gewoon wat het hardst nodig is of de meeste meerwaarde heeft in je buurt."

Iran roept EU-ambassadeurs op matje om Revolutionaire Garde op terreurlijst

6 hours 45 minutes ago

Iran heeft de Europese ambassadeurs in Teheran ontboden omdat de EU vorige week heeft besloten de Islamitische Revolutionaire Garde (IRG) op de terrorismelijst te zetten. Dat besluit was een reactie op het bloedig neerslaan van de massale protesten vorige maand, waarbij vermoedelijk duizenden betogers zijn omgekomen.

Volgens een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken betreft het een "minimale maatregel". De ambassadeurs van EU-landen, waaronder Nederland, zijn opgeroepen naar het ministerie te komen om een verklaring af te leggen.

Het Iraanse regime zegt dat er binnenkort meer vergeldingsmaatregelen volgen. Zo dreigt Teheran militairen uit EU-landen als "terroristen" aan te merken.

De Revolutionaire Garde is een machtige en invloedrijke organisatie binnen Iran, zowel op militair, politiek als economisch vlak. De ordetroepen hebben de massale protesten tegen het autoritaire regime hardhandig neergeslagen.

Beelden van protesten in januari:

De EU besloot de Revolutionaire Garde ook op de terrorismelijst te plaatsen vanwege de bredere rol die het korps speelt in de destabilisatie van de regio. Daarbij gaat het om militaire acties in Syrië en steun aan groepen als Hezbollah in Libanon. De Revolutionaire Garde wordt daarnaast verantwoordelijk gehouden voor het aanwakkeren van extremisme en het ondersteunen van gewapende milities in andere landen.

Te midden van de diplomatieke spanningen met de EU wordt in Iran ook gewerkt aan de relatie met de Verenigde Staten. Volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken is het opbouwen van vertrouwen essentieel voor een nieuw onderhandelingsproces.

De Iraanse regering hoopt via onderhandelingen de strenge internationale sancties opgeheven te krijgen. De recente demonstraties, die eind december begonnen, begonnen door onvrede over de zware economische crisis. Daarna breidden de protesten zich uit tot een politieke opstand tegen het regime.

In een interview met CNN zei minister Araghtschi dat Iran zijn vertrouwen in de VS als onderhandelingspartner verloren heeft, maar dat Teheran bereid is het wantrouwen te overwinnen.

Aanvallen VS en Israël

De VS heeft de afgelopen weken zijn militaire aanwezigheid uitgebreid in de regio. De Amerikaanse president Trump heeft gedreigd met aanvallen op Iran als het doden van demonstranten niet stopt en het nucleaire programma niet wordt beëindigd.

Onderhandelingen tussen Washington en Teheran over het omstreden Iraanse kernprogramma liepen vorig jaar op niets uit. Israël viel Iran aan, uit vrees dat het land in theorie voldoende verrijkt uranium had voor de ontwikkeling van atoombommen. Daarna volgden Amerikaanse bombardementen op centrale atoominstallaties.

Roest is oorzaak van stukjes beton die uit viaduct over A28 vallen

7 hours 5 minutes ago

De betonschade aan een viaduct op de A28 is ontstaan door corrosie van de stalen wapening in het beton. Vorige week vielen er bij knooppunt Lankhorst, in Overijssel, stukjes beton van het viaduct op de weg. Na de ontdekking afgelopen donderdag werden uit voorzorg delen van de weg afgesloten.

De constructie is onderzocht en daaruit is gebleken dat de betonschade is ontstaan doordat de stalen wapening van het viaduct is gaan roesten. "De roest drukt het beton weg, waardoor het beton losraakt en uiteindelijk kan afbreken", aldus Rijkswaterstaat.

De betonschade wordt morgenavond gerepareerd. Verkeer op de A28 kan in er de avondspits vandaag en morgen nog last van hebben. Voor de veiligheid blijft een rijstrook van de A28 van Zwolle in de richting van Meppel afgesloten.

Groter onderhoud

Ook de verbindingsweg van de A32 richting Hoogeveen blijft dicht totdat de reparaties zijn uitgevoerd. Reizigers moeten rekening houden met vertraging en verkeer dat via de verbindingsweg van de A32 naar de A28 wil, wordt tijdelijk omgeleid.

Naar verwachting zijn de reparaties in de nacht van dinsdag op woensdag klaar. Een woordvoerder van Rijkswaterstaat laat aan RTV Drenthe weten dat er op een later moment nog groter onderhoud zal plaatsvinden.

"Eerst gaan we veiligheidsreparaties uitvoeren, zodat er geen beton meer naar beneden kan vallen", zegt hij. "Zodat de rijstroken zo snel en zo veilig mogelijk weer open kunnen."

Verdachte zaak-Lisa nu ook verdacht van poging tot verkrachting in andere zaak

7 hours 10 minutes ago

De man die terechtstaat voor de moord op Lisa in Duivendrecht, vorig jaar op 20 augustus, en voor verkrachting van een vrouw in Amsterdam, wordt nu ook verdacht van een poging tot verkrachting, ook van een vrouw in Amsterdam.

Eerder werd al bekend dat er een incident werd onderzocht dat in dezelfde periode had plaatsgevonden.

De verkrachting was op 15 augustus op de Weesperzijde in Amsterdam. Dat was op het deel van de Weesperzijde dat niet langs de Amstel, maar richting Diemen loopt en waar voornamelijk sportvelden en bedrijven liggen.

De poging tot verkrachting die nog werd onderzocht, was op 10 augustus ook op de Weesperzijde in hetzelfde gebied. Aanvankelijk ging de politie uit van een poging tot straatroof. Uit onderzoek is gebleken dat bloed dat op een schoen zat die vermoedelijk van de verdachte is, van het slachtoffer van de verkrachtingspoging is. Dat meldt het Openbaar Ministerie.

Dit was de plek op de Weesperzijde waar de verkrachting van 15 augustus plaatsvond. Duivendrecht, waar Lisa later werd vermoord, ligt er niet ver vandaan:

Eind november was er een eerste zitting in de zaak van de moord op Lisa en de verkrachting. Daarin werd de poging tot verkrachting nog niet behandeld. Dat gebeurt wel op de volgende zitting, op 11 februari.

De verdachte heeft als naam Chris Jude opgegeven en die naam wordt ook door justitie aangehouden, maar zijn werkelijke naam is niet bekend. Hij zegt dat hij uit Nigeria komt, maar heeft geen identiteitsbewijs. Hij zou ongeveer 22 jaar zijn.

De man werd op 21 augustus aangehouden in een asielzoekersopvang in Amsterdam, in eerste instantie voor de verkrachting op 15 augustus. Later werd een verband gevonden met de dood van Lisa.

Taskforce: universiteiten moeten meer opkomen voor Joodse studenten en medewerkers

7 hours 25 minutes ago

Universiteiten en hogescholen moeten "duidelijker, vaker en publiekelijk" opkomen voor Joodse studenten en medewerkers die zich onveilig voelen. Dat is de oproep van een taskforce die in opdracht van het kabinet-Schoof onderzoek heeft gedaan naar pro-Palestijnse demonstraties op universiteiten en hogescholen.

"Het recht om te demonstreren is een groot goed, ook tegen het beleid van Israël", zegt Jaap Smit, voorzitter van de taskforce en voormalig commissaris van de Koning in Zuid-Holland. "Dit mag echter niet ten koste gaan van onze algemene veiligheid en die van de Joodse gemeenschap in het bijzonder. Hier was te weinig oog voor."

De onderzoekers raden onderwijsbestuurders aan om voortaan consequenter op te treden tegen mensen die op onderwijsinstellingen voor onveiligheid zorgen, sneller kwetsende teksten op spandoeken te verwijderen en ervoor te zorgen dat Joodse activiteiten kunnen doorgaan.

Onder druk gezet

Nadat Hamas Israël op 7 oktober 2023 binnenviel en de daaropvolgende Israëlische bombardementen op Gaza, was er op veel hogescholen en universiteiten grote onrust. Studenten eisten dat de opleidingen hun banden met Israëlische onderwijsinstellingen zouden verbreken.

Het merendeel van de protesten verliep vreedzaam, maar op meerdere plekken werden er onderwijsgebouwen bezet en liepen de protesten uit de hand. Op sommige plekken hingen kwetsende spandoeken, met bijvoorbeeld teksten als "Get rid of zionist scum".

Het zorgde voor gevoelens van grote onveiligheid bij de naar schatting 2000 tot 3000 Joodse mensen die in het hoger onderwijs studeren of werken, concluderen de onderzoekers van de taskforce. Het zionisme betekent voor veel van hen dat ze het land Israël historisch zien als een veilig toevluchtsoord. Daarmee steunen ze niet automatisch het optreden van de Israëlische regering, aldus de onderzoekers.

'Kindermoordenaar en kankerzionist'

Na 7 oktober werden Joodse studenten en wetenschappers onder druk gezet om de Israëlische bombardementen met de 'juiste' woorden te veroordelen, bijvoorbeeld door te verklaren dat ze antizionistisch zijn. "Hiermee worden Joden guilty by association", zeggen de onderzoekers. "Hun Joods-zijn alleen is al reden om hen verdacht te maken."

Joodse studenten zeggen voor 'kindermoordenaar' of 'kankerzionist' te zijn uitgemaakt. Joodse medewerkers vertellen dat ze opeens genegeerd werden door hun collega's en niet meer mee mochten lunchen. Volgens de onderzoekers zitten zo'n tien medewerkers sinds het Gaza-conflict ziek thuis omdat ze een onveilige werksfeer ervaren.

"De ervaringen van deze Joodse studenten en medewerkers zijn aangrijpend", zegt Caspar van den Berg, voorzitter Universiteiten van Nederland in een reactie. "Het is voor universiteiten onacceptabel als zij zich onveilig of ongewenst voelen."

Taskforce sprak met 120 mensen

De Taskforce Antisemitisme sprak met zo'n 120 mensen. Het gaat onder meer om onderwijsbestuurders, studenten, docenten, medewerkers en burgemeesters. De leden schrijven moeite te hebben met de naam van de taskforce, omdat daardoor "ten onrechte" de indruk kan ontstaan dat ze de protestacties associëren met antisemitisme.

In de taskforce zaten naast Jaap Smit ook bijvoorbeeld Chanan Hertzberger, voorzitter van het Centraal Joods Overleg, Tineke Cleiren, emeritus hoogleraar straf- en procesrecht en tot december Rianne Letschert, bestuursvoorzitter van de Universiteit Maastricht en informateur. Ze deden naast de onderwijsprotesten ook onderzoek naar sit-ins op treinstations.

De onderzoekers benadrukken dat de protesten op zichzelf niet antisemitisch waren. Maar dat een actie niet strafbaar is, betekent niet dat die niet als antisemitisch ervaren kan worden. Sommige demonstranten leken bewust de grens op te zoeken van wat toelaatbaar is bij demonstraties.

Volgens de taskforce krijgt antizionisme "een antisemitisch karakter" als daarmee het zelfbeschikkingsrecht van Joodse mensen wordt ontkend. De omstreden leuze 'From the river to the sea', die ook door de politieke partij Denk in de Tweede Kamer wordt gebruikt, kan volgens hen in een aantal gevallen dienen als "een hondenfluitje" of "dekmantel voor antisemitisme".

Tijdens de demonstraties moesten onderwijsbestuurders, die vaak geen ervaring hadden met openbare orde en veiligheid, afwegen wat wel en niet toelaatbaar was. Intussen werden ze ook zelf bedreigd door de demonstranten.

Betere huisregels op universiteiten en hogescholen zouden kunnen helpen, is de conclusie van de onderzoekers. Ook raden ze onderwijsbestuurders aan om het contact met de burgermeester, politie en justitie te verbeteren. Daarnaast adviseren ze om Joden gelijkwaardig onderdeel te maken van het diversiteitsbeleid op onderwijsinstellingen. "Dit is nog niet overal het geval", is de conclusie.

De universiteiten laten weten al veel veranderingen te hebben doorgevoerd, maar "waar nodig" willen ze nog aanvullende maatregelen nemen.

Australië wil een supermacht in zeldzame aardmetalen worden

8 hours 58 minutes ago

Smartphones. Windmolens. Auto's. Computers. Straaljagers. MRI-scanners. Oorlogsschepen. Drones. Zeldzame aardmetalen zitten in bijna alles wat een moderne samenleving nodig heeft. De afgelopen jaren hebben deze grondstoffen daarom een hoofdrol gekregen in de geopolitiek. De wereld kijkt steeds meer naar Australië om te voorzien in die cruciale grondstoffen.

Zeldzame aardmetalen zijn niet zo zeldzaam als de naam doet vermoeden. Op veel plekken in de wereld komen deze grondstoffen met namen als neodymium, praseodymium, cerium en terbium voor. Alleen vaak slechts in kleine hoeveelheden, waardoor ze moeilijk te delven zijn.

Dat is geen probleem in de woestijn van Australië. Op ruim twee uur vliegen van Perth in West-Australië ligt de Mount Weld-mijn, een van de belangrijkste bronnen van zeldzame aardmetalen buiten China.

Kostbaar en tijdrovend

"We hebben veel geluk in Australië. We hebben hier de vierde grootste bronnen van kritieke mineralen ter wereld. Het ligt klaar voor ons om op te graven", zegt Anita Logiudice van de Chamber of Minerals and Energy, de koepelorganisatie voor de mijnbouwindustrie. Ze staat aan de rand van de gigantische mijnput. De aardlagen zijn alle kleuren rood en grijs. Hier wordt 24 uur per dag gegraven naar de bodemschatten.

Maar tot nu toe zit 80 procent van de kritieke mineralen die Australië rijk is nog in de grond. Want het delven en vooral het verwerken is kostbaar, tijdrovend en vervuilend. Australië zit vol geologische schatten. Het land werd rijk dankzij het ijzererts, steenkool en gas. Lang achtte men het daarom niet nodig om ook in te zetten op het delven van zeldzame aardmetalen. Wat er wel werd opgegraven, werd meestal naar China verscheept voor de verwerking.

Want China heeft zich de afgelopen decennia ontpopt tot wereldleider als het gaat om zeldzame aardmetalen. Het land verwerkt 90 procent van de wereldwijde grondstoffen. Maar sinds de handelsoorlog met de Verenigde Staten is opgeleefd, is duidelijk geworden dat het land de monopoliepositie steeds vaker als politiek drukmiddel gebruikt. Peking controleert de prijs en de beschikbaarheid van de cruciale metalen.

Deals met VS en EU

Dus is er een wereldwijde race om deze grondstoffen in handen te krijgen. De Amerikaanse president Trump heeft mede daardoor zijn zinnen gezet op Groenland. Onlangs kwamen de ministers van Financiën van G7-landen, waaronder Australië, de Europese Unie en India, bij elkaar in Washington om te praten over het belang van de grondstoffen.

En in oktober vorig jaar sloot de VS een miljardendeal met Australië om de Australische aardmetalenindustrie verder te ontwikkelen. "Dit is een gamechanger voor de Australische mijnbouwindustrie", zegt Logiudice. Ook andere landen tonen interesse in de Australische bodemschatten. De Australische regering is in gesprek over soortgelijke overeenkomsten met onder meer de Europese Unie, Japan, Zuid-Korea en Singapore.

Ernstige vervuiling

Maar er zijn nog wel wat obstakels voordat Australië zich met recht een supermacht op het gebied van zeldzame aardmetalen mag noemen. Vooral het scheiden van de aardmetalen is een complex proces met honderden stappen. Er zijn meerdere chemische behandelingen nodig, waarbij het erts wordt vermalen en met zuren wordt behandeld. Daarbij kan ook radioactief materiaal vrijkomen. In China heeft de raffinage van zeldzame aardmetalen al geleid tot ernstige milieuvervuiling. Bovendien is er een gigantische hoeveelheid water voor nodig.

Toch belooft de Australische mijnbouwindustrie dat het hier veilig kan. In West-Australië wordt een raffinaderij gebouwd, met behulp van een lening van ruim 1,2 miljard Australische dollar (ongeveer 670 miljoen euro) van de regering. Eind dit jaar moet de eerste Australische raffinaderij klaar zijn.

Hoewel er nog een lange weg te gaan is voordat Australië echt met China kan concurreren, heeft men hier al dollartekens in de ogen. "We hebben een unieke kans om hiervan te profiteren en een supermacht te worden", aldus Logiudice.

Toegang betalen voor de Trevifontein, Rome wil af van gedrang voor monument

9 hours 3 minutes ago

Toeristen in Rome moeten vanaf vandaag twee euro betalen om de wereldberoemde Trevifontein van dichtbij te kunnen bekijken. Daarmee wil het stadsbestuur de bezoekersstroom onder controle houden en het bouwwerk beschermen. Van een afstandje is de fontein nog wel gratis te zien.

De Trevifontein is een van de grote trekpleisters van de Italiaanse hoofdstad, met dagelijks tienduizenden bezoekers die zich verdringen om de beste selfies te kunnen maken. Ook worden er munten in het water gegooid. De legende is dat iemand die met gesloten ogen een munt met de rechterhand over de linkerschouder gooit, nog eens zal terugkeren naar Rome.

La dolce vita

Het monument van de Italiaanse architect Nicola Salvi werd gebouwd in de late barok. Het bouwen duurde dertig jaar, van 1732 tot 1762. Het ontwerp was al een halve eeuw eerder gemaakt door Gian Lorenzo Bernini.

De fontein werd mede bekend door de beroemde filmscène met de Zweedse actrice Anita Ekberg in de klassieker La dolce vita van regisseur Federico Fellini uit 1960.

De toegang geldt van 09.00 tot 22.00 uur, alleen op maandag en vrijdag pas vanaf 11.30 uur. Voor inwoners van de stad blijft de toegang gratis. Bezoekers kunnen vooraf online een kaartje kopen, maar er is ook een loket bij het plein. Ook toeristeninformatiebureaus verkopen tickets. De toegang is gratis voor kinderen en mensen met een beperking. Sinds de restauratie van de fontein in 2024 was de toegang al beperkt tot 400 mensen tegelijkertijd.

Ook voor vijf andere grote attracties, waaronder musea, moet vanaf nu toegang worden betaald. De opbrengst gaat naar het stadsbestuur, in tegenstelling tot de munten in de fonteinen. Dat geld gaat naar goede doelen.