Aggregator

Sierra Leone krijgt miljoenen minder dit jaar van Europa. Justitieminister Van Weel zei gisteren dat dat is besloten omdat het land Bolle Jos niet wil uitleveren aan Nederland. Vanuit Brussel klonk even later een andere reden, technisch van aard. Vanochtend zegt Van Weel dat beide kloppen en dat Europa achter hem staat in zijn jacht op Bolle Jos.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Wat probeert minister Van Weel allemaal om de drugscrimineel op te pakken? Politiek verslaggever Jorn Jonker ziet een vastberaden minister, die ondanks persoonlijke gevolgen alles probeert in zijn jacht op Bolle Jos. Maar hebben al die stappen ook zin? Sierra Leone-expert bij Instituut Clingendael Kars de Bruijne ziet scheuren in het imperium van de drugscrimineel ontstaan. Maar uitlevering is na al die stappen allesbehalve dichterbij.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Marco Geijtenbeek & Max Smedes

Een maand geleden zou Rick de Leeuw (65) waarschijnlijk in hard gelach zijn uitgebarsten als iemand hem had gezegd dat hij vandaag een interview zou geven over de comeback van zijn band Tröckener Kecks. De rockzanger leefde 25 jaar lang in de voor hem geruststellende veronderstelling dat geweest ook daadwerkelijk geweest was.

"Ik heb altijd een hekel gehad aan mensen die elke drie maanden in het café vertellen dat ze zijn gestopt met roken. Ga weg joh, dacht ik dan. Je kan maar een keer met iets stoppen. Als je bent gestopt, dan ben je gestopt. Klaar."

Toch kondigen de Tröckener Kecks vandaag aan dat zij voor het eerst sinds 2001 weer gaan optreden. In eerste instantie vijftien keer. Vanaf het voorjaar van 2027 trekt de Amsterdamse band langs allerlei poppodia door het land, van Deventer naar Amsterdam, van Groningen naar Maastricht, om nummers te spelen als Nu of nooit, Een dag, zo mooi en De jacht is mooier dan de vangst.

Met hart en ziel

Het zijn nummers die in de jaren 80 en 90 uitgroeiden tot nederpopklassiekers en die van De Leeuw een popster in Nederland en België maakten. De band werd geroemd om zijn energieke liveoptredens en om de door De Leeuw geschreven teksten, die vooral opriepen tot een leven vol overgave. In 1990 zong hij in misschien wel hun bekendste nummer Met hart en ziel: "Doe het en voor het geld, en voor de show, maar doe alles wat je doet met hart en ziel."

Toch was het in 2001 ineens over en uit met de band. De koek was destijds op, zegt De Leeuw nu aan de telefoon. "Een band is als een boot. Je moet die blijven onderhouden, want net als een boot wil een band constant zinken. Je moet er continu voor zorgen dat dat niet gebeurt."

Op een gegeven moment lukte dat niet meer. De Leeuw: "Ik ben de band in 1980 als 19-jarige begonnen om mijn eigen vrijheid te garanderen, om te ontsnappen aan een 9-tot-5-leven. Maar de autonomie die de band me ooit gaf, veranderde langzaamaan in een onvrijheid. In 2001 was ik 40, ik had kinderen. Het leven was zo veranderd dat de band een harnas werd. Stoppen voelde als een bevrijding."

Leven zonder plan

De Leeuw richtte zich op andere dingen. Hij schreef onder meer het boek Ik, Jan Smeken, over de 15e-eeuwse Brusselse stadsdichter Jan Smeken. Hij publiceerde meerdere dichtbundels, werkte als acteur in de tv- en toneelwereld en presenteerde televisieprogramma's, voornamelijk in België. In de Amsterdamse popzaal Paradiso was hij sinds het afscheidsconcert van de Tröckener Kecks twintig jaar lang niet geweest, tot hij in 2021 een soloplaat uitbracht.

En nu kondigt hij ineens aan dat de Kecks terug zijn. Wat is er de afgelopen maand dan gebeurd waardoor De Leeuw van zijn eigen geloof afviel? Het is lastig uit te leggen, zegt hij vanuit het Belgische dorpje Heks waar hij sinds tien jaar woont.

Hij wilde niet vasthouden aan zijn eigen koppigheid, verklaart De Leeuw. De jarenlang gevoelde noodzaak om vooral niet op te treden met de Kecks viel ineens weg, zegt hij. En misschien het belangrijkste: De Leeuw zegt dat hij ineens nieuwe gretigheid voelde.

Niet kunnen wachten

Maar wat dat dan allemaal was? Dat is moeilijk concreet te maken. "Het was mooi voor het verhaal geweest als er een duidelijk momentum was, dat snap ik, maar dat is er niet." Tot hij na nog wat mijmeringen zegt: "We kunnen het ons gewoon niet permitteren nog eens 25 jaar te wachten. We kunnen niet zeggen: we bekijken het dan nog een keer. Misschien is dit wel het laatste moment dat wij fysiek in staat om ons repertoire live eer aan te doen."

Om daarna in lachen uit te barsten: "Zo zie je maar weer hoe grillig de mens en het leven is. Soms kunnen dingen met grote snelheid vervagen."

De vraag is nu of na 25 jaar nog mensen zitten te wachten op een tour van Tröckener Kecks en of die volle zalen zal trekken. De Leeuw zegt zich daar geen zorgen over te maken. Lachend: "We beginnen over een klein jaar aan deze tour. We hebben dus nog alle tijd om mensen te bellen om te vragen of ze alsjeblieft langs willen komen."

Vapes, e-sigaretten en navullingen worden per 1 januari 2029 euro's duurder omdat de overheid meer belasting over deze producten gaat heffen. Nu betalen gebruikers al 21 procent btw. Daar komt over ruim twee jaar accijns bovenop.

"Het is schokkend hoeveel jongeren nu aan de vapes zitten", zegt staatssecretaris Eerenberg van Financiën. "Als consumenten zien dat het fors duurder wordt, denken ze wel twee keer na voor ze hun geld aan ongezonde troep uitgeven."

Verbod smaakjes

De regels voor vapes zijn inmiddels vrijwel hetzelfde als voor gewone sigaretten en tabaksrookwaren. Sinds 1 januari 2024 geldt er een officieel verbod op vapes met smaakjes. De smaak tabak is nog wel toegestaan.

Waar rookverboden gelden, geldt dat ook voor vapes. Verkooppunten van e-sigaretten en vapes moeten zich net als tabakszaken registreren. De verwachting is dat per 1 juli 2027 of per 1 januari 2028 de verkoop van vapes alleen nog mag in speciaalzaken.

Eerenberg: "Het is niet uit te leggen dat alleen gewone sigaretten extra belast zijn om te zorgen dat mensen niet roken. Het moet geen verschil uitmaken of je het een of het ander doet." De vape-accijnzen moeten nog uitgerekend worden maar worden vergelijkbaar met die op tabakswaren.

Schadelijk

Vapes zijn net als tabaksproducten schadelijk voor de gezondheid. In een vape wordt vloeistof met of zonder nicotine verhit zodat er damp ontstaat. Er vindt geen verbranding van tabak plaats, waardoor er geen teer of koolmonoxide vrijkomt. Wel krijgen gebruikers chemische stoffen binnen.

Als in Europees verband accijnzen op vapes eerder dan op 1 januari 2029 ingaan, dan trekt het kabinet dit voorstel weer in.

Een van de laatste bezittingen van ondernemer Hennie van der Most, het Gelderse landgoed De Haar, heeft bij een veiling 5,7 miljoen euro opgebracht. De vastgoedondernemer moest zijn luxe villa in Gorssel gedwongen afstaan, nadat hij in mei failliet was verklaard.

Duizenden mensen keken online mee met de veiling. Er werd 39 keer geboden op het landhuis met elf kamers, vijf slaapkamers, twee badkamers en een bibliotheek, schrijft RTV Oost.

De schuldeiser naar wie de opbrengst van de veiling moet gaan is tevreden, zegt de veilingmeester.

Meerdere keren gekocht

Van der Most kocht het landgoed van ruim 35 hectare, met verder bossen, weilanden, wandelpaden en een lange oprijlaan, in 2009. Hij betaalde er toen ongeveer 4,5 miljoen euro voor.

Door de financiële problemen rond zijn nooit geopende pretpark Rivoli in Rotterdam verkocht Van der Most het landgoed in juli vorig jaar voor bijna 5 miljoen euro. Hij bleef er daarna wonen als huurder.

In december kocht Van der Most het landgoed opnieuw, ditmaal voor 5,2 miljoen euro. Hij werd voor de financiering geholpen door een vriend die hem 4,6 miljoen euro uitleende.

Schuldeisers

Van der Most had ooit een geschat vermogen van 75 miljoen euro. Inmiddels is de schuld van de ondernemer opgelopen tot zo'n 70 miljoen euro. Zijn grootste schuldeiser zou een vennootschap van Van der Most zelf zijn.

Om de schulden te kunnen aflossen zijn de laatste weken alle bezittingen van Van der Most gedwongen verkocht. Het gaat om onder meer een bedrijventerrein in Schuinesloot en het attractiepark Speelstad Oranje bij Assen. Omdat de totale opbrengst hiervan onvoldoende was om de schulden af te betalen, moest ook zijn landgoed geveild worden.

Vorige week probeerde Van der Most nog de veiling van vandaag te voorkomen bij de rechter. Hij was van mening dat het landgoed meer zou opleveren dan de veilingmeester voor ogen had. Van der Most vroeg om meer tijd om een koper te vinden, maar kreeg bij de rechter nul op het rekest.

Een deel van het Schiedamse park De Plantage wordt afgegraven, nadat deze week zeker vijf honden waren doodgegaan die in het park waren uitgelaten. Dat doet de gemeente uit voorzorg, op verzoek van de politie.

Het gaat om de grond van het rozenperk, een deel van het park dat enkele tientallen meters lang en breed is.

Het gebied dat nu afgegraven gaat worden, werd al eerder gesloten door de politie. Ook kwamen er waarschuwingsborden met de tekst 'Mogelijk gif aanwezig. Let op uw kind/huisdier!'.

Hondenbezitters kregen het advies hun dieren voorlopig ergens anders uit te laten.

Containers

De afgegraven grond slaat de gemeente Schiedam op in containers. "We weten niet of de grond er iets mee te maken heeft", zegt een woordvoerder van de gemeente tegen persbureau ANP. "Als er niets aan de hand is, kunnen we de grond terugstorten."

De politie onderzoekt sinds vorige week waardoor honden ziek werden na een wandeling in De Plantage. Aanvankelijk werden vier dode honden gemeld, inmiddels zijn dat er zeker vijf. Een Schiedamse vertelde eerder aan de regionale omroep Rijnmond dat honden onder meer (bloed) overgaven nadat ze waren uitgelaten in het park.

De doodsoorzaak is nog niet vastgesteld. Mogelijk aten de honden giftige paddenstoelen. Er wordt onder meer pathologisch en toxicologisch onderzoek gedaan, wat nog enige tijd kan duren.

De Indiase gezagvoerder die werd aangevallen door zijn co-piloot tijdens een vlucht van Dubai naar Tel Aviv heeft voor het eerst zijn verhaal gedaan. Smit Machchhar sprak met de Indiase premier Narendra Modi in een telefoongesprek dat op YouTube is gezet.

Het voorval in het toestel van Flydubai gebeurde woensdag. De aanvaller zou hebben geprobeerd het toestel te laten neerstorten en stak daarom op zijn collega in.

In het gesprek met de premier zegt piloot Machchhar vastbesloten te zijn geweest om te voorkomen dat anderen zouden sterven:

'Nog één poging'

Ondertussen probeerde Machchhar ook de deur van de cockpit open te krijgen. "Ik lag gewond op de grond, maar ik zei tegen mezelf dat ik nog één laatste poging moest wagen om de deur van binnenuit open te krijgen", zei hij tegen Modi.

Toen de deur uiteindelijk openging, konden passagiers en bemanningsleden de cockpit binnengaan en de copiloot overmeesteren. Twee andere Flydubai-piloten die als passagiers meevlogen, namen vervolgens de controle over het vliegtuig over.

De bemanning gaf een noodsignaal. Daarop gingen Israëlische gevechtsvliegtuigen de lucht in richting het vliegtuig en werd het luchtruim boven Israël gesloten.

Het vliegtuig met 174 mensen aan boord werd gedwongen uit te wijken naar Tabuk, een stad in het noordwesten van Saudi-Arabië. Machchhar werd naar Abu Dhabi overgebracht, waar hij naar verluidt in stabiele toestand verkeert.

Held

Volgens Machchhar kwam zijn ervaring als piloot woensdag goed van pas. "Ik vlieg al zeventien jaar vliegtuigen, waarvan de laatste elf jaar als gezagvoerder. Zelfs met mijn ogen dicht weet ik precies wat er met het vliegtuig gebeurt." Premier Modi prees zijn landgenoot voor diens moed.

De Israëlische premier Netanyahu heeft Machchhar een "ware held" genoemd. Volgens hem was de co-piloot een geradicaliseerde moslim. Hij zou zijn geïndoctrineerd met islamistisch gedachtegoed en suïcidaal zijn geweest. Netanyahu vindt het nog te vroeg om te concluderen dat Iran betrokken was bij de gewelddadige aanval, zoals is gesuggereerd door bijvoorbeeld president Trump.

Terug naar Israël

De gestrande passagiers van de Flydubai-vlucht worden door Israël opgehaald in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). De afgelopen dagen waren alle commerciële vluchten tussen de twee landen opgeschort, op last van de VAE. Honderden reizigers met een vliegticket konden daardoor niet tussen de landen vliegen.

"Schrijnend en confronterend." Zo noemt koning Willem-Alexander het vanochtend gepresenteerde onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau bij het koloniale verleden van Nederland. "Het is een conclusie die me raakt", zei hij na de overhandiging van het rapport.

De koning sprak van "onverbloemde en indringende" bevindingen. "Zonder erkenning van wat er is gebeurd, komen we niet verder". Volgens hem moet het verleden eerlijk onder ogen worden gezien om opnieuw vertrouwen te creëren.

Uit het onderzoek blijkt dat de Oranjes eeuwenlang steun verleenden aan het kolonialisme en daaraan flink hebben verdiend. Wel hadden ze weinig invloed op het Nederlandse beleid daarover. Maar tot het aantreden van koningin Juliana in 1948 deden de Oranjes ook weinig om er iets aan te doen.

De onderzoeksresultaten werden aangeboden aan de koning nadat hoofdonderzoeker Gert Oostindie een samenvatting had voorgelezen. Willem-Alexander bedankte de onderzoekers daarvoor. "U heeft uw werk grondig, zeer grondig gedaan."

De koning, die het onderzoek heeft gefinancierd, benadrukte dat van tevoren duidelijk was dat het onderzoek "volstrekt maar dan ook volstrekt onafhankelijk" moest zijn. "Het moet gedegen en wetenschappelijk zijn. De spaden diep de grond in." Verder wilde hij dat de resultaten beschikbaar moeten komen voor iedereen.

"Ik heb eerder gereflecteerd op de rol van het Huis van Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis en de slavernij", verwees Willem-Alexander naar de excuses die hij drie jaar geleden maakte. Maar dit onderzoek strekt volgens hem verder. Niet alleen "het overduidelijke gebrek aan handelen van stadhouders en koningen" in die tijd komt naar voren. "U laat zien dat kolonialisme en slavernij door stadhouders en koningen actief werden ondersteund, inclusief instemming met het neerslaan van verzet."

De koning noemde in zijn toespraak dat vóór het tijdperk van zijn grootmoeder Juliana "tegendraads leiderschap ontbrak", en dat dat misschien wel verschil had kunnen maken.

Stimulans

Willem-Alexander stipte aan dat het onderzoek, uitgevoerd door zestig onderzoekers onder leiding van een commissie van vier mensen, geen afronding is "maar een aansporing". "Ik kan het verleden niet veranderen, maar ik kan wel naar beste kunnen een positieve bijdrage leveren aan het heden en aan de toekomst".

Tot slot zei hij dat het onderzoek "met zijn ongemakkelijke uitkomsten" een extra stimulans is om inzet te blijven tonen voor wat hij bij zijn inhuldiging heeft gezworen. "Namelijk om de vrijheid en de rechten van alle Nederlanders en alle ingezetenen te beschermen."

De Verenigde Staten sturen een derde vliegdekschip en andere oorlogsschepen met in totaal bijna 10.000 militairen naar het Midden-Oosten. Dat melden internationale persbureaus en Amerikaanse media op basis van anonieme Amerikaanse functionarissen. De troepenverplaatsing komt terwijl president Trump blijft dreigen met nieuwe aanvallen op Iran.

Het vliegdekschip USS Theodore Roosevelt en het amfibische aanvalsschip USS Makin Island met begeleidende schepen hebben koers gezet naar het Midden-Oosten. De vloot vertrok eerder deze week uit San Diego. Aan boord zijn ruim 7000 matrozen en 2000 mariniers. Persbureau AP schrijft op basis van een bron dat de schepen eind oktober al in de regio kunnen zijn. Andere media, zoals The Wall Street Journal (WSJ), houden het op eind november.

De vliegdekschepen USS George H.W. Bush en USS George Washington bevinden zich al in het Midden-Oosten. Of de drie schepen daar tegelijkertijd zullen blijven liggen, is onduidelijk. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat de Washington de regio verlaat en terugkeert naar de thuishaven in Japan.

Wanneer de drie schepen zich tegelijkertijd in het Midden-Oosten bevinden, komt het aantal Amerikaanse troepen in de regio volgens de WSJ op meer dan 50.000 te liggen, een uitzonderlijk hoog aantal. Ook zijn honderden vliegtuigen en tientallen marineschepen in de regio.

Trump: Iran betrokken bij FlyDubai

In een gisteren gepubliceerd interview met Time Magazine zei Trump dat het "mogelijk" is dat hij de bombardementen op Iran opvoert na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen op 3 november. Verdere informatie deelde hij niet. Wel dreigde Trump opnieuw Iran te zullen vernietigen.

Tegenover journalisten bij het Witte Huis claimde Trump verder dat Iran betrokken was bij de mislukte vermoedelijke terreuraanslag op een vlucht van FlyDubai van Dubai naar Tel Aviv. Daarbij stak de Omaanse co-piloot de gezagvoerder neer. Trump gaf geen verdere onderbouwing bij zijn claim, maar beloofde wel dat de VS "zeer hard" terugslaat wanneer Iraanse betrokkenheid wordt vastgesteld.

De Israëlische premier Netanyahu zei gisteren dat het nog te vroeg was om te concluderen dat Iran achter de aanval zat. De mogelijke banden tussen de co-piloot en Iran worden onderzocht.

Impasse

Een einde aan de oorlog in Iran, die eind februari begon met Amerikaanse en Israëlische aanvallen, is nog altijd niet in zicht. Een afspraak uit juni om de wapens neer te leggen hield maar kort stand. Daarna laaide het geweld weer op. Een nieuw Iraans voorstel voor een staakt-het-vuren werd deze week afgewezen door Trump. Teheran zei woensdag een officiële reactie van de VS te hebben ontvangen, zonder verdere informatie te delen.

Sinds het begin van de oorlog is er veel minder scheepvaart door de Straat van Hormuz, een van de belangrijkste routes voor de wereldwijde olie-export. Iran eist de controle op over de belangrijke zeestraat, terwijl Amerika een blokkade van Iraanse schepen probeert af te dwingen.

Daardoor zijn wereldwijd de energieprijzen flink opgedreven. Eind september bereikte de benzineprijs een nieuwe recordhoogte van 2,73 euro per liter in Nederland. Nog altijd schommelen de benzine- en dieselprijzen op recordniveaus. Ook in de VS heerst aanhoudende onvrede over de economische gevolgen van de aanhoudende oorlog.

De Oranjes hebben eeuwenlang uitgesproken steun verleend aan het kolonialisme en daaraan flink verdiend, maar relatief weinig invloed gehad op het Nederlandse beleid daarover. Dat concludeert een commissie die op verzoek van koning Willem-Alexander jarenlang onderzoek deed naar het verleden van zijn familie.

Het ging volgens hoofdonderzoeker Gert Oostindie "om eeuwenlange actieve en onscrupuleuze steun aan het kolonialisme, met inbegrip van de slavernij zolang die bestond", zei hij bij de presentatie van het onderzoek. "Al die Oranjes achtten koloniale oorlogvoering en gewelddadige onderdrukking van opstanden onvermijdelijk en gerechtvaardigd." Tot het aantreden van koningin Juliana in 1948 werd vanuit de paleizen van Oranje nooit kritiek geuit op het kolonialisme en nooit gepleit voor een andere koers.

Willem-Alexander heeft het onderzoek betaald en gaf de onderzoekers onder meer toegang tot de koninklijke archieven. Het resultaat, dat vijf boeken beslaat, nam hij vanmiddag in het Academiegebouw in Leiden in ontvangst.

"Alle stadhouders, koningen en koninginnen, althans tot en met Wilhelmina, waren overtuigd van de legitimiteit van het kolonialisme en het belang ervan voor Nederland", vat Oostindie de ruim 2000 bladzijdes onderzoek samen. "Het Huis Oranje-Nassau was met overtuiging en zonder wezenlijke bedenkingen betrokken bij het kolonialisme."

Tegelijk waren de Oranjes "slechts bij uitzondering bepalend voor het Nederlandse kolonialisme". Alleen koning Willem I, die regeerde van 1813 tot 1840, bepaalde vrijwel in zijn eentje het koloniale beleid. De stadhouders vóór hem moesten het overlaten aan de Staten-Generaal en de machtige VOC, de constitutionele monarchen na hem zagen hun macht verdampen door de toenemende invloed van het parlement.

"Zonder de Oranjes was Nederland ook wel een koloniale mogendheid geworden, daar waren geen stadhouders of vorsten voor nodig", meent Oostindie daarom. Wel speelden de Oranjes een belangrijke rol in de "symbolische legitimering ervan, in de koloniën en in eigen land". Ook vergrootten de koloniale belangen de allure van de meest invloedrijke familie van Nederland.

Half miljard winst

Voor het financiële profijt dat de Oranjes uit het kolonialisme trokken, waren vooral de VOC en later Nederlands-Indië cruciaal. Omgerekend hebben ze er in de 19de eeuw een half miljard euro aan verdiend.

Aan de trans-Atlantische slavenhandel en Caribische slavernij verdienden de Oranjes vrijwel niets. Niet omdat ze dat niet wilden, maar omdat het niet lukte, volgens de onderzoekers: de West-Indische Compagnie die zich daarmee bezighield was weinig succesvol en leidde vooral tot verliesposten voor de Oranjes.

Het was in die tijd van de stadhouders ook minder gebruikelijk voor de Oranjes om in dergelijke ondernemingen te investeren. Wel kregen ze uit hoofde van hun functie toelages toegeschoven door koloniale bedrijven, wat omgerekend over twee eeuwen zo'n 86 miljoen euro opleverde. Dat heeft overigens nauwelijks bijgedragen aan het huidige vermogen van het koningshuis: stadhouder Willem V ontvluchtte het land in 1795 in berooide staat.

De excuses die koning Willem-Alexander op 1 juli 2023 maakte voor "het nalaten van zijn voorouders om in te grijpen bij de Atlantische slavernij" waren desalniettemin terecht, vindt Oostindie. "De koning verklaarde dat zijn voorouders hadden nagelaten zich te verzetten tegen die slavernij. Dat was een krachtige en correcte uitspraak."

'Geen rooskleurig beeld'

Gekeken naar de koloniale geschiedenis, vanaf 1600 tot nu, concluderen de onderzoekers dat het verleden niet strookt met een "rooskleurig nationaal zelfbeeld". Het "eigenbelang, het geweld, het racisme en de schade" van het kolonialisme kunnen volgens Oostindie niet worden losgezien van de vaderlandse geschiedenis. "En in die geschiedenis speelde het Huis Oranje-Nassau een eigen rol, met overtuiging betrokken, en dus zonder enige twijfel medeverantwoordelijk."

Koning Willem-Alexander vroeg Oostindie in december 2022 om onafhankelijk onderzoek te doen naar de rol van zijn eigen familie in de koloniale geschiedenis. Naast Oostindie - oud-hoogleraar koloniale geschiedenis - zaten ook historicus Esther Captain, oud-politicus Kathleen Ferrier en hoogleraar Henk te Velde in de commissie. Meer dan zestig onderzoekers waren betrokken bij het onderzoek, dat gaat over de periode van de late 16de eeuw tot aan het postkoloniale heden.

Met het aanbieden van excuses en de vraag om vergiffenis voor het niet in actie komen tegen de slavernij is koning Willem-Alexander de eerste constitutionele vorst die zich in deze termen over het verleden heeft uitgesproken. De onderzoekers merken op dat dit vooruitstrevend is en nog nergens anders in Europa is gedaan.

De koning reageerde meteen na de presentatie op de conclusies. Lees er hier meer over of kijk een samenvatting in de video:

De student van de Universiteit Maastricht (UM) die in een video op Instagram zei dat hij betrokken was bij de Hamas-aanslagen in Israël op 7 oktober 2023, is daar niet schuldig aan, zegt het Openbaar Ministerie. Uit onderzoek blijkt volgens het OM dat hij niet bij de aanslag was betrokken. Ook is geen sprake van opruiing of het verheerlijken van terrorisme.

In de inmiddels verwijderde video was te zien hoe de student uit Gaza in een studentenhuis naar een filmpje keek over de Hamas-aanslagen. Terwijl hij naar de gemaskerde jihadisten wees, zei hij: "This is me."

De video veroorzaakte veel onrust op de UM. Uit bezorgdheid over de veiligheid van studenten en medewerkers schorste de universiteit de student.

Geen verder onderzoek

Op basis van onderzoek naar de video en de student concluderen het OM en de politie dat er verder geen aanleiding is voor strafrechtelijk onderzoek, schrijft L1 Nieuws.

Vanochtend liet de universiteit aan L1 Nieuws weten in gesprek te gaan met de student over zijn terugkeer naar de universiteit.

Volgens een woordvoerder van de UM liet de student in een eerder gesprek weten dat het om een misverstand ging. Hij was naar eigen zeggen erg geraakt door de ontstane ophef en zou ook zijn bedreigd.

"Voor zijn veiligheid en rust op de universiteit is de afspraak dat we eerst kijken naar hoe die student verder kan met z'n leven", aldus de woordvoerder.

Minister Van Weel zegt dat er geen spanning is tussen hem en de Europese Commissie over het stopzetten van steun aan Sierra Leone. Hij blijft erbij dat het om een drukmiddel gaat, dat ertoe moet leiden dat drugscrimineel Jos L. wordt uitgeleverd.

Gisteren maakte Van Weel bekend dat de Europese steun is beëindigd vanwege de onwil van Sierra Leone om L. uit te leveren. Die uitspraken leidden achter de schermen van de Europese Commissie tot ergernis. Het stopzetten van de betalingen zou een puur technische kwestie zijn en geen sanctie om de regering van Sierra Leone op de knieën te krijgen.

Maar Van Weel houdt vast aan zijn verhaal. "Ik ben blij dat de Europese Commissie een legale manier heeft gevonden om dit te doen en ik denk dat het helpt in het opbouwen van de druk op Sierra Leone", zei hij vanochtend in aanloop naar de ministerraad.

De minister herhaalde hij dat hij "op een missie" is om Jos L., alias Bolle Jos, uitgeleverd te krijgen. Hij zegt dat hij geen enkel middel schuwt en "ook de confrontatie met Sierra Leone wil aangaan, als ik denk dat het in het belang is van dit dossier".

Diplomatie

Dat daar binnen de Europese Commissie irritatie over is, is hem niet bekend. "De bronnen achter de schermen ken ik niet." Hij heeft alleen gesproken met Eurocommissaris Brunner die over de aanpak van georganiseerde misdaad gaat. En "daar zat echt geen spanning tussen, we hebben een goede relatie."

Volgens Van Weel legde Brunner gisteren op een persconferentie wel degelijk een verband met Bolle Jos, zij het op een minder expliciete manier. In een bijzin zei de Eurocommissaris: : "We hebben de medewerking van Sierra Leone nodig. Dat is waar het om gaat."

Dat de Europese Commissie naar buiten toe een technische reden aanvoert om de ontwikkelingshulp te pauzeren, heeft onder meer met diplomatie te maken, denkt hij.

Maar Van Weel zelf kiest voor een "directe confrontatie" met het land dat de voortvluchtige crimineel de hand boven het hoofd houdt. "Daar heb ik voor gekozen omdat ik zie dat we naast diplomatie op een andere manier de druk moeten opbouwen."

Sierra Leone zou dit jaar nog 18 miljoen euro aan begrotingssteun van Brussel krijgen. Dat is gisteren per direct opgeschort. Wat Nederland betreft gaat de betaling van 22,5 miljoen voor volgend jaar ook niet door, als Bolle Jos dan nog niet is uitgeleverd.

Meer dan 400 scholen in Frankrijk blijven vandaag dicht vanwege de aanhoudende onrust rond scholierenprotesten. De afgelopen dagen gingen vele duizenden scholieren, studenten en leraren de straat op. Ze voeren actie tegen onder meer achterstallig onderhoud van schoolgebouwen, te grote klassen en het lerarentekort in Frankrijk.

Het is verboden om in de buurt van de gesloten scholen te demonstreren. Leerlingen kunnen hun lessen online volgen.

Verspreid door het land

De meeste demonstranten protesteren vreedzaam, maar volgens Franse autoriteiten zijn gisteren 1949 mensen aangehouden in verband met de protesten. Een dag eerder waren dat er 625. Minister van Justitie van Darmanin zegt tegen de Franse tak van RTL dat niet zeker is of het in alle gevallen om scholieren gaat.

De demonstraties van scholieren begonnen vorige week in de regio rond Parijs. Scholieren blokkeerden de ingangen van hun middelbare school. De protesten breidden zich uit naar andere plekken in het land, zoals Marseille en Lille. Ook universitaire studenten sloten zich aan bij de demonstraties.

Geweldsincidenten

Gisteren werden 220 scholen geblokkeerd en raakten zeker 300 politiemensen gewond. "De demonstraties zijn veranderd in de verstoring van de openbare orde", aldus Darmanin. "Als mensen bussen aanvallen en scholen in brand steken, kun je niet meer van een protest spreken."

Een greep uit de protesten van afgelopen dagen:

Op zeker twee scholen werd brand gesticht. Volgens de Franse krant Le Parisien is de entreehal van een middelbare school in Nantes volledig verwoest. In Marseille vond een incident plaats waarbij met benzine zou zijn gegooid; een schoolhoofd zou de brandstof over zich heen hebben gekregen.

Kritiek op links

Rechtse politici beschuldigen de radicaal-linkse partij La France insoumise (LFI) ervan de protesten aan te wakkeren. Zo zei de LFI-burgemeester van het stadje Saint-Denis, bij Parijs, dat geweld "in sommige gevallen gelegitimeerd is". Volgens hemzelf zijn die woorden uit hun context gehaald.

Verschillende LFI-politici hebben hun steun uitgesproken voor de scholieren. De voorman van de LFI, Jean-Luc Mélenchon, benadrukte dat hij het geweld van de veiligheidsdiensten van de afgelopen dagen "onacceptabel en "disproportioneel" vindt.

La France insoumise

De radicaal-linkse partij LFI van Mélenchon heeft een sterke aanhang onder jonge kiezers. Volgens een recente peiling van Le Monde zou 41 tot 45 procent van de 18- tot 24-jarigen bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen volgend jaar op hem stemmen. Daarmee is hij in deze leeftijdsgroep populairder dan de radicaal-rechtse kandidaat Marine Le Pen van Rassemblement National.

De schade van de protesten is nog niet overal bekend, maar in de regio Auvergne-Rhône-Alpes, bij Lyon, gaan autoriteiten uit van kosten tussen de 25 en 30 miljoen euro. "Dat bedrag kunnen we nu niet meer inzetten voor het renoveren van middelbare scholen", zegt het regiobestuur. Dat vindt dat de belastingbetaler niet moet opdraaien voor de schade.

De Franse premier Lecornu organiseerde een spoedvergadering over de landelijke onrust. Minister Geffray van Onderwijs heeft een oproep tot kalmte gedaan. Hij wil in gesprek met vertegenwoordigers van middelbare scholieren.

Ook in België wordt geprotesteerd op scholen. Gisteren liepen protestacties in Luik hier en daar uit op geweld. Scholen in Luik blijven vandaag dicht, schrijven Belgische media.

Duidelijkheid voor zzp'ers en opdrachtgevers. Dat is het doel van de nieuwe Zelfstandigenwet die in 2028 moet ingaan. Met de wet wil minister Aartsen van Werk en Participatie de angst bij opdrachtgevers wegnemen voor naheffingen als ze een zelfstandige zonder personeel inhuren en voor zzp'ers zelf "een veilige haven creëren".

Al tien jaar worstelt de politiek met de zzp-regels. Gaat deze wet duidelijkheid geven? Vijf vragen en antwoorden hierover.

Wat staat er in die wet?

De wet moet vastleggen aan welke voorwaarden je moet voldoen om jezelf zzp'er te noemen. Tot nu toe lag alleen maar vast wanneer iemand géén zzp'er was, namelijk als iemands werkwijze te veel leek op een werknemer in loondienst.

Een zzp'er moet straks een inschrijving hebben bij de Kamer van Koophandel, een btw-nummer en een zakelijke rekening. Ook moet de zelfstandige facturen versturen. Verder mag een opdrachtgever in principe niet voorschrijven waar, wanneer en hoe iemand een klus uitvoert. Dat bepaalt een zzp'er zelf.

Daarnaast moet een zzp'er in twee jaar minstens drie verschillende opdrachtgevers hebben. Hiervoor bestond geen wettelijke norm. Verder wordt nog gesproken over een verplichte financiële buffer voor zzp'ers.

Er waren toch al strengere regels voor zzp'ers?

Ooit had een zzp'er een Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) nodig. In 2016 werd die geschrapt, maar daarmee ontstond ook onzekerheid voor opdrachtgevers. Om die weg te nemen, stopte de Belastingdienst met het controleren van opdrachtgevers.

Daarna groeide het aantal zzp'ers snel en ging het vaak over 'schijnzelfstandigheid': iemand die op papier een zzp'er is maar in de praktijk hetzelfde werk doet als een werknemer. Verschillende kabinetten probeerden dit tevergeefs te stoppen. Wel werd besloten om per 2025 te controleren op schijnzelfstandigheid.

Daarbij werd verwezen naar het Deliveroo-arrest, waarbij de Hoge Raad negen criteria gaf of iemand als werknemer of als zzp'er moet worden beschouwd. Opdrachtgevers namen daarom afgelopen anderhalf jaar het zekere voor het onzekere. Zorginstellingen, overheid en ICT-bedrijven stopten veelal met het inzetten van zzp'ers. De nieuwe wet moet duidelijk maken hoe een zzp'er wél gedefinieerd kan worden.

Het is overigens niet per definitie zo dat je nooit als zelfstandige aan de slag komt als je niet door de toetsen komt, maar dan is er wel veel minder zekerheid dat je als zzp'er wordt gezien.

Hoe reageren zzp'ers en opdrachtgevers?

Nederland telt ruim een miljoen zzp'ers. Tientallen van hen hebben online gereageerd op het wetsvoorstel bij de internetconsultatie. Meerdere zzp'ers schrijven dat de nieuwe wetgeving niet realistisch en haalbaar is in de praktijk. Zzp'ers in de ICT-sector zitten vaak langere tijd op een project en zeggen niet te kunnen voldoen aan de eis van drie opdrachtgevers in twee jaar.

Bij het kantoor van belastingadviseur Boris Emmerig stromen de telefoontjes na de aankondiging binnen. Vooral opdrachtgevers zitten met vragen. "Zij vragen zich af: wat betekent de wet concreet, hoe zeker is het dat dit doorgaat en vooral: wat moet ik doen?", zegt Emmerig.

Veel van zijn klanten hebben afgelopen jaar nieuw beleid ontwikkeld rondom de inhuur van zzp'ers. "En dat beleid mogen bedrijven dus straks weer gaan aanpassen", zegt Emmerig. "Dat brengt extra werk met zich mee."

Toch klinkt er ook bijval voor het wetsvoorstel. "Dit is een hele goede stap van Aartsen", vindt Erik Ziengs, voorzitter van Ondernemend Nederland (ONL). Hij vertegenwoordigt bedrijven en zzp'ers. "Dat de positie van de zelfstandige nu eindelijk positief wordt gedefinieerd, geeft houvast." Volgens hem is ook de eis van drie opdrachtgevers in twee jaar realistisch.

"Op dit moment zou ik als zzp'er niks anders doen", zegt Niels van der Neut, universitair docent arbeidsrecht van de Universiteit van Amsterdam. "Wacht rustig af wat er met de wet gebeurt. Twijfel je als zzp'er of opdrachtgever? Sla de Deliveroo-criteria erop na. Daarop kan je terugvallen, ook na de wetsinvoering."

Gaat dit nu echt meer duidelijkheid geven?

Van der Neut twijfelt of de nieuwe wet, die nog besproken moet worden in de Tweede en Eerste Kamer, voor meer duidelijkheid zorgt.

"De minister zegt: de nieuwe wet is een veilige haven. Dat klopt maar deels: het is een haven waar je elke dag opnieuw doorheen moet varen. Als er iets verandert in de situatie, dan voldoe je dus direct niet meer aan de vereiste voorwaarden. Het zou simpeler zijn als de toets geldig is voor een bepaalde periode."

De gedachte dat de twee toetsen een veilige haven bieden, is relatief, vindt ook belastingadviseur Emmerig. Ook vindt hij de eis van drie opdrachtgevers in twee jaar niet zo duidelijk. "Het gaat hier namelijk om drie "volwaardige" opdrachtgevers. Wat is een volwaardige opdrachtgever? Zo'n woordje zorgt al direct voor vraagtekens en gedoe."

Zzp'ers moeten verplicht geld opzij leggen. Waarom?

De wet wil ook regelen dat zzp'ers verplicht een buffer opbouwen voor bijvoorbeeld pensioen of arbeidsongeschiktheid.

Over de hoogte van dit bedrag wil de minister nog praten met zzp'ers. "Dat bedrag opzijzetten laat zien dat je een serieuze ondernemer bent", zegt Erik Ziengs (ONL). "Maar of dat met een verzekering, beleggingen of vastgoed gebeurt, is aan de zzp'er." De minister houdt die optie ook nog open.

De vraag is of de verplichte buffer niet botst met een andere wet: de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor ondernemers, die per 2030 moet ingaan. Als het aan ONL ligt komt er een zogeheten 'opt-out'. Wie straks aantoonbaar voldoende geld opzijlegt, zou dan niet ook nog een AOV te hoeven nemen.

Most of the time when you see a repair video of a Game Boy it’ll be demonstrated with a cartridge inserted and booting up into the game, but does this …read more

In een buitenwijk van de Amerikaanse stad Detroit heeft afgelopen maandag een driejarig jongetje in een kinderopvang een geladen pistool getrokken en doorgegeven aan andere kinderen. Door snel ingrijpen van medewerkers van de opvang werd voorkomen dat de kinderen konden afvuren, al was de schrik onder het personeel groot.

De peuter haalde het vuurwapen, dat op naam staat van zijn moeder, op een zeker moment uit een rugzak. Het is onduidelijk hoe hij het thuis in handen wist te krijgen. De politie werd direct na de ontdekking ervan gealarmeerd en nam het vuurwapen in beslag.

'Gelukkig geen doden'

Een betrokken politiechef zegt geschokt te zijn door het incident, dat op videocamera's werd vastgelegd. "Ik kon moeilijk aanzien hoe de peuter het vuurwapen pakte, ook al wist ik wat de afloop was." Ook prees hij het snelle en verantwoordelijke optreden van het opvangpersoneel. "Ik heb gezien wat zij hebben gedaan om de kinderen daar veilig te houden."

De officier van justitie spreekt op haar beurt van een "zeer verontrustend incident". "Maar we zijn dankbaar dat er geen doden zijn gevallen."

Hoewel alles met een sisser afliep, krijgt het incident voor de ouders vermoedelijk nog een staartje. De 28-jarige moeder wordt verdacht van het onveilig bewaren van een vuurwapen en riskeert een gevangenisstraf van drie maanden. De vader (27), werkzaam als agent in Detroit, wordt aangeklaagd voor verwaarlozing van het kind en kan een jaar celstraf krijgen.

Ouders ontkennen alles

De ouders werden gisteren in de rechtbank voorgeleid. Zij ontkenden de beschuldigingen. De politie van Detroit heeft, zolang het onderzoek naar het incident loopt, de vader van het kind op non-actief gesteld. Ook heeft hij geen toegang meer tot zijn dienstwapen.

Het kinderdagverblijf heeft ondertussen extra veiligheidsmaatregelen getroffen: alle rugzakken die voortaan door kinderen of ouders worden meegenomen, worden gecontroleerd.

In een Amerikaanse rechtszaak waarin een AI-avatar van het doodgeschoten slachtoffer een verklaring aflegde, moet de straf voor de dader opnieuw worden bepaald. Het hof van beroep in Arizona bestempelt de AI-video als onbetrouwbaar en oordeelt dat de rechter die ten onrechte heeft meegewogen bij de strafbepaling.

De zaak draait om een verkeersruzie uit november 2021, waarbij de 37-jarige Christopher Pelkey werd doodgeschoten bij een stoplicht in een voorstad van Phoenix. Na een woordenwisseling stapte hij uit zijn pick-uptruck en liep naar de auto van een andere man. Die man, Gabriel Horcasistas, schoot de ongewapende Pelkey vervolgens dood.

Horcasistas werd vorig jaar veroordeeld tot 10,5 jaar cel voor doodslag. Het hof van beroep van Arizona besluit nu dat de zaak opnieuw moet worden behandeld. De schuld van Horcasistas staat niet ter discussie.

AI-video in zaak

Tijdens de zitting over de strafmaat in mei vorig jaar vertoonde de verdediging een video van een met AI gemaakte versie van Pelkey. Voor zover bekend was het de eerste keer dat zo'n AI-avatar in een Amerikaanse rechtbank een slachtofferverklaring aflegde.

De zus van Pelkey, Stacey Wales, kwam met het idee. Familieleden en vrienden schreven tijdens de rechtszaak tientallen brieven aan de rechtbank met informatie over het slachtoffer, maar volgens Wales bleef Pelkey's eigen stem ontbreken. Ze schreef een script en liet haar man een AI-versie van haar broer maken, die in de rechtszaal werd getoond. In Arizona is dat toegestaan.

De video waarin de AI-versie van Pelkey spreekt:

In de video richtte de AI-versie zich tot de dader. "Het is zonde dat we elkaar op die dag in 2021 onder die omstandigheden hebben ontmoet", zei de avatar. "In een ander leven zouden we waarschijnlijk vrienden zijn geweest." Het karakter zei vergevingsgezind te zijn. "Dat ben ik altijd geweest en zal ik ook altijd zijn." Om een specifieke straf vroeg de AI-versie van Pelkey niet.

De rechter was onder de indruk wat hij zag. Hij zei de AI-video "geweldig" te vinden en noemde de vergevingsgezindheid passend bij het beeld dat hij van Pelkey had gekregen.

Geen eerlijk proces

De toenmalige advocaat van Horcasitas kondigde na de strafoplegging al hoger beroep aan, omdat de rechter volgens hem te veel op de video had geleund. Ook zijn nieuwe advocaat voerde aan dat daardoor het recht op een eerlijk proces was geschonden. De aanklagers en de advocaten van de familie vonden de video juist een "accurate weergave" van Pelkey's karakter.

Het hof van Arizona oordeelt nu dat de video de gedachten die zijn zus hem toeschreef, presenteerde alsof ze van Pelkey zelf afkomstig waren. Hoe zwaar de video meewoog in de straf is onduidelijk, maar volgens het hof maakte de video de procedure waarin de straf werd bepaald fundamenteel oneerlijk.

Nabestaanden teleurgesteld

Pelkeys zus Wales zegt teleurgesteld te zijn. "Het voelt oneerlijk, want er zit een veroordeeld moordenaar in de gevangenis wiens rechten aan alle kanten worden beschermd. Waar zijn de rechten van het slachtoffer?"

Een advocaat heeft de familie gewaarschuwd dat opnieuw gebruikmaken van AI tot een nieuw hoger beroep kan leiden. Wales sluit dat gebruik overigens niet uit. "We zullen zijn stem blijven laten horen, op welke manier de rechtbank ook toestaat."

Wanneer de nieuwe strafzitting plaatsvindt, is nog niet bekend.

Tijdens een vertoning van de documentaire NAZA is gistermiddag in Delft onrust ontstaan. Tijdens de film over het grote aantal burgerdoden in Gaza liep een vrouw naar voren en nam het woord. Ze vertelde dat ze de aanslagen op 7 oktober heeft overleefd.

"Ik ben uit Israël gekomen om de waarheid te vertellen", begon ze haar verhaal. Ze vertelde dat haar 17-jarige zoon en haar man bij de aanvallen op die dag waren omgekomen.

In een video die de vrouw zelf op Instagram plaatste, is te horen hoe mensen vanuit de zaal tegen haar roepen dat het ze niks kan schelen, ze zich moest schamen en dat ze weg moet gaan. Uiteindelijk gingen de lichten in de zaal aan.

Israëlische militairen

In de Israëlische film NAZA vertellen 24 Israëlische militairen op welke manier het leger aanvallen uitvoert in Gaza, ook op burgers. De documentaire leidt in Israël en daarbuiten tot ophef. Sinds gisteren draait de film in Nederland.

De vrouw die de vertoning verstoorde is de Frans-Israëlische Sabine Taasa. Zij zou deel uitmaken van de Israëlische groep Ad Kan, die naar eigen zeggen tegen anti-Israëlische organisaties strijdt. De groep bestaat uit officieren van het Israëlische leger en voormalige inlichtingenofficieren, schrijft de organisatie. Ze zeggen dat ze onder meer met undercoveragenten werken die "anti-Israëlische organisaties infiltreren".

Het hoofd van Ad Kan reisde ook mee naar Nederland, schrijft de Israëlische nieuwssite Ynet. Avichai Shorshan probeerde in Delft beelden van de Hamas-aanval van 7 oktober op het bioscoopscherm te projecteren met behulp van een draagbare projector. Volgens de organisatie werd hij door verschillende bezoekers belemmerd om de beelden verder te vertonen.

De nieuwste lichting astronauten is in een Amerikaanse recordtijd aangekomen bij het internationale ruimtestation ISS. De reis duurde slechts acht uur, veel korter dan het oude Amerikaanse record van 12,5 uur, dat in november 2024 werd gevestigd.

De reis duurde nog altijd flink langer dan het absolute record, dat op naam van de Russische Soyoez staat: bij een experimentele vlucht in 2020 werd de reis in 3 uur en 3 minuten afgelegd.

De reisduur naar het ISS, dat op zo'n 400 kilometer boven het aardoppervlak vliegt, is vooral afhankelijk van het aantal rondjes dat een ruimtecapsule rond de aarde moet vliegen voordat er kan worden aangemeerd bij het ruimtestation. Ieder rondje brengt de capsule wat dichter bij het station, maar als er voor een snellere route wordt gekozen, is de kans dat fouten juist meer vertraging opleveren ook groter.

Uitgesteld

Deze vlucht werd gemaakt met de Dragon-capsule van Elon Musks SpaceX. De vier astronauten aan boord (twee Amerikanen, een Canadees en een Rus) gaan vier collega's aflossen bij het ISS. Het is de bedoeling dat zij voor een half jaar aan boord blijven. De lancering was drie weken uitgesteld vanwege een lek in de brandstofvoorziening.

De Canadees Joshua Kutryk zal als alles goed gaat in de ruimte vader worden: zijn vrouw is in november uitgerekend. Dat zal de vierde keer worden dat een astronaut tijdens een ruimtevlucht een kind krijgt: twee Amerikanen en een Oostenrijker gingen hem voor.

Omdat dit de dertiende vlucht naar het ISS was van de Dragon-capsule, verwijst het embleem voor deze missie naar de Apollo 13-vlucht: waar voor die maanmissie gouden paarden centraal stonden, is nu voor een gouden geluksdraak gekozen.

Deze Apollovlucht uit 1970 geldt als een briljante mislukking: door een defect aan boord moest een reis naar de maan worden afgebroken, maar NASA slaagde er wel in om de driekoppige bemanning veilig naar huis te halen.

Door de opgelopen brandstofprijzen is de inflatie de afgelopen maand weer iets hoger uitgevallen, namelijk 3,4 procent. Dat blijkt uit de eerste CBS-raming over september. In augustus ging het nog om een stijging van 3,3 procent ten opzichte van een jaar eerder.

Naast motorbrandstoffen is volgens hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen steeds meer te zien dat ook andere energie zoals elektriciteit duurder wordt. "In de eerste helft van het jaar was het telkens goedkoper dan een jaar eerder. Nu is dat niet meer zo."

Boodschappen zijn voor de tweede maand op rij iets goedkoper geworden, maar als de energieprijzen hoog blijven is het volgens Van Mulligen de vraag hoelang dat zal duren. Op wat langere termijn leiden hogere energieprijzen ook weer tot hogere prijzen in de winkel, omdat productiekosten oplopen.

"Hoelang dat duurt is altijd een beetje afwachten", zegt Van Mulligen. "Doorgaans duurt het ongeveer een half jaar. Het kan iets korter of langer zijn." Extreme effecten zoals in 2022 verwacht Van Mulligen niet. "De inflatie ligt nu een stuk lager."

Voor heel Europa is de inflatie de afgelopen maand ook opgelopen, naar 3,8 procent. Dat is het hoogste percentage sinds 2023, blijkt uit cijfers van Eurostat. Voor de oorlog in Iran begon, lag het Europese inflatiecijfer nog net onder de 2 procent.

Unless it’s automated or using some other form of high-tech trickery, a vegetable garden isn’t exactly the sort of thing you’d expect to see on Hackaday. Be that as it …read more