NOS Nieuws - Algemeen

Een 17-jarige jongen is veroordeeld tot twee jaar jeugddetentie en jeugd-tbs voor het doodschieten van de 17-jarige Rivaldo in Amsterdam. Dat is de maximale straf die de verdachte opgelegd kon krijgen en is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie.

Het slachtoffer werd vorig jaar augustus neergeschoten op een voetbalveldje in stadsdeel Zuidoost. De 17-jarige werd onderweg naar het ziekenhuis nog gereanimeerd, maar hij overleed aan zijn verwondingen. Een dag later werd de destijds 16-jarige verdachte aangehouden.

Gestolen ketting

Uit onderzoek is gebleken dat een gestolen ketting de aanleiding was voor het schietincident. Een uur daarvoor werd een vriend van Rivaldo in de buurt van het voetbalveldje beroofd van zijn ketting. Vervolgens doken er op sociale media foto's op waarop de latere schutter met de ketting te zien was.

Uit chatgesprekken blijkt dat Rivaldo daarna de jongen zocht om de ketting terug te krijgen. Die jongen ging vervolgens met twee anderen terug naar het voetbalveldje en begon daar ruzie te maken met het slachtoffer, waarna er werd geschoten.

De veroordeelde jongen heeft altijd ontkend, maar de rechtbank acht bewezen dat hij degene was die Rivaldo heeft doodgeschoten. Volgens de rechters blijkt dit onder meer uit camerabeelden uit de omgeving. De schietpartij zelf was daar niet op te zien, maar de momenten net daarvoor en daarna wel.

Geen openheid van zaken

De rechtbank rekent het de jongen zwaar aan dat hij "op geen enkele wijze" openheid van zaken wilde geven. De rechtbank verwijst naar "de heersende zwijgcultuur in de wijk" en noemt het "een verdrietige constatering" dat er mensen bij de schietpartij aanwezig waren en mogelijk meer wisten, maar niet met de politie hebben willen praten.

Nabestaanden blijven daardoor achter met onbeantwoorde vragen, aldus de rechter. Ook benadrukt de rechter dat het voor de buurt een ingrijpende gebeurtenis is geweest. De dood van Rivaldo maakte veel los, schrijft stadszender AT5. Tijdens een buurtbijeenkomst kort erna kwamen veel mensen samen om te rouwen en hun steun te betuigen aan de familie.

Meerdere strafbare feiten

De veroordeelde jongen heeft zich voorafgaand aan het doodschieten van Rivaldo ook schuldig gemaakt aan een ander misdrijf. Zo had hij een week eerder samen met anderen een man in Amstelveen met veel geweld en onder bedreiging van vuurwapens belaagd bij zijn huis met het idee zijn woning binnen te vallen.

Deskundigen hebben de verdachte onderzocht en concluderen dat hij een beperkt empathisch vermogen en een gebrekkige gewetensfunctie. heeft. Zij achten de kans op herhaling groot.

Maximale straf

De rechtbank oordeelt dat "gelet op de ernst van de feiten" alleen een maximale straf passend is. Omdat de verdachte tijdens het plegen van de feiten 16 jaar oud was, kan de rechtbank maximaal 2 jaar jeugdgevangenis en jeugd-tbs opleggen.

"De verdachte heeft gezien zijn problematiek langdurig en intensief behandeling nodig om tot een positieve gedragsverandering te komen", aldus de rechtbank.

De provincie Limburg zegt dat een stevigere aanpak nodig is om de opmars van wasberen te stoppen. Als er niets gebeurt, kan het dier zich over de rest van het land verspreiden, met een serieuze plaag als gevolg.

De invasieve exoot is al langer een hoofdpijndossier in Limburg. In het zuiden van de provincie leven naar schatting 100 tot 200 wasberen. De groei van de populatie lijkt iets te stagneren, maar kan volgens de provincie snel stijgen als de bestrijding niet wordt opgevoerd. Sinds 2019 zijn meer dan 400 wasberen gedood.

Wasberenmeldpunt

De provincie Limburg trekt tot 2030 750.000 euro uit voor de wasbeerbestrijding. Daarmee gaat de provincie op jaarbasis meer geld uittrekken voor het uitroeien van de wasbeer dan voorgaande jaren. Het geld gaat onder meer naar een wasberenmeldpunt en een professioneel vangteam.

Limburg wijst erop dat de Rijksoverheid en andere provincies hun afspraken moeten nakomen uit het landelijke aanvalsplan invasieve exoten. Daarin wordt ingezet op het volledig elimineren van de wasbeer in 2027 en het beëindigen van de instroom uit België en Duitsland.

Niet actief geweerd

Uitroeiing is volgens de provincie haalbaar, mits er meer wordt ingezet op actieve bestrijding, jacht en samenwerking met buurlanden België en Duitsland. Dat laatste is echter "beperkt van de grond gekomen", stelt Limburg, mede doordat de wasbeer over de grens als wijdverspreide soort is aangemerkt en dus niet actief wordt geweerd.

"Weinig mensen weten dat in Duitsland al ruim anderhalf miljoen wasberen leven en daar krijgen ze hem niet meer weg", zegt gedeputeerde Léon Faassen. "In Wallonië zijn er ook al tienduizenden. Zover is het bij ons in Limburg nu nog niet. Maar het lijkt een kwestie van tijd."

De instroom van wasberen van over de grens maakt bestrijding moeilijk, zegt Faassen. "Dus dit is absoluut iets om ons zorgen over te maken en ons intensiever op te organiseren."

Schadelijk

De wasbeer komt van origine niet in Europa voor. Het nachtdier werd vijftig jaar geleden van Noord-Amerika naar Europa gehaald voor de pelsdierhouderij en werd als huisdier gehouden. De dieren in Limburg komen waarschijnlijk uit Duitsland, waar ze al jaren leven.

In 2017 werden twee populaties in Limburg in kaart gebracht, een in de buurt van Sittard en een bij Maastricht. Het dier is schadelijk omdat het jaagt op zeldzame diersoorten, zoals de eikelmuis, de geelbuikvuurpad en broedvogels.

Ook brengt de wasbeer schade toe aan landbouwgewassen en huizen, bijvoorbeeld door via kattenluikjes naar binnen te dringen op zoek naar eten of een schuilplaats. Ook kan de wasbeer ziektes overbrengen op mensen, zoals de wasbeerspoelworm.

Met duizenden aangiften van ernstige misdrijven is in 2024 niets gebeurd. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer na een onderzoek bij de politie.

Ongeveer 7000 aangiften van ernstige misdrijven werden direct afgewezen. In zo'n 3000 gevallen werd de aangifte wel in behandeling genomen, maar werd het onderzoek na verloop van tijd stopgezet vanwege gebrek aan capaciteit bij de politie of het Openbaar Ministerie.

Het ging onder meer om aangiften van geweldsmisdrijven, het vervaardigen van harddrugs of identiteitsfraude. Het totaal van ruim 10.000 is ongeveer een kwart van het totale aantal aangiften van ernstige misdrijven dat in 2024 werd gedaan.

Waarom de aangiften geen vervolg hebben gekregen is niet eenvoudig te beantwoorden. De Rekenkamer stelt dat de politie veel op het bord krijgt en niet alles kan doen, maar bij driekwart van het opsporingswerk ook geen zicht heeft op wat wel en niet gedaan wordt en waarom.

"De politie kan niet alles doen, maar je zou wel willen dat de meest ernstige zaken worden opgepakt", aldus Ewout Irrgang van de Rekenkamer.

Door overbelasting van de regionale en landelijke rechercheteams komen steeds meer ernstige misdrijven bij de zogeheten basisteams terecht, ziet de Rekenkamer. Het gaat dan onder meer om woninginbraken, overvallen, zedendelicten en geweldsmisdrijven.

Verschillen

Regionaal zijn er grote verschillen. Zo werden in Rotterdam meer aangiften van ernstige misdrijven direct afgewezen (19 procent) dan bijvoorbeeld in Oost-Nederland (12 procent) of Limburg (11 procent).

Dat zaken in behandeling werden genomen en later werden afgebroken kwam weer vaker voor in Limburg (13 procent) dan in Oost-Nederland (8 procent) en Rotterdam (7 procent).

'Geen zicht op begroting'

De Rekenkamer constateert dat de minister van Justitie en Veiligheid en de korpschefs geen zicht (kunnen) hebben op welk deel van hun totale begroting (ruim 8 miljard euro) aan opsporing wordt besteed, en zo ook geen keuzes kunnen maken of kunnen bijsturen. Oorzaak is volgens het instituut dat het in de administratie van de politie niet mogelijk is om uitgaven op die wijze te splitsen.

Dat het ministerie en korpschef niet kunnen bijsturen tast ook de zeggenschap en het budgetrecht van de Tweede Kamer aan, aldus de Rekenkamer.

Van Weel: 'vertekend beeld', maar verbeteringen nodig

Minister Van Weel zegt in een reactie - ook namens de korpschef - te onderschrijven dat er verbeteringen nodig zijn. Tegelijkertijd zijn de 10.000 aangiften waarover de Rekenkamer bericht volgens hem "een vertekend beeld". Van Weel zegt dat het niet alleen gaat om aangiften, maar ook om meldingen.

Dat er verbeteringen nodig zijn, ontkent de minister echter niet, die zijn volgens hem al deels in gang gezet. Verder wordt "verkend" welke stappen er nog meer moeten worden gezet. Daarbij benadrukt Van Weel dat de opsporingstaak van de politie "complex" is en het werkterrein "omvangrijk" is met "schaarse capaciteit".

Irrgang van de Rekenkamer vindt de "defensieve reactie" van de minister "jammer" en roept op zo snel mogelijk met partijen om tafel te zitten.

Ruim 10.000 mensen doen dit weekend mee aan de Nacht van de Vluchteling, een record. Dat zegt de organisatie van de sponsorloop. Deelnemers halen geld op door 's nachts afstanden te lopen van 10, 20, 40 of 50 kilometer. Daarbij kunnen ze gesponsord worden. Verspreid over het land zijn er meerdere routes.

De opbrengst gaat naar Stichting Vluchteling. Die organisatie gebruikt het geld vrijwel helemaal voor noodhulp in conflictgebieden in onder meer Libanon, Somalië, Afghanistan.

De directeur van die organisatie, Benoit De Gryse, zegt dat van het hoge aantal inschrijvingen een duidelijk signaal uitgaat: "Samen geven we een duidelijk teken van solidariteit, in een tijd waarin de steun voor vluchtelingen onder druk staat."

Het sponsorevenement bestaat sinds 2010. Elk jaar neemt het aantal deelnemers toe. Vorig jaar liepen zo'n 8000 mensen mee. Die haalden samen anderhalf miljoen euro op. Volgens een teller op de website is de tussenstand nu 1,7 miljoen.

De rechtbank heeft twee ouders veroordeeld tot twee jaar cel, waarvan zeventien maanden voorwaardelijk, voor het ontvoeren van hun twee biologische kinderen in Dalfsen.

De rechtbank acht bewezen dat Samantha F. (46) en Michaël van K. (55) vorig jaar hun toen 11-jarige dochter en 6-jarige zoon ontvoerden, die uit huis waren geplaatst. Omdat de daders het onvoorwaardelijke deel van hun straf al hebben uitgezeten in voorarrest, hoeven ze niet meer terug de cel in.

Amber alert

Vorig jaar maart verstuurde de politie een amber alert nadat de kinderen in Dalfsen waren ontvoerd door hun ouders, bij wie ze toen al bijna vier jaar niet meer woonden. Het meisje werd meegenomen toen ze naar school fietste, de jongen bij het gezinshuis waar hij verbleef. Dat gebeurde onder dreiging van geweld met een stroomstootwapen, verklaarde het meisje.

Een dag later vond de politie de kinderen in een appartement van de ouders in het Belgische Oudenaarde. De kinderen bleken in goede gezondheid. De ouders werden opgepakt.

De daders hielden tijdens de behandeling van de zaak vol dat de kinderen "onterecht waren afgepakt", toen ze in april 2021 uit huis werden geplaatst. Ze vonden dat ze in hun recht stonden om de kinderen mee te nemen, en zouden bang zijn geweest het gezag over hun kinderen kwijt te raken.

'Eigen rechter gespeeld'

De rechtbank keurt het handelen van beide ouders streng af. "Zij hebben voor eigen rechter gespeeld, de kinderen zonder overleg of toestemming weggehaald uit hun vertrouwde omgeving en daarbij geweld gebruikt."

Volgens de rechtbank was het "volstrekt duidelijk" dat de ouders hun kinderen niet mochten meenemen, en dat zij dat ook wisten. Ze hadden de ontvoering goed voorbereid, aldus de rechtbank. Zo stond een auto klaar, hadden ze vermommingen bij zich en vluchtten ze via Duitsland naar België.

De kinderen hebben nog altijd last van de gevolgen van de ontvoering, zeiden de rechters. "Beide kinderen zijn bang dat ze nogmaals onverwacht mee zullen worden genomen."

Geen tbs

Het Openbaar Ministerie eiste drie weken geleden tegen Van K. een gevangenisstraf van drie jaar en vier maanden, waarvan tien maanden voorwaardelijk. Tegen zijn partner F. eiste justitie anderhalf jaar cel en tbs met dwangverpleging.

Volgens het OM had F. het syndroom van Münchhausen by proxy, dat tegenwoordig ook wel Kindermishandeling door falsificatie wordt genoemd. Dat is een psychiatrische aandoening waarbij de ouder het eigen kind ziek maakt, meestal om zo zelf aandacht te krijgen. Justitie was van mening dat F. niet onbehandeld kan terugkeren in de samenleving, vanwege "ernstig gevaar voor herhaling".

Omdat er geen stoornis bij de moeder vastgesteld kon worden, legde de rechtbank geen tbs op. Wel krijgen de ouders behalve de celstraf een contactverbod met hun kinderen voor drie jaar. In die tijd mogen ze ook niet in Dalfsen, Kampen en Zwolle komen, meldt RTV Oost.

De adviesprijs voor diesel staat op het laagste punt in maanden. Waar de prijs begin maart nog op 2,82 euro stond, is dat deze week gezakt naar 2,26 euro. Nu er een voorlopig akkoord is getekend door de Verenigde Staten en Iran is er voorzichtige positiviteit ontstaan op de wereldwijde energiemarkt.

Begin maart gingen de prijzen voor brandstoffen door het dak. Toen kwamen olietankers stil te liggen in de Straat van Hormuz, een belangrijke doorvoerroute. Nu het conflict in de Perzische Golf in ieder geval voorlopig voorbij lijkt, dalen de inkoopprijzen weer. En daardoor, zij het iets langzamer, gaan ook de prijzen voor diesel en benzine voor ons aan de pomp omlaag.

De prijs voor benzine schommelt minder sterk dan die van diesel. Begin maart was de adviesprijs voor een liter benzine 2,64 euro. Nu staat die op 2,45.

Transport

De relatief sterkere daling van diesel is goed nieuws voor de transportbedrijven in ons land, want verreweg de meeste vrachtwagens rijden op diesel. Bedrijven in de transportsector hebben de afgelopen tijd dieseltoeslagen aan hun klanten in rekening gebracht om de prijsverhoging op te vangen.

Zo ook Cees Heebink van J. Heebink Logistic Services. "We kijken eens in de maand naar de dieselprijs. Toen de marktprijs in maart heel hard steeg hebben we halverwege de maand toch onze brandstoftoeslag moeten bijstellen." Ondanks de verhoogde toeslag was het voor zijn bedrijf de afgelopen tijd nog wel druk.

"Het moet ergens vandaan komen", zegt Maarten Obdijn van Helder Transport. "De ontwikkelingen zien er gunstig uit. We doen een wekelijkse indexatie van de brandstofprijzen en passen die per week aan. We zitten nu op een brandstoftoeslag van 26 procent en we zakken mee als de prijs omlaaggaat." Obdijn zegt dat het geen verdienmodel is. "Wij redden het wel, maar het moet wel behapbaar blijven voor de ondernemers en uiteindelijk de consument."

Dat bevestigt ook branchevereniging Transport en Logistiek Nederland. Volgens de organisatie is het akkoord "een voorzichtige reden voor optimisme". Toch blijft de markt onzeker, en wordt leden geadviseerd om rekening te blijven houden met wisselingen.

Lage marges

De marges in de transportsector zijn dun, zeggen meerdere ondernemers tegen de NOS. "Fluctuaties kun je niet opvangen. Die moet je doorbelasten, als je dat niet doet ga je heel snel de rode cijfers in", zegt Edwin Asveld van TransHeroes.

Brandstof is een belangrijk onderdeel van de kostprijs voor een ondernemer, zegt ook Susanne Dirksen van Schavemaker Logistics. "Ik verwacht niet dat de prijs nog teruggaat naar het niveau van voor de oorlog, maar alle beetjes helpen. De situatie is erg fragiel op het moment." Dirksen houdt er dan ook rekening mee dat de lagere prijzen niet aanhouden.

Transporteurs blijven onzeker over hoe stevig de aangekondigde deal is. Ondanks het bestand is er nog geen grote beweging op gang gekomen in de Straat van Hormuz. Er gaan wel weer enkele schepen per dag door de zeestraat, waaronder voor het eerst weer een tanker met olie uit Saudi-Arabië.

Het duurt volgens datawebsite MarineTraffic nog wel even tot er weer meer beweging komt in de scheepvaart, zo'n twee weken. Voordat er echt weer grootschalige verplaatsingen komen moet er nog meer gebeuren. Zo moeten er mogelijk nog zeemijnen worden verwijderd.

Economen van Rabobank schatten in dat de olieprijs deze zomer weer omhooggaat en de inflatie hoog blijft, ondanks het huidige optimisme in de markt.

President Trump kondigde het al maanden aan. Nu hebben de Verenigde Staten en Iran een eerste voorlopige overeenkomst ondertekend. In een intentieverklaring met veertien punten staan afspraken over een staakt-het-vuren, de heropening van de Straat van Hormuz en nieuwe onderhandelingen over het Iraanse atoomprogramma. Hoe wordt er in Iran zelf naar deze deal gekeken?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In deze podcast hoor je de reacties van Iraniërs via Radio Zamaneh, een onafhankelijk Iraans mediaplatform dat vanuit Amsterdam nieuws maakt voor mensen in Iran. Hoofdredacteur Nasim Roshanaei vertelt hoe zij contact houdt met luisteraars in Iran en welke gevoelens daar leven over de overeenkomst. "Mensen zijn realistisch. Ze gaan niet snel juichen. Want ze hebben veel meegemaakt", aldus Roshanaei.

Midden-Oostendeskundige Leo Kwarten vertelt wat er precies in het veertienpuntenplan staat. En wat betekenen de afspraken voor Iran, de Verenigde Staten en de regio?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Bart Tuinman

Redactie: Max Smedes

Eindredactie: Lars Hulshof

Steeds vaker moeten reddingsteams in de bergen in actie komen om gewonde of gestrande wandelaars in veiligheid te brengen. Met een goede voorbereiding kan veel leed worden voorkomen, weet de Nederlandse Klim-en Bergsportvereniging (NKBV). "Wat je nog steeds veel ziet is onderschatting", zegt Sebastiaan Admiraal, directeur van de NKBV. "Er zijn nog steeds mensen die denken: dat lukt me wel op mijn sneakertjes."

Deze week ging het weer mis. In de Sloveense bergen verongelukte een 57-jarige Nederlander nadat hij was uitgegleden. Hoewel de politie de omstandigheden nog onderzoekt en er nog niets bekend is over de mate van voorbereiding van het slachtoffer, is duidelijk dat het ongeluk niet op zichzelf staat. Exacte cijfers voor heel Europa zijn er niet, maar bij de klim- en bergsportvereniging zien ze de laatste jaren jaren wel een trend: hoewel er niet meer mensen omkomen bij het bergwandelen, komen ze wel vaker in de problemen.

Rotslawines

Een goede voorbereiding begint al voor de reis naar de bergen. "Lees je goed in", adviseert Admiraal. "Zoek op wat voor route het is, hoe zwaar die is en vraag je af: past dit bij jou? Begin niet zomaar aan een tocht van zes uur." Wie dat toch wil, moet daar goed voor trainen om blessures te voorkomen.

Eenmaal in de bergen is het belangrijk even bij de plaatselijke VVV langs te gaan. Die kan informatie geven over de actuele situatie. Er loeren allerlei gevaren, van extreem weer tot het risico op rotslawines. "Ter plaatse weten ze de laatste stand van zaken. Vooral het weer wordt vaak onderschat. Dat wordt steeds extremer en in de bergen kan het heel snel omslaan."

Behalve goede schoenen moet daarom kleding in laagjes mee, en bovendien een regenjas en een warmtedeken voor het geval je in de problemen komt. "En een opgeladen telefoon en voldoende water", vult Admiraal aan.

Wat er kan gebeuren zonder die uitrusting, ondervond Erik Meesters op vakantie in Noorwegen. Vorig jaar deed hij tegen de NOS zijn verhaal:

Volgens de ervaren bergsporter zijn het niet alleen ouderen die in de problemen komen "We zien ook vaak groepen jongeren die onvoorbereid op pad gaan. Soms hebben ze mooie plaatjes van zo'n bergtop gezien op sociale media en willen ze dat ook ervaren. Maar dan moet je wel je gezonde verstand gebruiken, en bijvoorbeeld niet 's middags om 14.00 uur in de volle zon boven de boomgrens gaan lopen."

Voor oudere mensen is het raadzaam om extra op hun gezondheid te letten. Ze kunnen in de problemen komen door een slechte conditie, overgewicht, en te weinig drinken in de hitte.

Tegelijkertijd moet je zelfs in die hitte altijd voorbereid zijn op een weersomslag. Zelfs bij 30 graden is het volgens de NKBV raadzaam om toch handschoenen, een muts en regenkleding mee te nemen. In de praktijk komt het soms voor dat wandelaars in korte broek en met teenslippers op pad gaan. Vooral op steile smalle bergpaadjes zijn goede schoenen belangrijk.

Maar zelfs al ben je volledig voorbereid en heb je de beste gear, risico blijft er altijd, waarschuwt Admiraal. "Helemaal uitsluiten kun je het niet. Maar je kunt wel heel veel doen om het te beperken."

De NKBV heeft de tien belangrijkste tips voor bergwandelaars hier op een rij gezet.

Met het oog op de verwachte tropische temperaturen van de komende dagen nemen organisaties van sportwedstrijden het zekere voor het onzekere. Meerdere evenementen zijn afgelast en ook andere evenementen nemen maatregelen. Het KNMI heeft code geel afgekondigd vanwege de drukkende hitte.

Het gaat voornamelijk om hardloopwedstrijden die zijn afgelast. Zo gaat de Wiezoloop in het Twentse Wierden niet door. De organisatie kreeg een negatief advies van de gezondheidsinstanties en besloot dat het niet veilig was om de wedstrijd te laten doorgaan. "Het besluit komt voor ons als een grote teleurstelling", staat in een verklaring op de website.

Ook de Vuurtorenloop, een halve marathon in Hoek van Holland, wordt geschrapt. "Deze beslissing is zorgvuldig genomen. De combinatie van warmte, een hoge luchtvochtigheid en kans op onweer brengen de veiligheid in gevaar", citeert de regionale omroep Rijnmond de organisatie van de hardloopwedstrijd.

En de TT-run op het circuit in Assen gaat ook niet door. Eerder werd al bekend dat diverse afstanden waren afgelast, maar nu heeft de organisatie besloten ook de laatste afstand, de 5,4 kilometer, niet te laten doorgaan, meldt RTV Drenthe. Vorig jaar kon die wedstrijd ook al niet doorgaan vanwege de hitte.

Deze maand maakten we een artikel over de vraag of hardloopevenementen hun wedstrijden vanwege de hitte in de toekomst standaard moeten verplaatsen naar koelere maanden. Lees het hier:

Verder zijn er op meerdere plekken gevolgen voor de avondvierdaagse, meldt het Algemeen Dagblad. Daar wordt de route aangepast of gaat de etappe niet door.

Bij het wielerevenement Climate Classic morgen wordt een aantal routes geschrapt of ingekort. "Dit is de beste reclame die we niet willen hebben", zegt organisator Joost Brinkman gekscherend. Terwijl hij juist aandacht wil vragen voor klimaatverandering, had hij dit toch liever anders gezien.

Incidenten

Vorige maand werden bij meerdere hardloopwedstrijden deelnemers onwel, mogelijk vanwege het warme weer. Onder meer in Groningen en Amersfoort waren extra waterpunten en sproeipunten aanwezig. Ook was de EHBO-capaciteit opgeschaald bij de evenementen.

Bij de marathon van Utrecht overleed een 22-jarige student en bij de halve marathon van Leiden een deelneemster van 15. Het is onduidelijk in hoeverre de hitte hierbij een rol speelde.

Ook bij muziekevenementen speelt het weer dit weekend een grote rol. Zo vertelt een woordvoerder van festival Pinkpop dat dit weekend plaatsvindt, dat er onder andere extra schaduwplekken en gratis waterplekken komen. Bezoekers mogen een lege waterfles meenemen het terrein op. Ook voor onweer wordt gevreesd.

De organisatie van het Toppers-concert morgen en overmorgen in de Johan Cruijff Arena waarschuwt bezoekers eveneens voor de warmte. Bezoekers krijgen het advies om luchtige kleding te dragen en zich goed in te smeren voor de rij buiten. Ook bij dit evenement mogen bezoekers een waterfles mee naar binnen.

De komende dagen is het heet. Sinds vandaag is het Nationaal Hitteplan van kracht. Dit gebeurt wanneer het vier dagen achter elkaar warmer wordt dan 27 graden. Het is volgens het RIVM belangrijk om dan extra te letten op kwetsbare personen zoals ouderen, kinderen en mensen met een chronische ziekte. Zij zijn extra gevoelig voor de hitte en riskeren daardoor gezondheidsproblemen.

Zonder dat nabestaanden werden ingelicht, zijn in Dordrecht 21 lichamen van de ene begraafplaats overgebracht naar een andere. Ook het gemeentebestuur werd niet op de hoogte gesteld.

"We zijn er duidelijk over: de verplaatsing had niet mogen gebeuren", reageert de Dordtse wethouder Marc Merx (VVD) bij de lokale omroep RTV Dordrecht. "Hier mag je niet aan voorbijgaan, niet zonder toestemming van nabestaanden."

De lichamen worden weer teruggebracht.

Herbegraven

In 2020 verliepen de grafrechten van een aantal overledenen op begraafplaats Dubbeldam in Dordrecht. Bij de ruiming werden toen 21 lichamen aangetroffen die niet goed waren vergaan - en dus niet in het algemene verzamelgraf op de begraafplaats herbegraven konden worden.

Een medewerker van de begraafplaats besloot toen om de lichamen te verplaatsen naar begraafplaats Essenhof, zo'n drie kilometer verderop. Daar werden zij herbegraven in al aangepaste keldergraven, in de hoop dat de resten verder zouden ontbinden. De nabestaanden van de overledenen werden, net als het gemeentebestuur, niet op de hoogte gebracht. Ook ontbrak een benodigde vergunning.

Wethouder Merx is duidelijk in zijn conclusie. "Deze overledenen hadden in Dubbeldam moeten blijven. Inwoners kiezen bewust voor Dubbeldam als laatste rustplaats en dat moet te allen tijde gerespecteerd worden."

Alle nabestaanden een brief

Volgens de gemeente is niet exact te achterhalen welke lichamen precies zijn verplaatst. In weekrapporten van de begraafplaats wordt gerapporteerd over "slecht verteerde overschotten", maar daarbij worden geen specifieke graven genoemd. Daarom hebben alle nabestaanden van overledenen die tussen 1997 en 2003 op het veld met zandgraven op Dubbeldam lagen, een brief gekregen dat hun familielid mogelijk tot de groep behoort.

Het huidige gemeentebestuur wil de lichamen terugbrengen naar begraafplaats Dubbeldam voor een herbegrafenis. "Die terugplaatsing moet uiteraard zorgvuldig gebeuren", aldus de gemeente. "Er wordt nu uitgezocht hoe dit zo snel en veilig mogelijk geregeld kan worden."

Volgens de gemeente zijn de nodige stappen gezet om herhaling te voorkomen. Als voorbeelden noemt de gemeente extra aandacht voor een veilige werkcultuur, het aanscherpen van werkprocessen en "duidelijke informatie en transparante besluitvorming" richting management en bestuur.

Door het stof

Voor wethouder Merx is het de tweede keer in ruim een half jaar tijd dat hij door het stof moet vanwege misstanden op begraafplaatsen in Dordrecht.

Vorig jaar december bleek uit onafhankelijk onderzoek dat op begraafplaats Essenhof ten minste dertig doodskisten in grafkelders waren geopend terwijl de nabestaanden daar niet van op de hoogte waren. Medewerkers openden de kisten om een stofje toe te voegen dat de ontbinding van de lijken moest bevorderen. In de grafkelders is minder zuurstof aanwezig; daardoor duurt het ontbindingsproces langer.

Uit het onderzoek bleek toen dat beheerders van de begraafplaats de kisten tot vier keer toe openden om te beoordelen of de toegevoegde chemicaliën effect hadden. Daarbij werden ook foto's gemaakt van de stoffelijke overschotten, die in bezit zijn van de gemeente Dordrecht. De foto's worden bewaard om eventueel als bewijs te dienen in een mogelijke strafzaak, schreef regionale omroep Rijnmond.

Excuses van college

"Dit is ernstig en had nooit zo mogen gebeuren", zei wethouder Marc Merx toen. "Er is onvoldoende stilgestaan bij de mensen die hier hun dierbaren hebben begraven. Dit soort vergaande maatregelen had nooit zonder hun toestemming mogen plaatsvinden. Daarvoor bied ik namens het college mijn excuses aan."

De gemeente liet toen weten dat het Openbaar Ministerie (OM) en de arbeidsinspectie op de hoogte waren gesteld "gezien de ernst van de feiten", maar dat die geen aanleiding zagen voor strafrechtelijk onderzoek. Ook nu zien het OM en de arbeidsinspectie daar geen aanleiding voor.

Vandaag stemmen de kiezers in de Noord-Engelse regio Makerfield niet alleen over hun lokale kandidaat voor het Lagerhuis, maar ook over de toekomst van het land.

Normaal is zo'n tussentijdse lokale verkiezing geen groot nieuws - en tot een maand geleden hadden veel Britten nog nooit van Makerfield gehoord. Maar deze verkiezing kan grote gevolgen hebben.

De Labour-kandidaat in Makerfield is namelijk Andy Burnham, de populaire burgemeester van Manchester. Vanwege zijn politieke succes in het noorden wordt hij ook wel 'King of the North' genoemd. En Burnhams plan is, als hij de zetel wint, om de premier van diens troon te stoten. Een Lagerhuis-zetel is een vereiste voor het premierschap.

Burnhams timing is perfect. Labour-premier Keir Starmer peilt historisch laag bij het publiek en staat onder druk om af te treden na een zware nederlaag bij de gemeenteraadsverkiezingen vorige maand. Labour moet het vertrouwen van de kiezer terugwinnen om aan de macht te blijven, en vestigt nieuwe hoop op Burnham.

Verkiezingscircus

Peilingen laten zien dat hij de populairste Labour-politicus is. Bovendien zou hij binnen de partij voldoende steun hebben om een coup tegen Starmer te plegen.

De inwoners van Makerfield zijn zich er bewust van hoe belangrijk hun stem opeens is geworden, al vertegenwoordigt het district, dat bestaat uit voormalige mijnwerkersdorpen, eigenlijk maar zo'n 0,1 procent van de nationale stem.

De afgelopen weken zijn de inwoners overspoeld door campagneteams en journalisten, en zijn ze plots het middelpunt geworden van een verkiezingscircus dat mogelijk de nieuwe premier van het land bepaalt. "Het is overdonderend en bizar", vertelt een vrouw bij het station.

Andy Burnhams reputatie als man van het noorden resoneert in Makerfield. Kiezers die zeggen op hem te zullen stemmen, noemen zijn nuchtere, down-to-earth-houding en zijn begrip voor gewone arbeiders. Burnham belooft als premier het gat tussen het armere noorden en het rijkere zuiden van Engeland te verkleinen.

Maar toch is het geen gelopen race in Makerfield. De andere partij die hoog peilt is Reform UK, de anti-immigratiepartij van Nigel Farage. "De problemen hier worden toch niet opgelost", zegt een vrouw bij de supermarkt. "Mensen voelen zich vergeten, en de mooie beloftes van eerdere politici zijn niet nagekomen."

Aantrekkingskracht binnen Labour

Het is die desillusie en teleurstelling in de grote politieke partijen die ervoor zorgen dat Farages radicaal-rechtse anti-immigratiepartij terrein wint. "Ik heb gezien hoe het hier is verloederd", zegt een Reform-stemmer in Wigan, dat binnen het kiesdistrict Makerfield valt. "We moeten ons richten op onze eigen mensen, stoppen met hulp aan vluchtelingen en alle immigranten moeten het land uit", zegt hij.

Mocht Burnham in Makerfield winnen en daarmee een antwoord bieden op de opmars van Farages partij, dan zou dat zijn aantrekkingskracht binnen de Labour-partij verder vergroten. Premier Starmer heeft herhaaldelijk gezegd dat hij zal aanblijven - ook als het tot een leiderschapsstrijd met Andy Burnham komt.

De Poolse politie heeft een verdachte gearresteerd voor de moord op een Russische performancekunstenaar. De Poetin-kritische Semjon Skrepetski werd maandagochtend doodgeschoten in het oosten van Polen.

De Poolse premier Tusk schrijft op X dat de verdachte een Georgisch paspoort gebruikte. De autoriteiten proberen nu achter de identiteit van de opdrachtgever te komen.

Het is niet de eerste arrestatie in de zaak: dinsdag werden twee mannen uit Belarus al aangehouden. Zij werden later vrijgelaten vanwege gebrek aan bewijs.

Kritiek en bespotten van Poetin

De 44-jarige Skrepetski (wiens echte naam Robert Kouzovkov was) woonde in het Poolse stadje Biala Podlaska, dicht bij de grens met Belarus. Hij emigreerde in 2012 vanuit Rusland naar Polen en reisde door Europa als performancekunstenaar.

Skrepetski stond bekend om hoe hij de spot dreef met de Russische president Poetin en de Belarussische president Loekasjenko. Ook uitte hij kritiek op de oorlog tegen Oekraïne.

Vorige week vrijdag, op de Russische feestdag Dag van Rusland, protesteerde Skrepetski voor de Russische ambassade in Berlijn. Daarbij trok hij de Russische vlag uit zijn broek om deze vervolgens in een vuilnisbak te gooien.

Hij liep ook rond met een schilderij met Sovjetdictator Stalin en Poetin als baby, dat is hieronder te zien.

Skrepetski werd bedreigd vanwege de actie. Dat schreef hij maandagochtend op zijn Telegram-kanaal. Hij deelde een greep uit de reacties die hij had ontvangen op sociale media. "Je vinden is een kwestie van zes seconden", was een van die reacties.

Twee belangrijke meetstations op de Atlantische Oceaan, die ontmanteld dreigden te worden door de regering-Trump, zijn tijdelijk gered. Dat bevestigt het Koninklijk Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) na berichtgeving door NRC. Wetenschappers uit vijf landen, waaronder Nederland, krijgen de stations voor de kust van Groenland in bruikleen. Daardoor blijven ze tot ten minste 2028 operationeel.

"Er is een soort noodoplossing bedacht waarmee het ene project ze mag lenen van het andere project, met de belofte dat ze dan in 2028 weer netjes worden teruggegeven", vertelt oceanograaf Femke de Jong van het NIOZ. "We zijn blij dat dit zo kan, maar het is geen langetermijnoplossing."

Begin deze maand kwam naar buiten dat de VS voornemens was om de vier meetstations in de buurt van Groenland weg te halen. Zeker voor Europa zou dat een probleem creëren: die meetinstrumenten worden onder meer gebruikt om de oceaanstroom te bestuderen die warmte naar Europa brengt en ons hier een relatief mild klimaat bezorgt.

Waar liggen de meetinstrumenten?

Klimaatwetenschappers volgen deze oceaanstroom nauwlettend, omdat die mogelijk afgezwakt worden door de opwarming van de aarde. Als dat gebeurt zou dat paradoxaal genoeg ertoe leiden dat de aarde weliswaar opwarmt, maar dat Europa daardoor mogelijk razendsnel veel kouder wordt; de aanvoer van warmte zou immers afnemen.

Dat zou zeer ingrijpende gevolgen hebben. Het zou landbouw bijvoorbeeld hier een stuk moeilijker maken.

Hoe werkt dat met die golfstroom?

Voor de wetenschap zou er een groot gat vallen in de kennis over deze oceaanstroom als de meetinstrumenten worden weggehaald. Om het complexe systeem van stromingen in de oceaan te begrijpen, is het noodzakelijk om langdurig op één plek te meten. Zonder die langjarige gegevens, wordt het veel lastiger om de effecten van klimaatverandering op de oceaan, en dus op het klimaat in Europa, goed te begrijpen.

Dat de Amerikaanse regering meetnetwerken als deze zou ontmantelen werd al langer verwacht. De regering-Trump heeft niets op met klimaatonderzoek en doet poging na poging om de stekker uit dit soort onderzoek te trekken. "De dag waarvan je wist dat die zou komen", noemde NIOZ-directeur Han Dolman het nieuws over de ontmanteling van de meetstations daarom begin deze maand. Dramatisch, vond hij het.

Dat twee van de vier stations voorlopig zijn gered, is voor de wetenschap dus een welkome meevaller, vertelt De Jong van het NIOZ nu. "Maar het volgende probleem dient zich alweer aan", verzucht ze.

Omdat een officieel besluit over de Amerikaanse financiering van het grotere meetnetwerk uitblijft, is ook het geld dat hiermee naar Canada zou gaan nog niet geregeld. Officieus is er wel al toestemming, maar de Canadezen zeggen nu: zonder officiële beslissing heeft het voor ons geen prioriteit. Daarmee komen de metingen dus opnieuw in gevaar.

"De VS en Canada zijn acute problemen, maar het algemene probleem is breder", licht De Jong nog toe. "Ook in het Verenigd Koninkrijk wordt zwaar bezuinigd op oceaanonderzoek en hier in Nederland verscherpen de regels voor financiering zodanig dat we ons deel van de tijdserie niet meer kunnen onderhouden."

Vanuit de politiek, in de VS maar dus ook dichter bij huis, worden steeds dit soort ingrijpende besluiten genomen. En de onderzoekers moeten daar steeds maar weer wat op vinden, verzucht ze. Die inventiviteit is eindig, waarschuwt ze ook Nederlandse politici. "Onze mogelijkheden zijn bijna uitgeput. Het is tijd dat de politiek beseft dat het huidige systeem niet werkt."

Oekraïne heeft weer een grootschalige droneaanval op Rusland uitgevoerd. Daarbij zijn een olieraffinaderij en meerdere woningen in Moskou geraakt. Het vliegverkeer op vier luchthavens in de Russische hoofdstad werd uit voorzorg stilgelegd.

Bij de olieraffinaderij in het zuidoosten van Moskou brak er brand uit:

Er zijn geen slachtoffers gevallen, schrijft het Russische persbureau Astra. Op beelden zijn dikke rookwolken te zien. De brand is inmiddels geblust. De raffinaderij is een van de grootste installaties van Rusland en voorziet Moskou voor een groot deel van brandstof.

Grote aanval

Volgens de Russische autoriteiten gaat het om een van de grootste droneaanvallen sinds het begin van de oorlog in Oekraïne. Het ministerie van Defensie zegt dat er 555 drones zijn neergehaald door de Russische luchtverdediging. Alleen al rond Moskou zijn volgens de burgemeester 180 drones onderschept.

In de westelijke stad Belgorod is volgens de Russische autoriteiten een man in zijn auto gedood. Ook in de regio Rostov, niet ver van de Oekraïense grens, is een persoon om het leven gekomen door een droneaanval. In twee gebouwen brak brand uit.

Klooster

De Oekraïense president Zelensky heeft de aanval op de olieraffinaderij en in Rostov bevestigd. "Dit is een volledig gerechtvaardigd antwoord op de Russische aanvallen op onze steden en gemeenschappen", schrijft hij op X.

Ook zei hij in een spraakbericht in een WhatsAppgroep met journalisten dat de aanvallen een reactie zijn op een Russische aanval op een middeleeuws klooster in Kyiv maandag. Het bijna duizend jaar oude Petsjersk Lavra, sinds 1990 Unesco-werelderfgoed, raakte beschadigd nadat er brand was uitgebroken bij een luchtaanval. Rusland ontkent achter de aanval te zitten.

Ook aanvallen in Oekraïne

Ondertussen zijn er ook weer aanvallen gemeld in Oekraïne. In het hele land ging het luchtalarm af. In de hoofdstad Kyiv werden explosies gehoord.

Volgens de Oekraïense autoriteiten werden ballistische raketten afgevuurd. In Soemy, op de grens met Rusland, werd een persoon gedood bij een Russische droneaanval.

De komende zes maanden gaan de Verenigde Staten heroverwegen welke troepen en militaire bases ze in Europa willen houden. Dat zei de Amerikaanse defensieminister Hegseth op een vergadering met NAVO-ministers in Brussel.

Hegseth zei dat Europa voor zijn eigen verdediging moet zorgen. Tegelijkertijd wil de VS wel vanuit Europa kunnen blijven opereren.

"Het was niet de bedoeling dat Europa afhankelijk werd van de VS", zei Hegseth. Hij vindt niet dat de VS meer moet betalen voor de defensie-uitgaven van de NAVO dan andere NAVO-landen. Hegseth dreigde opnieuw dat de VS minder aan de Europese veiligheid zal bijdragen als andere landen niet genoeg investeren.

Meerdere NAVO-lidstaten hebben de afgelopen maanden toegezegd dat ze meer gaan investeren in defensie, maar volgens Hegseth zijn er bondgenoten die "te veel praten en te weinig progressie maken".

Terugtrekken troepen

De Verenigde Staten zijn ook ontevreden over de Europese rol in de oorlog met Iran. NAVO-landen gaven bijvoorbeeld geen toestemming om Amerika aanvallen te laten uitvoeren vanaf hun grondgebied.

Er zijn al langer zorgen om het terugtrekken van Amerikaanse troepen uit Europa. Vorige week berichtte The New York Times dat president Trump een deel van de Amerikaanse NAVO-vliegtuigen wil weghalen. Begin vorige maand maakte het Pentagon bekend 5000 militairen terug te trekken uit Duitsland.

In Europa zijn ongeveer 80.000 Amerikaanse militairen gestationeerd. Zij helpen onder meer bij de verdediging tegen Rusland.

In verschillende rouwadvertenties in kranten wordt de vorige week overleden Wim T. Schippers geëerd. Een paar springen eruit, vooral een in de Volkskrant die is ondertekend door "je vriendje Bert".

"Lieve Ernie, je blijft bestaan maar je zult nooit meer dezelfde zijn. wat hadden we het fijn. Je vriendje Bert", staat er te lezen. De rouwadvertentie is opgegeven door Paul Haenen, bevestigt de cabaretier en programmamaker aan de NOS. Haenen vertolkte jarenlang de stem van Bert voor Sesamstraat. Wim T. Schippers sprak de stem van Ernie in.

Schippers, in wiens werk absurdisme en doelbewuste verwarring een hoofdrol speelden, was naast programmamaker en stemacteur ook beeldend kunstenaar. Zijn laatste werk was getiteld Wim is Weg. Het Stedelijk Museum in Amsterdam, het Centraal Museum in Utrecht en Museum Boijmans Van Beuningen (Rotterdam) refereren daaraan, want hun rouwadvertentie is getiteld 'WIM BLIJFT HIER'.

'Niks aan te doen'

Ook omroep NTR, die Sesamstraat uitzendt, eert Schippers vandaag met een rouwadvertentie. "In de hele wereld was er niemand die Ernie zo goed kon nadoen als hij. We zijn er trots op dat hij via Kermit de Kikker, Ernie en Graaf Tel voor altijd in Sesamstraat zal blijven praten."

De VPRO, waarvoor Wim T. Schippers meerdere programma's maakte, liet gisteren al een rouwadvertentie plaatsen. "Jammer, maar helaas", stond daarboven, een verwijzing naar een door Schippers zelf gemunte uitdrukking. Ook de stichting Wim T. Schippers herdacht hem in stijl in de Volkskrant. "Dood", stond er te lezen, "Wim T. Schippers (1 juli 1942 - 10 juni 2026", met daaronder: "niks aan te doen".

In New York is een 18-jarige jongen overleden na een val uit een op hol geslagen paardenkoets. De Indiase jongen was met zijn ouders en broertje op vakantie. Door het ongeluk laait de discussie op om paardenkoetsen in het centrum van de stad te verbieden.

Het ongeluk gebeurde gistermiddag in Central Park, het grote park midden op het eiland Manhattan. De koetsier van de paardenkoets was uitgestapt om een foto te maken van het gezin. Vervolgens sloeg het paard uit het niets op hol, zegt de vader.

De moeder viel uit de paardenkoets, waarna de 18-jarige zoon de koets af sprong om haar te helpen. Daarbij kwam de jongen ongelukkig terecht op zijn hoofd. Hij overleed gisteravond in het ziekenhuis in New York. De rest van de familie had slechts lichte verwondingen.

Meerdere 'paardgerelateerde incidenten'

Volgens een lokale vakbond is het niet gebruikelijk dat de koetsier zijn plek verlaat om foto's te maken. Volgens de parkbeheerder is dit het eerste incident met een dodelijk slachtoffer. De koetsier is voor onbepaalde tijd geschorst.

Sinds mei 2025 hebben er acht incidenten met paarden in of rondom Central Park plaatsgevonden. Vorige maand botste een paard tegen een andere koets aan, waardoor deze kantelde. In januari rende een paard een rijbaan op en raakte daarbij meerdere auto's. Vorige week nog stierf een paard nadat het een giftige plant had gegeten.

Langere discussie

De koetsen voor een plezierritje zijn een toeristische attractie in New York, maar er leeft al langer een discussie over het verbieden ervan. Ook burgemeester van New York, Zohran Mamdani, heeft gezegd een voorstander daarvan te zijn.

Mamdani noemde het overlijden een "afschuwelijk incident" en zei dat hij wilde samenwerken met de verschillende partijen om een einde te maken aan de paardenkoetsen in het centrum van de stad.

Niet alleen mensen kunnen de komende dagen last krijgen van de warmte, dat geldt ook dieren. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) waarschuwt veehouders voor hittestress bij koeien, varkens, schapen en paarden.

De NVWA benadrukt dat veehouders hun dieren voldoende beschutting en drinkwater moeten bieden. De dienst ziet daar ook op toe. Voor het eerst worden daar deze zomer drones bij ingezet.

Om te beginnen wordt in kaart gebracht welke weidegebieden een risico vormen voor dieren omdat beschutting ontbreekt. Daarna verkennen drones die gebieden. Een veehouder kan worden beboet als er onvoldoende beschutting is.

Vol in de zon

De nieuwe waarschuwing komt er niet voor niets, benadrukt de NVWA. Waar veel veehouders hun zaakjes wel op orde hadden, bleek uit inspecties in voorgaande jaren ook dat er nog tal van dieren vol in de zon moesten staan en onvoldoende water tot hun beschikking hadden.

De gevolgen kunnen groot zijn, zegt Amy Heuts die een kleinschalige varkenshouderij runt in Mechelen. Varkens bijvoorbeeld kunnen niet zweten, legt ze uit. Wordt het warm dan beginnen ze te hijgen, net zoals honden dat doen. De varkens zijn dan niet meer vooruit te branden en kunnen zelfs doodgaan van de warmte.

"De varkens van ons hebben nergens last van", aldus Heuts bij L1 Nieuws: "We hebben bos, wei, hoog gras en modderpoelen. Extra maatregelen zijn dus niet nodig." Wel houdt ze de komende dagen in de gaten of er voldoende water in de modderpoelen staat.

Kwijlen, trillen, zweten

Zo luxe hebben veel andere varkens het niet. "Er is sprake van hittestress wanneer een dier zoveel last van de hitte heeft dat het ongezond is", zegt de NVWA. "Denk hierbij aan kwijlen, trillen, zweten, zwalken of lusteloosheid."

Hittestress is eenvoudig voorkomen. "Schaduw creëren kan bijvoorbeeld met bomen, heggen, parasols, platte trailers of schaduwdoeken", stelt de toezichthouder.

Melkveehouder Mayco ten Kate uit Nederweert kiest voor een geheel eigen oplossing. Hij houdt zijn koeien op stal. "We hebben de daken geïsoleerd en vorig jaar nieuwe ventilatoren erin opgehangen", vertelt hij. "Zo wordt er frisse lucht aan de zijkant in geblazen."

Het blijft niet bij ventilatoren. "Toen het vorig jaar 36 graden was, hebben we sproeiers opgehangen in de stal", aldus Ten Kate. "Zo konden koeien kiezen of ze extra afkoeling wilden hebben, of niet."

Teddie Beverley is op 99-jarige leeftijd overleden. Samen met haar tweelingzus Babs en hun 3 jaar oudere zus Joy was ze halverwege de vorige eeuw de bestbetaalde vrouwelijke act van Groot-Brittannië.

"Als we mannen waren geweest, waren we zo groot geweest als de Rolling Stones", zei ze eens in een interview. In plaats daarvan worden de Beverley Sisters vaak genoemd als wegbereiders voor andere Britse girl bands als de Spice Girls.

In een tijd dat meer groepjes meerstemmige zussen het publiek wist te bereiken, golden de Beverley Sisters als het Britse antwoord op de populaire Andrews Sisters, die tijdens de Tweede Wereldoorlog swingend door Europa trokken om het moreel van de troepen hoog te houden.

De Beverleys, afkomstig uit een muzikaal Londens gezin, werden in 1944 ontdekt toen ze een jingle voor een Ovomaltine-reclame inzongen. Optredens voor de geallieerde soldaten en bij de BBC leidden ook tot naoorlogs succes. Ze traden op met Glenn Miller, Bob Hope en Danny Kaye, en vonden jaren voor The Beatles via Ed Sullivan een Amerikaans publiek.

Een hitje van de zussen uit 1947:

Met nummers als Green Fields en kerstklassiekers als I Saw Mommy Kissing Santa Claus waren de zussen jarenlang de best betaalde act van het VK. Kranten volgden een bezoek aan Nederland op de voet, en schreven verheugd dat het trio hier "bekoorlijk" Drie kleine kleutertjes zong.

De zussen, met hun lijflied Sisters, stonden erom bekend altijd hetzelfde te dragen en in interviews elkaars zinnen af te maken. "Het maakt niet uit wie wat zegt, we denken toch allemaal hetzelfde", zeiden ze ooit. En: "Als een van ons verkouden is, zingen we allemaal zo."

Met hun wat zedige imago staken ze later in hun carrière wel eens de draak. Deugdzame deuntjes over kalverliefde werden afgewisseld met meer gewaagde liedjes als Teasin', over een meisje dat heel goed weet wat voor effect ze heeft op mannen, inclusief haar paardrijleraar: "Gelukkig had ik mijn ruitersporen nog aan", zongen de drie koket.

Ook beklaagden ze zich erover dat alle leuke dingen "illegaal of immoreel zijn of je dik maken":

Hun groeiende branie bracht de BBC ertoe de single We Have to Be so Careful in de ban te doen. Daarin bezingen de zussen hoe voorzichtig ze met hun imago moeten omgaan, iets wat de censors bij de BBC als verboden kritiek op hun censuur zagen. Het feit dat de titel ook naar anticonceptie kon verwijzen, zal niet hebben geholpen. "We wilden de preutsheid doorprikken", verklapte Teddie.

In de jaren 60 trouwden de zussen en kregen ze kinderen, waardoor hun carrière op een lager pitje kwam te staan. Decennia voordat Posh Spice David Beckham aan de haak sloeg, gaf Joy al het voorbeeld met Wolverhampton-voetballer Billy Wright als echtgenoot. Teddie trouwde na een scheiding met een vastgoedondernemer.

De zussen kwamen op latere leeftijd terug in de belangstelling toen ook hun dochters gingen toeren. Ze traden weer op, zoals bij het gouden jubileum van koningin Elizabeth en de 60-jarige herdenking van D-Day. Ook openden ze weleens een bejaardentehuis. Volgens het Guinness Book Of Records waren ze daarmee de zanggroep die het langst ooit in de originele samenstelling bestond.

In 2006 kregen ze gezamenlijk een koninklijke onderscheiding. Joy stierf op 91-jarige leeftijd in 2015, zus Babs drie jaar later, even oud. Teddie zong in We Have to Be so Careful al eens wat ze verwachtte van het hiernamaals: "Dan krijgen we drie kleine harpjes en zingen we ons liedje weer."

Het Openbaar Ministerie denkt bij achttien personen te kunnen bewijzen dat zij zijn overleden door middelen die zijn verkocht via de website Funcaps. Dat heeft het OM vandaag tijdens een inleidende zitting gemeld in de rechtbank in Zwolle.

Daarnaast worden nog vier andere sterfgevallen onderzocht, aldus de officier van justitie. Het OM onderzocht 80 sterfgevallen die mogelijk verband houden met de verkochte middelen door de website. Voor de andere sterfgevallen heeft het OM onvoldoende hard bewijs gevonden om een verband te kunnen maken.

Funcaps verkocht via een website verschillende middelen, waaronder bromazolam (een kalmeringsmiddel), O-DSMT (een pijnstillende stof) en 2F-ketamine (een verdovende drug). Er werden volgens het OM geen bijsluiters of gebruiksinformatie meegeleverd en de verkoop werd gestimuleerd met kortingsacties en samengestelde proefpakketten.

De Nederlandse eigenaren van Funcaps, Jord van W. (31) en Stefan P. (30), begonnen tijdens de coronaperiode met de verkoop van neppillen in België. Volgens justitie waren ze niet goed op de hoogte van de wetgeving in België en wisten ze ook niet precies wat ze verkochten. De gezondheidsrisico's rond het gebruik legden ze vervolgens bij de klanten neer.

Vijf jaar cel geëist

In België kregen de twee in hoger beroep een celstraf tot drie jaar, waarvan achttien maanden onvoorwaardelijk, voor de illegale handel in medicijnen en drugs. Ook legde het hof geldboetes op en er werd een groot bedrag aan vermoedelijke inkomsten verbeurd verklaard, wat betekent dat op die geschatte inkomsten beslag wordt gelegd. Het hof oordeelde dat de verdachten bewust risico's hebben genegeerd bij de verkoop aan Belgische klanten.

Het Belgische Openbaar Ministerie had in hoger beroep vijf jaar cel geëist en wees daarbij onder meer op een overlijden in 2021 waarbij een verband werd gelegd met via Funcaps gekochte middelen. De zaak ligt in België inmiddels in cassatie bij het Hof van Cassatie, waar wordt gekeken naar mogelijke juridische of procedurele fouten.