NOS Nieuws - Algemeen

Veertien doden bij Russische luchtaanval op treinperron Dnipro

2 weeks 5 days ago

Bij een Russische droneaanval op een treinstation in de Oekraïense stad Dnipro zijn veertien mensen gedood, melden lokale autoriteiten. De gouverneur van de regio meldt op Telegram dat ook zeker vijf mensen gewond zijn geraakt.

Een van de perrons op het treinstation werd geraakt, waar op dat moment de trein naar Zaporizja klaarstond, zegt hij. Ondanks een "waarschuwing voor verhoogd gevaar" stonden mensen op het perron op het moment van de aanval.

Beelden van de situatie direct na de aanval:

Een droneaanval op een flatgebouw in de Centraal-Oekraïense stad Krementsjoek kostte vandaag nog eens drie mensen het leven. De regionale gouverneur meldt dat er ook zeker vijftien gewonden zijn gevallen.

Oekraïne staat aan de vooravond van een zware winter en de vrees is dat Rusland zal proberen om Oekraïne nog harder te raken. Rusland voert de aanvallen op onder meer energiecentrales, bruggen en wegen de laatste tijd op. Ook hebben de Russen herhaaldelijk treinen en spoorweginfrastructuur aangevallen.

Gisteren werd bekend dat Nederland Oekraïne 500 miljoen euro aan militaire steun gaat geven. Dit 'wintersteunpakket' is bedoeld voor luchtverdediging en drones. Het kabinet had dit geld al gereserveerd voor Oekraïne.

Gezochte Tefaf-rovers zitten vermoedelijk in Servië, politie publiceert namen en foto's

2 weeks 5 days ago

De politie lijkt precies te weten wie er verantwoordelijk zijn voor de roof op kunstbeurs Tefaf in Maastricht ruim vier jaar geleden. De namen van vijf Serviërs zijn op de Europese lijst van meest gezochte voortvluchtigen gezet.

De politie houdt ze verantwoordelijk voor de spectaculaire roof van uiterst kostbare juwelen in de zomer van 2022. De buit is zo'n 40 miljoen euro waard, schrijft de Europese politiedienst Europol bij de opsporingsfoto's van de verdachten.

Beelden van de roof gingen de wereld over, ook vanwege de vermomming van de daders. Ze waren gekleed in de stijl van de serie Peaky Blinders:

Het gaat om vier mannen en een vrouw. Ze hebben alle vijf de Servische nationaliteit en zijn tussen de 41 en 50 jaar oud.

Servië werkt niet mee

De dieven wisten weg te komen en zijn nog altijd niet aangehouden, maar spoorloos zijn ze zeker niet. Sinds de roof lijkt de politie ze steeds dichter op de hielen te zitten.

Vorig jaar publiceerde de politie al foto's van de verdachten en leken agenten precies te weten waar ze voor en na de roof waren geweest. Ook zijn er inmiddels gestolen diamanten teruggevonden in Hongkong, Botswana en Israël.

Daar bleef het niet bij: "We hebben zicht gekregen op namen, aliassen, beeldmateriaal en de plaatsen waar de verdachten zich mogelijk bevinden", zegt de onderzoeksleider. De politie gaat ervan uit dat ze zich in de Servische stad Nis of in de omgeving van Belgrado bevinden.

Veel tipgeld

Maar Servië levert geen verdachten uit, daarom kunnen ze volgens de politie niet worden aangehouden in dat land. Dat is ook de reden dat nu de namen van de verdachten zijn gepubliceerd. De politie zegt te hopen dat ze worden aangehouden zodra ze Servië verlaten.

Op de Most Wanted-lijst staan nu 53 verdachten die worden gezocht voor misdaden in Europa. Een van hen is drugscrimineel Jos Leijdekkers.

De politie heeft een beloning van 20.000 euro uitgeloofd voor de tip waarmee een van de verdachten wordt aangehouden. Maar de grootste beloning komt van de verzekeringsmaatschappij. Die betaalt 500.000 pond voor de gouden tip.

Jonge verdachten aangehouden bij rellen na anti-azc-betoging in Opheusden

2 weeks 5 days ago

Bij ongeregeldheden na een demonstratie tegen de komst van een asielzoekerscentrum in Opheusden zijn gisteravond twee mensen aangehouden. Het gaat volgens de politie om een minderjarige jongen en een 19-jarige man uit de gemeente Neder-Betuwe, waar Opheusden onder valt.

De demonstratie begon volgens de politie rustig, maar liep later op de avond uit op ongeregeldheden. Zo werd er met zwaar vuurwerk gegooid. De Mobiele Eenheid (ME) werd ingezet om de menigte uit elkaar te drijven.

Eerder op de avond zouden zo'n 200 mensen zich hebben verzameld bij het gemeentehuis, waar volgens De Gelderlander een extreemrechtse organisatie sprak. "Het is een eer om hier voor een blanke massa te mogen spreken", zei de voorman van de groep aan het begin van zijn speech.

Vorige maand liepen anti-azc-demonstraties in Opheusden ook al uit de hand. Veertien mensen werden toen aangehouden. De gemeente Neder-Betuwe kondigde maatregelen aan om de ongeregeldheden in het vervolg te voorkomen.

Neder-Betuwe moet volgens de Spreidingswet 132 asielzoekers opvangen, onder wie acht alleenstaande minderjarigen.

In onderstaande special lees je over de totstandkoming en werking van de Spreidingswet:

ECB-president Lagarde stopt al in februari in plaats van eind oktober 2027

2 weeks 5 days ago

De president van de Europese Centrale Bank, Christine Lagarde (70), stopt op 7 februari. Dat heeft ze de raad van bestuur en de voorzitter van de Europese Raad laten weten. Lagardes termijn liep tot eind oktober 2027.

Sinds november 2019 is Lagarde president van de ECB. Ze was Frankrijks eerste vrouwelijke minister van Financiën en werd met de benoeming tot president ook de eerste vrouw die deze invloedrijke functie bij de ECB kreeg.

Al vanaf haar eerste rentevergadering gaf ze aan het anders te willen doen dan haar voorganger, de Italiaan Mario Draghi. "Ik heb mijn eigen stijl. Ik zal mezelf zijn, en daarom waarschijnlijk anders."

Tactisch vertrek

Lagarde gaf onlangs al hints dat ze haar termijn mogelijk niet zou uitdienen. Medewerkers van de ECB eisten daarom vorige maand volgens het Franse persbureau AFP opheldering. Een aanhoudende onzekerheid rond het voorzitterschap zou het vertrouwen in de ECB ondermijnen.

Twee weken geleden meldde persbureau Reuters dat het World Economic Forum Lagarde wil binnenhalen. Ze zou volgens bronnen al volgende maand benoemd kunnen worden tot voorzitter.

Lagarde zou met een vroegtijdig vertrek bovendien de Franse president Macron en Duitse bondskanselier Merz de mogelijkheid willen geven om een nieuwe voorzitter te zoeken bij de ECB. Frankrijk en Duitsland hebben van oudsher veel invloed op die beslissing. Maar de presidentstermijn van Macron loopt al in april af, waardoor er te weinig tijd zou zijn. Ook is de positie van Merz niet heel sterk.

Opvolger

Voormalig president van De Nederlandsche Bank, Klaas Knot, wordt genoemd als mogelijke opvolger van Lagarde. Eerder meldde persbureau Bloomberg dat Merz een ontmoeting had met Knot en de andere beoogde opvolger, voormalig president van de Spaanse centrale bank, Pablo Hernández de Cos.

Man (27) overleden na mogelijk geweldsincident in Vlissingen

2 weeks 5 days ago

De politie onderzoekt een mogelijk geweldsincident in Vlissingen. Daarbij is een 27-jarige man uit de Zeeuwse plaats om het leven gekomen.

Voor zover bekend is er nog niemand aangehouden. Wat er is gebeurd, kan de politie nog niet zeggen. Er wordt rekening gehouden met "allerlei scenario's", zegt een woordvoerder tegen Omroep Zeeland.

Rond 23.45 uur kwam de melding binnen van het incident in de Meindert Hobbemalaan. Daar kwamen behalve de politie ook ambulances en een traumahelikopter op af. Volgens fotografen lag het slachtoffer voor de woning toen agenten daar aankwamen.

Op foto's is te zien dat de straat vannacht was afgezet met lint en dat er schermen zijn geplaatst. Forensisch specialisten hebben sporen gezocht en agenten hebben mogelijke getuigen gehoord.

Honden Schiedam niet dood door paddenstoelen in park

2 weeks 5 days ago

De zes honden die onlangs zijn doodgegaan nadat ze waren uitgelaten in Schiedam, zijn hoogstwaarschijnlijk niet gestorven na het eten van giftige paddenstoelen. Ook was de grond niet vervuild, blijkt volgens de gemeente uit de eerste resultaten van het bodemonderzoek.

Er wordt nog onderzocht of er bloembollen aanwezig waren, die mogelijk iets te maken hebben met de dode dieren. De gemeente Schiedam weet niet wanneer daar meer duidelijkheid over komt. Daarnaast doet het Nederlands Forensisch Instituut nog forensisch onderzoek.

De dood van de zes honden heeft veel losgemaakt onder hondenliefhebbers in Schiedam. Vijf honden stierven nadat ze waren uitgelaten in park De Plantage. De zesde hond was uitgelaten in het Beatrixpark. De honden hadden dezelfde symptomen. Op beide plekken wordt onderzoek gedaan.

"Wij weten dat er veel onrust heerst onder Schiedammers en doen er alles aan om zo snel mogelijk met resultaten te komen", schrijft de gemeente. "Zodra er meer bekend is, laten wij dit weten."

Spanningen tussen Korea’s lopen op, steeds meer landen betrokken

2 weeks 5 days ago

Noord-Korea heeft volgens het Zuid-Koreaanse leger ongeveer tien ballistische raketten afgevuurd richting de Japanse Zee. Deze lanceringen staan niet op zichzelf. De spanningen op het Koreaanse schiereiland lopen al maanden op.

Pyongyang moderniseert in hoog tempo zijn strijdkrachten en zoekt steeds nadrukkelijker de confrontatie met Zuid-Korea. Daarbij lijkt ook de militaire samenwerking met Rusland het land meer zelfvertrouwen en nieuwe technologische kennis te geven.

Begin deze maand testte Noord-Korea meerdere ballistische raketten. Volgens het land zelf waren de raketten onderdeel van een hypersonisch wapensysteem, raketten die veel harder vliegen dan de snelheid van het geluid. Of dit waar is, is niet te achterhalen. Wel nemen de zorgen onder experts toe. Zij waarschuwen dat Noord-Korea's tests niet langer alleen machtsvertoon zijn, maar dat het goed mogelijk is dat het hypersonische wapensysteem zich in de laatste fase van ontwikkeling bevindt.

Een paar dagen later testte Zuid-Korea voor het eerst zijn eigen hypersonische wapen. Bij de lancering was ook de Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung aanwezig. Volgens lokale media wilde Lee met zijn aanwezigheid een waarschuwing geven aan Noord-Korea. Opmerkelijk, omdat Lee er tot voor kort alles aan leek te doen om de spanningen met Noord-Korea te verminderen. Noord-Korea reageerde op deze lancering opnieuw met de lancering van raketten.

Landmijnen

Het blijft niet bij raketgeweld. Ook aan de grens neemt de spanning toe. Vorige maand raakten drie Zuid-Koreaanse militairen gewond na landmijnexplosies aan de grens met Noord-Korea. De militairen waren daar om een nieuwe route vrij te maken voor een inspectie van mogelijk illegaal geplaatste landmijnen.

Het grensgebied van Zuid- en Noord-Korea ligt bezaaid met landmijnen. Een groot deel daarvan werd tijdens en in de jaren na de Koreaanse Oorlog (1950-1953) geplaatst. Sinds een aantal jaar is Noord-Korea het gebied in rap tempo aan het bewapenen. Naar schatting heeft het land er sinds 2024 bijna een miljoen mijnen bijgelegd, waaronder mijnen aan de Zuid-Koreaanse kant van de grens.

Gezamenlijk onderzoek van het Zuid-Koreaanse leger en het VN-commando in Korea wijst uit dat de ontplofte landmijn van Noord-Koreaanse makelij is. Of de mijn met opzet aan de Zuid-Koreaanse zijde is geplaatst, is onduidelijk. Volgens experts is het goed mogelijk dat de mijn bijvoorbeeld door aardverschuivingen aan de zuidkant terecht is gekomen. Daarnaast is het door gebrekkige markeringen op sommige plekken moeilijk te bepalen waar de grens precies ligt.

Zuid-Korea eiste na het incident onmiddellijk excuses en een einde aan de Noord-Koreaanse grensversterkingen. Noord-Korea ontkent dan iedere betrokkenheid, inbinden doet het evenmin.

Noord-Korea is de afgelopen maanden begonnen zijn grens te versterken met wapens, extra prikkeldraadversperringen en hekken. Ook meldde Kim Yo-jong, de zus van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, vorige week dat langs de hele grens luidsprekers klaarstaan voor psychologische oorlogsvoering. Een flinke stap terug nadat de luidsprekers aan beide kanten van de grens dit jaar juist waren verwijderd om spanningen te verminderen.

Rusland

Het militaire zelfvertrouwen van Noord-Korea lijkt sinds de uitbreiding van de militaire samenwerking met Rusland een vlucht genomen te hebben. Waar Noord-Korea militairen en wapens levert om aan de Russische zijde te vechten aan het front in Oekraïne, doet Noord-Korea gevechtservaring en wapenkennis op. Vooral op het gebied van dronetechnologie lijkt Noord-Korea grote slagen te slaan.

Pyongyang lijkt van de oorlog in Oekraïne geleerd te hebben dat goedkope drones dure luchtverdedigingssystemen kunnen overweldigen. Foto's van Kim Jong-uns bezoek aan een dronefabriek vorige maand wijzen erop dat Noord-Korea is begonnen met de massaproductie van drones. Daarnaast heeft Rusland officieren naar Noord-Korea gestuurd om daar dronebestuurders op te leiden, aldus NKnews, een nieuwsorganisatie die zich uitsluitend bezighoudt met Noord-Korea.

Ook het gecombineerd testen is begonnen. Tijdens een Noord-Koreaanse militaire oefening vorige maand viel een zwerm drones een doeleiland aan, terwijl kruisraketten en ballistische raketten tegelijkertijd vanuit verschillende richtingen toesloegen.

Als Noord-Korea erin slaagt om grote hoeveelheden drones te kunnen maken, zal dat grote gevolgen hebben voor de luchtverdediging van Zuid-Korea en de Amerikaanse troepen die daar gestationeerd zijn.

Het Zuid-Koreaanse antwoord op de snelle drone-ontwikkeling blijft vooralsnog achter. De dronedivisie van het land ondergaat momenteel een reorganisatie en is onderhevig aan bezuinigingen. Wel kondigde de minister van Defensie vorig jaar aan een half miljoen 'dronewarriors' te willen opleiden.

Hackers zetten data 41.000 medewerkers Binnenlandse Veiligheid VS online

2 weeks 5 days ago

Activistische hackers hebben de gegevens online gezet van ruim 41.000 medewerkers van het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid. Het gaat om namen, telefoonnummers, e-mailadressen en andere gegevens van het personeel van diensten als de douane en immigratiepolitie ICE, onder wie ook medewerkers in gevoelige functies.

"Zij hebben onze gegevens, dus het is eerlijk als wij die van hen hebben", redeneert een woordvoerder van de activistische website Distributed Denial of Secrets, die de gegevens in een doorzoekbare databank publiceerde. Doel is "anonimiteit te vervangen door aansprakelijkheid", zegt mede-oprichter Emma Best van de site. Ze denkt dat met de gegevens heel veel officiële verzoeken voor openbaarmaking van documenten gedaan kunnen worden.

Doordat in de gegevens ook functieomschrijvingen en e-mailgroepen zijn opgenomen, is volgens de hackersgroep na te gaan wat de interne structuur is van afdelingen binnen het ministerie. "Zo wordt duidelijk wie de architecten en drijvende krachten achter het beleid en de uitvoering ervan zijn", aldus Best. De overheid geeft daar uit veiligheidsoverwegingen weinig informatie over.

Onder vuur

Het ministerie van Binnenlandse Veiligheid werd opgericht in de nasleep van de 9/11-aanslagen, om de versnippering op het gebied van nationale veiligheid tegen te gaan. Verschillende veiligheidsdiensten voor bijvoorbeeld immigratie, luchtvaartveiligheid en internetbeveiliging vallen eronder.

Onder president Trump kwam vooral immigratiepolitie ICE in het nieuws, vanwege een zeer actief uitzetbeleid en geweld bij het arresteren immigranten en betogers. De dienst kreeg kritiek omdat agenten niet geüniformeerd zijn, geen identiteitstekens dragen en soms gemaskerd zijn, wat het volgens mensenrechtenorganisaties moeilijk maakt hen ter verantwoording te roepen.

Distributed Denial of Secrets zegt met het lekken van de gegevens meer toezicht en transparantie mogelijk te maken. Critici vrezen dat medewerkers erdoor gevaar zullen lopen: criminelen hebben ook toegang tot de gegevens. Agenten en hun gezinnen zijn in het verleden vaker bedreigd.

Niet op de hoogte

Het is niet helemaal duidelijk hoe de hackers aan de personeelsgegevens zijn gekomen. Zelf zeggen ze een lek te hebben gevonden in het inlogsysteem van Binnenlandse Veiligheid. Het bedrijf daarachter ontkent dat de veiligheid niet op orde is.

Een woordvoerder van het ministerie zelf zegt bekend te zijn met de berichten over de hack en zegt dat er onderzoek wordt gedaan. Ondertussen doet het departement er volgens de woordvoerder alles aan om de veiligheid van medewerkers te garanderen.

Bij het lek benadrukte Distributed Denial of Secrets wel dat de gegevens niet compleet en deels incorrect kunnen zijn. Toch konden Amerikaanse media via gegevens uit de databank verschillende medewerkers benaderen. Sommigen bleken nog niet op te hoogte dat hun personalia waren gelekt.

Derde groot lek in korte tijd

Het is de derde keer in korte tijd dat de Amerikaanse overheid wordt geconfronteerd met een groot datalek. In september berichtte hackersgroep ShinyHunters een enorme hoeveelheid dossiers van FBI-medewerkers in handen te hebben. Dat was een vergelding voor de FBI-oproep om afpersers nooit te betalen. Kort daarna werd in Nederland een verdachte opgepakt.

Later die maand bleek iemand maandenlang toegang te hebben gehad tot het personeelsbestand van het Pentagon. Daarbij werden miljoenen gegevens van Amerikaanse militairen buitgemaakt.

Dramatische kwartaalcijfers voor Volkswagen: miljarden in het rood

2 weeks 5 days ago

De problemen bij Volkswagen zijn nog lang niet opgelost. De Duitse autofabrikant heeft het afgelopen kwartaal maar liefst 5,8 miljard euro verlies gedraaid, blijkt uit de nieuwste cijfers. In dezelfde periode vorig jaar werden ook rode cijfers geschreven - bijna 1,1 miljard euro. De omzet daalde daarnaast met 6,3 procent naar zo'n 75,3 miljard euro.

De slechte prestaties in juli, augustus en september hebben onder meer te maken met de langdurige crisis bij luxemerk Porsche, onderdeel van de Volkswagengroep. Porsche heeft meer dan 6 miljard euro afgeschreven, omdat het komende tijd minder winst denkt te maken.

Het luxemerk heeft veel minder auto's in China verkocht vanwege stevige concurrentie van Chinese merken, die de afgelopen jaren in opkomst zijn. Daarnaast wordt Porsche nog geraakt door de Amerikaanse importheffingen op aluminium en staal.

Onder druk in China

Niet alleen Porsche heeft met die problemen te maken, ook het merk Volkswagen zelf heeft wereldwijd minder auto's gesleten. Van juli tot en met september leverde de fabrikant uit Wolfsburg bijna 1,9 miljoen voertuigen af, ruim 14 procent minder dan een jaar eerder. In China in het bijzonder daalde de verkoop die periode met 38,5 procent.

Het hele Volkswagen-concern, met alle merken erbij de grootste autofabrikant van Europa, leverde 9 procent minder auto's af in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar.

De dieprode kwartaalcijfers zijn de zoveelste klap voor Volkswagen. Vorige maand maakte het concern al bekend de komende jaren nog eens 50.000 banen te schrappen, boven op de 50.000 die eerder al waren aangekondigd.

Met welke problemen Volkswagen allemaal te maken heeft, lees je in dit artikel uit september:

Volkswagen-topman Blume maakte eerder ook al aanpassingen bekend aan vier Duitse fabrieken. In Emden, Zwickau, Hannover en Neckarsulm worden er geen nieuwe modellen meer gebouwd, tenzij de kosten daar naar beneden kunnen. Mogelijk worden die fabrieken in de toekomst ingezet voor de defensiesector.

Oorlog in Midden-Oosten leidt opnieuw tot miljardenwinst bij Shell

2 weeks 5 days ago

De winst van Shell is het afgelopen kwartaal opnieuw flink gestegen. Het olie-en gasbedrijf maakte onder aan de streep 12,1 miljard dollar winst. Shell zelf corrigeert voor de hogere olieprijzen en houdt 10,8 miljard nettowinst aan.

In dezelfde periode vorig jaar was dat 5,4 miljard. Het bedrijf draaide een omzet van bijna 93 miljard dollar.

De goede resultaten komen vooral door de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten. Daar zijn verschillende raffinaderijen aangevallen, die ruwe olie verwerken tot onder meer benzine en diesel. Die produceren nu minder en doordat er minder producten op de markt komen, wordt de inkoop duurder. Bedrijven als Shell, die producten als olie verkopen, profiteren daarvan.

Ook de omzet uit vloeibaar gas is toegenomen, blijkt uit de kwartaalcijfers. De Europese gasprijs is inmiddels door de 100 euro per megawattuur, dat is op het niveau van de crisis in 2022. Toen viel Rusland Oekraïne binnen.

Meer dividend aandeelhouders

De prijzen stijgen ook doordat de Straat van Hormuz lange tijd volledig geblokkeerd was. Inmiddels varen daar weer tientallen tankers per dag doorheen, maar nog niet zoveel als voor de oorlog in het Midden-Oosten.

Aandeelhouders van het bedrijf profiteren van de hoge winsten. Shell gaat namelijk meer geld uitkeren per aandeel, het zogenoemde dividend.

Vanuit de politiek is eerder geprobeerd om de hoge winsten van olie- en gasbedrijven extra te belasten. In het voorjaar stemde een meerderheid van de Tweede Kamer in met een motie daarover van Pro en D66. Maar onder meer omdat Shell geen Nederlands bedrijf meer is, is zo'n extra belasting opleggen heel lastig. Er wordt nog op Europees niveau gekeken of er mogelijkheden zijn.

Call of Duty-maker onder vuur in Zuid-Korea door gebruik beelden Seoul-ramp

2 weeks 5 days ago

In Zuid-Korea is met afschuw gereageerd op een fragment in het schietspel Call of Duty: Modern Warfare 4. Daarin zijn beelden te zien die afkomstig lijken te zijn van het dodelijke halloweendrama in Seoul in 2022, vandaag vier jaar geleden. Nabestaanden van de ramp willen dat de beelden worden verwijderd.

In de korte filmpjes zijn beelden te zien van iemand die wordt gereanimeerd. Ook worden rijen lichamen die op de weg liggen getoond, en een slachtoffer dat op een brancard wordt afgevoerd. De beelden, die enkele seconden duren, zijn gebruikt voor de openingsscène van de nieuwste uitgave van het populaire schietspel.

Bij de ramp in Seoul werden feestgangers verdrukt en vertrapt in de smalle straten in de uitgaanswijk Itaewon. Het publiek raakte in de extreme drukte volledig in de knel. 158 mensen kwamen om. Later werden nog twee dodelijke slachtoffers aan het totaal toegevoegd omdat hun dood volgens de autoriteiten direct in verband werd gebracht met de ramp.

Beelden van de drukte:

In de aanloop naar Halloween was al duidelijk dat het dat jaar druk zou worden. Feestvierders keken er na twee pandemiejaren naar uit om zonder coronarestricties naar Itaewon te gaan, waar Halloween ieder jaar groots wordt gevierd. In de loop van de avond sloeg de sfeer om en raakten mensen in de knel, met alle gevolgen van dien.

"We zijn geschokt dat de chaotische en wanhopige scènes, waarin talloze burgers reanimatie toepasten om elkaar te redden en slachtoffers op de koude straat lagen, precies zo zijn gebruikt om een scène in een game te creëren", aldus de nabestaanden en verschillende burgergroepen in een gezamenlijke verklaring, waarin ze eisen dat de beelden worden verwijderd.

De nabestaanden zeggen dat mensen die aan de reddingsactie hadden deelgenomen of de ramp hadden gezien nog steeds met trauma's kampen.

Beelden vergeleken

Activision Blizzard, de uitgever van de game, heeft aan Koreaans persbureau Yonhap niet ontkend dat echte nieuwsbeelden zijn gebruikt. Het bedrijf zegt dat "een deel van het daadwerkelijke nieuwsbeeldmateriaal dat in de openingsscène van de game is opgenomen, is gebruikt om het fictieve verhaal in het spel over te brengen".

"Het was absoluut niet onze bedoeling om tragische gebeurtenissen, waaronder de tragedie in Itaewon, te benoemen of te bagatelliseren", aldus het bedrijf.

Gamers in Zuid-Korea herkenden de gebruikte clips na de release van de game. Koreaanse omroepen hebben ze vergeleken met beelden die op de avond van de massale verdrukking zijn gemaakt. Vooral de reanimatiepoging bij iemand die op de grond ligt, wordt herkend als nieuwsbeeld van de tragedie.

Noord-Koreaanse invasie

In Modern Warfare 4 volg je een Zuid-Koreaanse marinier die in Koreaanse straten vecht tegen een Noord-Koreaanse invasie. Voor de release werd het spel al een politiek gespreksonderwerp in Zuid-Korea. Conservatieve politici drongen er bij president Lee op aan het spel te spelen om de dreiging die volgens hen uitgaat van Pyongyang beter te begrijpen.

De Zuid-Koreaanse president streeft een meer verzoenende houding ten opzichte van Noord-Korea na. Het verminderen van de spanningen met Noord-Korea was een verkiezingsbelofte van Lee.

Noodlijdend Zeehondencentrum krijgt geen extra geld van de gemeente

2 weeks 5 days ago

Het voormalige Zeehondencentrum Pieterburen hoeft niet te rekenen op extra geld van de gemeente om overeind te kunnen blijven. Het centrum kampt al langer met financiële problemen en meldde eerder dat voortbestaan op het spel staat als de gemeente en provincie niet zouden bijspringen. In de gemeenteraad van Het Hogeland, waar het centrum gevestigd is, stemde een meerderheid gisteravond tegen extra financiële steun.

Vorig jaar ging het Zeehondencentrum op in het nieuwe Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) in Lauwersoog. Het nieuwe centrum moest de verouderde zeehondenopvang een "duurzame toekomst" geven, onder meer door meer ruimte te bieden aan educatie en beleving.

De bouw van het WEC kostte 43,7 miljoen euro - 17,4 miljoen meer dan begroot. In april 2025 openden de deuren, maar de bezoekersaantallen vielen vervolgens tegen. Zo liep de schuld van het WEC op tot zo'n 2,8 miljoen euro, een bedrag dat het centrum niet zomaar zelf kan ophoesten. De opbrengsten uit onder meer entreegelden zijn ongeveer gelijk aan de gemaakte kosten.

Waardevol

De toekomst van het centrum is dus onzeker. Gisteravond sprak de gemeenteraad van Het Hogeland voor het eerst in het openbaar over de kwestie. D66 diende een motie in waarin extra financiële steun voor het centrum werd afgekeurd. Alleen Pro stemde tegen, die partij wil dat het college zich "maximaal inspant om het WEC te behouden". Daarvoor zou het centrum wel met een nieuwe koers en een degelijk plan moeten komen, en beter gaan samenwerken met ondernemers in de haven.

Toch komt die financiële steun er dus niet. De meeste partijen zijn er wel van overtuigd dat de zeehondenopvang van grote waarde is voor de regio, hoorde RTV Noord, maar vinden dat het WEC zichzelf financieel moet redden. Ook ziet een meerderheid van de raad geen mogelijkheid om mee te financieren vanwege strenge regelgeving rondom staatssteun en de overschreden bouwkosten.

Het Hogeland steunt het WEC wel op andere manieren. Zo staat de gemeente garant voor een lening van 9 miljoen euro die het WEC heeft afgesloten bij De Nederlandsche Bank. Ook gaf de gemeente in totaal zo'n 340.000 euro uit aan advieskosten over financieel-juridische zaken van het centrum. Het gaat dan over bijvoorbeeld staatssteunanalyses, financiële adviezen en een marketingstrategie.

Donateurs

Bij de raadsvergadering was een tiental medewerkers van het WEC aanwezig. Zij overhandigden de petitie 'Red het Zeehondencentrum WEC' aan burgemeester Hans Broekhuizen. Die was meer dan honderdduizend keer getekend.

Dat er veel draagvlak is voor het behoud van het zeehondencentrum, bleek ook uit een inzamelingsactie. Volgens de organisatie is er al ruim 1,25 miljoen euro aan donaties binnengekomen om het bijna bankroete WEC te redden. Het gaat om bedragen vanaf 5 euro tot bijvoorbeeld een gift van 40.000 euro.

Faillissementsaanvraag

Het gaf de raad van toezicht van het centrum reden om de faillissementsaanvraag vorige week met een week uit te stellen. De financiële steun gaf nieuwe mogelijkheden om het centrum toch open te houden.

Die week is morgen voorbij: dan neemt WEC uiterlijk een besluit over het aanvragen van het faillissement.

Top kabinet bijeen na nieuw eisenpakket JA21, BBB en SGP

2 weeks 5 days ago

De top van het kabinet is bijeen om te praten over het eisenpakket van JA21, BBB en SGP. Premier Jetten (D66) en de vicepremiers Van den Brink (CDA) en Yesilgöz (VVD) zijn daarbij, maar ook minister Heinen (VVD) van Financiën.

Vanmorgen maakten JA21, SGP en BBB bekend samen op te trekken in de onderhandelingen met het minderheidskabinet over het belastingplan. Het is vanaf nu "samen uit, samen thuis", zei JA21-leider Eerdmans tegen de NOS.

In een brief aan het kabinet bieden de drie rechtse oppositiepartijen hun steun aan voor het belastingplan en een constructieve houding voor alle andere begrotingen in ruil voor grote aanpassingen van de plannen van D66, VVD en CDA. In het belastingplan staat hoe het minderheidskabinet de komende jaren de belastingen wil regelen.

JA21, SGP en BBB willen de belastingverzwaring om te voldoen aan de NAVO-norm, door het CDA de vrijheidsbijdrage genoemd, van tafel en juist een flinke lastenverlichting. De forse aanpassingen aan de stikstofplannen die BBB al eerder vroeg, meer maatregelen op asiel waar JA21 steeds voor pleit, en de SGP-eisen op het gebied van medisch-ethische kwesties waaronder draagmoederschap en abortusbeleid zijn nu gezamenlijke eisen.

De drie partijen willen hun plannen betalen door bezuinigingen op andere terreinen. Op vragen van de NOS zeggen de partijen dat ze dat ze de invulling "voor aan de onderhandelingstafel met het kabinet bewaren". Volgens SGP-leider Stoffer is alles "tot de laatste euro toe gedekt" en moet vooral gedacht worden aan "snijden in de overheidsuitgaven".

Over links of over rechts

Door de samenwerking en inhoud van het pakket komt de coalitie, die intern al verdeeld is, nog verder onder druk te staan. D66 en CDA hebben een voorkeur voor links, de VVD voor samenwerking met rechtse partijen.

Het kabinet zegt steeds voor een breed draagvlak in de Tweede Kamer met honderd zetels te willen gaan. Oppositiepartijen zeggen dat dat niet kan en dat het kabinet moet kiezen. Behalve dat dit rechtse verbond dus de minderheidscoalitie op scherp zet wordt ook duidelijker dat die brede steun steeds moeilijker wordt: in het pakket zitten eisen die Pro en Volt niet zullen steunen.

Maandag riep premier Jetten partijen nog op het belastingplan vooral op de inhoud te beoordelen en er geen andere dingen aan te verbinden. Met deze brief doen SGP, JA21, en BBB dit wel: ze benadrukken in hun brief hun zorgen over de plannen van het kabinet. Naast aanpassingen op het gebied van stikstof, asiel en medische ethiek willen ze ook flinke veranderingen in de lastenverhogingen.

"Nederland draait op mensen die werken, ondernemen en zorgen voor hun gezin", schrijven ze en mensen verdienen "een overheid die zorgt dat werken en ondernemen loont en verantwoordelijkheid nemen niet gestraft wordt".

Voorgestelde lastenverlichtingen van SGP, BBB en JA21

- Het schrappen van de 'vrijheidsbijdrage'.
- De belastingkloof tussen een- en tweeverdieners aanpakken.
- mkb-winstvrijstelling verhogen om ondernemers te ontlasten.
- De btw-verhoging op sierteelt schrappen.

Het schrappen van de lastenverzwaring voor defensie-uitgaven ligt met name voor het CDA gevoelig. De eisen van de SGP op het terrein van abortus en draagmoederschap zullen met name voor D66, de grootste regeringspartij, moeilijk verteerbaar zijn.

Over de eis dat gemeenten niet worden gedwongen om asielzoekers op te vangen, heeft asielminister Van den Brink (CDA) al meerdere malen gezegd hij dat niet op papier kan toezeggen omdat dat in strijd is met de Spreidingswet. Ook de forse aanpassingen van het stikstofpakket zullen op weerstand stuiten. Het voorstel is in strijd met afspraken waarvan het kabinet eerder zei dat die nodig zijn om vergunningen weer op gang te krijgen. En bij forse wijzigingen van de plannen zal Pro zijn steun intrekken.

De rechtse oppositiepartijen spreken zelf van een "constructief aanbod", waarmee het kabinet zijn plannen in de Tweede en Eerste Kamer verzekerd ziet van voldoende steun. Met een aanbod dat vooral aantrekkelijk zal zijn voor de VVD wordt de druk op het toch al verdeelde minderheidskabinet nog groter dan hij al was.

'Verder op normale snelheid': opnames wijzen op menselijke fout treinramp Spanje

2 weeks 5 days ago

Audiofragmenten die de krant El País in handen heeft, lijken erop te wijzen dat een menselijke fout een grote rol heeft gespeeld bij de Spaanse treinramp van gisteren. Er valt te horen hoe de verkeersleiding een hogesnelheidstrein toestemming geeft op volle snelheid verder te rijden, hoewel dat tegen het protocol is.

El País zette drie gesprekken van enkele minuten online tussen de treinverkeersleiding en de beide treinen die betrokken waren bij het ongeluk: twee waarin beide treinen toestemming krijgen de reis te hervatten na een storing en een waarin een machinist meldt door een storing nog niet te kunnen rijden. Enkele minuten later botste de achteropkomende trein op de stilstaande trein.

De problemen ontstonden rond 08.30 uur, toen station Urda getroffen werd door een storing. Kort daarna vindt het eerste contact plaats met de AVE-trein die van Madrid op weg is naar Sevilla. De machinist meldt dat hij tot stilstand is gekomen, maar krijgt van de verkeersleiding te horen dat hij mag doorrijden onder een alternatief veiligheidssysteem.

"Koppel de LZB-beveiliging los en weer vast. Hervat vervolgens de reis op normale snelheid onder bescherming van de BSL", zegt de treindienstleider. De machinist herhaalt de instructie nauwkeurig: "onder normale snelheid".

Zo ging het fout in Spanje:

Minister Puente van Transport noemde dat besluit gisteravond onbegrijpelijk. "Er wordt niet besloten om op aangepaste snelheid te rijden. Dat is een snelheid waarbij de machinist de trein nog kan stoppen als er een obstakel op het spoor is, maximaal 40 kilometer per uur."

Het spoor blijkt inderdaad niet vrij - dat krijgt de controlekamer enkele minuten later te horen. De Iryo-trein die enkele minuten voor de AVE was vertrokken van Madrid naar Sevilla, staat nog altijd stil op hetzelfde traject, meldt de machinist in een gesprek om 08.41 uur. "Ik sta stil bij het sein van Urda", meldt ze.

Ook zij krijgt de opdracht de reis op normale snelheid te vervolgen, maar om 08.48 uur komt ze weer in de lucht met de mededeling dat de trein nog altijd stilstaat. "De herstart van het LZB-systeem wordt niet toegestaan, dus ik sta nog steeds stil bij het sein."

De persoon met wie ze contact heeft, lijkt het verband tussen die drie gesprekken niet te leggen. "Begrepen", meldt hij alleen. "Nou ok, laat maar weten. We horen het wel als je problemen blijft houden." 5 minuten later knalt de AVE op hoge snelheid op de Iryo-trein.

Zoekactie gaat door

De Spaanse politie is begonnen met verklaringen af te nemen van iedereen die zich op dat moment in de ruimte van de verkeersleiding bevond.

De hele nacht is in de wrakstukken gezocht naar slachtoffers. Verlicht met bouwlampen werd er in het verwrongen staal gezocht met groot materieel.

Het is nog niet duidelijk of dat iets opgeleverd heeft:

Het dodental van het treinongeluk staat op 69, rond de 60 slachtoffers liggen gewond in het ziekenhuis. In de stilstaande trein zaten 147 mensen, in de AVE-trein 397. Het is niet duidelijk hoeveel inzittenden nog worden vermist.

Spanje heeft drie dagen van nationale rouw aangekondigd. Ook is gisteravond al op enkele plekken een minuut stilte gehouden voor de slachtoffers. Daarbij werd ook in meerdere steden het ov stilgezet.

Betoging

Bij het ministerie van Transport kwamen gisteravond enkele honderden mensen samen om het vertrek van minister Puente en premier Sánchez te eisen. Toen er met flessen en vuurwerk werd gegooid, werden ze door de politie met traangas verdreven. Niemand is gearresteerd.

Puente blijft erbij dat het Spaanse spoor veilig is: "Er zijn systemen, regels, protocollen. Fouten kunnen gebeuren, maar ik wil benadrukken dat onze spoorwegen net zo veilig zijn als in omliggende landen."

Wekdienst 29/10: Uitspraak jongerengeweld Beverwijk • Nieuw rentebesluit ECB

2 weeks 5 days ago

Goedemorgen! Vandaag doet de rechtbank in Haarlem uitspraak over de mishandeling van een 17-jarige jongen tijdens het jongerengeweld in de regio vorig jaar. En de Europese Centrale Bank maakt bekend of de rente wordt aangepast.

Eerst het weer: zonnige perioden en wolken wisselen elkaar af. Bij weinig wind stijgt het kwik naar 14 tot 16 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist:

De Amerikaanse president Trump wil dat Mary Peltola, een Democratische senaatskandidaat voor de staat Alaska, van de kieslijst wordt geschrapt. Volgens The New York Times probeert Peltola met een geworven 'spoilerkandidaat' bewust verwarring te zaaien bij de verkiezingen op 3 november.

Twee mannen op het stembiljet hebben zo goed als dezelfde naam. De zittende Republikeinse senator heet Dan S. Sullivan, Dan J. Sullivan doet mee als onafhankelijke kandidaat. Die laatste zal de verkiezingen naar alle waarschijnlijkheid niet winnen, maar hij kan wel belangrijke stemmen wegsnoepen bij zijn naamgenoot.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Zeven maanden geleden ontsnapte een capibara uit Marwell Zoo in het Engelse graafschap Hampshire, zonder een spoor achter te laten. Maar opgedoken camerabeelden tonen nu aan dat het dier het prima zonder verzorgers redt.

Sinds de verdwijning van Samba worden er regelmatig zoekacties uitgevoerd met behulp van drones die warmtebeelden detecteren, maar ook met speurhonden en cameravallen.

De afgelopen weken hebben medewerkers van Marwell extra wildcamera's geïnstalleerd, die aanvullend fotomateriaal van Samba hebben opgeleverd.

Fijne dag!

Noord-Korea vuurt ballistische raketten af richting zee

2 weeks 5 days ago

Noord-Korea heeft ongeveer tien ballistische raketten voor korte afstand afgevuurd richting de zee voor de oostkust, meldt de Zuid-Koreaanse legerleiding.

De raketten zijn rond 12.30 uur gelanceerd uit de buurt van de kustplaats Wonsan. Zeker een projectiel is neergekomen in de Japanse Zee, buiten Japanse wateren, bevestigt het Japanse persbureau Kyodo.

Noord-Korea heeft zeker tien keer eerder dit jaar wapentests uitgevoerd. Twee weken terug vuurde het ook meerdere ballistische raketten af richting de wateren ten oosten van het land. Zuid-Korea testte een paar dagen daarvoor een projectiel dat minstens vijf keer de geluidssnelheid kan halen en is ontworpen om raketafweersystemen te ontwijken.

Landmijnen en luidsprekers

De spanningen tussen Noord- en Zuid-Korea nemen toe. Vorige maand raakten drie Zuid-Koreaanse militairen gewond bij landmijnexplosies. Volgens dat land waren die door Noord-Korea ten zuiden van de demarcatielijn geplaatst, de grens in de gedemilitariseerde zone tussen beide landen. Pyongyang ontkent iedere betrokkenheid.

Vorige week meldde Kim Yo-jong, de zus van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, dat langs de hele grens luidsprekers klaarstaan voor psychologische oorlogsvoering. Eerder stonden die aan beide kanten van de demarcatielijn. Zuid-Korea liet K-pop-muziek en kritiek op het regime van Kim Jong-un horen, Noord-Korea antwoordde met het geluid van gongs en huilende dieren.

Vorig jaar werden de luidsprekers juist uitgezet om de spanningen tussen de landen te verminderen.

Activist en vakbondsleider Dolores Huerta (96) overleden, vrouw achter slogan Obama

2 weeks 5 days ago

De invloedrijke Amerikaanse vakbondsleider en feminist Dolores Huerta is woensdag in haar woning in Bakersfield, Californië, overleden aan de gevolgen van kanker. Ze werd 96 jaar oud.

Huerta stond bekend als een van de meest invloedrijke vakbondsleiders, iconen van de burgerrechtenbeweging en feministische activisten van het land. Haar Spaanstalige slogan was "Sí, se puede!", vrij vertaald "Ja, het kan!". Een symbool van haar overtuiging dat mensen die in actie komen, daadwerkelijk verandering kunnen bewerkstelligen. De zin werd later wereldberoemd dankzij de Engelstalige variant "Yes, we can" van Obama.

Ze ontving talloze onderscheidingen tijdens haar carrière, waaronder de Presidential Medal of Freedom. De toenmalige president Obama omschreef haar bij de uitreiking van deze hoogste Amerikaanse burgeronderscheiding in 2012 als een vasthoudende leider. Hij gaf ook aan blij te zijn dat hij haar slogan mocht gebruiken voor zijn verkiezingscampagne in 2008. "Ik ben blij dat ze me er zo makkelijk mee liet wegkomen, want met Dolores valt niet te spotten."

Leider van landarbeiders

Huerta werd in 1930 geboren als Dolores Clara Fernandez in Dawson, New Mexico. Haar vader was mijnwerker en vakbondsactivist die een zetel wist te bemachtigen in het parlement van de staat. Na de scheiding van haar ouders verhuisde haar moeder met haar en haar broers naar Californië.

Door haar vroege inzet voor burgerrechten kwam Huerta in contact met César Chávez. In 1962 richtten zij de National Farm Workers Association op, die later zou uitgroeien tot de United Farm Workers of America. Jarenlang was zij een van de belangrijkste leiders en onderhandelaars.

De doorbraak van Huerta en Chávez kwam toen ze Filipijnse plukkers mobiliseerden voor wat de vijf jaar durende 'Delano-druivenstaking' zou worden. Samen onderhandelden ze over collectieve arbeidsovereenkomsten en contracten met grote landbouwbedrijven. Ze dwongen baanbrekende zorgregelingen en secundaire arbeidsvoorwaarden af voor landarbeiders.

Dit jaar onthulde Huerta dat ze in de jaren zestig seksueel is misbruikt door Chávez. Hieruit kwamen twee kinderen voort die door anderen werden opgevoed. Ze had dit geheim zestig jaar lang voor zich gehouden, ook lang nadat haar misbruiker in 1993 overleed.

Na haar onthulling werd de naam van Chávez verwijderd van de feestdag die voorheen een bron van trots was voor de Spaanstalige gemeenschap in meerdere staten. Een bord bij het César Chávez Park in Denver werd bedekt met een zeildoek. Iemand plaatste er een handgemaakt bord overheen met de tekst "Dolores Huerta Park".

Erfenis van rechtvaardigheid

Ook toen ze al ruim negentig gepasseerd was nam Huerta nog deel aan protesten en moedigde ze activisten aan om zich te blijven uitspreken over thema's als racisme, armoede en vrouwen- en LGBTQ+-rechten.

"We willen onze kinderen een erfenis van rechtvaardigheid meegeven. Geen juwelen, bezittingen of geld, want daar gaan ze alleen maar over ruziën", zegt ze in de documentaire uit 2025. "Het belangrijkste is dus om hun de liefde voor rechtvaardigheid mee te geven; dat is volgens mij het mooiste geschenk dat we iemand kunnen nalaten."

Rechter Alvin Hellerstein (92) overleden, bekend van 9/11, Maduro en zwijggeld Trump

2 weeks 5 days ago

De Amerikaanse rechter Alvin Hellerstein is op 92-jarige leeftijd overleden. Als federale rechter in Manhattan was hij betrokken bij meerdere prestigieuze zaken, zoals de aanslagen van 11 september 2001, de zwijggeldaffaire van president Trump en recentelijk de aanklachten tegen de voormalige Venezolaanse president Maduro.

Hellerstein, geboren in New York en afgestudeerd aan de Columbia Law School, diende in het Judge Advocate General's Corps van het Amerikaanse leger en was werkzaam als procesadvocaat in Manhattan. In 1998 benoemde president Clinton hem tot federaal rechter.

Zaak-Maduro

Eerder deze maand zat Hellerstein nog een zitting voor waarin de aanklachten van marteling tegen Maduro en zijn echtgenote Cilia Flores werden behandeld. Tijdens een hoorzitting op 8 oktober moest Hellerstein vaak hoesten en had hij soms moeite met spreken. Hij zei tegen de advocaten: "Ik heb problemen met mijn stem. Zolang jullie me kunnen verstaan, ga ik door."

Hij was van plan om de rechtszaak tegen Maduro en Flores, die hij voor juni had gepland, zelf te leiden. De zaak-Maduro, en andere zaken die onder Hellerstein vielen, worden opnieuw toegewezen.

Eerder behandelde hij het leeuwendeel van de civiele rechtszaken over de aanslagen op het World Trade Center in 2001. Die tientallen zaken over onrechtmatige dood, letsel en materiële schade namen twee decennia in beslag. Volgens advocaten toonde Hellerstein veel medeleven met de slachtoffers en hun nabestaanden. Hij sprak urenlang met hen in zijn werkkamer en wees schikkingsvoorstellen af die hij als ontoereikend beschouwde.

Zwijggeld Trump

In augustus wees Hellerstein opnieuw een poging van Trump af om zijn veroordeling in de zaak rond zwijggeld ongedaan te maken. "Het betalen van zwijggeld aan een pornoactrice of het verhullen van een gênante kwestie valt niet onder presidentiële immuniteit", schreef hij, verwijzend naar de betaling van 130.000 dollar aan pornoactrice Stormy Daniels, die centraal staat in de zaak tegen Trump.

Een andere opmerkelijke zaak van Hellerstein was het proces tegen Charlie Javice, die vorig jaar een celstraf kreeg vanwege het voor 175 miljoen dollar oplichten van de bank JPMorgan Chase. In 2024 veroordeelde hij de hedgefondsoprichter Bill Hwang voor marktmanipulatie die banken miljarden dollars kostte.

Hellerstein overleed woensdagochtend in het bijzijn van zijn familie. De uitvaart is donderdag in een kapel in Manhattan.

Mogelijk flinke pensioenverhoging bij ABP en PME door gestegen dekkingsgraad

2 weeks 5 days ago

De pensioenfondsen ABP en PME staan er goed voor. De afgelopen maanden profiteerden zij van de gestegen rente, waardoor de dekkingsgraad van het ambtenarenfonds en het fonds voor de metaal- en techindustrie naar boven de 130 procent steeg. Dat betekent dat ze ruim voldoende geld in kas hebben om de pensioenen uit te keren.

Eerder dit jaar hadden het ABP, het PME en andere pensioenfondsen last van de oorlog in de Perzische Golf. Maar de stijgende rente lijkt hun sterke financiële positie overeind te houden. Zo steeg de dekkingsgraad van het ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland, de afgelopen maanden van 126,9 procent naar 132,2 procent. Die van het PME steeg van 127,7 procent naar 132,8 procent.

Het komt voor pensioengerechtigden goed uit, aangezien de overstap van deze pensioenfondsen naar het nieuwe stelsel dichtbij komt. Hoe hoger de dekkingsgraad is voor de overstap, hoe meer geld er te verdelen is.

Gestegen rente

"Op de financiële markten was het derde kwartaal opnieuw onrustig. De oorlog in het Midden-Oosten laaide op en de rente steeg fors door de almaar toenemende overheidsschulden in onder andere de Verenigde Staten en Frankrijk", zegt ABP-bestuursvoorzitter Harmen van Wijnen.

Een hogere rente is voor de pensioenfondsen gunstig omdat ze dan minder vermogen moeten hebben om alle afgesproken pensioenen uit te kunnen keren. "Daardoor zette in het derde kwartaal de stijging van de dekkingsgraad door", zegt Van Wijnen.

Wat is de dekkingsgraad?

De dekkingsgraad geeft aan of pensioenen nu en in de toekomst uitbetaald kunnen worden. 100 procent betekent dat voor elke euro aan pensioenverplichtingen ook een euro in kas is. Onder de 100 betekent een tekort en meer dan 100 wil zeggen dat er genoeg geld is.

Bij een te lage dekkingsgraad moet het pensioenfonds de uitkering verlagen. Als de dekkingsgraad hoog genoeg is, kunnen de pensioenuitkeringen verhoogd worden. Omdat het nieuwe pensioenstelsel een meer individuele opbouw kent, is voor fondsen die zijn 'ingevaren' de algemene dekkingsgraad een minder relevant cijfer.

PME en ABP schrijven dat de hoge dekkingsgraad hen een goede positie geeft voor de overgang naar de nieuwe pensioenregeling. Vlak voor de overgang kunnen de fondsen namelijk het extra vermogen uit de dekkingsgraad verdelen over hun deelnemers.

Daarin wordt berekend hoeveel ieder pensioen in totaal waard is en hoeveel geld er in de gezamenlijke buffer komt. "Als de economie en de rente geen grote schommelingen vertonen, kunnen onze pensioengerechtigde deelnemers rekenen op een verhoging van hun pensioen in 2027 met 12,6 procent", zegt Alae Laghrich, voorzitter uitvoerend bestuur van PME.

Hoeveel er te verdelen valt, hangt af van de dekkingsgraad op 31 december.

Nieuwe stelsel

ABP en PME stappen beide op 1 januari volgend jaar over naar het nieuwe pensioenstelsel.

In dat nieuwe stelsel hebben deelnemers individuele pensioenpotjes. Voor jongere deelnemers wordt met meer risico belegd. Dat kan verlies opleveren, maar ook hoge winsten. Hoe dichter een deelnemer bij de pensioensleeftijd komt, des te minder risicovol er wordt belegd.

Fondsen die al zijn overgestapt naar het nieuwe stelsel komen niet met de dekkingsgraden omdat die geen grote rol meer spelen nu deelnemers de individuele potjes hebben.

Eerder bleek dat ook de al overgestapte fondsen het goed doen. Dat was met name te danken aan de positieve rendementen op de aandelenmarkt. Door die positieve cijfers is de verwachting dat de pensioenen volgend jaar licht kunnen worden verhoogd.

El Salvador stuurt 2000 militairen naar Haïti na vermissing vier landgenoten

2 weeks 5 days ago

El Salvador gaat meer dan 2000 militairen naar Haïti sturen. Aanleiding is de vermissing van vier Salvadoraanse leden van een veiligheidsmissie, die tien dagen geleden aan de rand van hoofdstad Port-au-Prince in een hinderlaag liepen.

Veel is onduidelijk over de militaire operatie, die deze week door de Salvadoraanse president Nayib Bukele werd aangekondigd. Zo is onduidelijk hoelang de militairen zullen blijven, wie bevel voert over de operatie en of er nog meer Salvadoraanse militairen naar het door geweld verscheurde land gestuurd zullen worden.

Wat er precies met de vier Salvadoranen is gebeurd, blijft een mysterie. Hun pantservoertuig werd geraakt met explosieven toen ze op weg waren naar hun militaire basis, waarna het viertal wegrende van het brandende voertuig. Of ze worden vastgehouden door een bende is niet bekend. Eerder werd gemeld dat hun lichamen waren gevonden, maar dat was volgens Bukele niet het geval.

Bendes bestrijden

De vermissing van de vier Salvadoranen is een nieuwe deuk in het imago van de zogenoemde 'Gang Suppression Force' (GSF), waarvan het mandaat eind september door de VN-Veiligheidsraad werd verlengd tot maart 2027. De eenheid, in het leven geroepen om bendes te bestrijden, heeft sinds haar aankomst in april nog weinig kunnen uitrichten in Haïti.

Dat heeft onder meer te maken met de geringe grootte van de missie. Slechts zo'n 2000 militairen, afkomstig uit Tsjaad, Sri Lanka, Mongolië, Guatemala, Jamaica en dus El Salvador, vechten mee in de GSF. Oorspronkelijk zouden 5500 mensen meedoen, maar omdat de GSF geen officiële VN-vredesmacht is, is de missie afhankelijk van wat landen vrijwillig afstaan aan personeel en materieel. Tot op heden is dat veel te weinig.

Daar komt bij dat de tegenstand van de bendes in Haïti, die zeker 80 procent van het land in handen hebben, toeneemt. "Bendes zijn de GSF aan het uittesten", zei Jack Christofides, vertegenwoordiger van de eenheid, maandag tegen de Veiligheidsraad. In diezelfde vergadering zei de hoogste VN-vertegenwoordiger in Haïti dat de bendes hun tactieken steeds meer aanpassen.

Naast de GSF zijn ook particuliere militaire bedrijven actief in Haïti. Het prominentst is het bedrijf van Blackwater-oprichter Erik Prince, die een overeenkomst heeft met de Haïtiaanse regering en samenwerkt met de nationale politie. Zij zetten met name drones in tegen bendes, een methode die wordt bekritiseerd door mensenrechtenorganisaties vanwege het risico op burgerslachtoffers. Blackwater-huurlingen schoten in 2007 veertien Irakezen dood.

Uitgestelde verkiezingen

De Haïtiaanse regering besloot deze maand de presidents- en parlementsverkiezingen, die stonden gepland voor 13 december, voor onbepaalde tijd uit te stellen. Het zouden de eerste verkiezingen in het land sinds 2016 zijn, maar het is in Port-au-Prince en op het platteland te gevaarlijk om een veilige stembusgang te kunnen organiseren. Woensdag besloot de kiesraad dat 18 juli de nieuwe geplande datum voor de verkiezingen is.

Vooral op het platteland is het aantal aanvallen door bendes toegenomen. Zo kwamen eind augustus in het zuidoosten van Haïti zo'n vijftig mensen om het leven bij een aanval door een bende. Artsen Zonder Grenzen (AzG) waarschuwt deze week echter ook voor een toename van geweld in de dichtbevolkte wijken in Port-au-Prince.

De hulporganisatie meldt dat ze mobiele klinieken en de distributie van gezuiverd drinkwater in getroffen wijken heeft moeten stilleggen en dat lokale medewerkers zijn gedwongen hun huis te verlaten en elders onderdak te zoeken. Verder schrijft AzG dat de komst van extra internationale troepen mogelijk juist tot een verdere escalatie van geweld zal leiden, waardoor nog meer mensen op de vlucht zullen slaan.

Volgens de laatste cijfers van de VN zijn al 1,5 miljoen mensen ontheemd geraakt door het geweld in Haïti, dat in de afgelopen vijf jaar aan ruim 22.000 mensen het leven heeft gekost. Gewapende bendes terroriseren grote delen van het land, onder meer met ontvoeringen voor losgeld en seksueel geweld. Duizenden scholen zijn al jaren gesloten en op meerdere plekken zijn grootschalige uitbraken van cholera gemeld.

Dat ondanks de aanwezigheid van internationale veiligheidsmissies het bendegeweld juist toeneemt en zich lijkt te verspreiden, met voorlopig nog geen nieuwe verkiezingen in zicht, maakt de situatie in Haïti nog uitzichtlozer. Of 2000 Salvadoraanse militairen daar verandering in weten te brengen, blijft zeer de vraag.

Checked
1 hour 19 minutes ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed