NOS Nieuws - Algemeen

Lid van Italiaanse terreurgroep (74) ontsnapt met touw van balkon van vijf hoog

5 days 14 hours ago

De 74-jarige Leonardo Bertulazzi, voormalig lid van de Italiaanse terreurgroep Rode Brigades, is ontsnapt terwijl hij onder huisarrest stond. De man wist jarenlang uit handen van de autoriteiten te blijven, terwijl hem in Italië een celstraf van 27 jaar wachtte. Toen hij in Argentinië toch werd opgepakt en uitlevering naar Italië dreigde, besloot hij een ontsnapping op touw te zetten

Bertulazzi deed zijn enkelband af, knoeide hier vervolgens mee zodat de autoriteiten geen argwaan zouden krijgen en ging naar het balkon op de vijfde verdieping van het appartement in het centrum van Buenos Aires.

Daarna liet hij zich aan een touw met een klimgordel naar beneden zakken en klom hij over een metalen hek, schrijft de Argentijnse krant La Nación. Beelden van een bewakingscamera laten zien hoe hij op de stoep valt en even blijft liggen.

'Interpol stond al klaar'

Sindsdien ontbreekt elk spoor van de man die in augustus 2024 in Argentinië werd aangehouden. Een paar uur voor de ontsnapping werd zijn laatste beroep om zijn uitlevering tegen te houden afgewezen, schrijft de Italiaanse krant Corriere della Sera.

"Interpol stond al klaar om hem te arresteren en naar Italië te brengen", aldus de krant. Argentijnse media spreken van een filmwaardige ontsnapping.

De bij verstek veroordeelde Italiaan droeg een enkelband, maar wist die af te krijgen zonder dat het argwaan wekte. Hij wist het apparaat voor de gek te houden waardoor de enkelband alsnog een lichaamstemperatuur kon meten.

Pas toen het opviel dat de enkelband geen enkele vorm van beweging registreerde, werd poolshoogte genomen. Agenten troffen in het appartement wel een enkelband aan, maar de zeventiger was nergens te bekennen.

Rode Brigades

De 74-jarige Bertulazzi was lid van de Rode Brigades, een Italiaanse marxistische terreurgroep die in de jaren zeventig en tachtig actief was en achter meerdere ontvoeringen en moordaanslagen op prominenten zat.

Het bekendste voorbeeld is de ontvoering en moord op de voormalige Italiaanse premier Aldo Moro in 1978. Moro werd ontvoerd toen hij met de auto onderweg was naar het parlement. Meerdere lijfwachten van hem werden door de Rode Brigades gedood.

De premier werd ruim vijftig dagen vastgehouden in een appartement en daarna om het leven gebracht. Zijn lichaam werd gevonden in de kofferbak van een Renault die in het centrum van Rome geparkeerd stond.

Een jaar eerder, in 1977, ontvoerde de Genuese afdeling van de Rode Brigades scheepswerktuigkundige Pietro Costa, afkomstig uit een welgestelde familie. Costa kwam na maanden vrij toen er ruim 1,6 miljoen lire aan losgeld was betaald. Het geld werd gebruikt voor het appartement waar premier Moro een jaar later werd vastgehouden.

Status ingetrokken

Bertulazzi werd in 1977 bij verstek veroordeeld tot een gevangenisstraf van 27 jaar voor betrokkenheid bij de ontvoering van Costra en deelname aan een criminele organisatie.

De Italiaan kwam begin deze eeuw aan in Argentinië. In 2004 kreeg hij de vluchtelingenstatus waardoor hij niet kon worden uitgeleverd aan Italië.

In 2024 kwam daar verandering in, niet lang nadat Javier Milei, die bekendstaat om zijn harde migratiebeleid, als president was aangetreden. De vluchtelingenstatus van Bertulazzi werd ingetrokken en hij werd aangehouden.

De Argentijnse regering looft ongeveer een geldbedrag van 12.000 euro uit voor de tip die leidt tot de arrestatie van de voortvluchtige zeventiger.

Jongeren vieren tóch Elfde van de Elfde in Tilburg: 'We kennen onze grenzen'

5 days 15 hours ago

In de sprinter van Den Bosch naar Tilburg zit een groep meiden, verkleed als bijtjes en lieveheersbeestjes. Ze zijn onderweg naar de Elfde van de Elfde in Tilburg, de traditionele opening van het carnavalsseizoen. De meiden proppen zich met z'n allen in de wc in de trein. Als ze weer buitenkomen, is het tijd voor nieuwe alcoholhoudende drankjes.

Eén lieveheersbeestje hangt laveloos tegen een ander lieveheersbeestje aan. De meiden overleggen wat ze met dit lieveheersbeestje gaan doen, want het feest moet nog beginnen. Hoe ga je om met jongeren op het feestterrein?

Die vraag hing afgelopen maanden boven de Elfde van de Elfde in Tilburg. De gemeente wilde vrije toegang voor minderjarigen, omdat carnaval een feest voor iedereen is. Maar de horeca wilde minderjarigen op bepaalde momenten kunnen weigeren. Daarbij speelt mee dat ze vaak veel indrinken, zei Alex Boonmann eerder namens de Tilburgse horeca tegen de NOS.

'Gelijk sterk'

Na meerdere gesprekken spraken de gemeente, horeca en carnavalsstichting af dat iedereen die overlast veroorzaakt of merkbaar onder invloed is van alcohol of drugs geweigerd kan worden. Ook is het aantal NIX18-teams verhoogd, zij spreken minderjarigen aan die alcohol drinken. En op het feestterrein lopen zogenoemde buddy's rond die de beveiliging ondersteunen.

Beveiliger Joshua heeft al vaker gewerkt tijdens carnaval en de Elfde van de Elfde. Vandaag staat hij aan het begin van de Stadhuisstraat, waar het feest traditioneel om 11 over 11 begon.

Het alcoholgebruik onder 12 tot 16-jarigen is in de afgelopen twintig jaar gedaald. Maar de laatste jaren zijn zij wel steeds meer gaan 'bingedrinken', constateert het Trimbos Instituut. In de achttien jaar dat hij beveiliger is, is het alcoholgebruik onder jongeren veranderd, zegt ook Joshua. "En ze drinken vaak gelijk sterk."

Bij minderjarigen controleren Joshua en zijn collega's altijd de ID-kaart. Als ze niet te veel hebben gedronken, mogen ze naar binnen. Als dat wel het geval is, dan roept hij de politie erbij.

Het gebeurt ook weleens dat Joshua in discussie raakt met een ouder. "Met carnaval tolereren sommige ouders dat hun kinderen drinken." Maar zo'n discussie is snel klaar, zegt hij. "We wijzen ze dan op de huisregels."

Samen vieren

In de Stadhuisstraat staat Leandra (40) met haar zoons Tijs (12) en Pim (7). Ze is blij dat ze het feestterrein op mochten. "We moesten even kijken of het ging lukken, maar het is leuk dat we het nu samen kunnen vieren."

Op de Heuvel, het centrale plein in Tilburg, zijn Koen (17) en Nienke (17) met nog een paar vrienden op stap. Ze hebben thuis ingedronken, met toestemming van hun ouders. "Zolang het geen gekkigheid wordt", zegt Koen. "We gedragen ons wel", vult Nienke aan. "We kennen onze grenzen."

Ze hebben de discussie over minderjarigen op het feest meegekregen. "Ik snap het wel vanuit cafés, want als ze alcohol schenken aan minderjarigen krijgen ze een boete", zegt Koen. "Maar ja, ik vind het wel gewoon leuk."

Ook Job (15) en Matthijs (14) gaan vandaag Elf-Elf vieren. Ze zijn blij dat ze het feestterrein op mogen als ze zich gedragen. "Wij horen er ook gewoon bij", zegt Job. "En anders gaan mensen overal in de stad kloten."

Bij de EHBO-tent voor het stadhuis is het aan het begin van de middag nog erg rustig. Rond 16 uur wordt de eerste dronken jongere binnengebracht. "Hij had onderkoelingsverschijnselen", zegt EHBO'er Ad van Laarhoven. "We proberen zijn temperatuur omhoog te krijgen. Hij wordt even nagekeken en als het goed is, gaat hij met opa en oma naar huis."

Aan het einde van de middag wordt het drukker bij de EHBO-post. Drie aangeschoten tieners worden door iemand van de gemeente het stadhuis binnengebracht. Daar krijgen ze een glas water en het advies om naar huis te gaan.

Verder zijn de EHBO'ers vooral druk met andere incidenten. "We hebben een man en een vrouw behandeld die in elkaar waren geslagen", vertelt Van Laarhoven. "Verder mensen die met de fiets waren gevallen, iemand die was gestruikeld en iemand die was gevallen en toen met de hand in glas terecht was gekomen."

Toch is het nog wel te overzien, zegt Van Laarhoven. Ook beveiliger Joshua heeft alles onder controle. Hij heeft twee mensen moeten weigeren "omdat ze te dronken waren". "Maar dat waren meerderjarigen."

Ook horecaondernemer Boonmann zegt dat er nog geen "noemenswaardige incidenten" zijn geweest. "Maar Brabantse nachten zijn lang, dus we zullen met z'n allen waakzaam moeten blijven."

El Salvador bestookt vermoedelijk bendehoofdkwartier in Haïti, premier bedankt Bukele

5 days 17 hours ago

"We hebben onze belofte gehouden". Met die woorden kondigde de Salvadoraanse president Bukele aan het vermoedelijke hoofdkwartier van een van de grootste criminele bendes in Haïti te hebben verwoest.

Het zou gaan om het huis van Wilson Joseph, ook bekend als Lanmò San Jou, de leider van de 400 Mawozo-bende. "De meesten renden weg zonder ook maar terug te vechten," schrijft Bukele op X. "Wat een lafaards!".

Op beelden is te zien hoe helikopters het vuur openen op het complex. Terwijl zwarte rookpluimen boven de gebouwen opstijgen, is te zien hoe tientallen mensen wegrennen van de gebouwen.

Bukele, die niet vies is van enig mediaspektakel, deelde de video op sociale media. Het is een middel dat de autoritaire leider veelal aangrijpt om zijn eigen successen uit te vergroten.

Premier looft president

Twee dagen voor de aanval die zondag plaatsvond, maakte de Bukele zijn doel al duidelijk. "Geef ons het exacte adres, dan vernietigen we het", schreef hij op X. Joseph is niet gedood bij de aanval, die werd uitgevoerd in samenwerking met de Haïtiaanse politie. Over slachtoffers is niets bekendgemaakt.

De Haïtiaanse premier Alix Didier Fils-Aimé heeft vol lof gereageerd op de aanval in zijn land. "Petje af voor president Nayib Bukele", schrijft hij. "Voor uw steun en inzet in de nationale strijd tegen de bendes", aldus de premier.

Offensief opgevoerd

Met de aanval heeft Bukele zijn offensief in Haïti flink opgevoerd. Vorige maand stuurde El Salvador zeker 2000 militairen naar het land vanwege de vermissing van vier Salvadoraanse leden van een internationale veiligheidsmissie. De vier militairen liepen in een hinderlaag, maar wat er daarna met hen is gebeurd is nog altijd onduidelijk.

Eerst werd bericht dat hun lichamen waren gevonden, maar Bukele verklaarde al snel dat de resten niet van de militairen waren. Sindsdien publiceert Bukele aan de lopende band berichten over de militaire operatie in het Caribische land, voornamelijk in het Haïtiaans-Creools.

Zo deelde hij vorige week beelden van soldaten die al marcherend door de straten worden toegejuicht door burgers. "Het lijkt erop dat de bendes niet met ons willen vechten", schreef de president. Met de berichten lijkt Bukele zich te willen positioneren als de redder van het door geweld verscheurde land. Maar verdere informatie over hoelang de militairen in het land blijven of wie de troepen aanstuurt, blijft onduidelijk.

Brief aan VN-baas

De Salvadoraanse aanwezigheid in het land leidt daarom naast vraagtekens tot steeds meer kritiek. Zo ook door bendeleider Joseph, die vorige week in een interview met persbureau AP verklaarde grote zorgen te hebben over de troepen. Hij heeft een brief aan VN-baas António Guterres geschreven met het verzoek een delegatie te sturen voor dialoog en bemiddeling. Hij zou bereid zijn de wapens neer te leggen.

Ook zei hij een boodschap te hebben voor Bukele: "Gezien de wraakzuchtige opmerkingen, verwachtingen en bedreigingen van de heer Nayib Bukele, vrees ik dat deze situatie zal leiden tot een escalatie van geweld en een logica van represailles, waarvan het Haïtiaanse volk de eerste slachtoffers zullen zijn", aldus Joseph.

Daarnaast stelde hij dat de vier Salvadoraanse militairen dood zijn en dat ze zich in het territorium van een andere bende bevonden. Bewijs daarvoor bleef uit. Het antwoord van Bukele echter niet, die de woorden lijkt te beantwoorden met de aanval op het wooncomplex.

Aardverschuivingen en overstromingen in Portugal door Charles, vluchten geschrapt

5 days 17 hours ago

In het zuiden van Portugal en in de regio van Lissabon heeft storm Charles tot problemen geleid. Er is sprake van zware regenval en krachtige windstoten. De Portugese publieke omroep RTP meldt dat er honderden incidenten zijn gemeld, waaronder aardverschuivingen, overstromingen en omgewaaide bomen. Er zijn vooralsnog geen berichten van slachtoffers of vermisten.

Door de weersomstandigheden is ook het vliegverkeer ontregeld. De Portugese luchtvaartbeheerder ANA meldt dat er halverwege de dag landelijk al 360 vluchten waren geannuleerd. Het vliegveld van Lissabon werd het zwaarst getroffen: meer dan de helft van de aankomende en vertrekkende vluchten daar ging niet door.

Ook vluchten vanuit Nederland werden geschrapt. Op de website van Schiphol is te zien dat één vlucht naar Lissabon is geannuleerd en dat drie vluchten vanuit de Portugese hoofdstad naar Schiphol vervallen.

Voorafgaand aan de storm riep de Portugese regering op om waakzaam te zijn. Verschillende scholen, supermarkten en andere openbare voorzieningen werden uit voorzorg gesloten. Burgers werden opgeroepen om thuis te blijven als dat kon. Vanwege de storm werden er vanmiddag zes nationale wegen in de districten Setúbal, Portalegre en Guarda gedeeltelijk afgesloten.

Niet alleen op het Portugese vasteland, ook op het Portugese eiland Madeira worden incidenten gemeld gerelateerd aan de storm. Afgelopen nacht bereikte de storm daar al een hoogtepunt. Er werden windstoten tot 130 kilometer per uur gemeten.

De autoriteiten van Madeira meldden dat er vannacht 78 aardverschuivingen waren. Ook waren er 72 overstromingen en tientallen omgewaaide bomen. Een man werd gered nadat hij was meegesleurd door water, nadat een beek buiten zijn oevers was getreden.

Code oranje

Storm Charles valt ondanks de veroorzaakte problemen minder zwaar uit dan werd ingeschat. Voor vier districten waar code rood werd afgegeven, is de weerswaarschuwing teruggedraaid naar code oranje, meldt het Portugese persbureau Lusa.

Code oranje geldt nu voor de districten Leiria, Castelo Branco, Beja en Portalegre. De weerswaarschuwingen zijn tot middernacht van kracht.

Spanje

Storm Charles treft ook het zuidwesten van Spanje. In Piedralaves (in de westelijke provincie Ávila) werden zo'n 2200 inwoners uit voorzorg geëvacueerd. Op de Canarische Eilanden werden extreme windstoten gemeten, die hadden snelheden tot 148 kilometer per uur.

Wereldleiders eenstemmig bezorgd, maar conflicten drukken stempel op klimaattop

5 days 18 hours ago

Op de klimaattop in Turkije was het een komen en gaan van wereldleiders. Oproepen tot het nakomen van klimaatafspraken, de ramp in Nepal, weersextremen, El Niño en ook geopolitieke spanningen drukten een stempel op hun toespraken. In het geval van premier Jetten was het de nationale politiek die zijn inbreng op de top kleurde: hij bleef geheel weg uit Antalya vanwege de problemen die hij thuis heeft met het belastingplan.

Aan het begin van de grote internationale klimaattop togen traditiegetrouw staatshoofden, premiers en hoge afgevaardigden vanuit alle uithoeken van de wereld naar de conferentie om namens hun land te spreken. Grote afwezigen, naast Jetten, waren de Amerikaanse president Trump, de Indiase premier Modi en de Chinese president Xi, al stuurde die laatste wel een vertegenwoordiger.

Van de wereldleiders die wel gingen, trok de Braziliaanse president Lula veel bekijks. Zijn aanwezigheid is voor veel aanwezigen op de klimaattop een onuitgesproken opluchting. Twee weken geleden won hij de Braziliaanse presidentsverkiezingen van zijn tegenstander, de radicaal-rechtse Flavio Bolsonaro, die niets opheeft met klimaatbeleid. Lula, onder wie de klimaattop vorig jaar werd georganiseerd, des te meer.

Geopolitieke machtsstrijd

Al voordat veel andere wereldleiders het woord kregen, sprak hij zijn ergernis uit dat een aantal van de grootste uitstoters van broeikasgassen niet naar de top zijn gekomen. "Klimaatverandering is verdwenen uit de toespraken en de beleidsstukken van de wereldleiders", zei Lula. "We hebben het meer over wapens en handelstarieven, dan over de overlevingskansen van toekomstige generaties."

"Oorlog en inflatie staan vandaag bij ons op de stoep en daardoor wordt het steeds moeilijker om ons bezig te houden met de toekomstige klimaatcatastrofe", sprak Lula. "Maar de planeet kan niet worden overgelaten aan de grillen van geopolitieke machtsstrijd."

Gaza

Toch bleek het lastig om weg te blijven van dat soort geopolitieke spanningen, bleek al bij de toespraak van de president van het nieuwe gastland, Turkije. Erdogan besteedde een deel van zijn toespraak in het bijzonder aan de oorlog in Gaza, dat volgens de Turkse president het slachtoffer is van zowel genocide als ecocide. "Eeuwenoude olijfbomen zijn vernietigd, bodem en water zijn verontreinigd en steden zijn met de grond gelijk gemaakt."

Dit deel van de toespraak kon op applaus rekenen van een deel van de aanwezige leiders, al waren er ook bij die het zijspoor minder konden waarderen. Onder meer de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula Von der Leyen, klapte niet mee.

Iran

Maar ook Von der Leyen hield de geopolitiek niet buiten de deur. Ze sprak van een "zomer van de waarheid", verwijzend naar de vele hittegolven en ernstige droogte die Europa heeft meegemaakt, om gelijk daarna over te gaan op de Iranoorlog. De sluiting van de straat van Hormuz, zo bracht ze in herinnering, heeft de energieprijzen enorm opgestuwd.

President Pezeshkian van Iran sprak überhaupt over niets anders dan het conflict in zijn land, en haalde uit naar Israël en de Verenigde Staten. "Het milieu is het stille slachtoffer van oorlogen. De verwoestende impact zal blijven, lang nadat het conflict ten einde is gekomen." Vrede, zo zei hij, is een vereiste voor milieubescherming.

Zoals president Stubb van Finland het uitlegt: terwijl het 1,5-graaddoel aan een zijden draadje hangt, dreigt klimaatverandering onder te sneeuwen op de internationale agenda. "We kunnen de klimaatcrisis niet oplossen zonder multilateralisme", zei hij, doelend op de noodzaak om een groot probleem als klimaatverandering gezamenlijk aan te pakken.

Droogte en overstromingen

Die oproep vond vooral weerklank bij de armste landen, die hun zorgen uitspraken over droogte en overstromingen door klimaatverandering en El Niño. Vrijwel geen van hen stond lang stil bij geopolitiek. Zij eisten eerlijk klimaatbeleid en het nakomen van al gemaakte afspraken. "Voor het geval je het nog niet doorhad, het klimaat onderhandelt niet met de geopolitiek", vatte premier Mottley van Barbados hun standpunt samen.

Vrouw (58) overleden na instorten tuinmuur in Vlaardingen

5 days 18 hours ago

Een 58-jarige vrouw die vanochtend onder een ingestorte muur terechtkwam in Vlaardingen, is overleden. Dat heeft de politie aan de regionale omroep Rijnmond bevestigd.

De tuinmuur stortte vanochtend rond 09.00 uur in in een steeg in het centrum van Vlaardingen. Omstanders probeerden het slachtoffer vervolgens onder het puin vandaan te halen.

De brandweer wist haar uiteindelijk te bevrijden. Het slachtoffer werd gereanimeerd en naar het ziekenhuis gebracht, waar zij overleed aan haar verwondingen. Waardoor de muur is ingestort, is niet bekend. De politie heeft het voorval onderzocht en gaat uit van een noodlottig ongeval.

De muur stond op privéterrein langs een achtertuin en diende als een soort schutting. Omwonenden zeiden eerder tegen Rijnmond dat de muur al een beetje scheef stond. De vrouw had net haar fiets gepakt om te gaan sporten met een vriendin, toen het misging.

Hoogspanning in coalitie over belastingplan: 'Dit geeft krassen'

5 days 19 hours ago

De verhoudingen in de coalitie van D66, VVD en CDA staan onder hoogspanning na de deal van twee van de drie partijen met de linkse oppositiepartijen Pro en Volt.

Er is tot drie uur 's nachts onderhandeld tussen D66, CDA en Pro over een wijziging van het belastingplan, zonder dat de media hiervan op de hoogte waren.

Vanmorgen vroeg gingen de gesprekken verder en bleek een deal mogelijk over 1 miljard euro belastingverhoging voor vermogenden en 1 miljard euro verlaging voor gewone inkomens.

Pas toen de drie partijen eruit waren zijn VVD-leider Yesilgöz en VVD-fractievoorzitter Brekelmans geïnformeerd. "Nee, die waren niet blij toen ze dat hoorden", vertelt een van de betrokkenen.

VVD bij elkaar

Inmiddels zit de top van de VVD al uren bij elkaar om te beraden hoe nu verder. Vanavond staat er een breder overleg gepland. Kamerleden van D66 en CDA hebben geen idee hoe coalitiegenoot VVD gaat reageren. Ze hopen dat de VVD inziet dat dit voorstel best te dragen is, zeggen ze.

Tijdens de urenlange onderhandeling is er wel wat uit het oorspronkelijk plan van wat Pro een "miljonairsbelasting" noemt weggestreept. Maar het is de vraag of hiermee voor de VVD de scherpe kantjes er af zijn.

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen uit Den Haag in ons liveblog.

Ze hebben er een knoop van in hun maag, klinkt het bij CDA en D66. Het moest gebeuren om te voorkomen dat het belastingplan sneuvelt. Maar goed voor de verhouding is dit natuurlijk niet, realiseren zij zich.

"Dit geeft krassen", zegt een betrokkene. "Hoe het ook afloopt."

Vol spanning wachten D66 en CDA in hun fractiegangen af hoe hun eigen coalitiegenoot op de situatie gaat reageren. "Ze wisten bij de VVD dat er gesprekken liepen, maar ze hadden nooit gedacht dat het zou lukken om een deal te maken met Pro."

Ook spannend voor kabinet

Naast de fracties is de situatie ook spannend voor het kabinet. Daarin moet VVD-minister Heinen misschien samen met D66-staatsecretaris Eerenberg oordelen over de deal. Heinen als minister van Financiën en Eerenberg als staatssecretaris van belastingzaken.

Ook voor premier Jetten wordt het debat van morgen spannend, want hij kan veel vragen verwachten over de toekomst van zijn kabinet.

Het Kamerdebat over het belastingplan is morgen live te volgen bij de NOS op nos.nl, NPO 1 en op NPO Politiek en Nieuws. Op NPO Radio 1 zijn geregeld updates te horen.

Kogelwerende koffertjes en beveiligers op ski's: zo bescherm je de koning

5 days 19 hours ago

Hoe beveilig je een koning die graag toegankelijk wil zijn en zich tussen de mensen wil begeven? Op grote evenementen, maar ook tijdens werkbezoeken, zien we koning Willem-Alexander dicht bij het publiek. Onlangs zorgde het nog voor een schrikmoment toen een verward persoon op hem afstapte tijdens een werkbezoek in het Noord-Hollandse dorp Ursem.

"Je gaat een geaccepteerd risico aan", zegt expert persoonsbeveiliging Mark de West, die in het verleden ook leden van het Koninklijk Huis beschermde.

Hij vertelt in de NOS-podcast De Monarchie dat het grootste deel van de beveiliging onzichtbaar is. "Het meeste wat we zien, bijvoorbeeld bij evenementen op tv, is de laatste 10-20 procent van de beveiliging. Dat zijn de mannen en vrouwen in pak die om hen heen lopen. Mensen denken dat dat de persoonsbeveiliging is, maar het is veel breder."

In Ursem liep het met een sisser af. De koning ging zelf even in gesprek met de man, die daarna werd afgevoerd door de politie. "Daar kan je allerlei what if-scenario's tegenover zetten", zegt De West. "Niemand zal blij zijn dat hij zo dichtbij is gekomen, maar ik durf in zijn algemeenheid wel te zeggen: je staat niet zomaar binnen een meter van de koning zonder dat je al bent gezien. De beveiligers maken van tevoren een inschatting."

"Je kunt je voorstellen dat overal waar een te beveiligen persoon komt, veel mensen zijn die afwijkend gedrag kunnen vertonen. En als we elke keer meteen daarop ingrijpen, dan wordt een Koningsdag bijvoorbeeld ook een heel ander ritueel."

Meer weten?

Luister aflevering 5 van NOS-podcast De Monarchie via NPO Luister en alle andere podcastapps.

Hierin praat presentator Fleur Wallenburg uitgebreid met Mark de West over de beveiliging van het Koninklijk Huis en praat Koningshuisverslaggever Beau Heimensen je bij over de keuze van het aankomende staatsbezoek aan Qatar.

Er worden allerlei stappen gezet om het risico op een onveilige situatie te verkleinen. Honderd procent veiligheid op een groot evenement zoals Koningsdag kun je niet garanderen, vertelt De West, maar het risico aanzienlijk verkleinen is waar het om draait.

"Als beveiliging zijn we er om dit mogelijk te maken. Op Koningsdag zou het bijvoorbeeld opmerkelijk zijn om als een soort Paus in een wagentje te rijden. Dat zijn we in Nederland ook niet gewend." Om het toch mogelijk te maken is er beveiliging langs de route en worden er al weken van tevoren verkenningen gedaan.

'Spontaniteit kun je vergeten'

Los van de grote evenementen en werkbezoeken worden de tien leden van het Koninklijk Huis 24 uur per dag, zeven dagen per week beveiligd. "En 24/7 is ook echt 24/7", vertelt De West. De impact op iemands leven is heel erg groot. "Spontaniteit kun je grotendeels wel vergeten, dat is de praktijk. Dat beseffen veel mensen niet."

Er komt veel voorbereiding aan te pas. Zo worden alle locaties waar de Oranjes heengaan vooraf bekeken. "Welke aanrijdroutes zijn er, maar ook wat is het dichtstbijzijnde ziekenhuis?", vertelt De West. Hoe de beveiliging op de locatie zichtbaar is, hangt van het bezoek af. "Denk aan ADE, waar de koningin en de prinses gingen dansen. Zet je daar acht man in pak omheen dan is de sfeer snel weg, dan werkt dat niet."

Om op te gaan in de omgeving moet je als beveiliger soms nieuwe skills leren. Denk aan skiën. "Dan zeggen we niet: op de piste gaat u over uw eigen veiligheid. Dat inblenden is in de basis wat je probeert te doen."

Oekraïne en Rusland eens over gevangenenruil, maar doorbraak blijft uit

5 days 19 hours ago

Na de tweede dag van onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland over het beëindigen van de oorlog lijkt er geen doorbraak te zijn bereikt. Alleen over het uitwisselen van gevangenen lijkt overeenstemming te zijn.

De gesprekken begonnen gisteren in Abu Dhabi en werden geleid door de Verenigde Staten.

Vooraf waren de verwachtingen over het bereiken van concrete resultaten al niet erg hoog. Het is voor het eerst in negen maanden dat Rusland en Oekraïne op dit niveau met elkaar spraken.

Verder spreken

Veelzeggend is dat de onderhandelaars na afloop eerst hun eigen kanalen kozen om mededelingen te doen over de resultaten.

Voor de Russische televisie zei hoofdonderhandelaar Vladimir Medinski dat er meer wederzijds begrip is gekomen op sommige punten, zonder specifiek te worden. Daarmee zou vrede dichterbij zijn gekomen. Maar, zo voegde hij eraan toe: "Op dit moment hangt er veel af van alle betrokkenen bij het proces. Veel hangt af van Oekraïne, van de opstelling van de Verenigde Staten en van de vraag of Europa tot bezinning komt."

Over Europa zei de Oekraïense onderhandelaar Davyd Arachamia na afloop juist dat de gesprekken multilateraal moeten worden. Daarmee bedoelt hij dat Oekraïne vindt dat ook Europa aan tafel zou moeten aanschuiven. Arachamia voegde daaraan toe dat hij denkt dat er in Abu Dhabi een basis is gelegd om nog voor het einde van dit jaar tot een oplossing te komen. Daarbij zei hij niet hoe.

Vanuit Europa klinkt voorzichtig optimisme over de voorlopige resultaten. De Duitse regering gaat ervan uit dat Europa bij een volgende overlegronde direct vertegenwoordigd zal zijn. VS-onderhandelaar Kushner zei erover: "We moeten de Europeanen aan tafel hebben."

Volgens Duitsland is er met de VS voor een deel overeenstemming over een toekomstige "veiligheidsstructuur". Werkgroepen zouden nu deelaspecten moeten gaan uitwerken.

1000 tot 1500 krijgsgevangenen

Helemaal zonder concrete resultaten bleef deze onderhandelingsronde niet. Oekraïne en Rusland hebben afgesproken om weer krijgsgevangenen uit te wisselen. "Een van de positieve resultaten is dat we overeenstemming hebben bereikt over de grootste uitwisseling van gevangenen tot nu toe. Morgen ronden we de aantallen af", zei de Amerikaan Jared Kushner, die de gesprekken leidde.

De uitwisseling zou gaan om 1000 tot 1500 gevangenen aan beide kanten. De laatste grote uitwisseling van krijgsgevangenen was dit voorjaar. In mei wisselden beide landen elk 1000 gevangenen uit.

De Amerikaanse onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner zullen morgen in Moskou spreken met president Poetin. Daarna reizen ze door naar Dublin, waar ze de Oekraïense president Zelensky ontmoeten.

Terwijl beide landen met elkaar spraken, ging de oorlog onverminderd door. Beide landen vielen elkaar aan vanuit de lucht. Daarbij moesten Oekraïense energiecentrales het ontgelden. Oekraïne raakte een Russische raffinaderij.

EU wil verplichte knop om verslavende functies sociale media uit te zetten

5 days 20 hours ago

Eindeloos scrollen door je tijdlijn op sociale media. Of die online aanbieding waarbij de verkoper doet alsof er nog maar een paar tickets, kamers of producten over zijn. Steeds meer consumenten krijgen online te maken met oneerlijke of verslavende praktijken. De Europese Commissie wil dat aanpakken.

De Europese Commissie wil het voor gebruikers van sociale media makkelijker maken om los te komen van verslavende reeksen video's op de tijdlijn. Wie op TikTok, Instagram of Facebook eindeloos kijkt naar filmpjes die automatisch afspelen, kan de telefoon maar moeilijk loslaten. Het leidt tot verslaving en soms tot psychische problemen.

De Commissie wil nu dat er verplicht een knop komt waarmee je deze meest verslavende functies uitzet.

Consumenten zelf laten kiezen

De Commissie kiest niet voor een verbod op het verslavende ontwerp van sociale media, zoals de EU dat wel voor kinderen tot 15 jaar wil. Voor volwassenen is dat anders, apps houden de mogelijkheid om hun gebruikers eindeloos verslaafd te maken aan hun product.

Consumenten moeten zelf de keuze hebben, redeneert Eurocommissaris Virkkunnen: "Het is deels ook het businessmodel van die bedrijven, om hun diensten verslavend te maken. Veel gebruikers houden er ook van. Daarom maken we het transparant, en is het aan de gebruiker om te kiezen deze functies te houden of uit te zetten."

Europarlementariër Kim van Sparrentak van Pro noemt dit een verkeerde afweging: "Met dit voorstel maakt de Commissie een historische fout, voor zowel onze gezondheid als onze democratie. De Commissie kon ervoor kiezen om mensen te beschermen, maar ze hebben gekozen voor de techbro's. Ze zijn door de knieën gegaan en legitimeren hiermee de verslavende verdienmodellen van Big Tech."

CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers sluit zich bij deze kritiek aan: "Niet alleen kinderen, maar ook volwassenen worden online beïnvloed door misleidende en manipulatieve ontwerpkeuzes. Net als bij de EU KIDS Act vinden we dat de verantwoordelijkheid voor een eerlijke en veilige digitale omgeving bij de platforms zelf moet liggen, en niet bij de gebruiker."

Oneerlijke praktijken

Behalve een verplichte knop om verslavende functies uit te zetten, wil de Europese Commissie ook een einde maken aan oneerlijke marketingtrucs die online verkopers gebruiken om klanten geld uit de zak te kloppen. Zo moeten influencers, die betaald worden door bedrijven om hun producten aan te prijzen, dit ook duidelijk aangeven. Ook moet er een einde komen aan automatische verlenging van online abonnementen. Na een gratis proefperiode moeten bedrijven expliciet toestemming vragen voor verlenging van een abonnement.

De nieuwe regels zijn volgens de Commissie hard nodig om te zorgen dat de online-consument net zo goed beschermd wordt als de klant in de fysieke winkel. In de EU wordt zo'n 60 procent van de aankopen online gedaan. En dus moet de wetgeving zich daaraan aanpassen, zegt EU-Commissaris McGrath, verantwoordelijk voor consumentenbescherming. "Onze economie is veranderd. Onze regels moeten zorgen voor meer keuzevrijheid, meer controle, simpele regels en een streng toezicht daarop."

Volgens Europarlementariër Lenaers van het CDA is het hoog nodig dat er betere regels komen voor de online markt. "Consumenten moeten erop kunnen vertrouwen dat ze online een eerlijke keuze kunnen maken. Zonder manipulatie of misleiding. Een sterke digitale economie vereist niet alleen innovatie, maar ook vertrouwen, transparantie en eerlijkheid."

Zowel links als rechts in het Europees parlement vinden partijen dat de voorstellen van de commissie nog wel wat strenger kunnen. Ook de 27 EU-landen zullen nog moeten instemmen met de plannen. Daardoor zal het nog meer dan een jaar duren, voordat de nieuwe regels ook ingaan.

Onderzoekers slaan alarm om kritieke lekken in koelsystemen: 'Dit is ernstig'

5 days 20 hours ago

Koelsystemen in supermarkten, slagerijen en zelfs bloedbanken in heel Europa moeten zo snel mogelijk van internet worden losgekoppeld als ze worden aangestuurd met systemen van het Deense bedrijf Danfoss. Nederlandse beveiligingsonderzoekers roepen bedrijven daartoe op.

Danfoss kwam begin deze maand in opspraak toen door heel Europa koelsystemen werden gehackt en gesaboteerd. Het ging om bedrijven die nog oudere koelsystemen of oudere versies van de software gebruikten. De aanvallers verhoogden de temperatuur waardoor de voorraad van bijvoorbeeld supermarkten bedierf.

De onderzoekers van beveiligingsbedrijf Midnight Blue, dat gespecialiseerd is in onderzoek naar apparaten met een ingebouwde computer, vonden echter ook problemen in nieuwere versies van de software. Ook apparaten die de allernieuwste software van Danfoss draaien, zijn dus getroffen.

"Op een schaal van 1 tot 10 ga ik richting 10 ", zegt Carlo Meijer van Midnight Blue. "Dit is heel ernstig. Binnen een uur vond ik meerdere ernstige problemen, dat maak ik niet vaak mee." Het is onder meer mogelijk om volledige toegang tot het apparaat te krijgen en dus ook bijvoorbeeld de temperatuur te verhogen. Ook zouden de apparaten kunnen worden gesaboteerd, waardoor ze permanent onbruikbaar worden.

De onderzoekers hebben Danfoss vertrouwelijk ingelicht over de problemen om het bedrijf de tijd te geven die problemen op te lossen. Daarom geven ze nog geen details over de gevonden problemen. "Maar we willen het wel alvast naar buiten brengen, omdat mensen maatregelen moeten nemen", aldus Meijer.

In een reactie laat Danfoss weten dat er later vandaag een software-update uitkomt om twee problemen te verhelpen, al is niet duidelijk of dat om de problemen gaat die de Nederlandse onderzoekers hebben gevonden. Het bedrijf ging niet inhoudelijk in op vragen van de NOS over de nieuwe problemen.

Inherent gebrekkig

Updaten naar de nieuwste versie is echter niet genoeg, zeggen de Nederlandse onderzoekers: daarvoor is de kwaliteit van de software simpelweg te slecht. De programmeercode is zo "inherent gebrekkig" dat updates installeren maar weinig veiligheidswinst oplevert. Basale voorzorgsmaatregelen ontbreken, schrijven ze.

Gebruikers moeten er zo snel mogelijk voor zorgen dat de apparaten niet rechtstreeks aan internet hangen, omdat de kans anders "zeer aanzienlijk" is dat kwaadwillenden er weer toegang toe krijgen. "In dit geval is het niet genoeg om af te wachten tot er updates komen van de leverancier."

Kleinere bedrijven

In Nederland zijn vooral kleinere bedrijven getroffen door de eerdere Danfoss-hacks, geeft ook de leverancier zelf aan. In andere landen waren de problemen groter: vooral in Frankrijk, waar duizenden systemen werden getroffen.

De koelsystemen zijn op internet aangesloten zodat de installateur kan meekijken als er problemen zijn. "Installateurs dwingen dit soms ook af", zegt Meijer.

Dat kan overigens op een veilige manier, maar in de praktijk gebeurt dat dus lang niet altijd. "Omdat het makkelijker is om ze rechtstreeks op internet aan te sluiten", denkt Meijer. De keerzijde is dus dat ook kwaadwillenden er bij problemen makkelijk bij kunnen.

Podcast De Dag: Tarwekamp-slachtoffers en nabestaanden aan het woord

5 days 21 hours ago

Slachtoffers en nabestaanden van de explosie aan de Tarwekamp in Den Haag kwamen de afgelopen dagen aan het woord in de rechtszaal. Ze maken gebruik van hun spreekrecht om de verdachten te laten weten hoe diep de littekens zijn en de pijn is die ze elke dag voelen. Bij de Tarwekamp-explosie kwamen zes mensen om het leven. In het midden van het appartementencomplex is nog steeds een gapend gat te zien.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Rechtbankverslaggever Mattijs van de Wiel was in de rechtszaal gisteren en vertelt in podcast De Dag hoe diep de gevoelens van onveiligheid zijn bij de sprekers. 30 mensen vertelden over hoe de explosie hen dagelijks bezighoudt, onder wie de eigenaresse van de bruidsmodezaak waar de explosie op gericht was. Zij deed voor het eerst haar verhaal. Wat betekent dat spreekrecht voor hen? En hebben deze verhalen invloed op de straf?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

Eigenares bruidsmodezaak en doelwit Tarwekamp tegen verdachten: 'Schaam jullie'

5 days 21 hours ago

In hun moedertaal richtte de eigenares van de bruidsmodezaak zich tot de mannen die worden verdacht van de explosie op de Tarwekamp. "Schaam jullie, schaam jullie diep", zei de vrouw in haar vooraf opgenomen verklaring op de vierde zittingsdag van de strafzaak.

Haar ex-vriend is hoofdverdachte in de zaak waarin vier mannen worden verdacht van het veroorzaken van de explosie in december 2024, waarbij zes mensen om het leven kwamen. Kort voor de aanslag had ze de relatie met Moshtag B. verbroken. Hij voelde zich in zijn eer aangetast en "wilde haar dat betaald zetten".

Een voor een sprak de eigenares van de bruidsmodewinkel de verdachten aan op hun daden. "Als jij vertelt dat je niet meer wilde meedoen met de explosie, omdat je het bedrag dat je betaald zou krijgen te laag vond, dat doet mij pijn", zei ze tegen Adil A., die van minder zware feiten wordt verdacht omdat hij zich tijdens het plannen van de aanslag had teruggetrokken. "Je trok je terug omdat je het te weinig geld vond, niet omdat je gewetenswroeging kreeg."

Vervolgens richtte ze zich tot de neven Mourad B. en Ilias B., die de explosie in de winkel hebben veroorzaakt. "Ik kan me niet voorstellen dat geld de motivatie was om hieraan mee te doen", zei ze. "Ik wil dat je beseft hoeveel verdriet je hebt veroorzaakt."

Tot slot sprak ze Moshtag B. aan, haar ex-vriend, die de anderen zou hebben ingehuurd. "Vanaf het begin heb je over alles gelogen. Was dit het waard, ben je tevreden met de uitkomst?" Ze noemt het beschamend dat hij een aanslag heeft gepleegd omdat een meisje het met hem heeft uitgemaakt en herinnert hem eraan dat hij haar troostte na de aanslag. "Jij ving me op en deed alsof je rouwde. Het is te ziek voor woorden."

Ze heeft veel last van de explosie en de nasleep ervan. Zo woont ze op een geheim adres en is zwaar depressief. Anderen, en ook zijzelf, verweten haar dat ze de oorzaak van de aanslag was. Ze is dankbaar dat zij nu ook als slachtoffer wordt gezien. Maar ze benadrukte dat degenen die omkwamen en gewond raakten of naasten hebben verloren de grootste slachtoffers zijn.

De Chinese jongen wiens ouders en zus bij de explosie zijn omgekomen, zegt dat hij zijn familie heel erg mist. In een videoboodschap die vooraf was opgenomen, vertelt hij dat hij veel verdriet heeft van het verlies. "Vaak huil ik in een hoekje van mijn kamer."

Het jongetje was 8 jaar toen de aanslag op 7 december 2024 plaatsvond. Sinds de dood van zijn 41-jarige moeder, vader (45) en zus van 17 woont hij bij zijn tante. "Hoe goed zij ook voor me zorgt, het kan mijn eigen thuis en gezin nooit vervangen." De vier verdachten van de aanslag kan hij niet vergeven. "Ik kan nooit accepteren dat slechte mensen het onschuldige leven van mijn papa, mama en zus hebben weggenomen."

Ook andere familieleden van het Chinese gezin maakten gebruik van hun spreekrecht, via een tolk of anderen die Nederlands spreken. Zo vertelde de moeder van de omgekomen vader van het uit China afkomstige gezin dat zij sinds de aanslag dag en nacht gekweld wordt door verdriet. Vooral de gevolgen voor haar nu 10-jarige kleinzoon zijn groot. "Hij zag de totale verwoesting van zijn gezin en heeft voor de rest van zijn leven een onherstelbaar psychisch trauma."

Gedupeerden eisen bijna 10 miljoen euro

De rechtbank heeft van onder meer personen, bedrijven en de gemeente Den Haag in totaal 68 vorderingen tot schadevergoedingen ontvangen. In totaal wordt er een bedrag van bijna 10 miljoen euro geëist.

Het gaat om 7,5 miljoen euro aan materiële kosten zoals medische kosten of misgelopen inkomsten van ondernemers. 2,3 miljoen euro wordt geëist voor immateriële schade, zoals bijvoorbeeld de emotionele schok die is ontstaan door het overlijden van een naaste.

In totaal kwamen vandaag vijftien mensen aan het woord. Een vrouw die een atelier had in het pand zei dat ze zich afvraagt hoe de Afghaanse hoofdverdachte Moshtag B. kan handelen "op een manier die sterk doet denken aan de Taliban", de islamitische fundamentalisten die in Afghanistan aan de macht zijn.

Zowel de familie van de omgekomen Chinese slachtoffers als andere bewoners van het pand vroegen de rechtbank om passende straffen op te leggen. "We willen dat de verantwoordelijken ter verantwoording worden geroepen."

Jongeren nemen heft in eigen handen: met eigen trekkers werken aan toekomstig huis

5 days 22 hours ago

Een groep toekomstige bewoners van nieuwbouwhuizen in Creil, in Flevoland, voert zelf de voorbereidende grondwerkzaamheden uit op het land. Daarmee besparen zij duizenden euro's.

Aan de Kiekendiefstraat in het Flevolandse dorp worden zeven rijtjeshuizen gebouwd. Ze zijn voornamelijk gekocht door jongeren, schrijft Omroep Flevoland. Normaal wordt de grond voor de start van de bouw klaargemaakt door de aannemer, maar nu hebben aanstaande bewoners zelf de handen ineengeslagen.

De ene buurman heeft een grote kraan, de andere een trekker en weer een ander een kieper. Die landbouwmachines gebruiken ze normaliter om aardappelen en uien van het land te halen, maar nu besparen ze er flink wat geld mee voor hun nieuwe huis. In totaal scheelt het de zeven nieuwe huishoudens ruim 11.000 euro.

"We zitten op onze eigen kraan, en alle jongens die hier komen wonen hebben een trekker geregeld", zegt nieuwe bewoner Jan-Hendrik Geschiere. "We hebben met het bouwbedrijf geregeld dat wij mooi het grondwerk doen. Dus we zijn lekker met zijn allen aan de gang."

Zelf ontwikkelen

De woningen aan de Kiekendiefstraat worden gebouwd via het Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). Dat betekent dat een groep particulieren zelf een woning ontwikkelt, zonder tussenkomst van een projectontwikkelaar. Bewoners kiezen dan bijvoorbeeld zelf de architect en een aannemer.

"Je gaat de boer op en bepaalt zelf de verhouding tussen prijs en kwaliteit", zegt projectbegeleider Wina Tiesinga. Daarmee kun je flink geld besparen, benadrukt ze. "Je haalt er een aantal lagen tussenuit."

Vrijdag moeten de grondwerkzaamheden voltooid zijn en kan de bouw echt beginnen. Over een jaar moeten de huizen klaar zijn.

Verschillende ouders van de bewoners zijn ook bij de werkzaamheden aanwezig. Ze zorgen voor saucijzenbroodjes, koffie en koeken, zag de regionale omroep.

Landelijke staking in Spanje legt delen van het land plat

5 days 22 hours ago

Een aangepaste dienstregeling voor het openbaar vervoer, dichte tankstations en scholen met een minimaal aantal docenten voor de klas. Er zullen weinig Spanjaarden zijn die vandaag niets van de algemene staking meekrijgen.

Een staking die in de zomer al werd aangekondigd, na de uithuiszetting van de 87-jarige Maricarmen. Met de woningcrisis als belangrijkste inzet is het de eerste algemene staking in veertien jaar.

Afgelopen maand nam de regering al maatregelen rond het thema, maar dat was voor de vakbonden niet genoeg. Het gonsde toen al een tijdje op Sol, het Madrileense plein waar afgelopen maand honderden mensen kampeerden uit protest tegen de woningcrisis.

Maar de dag na de aankondiging van de vervroegde verkiezingen maakten de vakbonden de datum van de algemene staking bekend. De vakbonden zagen een momentum om de aandacht voor het thema vast te houden.

Salarissen, huisvesting en prijzen

Met het motto 'salarissen, huisvesting en prijzen' hebben ze Spanjaarden opgeroepen om vandaag niet te gaan werken. De algemene staking van 24 uur begon om middernacht, met wegblokkades en de invoering van een beperkte dienstregeling in het openbaar vervoer. Terwijl de staking begon als protest tegen de woningcrisis, gaat het de vakbonden om veel meer dan dat.

Op la Plaza de Cibeles in Madrid komen overdag de twee grootse vakbonden al samen. Het regent hard, maar toch zijn veel mensen komen opdagen. Zorgmedewerkers, openbaarvervoerpersoneel en zelfs de strandwacht. Een groep brandweermannen staat er met een grote banner. Ze zijn niet tevreden met de arbeidsomstandigheden die de gemeente hun biedt.

Maar ze staan er niet alleen daarvoor. "Het belangrijkste is dat er sociale rechtvaardigheid is, dat er fatsoenlijke lonen zijn, dat mensen recht hebben op toegang tot fatsoenlijke huisvesting", zegt brandweerman José. "En dat niet al het geld gaat naar degenen aan de top. Rijkdom moet verdeeld worden", vindt hij.

In opdracht van de Spaanse media El País en Cadena SER ondervroeg onderzoeksbureau 40dB Spanjaarden over hun steun voor de staking. Volgens de resultaten staat 46 procent van de mensen achter de staking en 49 procent niet. Niet al die mensen willen of kunnen het werk neerleggen. Volgens hetzelfde onderzoek zou ongeveer 23 procent dat wel willen of kunnen. Maar dat percentage zal erg verschillen tussen sectoren en regio's.

De politie trad hard op tegen de demonstranten in Madrid:

In een cafeetje om de hoek zitten de vriendinnen Alice en Maddelena, toeristen uit Italië. Vanochtend stonden ze voor een gesloten deur bij het Reina Sofía-museum. "Er stond een lange rij en we hadden geen idee waarom de deur niet open ging. Toen vertelden de mensen ons daar dat er gestaakt wordt", vertellen de vriendinnen.

Boos zijn ze niet. "Wij zijn lekker op vakantie en hebben niks te klagen", lacht Maddelena. Ze begrijpen dat mensen willen protesteren. "Je ziet het in heel Europa. Mensen zijn gefrustreerd over hun levensonderhoud en gaan de straten op. Ook in Italië kennen we deze problemen."

In de meeste grote steden rijden treinen, metro's en bussen volgens een aangepaste dienstregeling. Dat betekent in Madrid bijvoorbeeld dat tijdens de spits ongeveer 80 procent van de metro's rijdt. Buiten de spits zal de helft van de metro's rijden. Voor de stadsbussen gelden andere percentages.

Gevolgen voelbaar

Op veel scholen zijn minder leerkrachten aanwezig, waardoor het onderwijs maar gedeeltelijk doorgaat. Een deel van de benzinestations is dicht en markten verwachten minder bevoorrading te krijgen. Zelfs in gezondheidscentra en ziekenhuizen wordt gestaakt.

Op veel plekken wordt volgens een weekend- of vakantieregeling gewerkt. De regionale televisiezender Canal Sur zond vanochtend geen journaal uit. Om 8.30 uur, toen de uitzending zou beginnen, kregen de kijkers een zwart scherm te zien met daarop de woorden: 'Er wordt niet uitgezonden als gevolg van de algemene staking.'

De twee grote politieke partijen hebben ieder op hun eigen manier op de staking gereageerd. De socialistische partij heeft zijn steun aan de staking uitgesproken. In tegenstelling tot de rechts-conservatieve Partido Popular. Die beschuldigt de vakbonden UGT en CCOO van een politieke staking. Zij zouden de belangen van links willen dienen en zo de geloofwaardigheid van de vakbonden ondermijnen.

Mogelijke ongeregeldheden

In bijna alle grote steden zijn voor vanavond grote demonstraties gepland. In Catalonië worden 9000 agenten ingezet, 3000 meer dan op een reguliere dag. De inlichtingendienst van de Catalaanse politie heeft het risico op ongeregeldheden tijdens de demonstraties als maximaal ingeschat. Vooral na afloop van de demonstratie in Barcelona wordt rekening gehouden met ongeregeldheden. Op andere plekken worden geen grote ongeregeldheden verwacht.

D66 en CDA sluiten deal met Pro en Volt rond belastingplan, nog geen reactie VVD

5 days 22 hours ago

Coalitiepartijen D66 en CDA hebben een deal gesloten met oppositiepartijen Pro en Volt over een belastingverhoging voor vermogenden en een belastingverlaging op loon. Dat is gebeurd zonder instemming van coalitiegenoot VVD.

"Dit is een doorbraak", zegt Pro-leider Klaver. "De afgelopen dagen hebben wij in goed overleg gezocht naar een compromis om Nederland eerlijker te maken. Als dit voorstel wordt aangenomen krijgt Nederland een miljonairsbelasting."

Het wachten is nu op een oordeel van de VVD. De VVD heeft zich steeds verzet tegen het verhogen van de belasting op vermogen omdat de partij dit slecht vindt voor de economie en het ondernemersklimaat.

Miljonairsbelasting

De deal gaat om een aangepaste versie van wat Pro en Volt de "miljonairsbelasting" noemen. Het is een aanpassing van het Belastingplan 2027 van het kabinet. In de versie waar nu de deal over is gesloten, wordt er 1 miljard meer belast bij vermogenden en gaat er eenzelfde bedrag af van de inkomensbelasting. Dat was 1,5 miljard.

De financiële onderbouwing is ook veranderd. Hij is nu gebaseerd op een verhoging van de vermogensbelasting in box 3, de "aanpak" van papieren schenkingen, een verhoging van de erf- en schenkbelasting en een "taakstelling" voor de aanpak van financiële constructies om belasting te ontwijken.

Het ziet ernaar uit dat een meerderheid in de Tweede Kamer deze aanpassing kan steunen. Maar of dit de coalitie uit de impasse haalt, en of hiermee het belastingplan als geheel in zowel de Tweede als Eerste Kamer een meerderheid haalt is nog niet duidelijk.

Grote bezwaren

Zo heeft de VVD in het debat over het belastingplan grote bezwaren geuit tegen het oorspronkelijke voorstel van Pro. Volgens de VVD gaat het in tegen de coalitieafspraken en tegen de financiële onderbouwing van de aanpassing van box 3.

De VVD noemde het "ondenkbaar dat dit voorstel in deze vorm door een van de coalitiepartijen zal worden gesteund".

Pro wilde in het oorspronkelijke voorstel onder meer de toptarieven in box 2 en box 3 verhogen; met het geld dat daardoor binnenkomt, zouden werkenden meer algemene heffingskorting krijgen. Het ging toen in totaal om een verschuiving van 1,5 miljard euro.

Het gewijzigde plan heeft een andere financiële onderbouwing maar die is nog niet met de VVD besproken. "Wij hebben met D66 en CDA gesproken. Of de VVD het steunt moet u aan de VVD vragen", zegt Klaver.

Stemmingen

Morgen staan de stemmingen over het belastingplan en alle voorgestelde wijzigingen gepland. Ze worden verwacht na een ingelast debat met premier Jetten over de situatie. Jetten gaat om die reden niet naar een EU-overleg in Dublin.

Het is in principe mogelijk dat de coalitie van D66, VVD en CDA wel voor het belastingplan stemt, maar dat de VVD tegen de wijziging van Pro stemt. De partijen hebben afgesproken dat ze elkaar in het uiterste geval mogen loslaten bij de stemmingen.

Politieke discussie gaat over fractie van de te innen belastinginkomsten

Met het Belastingplan 2027 int de rijksoverheid geld bij burgers en bedrijven. Daar worden vervolgens uitgaven mee betaald voor burgers en bedrijven zoals zorg, sociale zekerheid, wegen, openbaar vervoer en scholen. Het merendeel van de belastingen ligt vast, omdat de meeste politieke partijen het daarmee eens zijn.

Het rijk kan in 2027 naar verwachting 480 miljard euro aan belastingen innen. Voor het grootste deel gaat het om loon- en inkomensbelasting, omzetbelasting (btw), zorgpremies, vennootschapsbelasting, AOW-premies en premies werknemersverzekeringen zoals WW, WIA en ziektewet.

De politieke discussie gaat over relatief kleine verschuivingen en wijzigingen, die wel heel principieel kunnen zijn. Zo kan het dat een plan dat maar om 1,5 miljard van de 480 miljard euro gaat, zoals de 'miljonairsbelasting' van Pro, toch tot politieke discussie leidt.

Vermiste baby levend gevonden in hondenkooi die was begraven in bos VS

5 days 23 hours ago

In de Amerikaanse staat South Carolina hebben agenten een vermiste baby gevonden. Het kindje van elf maanden zat in een hondenkooi die in een handdoek was gewikkeld. Koah Sharpe, zoals het kindje heet, was nog in leven.

Volgens de lokale sheriff heeft de baby waarschijnlijk een volledige dag in die toestand doorgebracht. De vader is opgepakt.

Koah raakte maandag vermist, nadat de moeder hem met zijn vader had achtergelaten. Later zou een oppas het overnemen maar die trof niemand aan, waarna alarm werd geslagen.

Er werd vervolgens een grote zoektocht op touw gezet. Ruim honderd agenten en anderen hebben gezocht naar Koah.

Het kind werd uiteindelijk dinsdagmiddag lokale tijd gevonden, nadat agenten bij het huis van de vader van de verdachte hadden gezien dat op een plek aarde was weggehaald. Nadat ze begonnen met graven hoorden ze de baby huilen.

Inbraak

Koah is opgenomen in het ziekenhuis. Het is onduidelijk hoe het met hem gaat. De sheriff sprak de hoop uit dat het kindje volledig zal herstellen.

De vader van het jongetje werd op de dag van de vermissing in de avond opgepakt. Hij zou bezig geweest zijn met een inbraak en verzette zich tegen zijn arrestatie. De man is vooralsnog nog niet aangeklaagd voor het ontvoeren van Koah of van het begraven van het kind, maar aanklagers zijn nog volop bezig met de zaak.

OM vermoedt dat verdachte zorgmedewerker nog meer slachtoffers heeft gemaakt

5 days 23 hours ago

De 26-jarige zorgmedewerker die vastzit op verdenking van betrokkenheid bij de dood van twee patiënten in een woonzorgcentrum in Oirschot, heeft volgens het Openbaar Ministerie (OM) waarschijnlijk meer slachtoffers gemaakt. Jelle D. ontkent dat hij iets te maken heeft met de dood van de patiënten.

D. was een verpleegkundige bij het woonzorgcentrum Sint Joris van Joris Zorg. Hij werd afgelopen zomer gearresteerd na de niet-natuurlijke dood van een van de bewoners van het centrum. Het OM begon een onderzoek, waaruit een tweede sterfgeval naar voren kwam. De 26-jarige man wordt ook verdacht van betrokkenheid bij de dood van deze persoon.

De twee bovengenoemde overlijdens vonden plaats op 15 en 19 augustus, maar in de weken daarvoor zijn ook meerdere bewoners overleden. Het OM noemt dit "zeer verdacht". Jelle D. was de enige medewerker die iedere keer aan het werk was wanneer iemand overleed, hoorde Omroep Brabant tijdens de eerste openbare zitting.

Overdosis insuline

De twee bewoners die op 15 en 19 augustus overleden waren volgens het OM twee mannen met vergevorderde dementie. In hun lichamen werden prikgaatjes gevonden van injecties met insuline. Bij beide overledenen werden ook hoge concentraties van insuline gemeten. Beide mannen hadden geen suikerziekte.

Volgens het OM kregen de mannen door de verdachte een overdosis insuline toegediend die hen fataal werd.

Op beelden is volgens justitie te zien dat D. op de avond van 14 augustus de kamer binnenkwam van de man die op 15 augustus overleed. Dat gebeurde nadat de bewoner naar bed was gebracht en personeel de kamer dus niet meer binnen hoefde te komen.

Op de beelden is te zien dat D. zich tot drie keer toe over de man buigt en de deken opzij legt. Van de andere overleden man zijn een paar dagen later vergelijkbare beelden gevonden, zegt het OM.

Tunnelvisie

D. vindt dat het OM in een tunnelvisie zit. Volgens hem was hij niet de laatste die bij de mannen was geweest op de betreffende avonden. "Er wordt iets in mijn schoenen geschoven wat ik niet heb gedaan", zei hij. "Er is geen bewijs en over een half jaar nog niet. Ik smeek u om mij vrij te laten tot de inhoudelijke behandeling."

D. was enkele jaren geleden te zien in het SBS-programma De Bondgenoten. Alle afleveringen waarin hij bij streamingdiensten te zien was, zijn verwijderd.

Staatssecretaris na U-bocht Moerdijk: 'Taak om het vertrouwen terug te winnen'

5 days 23 hours ago

Hoe kunnen plannen in korte tijd zo wijzigen? Staan we hier volgend jaar weer, en wordt inwoners van Moerdijk dan opnieuw een andere toekomst voorgespiegeld? Deze vragen kreeg staatssecretaris De Bat (Klimaat en Groene Groei) vandaag op een persconferentie in het Brabantse dorp waar hij de bijgestelde plannen toelichtte.

Een jaar geleden maakte de gemeente bekend dat het Brabantse dorp in de gelijknamige gemeente plaats moet maken voor de uitbreiding van het nabijgelegen haven- en industriegebied. Gisteren meldde De Bat in een Kamerbrief dat de uitbreiding kan worden beperkt, van 450 hectare naar 200 hectare, waardoor Moerdijk toch kan blijven bestaan.

De koerswijziging roept de vraag op hoe die verwachting in een jaar zo drastisch kon veranderen. "Er komt een nieuw dossier op tafel, daar kijk je naar en stel je vragen bij", zei De Bat daarover. "Eén van die vragen was: hoe hard is die Rijksopgave nou echt?"

Onderzoek wees uit dat de uitbreiding naar beneden kon worden bijgesteld. Volgens De Bat zit het verschil vooral in gewijzigde verwachtingen rond de toekomst van waterstof en de circulaire economie. "We hebben nu de keuze gemaakt dat Moerdijk behouden blijft en de omliggende omgeving leefbaar. Dat is de richting die we nu inslaan."

Op de vraag waarom de overheid dat een jaar geleden niet kon bedenken zei hij: "Het is niet bedacht, maar het ligt nu wel op tafel".

Dat de koers er over een jaar opnieuw anders uitziet, ziet De Bat niet gebeuren:

Wethouder Dingemans van Moerdijk benadrukte vandaag dat het eerdere besluit het dorp op te heffen ook gebaseerd was op de uitbreiding van 450 hectare. Toch zei hij zich ook zorgen te maken over de kleinere uitbreiding. "Mensen kunnen niet in een onleefbare omgeving leven. Dat is en zal het uitgangspunt blijven."

Tegelijkertijd zei hij dat de plannen voor 200 hectare ook hun effect zullen hebben. "Het gaat niet alleen om mensen die in het dorp Moerdijk wonen. De opgave verspreidt zich over een groter gebied. Daardoor wordt de impact misschien minder geconcentreerd, maar in al die gebieden wonen mensen. Dat vraagt om nog breder te kijken naar wat die impact gaat zijn."

Speelbal van beleid

De komende periode gaan Rijk, provincie en gemeente bekijken of de nieuwe plannen kunnen slagen zonder dat de leefbaarheid van Moerdijk en de omliggende dorpen onder druk komt te staan.

De Bat zei niet te kunnen zeggen wanneer er nieuwe ontwikkelingen worden verwacht in het dossier. "We hadden ook niet verwacht dat we hier vandaag zouden staan, maar we staan er wel omdat we hard gewerkt hebben."

De staatssecretaris zei dat hij zich heel goed kon voorstellen dat bewoners van Moerdijk zich een speelbal van beleid voelen. "Maar dit is wel de situatie die er nu is. Nu is het onze taak om het vertrouwen terug te winnen."

Sluiting dreigt voor verouderde laboratoria RIVM, maar verhuizen kan nog niet

5 days 23 hours ago

Laboratoria van het RIVM op het Science Park in Bilthoven moeten mogelijk binnenkort sluiten vanwege het risico op virusuitbraken. Dat schrijft de beheerder in een brief in handen van het Financieele Dagblad. De laboratoria zouden zodanig verouderd zijn dat de beheerder van het complex het niet langer verantwoord vindt om ze te gebruiken.

In het laboratorium wordt onderzoek gedaan naar besmettelijke ziekteverwekkers. "De kans dat daar een uitbraak ontstaat, is reëel", zegt onderzoeksjournalist Johan Leupen van het FD tegen de NOS. "Het zijn heel gevaarlijke organische stoffen en virussen."

De beheerder van de laboratoria, Stichting-ALt, moet er zorg voor dragen dat instellingen op het terrein de milieuvergunning handhaven. Volgens de beheerder is het niet verantwoord om de gebouwen open te houden.

'Alles veilig'

Een woordvoerder van het RIVM zegt tegen de NOS dat er geen sprake is van een uitbraakgevaar. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu zegt de brief anderhalve week geleden te hebben ontvangen.

"Het is nu aan ons om duidelijk te maken dat alles veilig is", aldus de zegsman. "Het gaat om de veiligheid van medewerkers en omwoners, daar hebben we alle aandacht en zorg voor." Er werken volgens het FD 4000 mensen op het hele park, van wie ruim 3000 voor het RIVM.

Gedoogsituatie

Volgens voorzitter Nico Oudendijk van Stichting ALt is er op dit moment al sprake van een gedoogsituatie, zegt hij tegen het FD. De bedoeling was dat het RIVM al eerder zou verhuizen naar een nieuwe locatie in Utrecht die wel aan de eisen voldoet, maar die verhuizing is vertraagd.

De gebouwen waarin de huidige RIVM-laboratoria zijn gevestigd stammen uit 1953 en werden gebouwd met 3,5 miljoen gulden aan Marshallhulp. Met dat Amerikaanse hulpplan van na de Tweede Wereldoorlog gingen er geld, goederen, grondstoffen en levensmiddelen naar Europese landen in de vorm van leningen en giften.

Inmiddels voldoen de gebouwen niet meer aan de eisen. Onder meer de sluis op het terrein waar mensen zichzelf moeten desinfecteren zou niet goed functioneren, zegt Leupen.

Nieuw kantoor weer vertraagd

Het nieuwe pand van het RIVM had in 2018 klaar moeten zijn, maar het instituut is nog altijd niet verhuisd. Eerst waren er problemen met trillingen van de trambaan in de buurt van het pand waar onvoldoende rekening mee was gehouden. Die trillingen konden gevolgen hebben voor de gevoelige apparatuur in de laboratoria. Vorig jaar functioneerde ook de beveiligingsinstallatie niet naar behoren.

Leupen van het FD noemt het "pijnlijk". "Ze zijn al twaalf jaar bezig met een nieuw hoofdkantoor", zegt hij. "Maar het RIVM kan niet over omdat het pand nog niet aan de eisen voldoet."

Afgelopen september bleek dat de verhuizing opnieuw moest worden uitgesteld. Dat kwam omdat er nog gasgeneratoren geplaatst moesten worden. Volgens Leupen zou de beheerder overwegen per januari de stekker eruit te trekken.

De woordvoerder van het RIVM zegt dat de organisatie in gesprek is met de beheerder en "dat veiligheid bovenaan" staat. "De verhuizing van een laboratorium is ingewikkeld, daar gaat een uitgebreide planning aan vooraf."

Checked
1 hour 41 minutes ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed