NOS Nieuws - Algemeen

Spanjaard spreekt van martelingen in Rotterdam en Utrecht door criminelen

6 days 14 hours ago

Een Spaanse crimineel heeft tegenover de Spaanse politie een uitgebreide verklaring afgelegd over martelingen die hij eerder dit jaar zou hebben ondergaan in Rotterdam en Utrecht. Zijn verklaring sluit grotendeels aan bij een getuigenoproep van de Nederlandse politie in dezelfde zaak en een bericht van de regionale omroep Rijnmond over vijf aanhoudingen in Nederland in februari en juni.

Door de verklaringen van de man, schrijft de Spaanse krant El Periódico, heeft de Spaanse politie met hulp van Belgische en Nederlandse collega's een drugsorganisatie kunnen oprollen. Die hield zich ook bezig met ontvoeringen in opdracht van andere groepen, waaronder enkele die gelinkt zijn aan de drugsoorlog in de onderwereld.

Ontvoerd

El Periódico sprak met het hoofd van de eenheid voor zware criminaliteit van de Spaanse politie. Die zegt dat de familie van de 37-jarige man zich in februari bij de politie had gemeld met het verhaal dat hun familielid was ontvoerd.

De familie had ook een video ontvangen. Daarop was te zien dat de man ergens naakt met de handen op de rug gebonden op de grond lag, dat hij werd geslagen en dat hij seksueel werd misbruikt.

De ontvoerders eisten 600.000 euro losgeld, als compensatie voor het verlies van een halve ton cocaïne. Die zou verloren zijn gegaan tijdens een transport van Spanje naar Nederland, waar de ontvoerde man betrokken bij was geweest.

Uit auto gesprongen

De politie opende een onderzoek, maar de man wist volgens El Periódico na ongeveer anderhalve week in het Belgische Lokeren uit een auto te springen en bij een tankstation hulp te zoeken. Toen de politie arriveerde, deed hij verslag van wat hij in de dagen daarvoor had doorgemaakt.

Hij vertelde dat hij door de ontvoerders naar een loods in Rotterdam was gebracht, waar een martelcentrum was ingericht. Daar zaten ook andere gijzelaars. Ze werden bewaakt door mannen met zware wapens. Bij een medegijzelaar waren drie vingerkootjes van een hand geamputeerd, een ander lag bewusteloos op de grond. Hijzelf werd ook zwaar mishandeld.

Na twee dagen werd hij overgebracht naar een pand in Utrecht waar ook een ander slachtoffer vastzat. Ook daar zou hij zijn mishandeld. Toen de ontvoerders hem naar België overbrachten, volgde de ontsnapping in Lokeren.

Ontmanteld

De man vertelde tegen de politie wie er volgens hem voor de ontvoering verantwoordelijk waren. Daarbij waren ook mensen van zijn eigen organisatie.

Door zijn verklaringen konden tien mensen worden aangehouden. De kopstukken werden opgepakt in Spanje, de rest in Nederland, aldus de krant.

Druk neemt toe na spionageschandaal, kan de chipgigant zonder 'Mister Nvidia'?

6 days 14 hours ago

Jensen Huang, topman van het Amerikaanse chipbedrijf Nvidia, staat voor een van de grootste uitdagingen in zijn meer dan drie decennia lange loopbaan als baas van het bedrijf. De topman had een intieme relatie met een Chinese spion, vermoeden Amerikaanse inlichtingendiensten.

Trump kondigde aan dat de FBI onderzoek naar hem doet, nadat het bedrijf zelf al een onafhankelijk onderzoek was begonnen. Daarnaast hebben aandeelhouders een rechtszaak aangespannen tegen het bedrijf en de topman. Zij zeggen misleid te zijn doordat Huang de relatie met de vermeende Chinese spion verborgen heeft gehouden.

Toch is Huang nog altijd de baas van het op een na waardevolste bedrijf ter wereld. Affaires en relaties die niet aan de raad van bestuur waren gemeld, kostten andere topbestuurders eerder de kop, zoals bij McDonald's, Boeing of Intel.

Geen opvolger

Huang wordt vaak als brein en motor van het bedrijf gezien door beleggers. "Zij zien hem daarmee als onvervangbaar", zegt beleggingsexpert Corné van Zeijl. "Hij is 'Mister Nvidia', zit in alle haarvaten van het bedrijf en hij zit op schoot bij Trump." In dertig jaar tijd bouwde hij het uit tot een bedrijf met een waarde van bijna 4000 miljard euro. "Al deze factoren dragen eraan bij dat beleggers hem zo zien", zegt Van Zeijl.

In verslagen van het bedrijf staat niet specifiek hoe de opvolging van Huang geregeld is, zelfs niet in het geval van nood. Nvidia schrijft wel: "We zijn sterk afhankelijk van ons ervaren managementteam", maar over de opvolging blijft het bij: "Onzorgvuldige opvolgingsplannen met betrekking tot leidinggevenden en sleutelfiguren zouden ons succes op de lange termijn kunnen belemmeren".

Huang heeft de afgelopen jaren wel zijn dochter en zoon een hoge functie binnen het bedrijf gegeven. Of het de bedoeling is dat zij de leiding van het bedrijf gaan overnemen, is niet duidelijk. Daarnaast is het een beursgenoteerd bedrijf waarbij uiteindelijk de raad van commissarissen bepaalt wie hem opvolgt. Die raad zit vol met mensen die al lang met hem samenwerken.

Key-man-risk

Hoewel de afhankelijkheid van een persoon in andere sectoren niet gebruikelijk is, komt het bij Amerikaanse techbedrijven wel vaker voor. "Je ziet dat techbro's daar alle macht naar zich toe proberen te trekken", zegt Van Zeijl.

Wanneer de topman de verpersoonlijking van een bedrijf wordt, heet dat in bedrijfsjargon ook wel key-man-risk. "Dat zie je bij deze types wel vaker", zegt beleggingsstrateeg bij ABN Amro Ralph Wessels.

Beursgenoteerde bedrijven hebben doorgaans twee belangrijke functies: de CEO en de voorzitter van de raad van bestuur, die toezicht moet houden op de CEO. Van de grootste bedrijven in de Verenigde Staten is Nvidia het enige zonder een voorzitter van de raad van bestuur. "Daardoor is de key-man-risk bij Nvidia zo groot", zegt Wessels.

Bestuurders op hoge posities liggen permanent onder een vergrootglas. "Je leeft als het ware in een glazen huis", zegt emeritus hoogleraar strategie en transformatiemanagement aan de Nyenrode Universiteit, Annemieke Roobeek. "Het vereist dus dat je voorzichtig opereert en altijd transparant bent."

Het lijkt haar op basis van onderzoek van de Amerikaanse overheid en de foto's die rondgingen dat het bestuur van Nvidia op de hoogte moet zijn geweest. "Als Huang daar niet naar heeft geluisterd, dan zegt dat iets over zijn managementstijl en dat is een groot risico voor het bedrijf", aldus Roobeek.

Vervangbaar

De Nvidia-topman heeft geen aandelen met speciale stemrechten, waar dat bij andere topmannen in Silicon Valley wel voorkomt. "Huang heeft slechts 3,6 procent van de aandelen van het bedrijf, dus in theorie kunnen ze hem vervangen, maar beleggers stemmen met hun portemonnee en zien dat dat het bedrijf nog meer pijn zou doen", aldus Van Zeijl. Met 3,6 procent is Huang wel de grootste aandeelhouder.

Uiteindelijk denkt Van Zeijl dat ook Huang vervangbaar is. "We hebben dat ook gezien bij Apple. Dat bedrijf heeft het vertrek van Steve Jobs ook overleefd". Al bestond daar wel een duidelijk opvolgingsplan, met Tim Cook die toen in de coulissen klaarstond.

Heineken-directeur Maarten Schuurman (57) overleden

6 days 15 hours ago

De algemeen directeur van Heineken Nederland, Maarten Schuurman, is vrijdag overleden aan de gevolgen van een hersenbloeding. Dat meldt de bierbrouwer in een bericht op de website. Schuurman was 57 jaar.

Schuurman begon in 1996 als trainee bij het bedrijf. In de jaren daarna volgden verschillende andere functies. Zo werkte hij een paar jaar bij frisdrankproducent Vrumona, dat tot drie jaar geleden onderdeel was van Heineken. Daarna werkte Schuurman onder meer in Suriname, Ierland en Afrika.

In 2023 werd hij algemeen directeur van de Nederlandse tak van Heineken. Daarnaast was hij vicevoorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW.

De werkgeversorganisatie reageert verslagen op het overlijden van Schuurman. "Met zijn onstuitbare optimisme, pragmatische instelling en warme persoonlijkheid was Maarten een steunpilaar", zegt voorzitter Coen van Oostrom.

Heineken schrijft Schuurmans "energie, betrokkenheid, warmte en oprechte aandacht voor anderen enorm te zullen missen".

Van verkiezingsfraude verdacht D66-raadslid Boxtel neemt ontslag

6 days 15 hours ago

Het Boxtelse D66-raadslid Sohib H., dat eind oktober werd opgepakt op verdenking van verkiezingsfraude, heeft zijn ontslag ingediend als gemeenteraadslid. Dat maakt de plaatselijke fractievoorzitter van de partij bekend tijdens de raadvergadering.

De 38-jarige H. werd op 27 oktober aangehouden op verdenking van onder meer corruptie en verkiezingsfraude. H. is naast zijn raadswerk medewerker van het Parket Centrale Verwerking Openbaar Ministerie (CVOM).

Na zijn aanhouding schorste D66 hem voor drie maanden. Er liep ook al een strafrechtelijk onderzoek naar H. wegens witwassen. Vanwege dat onderzoek werd hij door het OM op non-actief gesteld.

Lege stoel

H.'s raadstoel bleef vanavond leeg tijdens de raadsvergadering in Boxtel. De burgemeester, Ronald van Meygaarden, zei aanvankelijk dat H. "verhinderd" was, waarna fractievoorzitter Wiebe de Leijer het woord kreeg.

"De stoel naast mij zal vanavond leeg blijven", zei De Leijer. "Gisteren zijn jullie (de raad, red.) geïnformeerd dat mijn fractiegenoot zijn ontslag heeft ingediend bij de voorzitter van de gemeenteraad. Dat besluit respecteren wij uiteraard."

D66 wil bij de volgende raadsvergadering op 15 december een vervanger installeren. H. kwam sinds hij in 2018 raadslid werd twee keer met een groot aantal voorkeurstemmen de gemeenteraad van Boxtel in.

Rotterdamse ouderen de straat op tegen afschaffing gratis openbaar vervoer

6 days 15 hours ago

In Rotterdam hebben honderden ouderen gedemonstreerd tegen de afschaffing van het gratis openbaar vervoer voor ouderen in de stad. Ze vrezen hierdoor aan huis gekluisterd te raken.

Volgend jaar zullen de meeste ouderen in Rotterdam waarschijnlijk moeten betalen voor het openbaar vervoer. Alleen AOW'ers met een inkomen tot maximaal 110 procent van het wettelijk sociaal minimum mogen in de daluren gratis blijven reizen.

Het voorgenomen besluit leidt tot onvrede onder de ouderen, vooral onder de mensen van wie het inkomen net iets te hoog is, schrijft RTV Rijnmond. Met borden, vlaggen en spandoeken verzamelden de demonstranten zich bij Rotterdam Centraal. Vervolgens liepen ze in een stoet naar het stadhuis aan de Coolsingel, waar zij van zich lieten horen.

'Achter de geraniums'

"Jaren terug wilden ze alle ouderen uit huis hebben en nu sturen ze de ouderen terug om thuis te gaan zitten", zegt een vrouw fel.

De ouderen gebruiken het openbaar vervoer om naar hun clubje te gaan, met hun kleinkinderen iets te ondernemen of om vrijwilligerswerk te kunnen doen.

"Als dit echt doorgaat, zijn we aan huis gekluisterd. Dan zitten we straks achter de geraniums", zegt Nelly.

'Allemaal om het geld'

Nilva ziet de afschaffing van het gratis openbaar vervoer voor ouderen als een druppel die de emmer doet overlopen. Zo heeft ze ook kritiek op de invoering van betaald parkeren in alle wijken in Rotterdam.

"Allemaal om het geld", zegt ze. "Taxi, vervoer op maat, hebben ze óók al ingekort, waardoor mensen maar een bepaald aantal kilometers mogen reizen. Openbaar vervoer wordt nu weggehaald. Wat willen ze met de ouderen doen?"

De vrouw is zichtbaar geëmotioneerd. "Rotterdam wil niet investeren in de ouderen. Ook niet in ouderenactiviteiten. En nu het ov weghalen, het wordt alleen maar erger. Ik merk dit ook in mijn portemonnee."

De Rotterdamse gemeenteraad zal deze week het voorgenomen besluit behandelen.

Amerikaanse militair opgepakt in VK voor spionage voor Rusland

6 days 16 hours ago

Een militair van het Amerikaanse leger is in het Verenigd Koninkrijk gearresteerd vanwege mogelijke spionage. Dat meldt de Britse politie. Het gaat om een 41-jarige man. Volgens de politie deed hij dit voor Rusland.

De arrestatie volgde na een samenwerking tussen de Britse en Amerikaanse autoriteiten, het Amerikaanse leger en de FBI. FBI-directeur Patel zegt dat de man beschuldigd wordt van spionage en dat dit een zeer belangrijke arrestatie is. "Deze kwestie laat zien dat samenwerking essentieel is voor de bescherming van onze landen."

'Ernstige beschuldigingen'

Ook de Britse nationaal coördinator terrorismebestrijding benadrukt het belang van de arrestatie. Hij spreekt van "ernstige beschuldigingen". Wat die precies zijn, is niet bekendgemaakt. Er wordt nog onderzoek gedaan.

Volgens een hoge bevelhebber van het Amerikaanse leger gaat het om een hoge militair aan wie gevoelige informatie is toevertrouwd.

De verdachte werd aangehouden in Gloucester, zo'n 140 kilometer ten westen van Londen. Daar was hij volgens Britse media gestationeerd op een NAVO-basis. Hij zit op dit moment vast in de Britse hoofdstad.

Meer en snellere treinen: Nederland en Duitsland sluiten spoorakkoord

6 days 16 hours ago

Het internationale treinverkeer tussen Nederland en Duitsland moet de komende jaren flink verbeteren. Er moeten meer treinen gaan rijden, ook van nieuwe aanbieders, en de reistijd moet worden verkort. Staatssecretaris Bertram (CDA) heeft hierover in Berlijn een akkoord gesloten met de Duitse verkeersminister Bilger.

Veelzeggend is dat de staatssecretaris zelf niet met de trein naar de Duitse hoofdstad is afgereisd. "Dat had ik zeer graag gewild, maar de omleidingen zijn op dit moment zo groot, dat het niet mogelijk was", verontschuldigt Bertram zich. "Juist daarom is het belangrijk dat we nu in Berlijn deze zaken bespreken."

Het spoorakkoord voorziet in het verbeteren van de belangrijkste grenstrajecten. Op dit moment kun je op zes plekken naar de oosterburen treinen. Volgende maand komt daar een lokale trein van Coevorden naar Bad Bentheim bij. Op die lijn wordt na 87 jaar weer passagiersvervoer mogelijk.

Deze vier trajecten moeten worden verbeterd:

Door deze trajecten te verbeteren, moeten meer internationale treinen kunnen rijden. Daarbij gaat het niet alleen om verbindingen naar Duitse steden, maar ook verder: naar Kopenhagen (via Hamburg), Warschau en Praag (via Berlijn) en Basel en Wenen (via Frankfurt).

Berlijn: minder treinen met minder zitplaatsen

De staatssecretaris vindt onder meer dat de verbinding met Berlijn beter moet. Naar Parijs rijdt grofweg het dubbele aantal treinen. Die zijn bovendien veel sneller. Gemeten vanaf Amsterdam reis je vandaag in 3,5 uur naar Parijs (500 kilometer), tegenover bijna 7 uur naar Berlijn (660 kilometer). "De belangstelling is geen probleem, de snelheid wel", denkt Bertram.

Op dit moment rijden NS en Deutsche Bahn slechts vier directe treinen vanuit Amsterdam via Amersfoort, Deventer en Hengelo naar Berlijn. Door langdurige werkzaamheden is het aantal treinen afgenomen, komend voorjaar vallen drie maanden lang alle directe treinen uit. Door de introductie van nieuwe treinstellen is het aantal zitplaatsen per trein sowieso al met een kwart afgenomen. Dat stuwt de ticketprijs.

Meer concurrentie

Nederland en Duitsland spreken daarnaast af meer ruimte te bieden aan nieuwe vervoerders. Nu rijdt GoVolta dagelijks op en neer naar Berlijn en European Sleeper drie keer per week met een nachttrein. Ook die zijn niet vrij van problemen: zo vielen de treinen van GoVolta vorige week dagenlang uit door kapotte rijtuigen.

Daarbovenop komen de talloze vertragingen waar het Duitse spoor om berucht is. Afgelopen maand reed 44 procent van de treinen met meer dan zes minuten vertraging. Deskundigen van Deutsche Bahn stellen daarom juist voor het aantal treinen te verminderen. De treinen die wél rijden, kunnen dan vaker op tijd komen, is hun idee.

De wensen tot uitbreiding zijn groot, maar de mogelijkheden dus begrensd. "Je kan niet zomaar de frequentie vergroten", erkent Bertram. Werkgroepen van spoorbeheerder ProRail en de Duitse tegenhanger gaan daarom eerst alle knelpunten nalopen.

Toch durft Bertram wel te dagdromen over de toekomst in 10 à 15 jaar. "Ik zou het mooi vinden dat je naar Frankfurt of Berlijn dan meerdere opties per uur hebt."

Wensen en realiteit botsen

Qua goederenvervoer horen de Nederlands-Duitse grenstrajecten tot de drukste van Europa. Jaarlijks rijden zo'n 45.000 goederentreinen over de trajecten bij Zevenaar, Venlo en Bad Bentheim. Aan Nederlandse zijde werd in 2007 de Betuweroute geopend, om de Rotterdamse haven met het Ruhrgebied te verbinden. De aansluiting aan Duitse kant is nog steeds niet klaar.

Volgens Bertram is er geen gebrek aan urgentie aan de Duitse zijde. "De ernst is voldoende duidelijk, maar de tekorten in infrastructuur in Duitsland zijn gigantisch." Nu is afgesproken de aansluiting in 'partjes' af te maken. Een concrete einddatum is niet in zicht.

Ook voor het militaire vervoer is het spoor cruciaal, om bijvoorbeeld tanks in korte tijd van Nederlandse havens naar het oostelijke NAVO-grondgebied te kunnen verplaatsen. Zo moet het mogelijk worden om zwaardere treinen met een lengte van 740 meter te laten rijden.

Al met al vergt het veel geduld voordat het Duits-Nederlandse spoorverkeer op het gewenste niveau is. Voortaan komen de Nederlandse en Duitse bewindspersonen jaarlijks bij elkaar. De volgende keer hopelijk met de trein, aldus Bertram.

VN-chef haalt op klimaattop uit naar megawinsten die oliebedrijven 'binnenharken'

6 days 16 hours ago

Fossiele brandstoffen zijn niet alleen de drijvende kracht achter klimaatverandering, onze afhankelijkheid ervan heeft ook hoge economische en veiligheidsgerelateerde kosten. Met die boodschap sprak secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties de klimaattop in Turkije toe.

De afzwaaiend leider van de VN was fel over de recordwinsten die oliebedrijven sinds de Iranoorlog maken. "Sinds het conflict begon, heeft alleen al de Europese Unie meer dan 100 miljard euro aan extra importkosten voor fossiele brandstoffen gemaakt, zonder dat daar ook maar een molecuul extra brandstof tegenover stond", fulmineerde Guterres op de tweede dag van de top.

Volgens de VN-topman is de prijs van benzine in 130 landen met zo'n 26 procent gestegen sinds de oorlog, en die van diesel 38 procent. "Families, bedrijven en regeringen betalen daarvoor de prijs. Ondertussen liggen negen oliemaatschappijen op koers om meer dan 95 miljard euro binnen te harken in drie maanden tijd. Dat is meer dan een miljard per dag."

Dipje, maar ook recordwinsten

De oliebedrijven die grote winsten maakten, noemde Guterres niet bij naam, maar in de afgelopen maanden ging het vaak over de hoge prijzen aan de pomp die hebben geleid tot flinke winsten voor olieproducenten. Vorige maand werd bijvoorbeeld duidelijk dat Shell afgelopen kwartaal een miljardenwinst noteerde. Ook maakte BP bekend de hoogste winst in achttien jaar te hebben geboekt.

Al langer is duidelijk dat de Iranoorlog de wereldwijde energiemarkten ernstig verstoort. Vandaag becijferden wetenschappers dat er zelfs een dipje te zien is in de CO2-uitstoot door fossiele brandstoffen. Tegen de verwachtingen van begin dit jaar in komt de uitstoot daarvan dit jaar waarschijnlijk 1,9 procent lager uit. Tegelijk vormde de oorlog een aanleiding voor een opvallend recordjaar voor steenkool.

Guterres benadrukte op de klimaattop in Turkije dat het wegbewegen van fossiele brandstoffen niet langer een taboe kan zijn. "Laten we Antalya met duidelijke vervolgstappen verlaten", spoorde hij de aanwezige landen aan. Hoe gastland Turkije daar tegenaan kijkt is de vraag: president Erdogan roemde deze week nog de verwachte toename van de binnenlandse olieproductie.

Leiders laten verstek gaan

Het blijkt al jaren erg moeilijk op de grote klimaattoppen met elkaar te spreken over het afbouwen van het gebruik van fossiele brandstoffen, wat de enige manier is om de opwarming van de aarde te remmen. Het vorige land dat de top organiseerde, Brazilië, ontwikkelde daarom een soort routekaart om dat gebruik af te bouwen.

Hoewel de VN-baas zijn lof uitsprak voor die routekaart, is het maar de vraag in hoeverre het gesprek over het afbouwen van fossiele brandstoffen ditmaal anders zal verlopen dan eerdere jaren. Het feit dat naast premier Jetten ook wereldleiders als president Xi van China en de Indiase premier Modi verstek laten gaan, verraadt dat het gesprek over het afbouwen van fossiele brandstoffen niet bovenaan de prioriteitenlijst staat bij verschillende invloedrijke landen.

Moerdijkers zijn onzekerheid beu: 'Nog anderhalf jaar wachten maakt ons stuk'

6 days 16 hours ago

Het bericht dat het Brabantse Moerdijk misschien toch behouden blijft, leidt niet meteen tot feestvreugde in het dorp. De eerste reacties zijn voorzichtig. Inwoners lijken de onzekerheid beu te zijn.

"De nieuwe koers biedt perspectief, maar we zijn er nog niet", zegt Wilma Dirken, gedeputeerde Ruimte van de provincie Noord-Brabant tegen Omroep Brabant. Hier sluit gemeente Moerdijk zich bij aan: "Het is een goede eerste stap", zegt een woordvoerder.

Leefbaarheidsonderzoek

Vandaag werd duidelijk dat het kabinet inzet op het behoud van het dorp Moerdijk. In een brief aan de Tweede Kamer schreef staatssecretaris van Klimaat De Bat dat de uitbreiding van de haven en de industrie beperkter kan worden. Het dorp hoeft hierdoor niet van de kaart geveegd te worden.

Het definitieve besluit is echter nog niet gevallen. Eerst moet de leefbaarheid van het dorp onderzocht worden. Het zal daarom nog eens anderhalf jaar duren voordat de knoop daadwerkelijk kan worden doorgehakt.

"Fnuikend", noemt een oudere man op straat de onzekerheid die het met zich meebrengt. "Nog eens anderhalf jaar wachten, dat maakt ons stuk. Al jaren worden we aan het lijntje gehouden. Wij zijn murw."

Hij vindt het moedig van de gemeenteraad dat die in het voorjaar openheid gaf over de plannen. "Maar de provincie en het landsbestuur laten ons volledig in de steek."

Kritisch

Gedeputeerde Dirken ziet het anders. Zij was degene die vorig jaar op de rem trapte toen de gemeente liet weten dat het opheffen van Moerdijk de enige optie was.

Dirken waardeert het dat het Rijk kritisch naar de plannen heeft gekeken. "Dat laat zien hoe belangrijk het is om grote ruimtelijke vraagstukken zorgvuldig te onderzoeken en bereid te zijn om op basis van nieuwe inzichten bij te sturen."

Tegelijkertijd zegt ze te begrijpen dat de langdurige onzekerheid "veel impact" heeft op de Moerdijkers.

Verhuizen

De enige zekerheid die de inwoners nu hebben, is dat de zogenoemde Moerdijkregeling tot en met 2029 blijft bestaan. Dankzij die regeling kunnen degenen die weg willen hun huis aan de gemeente verkopen.

Hier zouden al heel wat inwoners gebruik van hebben gemaakt, denkt een vrouw die vertelt dat ze een huis in het dorp Zegge heeft gekocht. Zij en haar man wilden veel aan het huis verbouwen. "Zonde van het geld om nog in dit huis te investeren als het dorp misschien niet blijft bestaan."

Ze heeft er vrede mee. "Het gaat mij aan mijn hart, maar ik heb mij erbij neergelegd. Wij hebben de stap gezet, streep eronder, het is wat het is."

Haar ouders, voor wie zij zorgt, wonen nu bij haar om de hoek. Ze zal straks 20 minuten moeten rijden. "Als wij honderd procent zeker wisten dat dit dorp zou blijven bestaan, dan waren we wel gebleven."

Gevolgen voor leefbaarheid

Inwoners met een jong gezin vragen zich volgens haar af wat het betekent om in een dorp te blijven wonen waar veel anderen vertrekken. Blijft de basisschool bestaan? En hoe zit het met het verenigingsleven? "Dat mensen vertrekken heeft toch gevolgen voor de leefbaarheid van het dorp."

Volgens de woordvoerder van de gemeente moet nog veel worden uitgewerkt. Voor een ouder echtpaar van 85 jaar maakt dat niet meer uit. "Eer dat alles op de schop gaat, zijn we al dood."

Migrantenbootjes van zee gehaald vlak bij onze kust, wat is er aan de hand?

6 days 17 hours ago

De afgelopen weken zijn boten met migranten gesignaleerd voor de Nederlandse en Belgische kust. Dat viel op, omdat nog niet eerder wat gebeurd bij de Nederlandse kust. Ook in België lijkt de hoeveelheid bootjes toegenomen.

Wat is er gebeurd? Verplaatst de smokkelroute zich naar het noorden? We zetten de vijf belangrijkste vragen op een rijtje.

Wat is er gebeurd?

Gisteravond was het opnieuw raak in België. Twee migranten met onderkoelingsverschijnselen werden op een bootje aangetroffen. Elf anderen werden later gevonden, zij hadden zich vastgeklampt aan een boei.

Een dag eerder dobberde een boot met zo'n dertig migranten urenlang voor de kust van het Belgische Nieuwpoort. Uiteindelijk belandden ze in Franse wateren, waar ze van boord werden gehaald door de Franse kustwacht.

In Nederland werd eind oktober bij het Zeeuwse Breskens een rubberboot met 38 mensen van zee gehaald. Dat was voor zover bekend de eerste keer dat een boot met migranten bij de Nederlandse kust was gespot.

Waar willen ze naartoe?

De mensen zouden allemaal op weg zijn naar het Verenigd Koninkrijk. Al jaren is de oversteek van Frankrijk naar Engeland een veel genomen route onder migranten. Sommigen willen de oversteek naar het VK maken, omdat ze daar bijvoorbeeld familie hebben.

De afgelopen jaren nam de migratiestroom zodanig toe dat er vorig jaar de 'One in, One out'-deal werd gesloten tussen Frankrijk en het VK. Mensen die het Kanaal nu illegaal oversteken, worden teruggestuurd naar Frankrijk.

Het doel van de afspraak was om de illegale overtochten terug te dringen en mensensmokkel tegen te gaan. Toch blijven mensen komen.

De oversteek verplaatst naar het noorden?

Volgens gouverneur Koen Surdiacourt van West-Vlaanderen hebben mensensmokkelaars een nieuwe modus operandi bedacht.

In plaats van dat zij direct vanaf de Franse kust naar het Verenigd Koninkrijk proberen te varen, taxiën ze langs de kust om migranten op te pikken. Daarbij gaan ze zowel naar het noorden, richting België en Nederland, als naar het zuiden langs de Franse kust.

"Hoe verder de boten uit elkaar vertrekken, hoe moeilijker het is voor de politie om ze te lokaliseren", zegt Surdiacourt.

Neemt de hoeveelheid boten toe?

Volgens Surdiacourt lijkt het erop dat de hoeveelheid bootjes die deze nieuwe route bevaart, toeneemt. Dat komt deels omdat er nog steeds heel wat mensen in tentenkampen in Noord-Frankrijk wachten op een overtocht, zegt hij.

Daarnaast is het weer nu gunstig om te vertrekken. "De zee is rustig, er is weinig wind, weinig golven en weinig stroming."

Ook Dries Derudder, woordvoerder van het Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust in het Belgische Oostende ziet dat. Hij heeft dit jaar al "tientallen" meldingen gekregen. Hij noemt het geen toeval dat er meer bootjes gespot zijn. "De omstandigheden om zo'n oversteek te maken lijken gunstig."

Volgens Surdiacourt speelt mee dat het toeristische seizoen aan de Belgische kust voorbij is. "België heeft een kustlijn met veel sociale controle", zegt hij. "De duinzones zijn kort en er staan flatgebouwen direct aan de kust."

Wie zit er op de boten?

Er zijn voornamelijk alleenstaande mannen op de boten aangetroffen. Dat heeft in veel gevallen waarschijnlijk dezelfde reden als waarom er meer mannen dan vrouwen in de asielopvang zitten: vluchten is gevaarlijk. De vader van een gezin of de oudste zoon wil dat de rest van de familie besparen.

Vrouwen of meisjes die alleen reizen, lopen een groter risico om seksueel misbruikt of uitgebuit te worden dan mannen of jongens.

Maar ook voor mannen en jongens is het een "super gevaarlijke situatie", zegt Derudder. Vanwege de zee, lage temperaturen en gammele bootjes. "Het toont ook de wanhoop van de mensen die de onderneming aangaan."

Wat wordt er gedaan?

De politie van het Belgische Middelkerke zet extra personeel in en krijgt steun van omliggende politiezones en de federale politie. Daarnaast zijn er extra patrouilles op bekende hotspots en wordt er een drone ingezet om het gebied vanuit de lucht te bewaken.

Een woordvoerder van de Nederlandse kustwacht laat aan de NOS weten dat er "extra aandacht" is voor de situatie en dat het kustwachtvliegtuig het "meeneemt" in patrouilles. Er wordt geen extra personeel ingezet. Dat is een keuze die vanuit de politiek moet komen, zegt de woordvoerder.

Britse komiek David Walliams beschuldigd van seksueel wangedrag bij jonge vrouwen

6 days 17 hours ago

Meerdere vrouwen beschuldigen de Britse komiek, acteur en kinderboekenschrijver David Walliams van seksueel wangedrag. Dat blijkt uit een gezamenlijk onderzoek van The Guardian en ITV News. De 55-jarige Walliams weerspreekt de beschuldigingen en heeft tevergeefs geprobeerd de publicatie van de Britse media tegen te houden.

Walliams, bekend van het komedieprogramma Little Britain, gebruikte zijn macht en beroemdheid om meisjes en jonge vrouwen in te palmen voor seks, zeggen de vrouwen tegen The Guardian en ITV News. De onderzoekers spraken met dertig bronnen.

In het onderzoeksartikel komen onder meer de verhalen van twee vrouwen naar voren die Walliams op hun vijftiende leerden kennen.

Een van deze vrouwen stond voor het eerst bij een meet-en-greet oog in oog met de Brit, die in 2017 koninklijk werd onderscheiden op Buckingham Palace. De vrouw, toen nog minderjarig, kreeg een handtekening en liet zelfgeschreven scripts met haar contactgegevens achter.

Seks op haar zeventiende met Walliams

Op een dag zat ze in haar slaapkamer in haar ouderlijk huis toen ze werd gebeld door Walliams. Daarna volgden telefoontjes en veel e-mails over en weer. Op haar zeventiende zou Walliams op een gegeven moment hebben voorgesteld om elkaar weer te zien en seks te hebben.

Dat kwam ervan in het voorjaar van 2006, schrijft The Guardian op basis van de vrouw. De komiek en kinderboekenschrijver zou geen condoom hebben gebruikt. Bij een andere afspraak zouden Walliams en de vrouw orale seks hebben gehad.

"Ik voelde me net een sekswerker", zegt de vrouw over de seksuele ervaringen met Walliams. Hij zou haar hebben gevraagd om voorafgaand aan de afspraken te wachten in een café en pas naar het appartement te komen zodra hij telefonisch contact had opgenomen.

Een andere vrouw zegt dat Walliams haar op haar vijftiende online benaderde nadat zij had gereageerd op een foto van hem. De twee wisselden berichten uit en gingen in augustus 2007 wat drinken in het centrum van Londen.

Bij die ontmoeting zou Walliams haar hebben gevraagd of ze ooit seks had gehad. Na afloop zou hij hebben voorgesteld om mee te lopen naar de metro. Toen zou hij haar tegen de muur hebben geduwd en haar hebben gezoend.

De Brit zou vervolgens hebben gevraagd of de vrouw, toen nog minderjarig, meeging naar zijn huis. "Ik denk dat ik nog naïef was over wat hij wilde", zegt de vrouw. "Ik had niet gedacht dat hij seks wilde."

Eenmaal bij hem thuis zou Walliams haar weer hebben gezoend, aan haar borsten hebben gezeten en haar hand in zijn broek hebben gestopt terwijl hij een erectie had. "Ik was niet klaar voor seks", zegt de vrouw. Walliams stopte uiteindelijk.

Ongepast gedrag bij Britain's Got Talent

Ook op de werkvloer zou Walliams zich ongepast hebben gedragen. Achter de schermen van Britain's Got Talent, de populaire talentenjacht waar Walliams een populair jurylid was, zou zijn gedrag richting vrouwen zorgen gebaard hebben.

Zo zou Walliams contact hebben gezocht met vrouwelijke productieassistenten van de televisieshow. Hij schreef bijvoorbeeld "hot" onder een foto van een vrouwelijke medewerker. Ook ontving hij jonge vrouwelijke fans in zijn kleedkamer.

Walliams werd in 2022 als jurylid vervangen na denigrerende en seksueel getinte opmerkingen tegen deelnemers tussen de opnames door die waren opgenomen. Hij omschreef een deelnemer als een "kutwijf" en zei over iemand anders dat "ze denkt dat je met haar wil neuken, maar dat wil je niet".

Verder werd Walliams eind vorig jaar door zijn uitgever HarperCollins aan de kant gezet. De uitgeverij liet zich toen niet uit over de beweegredenen voor dit besluit, maar volgens The Telegraph had het te maken met een onderzoek naar beschuldigingen van ongepast gedrag richting jonge vrouwen.

Dat onderzoek kwam in 2023 tot stand, schrijft The Guardian. Zeker vijf vrouwelijke medewerkers deden hun verhaal, meldt de krant, die verder schrijft dat Walliams een seksuele relatie had met een jonge medewerker van de uitgeverij.

'Ik ben geen seksueel roofdier'

Het onderzoek van The Guardian en ITV News kon op veel weerstand van Walliams rekenen. Zijn advocaten voerden aan dat de komiek en kinderboekenschrijver vanwege de publicatie suïcide zou kunnen plegen. Desondanks wees de rechtbank het verzoek van Walliams om zijn naam niet te noemen af, omdat het onderzoek draait om "zaken van aanzienlijk publiek belang".

Walliams zegt in een brief waaruit The Guardian citeert "geen seksueel roofdier" te zijn. "Ik heb de wet niet overtreden, maar ik ben er kapot van dat sommige vrouwen die ik tien tot twintig jaar geleden heb ontmoet, nu zeggen dat ze gekwetst of boos op mij zijn."

Walliams weerspreekt zijn macht te hebben misbruikt. "Dat is iets wat ik nooit heb gedaan."

Amsterdam begint 'offensief tegen drugsoverlast': miljoenen voor opvang en zorg

6 days 17 hours ago

Het Amsterdamse stadsbestuur trekt 6 miljoen euro uit om de toenemende drugsoverlast aan te pakken. Het college van B&W zet onder meer in op extra opvangplekken en gebruikersruimtes, meer schoonmaak en harder optreden tegen overlastgevende veelplegers. Dat schrijft het college in een brief aan de gemeenteraad.

Het stadsbestuur spreekt van een "zorgwekkende toename van overlast die samenhangt met zichtbaar drugsgebruik". Ook groeit het aantal tentenkampen waar drugsgebruikers leven, is er sprake van toenemende vervuiling en onveilige situaties, en groeit het gevoel van onveiligheid onder inwoners.

Het college zegt dat Amsterdammers "een hoge tol betalen door de toenemende overlast".

Die toename ziet de politie ook terug in de cijfers. In de eerste helft van dit jaar registreerde de politie 1710 drank- en drugsgerelateerde overlastmeldingen, tegenover 1363 een jaar eerder.

Daklozenopvang uitgebreid

In de brief spreekt het college van een "offensief tegen drugsoverlast in de openbare ruimte". Om de overlast terug te dringen, breidt Amsterdam deze winter de daklozenopvang uit met 274 plekken.

Daarnaast komen er 37 nachtopvangplekken met gebruikersruimten voor verslaafde daklozen. Zij maken vaak geen gebruik van de reguliere daklozenopvang, omdat drugsgebruik daar niet is toegestaan. Ook gaat het college onderzoeken of 250 winteropvangplekken vanaf april permanent beschikbaar kunnen blijven.

Oosterparkbuurt en de H-buurt

De aanpak richt zich in het bijzonder op twee "hotspots": de Oosterparkbuurt en de H-buurt in Zuidoost. In die twee gebieden zijn veel gebruikers en is de overlast op straat zeer zichtbaar. Daardoor staat de leefbaarheid niet alleen voor bewoners en ondernemers, maar ook voor andere daklozen "in sterke mate onder druk", aldus het college.

Er wordt daar onder meer ingezet op extra schoonmaak en meer sociaalpsychiatrisch verpleegkundigen. Het stadsbestuur wil ook daar meer gebruikersruimten realiseren waar verslaafden onder toezicht drugs kunnen gebruiken. Zo wordt op korte termijn besloten of het Oosterpark een of twee gebruikersruimtes krijgt.

Ook de aanpak van overlastgevende veelplegers krijgt meer prioriteit en de afspraken over het ontruimen en schoonmaken van kleine tentenkampen worden aangescherpt.

Volgens het college zijn de problemen op straat moeilijk oplosbaar, omdat ze "complex en verknoopt" zijn met elkaar. De gemeente wijst onder meer op het tekort aan betaalbare woningen en plekken in de geestelijke gezondheidszorg, en het in "ongekend tempo" toenemende aantal dakloze arbeidsmigranten.

Hogere Rijksbijdrage nodig

Amsterdam vindt dat het Rijk onvoldoende bijdraagt aan de opvang van daklozen. De gemeente ontvangt 16,5 procent van de landelijke financiering voor maatschappelijke opvang, terwijl volgens de gemeente 25 procent van het totale aantal daklozen in Nederland in Amsterdam verblijft.

De gemeente zegt 18 miljoen euro extra van het Rijk nodig te hebben om het tekort aan opvang- en zorgplekken terug te dringen.

Burgemeester Halsema luidde eind augustus al de noodklok over het toenemende drugsgebruik en het groeiende aantal daklozen waar de vier grootste steden - Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht - mee kampen. Het Amsterdamse stadsbestuur belooft nu de gemeenteraad in maart volgend jaar over de voortgang van de aanpak te informeren.

Oproep tot ingrijpen tegen Franse zender CNews krijgt geen politiek vervolg

6 days 17 hours ago

Er komt geen debat in het Franse parlement over de nieuwszender CNews. Dat heeft de commissie die daarover gaat, besloten. Daarmee wordt er geen vervolg gegeven aan een petitie die door een miljoen Fransen werd ondertekend.

In de petitie werd opgeroepen om CNews, de best bekeken 24-uurszender van Frankrijk, van de buis te halen. Volgens de ondertekenaars is de zender een "propagandamachine" en de Franse evenknie van het Amerikaanse Fox News; de zender wordt ervan beschuldigd ruim baan te geven aan radicaal- en extreemrechtse opiniemakers.

De commissie Cultuur en Onderwijs van de Franse Tweede Kamer verwierp de petitie met 28 tegen 25 stemmen. Daarmee is verdere behandeling van de petitie van tafel. Volgens Franse media gingen er verhitte discussies tussen leden van de commissie aan de stemming vooraf.

'Promotie-instrument'

Rechtse fracties, waaronder het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) van Marine Le Pen, stemden tegen behandeling van de petitie, terwijl linkse fracties als La France Insoumise (LFI) en de groene partij zich juist achter een parlementair debat schaarden.

Parlementariër Aymeric Caron van de radicaal-linkse LFI was voorheen journalist bij iTélé, het latere CNews. Volgens hem fungeert de zender als "promotie-instrument voor extreemrechts, dat voortdurend gal spuwt over moslims en immigranten."

RN-parlementariër en oud-journalist Caroline Parmentier sprak tegenover de Franse zender Franceinfo juist van een "obsessie met censuur bij links en extreemlinks" en verweet hen ervan elk mediakanaal dat hen tegenspreekt, het zwijgen te willen opleggen.

Op de vingers getikt

De afgelopen jaren kwam CNews herhaaldelijk onder vuur te liggen bij de Franse mediawaakhond Arcom, die de zender meerdere keren op de vingers tikte en boetes oplegde voor haatzaaien of racistische opmerkingen.

CNews is het paradepaardje van de conservatieve en katholieke miljardair Vincent Bolloré. Met zijn mediaconcern dat belangen heeft in tal van Franse media- en productiebedrijven, is hij vergelijkbaar met mediatycoon Rupert Mudoch in het Verenigde Koninkrijk en de Verenigde Staten.

De petitie was aangevraagd via de petitiesite van het Franse parlement. Die bestaat sinds 2020 en werd in leven geroepen in de nasleep van de protesten van de gele hesjes, om burgers meer mogelijkheden te geven hun stem te laten horen. Petities die minstens half miljoen handtekeningen verzamelen, worden besproken door een parlementaire commissie.

Breder debat over persvrijheid

Parlementariër Alexandre Portier van de rechtse partij Les Républicains is voorzitter van de commissie Cultuur en Onderwijs. Hij zegt dat de parlementaire commissie niet gaat over het wel of niet verbieden van een zender. "Wij zijn Arcom niet." Hij riep op tot een breder debat over persvrijheid en mediaregulering in het land.

Er is een mogelijkheid om het onderwerp alsnog in Frankrijk op de politieke agenda krijgen. Een parlementslid kan binnen acht dagen vragen om een debat.

Eerste gesprekken over einde aan oorlog in Oekraïne 'productief', aldus VS

6 days 18 hours ago

De eerste dag van gesprekken over een einde aan de oorlog in Oekraïne was "zeer productief", zegt de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio. Hij zat zelf niet aan tafel in Abu Dhabi bij de gesprekken tussen Oekraïne, Rusland en de VS. Hij erkent dat er nog veel werk aan de winkel is.

Het is voor het eerst sinds februari dat Rusland direct met Oekraïne spreekt. De verwachtingen voor een eventuele doorbraak zijn heel laag. Toch zeggen Amerikaanse functionarissen dat zowel Kyiv als Moskou "een beetje flexibiliteit" toonde in het vier uur durende gesprek.

De gesprekken werden gevoerd door functionarissen van beide landen. Zo zat namens Oekraïne de secretaris van de nationale defensieraad aan tafel en namens Rusland een adviseur van president Poetin. Namens de VS voerden gezant Witkoff en Kushner, de schoonzoon van president Trump, de gesprekken.

'Constructief en inhoudelijk'

President Zelensky, die niet aanwezig was in Abu Dhabi, noemt op sociale media de gesprekken "constructief en behoorlijk inhoudelijk". Zelensky zegt dat Oekraïne de komende dagen verder wil praten met de VS en Rusland, maar ook met Europese vertegenwoordigers.

Europa zat vandaag niet aan tafel. Wel sprak Oekraïne voor de ontmoeting met Europese vertegenwoordigers en Amerikaanse functionarissen. Daarbij zat ook een delegatie van de NAVO aan tafel. Europese leiders hebben erop aangedrongen om betrokken te worden bij de gesprekken. Ze zijn bang dat de Amerikanen onder Russische druk ook Europese belangen op het spel zullen zetten.

Staakt-het-vuren?

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov zei vandaag dat Rusland eerst wil praten over een "toekomstige veiligheidsarchitectuur in Europa", voordat er gesproken kan worden over een staakt-het-vuren. De EU heeft al aangegeven niks te zien in nieuwe veiligheidsregelingen en vindt dat er eerst een staakt-het-vuren moet komen.

Moskou zegt nog altijd te zullen doorvechten zolang Oekraïne niet de gehele Donbas-regio opgeeft. Grondgebied afstaan is voor Oekraïne onbespreekbaar.

Morgen staan er nieuwe gesprekken gepland in Abu Dhabi. Bij vorige ontmoetingen tussen Oekraïne en Rusland bleven grote doorbraken uit. Wel werden er afspraken gemaakt over het ruilen van gevangenen. Ook daar is vandaag weer over gesproken, aldus president Zelensky.

Bijna 30 influencers krijgen tik op de vingers voor illegale gezondheidsclaims

6 days 18 hours ago

Driekwart van de onderzochte influencers die reclame maken voor voedingssupplementen op sociale media doen dat met illegale claims, meldt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

De NVWA onderzocht in het voorjaar 38 accounts op TikTok en Instagram, om te kijken of zij zich aan de regels hielden. Bij de meeste, 28 accounts, was dat niet het geval.

Het aantal volgers van de onderzochte influencers varieerde tussen de 750 en één miljoen volgers. Per account werden maximaal drie berichten onderzocht. Bij negentien berichten was er zelfs sprake van ernstige misleiding.

Niet bewezen of misleidend

Gekeken werd naar reclameberichten voor producten die gezondheidsvoordelen zouden hebben, die bijvoorbeeld je weerstand zouden ondersteunen of je lichaam sterker maken.

Er werd onder meer reclame gemaakt voor vitamine- of mineralensupplementen, creatinepoeders, elektrolyten, bottenbouillon en ashwagandha-capsules of collageenpoeders. In één geval ging het om een supplement voor kinderen.

In de meeste gevallen ging het om gezondheidsclaims die niet wetenschappelijk zijn bewezen of gezondheidsclaims die te algemeen en daardoor misleidend waren. In twee gevallen ging het om een medische claim. Zo zou een product helpen tegen ontstekingen.

In één geval ging het om een verboden claim over voeding. In de reclame werd gezegd dat het product laag in calorieën was, maar dat klopte niet.

Aanpassen of verwijderen

De berichten moeten van de NVWA direct worden aangepast of zelfs worden verwijderd. De influencers kregen een officiële waarschuwing of boete opgelegd. Als de berichten niet worden aangepast, kunnen zwaardere maatregelen volgen, waarschuwt de Voedsel- en Warenautoriteit.

Vogelgriep vastgesteld bij bedrijf in Hierden, 70.000 eenden geruimd

6 days 18 hours ago

Bij een pluimveebedrijf in het Gelderse dorp Hierden is vogelgriep vastgesteld. De circa 70.000 eenden worden onder leiding van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) afgemaakt.

In een straal van 10 kilometer geldt een vervoersverbod, om verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen. Er mogen geen vogels, eieren, mest en gebruikt strooisel worden vervoerd. Binnen die zone liggen dertien andere pluimveebedrijven, meldt Omroep Gelderland.

De NVWA onderzoekt of er vlak voor de ontdekking van de besmetting nog dieren of producten van en naar het bedrijf zijn vervoerd. Als dat nodig is, volgen extra maatregelen. Het bedrijf werd in 2022 ook al twee keer geruimd vanwege vogelgriep, aldus de NVWA.

Landelijke ophokplicht

Sinds 28 oktober geldt een landelijke ophokplicht voor commercieel gehouden pluimvee. Die werd ingesteld na drie vogelgriepuitbraken in korte tijd.

Ook mensen die kippen als hobby houden, moeten hun vogels afschermen. Bezoek aan commerciële vogelverblijven is alleen toegestaan als dat noodzakelijk is voor de gezondheid of het welzijn van mensen of dieren.

Vorig jaar werd er ook een landelijke ophokplicht ingevoerd, maar die werd in juni van dit jaar werd weer opgeheven. Het aantal besmettingen was toen sterk afgenomen, al noemde het ministerie het virus toen al "onvoorspelbaar". Het kabinet werkt aan een plan om legkippen verplicht te vaccineren.

Mantelzorg bij dementie is zwaar: 'Je draagt heel veel alleen'

6 days 18 hours ago

Mensen die vrijwillig zorgen voor iemand met dementie ervaren meer eenzaamheid, psychische problemen en lichamelijke problemen. Dat concludeert Alzheimer Nederland na een peiling. Een ruime meerderheid ervaart één of meerdere van deze klachten door het verlenen van mantelzorg.

Eenzaamheid, aan dat woord denkt Monique Docter (55) bij de mantelzorg die ze verleent aan haar man. Ronald (57) heeft de ziekte van Alzheimer. "Je draagt heel veel alleen. We hebben kinderen en die helpen ook wel, maar ik heb ook mijn ouders en mijn moeder heeft dementie. Ik werk ook nog, dus het zijn veel ballen om in de lucht te houden."

Dementie is een verzamelnaam voor een reeks hersenaandoeningen. De ziekte van Alzheimer is daarvan de bekendste. Patiënten kampen met geheugenverlies en in een later stadium krijgt iemand problemen met denken, praten en handelen.

Docter heeft onlangs op papier gezet hoe zij het mantelzorgen ervaart. Dat deed ze nadat een collega had gevraagd wat er in haar hoofd omging. "Mensen worden er emotioneel van als ze de tekst lezen." Ze heeft meegedaan aan een bewustwordingscampagne. "Ik krijg daarop veel reacties van mensen die het verdrietig, confronterend en moedig vinden."

Pijnlijke keuzes

De zorg voor haar echtgenoot is volgens Docter zwaar, maar vol te houden. Het heeft haar gedwongen tot keuzes. "We zijn ook opa en oma van hartstikke leuke kleinkinderen, maar ik kan niet zo veel voor hen zorgen als ik had gewild. Dat doet best wel pijn, maar ik heb geen andere keuze. Ik kan mijn man niet in de steek laten."

Ruim twee op de drie ondervraagde mantelzorgers ervaart mentale problemen. Zo'n 65 procent ervaart relationele problemen en zes op de tien kampen met lichamelijke klachten. Bijna drie op de tien mantelzorgers geeft aan dat ze de zorg nog maximaal een jaar kunnen volhouden.

Voor de zogenoemde Dementiemonitor hebben ruim 12.000 mantelzorgers een vragenlijst ingevuld. De steekproef is uitgevoerd in samenwerking met onderzoeksinstituut Nivel. De uitkomsten zijn niet volledig representatief voor de Nederlandse bevolking. Mantelzorgers met een migratieachtergrond zijn bijvoorbeeld ondervertegenwoordigd.

800.000 mantelzorgers

De monitor, die gepubliceerd is op de Dag van de Mantelzorger, geeft volgens de organisatie vooral een goed beeld van hoe zwaar mantelzorgers hun taak ervaren.

Ongeveer 320.000 mensen hebben momenteel dementie, op zo'n 800.000 mantelzorgers. Deze aantallen zullen verder stijgen door vergrijzing, waarschuwt Alzheimer Nederland.

"Mantelzorgen voor iemand met dementie duurt vaak jaren en wordt steeds intensiever naarmate de jaren verstrijken", zegt directeur Wiesje van der Flier. Het verlenen van zorg valt lastig te combineren met werk of het gezinsleven. Bijna zeven op de tien van de ondervraagden heeft hier moeite mee. Een op de vijf werkende mantelzorgers is minder gaan werken.

Veel minder mantelzorg-uren

De monitor verschijnt om de twee jaar en de vragenlijst wordt sinds 2006 afgenomen. De uitkomsten van dit jaar komen grotendeels overeen met die van de afgelopen jaren. Er is wel een opvallende uitschieter: het aantal uren dat mantelzorgers zeggen per week te besteden aan zorg of hulp voor hun naaste met dementie.

Volgens de monitor zijn de deelnemers aan het onderzoek daar gemiddeld 28 uur per week mee bezig, een forse daling ten opzichte van de onderzoeken uit 2024, 2022 en 2020. Toen was dat respectievelijk 37, 39 en 40 uur. De stichting heeft hier geen eenduidige verklaring voor.

Uit het onderzoek komt wel naar voren dat een groter aandeel van de dementiepatiënten in een zorginstelling verblijft. Dat is het geval bij ruim een op de drie (36 procent) van de ondervraagden. Ter vergelijking: in 2020 was dat aandeel zo'n twee op de tien (21 procent).

Continu 'aanstaan'

De man van mantelzorger Monique Docter brengt een deel van de dag door in een zorginstelling. Daardoor is het verzorgen beter vol te houden, legt ze uit. "Het is vol te houden, omdat ik nog een ander leven heb, maar als je 24/7 bij elkaar bent, ontstaan er irritaties." Dat is volgens haar onvermijdelijk omdat ze continu "aan staat" en "steeds naar oplossingen moet zoeken."

Oproep om gegevens van Q-koorts- en postcovidpatiënten te bewaren

6 days 18 hours ago

De overheid moet in actie komen om gegevens van vele duizenden Q-koorts- en postcovidpatiënten te behoeden voor vernietiging. Die oproep doet Jos Bosch, medecoördinator van het Post-Covid Netwerk Nederland, een samenwerkingsproject van ervaringsdeskundigen, onderzoekers en artsen. De hoogleraar zegt dat een schat aan medische informatie verloren dreigt te gaan.

Het gaat om patiëntendossiers van Q- en C-support. De twee hulporganisaties voor respectievelijk Q-koorts- en postcovidpatiënten worden opgeheven. Verzamelde data over zo'n 36.000 patiënten worden vanaf eind deze week verwijderd om privacyredenen, meldt de Volkskrant.

Het ministerie van Volksgezondheid overlegt met C-support over de kwestie, bevestigt directeur Sophie Querido aan de NOS. Volgens haar is de inzet om zo veel mogelijk wetenschappelijk relevante informatie te behouden. "Maar voor ons staat de bescherming van de patiënt en persoon centraal."

Deel data geanonimiseerd

Volgens Querido is onterecht het beeld geschetst dat alle data worden vernietigd. Er zijn zogenoemde 'kernsets' opgesteld van medische data die worden bewaard. Deze selectie wordt geanonimiseerd beschikbaar gesteld aan de wetenschap. Met name irrelevante gegevens worden verwijderd, stelt de directeur.

Maar volgens Bosch, hoogleraar postacute infectiesyndromen aan het Leidse LUMC, is het anonimiseren van de relevante data geen oplossing voor het probleem. "Zo verdwijnt de verbinding met de patiënten", legt Bosch uit. Van nieuwe vragen stellen over het verloop van iemands ziekte of herstel tot iemand benaderen als er zicht is op een nieuw medicijn: het wordt volgens de hoogleraar straks onmogelijk gemaakt.

"Je kunt wel in het verleden kijken naar verzamelde data, maar dat is over één of twee jaar alweer verouderd. Om van data te kunnen leren, moet je mensen over tijd kunnen volgen", zegt Bosch namens Post-Covid Netwerk Nederland.

Kans om bezwaar te maken

C-support en Q-support zeggen dat alle patiënten op de hoogte zijn gesteld en de kans krijgen om bezwaar te maken tegen het verwijderen van de persoonlijke gegevens. Bosch werpt tegen dat sommige patiënten te zwak zijn om hierop te kunnen reageren.

Het ministerie van Volksgezondheid is gevraagd om een reactie. Tegen de krant zei een woordvoerder dat er wordt gezocht naar een uitweg. De betrokken partijen gaan de komende dagen opnieuw in overleg.

C- en Q-support zijn gefinancierd door het ministerie, maar stoppen eind dit jaar. Behalve informatie over covid-patiënten en Q-koortspatiënten beheren de organisaties ook gegevens van mensen die last hebben van het zogeheten postvaccinatiesyndroom (PVS). Dit zijn mensen die na inenting tegen het virus klachten kregen die vergelijkbaar waren met postcovid.

Geëmotioneerde slachtoffers Tarwekamp: 'Explosie duurde seconden, gevolgen een leven lang'

6 days 18 hours ago

"Een explosie duurt seconden, de gevolgen ervan kunnen een leven lang duren." Een moeder van een gezin dat aan de Tarwekamp woonde, beschreef vandaag in de rechtszaal wat veel bewoners en nabestaanden na twee jaar nog dagelijks voelen. Haar zoon noemde "de impact van de explosie gigantisch en blijvend" en de dochter van het gezin sprak van "een leven voor en een leven na de explosie".

Uit de negentien slachtofferverklaringen kwam het beeld naar voren dat bewoners en nabestaanden kampen met posttraumatische klachten. Daarnaast zijn ze boos en verdrietig over de aanslag in 2024, vertelden ze tijdens de derde zittingsdag van de strafzaak tegen vier verdachten in de rechtbank in Den Haag.

Eerder zeiden bewoners al tegen de NOS dat de buurt langzaam weer opkrabbelt, maar dat er met de rechtszaak ook weer spanning ontstaat.

Grote liefde kwijt

Vanochtend spraken de moeder, de broer en via hun advocaat ook de zoon van de 44-jarige Griekse man die door de explosie is omgekomen. Zij spraken geëmotioneerd over hun verlies en vroegen de rechter om de verantwoordelijken voor de explosie een levenslange celstraf op te leggen.

Vanmiddag was het woord aan bewoners van een getroffen woning en de familie en vriendin van de 31-jarige Tim. Hij logeerde bij zijn vriendin op het moment van de explosie. Zij overleefde de ramp. Hij was een van zes omgekomen slachtoffers.

In een verklaring die zij liet voorlezen, zei ze dat ze door de ramp veel spullen met emotionele waarde is kwijtgeraakt, maar ook "het meest kostbare": haar grote liefde.

De moeder en de zus van Tim richtten zich rechtstreeks tot de vier verdachten:

Een gezin dat aan de Tarwekamp woonde, vertelde over de gevolgen van de explosie. Zij zijn hun thuis kwijt en hebben last van posttraumatische stress (PTSS) door de aanslag. De vader, de moeder en de dochter van het gezin legden uit hoezeer hun leven daardoor ontregeld is.

De dochter vertelde dat zij nog vaak wordt herinnerd aan de ramp, en dat op momenten waarop zij denkt dat ze weer langzaam opkrabbelt, er iets gebeurt waardoor ze weer terug bij af is.

Droombaan en veilige plek kwijt

De moeder van het gezin had net haar droombaan gevonden, maar kan door de explosie en de gevolgen daarvan niet meer werken, tot haar grote verdriet.

De vader vertelde ook over de administratieve gevolgen die de explosie met zich meebracht. Zo zitten ze met een huis waar ze niet meer willen wonen, maar dat moeilijk verkoopbaar is en hebben ze problemen met de verzekering.

Hun zoon was niet thuis op het moment van de explosie. Na de explosie zag hij de omgeving waar hij zich veilig voelde als een plek die hem vooral "verdriet, angst en pijn" doet.

Huilend van angst

Andere bewoners die vandaag aan het woord kwamen, legden uit hoe ze de ramp beleefd hebben. Zo vertelde een vrouw hoe ze met haar peuter in het pand was toen de explosie plaatsvond.

Sindsdien heeft zij ook last van PTSS. "Ik ben bang geworden voor vuurwerk, bij de vorige nieuwjaarsnacht heb ik de hele nacht huilend van angst in bed gelegen", vertelde ze.

Een oudere vrouw die ook in het pand woonde, vertelde in de rechtbank hoe ze wakker werd van de explosie. "Ik keek uit mijn raam en zag vlammen boven het dak van het complex."

Ze beschrijft hoe zich na de ramp nieuwe problemen voordeden. Zo was haar huis en inboedel grotendeels verwoest en nu ze terug in de woning is, kan ze er moeilijk weer aarden. "Het is een kille terugkomst op de Tarwekamp."

Klant beloont vertrouwensband met taxichauffeur met huis van een half miljoen

6 days 18 hours ago

"In al die jaren heb ik duizenden mensen vervoerd. Voor mij maakte het nooit uit wie er instapte, iedereen verdiende dezelfde zorg, aandacht en respect."

Aan het woord is Joeri Cools (53), voormalige taxichauffeur in de Belgische stad Gent. De krant Het Laatste Nieuws (HLN) sprak met hem omdat zijn zorg, aandacht en respect voor zijn klanten hem een bijzondere erfenis heeft opgeleverd. Een vrouw die achttien jaar lang steevast voor zijn taxi koos, liet hem een huis van een half miljoen na.

Aanvankelijk was Annie een klant als alle andere. Ze woonde in Brussel, maar reisde elke week met de trein naar Gent en nam daar de taxi.

Vertrouwensband

"Naarmate het vertrouwen groeide, vertelde ze over haar studie sociologie, haar jeugd en het maatschappelijke engagement dat ze haar hele leven had getoond", zei Cools tegen HLN. Ook vertelde ze dat ze drie serieuze relaties had gehad, maar van een huwelijk of kinderen was het nooit gekomen.

Cools, op zijn beurt, deelde zijn herinneringen aan zijn armoedige en bittere jeugd. "Alles wat thuis kon mislopen, is misgelopen. Het ging van verwaarlozing tot mishandeling. Vanaf dat ik twintig maanden oud was tot mijn zesde of zevende jaar zat ik in een pleeggezin onder een andere naam. Mijn stiefvader verongelukte, mijn zus worstelt met psychische problemen en mijn broer heeft een eind aan zijn leven gemaakt."

Hun band werd zo sterk dat Annie bij aankomst in Gent steevast naar Cools taxi op zoek ging en instapte. "U ken ik, u vertrouw ik, zei ze dan altijd als ze instapte", aldus Cools.

In 2021 sprak hij haar voor het laatst. Twee jaar later stopte hij met zijn werk als taxichauffeur en verloor hij het contact met veel van zijn klanten, ook dat met Annie.

Brief notaris

Maar in september lag er opeens een brief van een notaris in zijn brievenbus. Daarin stond dat Annie in juni 2025 op 81-jarige leeftijd was overleden. Haar laatste jaren had ze in een verzorgingshuis doorgebracht. Aan elk van haar drie goede vriendinnen had ze een appartement nagelaten en aan Cools een pand met een geschatte waarde van een half miljoen euro.

Die nalatenschap aan Cools had ze al in 2011 in haar testament laten opnemen. "Omdat ze geen eigen gezin had, wilde ze blijkbaar zelf heel bewust bepalen waar haar vermogen naartoe ging, om te vermijden dat het verloren zou gaan", zegt Cools tegen HLN.

De VRT rekende uit dat Cools over zijn erfenis 358.750 euro aan de belastingdienst moet afdragen, maar als hij het pand verkoopt, houdt hij toch nog zo'n 140.000 euro over.

Checked
1 hour 41 minutes ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed