Aggregator

Woon je in de Eindhovense wijk Het Ven dan was de grondtemperatuur op sommige plekken rond het middaguur meer dan 47 graden Celsius. Heb je de luxe een paar kilometer verderop te wonen in de Wielewaal dan bleef de hitte beperkt tot rond de 28 graden. Daarmee is Eindhoven een goed voorbeeld van steden waar het verschil in temperaturen fors is.

Eindhoven is geregeld een van de heetste plekken van Nederland tijdens een hittegolf. "Zeker in het centrum en in de wijken met weinig groen moet een slag worden geslagen", zegt wethouder Rik Thijs die onder meer klimaat en vergroening in zijn portefeuille heeft.

De stad maakte in de afgelopen vier jaar negentig straten groener en daar moeten in de komende vier jaar nog minimaal vijftig straten bij komen, zegt Thijs. Zo stond er eerst geen enkele boom in de lange winkelstraat van Eindhoven. "Nu zijn er bijna vijftig bomen geplant. We hebben destijds laten berekenen dat dit de gevoelstemperatuur met wel 13 graden naar beneden kan halen."

Sommige volwassen bomen kunnen bijna net zoveel koelen als tien airco's, zegt hoogleraar stedenbouwkunde Anne Loes Nillesen van de TU Delft. Ze deed veel onderzoek naar hitte in de stad. "Zowel op straat als in de tuinen moeten we veel meer groen gaan planten."

Huizen van steen warmen ontzettend op en stralen de hitte 's nachts weer uit. "Zeker als er nachten zijn waarin de temperatuur boven de 20 graden blijft, kunnen die huizen eigenlijk niet afkoelen", zegt Nillesen. "Dat brengt echt gezondheidsrisico's met zich mee want dan kunnen mensen niet afkoelen."

Groene gevels

Nillesen adviseerde meerdere steden in Nederland over manieren om wijken aan te passen aan het opwarmende klimaat, waarin vaker extreme hitte zal voorkomen. "Twintig jaar geleden waren we ons nog niet helemaal bewust van de hitte", zegt de hoogleraar.

Ze noemt een aantal maatregelen, al is er meer mogelijk: "Grasveldjes in de stad warmen nog behoorlijk op. Het is beter als de gemeente struiken plaatst die water verdampen. Laat groen op de gevels groeien en ook groene daken werken goed. Daarnaast moeten we misschien meer gebouwen van hout maken in plaats van steen. Dat houdt minder warmte vast."

De hoogleraar adviseerde onder meer Rotterdam over een hittestrategie. "Op hittekaarten keken we hoe heet de stad werd. Daarmee beoordeelden we ook wat koele en warme routes waren voor mensen om te lopen." Ze keek bijvoorbeeld naar de wijk Katendrecht, pal langs het water. "Toch werden de kades heel heet in de zomer. In het verleden zijn hier bomen geplaatst met weinig bladerdek. Daar zijn echt meer bomen nodig die schaduw geven."

In meer steden zijn grote temperatuurverschillen te zien. De heetste en de relatief koele plekken liggen soms vlak bij elkaar:

Ook Eindhoven wil de looproutes verbeteren, vertelt wethouder Rik Thijs. "De bedoeling is dat mensen binnen vijf minuten altijd op een koele plek kunnen aankomen." Toch voldoen nu 45 van de 114 wijken niet aan dat voornemen. "Daar gaan we de komende tijd mee verder."

De gemeente wil daarbij extra letten op de routes rondom "kwetsbare voorzieningen", zegt de wethouder. Hij bedoelt daarmee bijvoorbeeld zorginstellingen. "Op die routes willen we tenminste 50 procent schaduw, zodat mensen zich van plek naar plek kunnen verplaatsen."

Kwetsbare mensen

Nillesen herkent dat meer steden bezig zijn met hitteplannen. Ze ziet dat er nu veel aandacht is voor sportevenementen of festivals, maar een belangrijke volgende stap is om de openbare ruimte beter in te richten voor kwetsbare mensen. "Er zijn wijken waar mensen zelf aanpassingen kunnen doen, maar ook wijken waar mensen dit niet kunnen betalen. Zorg dan in die wijken voor genoeg koele ruimtes waar mensen naartoe kunnen."

Ook kinderen zijn kwetsbaar in deze warmte. Op schoolpleinen zijn veel meer bomen en groen nodig, vervolgt ze. "Scholen zouden juist een heel prettige koele, groene plek kunnen zijn. In die gevallen is het soms zelfs beter om kinderen naar school te laten komen dan ze thuis te houden."

Vesteda hoeft mogelijk toch geen huurwoningen te verkopen. De grootste commerciële woningbelegger en -verhuurder van Nederland schrijft dat het een deal heeft gesloten met de aandeelhouders.

Verschillende investeerders in Vesteda, waaronder pensioenfondsen, lieten dit jaar weten een groot deel van hun investering te willen terughalen met een zogenoemd 'redemptieverzoek'. In totaal ging het toen om 4,1 miljard euro. Na maandenlang overhandelen met de investeerders is dat bedrag afgenomen tot 765 miljoen euro.

Vesteda spreekt van goed nieuws, aangezien het verkopen van huurwoningen een steeds realistischer scenario leek te worden. Inmiddels verhuurt Vesteda ruim 28.000 woningen, vaak in het middensegment. Die woningen staan vooral in de Randstad of in grotere steden daarbuiten.

Eens per jaar

In ruil voor het verlagen van het teruggevraagde bedrag hebben investeerders de toezegging gekregen dat ze in de toekomst vaker zo'n redemptieverzoek kunnen doen. Voorheen kon dat maar eens in de zeven jaar, vanaf nu wordt dat een keer per jaar.

Vesteda zegt dat investeerders daardoor beter kunnen inspelen op de veranderende markt en het investeringsklimaat, terwijl het bedrijf zelf kan blijven investeren in huurwoningen. Met de toezegging van de jaarlijkse termijn is de hoop bovendien dat er weer nieuwe investeerders komen.

Het is een typische Zeeuwse traditie en groeide in de 20ste eeuw uit tot een georganiseerde sport: ringrijden. Nu heeft het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) het ringrijden erkend als immaterieel erfgoed.

Zowel het klassieke ringrijden als het sjezenrijden is erkend, meldt Omroep Zeeland. In beide gevallen moeten de deelnemers op een baan een lans in een ring steken.

Bij het ringrijden rijdt een deelnemer op een ongezadeld, versierd paard. Bij sjezenrijden zitten twee mensen in een tweewielig rijtuig achter een paard. De man ment het paard en de vrouw steekt de ringen. Beiden dragen klederdracht.

Alleen de Zeeuwse versie van het ringrijden, beoefend op Zuid-Beveland en Walcheren, wordt nu erkend als erfgoed. In andere delen van Nederland gaat het net even anders en die vallen er dus niet onder.

Way of life

Volgens voorzitter Jan-Willem Poppe van de Zeeuwse Ringrijdersvereniging is het ringrijden niet zomaar een hobby of een sport. Het is "een way of life, met een rijke traditie en vele rituelen", vertelt hij aan de omroep.

Waarschijnlijk is het Zeeuwse ringrijden een overblijfsel van ridderlijke steekspelen en middeleeuwse toernooien. Al in de 17de eeuw werd er in dorpen op Walcheren en Zuid-Beveland ringgereden, gefeest en gedronken.

Binnen de kerk was er weerstand tegen het ringrijden. Ondanks pogingen om het te verbieden, bleef het gebruik bestaan. Volgens Jan-Willem Poppe was dit mede dankzij lokale notabelen en de warme belangstelling van het Koninklijk Huis. Zij schonken vanaf de 18de eeuw prijzen die nog altijd worden uitgereikt.

In de 20ste eeuw groeide het ringrijden uit tot een georganiseerde sport, met een gezamenlijke jaarwedstrijd op het Abdijplein in Middelburg. Tijdens deze eerste folkloristische dag op 9 juli zal de benoeming ook officieel bekrachtigd worden door vertegenwoordigers van het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland.

'Levend'erfgoed

Immaterieel erfgoed is niet tastbaar, maar bestaat uit tradities, rituelen, festiviteiten en gewoonten die van generatie op generatie worden doorgegeven, zo staat op de website van KIEN.

Immaterieel erfgoed heet daarom ook wel 'levend' erfgoed: het lverandert mee met de tijd. Voorbeelden hiervan zijn carnaval, Keti Koti, ambachten zoals klompen maken of batik verven.

These days, a lot of embedded projects feature some sort of screen, and a screen often creates a desire for a nice user interface. [Geoffrey Wells] has created a tool …read more

De ministerraad heeft groen licht gegeven voor een ingrijpend pakket plannen om de stikstofuitstoot te verminderen. Veel maatregelen waren al uitgelekt. Het kabinet wil Nederland hiermee van het 'stikstofslot' halen, zodat er weer vergunningen kunnen worden verleend voor bijvoorbeeld de bouw van nieuwe woningen.

Het pakket moet ervoor zorgen dat de stikstofuitstoot in 2035 drastisch is verlaagd ten opzichte van 2019. Het streven wordt nu 42 tot 46 procent minder uitstoot in de landbouw en 50 procent in de mobiliteit en de industrie. Daardoor komt er ruimte voor grote (bouw-)projecten, die nu vaak geen stikstofvergunning kunnen krijgen.

Om dat te bereiken wil het kabinet onder meer dat melkveehouders in 2035 niet meer dan 2,6 koeien per hectare houden. Dat betekent voor sommige boeren een vermindering.

"Nederland staat te lang op slot", zei minister Van Essen van Landbouw op een persconferentie over de plannen. "Vandaag draaien we de sleutel weer om. En gebied voor gebied komt ons land weer in beweging."

Belangrijk onderdeel van het pakket is dat er rond vijftien natuurgebieden, zoals de Veluwe en de Peel, zones van 1 kilometer komen, waarin veel minder stikstof mag worden uitgestoten. Rondom 85 andere natuurgebieden komt een zone van 500 meter. Dat kan ingrijpende gevolgen hebben voor de boeren in deze zones. Veel bedrijven zullen moeten verdwijnen, verhuizen of innoveren.

De belangrijkste punten

Er wordt 20 miljard euro extra uitgetrokken om de stikstofplannen te realiseren. Dat geld is voor een groot deel bedoeld om boeren te helpen om bijvoorbeeld over te schakelen naar nieuwe uitstootarme technieken. Ruim 2 miljard zal worden gebruikt voor natuurbeschermingsmaatregelen, zoals het aanpakken van de droogte.

Van Essen benadrukte dat het kabinet boerenbedrijven niet gedwongen zal onteigenen. In plaats daarvan houdt hij een landelijke krimp van de veestapel in 2035 achter de hand als de uitstoot dan niet genoeg is gedaald.

Hij denkt dat ook die "stok achter de deur niet nodig is". Hij vertrouwt erop dat de maatregelen die hij nu voorstelt genoeg doen om de stikstofuitstoot terug te dringen en zo de natuur te laten herstellen.

'Pakket werkt alleen als geheel'

Het pakket aan stikstofmaatregelen functioneert volgens de landbouwminister alleen als geheel. De uitstootregels voor boeren werken bijvoorbeeld alleen als boeren ook ondersteuning krijgen. Vergunningen komen er alleen als de natuur voldoende herstelt.

Eind dit jaar wil het kabinet toetsen wat het effect is van de maatregelen. Uiterlijk eind 2027 moet het weer mogelijk zijn om bij projecten kleine hoeveelheden stikstof uit te stoten.

Het voorstel is nu eerst naar de Tweede Kamer gestuurd, waar het minderheidskabinet steun moet vinden bij oppositiepartijen. De verwachting is dat er de komende week al een debat over is. Daarna moet het nog door de Eerste Kamer, waar de coalitie ook een minderheid heeft.

"Dit is nu het zevende jaar dat we in een politieke stikstofimpasse zitten, zei premier Jetten voorafgaand aan de presentatie. "Door gebrek aan keuzes in Den Haag staat eigenlijk het hele land stil en zitten heel veel mensen in onzekerheid, met name boeren."

Hij gaf toe dat D66, VVD en CDA, de drie partijen die nu een coalitie vormen "daar voor een groot deel ook zelf voor verantwoordelijk zijn geweest" en dat dit een extra motivatie was om het nu te willen oplossen.

In Peking is een klein vliegtuig tegen een wolkenkrabber gevlogen, schrijven Chinese media. Het is niet bekend of er doden zijn gevallen en of er sprake is van opzet.

Op beelden die op sociale media zijn verspreid is een gat te zien in een van de bovenste etages van de 528 meter hoge CITIC-toren. Ook valt puin naar beneden. De wolkenkrabber staat in het financiële district van Peking en is de hoogste van de stad.

Meerdere omstanders maakten beelden van het vallende vliegtuigje:

Volgens Chinese media gaat het om een sportvliegtuigje. Het toestel zou van een Chinees bedrijf zijn dat onder meer privévliegopleidingen en rondvluchten biedt.

Nieuwszender CNN schrijft op basis van ongeverifieerde vluchtgegevens op Flightradar24 dat het toestel van zijn normale route afweek nadat het was opgestegen.

De politie heeft de omgeving ontruimd, schrijft persbureau Reuters. Agenten lieten omstanders niet toe om foto's te maken, mensen werden weggestuurd. Ook zijn beelden van het incident vrijwel direct verwijderd van Chinese sociale media.

(Telecompaper) French infrastructure operator TDF has confirmed the start of its planned operational roll-out of 5G Broadcast, saying that the service is available...

Firefox recently added integrated AI support — a generally poorly received move among many Firefox users — that includes an AI chatbot integration for interacting with web pages. Florian Port …read more

Naast hardstylefestival Defqon.1 en het Nationaal Defilé op Veteranendag worden ook andere festivals en evenementen afgelast vanwege de hitte.

Zo is een actiebijeenkomst van vakbonden CNV en FNV tegen de kabinetsplannen over sociale zekerheid geannuleerd. De actie stond voor morgen in Nijmegen gepland, maar de vakbonden vinden het niet verantwoord om de straat op te gaan tijdens de extreme hitte.

Ook culinair festival 't Wonder in Woerden is vandaag afgelast. De burgemeester oordeelt dat de veiligheid van de bezoekers in het gedrang is door de hitte, en laat daarom de activiteiten van vandaag niet doorgaan. Bezoekers die een ticket voor vandaag hebben, kunnen hun kaartje morgen gebruiken. Morgen gaat het vooralsnog wel door.

Ook de eerste dag van muziekfestival Spoorpark Live in Tilburg wordt gecanceld. Vanavond zouden onder anderen S10 en Oscar and the Wolf optreden. Ook bij dit festival is er nog een dag, die vooralsnog niet is afgelast. De gemeente zegt de situatie per dag te bekijken.

'Veiligheid en gezondheid voorop'

In Eindhoven heeft de gemeente de vergunning ingetrokken voor het evenement Bij ons in Brabant, een muziekfeest in het Philips Stadion. De organisatie schrijft dat de hele nacht is gewerkt aan veiligheidsmaatregelen en voorzieningen tegen de hitte, maar dat de gemeente toch de vergunning heeft ingetrokken. Bezoekers die een ticket hadden, krijgen mogelijk hun geld terug. Ook morgen is er een editie van het evenement; die gaat ook niet door.

Het Koepelfestival, dat in Amsterdam-Oost georganiseerd wordt, is ook van de baan. Vanavond zou er een concert zijn, net als morgenochtend. Beide concerten gaan niet door. "De veiligheid en gezondheid van onze musici en bezoekers staan voorop", schrijft de organisatie, het Nederlands Philharmonisch & Nederlands Kamerorkest.

Het festival Lago Lago in de Achterhoek is niet geannuleerd. Wel zei de organisatie eerder vandaag dat alcohol pas vanaf 18.00 uur wordt verkocht aan bezoekers, maar dat kan ook later worden.

Ook in België geldt een hitteplan en zijn evenementen afgelast. De Slag bij Waterloo, de veldslag die op zondag 18 juni 1815 werd gevochten en jaarlijks wordt nagespeeld, gaat niet door vanwege de hittegolf. In het oosten van het land kan het tot 40 graden worden.

Efteling sluit attracties

Attractiepark de Efteling in Kaatsheuvel is vandaag en de rest van het weekend open zoals gebruikelijk. Medewerkers zijn daar niet blij mee. De Efteling zegt "extra alert" te zijn en goed op medewerkers te letten.

Wel heeft het attractiepark maatregelen genomen tegen de hitte en is het in een uitgeklede versie geopend. De website Looopings meldt dat schommelschip de Halve Maen en de nieuwe attractie Hooghmoed, met drie vrijevaltorens, en een aantal achtbanen gesloten blijven, net als enkele draaimolens.

(Telecompaper) SpaceX has told investors that it plans to launch a new Starlink mobile service for US consumers, the Financial Times reported...

Een 45-jarige man is opgepakt vanwege het dodelijke ongeval gisteravond op de Mookerplas in Middelaar. De man wordt verdacht van dood door schuld, bevestigt een woordvoerder van het Openbaar Ministerie in Limburg.

Een zwemmer kwam gisteravond om het leven toen hij werd aangevaren door een boot. Het slachtoffer was de 28-jarige Mats Grotenbreg, een bekende amateurvoetballer. Hij speelde voor USV Hercules en werd landelijk bekend door zijn doelpunt tegen Ajax in 2023. In de slotfase van de bekerwedstrijd maakte Grotenbreg de 3-2, waardoor de Utrechtse ploeg Ajax uitschakelde.

De amateurvoetballer uit het Gelderse Huissen was ook bekend van meerdere realityprogrammas. Zo deed hij mee aan het meest recente seizoen van datingshow The Bachelorette en was hij te zien in de serie Fboy Island.

Wat er precies is gebeurd, is nog niet duidelijk. "In het belang van het onderzoek" wil de politie daar niks over kwijt. Specialisten van een landelijke politie-afdeling doen onderzoek naar de gebeurtenissen.

Het was gisteren niet het enige fatale ongeluk op het water. In de Strijkviertelplas in Utrecht kwam een 13-jarige jongen om het leven. In de Spiegelwaal bij Nijmegen verdronk een 21-jarige man uit de stad.

(Telecompaper) Russian operator MTS announced that it sold a 49.9 percent stake in its subsidiary Tower Infrastructure Company to the investment fund Investitsii 18...

Het dodental na de zware aardbevingen in Venezuela is opgelopen tot 920. Dat heeft interim-president Rodríguez bekendgemaakt. 3360 mensen zijn gewond geraakt. De verwachting is dat het aantal slachtoffers nog zal oplopen want er zijn duizenden mensen vermist.

Het Zuid-Amerikaanse land werd woensdag rond 18.00 uur lokale tijd getroffen door twee aardbevingen, kort na elkaar. De eerste beving had een kracht van 7,2 en de beving daarop een kracht van 7,5. Dat was de krachtigste aardbeving in het land in meer dan een eeuw tijd.

Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie zijn ruim 6,7 miljoen Venezolanen getroffen door de aardbevingen, onder wie zo'n 2 miljoen in de hoofdstad Caracas.

Reddingsteams

Verschillende landen hebben hulp naar het getroffen gebied gestuurd, waaronder Nederland. Een Urban Search and Rescue-team, bestaande uit 65 mensen en acht speurhonden, is onderweg.

Waarnemend president Rodríguez heeft de komst van reddingsteams van over de hele wereld verwelkomd. "We gaan de mensen redden die vastzitten", zei ze. "We werken onvermoeibaar aan deze taak."

Inmiddels zijn er tientallen mensen gered, onder wie kinderen. De Venezolaanse staatstelevisie toonde een reddingsactie van een vrouw die vastzat onder een betonnen plaat. Alleen haar blote voet stak uit. Hulpdiensten wisten haar levend te bevrijden.

Duizenden mensen zitten nog vast onder het puin, al dan niet levend. Op straat hangen mensen flyers op met foto's van vermiste familieleden, anderen delen handgeschreven lijsten met namen uit.

Dayana Delgado, een moeder van drie, vraagt zich af waar de zware machines waren die overheidsfunctionarissen hadden beloofd. Ze vertelt aan persbureau AP dat de bewoners zelf door de ingestorte gebouwen aan het graven waren. "Ik wil weten waar mijn kind is, of hij vastzit of in een opvangcentrum is", zegt ze over haar vermiste 8-jarige zoon.

Een andere moeder snikte en zakte in elkaar van verdriet toen de lichamen van haar kinderen van 3 en 10 jaar oud in dekens werden gewikkeld en weggevoerd. Anderen schreeuwden de namen van de vermisten. Sommigen stonden stil, in shock.

Uitdaging

De natuurramp is de meest recente uitdaging voor Rodríguez, de voormalige vicepresident die in januari promotie maakte na de gevangenneming en afzetting van toenmalig president Maduro door de Verenigde Staten. Venezuela kampt al meer dan tien jaar met economische chaos en veel mensen betwisten de legitimiteit van de politieke beweging die Rodríguez vertegenwoordigt.

Rodríguez riep woensdagavond in een toespraak tot de natie de noodtoestand uit. Ze zei dat de regering een wederopbouwfonds van 200 miljoen dollar opricht voor beschadigde ziekenhuizen en huizen.

Het verdriet is groot wanneer doden worden geborgen in de stad La Guaira:

Na twee uitzonderlijk zware aardbevingen zoeken veel Venezolanen naar vermiste familieleden en vrienden. Onder het puin, of online.

Journalist en Latijns-Amerika-kenner Edwin Koopman laat een website zien die door vrijwilligers wordt gerund en waar mensen vermiste vrienden of familie kunnen opgeven of terugvinden. Deze vrijdag staan ruim 50.000 namen nog geregistreerd als vermist. Dit burgerinitiatief is volgens Koopman veelzeggend voor het diepe wantrouwen in de huidige regering.

Luisteren?

Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Verder legden we voor deze podcast contact met twee Nederlanders die al jaren in Venezuela wonen, Theresa Ayuso van Dijk en Jacobus de Waard. Ze vertellen hoe ze de aardbeving beleefd hebben, hoe de verwoesting eruitziet en over de verhalen die ze horen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Lisa Konings

Deze week kampt Europa met extreem hoge temperaturen. In Nederland geldt sinds middernacht code rood vanwege de hitte en dat gebeurde nooit eerder. Ook in andere Europese landen zijn maatregelen genomen tegen de hitte: zo gaat in Parijs de jaarlijkse Pride-viering niet door en in het Zwitserse kanton Basel-Stadt geldt sinds 12.00 uur een stookverbod.

Vanwege de "rode alarmfase door de extreme hittegolf" moeten alle culturele en sportactiviteiten in de hoofdstad worden geannuleerd, schrijft de politie in een statement. Daaronder valt onder meer de Pride-optocht (in het Frans de Marche des Fiertés), die elk jaar tienduizenden bezoekers trekt. Ook het muziekfestival Solidays en een atletiekbijeenkomst in het Charléty-stadion mogen niet doorgaan. Door de hittegolf zijn de nooddiensten en ziekenhuizen extreem belast.

Ook het Franse museum Louvre sluit zijn deuren eerder vanwege de hitte:

In Frankrijk zijn sinds het begin van de huidige hittegolf op 18 juni zeker 55 mensen verdronken, meldt de Franse Sportminister Ferrari aan Franceinfo TV. In meer dan de helft van de Franse departementen geldt code rood vanwege de hoge temperaturen. Gisteren stelde de Franse overheid al een alcoholverbod in voor openbare ruimtes in 'rode zones', zodat de hulpdiensten worden ontlast en medisch personeel zich kan concentreren op de kwetsbaarste mensen.

Hitterecord

Ook in het Verenigd Koninkrijk geldt code rood vanwege extreme hitte. Meerdere scholen houden ook vandaag hun deuren gesloten. Ambulancediensten zeggen afgelopen woensdag een recordaantal telefoontjes te hebben gehad over levensbedreigende situaties.

In een meer in het Engelse Leicestershire kwam een tiener om het leven. De jongen raakte gistermiddag vermist in het water. Politieduikers vonden zijn lichaam. Er zijn geen aanwijzingen van een misdrijf, aldus de politie.

In de Zwitserse stad Basel werd gisteren een hitterecord uit 1947 gebroken, meldt het nieuwsmedium SRF. Het werd 38 graden, de hoogste temperatuur ooit in Zwitserland in juni. In het Zwitserse kanton Basel-Stadt geldt een stookverbod in het bos en binnen 50 meter van de bosrand.

'Zorg voor elkaar'

In Duitsland geldt in vrijwel het hele land een waarschuwing voor extreme hitte, schrijft de Deutscher Wetterdienst. Ook in België kan de temperatuur lokaal boven de 40 graden uitkomen. Meerdere evenementen zoals de herdenkingsactiviteiten rondom de Slag bij Waterloo zijn dit weekend afgezegd, schrijft VRT Nieuws.

De Belgische premier De Wever roept mensen op hun "gezond verstand" te gebruiken. "Stel zware inspanningen uit, drink voldoende water en zorg goed voor jezelf en voor elkaar", schrijft hij op X. "PS: zorg ook dat de dieren voldoende gehydrateerd blijven."

Volgens schattingen van persbureau AFP hebben zeker 150 miljoen Europeanen vandaag te maken met temperaturen boven de 35 graden. Meer dan 420 miljoen Europeanen, exclusief Turkije, zien temperaturen boven de 30 graden, aldus AFP.

Een hittegolf als deze was vrijwel onmogelijk geweest zonder klimaatverandering, bleek uit een nieuwe analyse van World Weather Attribution (WWA).

Volkswagen wil de komende jaren nog eens tienduizenden banen schrappen. Dat melden meerdere media op basis van bronnen binnen het bedrijf. Het gaat al langer niet goed met de autobouwer.

Bij het Duitse concern, met naast Volkswagen de merken Seat, Audi en Porsche, werken 657.000 mensen. Het bedrijf had vorig jaar, onder luid protest van de bonden, een reorganisatie aangekondigd waarbij tot 2030 50.000 banen zouden verdwijnen.

Het bestuur van het bedrijf werkt volgens het Duitse zakenblad Manager Magazin nu aan een plan om dat aantal te verdubbelen. De Frankfurter Allgemeine Zeitung spreekt zelfs van 60.000 banen extra die moeten verdwijnen. Wanneer de ontslagronde plaatsvindt, is nog niet duidelijk.

Stevige onderhandelingen

Onderdeel van de nieuwe ontslagronde is de sluiting van vier fabrieken. Het gaat om drie fabrieken waar Volkswagen-auto's worden gemaakt en een fabriek waar Audi's worden geproduceerd. De productie zou geleidelijk worden afgebouwd. Of er alleen bij deze fabrieken ontslagen vallen of er ook daarbuiten, is niet duidelijk.

Duitsland-correspondent Charlotte Waaijers

"Het is al langer duidelijk dat Volkswagen het moeilijk heeft. Fabrieken draaien niet op vol vermogen, de kosten om auto's te produceren zijn relatief hoog en het is door de toenemende concurrentie en bijvoorbeeld ook handelstarieven lastiger om ze verkocht te krijgen.

Er loopt daarom al een reorganisatie, en die was het resultaat van een harde strijd tussen de bedrijfstop, werknemers en de deelstaat. Een van de gevoelige punten daarbij was, naast het verlies van banen, ook de mogelijke sluiting van fabrieken. Dat bleef uiteindelijk beperkt.

Het plan dat nu op tafel lijkt te liggen, waarbij mogelijk twee keer zoveel banen verdwijnen en nog eens vier fabrieken zouden sluiten, zorgt opnieuw voor grote onrust bij werknemers. De vakbond en ondernemingsraad zullen zich fel verzetten, en er alles aan doen om het af te zwakken.

En ze hebben nog altijd veel macht: na de Tweede Wereldoorlog kon het door de nazi's opgerichte bedrijf in het algemeen belang verder draaien, maar werd wel wettelijk vastgelegd dat de deelstaat en werknemersorganisaties veel inspraak hebben. Ook dat zou volgens de berichten afgezwakt kunnen worden in het nieuwe plan."

De nieuwe reorganisatieplannen van Volkswagen zullen naar verwachting stevige onderhandelingen met de vakbonden ontketenen. De bond IG Metall heeft samen met de ondernemingsraad van Volkswagen een verklaring uitgegeven. Daarin schrijven ze dat ze met "alle macht" het plan willen tegenhouden. Ze vinden dat het bestuur "eindelijk zijn werk moet doen" en zich moet concentreren op het bieden van werkzekerheid en het maken van concurrerende producten.

De winst kwam vorig jaar 5 miljard euro lager uit dan een jaar eerder. Het bedrijf zit met name in de knel door de concurrentie van Chinese auto's. Ook Amerikaanse importheffingen op Europese auto's speelden mee.

De Amerikaanse regering wil bepalen welke bedrijven en organisaties toegang krijgen tot het nieuwste AI-programma van OpenAI, melden meerdere Amerikaanse media. Het gaat om een AI-programma dat gebruikt kan worden om veiligheidsproblemen in computerprogramma's te vinden.

Dit AI-programma heeft de naam GPT-5.6. In verkeerde handen zou een hacker er een veiligheidsprobleem mee kunnen ontdekken en dat vervolgens kunnen misbruiken, bijvoorbeeld om bij een bedrijf binnen te dringen. Ook andere bedrijven bieden vergelijkbare AI-programma's aan.

De overheid zal "klant voor klant" beoordelen of die toegang mag krijgen tot het nieuwste AI-programma, schrijft de Amerikaanse nieuwssite The Information op basis van een intern bericht bij OpenAI. Het zou voor het eerst zijn dat niet OpenAI zelf, maar de overheid bepaalt wie toegang krijgt tot een AI-programma van het bedrijf.

Controle van Amerikaanse overheid

De afgelopen weken laat de Amerikaanse overheid merken meer controle te willen over de beschikbaarheid van dit soort AI-programma's. Zo publiceerde het Witte Huis begin deze maand een plan waarbij Amerikaanse AI-bedrijven hun beste AI-programma's dertig dagen voordat ze worden uitgebracht beschikbaar stellen aan de overheid.

Twee weken geleden bepaalde de Amerikaanse overheid dat het bedrijf Anthropic een vergelijkbaar AI-programma niet beschikbaar mocht maken buiten de VS en voor niet-Amerikanen binnen de VS. Omdat Anthropic de nationaliteit van klanten niet altijd weet, besloot het bedrijf om het AI-programma Fable wereldwijd ontoegankelijk te maken.

Ook schakelde het bedrijf de toegang tot AI-programma Mythos uit. Anthropic maakt dit programma niet openbaar beschikbaar, maar geeft alleen toegang aan bedrijven en organisaties die het zelf goedkeurt.

Andere AI-programma's

Het is onduidelijk waarom de Amerikaanse overheid bij OpenAI alleen inspraak wil over GPT-5.6, en bijvoorbeeld niet voorgaande versies die ook veiligheidsproblemen kunnen ontdekken. Ook OpenAI bepaalt voor sommige versies van zijn AI-programma zelf wie ze mag gebruiken.

Bedrijven die zich bezighouden met cybersecurity gebruiken dit soort AI-programma's om veiligheidsproblemen in allerlei computerprogramma's te vinden. Daarmee kunnen makers van computerprogramma's de gaten dichten voordat een aanvaller dezelfde veiligheidsproblemen vindt en misbruikt.

[Popular Mechanics] has an interesting article about Alan Turing’s nearly-forgotten speech encryption device. Codenamed Delilah, it was in many ways an early form of digital encryption. It was secretly developed alongside …read more

Bij een grote droneaanval vannacht heeft Oekraïne een chemische fabriek ten zuiden van Moskou geraakt, melden Russische en Oekraïense Telegramkanalen. Het zou gaan om de Azot-fabriek in de stad Novomoskovsk in de westelijke regio Toela, waar volgens Oekraïne explosieven voor het Russische leger worden gemaakt.

De aanval zou de grootste droneaanval van Oekraïne zijn sinds de Russische invasie van dat land. De Russische luchtverdediging zou vannacht 660 Oekraïense drones hebben onderschept in twaalf regio's. Dat gebeurde onder meer boven de Zwarte Zee, de Zee van Azov en de door Rusland bezette Krim. Volgens de burgemeester van Moskou zijn ook 47 drones die onderweg waren naar de Russische hoofdstad uit de lucht gehaald.

De gouverneur van Toela zegt dat een industriecomplex beschadigd raakte bij een Oekraïense aanval, maar hij verduidelijkt niet of het gaat om de Azot-fabriek. Wel is bekend dat in de Azot-fabriek met ammoniak wordt gewerkt. Bewoners uit de omgeving zeggen dat zij een ammoniakgeur hebben geroken na de aanval. Eerder deze maand had Oekraïne de fabriek ook al bestookt met drones, waardoor er brand uitbrak.

Ook zegt de gouverneur dat een vrouw gewond is geraakt bij de aanval. Verder is er weinig bekendgemaakt over eventuele schade of slachtoffers.

Aanvallen op Krim

Op de Krim werden onder meer explosies gehoord bij de haven van Kertsj, waar Oekraïne eerder een olieterminal wist te raken.

Gisteren kondigde de Oekraïense president Zelensky een operatie van veertig dagen aan, die volgens hem bedoeld is om Rusland ertoe te dwingen de oorlog te beëindigen. De aanval van vannacht lijkt de eerste zet van deze wekenlange operatie.

De droneaanval past eveneens in de strategie van Kyiv om de Krim te isoleren door verbindingen met het Russische vasteland aan te vallen. Onder meer bruggen worden geregeld door Oekraïne bestookt; zo werd deze week een belangrijke spoorbrug op het schiereiland opgeblazen bij een droneaanval.

Op het schiereiland, dat Rusland in 2014 annexeerde, zijn daarnaast veel olie- en energiefaciliteiten. Door aanvallen op deze doelen was deze week een tekort aan brandstof ontstaan waarop alleen overheidsdiensten benzine konden afnemen. Vanwege de grote hoeveelheid Oekraïense droneaanvallen op Russische olieraffinaderijen waren al verkoopbeperkingen opgelegd in Rusland.

Noodtoestand op Krim

De Russische autoriteiten hebben vanochtend de noodtoestand voor de Krim uitgeroepen, naar eigen zeggen "om economische problemen aan te pakken". Wat daarmee wordt bedoeld, wordt niet verduidelijkt, maar de noodmaatregel lijkt te wijzen op de aanhoudende brandstoftekorten in Rusland, die met name op de Krim nijpend zijn.

Toch beweert de Russische vicepremier Novak dat Rusland voldoende brandstofvoorraden heeft. Wel erkent hij tegen het Russische staatsbureau TASS dat de Russische brandstofmarkt "uitdagend" is. Over de Oekraïense aanvallen op de Russische energie- en oliefaciliteiten op de Krim en de rest van Rusland, melden Novak en het staatspersbureau niets.

Ook aanvallen op Charkiv

In de afgelopen 24 uur zijn bij Russische aanvallen op de noordoostelijke regio Charkiv twee mensen gedood. Volgens de Oekraïense luchtmacht heeft Rusland vannacht 198 drones afgevuurd, waarvan er 174 door de luchtafweer zijn neergehaald. Vier Russische ballistische raketten braken door de luchtafweer en troffen volgens de Oekraïense luchtmacht meerdere locaties. Er wordt schade gemeld aan energiecentrales en woningen.

Het kabinet is het vannacht na lange onderhandelingen eens geworden over een ingrijpend plan om de stikstofstuitstoot te verminderen. Dat melden bronnen aan de NOS. Een definitief akkoord moet er vandaag in de minsterraad gegeven worden. De grote lijnen van het pakket lekten vorige week al uit, de afgelopen week zijn daar nog wijzigingen in aangebracht.

In eerste instantie wilde het kabinet rond twintig grote natuurgebieden, zoals de Veluwe en de Peel, zones van 1 kilometer maken waarin veel minder stikstof mag worden uitgestoten. In het definitieve plan zijn dat uiteindelijk vijftien zones geworden.

Rondom 85 andere natuurgebieden komt een kleinere zone, van 500 meter. Voor veel boerenbedrijven in deze zones betekent het dat ze moeten verdwijnen, verhuizen of innoveren om minder stikstof uit te stoten.

Het kabinet heeft er lang over nagedacht om ook een strengere norm voor grondgebonden veehouderij in deze zones in te voeren. Het gaat dan om het maximum aantal koeien per hectare dat op de grond gehouden mag worden. Uiteindelijk is er toch gekozen voor één landelijke norm. In plaats daarvan komen er in de zones rond natuurgebieden wel stevigere eisen voor de stikstofuitstoot.

Vandaag stikstofplannen kabinet naar buiten

Minister Van Essen (Landbouw) presenteert vandaag samen met minister Karremans (Infrastructuur) en staatssecretaris De Bat (Klimaat en Groene Groei) alle plannen om de stikstofneerslag in Nederland om laag te brengen. De verwachting is dat zij die om 15.00 uur presenteren.

Er is ook lang gesproken over de 'stok achter de deur': hoe wordt ervoor gezorgd dat bedrijven de stikstofuitstoot echt omlaagbrengen? Het kabinet wil daarvoor een landelijke generieke korting invoeren. Dat ligt gevoelig: als de beloofde vermindering van stikstofuitstoot er niet komt, betekent dat in het uiterste geval dat alle bedrijven in Nederland minder koeien mogen houden.

Er komt daarnaast een rekenkundige ondergrens voor de stikstofuitstoot per provincie. In de ene provincie zal die eerder ingevoerd kunnen worden dan in de andere, afhankelijk van hoe de staat van de natuur is. Het betekent dat provincies waar minder stikstofgevoelige natuur is of waar de natuur al is hersteld al eerder de ondergrens mogen gebruiken dan provincies waar de opgave groter is.

Om de boeren tegemoet te komen, wordt de kritische depositiewaarde uit de wet gehaald. Dat is het mechanisme waarmee wordt bekeken hoeveel stikstofneerslag een natuurgebied aankan. Het kabinet moet dan wel op zoek naar een andere manier om het effect van de uitstoot op de staat van de natuur te meten.

Landelijk moet de stikstofuitstoot in de landbouw met 42 tot 46 procent verlaagd worden ten opzichte van 2019, zo is afgesproken. Daarvan is de afgelopen jaren al 18 procent behaald, zo berekende de Algemene Rekenkamer deze week. Vooral in de kippen- en varkenssector is de uitstoot al verlaagd, rundveebedrijven bleven daar tot nu toe bij achter.

Waarom zitten we op een stikstofslot?

Nederland is volgens Europese afspraken verplicht om ruim 160 natuurgebieden te beschermen. Maar dat lukt niet, doordat de stikstofuitstoot hoog is. Daardoor verdwijnen planten, insecten en vogels.

In 2015 werd een oplossing bedacht: het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Bedrijven die stikstof wilden uitstoten, bijvoorbeeld om meer koeien te houden of een weg aan te leggen, kregen alvast toestemming om dat te doen. De compensatie voor de natuur zou later komen.

Alleen werd die laatste belofte niet nagekomen want de stikstofneerslag bleef te hoog. De Raad van State zette daarom in 2019 een streep door de PAS-regeling, waardoor in één klap duizenden bedrijven illegaal werden. Ook vergunningen voor nieuwe projecten zijn sindsdien lastig te krijgen: rechters oordelen vaak dat daarvoor de stikstofuitstoot te hoog is.

Nederland zit daardoor al jaren grotendeels op slot: bedrijven kunnen niet uitbreiden, woningen kunnen niet worden gebouwd en wegen kunnen niet worden aangelegd. Volgens verschillende schattingen loopt de schade voor de economie intussen in de miljarden tot tientallen miljarden per jaar.