Aggregator

Australië gaat kwetsbare vogels vaccineren tegen de vogelgriep om te voorkomen dat unieke soorten uitsterven. Het plan is om vogels in gevangenschap, onder meer in dierenparken en fokprogramma's, te beschermen tegen het H5N1-vogelgriepvirus dat sinds kort in het land is.

"We weten dat we de verspreiding van de H5-vogelgriep onder wilde vogels niet kunnen stoppen, maar we kunnen wel actie ondernemen om de kwetsbaarste soorten te beschermen", zei minister voor landbouw Julie Collins op een persconferentie.

Deskundigen noemen het ook wel een 'Ark van Noach'-programma; het idee om de reservepopulaties van bedreigde vogels in gevangenschap te beschermen, zodat ze niet uitsterven en later eventueel weer in het wild kunnen worden uitgezet. Een race tegen de klok om unieke Australische diersoorten te redden. "Het is een soort verzekeringspolis", zegt hoogleraar veterinaire volksgezondheid en voedselveiligheid Michael Ward van de Universiteit van Sydney aan de telefoon.

Vijftig besmette grote kuifsterns

Met de aankomst van het dodelijke H5N1-virus in Australië half juni en iets later ook Nieuw-Zeeland heeft de vogelgriep nu alle continenten ter wereld bereikt. Vorige week vond in Australië de eerste massale sterfte plaats door de vogelgriep. Ongeveer vijftig besmette grote kuifsterns werden dood aangetroffen op het eiland Baudin Rocks voor de kust in het zuidoosten van het land. Inmiddels zijn in Australië zeker 230 gevallen vastgesteld.

Dat is slecht nieuws voor de vele unieke diersoorten die het continent rijk is. Volgens onderzoek door de regering loopt één op de vijf Australische vogel- en zoogdiersoorten een hoog, zeer hoog of extreem risico op uitsterven door het vogelgriepvirus. Vijf vogelsoorten zijn nu al zo goed als ten dode opgeschreven. De veronderstelling is dat de Chrismas Island-fregatvogel, de Herald-stormvogel, de Houtman-albatros, de keizersaalscholver op Heard Island en de keizersaalscholver op Macquarie Island uitsterven als ze in aanraking komen met het virus.

'Een van de duurste vaccins ter wereld'

De Australische regering heeft 2 miljoen Australische dollar (ruim 1,2 miljoen euro) opzijgezet voor het vaccinatieprogramma, al is dat slechts genoeg voor zo'n 1500 doses van het vaccin. Het vaccin kost meer dan 1300 Australische dollar (794 euro) per dosis, en er zijn twee doses nodig om effectief te zijn. "Dit moet een van de duurste vaccins ter wereld zijn", zegt Ward. Het is volgens de hoogleraar daarom slechts een druppel op een gloeiende plaat. "Maar helaas is er weinig meer dat ze kunnen doen."

Men maakt zich niet alleen zorgen om unieke vogelsoorten, het virus kan ook overslaan op andere dieren. Zo lopen ook de bedreigde Tasmaanse duivel, buidelmarters, zeehonden en dolfijnen gevaar. In oktober vorig jaar was er al een massale sterfte van zeeolifantenpups op Heard Island, een zeer afgelegen, subantarctisch eiland in de Zuidelijke Oceaan dat officieel bij Australië hoort. Volgens onderzoekers stierf driekwart van de totale populatie zeeolifanten waarschijnlijk door het dodelijke vogelgriepvirus. Ook pinguïns waren slachtoffer.

Een massale vaccinatie van wilde vogels heeft volgens milieuminister Murray Watt weinig zin. "Het is al moeilijk genoeg om een wilde vogel een keer te vangen, laat staan twee keer", zei hij tijdens de persconferentie.

Toch wordt dat in Nieuw-Zeeland wel geprobeerd. In dit land met een enorme diversiteit aan unieke vogelsoorten zit de angst voor het virus er goed in. Afgelopen maand werd het H5N1-virus vastgesteld bij een subantarctische grote jager die werd aangetroffen op een strand in de hoofdstad Wellington, even later ook bij een Pacifische bruine kiekendief. Hier is men begonnen met het vaccineren van de kwetsbaarste vogels, zoals de takahe en de kakapo. Tot nu toe zijn een kleine tweehonderd wilde vogels ingeënt.

Dat het virus in aantocht was naar het continent op het zuidelijk halfrond werd al langer gevreesd. Toch is de komst van de vogelgriep in Australië een enorme klap, want de natuur staat hier al jaren enorm onder druk. Het land heeft zelfs het hoogste uitstervingspercentage voor zoogdieren ter wereld.

Genoeg te doen

Hoewel men grotendeels machteloos staat tegenover het virus, is er volgens hoogleraar Ward nog genoeg te doen. "Er moet iets gedaan worden tegen aaseters en verwilderde, invasieve diersoorten die het virus snel kunnen verspreiden", zegt hij. Ook moeten de karkassen van dode dieren verwijderd worden, om verspreiding te voorkomen. Pluimveehouderijen worden al streng in de gaten gehouden, mogelijk volgt een ophokplicht.

Daarbij stelt de hoogleraar dat diersoorten ook in bredere zin beter beschermd moeten worden. "Tegen de vogelgriep kunnen we weinig doen, daarom is de bescherming van diersoorten tegen andere gevaren des te belangrijk."

Volgens president Trump is er niets aan de hand, maar in Amerika zijn grote zorgen ontstaan over de Amerikaanse wapenvoorraden. In de oorlog met Iran zou er een groot deel doorheen gejaagd zijn. Van sommige wapensystemen is nog maar 20 procent over.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

"Deze hele hoge verbruikscijfers gaan je voorstellingsvermogen te boven", zegt defensiespecialst Patrick Bolder van het Haags Centrum voor Strategische Studies in de podcast. "We hebben niet eerder gezien dat een grootmacht als Amerika zich eigenlijk laat verleiden om zoveel wapens te gebruiken dat ze er kwetsbaar door worden." Volgens hem ligt een gebrek aan strategie in combinatie met de inzet van AI om oorlogsdoelen aan te wijzen ten grondslag aan het probleem.

Amerika-correspondent Sjoerd den Daas schetst hoe de Iran-oorlog steeds zwaarder op het presidentschap van Trump begint te drukken. Met de tussentijdse verkiezingen in zicht loopt de frustratie bij de president op, zegt hij.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Taking a break from putting DOOM on devices that absolutely were never conceived for use as gaming devices, [Aaron Christophel] recently got enticed by some cheapo handheld gaming systems at …read more

De Amsterdamse wethouder Melanie van der Horst (D66) wist voor de gemeenteraadsverkiezingen af van de veel hogere kosten voor de geplande Oostbrug over het IJ. Ze deelde die informatie voor de verkiezingen niet met de raad, blijkt uit documenten die in handen zijn van AT5.

Dat de fiets- en voetgangersbrug duurder uit zou vallen dan de eerder geplande 325 miljoen, was algemeen bekend, maar Van der Horst wist als de verantwoordelijke wethouder voor maart 2026 al dat de kosten zouden oplopen tot 650 tot 850 miljoen euro. Ze nam lagere en achterhaalde bedragen mee in officiële documenten, schrijft de stadsomroep op basis van de stukken. De omroep vroeg de stukken op na een beroep op de Wet open overheid (Woo).

Intern kregen ambtenaren de definitieve raming rond 2 december in hun mailbox. Uit appverkeer blijkt dat zij daarvan schrokken. "Het valt niet mee", appte een ambtenaar, die de bedragen graag in kleine kring wilde houden. "Verder dan met deze mensen delen we hem dan voor nu nog even niet", appt de ambtenaar.

Voor onderhandelingen

Ambtenaren gaven de wethouder de keuze om de hernieuwde cijfers "voor of na de verkiezingen" openbaar te maken. Ook maakten ambtenaren duidelijk dat de nieuwe cijfers zeker voor de coalitieonderhandelingen gedeeld moesten worden. Anders kon er geen extra geld gereserveerd worden voor de brug.

Tijdens een overleg op 12 februari werd besloten om de oude, lagere bedragen te hanteren in de officiële investeringsnota. Volgens de politiek verslaggever van AT5 hadden partijen in Amsterdam juist campagne kunnen voeren op dit thema, maar moesten ze dat dus doen met onvolledige informatie. Volgens AT5 zouden debatten er "heel anders" hebben uitgezien.

Acht dagen voor de gemeenteraadsverkiezingen kreeg Van der Horst nog een presentatie met uitleg over de opbouw van de mogelijke bedragen (650 en 850 miljoen euro). Van der Horst was in die periode ook lijsttrekker van D66.

Uiteindelijk kwamen de nieuwe beramingen begin juni pas naar buiten. De gemeente en de Vervoerregio zouden op basis van de oude berekeningen elk circa 165 miljoen euro inleggen. De gemeente maakt honderd miljoen extra vrij. Het is nog de vraag of de Vervoerregio ook extra geld reserveert als de kosten oplopen tot 850 miljoen euro.

De nieuwe wethouder Verkeer en Vervoer Elise Moeskops (D66) is hierover in gesprek met de Vervoerregio. Van der Horst wil zelf niet reageren en verwijst naar Moeskops. Die benadrukt vooral dat de kosten "nog kunnen veranderen" en dat de raming niet definitief was.

Reactie wethouder Elise Moeskops

"Nadat het geld voor de Oostbrug in 2024 geregeld was via de voorjaarsnota, kon de onderzoeksfase en technische uitwerking van start gaan. Al snel bleek dat de kosten flink hoger zouden worden, onder meer door hogere kosten voor een diepere fundering en aanvaarbescherming. In de eerstvolgende voortgangsrapportage is gemeld dat de kosten zouden stijgen en dat de definitieve raming bij het definitiebesluit komt.

Sindsdien wordt er hard gewerkt aan de definitieve kostenraming, die zoals gebruikelijk bij het definitiebesluit aan de raad wordt voorgelegd. De voorlopige ramingen zijn nog erg onzeker met grote marges. Ook nu wordt er nog steeds gewerkt aan het technisch ontwerp, waardoor de kosten nog kunnen veranderen. Daarnaast is er de afgelopen tijd ook gekeken naar mogelijke besparingen en zijn second opinions en extern advies gevraagd. De raming is dus nog niet af en kon daarom nog niet naar de raad.

Pas begin volgend jaar zal de nieuwe raming bekend zijn. Ik heb toegezegd om na de zomer een brief te sturen over de kostenstijging zoals gecommuniceerd aan de onderhandelaars, deze wordt meegenomen in de voortgangsrapportage die in oktober komt."

Bijna alle oppositiepartijen hebben verontwaardigd gereageerd op het nieuws en een spoeddebat aangevraagd. Zeven partijen (Partij voor de Dieren, Volt, Ja21, Denk, Bij1, CDA en SP) hebben een gezamenlijke verklaring naar buiten gebracht waarin ze laten weten geschokt te zijn, maar nog geen definitieve conclusies te trekken. "De oppositie vindt dit schokkend omdat dit zeer schadelijk is voor het vertrouwen in het stadsbestuur en het functioneren van de raad", schrijven ze bij het verzoek om het debat. "Daarna trekken wij onze conclusies en bepalen wij het vervolg."

De Syrische oud-dictator Bashar al-Assad is in zijn thuisland bij verstek ter dood veroordeeld. De rechtbank acht hem schuldig aan oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Assad was verantwoordelijk voor de dood van honderdduizenden Syriërs tijdens de burgeroorlog tussen 2011 en 2024.

Een speciale rechtbank van de overgangsregering van Syrië is dit jaar begonnen met het berechten van functionarissen uit het regime van de voormalige dictator. Ook zijn broer Maher kreeg de doodstraf opgelegd. Beiden verblijven voor zover bekend in Rusland, waar ze asiel kregen na hun vlucht uit Syrië eind 2024.

Dictator en val

Bashar al-Assad trad in 2000 aan als leider van het land en volgde zijn vader Hafez al-Assad op, die dat jaar was overleden en in 1970 een staatsgreep had gepleegd. Hafez al-Assad regeerde het land als politiestaat, waarbij tegenstanders van het regime, politieke opponenten en journalisten werden gevangengezet, gemarteld en vermoord.

Toen Bashar al-Assad aan de macht kwam werd gehoopt dat hij een vrijere staat zou leiden, maar na een jaar bleek al dat dit niet zo was. Andersdenkenden werden gearresteerd en tijdens de Arabische Lente in 2011 in Syrië werden protesten tegen het regime bloedig neergeslagen en demonstranten neergeschoten. Hierop volgde een burgeroorlog die het hele land jarenlang ontwrichtte en waarbij honderdduizenden mensen om het leven kwamen.

Hoewel Assad het land in 2024 grotendeels onder controle leek te hebben, rukte richting het einde van dat jaar de Syrische rebellengroep HTS op. Zij veroverden in december de steden Homs en Damascus, waarop Assad de stad en ontvluchtte en zijn regime instortte.

Band met Rusland

Ondanks de val van het regime van Assad, is Rusland een trouwe bondgenoot van Syrië gebleven. Zo zijn er al jaren Russische militaire bases in Syrië en ook nu er een nieuwe regering is blijven de banden hecht. Toen vorig jaar de voormalig rebellenleider en huidige president Ahmed al-Sharaa op bezoek bij Poetin was, zei hij dat wordt vastgehouden aan in het verleden gemaakte afspraken tussen beide landen. Vorige week kwamen de landen tot een nieuw akkoord over de Russische bases in Syrië.

Naast de jongere broer van Assad zijn ook andere functionarissen van het regime-Assad bij verstek ter dood veroordeeld. Zij zijn volgens de rechter schuldig aan onder meer moord met voorbedachten rade en marteling.

Daarnaast werd Assads neef van zijn moederskant Atef Najib ter dood veroordeeld. Hij wordt verantwoordelijk gehouden voor onder meer marteling en massamoord. Najib werd na de opstand van HTS in 2024 opgepakt en was wel aanwezig bij het voorlezen van het vonnis tegen hem en zijn neven. Het Syrische staatspersbureau SANA, dat de straffen bekendmaakte, vermeldt niet of de veroordeelden in beroep kunnen gaan en wanneer de mogelijke doodsvonnissen ten uitvoer worden gebracht.

Het is niet bekendgemaakt of de Syrische regering bij de Russische autoriteiten een uitleveringsverzoek gaat indienen voor de oud-dictator en zijn broer. Het is dan ook niet duidelijk of zij daadwerkelijk worden geëxecuteerd.

Correspondent Midden-Oosten Daisy Mohr:

"Gerechtigheid is cruciaal voor het nieuwe Syrië, maar er is nog een lange weg te gaan. Vanaf dag 1 na de val van het regime-Assad zijn mensen op zoek naar antwoorden en eerlijke rechtspraak. Lang niet iedereen zal uiteindelijk berecht kunnen worden maar kopstukken, zoals ook Atef Najib, zijn natuurlijk heel symbolisch.

Wel hoor ik hier in Syrië discussies over de doodstraf. Velen vinden dat een goed idee vanwege de misdaden waar deze mensen verantwoordelijk voor zijn. Anderen vinden juist dat het vanaf nu anders moet en dat de doodstraf daar niet bij past."

Veertien illegale mijnwerkers zijn in Zuid-Afrika in een verlaten mijnschacht in Nkaneng in het noorden van het land omgekomen. Ook werden tientallen anderen gewond aangetroffen, meldt de politie in een korte verklaring.

Er werden geen verdere details gegeven. Het medium Nova News zegt dat een rotslawine het ongeluk veroorzaakte. De Zuid-Afrikaanse site News24 schrijft dat de wanden van de mijn instortten terwijl een groep mijnwerkers ondergronds, illegaal, aan het werk was. De Zuid-Afrikaanse publieke omroep SABC meldt dat nog niet duidelijk is hoe de mijnwerkers zijn omgekomen.

Het ongeluk zou volgens de krant The Daily Maverick gisteravond hebben plaatsgevonden. De doden vielen in de buurt van de stad Rustenburg, op ruim 100 kilometer van Johannesburg, de grootste stad van het land.

Rustenburg is een belangrijk centrum voor de platinamijnbouw, een uiterst zeldzaam en kostbaar edelmetaal, in Zuid-Afrika.

Illegale mijnbouw groot probleem

Het probleem van illegale mijnbouw in Zuid-Afrika is al decennia hardnekkig. Tienduizenden niet-geregistreerde mijnwerkers zoeken onder de grond naar achtergebleven goud, platina en andere waardevolle mineralen.

Meestal trekken illegale mijnwerkers naar schachten die zijn verlaten door commerciële partijen en proberen vervolgens te winnen wat er nog over is. Vaak zijn mijnwerkers onderdeel van bendes, soms leidt dat tot gewelddadige confrontaties. Mijnwerkers staan bekend als zama zamas, wat vrij vertaald 'risiconemers' betekent.

Eind 2024 ontstond in de plaats Stilfontein een maandenlange patstelling rond een verlaten goudmijn. De politie omsingelde de mijn en beperkte de aanvoer van voedsel en water om de mijnwerkers te dwingen naar boven te komen. Wie naar buiten kwam, werd gearresteerd. Zeker 87 mensen kwamen om.

(Telecompaper) Anthropic has teamed up with the investors Macquarie Asset Management and GIC to establish Theseus Infrastructure, a new venture to develop, operate...

Volgens de laatste cijfers zijn er bij de ebola-uitbraak in het oosten van Congo zeker 2000 mensen overleden. De ziekte verspreidt zich in het land sneller dan ooit tevoren.

Inmiddels zijn 4381 bevestigde besmettingen geregistreerd, waaronder 2011 sterfgevallen.

Gisteren maakte de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bekend dat ebola in februari al rondging in Congo, maanden voordat de uitbraak half mei officieel werd vastgesteld.

Mohamed Yakub Janabi, WHO-directeur voor Afrika, meldde dat sommige vroege patiënten ten onrechte de diagnose malaria of buiktyfus kregen. "We lopen daardoor achter het virus aan. Het virus is ons te snel af", zei hij.

Conflict en desinformatie

De epidemie is de op een na grootste ebola-epidemie ooit. Alleen de uitbraak in West-Afrika tussen 2014 en 2016 in Guinee, Liberia en Sierra Leone was groter. Toen vielen er volgens de WHO 11.000 doden en waren er 28.000 besmettingen.

Het dodental loopt nu sneller op dan tijdens voorgaande uitbraken. Dat komt mede doordat de zeldzame Bundibugyo-variant woedt. Daar is in tegenstelling tot de meer voorkomende Zaïre-soort nog geen vaccin of behandeling voor beschikbaar, al wordt daar wel hard aan gewerkt.

Wat de situatie nog verder bemoeilijkt zijn gewapende conflicten, overbelaste gezondheidshulpdiensten en desinformatie waarin wordt beweerd dat ebola niet bestaat. Het lukt daardoor niet goed om patiënten te isoleren, hun contacten op te sporen en de verspreiding in te dammen. Het werkelijke aantal besmettingen is daardoor vermoedelijk veel hoger dan officieel bekend is.

Ebola is een zeldzame zeer besmettelijke infectieziekte. Het virus veroorzaakt bloedingen in het lichaam en kan worden overgedragen via lichaamsvloeistoffen zoals bloed, sperma of braaksel.

Nederland stuurt tientallen mariniers naar Groenland om mee te doen aan een NAVO-oefening. Dat heeft Defensieminister Yesilgöz in het tv-programma Goedenavond Nederland gezegd.

Het was al bekend dat Nederland aan de internationale missie zou deelnemen, maar niet duidelijk was hoeveel mensen er begin september voor een paar weken naar Groenland gestuurd worden.

Yesilgöz meldde op televisie dat het om "enkele tientallen mariniers" gaat. Ze wil het exacte getal niet noemen, omdat de Russen volgens haar goed in de gaten houden "wie wat waar doet". Nederland stuurt ook "enkele vaartuigen".

'Niet vanwege Trump'

Volgens de minister van Defensie is de oefening belangrijk vanwege "de stijgende activiteit van de Russen en Chinezen" in het poolgebied en heeft die "niks te maken" met Trump.

De Amerikaanse president heeft een paar keer heeft gezegd Groenland te willen overnemen en heeft het nu opnieuw aan de stok met het eiland, dat een eigen status heeft maar deel uitmaakt van het koninkrijk Denemarken.

"Het is een NAVO-oefening", zegt Yesilgöz, "en in de NAVO zit ook Amerika". De Amerikanen doen weliswaar niet mee, maar het is wel "een gezamenlijke oefening".

Trump dreigde met sancties toen Nederland in januari aankondigde om met één militair mee te doen aan eerdere verkenningsoefening in het gebied, maar hij trok dat later weer in.

(Telecompaper) Unifi Communications, the Syrian Telecommunications Establishment (STE) and the Cyprus Telecommunications Authority (Cyta) signed a construction and maintenance agreement for Ugarit 2...

Een 52-jarige man en een 18-jarige vrouw uit de gemeente 's-Hertogenbosch zijn vanochtend aangehouden voor vernielingen en bekladdingen in Engelen en Bokhoven.

Daarbij werden eind vorige maand meerdere woningen beklad met kwetsende teksten rond de komst van een asielopvang voor 50 jongeren in een oud politiebureau op een bedrijventerrein.

Dertien bewoners deden aangifte. Op basis van buurtonderzoek en camerabeelden uit de omgeving zijn de twee verdachten aangehouden. De politie sluit niet uit dat meer aanhoudingen volgen.

De man en vrouw zitten vast en worden verhoord. Ook is beslag gelegd op spullen.

Meer dan tien huizen

De bekladdingen vonden plaats in de nacht van zaterdag 25 op zondag 26 juli. In Engelen, een dorp vlak bij de stad Den Bosch en onderdeel van die gemeente, werden meer dan tien huizen met graffiti bespoten.

Het ging om woningen van mensen die niet tegen de komst van een opvanglocatie voor gevluchte alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) waren. Op de huizen werden teksten als 'amv nee' en scheldwoorden gekalkt. Ook de term 'poa' stond op verschillende gevels, dat is de afkorting voor een procesopvanglocatie voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen.

Een paar dagen later werd een auto gestolen van een bewoner die een poster van stichting Vluchtelingenwerk voor het raam had gehangen. Die werd op 500 meter van het huis teruggevonden in het water. Dat onderzoek loopt nog, maar staat los van het onderzoek naar de bekladdingen, zegt de politie.

Meer aanhoudingen

Jack Mikkers, burgemeester van Den Bosch, is blij met de arrestaties. "Het kan niet dat wij in een land leven waarin door intimidatie en geweld er geforceerd wordt op een besluit. We verwachten dat er nog meer aanhoudingen zullen volgen", zegt hij tegen Omroep Brabant.

Mikkers zegt dat het debat door de bekladdingen en vernielingen wordt "doodgeslagen". "In Nederland mag je van mening verschillen en vanuit verschillende perspectieven naar onderdelen kijken. Maar je moet je wel aan de spelregels houden. Bij die spelregels hoort niet dat je mensen gaat bedreigen, intimideren of geweld gebruikt. En dat mensen hun thuis ook hun thuis blijft."

De gemeenteraad neemt in september een definitief besluit over de komst van de opvanglocatie. Mikkers spreekt over "spannende weken". "Maar ik hoop toch wel dat we de grens en de bodem bereikt hebben van hoe we met elkaar omgaan. En dat we gewoon met elkaar het gesprek aan gaan."

Opnieuw vernielingen

Dit weekend werden protestborden vernield die waren opgehangen bij de geplande opvanglocatie. Ook daar doet de politie onderzoek naar. Donderdag worden de opgehangen borden en vlaggen weggehaald, zegt Mikkers.

Dat gebeurt omdat er volgens hem mensen zijn "die zich geïntimideerd voelen door de situatie zoals die nu is. We centraliseren dat op één plek om daarmee de openbare ruimte van ons allemaal te laten zijn."

Het is al maanden onrustig in Engelen. Eerder ging er een explosief af bij het pand waar de gemeente de asielzoekers wil opvangen. Tegenstanders demonstreerden, staken vuurwerk af en gingen onder meer de snelweg A59 op.

De bekladdingen maakten veel los in het dorp:

Toen de Amerikaanse president Trump vorige maand plotseling van vliegtuig wisselde na de NAVO-top in Turkije, werd hij heimelijk vervoerd in een cateringwagen. Dat zeggen functionarissen van het Witte Huis tegen de Amerikaanse kranten The Washington Post en The New York Times. Hij vloog daarna met een militair vliegtuig naar het Verenigd Koninkrijk in plaats van met het gebruikelijke Air Force One-vliegtuig.

Voor televisiecamera's in Ankara stapte Trump aan de voorkant in een van de Amerikaanse regeringsvliegtuigen van de Air Force One-vloot, maar daarna zou hij via de achterkant zijn uitgestapt. Daarop werd hij met een cateringwagentje, dat normaal gebruikt wordt voor het vervoer van etenswaren, naar het militaire vliegtuig gebracht.

Dreiging uit Iran

Vanwege "een reële dreiging" van partijen die banden zouden hebben met Iran werd van vliegtuig gewisseld, berichtte The New York Times eind vorige maand. De krant schreef op basis van bronnen dat deze pro-Iraanse groepen het gemunt hadden op Trump.

Daarom vloog de Amerikaanse president niet met de Air Force One naar een luchtmachtbasis in het Verenigd Koninkrijk, maar met een militair vliegtuig. Daar stapte hij vervolgens over op de Boeing 747-8 die hij van Qatar had gekregen en die ook onderdeel is van de Air Force One-vloot. De heenreis naar de NAVO-top in Ankara had de Amerikaanse president wel met dit toestel afgelegd.

'President beschermen is voornaamste'

Dat Trump vanaf Ankara met een ander vliegtuig vloog dan door het Witte Huis beweerd werd, was reden voor onvrede onder de groep journalisten die meereisde met de Air Force One. Zij waren in de veronderstelling samen met Trump in het vliegtuig te zitten, zoals bij de meeste reizen van de Amerikaanse president gebruikelijk is. Zo kunnen zij hem tijdens dit soort reizen interviewen.

Een voormalig medewerker van de Amerikaanse Secret Service, Donald Milahek, zegt tegen The New York Times dat de veiligheid belangrijker is dan transparantie. "Het is niet het agentschap voor publieke zaken. De taak van de Secret Service is de president beschermen", aldus Mihalek. Hij stelt dat het ook bij reizen van president Bush en Obama is voorgekomen dat er gebruik werd gemaakt van 'nepvluchten', om hen zo in het geheim te kunnen verplaatsen.

Veiligheid nieuw vliegtuig ondermaats

Over het door Qatar gegeven vliegtuig is veel te doen. Eerder berichtte The New York Times dat de veiligheidssystemen van het luchtvaartuig niet voldeden aan de eisen. Zo moeten de vliegtuigen van de Air Force One-vloot onder meer voorzien zijn van raketafweersystemen en apparatuur tegen spionage.

Het nieuwe regeringsvliegtuig krijgt volgens het Witte Huis in het najaar een upgrade. Wat er precies wordt aangepast, is niet bekendgemaakt.

In de special hieronder zie je wat de Air Force One zo'n bijzonder toestel maakt, en wat er volgens kenners mist aan het toestel dat Trump cadeau werd gedaan:

(Telecompaper) Rocket Lab announced plans for a new launch site in Alaska, giving the company three locations to put satellites into orbit...

Governments like to do things which at least sound open and honest. It makes them look like Thoroughly Good Eggs, when maybe the truth might be a little murkier. They …read more

(Telecompaper) Aptoide has become the first rival Android app store to return to Google Play in the United States following the global lawsuit brought by Epic...

Op een industrieterrein in Lelystad woedt een grote brand. Volgens Omroep Flevoland brak het vuur rond 08.45 uur uit bij een palletbedrijf.

Volgens de regionale omroep zijn naast lokale brandweerlieden ook blusploegen uit Utrecht en Noord-Holland ingezet. De brandweer probeert ervoor te zorgen dat het vuur niet overslaat op andere gebouwen. Over de oorzaak van de brand is nog niets bekend.

Bij het bedrijf liggen duizenden houten pallets en andere houten materialen opgeslagen. Meerdere gebouwen zijn niet meer te redden, laat de veiligheidsregio weten.

Bij de brand komt veel zwarte rook vrij. Er is een NL-alert verstuurd. Omwonenden wordt geadviseerd om uit de rook te blijven en ramen en deuren dicht te houden. Een woordvoerder van Veiligheidsregio Flevoland zei om 10.15 uur dat de vlammen kleiner lijken te worden en dat de rook afneemt.

De rook is in de wijde omtrek zichtbaar:

In de omgeving zijn roetdeeltjes en brandresten neergekomen. Die bevatten geen asbest, meldt de veiligheidsregio. Mensen mogen deze opruimen maar kunnen daarvoor het beste handschoenen aantrekken.

Een tankstation in de buurt van het bedrijf is uit voorzorg dicht.

Een magneetvisser heeft afgelopen weekend in Werkendam een meterslang kunstwerk van een vis gevonden dat een maand geleden werd gestolen uit een dorp in dezelfde gemeente. De kunstenaar die de metalen steur maakte, is nog altijd stomverbaasd over de diefstal en de vondst.

Visser Gerbert van der Stelt was samen met zijn kinderen aan het vissen in een vijver in Werkendam. "De magneet bleef ineens aan iets haken. Het was te zwaar om op te tillen, de magneet hield het niet. Toen ben ik een haak gaan halen. Ik grapte nog tegen mijn vrouw: zou ik hier ook een vis mee kunnen vangen? Even later haalde ik een metalen steur naar boven", vertelt hij bij Omroep Brabant.

De steur aan de haak:

Kunstenaar Juul Baltussen (67) noemt het "toepasselijk" dat zijn vis in de vijver werd aangetroffen. Hij maakte het kunstwerk elf jaar geleden. Het kreeg een plek op een dijk in Hank. Dat het daar is weggehaald, kan hij niet verklaren. Het ijzeren kunstwerk is 3 meter lang en zo'n 60 tot 70 kilo zwaar.

Met boot en slijptol

"Het is heel maf. Je kan er niet met de auto komen, dus het moet met een boot gedaan zijn. En ze moesten hem met een slijptol afslijpen. Die vis brengt bij de schroothoop drie tientjes op. Waarom zou iemand hem weghalen?"

De kunstenaar vindt de omstandigheden rond de vondst opmerkelijk. "Het heeft iets grappigs. Ik had ook prima een nieuwe willen maken. Maar nu is de vis echt opgevist, dat vind ik wel leuk."

Baltussen gaat de steur opknappen in overleg met de kunstwacht in Leiden, die verantwoordelijk is voor het onderhoud. "Daarna gaat ie weer naar z'n oude stekkie."

(Telecompaper) Navigation satellite developer Xona said it was given the go ahead by the US Federal Communications Commission for its planned low Earth orbit constellation and Pulsar navigation service...

For as capable as smartphone hardware is, the software running on them can be especially restrictive and cumbersome. Unlike a single-board computer with GPIO running a standard Linux operating system …read more

Vandaag dertig jaar geleden reed 's ochtends een opvallende trein perron 2B van Amsterdam Centraal binnen: een gele diesellocomotief met twee lichtgroene oude Belgische rijtuigen. Met Lovers Rail kreeg NS voor het eerst concurrentie op het spoor.

Wie nu op de grotere treinstations rondkijkt ziet treinen in alle kleuren naast de geel/blauwe van NS. De concurrenten van NS willen de komende jaren meer plek op het spoor. Arriva rijdt sinds vorig jaar met nachttreinen en wil tussen de NS-treinen door van Zwolle naar Groningen rijden.

Ook wil Arriva vanuit Groningen een treinverbinding naar Parijs opzetten. Nieuwkomer GoVolta rijdt met treinen van Amsterdam naar Duitsland, en wil dat ook doen naar Parijs.

Niet eenvoudig

Toch kampen de nieuwe NS-uitdagers nog altijd met het grootste probleem dat Lovers Rail dertig jaar ook al had: dat het niet mogelijk is met één treinkaartje overal in te stappen.

"Wij kunnen treinen van Zwolle naar Groningen rijden, maar mogen geen reizigers op een Studenten OV-kaart meenemen. Dat is 40 procent van de reizigers. Als je die inkomsten misloopt dan krijg je het financiële plaatje niet rond", vertelt een woordvoerder van Arriva.

Daar kampt ook GoVolta mee, zegt directeur Hessel Winkelman: "Onze trein naar Duitsland zit vanaf de grens vol. In Nederland zijn nog stoelen vrij. We willen graag binnenlandse reizigers meenemen, maar een vergunning is niet zo eenvoudig."

Strandtrein

Lovers Rail dacht in 1996 nieuwe reizigers de trein in te kunnen lokken. Het bedrijf kwam voort uit rederij Lovers, bekend van de rondvaartboten in de Amsterdamse grachten.

Toen de overheid concurrentie op het spoor toestond, diende Lovers een verzoek in om vanaf Amsterdam via Haarlem naar IJmuiden met een 'strandtrein' te rijden. Amsterdammers met een Stadspas konden gratis mee.

Op Amsterdam CS ging dat niet zonder slag of stoot. NS verbood personeel reizigers van de concurrent te helpen, zelfs als die gehandicapt waren. "Gepensioneerde NS-machinisten die voor ons wilden rijden kregen een bericht dat ze dan hun pensioen zouden kwijtraken", blikt Lovers-directeur Peter Sul terug.

En zo ging het volgens Sul ook met het huren van locaties op de stations, die van NS zijn. "We moesten vanuit een soort bezemkast kaartjes verkopen. De eerste rit mochten we niet openen in het Restaurant 1e Klas. Dus gingen we naar Smits Koffiehuis. Met een glas champagne staken we in een stoet het stationsplein over."

Geen treinen

Nog altijd mopperen concurrenten over een moeizame relatie met NS, waarvan zij faciliteiten als informatieborden en personeelsruimtes moeten huren. Grootste probleem voor Lovers Rail was het vinden van een trein, die ook moest worden uitgerust met een door NS ontworpen spoorveiligheidssysteem.

Dertig jaar later hebben nieuwkomers als GoVolta soortgelijke problemen, zegt directeur Winkelmann: "Je kunt nog steeds niet ergens in Europa standaardtreinstellen huren. Een lening om ze te kopen kun je wel vergeten. Onze trein naar Parijs proberen we te kopen via een crowdfundingsactie. We hebben net 1 miljoen euro opgehaald."

Dreiging helpt

Bert van Wee, hoogleraar Transportbeleid aan de TU Delft, noemt de treinen van Lovers Rail vooral "van grote symbolische betekenis". "Het liet zien dat het mogelijk was om de concurrentie met NS aan te gaan", zegt hij.

Met de Kennemerstrand Expres van Lovers Rail werd NS, sinds 1940 monopolist op het spoor, flink wakker geschud. En daarmee ging NS toch ook een stapje harder lopen voor reizigers, concludeerde vervoersdeskundige Arnoud Mouwen in 2016 in een proefschrift. "Alleen al de dreiging van concurrentie zorgt dat NS beter en efficiënter opereert. Iets wat je in het hele openbaar vervoer ziet", vat hij de conclusie van zijn onderzoek samen.

Voormalig Lovers Rail-directeur Sul vindt zelf ook dat zijn bedrijf het spoor heeft opgeschud: "NS was in de jaren negentig nogal ingeslapen, een beetje arrogant geworden. Ze wilden bijvoorbeeld veel verbindingen met stoptreinen eruit doen. Ze dachten vooral vanuit het product, niet vanuit de reiziger."

Strandgeur

Sul wilde veel service aan boord, met verse koffie en prettige stoelen. "Een soort kleine Orient Express, zonder eerste en tweede klasse."

In een overmoedige bui had hij tegen NRC gezegd dat je in de Kennemerstrand Expres het strand al kon ruiken. "Dat namen ze een beetje serieus, waardoor ik die ochtend snel nog bij de Makro spuitbussen Air Breeze Zee heb gekocht. Ik had aan het treinpersoneel gevraagd daarmee voor vertrek in de trein te spuiten. Volgende dag stond in NRC: 'Je ruikt écht het strand in de trein'."

Hoewel Lovers Rail het in 1999 voor gezien hield, gingen de drie jaar ervaring op het spoor niet verloren. Het Franse CGEA had in 1997 een belang genomen in de NS-concurrent. De naam werd veranderd in Connex toen in 2001 busvervoerder werd BBA overgenomen. Het bedrijf ging in 2006 als Veolia opnieuw treinen rijden, in onder meer Limburg en Brabant.

NS: 'Veel veranderd in dertig jaar'

Over de concurrentie op het spoor zegt NS dat er "in dertig jaar veel is veranderd". De voormalige monopolist zegt tegenwoordig goed samen te werken met andere vervoerders en spoorbeheerder ProRail. "NS en marktwerking worden vaak als tegenpolen gepresenteerd. Het is het één, of het ander. Dat klopt niet. Marktwerking is er al en het werkt naast en aanvullend op de Hoofdrailnetconcessie", zegt het bedrijf. Wel vindt NS dat treinverbindingen "voor lange tijd, publiek gestuurd" moeten worden omdat de trein "zo veel maatschappelijke waarde vertegenwoordigt".