Aggregator

Datacenters verbruikten vorig jaar 5 procent van alle stroom

4 days 17 hours ago

Het elektriciteitsverbruik van datacenters in Nederland blijft toenemen. Uit nieuwste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat datacenters vorig jaar verantwoordelijk waren voor 5 procent van het totale stroomverbruik.

In 2024 was dat nog 4,6 procent. Het gaat nog wel om een verwachting, het definitieve cijfer voor 2025 kan nog omhoog of omlaag worden bijgesteld. Sinds de start van de meting van het CBS in 2017 is het aandeel van stroomverbruik door datacenters meer dan verdrievoudigd.

Volgens het CBS is binnen de Europese Unie alleen Ierland een groter deel van de totale elektriciteit kwijt aan datacenters. Daar gaat ruim 21 procent van het energieverbruik naar datacenters.

In Nederland staan ongeveer 200 datacenters, waarvan er ongeveer 50 tot de categorie 'groot datacenter' worden beschouwd door het statistiekbureau. Die gebruiken meer dan 10 gigawattuur (GWh) aan energie per jaar en zijn goed voor meer dan 90 procent van de geleverde elektriciteit aan datacenters.

Datacenters in ons land zijn bijvoorbeeld van techbedrijven en bedrijven die clouddiensten aanbieden.

In de berekening van het CBS zijn bedrijven en instellingen die een eigen voorziening hebben voor dataopslag niet meegenomen, zoals universiteiten en ziekenhuizen.

De grote datacenters zijn de afgelopen jaren in aantal niet erg gegroeid ziet het CBS, maar het elektriciteitsverbruik van die groep is wel gestegen.

Wat de voor- en nadelen van datacentra zijn, belichtten we al eerder in deze video:

In datacenters staan computerservers, voor het draaiende houden van programma's of het opwekken van rekenkracht voor kunstmatige intelligentie. Die servers worden door het vele stroomgebruik ook warm en daarom gebruiken datacenters ook systemen om de ruimtes te koelen. Die verbruiken op hun beurt ook weer stroom.

Op veel plekken in ons land is het stroomnet vol en zijn nieuwe aansluitingen lastig. Het kabinet-Rutte IV stelde om die schaarse ruimte in 2022 een landelijk verbod in op de bouw van grote datacenters. De komende jaren worden er nog wel meerdere nieuwe grote datacenters gebouwd, omdat de vergunningen daarvoor al waren afgegeven.

Dat speelt ook bij een al gepland datacenter in Amsterdam. In de zomer was daar een groot protest tegen de bouw. Bewoners vinden dat het gebouw een te groot deel opeist van voorzieningen als drinkwater en elektriciteit. Volgens tegenstanders zit het datacenter woningbouw in de weg. Dat ontkent netbeheerder Liander.

Het bedrijf achter het datacenter in Amsterdam zegt dat meerdere bedrijven en de overheid gebruik gaan maken van de servercapaciteit die vrijkomt. Het datacenter draagt daarmee bij aan de economie, zeggen ze.

Ook laatste Senaatszetel nu definitief naar Democraten: winst Peltola in Alaska

4 days 19 hours ago

Bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen is ook de laatste strijd om Senaatszetels, in de staat Alaska, beslecht in het voordeel van de Democraten. Mary Peltola haalde ruim 12.000 stemmen meer dan haar Republikeinse tegenstander, Dan S. Sullivan. In een eerste reactie laat Peltola weten "zeer vereerd" te zijn.

Daarmee leveren de Democraten 56 van de 100 senatoren, een flinke winst ten opzichte van de situatie hiervoor. De Democraten hebben het voor elkaar gekregen om maar liefst negen staten te veroveren op de Republikeinen, waarvan ook enkele die te boek staan als dieprood. Zo werden er historische overwinningen geboekt in Mississippi, Texas en Kansas, staten waar vele tientallen jaren Democraten achter het net visten.

Ook Alaska geldt als traditioneel Republikeins, al werd daar tussen 2009 en 2015 al eens een keer een Democraat verkozen. Aankomend senator Peltola, die tot de gematigde vleugel van de partij behoort, kan terugkijken op een uiterst succesvolle campagne. Met haar slogan 'Fish, Family, Freedom' wist ze veel Alaskanen te bereiken die niet snel op de Democraten zouden stemmen.

'Stemverwarring' door Democraten

In aanloop naar de midterms ontstond er wel commotie over de strategie van de Democraten in de meest noordelijke staat van de VS. In Alaska mogen in tegenstelling tot veel andere staten meerdere kandidaten op het stembiljet staan. The New York Times onthulde dat Peltola en de Democratische Senaatscommissie bewust op zoek waren gegaan naar kandidaten die ook de naam Dan Sullivan hadden, zoals de Republikeinse kandidaat heet.

Het idee daarbij was om verwarring te zaaien en te hopen dat mensen per ongeluk op de verkeerde kandidaat zouden stemmen. Een gepensioneerde leraar, Dan J. Sullivan, werd door de Democraten overgehaald om zich als onafhankelijke kandidaat verkiesbaar te stellen en het zo op te nemen tegen de Republikein Dan S. Sullivan.

De Democraten ontkennen de aantijgingen, maar de krant zegt zich te baseren op sms-berichten, documenten en verklaringen waaruit blijkt dat de partijtop er wel degelijk weet van had. Deze strategie is niet illegaal, maar wel omstreden. President Trump reageerde woedend en probeerde tevergeefs Peltola van de kieslijst te laten schrappen.

Nu alle stemmen geteld zijn, blijkt dat de potentiële stemmenverwarring geen effect heeft gehad op de uitslag. Het aantal stemmen voor Dan J. Sullivan was niet genoeg geweest om het gat tussen Dan S. Sullivan en Peltola te overbruggen.

Bekijk hier zelf de uitslagen:

Dat het tellen van de stemmen in Alaska zo veel langer duurde dan in andere staten, heeft meerdere oorzaken. Enerzijds is Alaska een staat waar veel mensen in afgelegen gebieden wonen. Er is een ingewikkelde logistieke operatie opgezet om alle poststemmen én alle normale stemformulieren per vliegtuig op te halen. Die operatie heeft dus wel twee weken in beslag genomen. Alle stemmen worden naar de hoofdstad Juneau gebracht, een stad die enkel makkelijk per boot of vliegtuig te bereiken is.

Daarnaast is het maken van een definitieve call door media als persbureau AP, waar de NOS op leunt, ook nog eens extra precair in Alaska vanwege het ingewikkelde kiessysteem daar. Die staat heeft zoals gezegd meerdere kandidaten op het stembiljet, maar kiezers mogen ook nog eens hun favoriete kandidaten rangschikken.

Wanneer geen enkele kandidaat meer dan 50 procent van de stemmen krijgt, wordt er gekeken naar de rangschikking. De deelnemer met de minste stemmen valt af. De stemmen voor deze kandidaat worden verdeeld over de andere kandidaten, afhankelijk van de voorkeursrangschikking van de kiezers. Met andere woorden: de nummer 2 van die kiezers krijgt dan hun stem. Dat gaat zo door tot er twee kandidaten over zijn, waarna er een winnaar wordt uitgeroepen.

Congres in januari van start

Nu er een uitslag is in Alaska, zijn alle Senaatszetels verdeeld. Dat geldt ook voor de gouverneursposten. Er moeten alleen nog een paar zetels in het Huis van Afgevaardigden verdeeld worden. Ook daar hebben de Democraten een meerderheid. Alle nieuwe volksvertegenwoordigers leggen op 3 januari de eed af, waarna het nieuwe Congres zitting neemt.

Voordat de Democraten in de Senaat aan de slag kunnen, moeten ze nog eerst hun leider kiezen. Voor het eerst in tientallen jaren komt er een stemming over wie de fractie moet leiden.

Oppositie kritisch op inzet Buma: keuze tussen links en rechts opnieuw uitgesteld

4 days 21 hours ago

De inzet van Sybrand Buma, de vicepresident van de Raad van State, is bij veel oppositiepartijen met weinig enthousiasme ontvangen. Dit bleek dinsdagavond tijdens een ruim acht uur durend debat over de 'ontstane politieke situatie', dat tot in de nacht doorging.

Onder meer Pro, SP, PVV, Partij voor de Dieren, BBB en ChristenUnie zetten vraagtekens bij de inzet van Buma. Pro en de Partij voor de Dieren vinden dat het kabinet de keuze voor samenwerking met oppositiepartijen opnieuw vooruitschuift. "We zijn weer terug bij af", concludeerde partijleider Teunissen van de Partij voor de Dieren. "Het enige wat er is gebeurd, is dat een kabinetsval is voorkomen", vond Pro-leider Klaver. Wel is er opluchting dat er voorlopig geen nieuwe verkiezingen komen.

Premier Jetten is ervan overtuigd dat door het inroepen van de hulp van Buma het minderheidskabinet beter zal gaan functioneren. Buma moet "mogelijke vormen schetsen" waarin het minderheidskabinet beter kan samenwerken rond "financiële besluitvormingsmomenten". Ook kan Buma een opzet leveren voor toekomstige minderheidskabinetten, zo is de gedachte.

Jetten kreeg tijdens het debat veel vragen over het hulpverzoek. Want wat gaat hij nu precies doen? Wordt het lastige werk niet uitbesteed en moet premier Jetten niet zelf aan de slag? Ook wordt gevreesd dat Buma in een politieke rol terechtkomt als er financiële keuzes gemaakt worden. "Wordt hij niet voor een karretje gespannen?", wil Volt-leider Dassen bijvoorbeeld weten.

Geen overtuigend antwoord

Het waren vragen waar de fractievoorzitters Paternotte (D66), Brekelmans (VVD) en Bontenbal (CDA) in het debat niet per se een overtuigend antwoord op hadden. Paternotte zei dat het niet de bedoeling is dat Buma het coalitieakkoord gaat herschrijven.

Brekelmans sprak de hoop uit op een "stevig financieel fundament" en op langdurige afspraken over bijvoorbeeld defensie, maar weet niet of het lukt. "We kunnen niet van de heer Buma verwachten dat hij dit even fikst. Want het is razend ingewikkeld."

Kijk hier hoe enkele oppositiepartijen aankijken tegen de keuze voor Buma:

In het debat stond opnieuw de vraag centraal: kiest dit minderheidskabinet voor links of voor rechts? Met de inzet van Buma, belandt die keuze opnieuw op de lange baan.

Pro-leider Klaver hoopt dat het kabinet-Jetten er nog eens goed over nadenkt. "Om keuzes te maken, heb je Buma niet nodig", aldus Klaver. "We kunnen morgen beginnen met onderhandelen."

Maar Jetten is niet van plan om zich op korte termijn uit te spreken met welke oppositiepartijen ze de onderhandelingen starten over het eerstvolgende grote financiële onderwerp, de Voorjaarsnota.

"Nee, we gaan niet als een kip zonder kop doorrennen", is het antwoord van premier Jetten. "Dat hebben we de afgelopen weken en maanden gedaan." Wel belooft hij dat het kabinet die keuzes na het rapport-Buma wel zal maken.

De appjes tussen VVD en Denk

In het debat speelde nog een andere heikele kwestie: de appjes, de telefoontjes en de gesprekken tussen de coalitiepartij VVD en oppositiepartij Denk. Duidelijk is dat verschillende VVD'ers op de dag van de stemmingen over het belastingplan contact hadden met de Kamerleden van Denk.

PVV, Pro, Volt en andere oppositiepartijen wilden vooral weten of de VVD heeft geprobeerd om het eigen belastingplan te laten sneuvelen in de Tweede Kamer. Dat ontkent de VVD met klem, volgens de partij is alleen contact geweest over moties en amendementen.

Oppositiepartijen PVV en Pro riepen minister Heinen (Financiën) op om in de Kamer uitleg te geven over zijn contact met Denk. Daar gaf de minister geen gehoor aan. Volgens premier Jetten was dat ook niet nodig, omdat hij namens het volledige kabinet sprak.

Ook een verzoek om de communicatie tussen Heinen en Denk-Kamerleden te openbaren, werd niet ingewilligd. Volgens Heinen gaat dit om "vertrouwelijke politieke contacten" die "noodzakelijk zijn voor het goed functioneren van het parlementaire proces".

'Klip-en-klare brief'

Komende weken moet duidelijk worden hoe het minderheidskabinet verdergaat. Jetten gaat eerst een "klip-en-klare" brief aan Buma schrijven over diens nieuwe opdracht. Daarin zegt hij ook de zorgen en kritiek van de oppositiepartijen mee te nemen. Daarna krijgt Buma een maand de tijd om het minderheidskabinet een zetje vooruit te geven.

Het is nog onbekend op welke manier Buma met zijn opdracht aan de slag gaat. Het is dus ook nog niet duidelijk met wie en waar hij zijn gesprekken zal voeren.

Inwoners van Hilversum en Wijdemeren naar de stembus

4 days 22 hours ago

Inwoners van Hilversum en Wijdemeren kiezen vandaag een nieuwe gemeenteraad. De twee gemeenten deden afgelopen maart niet mee met de gemeenteraadsverkiezingen vanwege een gemeentelijke herindeling. Hilversum en de zes dorpen van Wijdemeren gaan vanaf 1 januari samen de gemeente Hilversum vormen.

Inwoners van Hilversum en Wijdemeren kunnen op zestig plekken hun stem uitbrengen. Onder andere in het Instituut voor Beeld en Geluid op het Mediapark. Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022 was de opkomst in Hilversum 51 procent. In Wijdemeren was die bijna 59 procent.

In Hilversum wonen bijna 95.000 mensen. In Wijdemeren, dat uit de dorpen Ankeveen, Breukeleveen, 's-Graveland, Kortenhoef, Loosdrecht en Nederhorst den Berg bestaat, iets minder dan 25.000.

Nederland telt sinds 1 januari 2023 in totaal 342 gemeenten. Dat zijn er een stuk minder dan dertig jaar geleden: toen waren het er nog 774. Vooral in de jaren 90 en de jaren 00 gingen tal van gemeenten samen. De belangrijkste reden was meestal dat het goedkoper is om bepaalde taken samen te voegen. Dat geldt nu ook voor de fusie tussen Wijdemeren en Hilversum.

Nvidia verwacht omzetstijging ondanks ophef over topman Huang

4 days 23 hours ago

De Amerikaanse chipfabrikant Nvidia heeft het derde kwartaal de omzet meer dan verdubbeld. Het bedrijf blijft profiteren van de enorme vraag naar chips voor AI. En dat is een meevaller voor de chipmaker: de afgelopen weken is het concern verwikkeld geraakt in een schandaal rond de voormalige topman Jensen Huang.

De totale omzet steeg met 103 procent naar 115,8 miljard dollar, de nettowinst steeg naar 65,3 miljard. Het bedrijf denkt dat de omzet in het komende kwartaal naar 130 miljard zal stijgen.

Vertrek Huang

Topman Jensen Huang trad vorige week af na onthullingen over meerdere affaires. Hij zou onder andere een buitenechtelijke relatie hebben gehad met een vermeende Chinese spion. De cijfers van vandaag gaan over het derde kwartaal, tot eind oktober. Het vertrek van Huang heeft daar dus geen invloed op gehad.

Sinds het vertrek van Huang staat financieel directeur Colette Kress tijdelijk aan het roer. Zij is onderdeel van een kleine kring van topmensen om Huang heen en werkt dertien jaar bij het bedrijf. De presentatie van de kwartaalcijfers waren haar vuurdoop.

Lobby om terug te keren

Huang zei dinsdag in zijn eerste verklaring sinds zijn aftreden open te staan voor een terugkeer. "Sinds mijn vertrek heb ik talloze oproepen gezien van medewerkers, investeerders, zakenpartners en klanten van Nvidia om als CEO terug te keren".

Een online petitie waarin de raad van bestuur van Nvidia wordt opgeroepen Huang terug te laten keren is bijna 200.000 keer ondertekend, waaronder door zo'n 10.000 werknemers van Nvidia. De voorzitter van de raad van bestuur liet weten niets te zien in een terugkeer van Jensen Huang.

Getuigen voor Senaat

Ook werd bekend dat Jensen Huang gaat getuigen voor de Amerikaanse Senaatscommissie voor Bankzaken. En ook verschillende commissies van het Huis van Afgevaardigden willen met de voormalig topman in gesprek over zijn affaires. Dat zou achter gesloten deuren plaatsvinden. De commissies houden zich bezig met inlichtingen in het buitenland, waaronder China.

De Amerikaanse minister Lutnick van Handel is eveneens opgeroepen om te getuigen voor de Senaatscommissie. Zijn handelen wordt onderzocht vanwege de export van AI-chips van Nvidia naar China. Anonieme functionarissen binnen de regering-Trump meldden aan Amerikaanse media dat Lutnick pogingen heeft tegengehouden om de exportbeperkingen op AI-chips naar China aan te scherpen.

Volgens een woordvoerder van zijn ministerie zal Lutnick op eigen initiatief voor de commissie verschijnen.

Wat is Nvidia?

Het Amerikaanse technologiebedrijf Nvidia is een van de belangrijkste spelers op het gebied van kunstmatige intelligentie. Het bedrijf ontwerpt geavanceerde chips, die onder meer worden gebruikt om AI-systemen te ontwikkelen. Doordat de vraag naar deze chips enorm is gestegen, is Nvidia uitgegroeid tot een van de waardevolste bedrijven ter wereld.

Ier in VS aangeklaagd voor vernielen militair vliegtuig

5 days ago

Een 48-jarige man uit Ierland is in de VS aangeklaagd voor het vernielen van een Amerikaans militair vliegtuig. De man drong in april het beveiligde terrein van Shannon Airport in Ierland binnen en zou het toestel zo zwaar hebben beschadigd dat het niet meer kan vliegen.

Het gaat om een C-130 Hercules, een militair transportvliegtuig met een waarde van ongeveer 60 miljoen dollar volgens Amerikaanse autoriteiten. Volgens de aanklagers drong Daithi O'Corrain de luchthaven binnen en liep hij naar het toestel, dat op een afgelegen taxibaan geparkeerd stond.

Vervolgens brak hij het slot van een deur aan de achterkant van het vliegtuig open en sloot zichzelf op in het toestel. Daar zou hij onder meer kabels en hydraulische leidingen hebben doorgesneden. Ook zou hij alle meters in de cockpit hebben vernield en beschadigde hij de luchtkanalen van het vliegtuig.

Gallium

De man had ook capsules met gallium meegenomen. Dat is een metaal dat al bij ongeveer dertig graden smelt en aluminium ernstig kan aantasten. Het vliegtuig is grotendeels van aluminium gemaakt.

Enkele uren nadat O'Corrain het toestel was binnengedrongen, kwam de bemanning aan om ermee te vertrekken. Zij zagen hem door een raam van de cockpit en waarschuwden de beveiliging. De 48-jarige Ier klom vervolgens via een luik op het dak naar buiten. Daar sloeg hij met een bijl tegen de buitenkant van het vliegtuig.

Ook goot hij volgens de aanklagers onbekende vloeistoffen in de brandstoftanks. Kort daarna hield de Ierse politie de man aan.

Uit protest

De Amerikaanse autoriteiten maken niet bekend wat de beweegredenen van O'Corrain waren. Volgens mensen om hem heen is hij een fanatieke vredesactivist en handelde hij uit protest tegen de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Ierland en tegen de Amerikaanse betrokkenheid bij oorlogen in het Midden-Oosten.

Shannon Airport is vanwege de strategische ligging belangrijk voor het Amerikaanse leger. De luchthaven in het westen van Ierland is een belangrijke tussenstop voor Amerikaanse militairen en militair materieel dat de Atlantische Oceaan oversteekt.

Volgens de aanklagers zou de man zijn actie maandenlang hebben voorbereid. Zo zocht hij op internet naar informatie over de bouw van het vliegtuig en bestelde hij online het gallium. Ook onderzocht hij hoe hij het beveiligde terrein kon binnendringen en gebruikte hij een app om de bewegingen van militaire vliegtuigen te volgen.

O'Corrain wordt aangeklaagd voor het vernielen van overheidseigendommen. Daarop staat in de VS een gevangenisstraf van maximaal tien jaar.

Woede in Australië na vondst renpaard in afvalcontainer

5 days 1 hour ago

In Australië is met afschuw gereageerd op de vondst van een dood renpaard in een afvalcontainer bij een stortplaats. Meerdere betrokken partijen hebben een onderzoek aangekondigd naar wat er is misgegaan De paardenrenorganisatie in de deelstaat New South Wales stelt volgens ABC News nieuwe regels op, die ervoor moeten zorgen dat er met overleden renpaarden respectvol wordt omgegaan.

Renpaard So You Are eindigde op 3 november nog als achtste in de race om de Melbourne Cup, een prestigieuze race over 3200 meter met miljoenen Australische dollars aan prijzengeld. Kort daarna werd hij ernstig ziek.

In een gespecialiseerde kliniek werd geconstateerd dat hij een koliek had, een uiting van pijn die meestal wordt veroorzaakt door een probleem in het darmstelsel. "Ondanks de inspanningen van ons team, kon hij niet worden gered en hebben we hem onder narcose op een humane manier laten inslapen", aldus de kliniek.

So You Are overleed gisteren. De kliniek nam nog dezelfde dag contact op met afvalwerkingsbedrijf Cleanaway waar het een contract mee had. Dat heeft een vergunning om kadavers op zijn stortplaats te begraven tussen resten van meubels en ander afval.

F... paard

Maar in dit geval was er een probleem. "Het kadaver van het paard werd afgeleverd in een kleine kiepauto die om veiligheidsredenen niet de stortplaats op mag", laat Cleanaway weten. Daarom werd So You Are tijdelijk in een afvalcontainer opgeslagen.

Dat is waar bouwvakker Gregg Jowett het paard gisteren aantrof. Hij schrok zich te pletter. "Er ligt een f... paard. Ze hebben een paard in de f... container gekieperd", zegt hij in de video die hij maakte en op Facebook zette. De beelden kunnen als schokkend worden ervaren.

Excuses

De trainer van So You Are reageerde diep geschokt. "Hij was een geliefd paard en hij verdient het om na zijn dood met respect en waardigheid te worden behandeld."

De kliniek heeft inmiddels zijn excuses aan de eigenaren en de trainer aangeboden. "Wat gebeurd is, is onaanvaardbaar en niet-respectvol tegenover So You Are en iedereen die van hem hield. Het spijt ons diep."

Cleanaway zegt dat het in overeenstemming met de procedures heeft gehandeld. De paardenkliniek heeft het contract met de afvalverwerker opgezegd.

Nederlandse wapenfabrikant laat wereld weten: onze raketten troffen Krimbrug

5 days 2 hours ago

De in Hengelo en Valkenburg gevestigde wapenfabrikant Destinus zegt dat Oekraïne zijn raketten en drones heeft gebruikt bij de grote aanval op de Krimbrug. "We zijn er trots op om de Oekraïense strijdkrachten te helpen in hun gevecht om Oekraïne en Europa te verdedigen", zegt het Nederlandse bedrijf in een post op LinkedIn.

Het is opmerkelijk dat Destinus expliciet een aandeel opeist in de aanval op de Russische brug. Het brugdeel waarover auto's konden rijden van het bezette schiereiland naar Rusland is verwoest. Een deel van de spoorbrug staat nog overeind.

Het is de eerste keer dat het bedrijf zo'n bericht heeft verspreid over een individuele aanval, bevestigt een woordvoerder tegen de NOS. Dat is onder meer gedaan omdat de Oekraïense president Zelensky op X al had gezegd dat er Ruta-kruisraketten en Da Vinci-drones waren gebruikt van Destinus.

"Ten tweede vonden we het belangrijk om te laten zien dat in Europa ontwikkelde technologie, samen met Oekraïense wapens, een concrete bijdrage kan leveren aan de verdediging van Europa", zegt de woordvoerder.

Veel onduidelijk

Volgens de fabrikant is de brug vandaag door zeven Ruta-raketten getroffen. Deze projectielen hebben volgens raketexpert Fabian Hoffmann waarschijnlijk een belangrijke rol gespeeld bij de operatie, omdat ze gemaakt zijn om zware doelwitten te vernietigen.

"Maar er is nog veel onbekend en het is typisch een aanval waarbij veel verschillende systemen zijn ingezet om de Russische verdediging te overweldigen."

Bekijk hier beelden van de schade aan de brug, die het Russische vasteland verbindt met het bezette Oekraïense schiereiland de Krim:

Oekraïne probeert al jaren de Krimbrug te vernietigen. Het bouwwerk is een prestigeproject van president Poetin, die de brug zelf heeft geopend. De succesvolle Oekraïense aanval is volgens experts zowel een symbolische als een strategische opsteker voor Kyiv. Het wordt voor het Russische leger nu moeilijker om zichzelf te bevoorraden.

Volgens Hoffmann is duidelijk dat de Nederlandse wapenfabrikant zich met het bericht in de kijker wil spelen. Hij denkt dat veel mensen voor vandaag nog niet van deze producent hadden gehoord. "In tegenstelling tot bijvoorbeeld het Oekraïense Firepoint hield Destinus zich relatief op de vlakte. Maar nu hebben ze zichzelf op de kaart gezet."

Deze aanpak heeft volgens de raketexpert risico's en voordelen. De publiciteit opzoeken bij een succesvolle aanval, zoals vandaag, kan nieuwe klanten opleveren. Tegelijkertijd neemt volgens hem het risico op Russische sabotageacties of cyberaanvallen toe. "We weten dat Rusland achter dit soort bedrijven in Europa aan is gegaan."

Destinus staat op Russische lijst

De voormalige Russische premier Medvedev heeft Destinus al eens genoemd in een lijst met potentiële doelwitten. Hij stelde eerder dit jaar dat het Nederlandse bedrijf een "legitiem" doelwit kan zijn vanwege de wapens die het levert aan Oekraïne. Medvedev is vicevoorzitter van de Russische Veiligheidsraad en staat bekend om het uiten van extreme standpunten.

Defensieanalist Patrick Bolder denkt dat het gevaar voor Destinus wel meevalt. "Het Nederlandse bedrijf stond al op een lijst en daar zou het ook niet zomaar vanaf komen. Bovendien kennen we de Russische modus operandi tegen Europese wapenbedrijven. Die moeten zorgen dat ze hun beveiliging op orde hebben."

Zelfs als er sprake is van een verhoogd risico op Russische hybride aanvallen is het volgens Bolder juist belangrijk voor de Europese defensiesector om voet bij stuk te houden. "Iedere keer dat Rusland zoiets doet, zouden we de steun aan Oekraïne moeten opvoeren."

Verslaggever Wessel de Jong bezocht een jaar geleden de productielocatie in Hengelo van Destinus:

"We nemen de veiligheid van onze medewerkers en de leefgemeenschappen eromheen zeer serieus", reageert het bedrijf op vragen over een mogelijke tegenreactie vanuit Rusland.

Het defensiebedrijf is opgericht door de in Rusland geboren Michaïl Kokoritsj. Hij steunde de oppositie in Rusland en is volgens de Financial Times (FT) in 2012 naar de VS vertrokken. Hij richtte Destinus vijf jaar geleden op in Zwitserland. Het hoofdkwartier van de private wapenfabrikant zit in Valkenburg.

Europa "heeft geen industrieel antwoord op de slagkracht die Rusland inzet tegen Oekraïne", zei Kokoritsj in mei in in een interview met FT. "En de tijd tikt om dat voor elkaar te krijgen." Zijn missie is om relatief goedkope raketten te produceren om Europa te bewapenen.

Amerikaanse militair die werd gearresteerd in VK overgedragen aan VS

5 days 2 hours ago

De Amerikaanse militair die vorige week in het Verenigd Koninkrijk werd gearresteerd op verdenking van spionage voor Rusland, is door het Amerikaanse leger in hechtenis genomen. Dat heeft de Britse antiterreurpolitie bekendgemaakt.

De verdachte, de 41-jarige luitenant-kolonel Brandon Tyner, werd een week geleden aangehouden in de buurt van de stad Gloucester. Hij wordt ervan verdacht de National Security Act te hebben overtreden, door een buitenlandse inlichtingendienst te helpen en vertrouwelijke informatie in handen te krijgen of openbaar te maken.

De aanhouding was een samenwerking van de Britse en Amerikaanse autoriteiten, het Amerikaanse leger en de FBI.

FBI-directeur Patel had het vorige week over een zeer belangrijke arrestatie. De Britse nationaal coördinator terrorismebestrijding sprak van "ernstige beschuldigingen".

"Deze zaak moet dienen als een duidelijke waarschuwing voor elke militair die ervan wordt verdacht de eed te hebben geschonden die wij allemaal afleggen om de Grondwet te beschermen en te verdedigen", zegt de Amerikaanse brigadegeneraal Sean Stinchon. Hij is bevelhebber van het commando van contraspionage van het Amerikaanse leger.

Persbureau AP schreef eerder op basis van een anonieme Amerikaanse functionaris dat het niet kwam tot een overdracht van informatie aan Moskou. Het Kremlin heeft enige betrokkenheid weersproken.

Afghanistan-veteraan

De 41-jarige Tyner kwam in 2008 bij het leger, schrijft The Wall Street Journal. Tot vorige week was hij werkzaam bij de grootste NAVO-basis in het Verenigd Koninkrijk, in het graafschap Gloucestershire in het zuidwesten van Engeland.

De onderscheiden militair is een Afghanistan-veteraan, meldt The New York Times. Ook diende de veertiger volgens de Amerikaanse krant in Irak en Qatar.

Militair transportvliegtuig stort neer in Siberië: alle 19 inzittenden omgekomen

5 days 2 hours ago

In Rusland zijn alle negentien inzittenden van een militair transportvliegtuig omgekomen nadat het vliegtuig door onbekende oorzaak neerstortte.

De crash gebeurde in het zuidwesten van Siberië, in de buurt van het dorp Jagoenovo. Het gaat om een Antonov An-12. Het vliegtuig zou onderweg zijn geweest van Novosibirsk in Siberië naar Kansk in de regio Krasnojarsk.

Op beelden van een bewakingscamera is te zien dat het vliegtuig uit de lucht valt:

Een team van militaire onderzoekers is naar de crashlocatie gevlogen om de oorzaak van het ongeluk te achterhalen. Het Russische staatspersbureau Tass meldt op basis van het ministerie van Defensie dat "een technisch defect" voorlopig als oorzaak wordt genoemd.

Eerdere ongelukken

Een An-12 is een viermotorig propellervliegtuig. Een toestel van dat type ging in het jaar 1957 voor het eerst de lucht in. Het laatste exemplaar werd in 1973 gebouwd, maar Rusland had naar verluidt in april dit jaar nog 368 An-12-toestellen in bezit. Veel van die vliegtuigen moesten wel dringend worden gerepareerd.

Ongelukken met Antonov-toestellen komen vaker voor. Vorig jaar december stortte een Antonov An-22 neer. Ook toen kwamen alle bemanningsleden om. Eerder dat jaar gebeurde hetzelfde in het oosten van Rusland met een An-24, een tweemotorig propellervliegtuig van de Oekraïense vliegtuigbouwer. Ook toen overleefde niemand de crash.

'Lastig om conclusies te trekken over autopsierapport Epstein'

5 days 3 hours ago

Is het mogelijk om conclusies te trekken over de doodsoorzaak van iemand op basis van alleen foto's? Dat is erg lastig, zegt deskundige forensische pathologie Dingeman Rijken van het Nederlands Forensisch Insituut (NFI) over het autopsierapport van Jeffrey Epstein dat inmiddels wereldnieuws is.

"Wat je normaal natuurlijk doet op het moment dat er een verhanging is, of in ieder geval dat dat het verhaal is, is dat je ter plaatse gaat, dat je de omstandigheden ter plaatse bekijkt", zegt Rijken. Hij onderzoekt vanuit zijn deskundigheid de doodsoorzaak van overledenen en kijkt of er sprake is van een misdrijf.

'Speekselspoor'

Zo'n onderzoek begint met informatie over wat er is gebeurd, wie de overledene heeft aangetroffen, of de overledene suïcidaal was, legt Rijken uit. "En dan kijk je naar de omgeving. Dus wat zijn de afmetingen in de ruimte? Wat zijn mogelijke ophangingspunten? Hoe ziet de strop eruit? En dan vervolgens kijk je natuurlijk naar het lichaam."

Zo is bijvoorbeeld na te gaan of iemand nog leefde tijdens het verhangen. "Er zijn bepaalde elementen op het lichaam waar we dan naar kijken." Voorbeelden daarvan zijn bepaalde bloeduitstortingen op de hals en het "speekselspoor" vanuit de neus of de mond.

Alle informatie die de onderzoeker dan tot zijn of haar beschikking heeft kan waardevol zijn, aldus de patholoog. Wie een second opinion wil geven of een herbeoordeling, moet uitgaan van wat in het autopsierapport is vastgelegd. Of dat in het geval van Epsteins rapport voldoende was, kan Rijken niet beoordelen.

Autopsierapporten openbaar maken

Epstein werd in 2019 dood aangetroffen in zijn cel in New York, waar hij in voorlopige hechtenis zat. Uit de lijkschouwing en ander bewijs zou zijn gebleken dat hij zichzelf had opgehangen. Maar al snel gingen er complottheorieën rond, mede omdat hij met tal van beroemdheden was omgegaan, die misschien net als hij jonge vrouwen seksueel hadden misbruikt. Veel mensen geloven dat Epstein uit de weg is geruimd om hem het zwijgen op te leggen.

De Amerikaanse forensisch expert Michael Freeman kreeg het autopsierapport in handen via Jeffrey Epsteins broer. Freeman is ervan overtuigd dat de veroordeelde zedendelinquent niet door suïcide om het leven kwam, maar is vermoord. Daarom zette hij de foto's en andere documenten online. "Het wordt tijd dat mensen hun eigen conclusies kunnen trekken", zei de Amerikaan erover.

In Nederland komt het eigenlijk niet voor dat autopsierapporten openbaar worden gemaakt. "Nabestaanden kunnen ze wel inzien, maar in principe zullen ze niet worden overhandigd", vergelijkt Rijken de Amerikaanse met de Nederlandse situatie. "In Amerika is het wel wat gebruikelijker. Ik heb vaker sectiefoto's gezien in de publieke ruimte."

Sporen in hals

Rijken kijkt naar de foto's die onderzoekers van Epstein hebben gemaakt. "Nou, hier heb je dus de beschadiging door het snoer", zegt Rijken wijzend op een foto van de verwondingen aan de hals van Epstein. "Dan heb je hier wat oppervlakkige huidbeschadigingen rondom."

Dat kan verschillende dingen betekenen, zegt hij. "Dat iemand achter hem heeft gestaan en dat de strop omhoog is geschoven, maar ook dat de strop is verplaatst tijdens de verhanging." Een duidelijke conclusie kan hij niet trekken. "Behalve dan dat er beweging is geweest."

Rijken bekijkt een andere foto waarop de linkerkant van de hals van Epstein te zien is. "Hier zie ik eigenlijk vrij weinig aan het snoerspoor, maar er zitten ook vrij veel huidplooien." In die huidplooien kan ook relevante informatie over verwondingen te zien zijn, zegt hij. In zulke gevallen helpt het om de huidplooien glad te strijken en dan pas een foto te maken, maar dat is hier niet gebeurd.

Zelf onderzoeken

Daarom gaat de voorkeur uit naar zelf onderzoeken van een lichaam in plaats van foto's van het lichaam. "Want dan kun je natuurlijk aan een huid zitten. Je kunt een hoofd bewegen, je kunt een lichaam bewegen. Dus je krijgt een veel beter beeld van wat het is."

Al met al is het "vrij lastig" om op basis van foto's vast te stellen wat er is gebeurd, zegt Rijken. Hij weet niet op welke informatie Freeman zich precies heeft gebaseerd, "Maar als ik puur alleen naar de foto's kijk, heb ik hier nog echt veel te weinig."

Verdachte dodelijke steekpartij Amsterdam tijdens strafzaak aangevallen in rechtszaal

5 days 4 hours ago

In de rechtbank is vandaag een verdachte aangevallen tijdens de behandeling van een strafzaak over een dodelijke steekpartij in Amsterdam. De verdachte werd aangevallen door een nabestaande van het slachtoffer, meldt stadszender AT5.

De zaak ging over een fatale steekpartij in 2024 in Amsterdam-Oost. Het 30-jarige slachtoffer werd op 8 december doodgestoken in de buurt van het spoorviaduct bij station Muiderpoort. Een 40-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats werd enkele dagen daarna aangehouden.

Volgens het Openbaar Ministerie zouden de verdachte en het slachtoffer op de bewuste avond betrokken zijn geweest geweest bij een opstootje, waarna de verdachte het slachtoffer zou hebben gedwongen om zijn excuses aan te bieden. Toen dat niet gebeurde, zou de verdachte het slachtoffer in zijn hals hebben gestoken.

Verdachte aangevallen

De strafzaak werd vandaag inhoudelijk behandeld en de verdachte zou te horen krijgen welke straf het Openbaar Ministerie tegen hem eist. Aan het einde van het requisitoir, waarin de officier van justitie met een visie komt op de feiten, viel een van de nabestaanden van het slachtoffer de verdachte aan. Dat is te horen in beelden van AT5, die bij de rechtszaak aanwezig was en op dat moment het requisitoir filmde.

Volgens AT5 begon de nabestaande hard op de verdachte in te slaan, terwijl een andere nabestaande een beveiliger vasthield. De verdachte zocht uiteindelijk beschutting achter de rechters, maar ook daar werd hij geslagen.

Aan het voorval kwam een einde nadat extra beveiliging was opgeroepen. De zaak werd enige tijd geschorst maar kon later worden hervat. Het OM heeft tegen de verdachte een celstraf van 12 jaar en tbs met dwangverpleging geëist.

Man die Monument op de Dam bekladde moet gemeente 2000 euro betalen

5 days 4 hours ago

De 27-jarige man die deze zomer het Nationaal Monument op de Dam bekladde, heeft een voorwaardelijke geldboete van 500 euro gekregen. Wel moet hij de gemeente Amsterdam ruim 2000 euro betalen voor de schoonmaakkosten. Daarnaast mag hij de komende twee jaar niet in aanraking komen met politie en justitie.

De man uit Hoofddorp spoot op 2 augustus rond 05.15 uur teksten met gele en blauwe graffiti op het monument. Zo schreef hij onder meer: "Stop the human traffic" en "Time to wake up!"

Na zijn aanhouding is de man onderzocht in een ggz-instelling. Een psychiater heeft een stoornis bij hem vastgesteld. De man zou er op het moment van de bekladding van overtuigd zijn geweest dat zijn familie en vrienden in gevaar waren. Ook zou hij zich niet bewust zijn geweest van de betekenis van het monument.

De politierechter gaat ervan uit dat die stoornis een rol speelde bij de bekladding. Volgens de rechter was de man daarom sterk verminderd toerekeningsvatbaar toen hij het monument bekladde.

Tijdens de zitting betuigde de man spijt. "Ondertussen weet ik dat het een Tweede Wereldoorlog-monument is en dat het best wel respectloos is wat ik heb gedaan. Ik weet nu zeker dat het niet de juiste plek was."

Lippenstift

Na de bekladding door de 27-jarige man uit Hoofddorp werd ook een 40-jarige Pool aangehouden. Hij werd op heterdaad betrapt terwijl hij met lippenstift op de achterzijde van het monument schreef. Deze man bleek verward en kreeg een voorwaardelijke celstraf.

Jorn (18) redde paar uit zinkende auto in Harlingen: 'Even koud, maar anders overleven ze het niet'

5 days 4 hours ago

In Harlingen zijn vanochtend een man en een vrouw door omstanders uit een te water geraakte auto gered, schrijft Omrop Fryslân. De 18-jarige Jorn Kappert bedacht zich geen moment en sprong in het ijskoude water om ze uit de auto te halen.

Het ongeluk gebeurde vanochtend in het centrum van de stad. Het is niet bekend waardoor dit kon gebeuren. "Ik kwam terugrijden van het sporten, parkeerde mijn auto en keek links van me uit het raam. En ik zie ineens een auto in het water drijven", zegt Kappert tegen een verslaggever van een lokaal persbureau.

Er waren al wat mensen op het tafereel afgekomen. Die stonden op een boot. Kappert: "Ik vroeg aan die mensen: zitten er nog mensen in?" Toen die vraag met 'ja' beantwoord werd, twijfelde Kappert geen moment.

Koud

"Als ik niks doe gaan die mensen het waarschijnlijk niet overleven", dacht hij. "Ik krijg het misschien even koud, maar misschien kan ik wat doen." En dus trok hij zijn schoenen, broek en trui uit en sprong hij in de gracht.

Toen Kappert naast de auto lag, was het nog niet zo makkelijk om de deuren open te krijgen. "Ik moest echt mijn voeten ertegenaan zetten en toen kon ik de deur open krijgen."

Gordel

In de auto bleken een wat oudere man en een oudere vrouw te zitten. Kappert kon de vrouw eruit krijgen, maar de man droeg de gordel nog. "Ondertussen was de auto al bijna helemaal gezonken, dus ik kon er ook niet meer goed bij", vertelt Kappert.

Een andere man die in het water was gesprongen, slaagde er aan de andere kant van de auto wel in om de deur open te krijgen en de man uiteindelijk te bevrijden.

Thee en douche

Met de twee inzittenden gaat het naar omstandigheden goed, zegt Kappert. Met hemzelf gaat het ook goed. "Ik heb het wel eventjes koud gehad, maar ben even lekker onder de warme douche gegaan en heb twee lekkere warme kopjes thee gehad, dus ik ben inmiddels wel weer opgewarmd."

Rechter zet streep door subsidie voor nachttrein Arriva, verbinding stopt per direct

5 days 4 hours ago

De nachttrein van Arriva tussen Zwolle en Schiphol stopt per direct met rijden. Dat bevestigt Arriva naar aanleiding van een rechterlijke uitspraak. Die bepaalde dat de subsidie die Arriva van de gemeenten Almere en Lelystad ontvangt om de verbinding in stand te houden, moet worden stopgezet.

De gemeenten baseerden de subsidies op een Europese verordening over openbaar personenvervoer op het spoor, maar waren niet bevoegd om die steun te verlenen.

Arriva laat in een reactie weten de beslissing van de rechter te gaan bestuderen. "Het is nu aan beleidsmakers en politici om regelgeving te wijzigen, zodat er ruimte komt voor dit soort initiatieven voor meer treinen, zodat deze sneller en goedkoper tot stand kunnen komen."

NS vond vanaf het begin al dat de nachttrein, die via Lelystad en Almere naar de Randstad rijdt, volgens Europese regels geen subsidie mocht krijgen. Daarom spande de spoorvervoerder in januari een rechtszaak aan tegen de gemeenten Almere en Lelystad.

Voorafgaand daaraan had NS al een bezwaarschrift ingediend bij de gemeenten Almere en Lelystad. Dat werd niet inhoudelijk behandeld, omdat de gemeenten NS niet als belanghebbende zagen.

Subsidie hard nodig

Het subsidiegeld van de gemeenten, dat dit jaar voor beide gemeenten 100.000 euro bedraagt, bleek hard nodig om de nachttrein te kunnen laten rijden. Dat maakte Arriva in april bekend, na een eerste analyse van de verbinding. De inkomsten uit kaartverkoop waren niet voldoende om de kosten te dekken.

Een meerderheid in de gemeenteraad van Lelystad wilde de subsidie voor de nachttrein sowieso al stopzetten. Het aantal reizigers is volgens lokale partijen te klein om de subsidie nog te rechtvaardigen, schrijft Omroep Flevoland.

Dat de trein iedere vrijdag- en zaterdagnacht over het hoofdrailnet mocht rijden, komt door open-toegangregels die in 2019 werden ingevoerd. Die maken het mogelijk voor andere vervoerders dan NS om treinen over het hoofdrailnet te laten rijden, zolang ze de treinen van de hoofdvervoerder niet hinderen.

NS rijdt 's nachts niet via Zwolle, Almere en Lelystad. Daarom kreeg Arriva toestemming om de nachttrein te laten rijden. De verbinding werd vooral gebruikt door Schiphol-reizigers en uitgaanspubliek.

Flevoland blijft bereikbaar

Arriva rijdt sinds december 2022 ook twee andere nachttreinen naar Schiphol, vanuit Maastricht en Groningen. Die verbindingen blijven wel bestaan. De trein vanuit Groningen stopt ook in Almere en Lelystad.