Aggregator

1100 nieuwe populieren voor behoud van karakteristieke bomenlaan langs de Maas

4 days 5 hours ago

Langs de rivier de Maas komen 1100 nieuwe bakenbomen. Daarmee wordt de bomenlaan behouden die al een eeuw aan weerszijden van de Maas staat. De nieuwe bomen komen tussen Boxmeer en Geertruidenberg. Overheden stellen 4,6 miljoen euro beschikbaar om het project uit te voeren.

Bakenbomen waren een baken voor schippers om hun weg te vinden over de rivier. Aan de bomen konden ze zien waar de vaargeul liep. Ze vormen al bijna een eeuw een herkenbaar onderdeel van het Maaslandschap, met om de 110 meter een boom.

Daarom werken het Rijk, de provincies Noord-Brabant, Gelderland, Limburg en veertien gemeenten langs de rivier samen om deze bomenstructuur te herstellen en te behouden. De samenwerking is vandaag, niet toevallig op nationale Boomfeestdag, bekrachtigd.

Verhaal van de Maas

Veel van de oude bomen zijn aan het einde van hun levensduur. Jarenlang werden dode bomen niet vervangen, maar de betrokken partijen kiezen nu voor nieuwe aanplant en duurzaam beheer. 700 bomen staan er nog, dat worden er de komende jaren dus 1800. Er is gekozen voor zwarte populieren, "een boomsoort die van nature thuishoort in het Maasdal en bijdraagt aan biodiversiteit en natuurherstel", zeggen de provincies.

"De bakenbomen vertellen het verhaal van de Maas", zegt de Noord-Brabantse gedeputeerde Saskia Boelema. "Die Maas stopt niet bij een provincie- of gemeentegrens en de zorg voor dit landschap dus ook niet. Juist door overheden, organisaties, vrijwilligers en inwoners samen te brengen, werken we aan een nieuwe generatie bakenbomen die past bij de rivier van de toekomst."

De initiatiefnemers betalen de komende honderd jaar ook voor het onderhoud. De provincie Noord-Brabant zal de uitvoering coördineren. Er is ook een groot netwerk van vrijwilligers en maatschappelijke organisaties bij betrokken, de Groene Bondgenoten.

"Dankzij de inzet van overheden, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties geven we samen toekomst aan een bijzondere bomenstructuur die al generaties lang onderdeel is van het landschap langs de Maas", zegt de Gelderse gedeputeerde Ans Mol-van de Camp. "Zo behouden we niet alleen erfgoed, maar versterken we ook de kwaliteit van het gebied voor de toekomst."

Man moet voet en onderbeen laten amputeren na pedicurebezoek

4 days 5 hours ago

Een man uit Den Haag heeft na een pedicurebezoek een deel van zijn linkervoet en rechteronderbeen moeten laten amputeren. Door de behandeling liep hij derdegraadsbrandwonden op. Het slachtoffer stapte naar de rechter en eist een schadevergoeding van de cosmetisch pedicure.

De man bezocht de Rotterdamse pedicure in april voor een behandeling van een kalknagel. Tijdens de behandeling werden de voeten in een warm voetenbad geplaatst. Een paar uur na de afspraak begon de huid van de man los te laten.

Hij vertrouwde het niet en nam contact op met zijn huisarts, die hem de volgende dag naar het ziekenhuis in Den Haag verwees. Daar werd hij direct doorverwezen naar het brandwondencentrum in het Maasstad ziekenhuis in Rotterdam, schrijft Rijnmond.

Hitte niet opgemerkt

Volgens de verzekeringsarts heeft het slachtoffer mogelijk niet gevoeld hoe heet het water van het voetenbad was. De man heeft diabetes en neuropathie, een aandoening waarbij de zenuwen beschadigd zijn of niet goed werken.

"Daardoor kan het pijngevoel verminderd zijn, waardoor iemand de hitte niet opmerkt tot het te laat is. Na 40 minuten blootstelling kan een derdegraads verbranding al optreden bij een watertemperatuur van ongeveer 44 tot 47 graden, met name bij mensen met een dunnere huid of verminderde gevoeligheid", aldus de verzekeringsarts.

Medische geschiedenis

De vraag is nu of de medische geschiedenis van de man bekend was bij de pedicure. Die zegt dat ze voor de behandeling wel degelijk heeft gevraagd naar eventuele gezondheidsproblemen. De man spreekt dat tegen.

Hij eist een schadevergoeding van 67.000 euro, en wil daar nu eerst een voorschot van 50.000 euro van hebben. Hij heeft een winkel en zegt door de amputaties in de financiële problemen te zijn geraakt.

De man moet de financier van zijn onderneming op korte termijn betalen. Als hij dat niet doet, dreigt sluiting en executieverkoop van zijn winkelpand. Het pand staat inmiddels te koop.

Aansprakelijkheid onduidelijk

De rechter heeft in het kort geding besloten dat de man geen voorschot krijgt op de schadevergoeding, omdat het niet duidelijk is wie er aansprakelijk is voor de brandwonden.

In januari staan beide partijen opnieuw voor de rechter, die moet oordelen of er überhaupt een schadebedrag wordt opgelegd.

Democraat Hakeem Jeffries vrijwel zeker eerste zwarte leider van het Huis in VS

4 days 5 hours ago

De Democraten hebben Hakeem Jeffries genomineerd als nieuwe voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, waar de partij vanaf januari de meerderheid heeft. Er waren geen tegenkandidaten en de weg lijkt vrij voor Jeffries om de nieuwe speaker te worden. Hij zou daarmee de eerste zwarte parlementariër zijn in die invloedrijke functie.

Jeffries (56) kan vanaf 3 januari, als het nieuwe Congres zitting neemt, steunen op een royale Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden. De Democraten hebben daar na de tussentijdse Congresverkiezingen 257 zetels, tegen 171 voor de Republikeinen.

Jeffries is afkomstig uit het New Yorkse stadsdeel Brooklyn. Hij studeerde rechten en is sinds 2022 de leider van de Democraten in het Huis. Volgens Amerikaanse media kreeg Jeffries 251 stemmen, 11 Democraten stemden tegen. Hij zou met vrijwel iedereen persoonlijk hebben gesproken om hun stem binnen te halen.

Hoewel er geen tegenkandidaat was, is niet iedereen binnen de Democratische Partij gecharmeerd van Jeffries, die geldt als gematigd en traditioneel. Sommige meer progressieve leden van de partij vinden hem te veel een vertegenwoordiger van de status quo, die de belangen van het bedrijfsleven dient. Ook zijn steun aan Israël en de pro-Israëlische lobbygroep AIPAC wordt hem aangerekend.

Druk

Over het feit dat hij de eerste zwarte Huis-voorzitter kan worden, zei Jeffries deze maand tegen The New York Times: "De afgelopen vier jaar heb ik die druk al gevoeld. Mislukken is geen optie."

Twee andere Democraten kunnen ook geschiedenis schrijven. Katherine Clark ligt op koers om de eerste vrouwelijke majority leader te worden, zij zou dan de Democratische fractie gaan leiden. Pete Aguilar wordt vermoedelijk als eerste Latino majority whip, die als taak heeft voldoende steun te verzamelen voor plannen.

De Democraten hebben vanaf januari ook in de Senaat de meerderheid. Vandaag werd duidelijk dat de Democraten ook in Alaska de strijd om een Senaatszetel hebben gewonnen. Mary Peltola haalde ruim 12.000 stemmen meer dan haar Republikeinse tegenstander Dan S. Sullivan, waardoor de Democraten straks 56 van de 100 zetels hebben.

Wie de Democraten in de Senaat gaat leiden is nog niet duidelijk. Chuck Schumer wordt uitgedaagd door partijgenoot Chris Van Hollen.

Vogelgriep slaat weer hard toe, afgelopen maand 350.000 dieren geruimd

4 days 6 hours ago

Vogelgriep waart weer volop rond in Nederland. In nog geen maand tijd is het virus op negen bedrijven vastgesteld en zijn er al meer dan 350.000 kippen en eenden afgemaakt. Het ministerie van Landbouw maakt zich zorgen, hoewel het aantal besmettingen niet uitzonderlijk hoog is vergeleken met andere jaren.

Gisteren maakte het ministerie nog bekend dat de ziekte is vastgesteld op een vermeerderings- en opfokbedrijf met 11.000 eenden in Ermelo en op een vleeskuikenbedrijf in het Friese Tzummarum waar 90.000 dieren worden geruimd. En zondag moesten in het Gelderse dorp Oosterwolde 60.000 leghennen worden gedood.

De besmettingen vonden plaats ondanks de ophokplicht die eind oktober door staatssecretaris Erkens werd ingesteld. Volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), die verantwoordelijk is voor de handhaving van maatregelen tegen vogelgriep, beperkt de ophokplicht het risico op een besmetting "aanzienlijk", maar geeft het geen 100 procent garantie.

Per geval wordt onderzocht hoe het virus in de stallen terecht is gekomen. De oorzaak wordt lang niet altijd gevonden. Volgens de NVWA kan het virus binnenkomen via stalventilatoren, maar ook via vogelpoep onder de laars van een boer of leverancier.

Eenden op stro

In Hierden werden vorige week drie bedrijven met eenden geruimd vanwege vogelgriep. Opvallend is dat al die bedrijven al eerder vanwege vogelgriep waren geruimd. Volgens het ministerie lopen eendenbedrijven een grotere kans op besmetting doordat eendenkuikens op stro leven dat ongeveer elke twee weken wordt ververst. Het stro wordt vaak met een heftruck naar binnen gereden. Aan de banden kan besmette vogelpoep zitten.

Het ministerie laat weten dat er extra onderzoek wordt gedaan naar de situatie in Hierden "om te kijken of de besmettingsroute en risicofactoren kunnen worden vastgesteld".

Duidelijk is wel dat het virus van trekvogels komt. Het aantal wilde vogels dat het virus meedraagt, is groot, ziet Mónika Ballmann, onderzoeker bij de Wageningen Bioveterinary Research. "Ongeveer de helft van de wilde vogels die bij ons worden getest, blijken het virus bij zich te dragen. Dat is zorgelijk."

Behalve aan de ophokplicht moeten bedrijven zich ook houden aan het hygiëneprotocol. Daaronder vallen bijvoorbeeld handen wassen met water en zeep, het ontsmetten van laarzen en wieltjes van karren waarmee strooisel een stal wordt ingebracht en het steeds omkleden als iemand in een stal is geweest.

De NVWA zegt dat pluimveehouders over het algemeen "de hygiëneregels goed proberen na te leven", maar uit onderzoek van de Wageningen Universiteit uit juli vorig jaar blijkt dat de naleving veel beter kan.

Naleving hygiëneregels

De onderzoekers keken bij zeven pluimveeboerderijen hoe maatregelen om besmetting te voorkomen, werden nageleefd. Bij zes daarvan bleek veel fout te gaan. Zo werden de handen vaak niet gewassen, terwijl die vies worden en daardoor ziekteverwekkers kunnen overbrengen. Ook het wisselen of desinfecteren van schoenen en laarzen bij het binnengaan van de stal gebeurde vaak niet.

Niet alleen boeren en hun gezinnen hielden zich niet aan de regels, ook bij transporteurs die bijvoorbeeld de eieren ophalen werd "een lage mate van naleving" geconstateerd. De onderzoekers vinden dat pluimveehouders "hun verantwoordelijkheid moeten nemen".

Bij een vleeskuikenbedrijf dat werd onderzocht, ging het wel goed. Volgens de onderzoekers laat dat zien dat naleving van de voorschriften wel praktisch mogelijk is. Ze pleiten dan ook voor een campagne onder pluimveehouders en transporteurs die op de boerderij komen om ze bewust te maken van het belang van goede hygiëne.

Gedragsverandering

Kees de Jong, voorzitter van LTO Pluimveehouderij, is het niet eens met het beeld dat in het onderzoek wordt geschetst, maar noemt het toch waardevol. "Het laat zien dat je continu scherp moet zijn." In een periode van vogelgriep is de stal wat hem betreft een soort operatiekamer, want ook daar is hygiëne van levensbelang.

Het ministerie zegt in een reactie dat het onderzoek laat zien dat er nog "verbeteringen mogelijk zijn in de naleving". Daarom is een vervolgonderzoek gestart met ook gedragswetenschappers, "omdat het naleven van de bioveiligheidseisen voor een groot deel ook zit in verandering in gedrag".

Ruim duizend Dordtenaren getroffen door privacyfouten gemeente

4 days 6 hours ago

De gemeente Dordrecht heeft persoonsgegevens van meer dan duizend inwoners jarenlang onvoldoende beschermd. Dat blijkt uit onderzoek dat de gemeente zelf heeft laten uitvoeren. Volgens de onderzoekers was de verwerking van persoonsgegevens op meerdere punten in strijd met de privacywet.

De gemeente verzamelde de gegevens bij de aanpak van overlast, zoals intimidatie, vechtpartijen en beginnend crimineel gedrag. Volgens de onderzoekers ontbrak voor een deel van de verwerking van de gegevens een wettelijke basis. Ook bewaarde de gemeente de gegevens langer en gebruikte ze die voor meer doelen dan nodig was, meldt de gemeente.

In de bestanden, opgesteld tussen 2018 en 2025, stonden gegevens van 1091 mensen. Daarvan had Dordrecht 351 personen geregistreerd als overlastgever. Daarnaast sloeg de gemeente gegevens op van honderden familieleden, vrienden en andere mensen uit de omgeving van bekende overlastgevers.

Onderzoek na klacht

De gemeente liet het gebruik van de gegevens onderzoeken na een klacht. Inwoners van wie persoonsgegevens zijn gevonden in het onderzoek zijn persoonlijk geïnformeerd.

Ook zijn de overtredingen van de privacywetgeving gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Partners die samenwerkten in de zogenoemde aanpak Overlast Openbare Ruimte zijn eveneens op de hoogte gebracht. De Autoriteit Persoonsgegevens gaat ook een eigen onderzoek doen naar hoe de gemeente is omgegaan met de persoonsgegevens.

Persoonlijke levenssfeer

Het college van burgemeester en wethouders biedt excuses aan aan de mensen van wie de gegevens niet goed zijn gedeeld, beschermd en bewaard. "Mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente zorgvuldig met hun gegevens en hun persoonlijke levenssfeer omgaat. Binnen deze aanpak is dat niet altijd gebeurd", staat in een reactie op het onderzoeksrapport.

Dordrecht is in de zomer van 2025 gestopt met de werkwijze om overlast aan te pakken.

FVD'ers actief in neonazistisch netwerk en bij kooigevechten, partij royeert twee leden

4 days 6 hours ago

Mensen in en rond Forum voor Democratie (FVD) hebben banden met een gewelddadig neonazistisch netwerk dat her en der in het land kooigevechten organiseert. Dat blijkt uit een uitzending van onderzoeksprogramma Zembla.

Het gaat onder anderen om Ramon van Asch, de FVD-fractievoorzitter in de gemeenteraad van Den Bosch. Hij stond vorig jaar op plaats 13 bij de Tweede Kamerverkiezingen, was tot voor kort medewerker van de Tweede Kamerfractie en werd tot drie maal toe veroordeeld voor mishandeling.

Van Asch was aanwezig bij een kooigevecht afgelopen zomer in een partytent in het Brabantse Oeffelt, waar deelnemers en publiek veelvuldig de Hitlergroet brachten en "Sieg Heil!" riepen. Zembla filmde hem toen hij de tent verliet met een baby op de arm.

Dit zijn beelden die in bezit zijn van Zembla:

Twee leden van de jongerentak JFVD namen in Finsterwolde in Groningen zelf deel aan zo'n gevecht, onder wie Luc Kluytmans. Laatstgenoemde is op sociale media een van de gezichten van Eerlijk Eten, de online maaltijdenservice die werd opgericht door FVD-kopstukken als Thierry Baudet.

Beide JFVD'ers zijn volgens Zembla tevens lid van Wolvenrad, een neonazistische groep die jaarlijks een herdenkingsbijeenkomst in Luxemburg houdt voor Adolf Hitler.

FVD zegt in een reactie twee leden geroyeerd te hebben. Het gaat om raadslid Van Asch en om JFVD'er Kluytmans. Van Asch is daarnaast gemaand om te stoppen als fractievoorzitter in Den Bosch, waar hij gehoor aan heeft gegeven.

Zembla maakte deze beelden van de Hitler-bijeenkomst in Luxemburg:

Medewerkers van Zembla filmden Kluytmans afgelopen april in het geheim bij die herdenking, waar hij deelnam aan de verbranding van boeken van Joodse schrijvers.

Dat is een verwijzing naar de jaren 30, toen de nazi's in Duitsland en Oostenrijk boekverbrandingen organiseerden van boeken die zij schadelijk vonden, van schrijvers, denkers en wetenschappers als Karl Marx, Siegmund Freud, Albert Einstein, Berthold Brecht, Thomas Mann en Erich Maria Remarque.

Een andere man bij het kampvuur vroeg: "Ik kan toch politici gaan jagen, met mijn gun?"

Leider Wolvenrad op gala JFVD

Op diezelfde bijeenkomst zei de voorman van Wolvenrad, Timo Schook, in een toespraak: "We danken onze leider. We zijn dankbaar voor de strijd die hij voor ons heeft gestreden, de offers. Heil onze Führer, Heil Hitler, Sieg Heil."

Op een foto die Zembla toont is te zien dat Schook eind vorig jaar aanwezig was op het kerstgala van de JFVD, de jongerenbeweging die functioneert als een intern opleidingsinstituut. Verschillende FVD-Kamerleden komen uit de JFVD.

'Jeugdzonden'

In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen maart werd FVD ook al in verband gebracht met neonazi's. Frank Folkerts, de huidige fractieleider in de gemeenteraad van Nieuwegein, was in het verleden lid van de Nederlandse Volks Unie, die streeft naar een eenpartijstaat naar het voorbeeld van nazi-Duitsland.

FVD-voorvrouw Lidewij de Vos deed het extremistische verleden van sommige kandidaten voor de gemeenteraden in februari af als jeugdzonden. "Het is onderdeel van de normale volwassenwording van jongeren om radicale standpunten uit te proberen", zei ze in een YouTubevideo. "Het betekent niet dat ze daar hun hele verdere leven precies zo instaan."

Reactie FVD

Op de nieuwe onthullingen reageerde de huidige fractievoorzitter in de Tweede Kamer, Ralf Dekker, tegenover de NOS vanmiddag laconiek, voordat hij de beelden had gezien. "Iedereen moet gaan waar hij wil. Het is goed om je in de breedte te oriënteren. Zeker die hele jonge mensen, die experimenteren, willen van alles zien. Dat vind ik helemaal niet problematisch."

Van Asch is volgens Dekker geen beleidsmedewerker meer van de Kamerfractie. "Daar is geen bijzondere reden voor. Hij is gewoon iets anders gaan doen." Maar volgens Zembla heeft hij deze baan pas 10 november laten schrappen als nevenfunctie in het register van de gemeente Den Bosch; een week nadat Zembla FVD-Kamerleden had geconfronteerd met zijn bevindingen.

Over de aanwezigheid van Timo Schook op het JFVD-gala zegt FVD tegen Zembla dat hij in elk geval niet op uitnodiging aanwezig was. "De kaartverkoop was openbaar." Eerlijk Eten zou geen enkele relatie hebben met de partij. Daarnaast benadrukt Forum voor Democratie "tegen iedere vorm van geweld te zijn".

Ambulance bellen mag niet

Organisator van de kooigevechten die in Zembla te zien zijn is Active Club Dietsland, onderdeel van een wereldwijd netwerk van 'nationalistische vechtsportclubs'. Op de beelden is te zien dat het daar ruig aan toegaat: vechters raken met enige regelmaat bewusteloos en moeten dan door zogenoemde medics weer worden bijgebracht.

Een ambulance bellen is uit den boze, vertelt een infiltrant van Zembla in het programma, omdat de bijeenkomsten dan niet geheim gehouden kunnen worden. Ondertussen kijken soms kinderen toe.

Volgens het laatste 'dreigingsbeeld' van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) is de bedoeling van deze confrontaties "om de fysieke weerbaarheid van het 'blanke ras' te vergroten en te beschermen". Hier zou in Nederland "vooralsnog geen geweldsdreiging van uitgaan", maar het kan "in potentie wel het risico van mogelijke geweldsbereidheid verhogen", zegt de NCTV.

In andere landen hebben leden van de Active Clubs zich wel schuldig gemaakt aan geweld. Zembla toont Zweden die deelnemen aan de gevechten in Finsterwolde, om enkele maanden later in eigen land te worden aangehouden voor mishandeling van migranten. Drie van hen kregen gevangenisstraffen tot vier jaar opgelegd.

Het Zembla-onderzoek

Zembla werkte samen met het VRT-onderzoeksprogramma Pano. Daarbij werd onder meer gebruikgemaakt van een infiltrant in de neonazistische groepen. Ook kreeg Zembla toegang tot honderden filmpjes van geheime bijeenkomsten. Bij de Hitlerherdenking van afgelopen april filmden medewerkers onopgemerkt van 50 meter afstand. Ook was er voorafgaand geluidsapparatuur verborgen en waren er camera's in vogelhuisjes verstopt.

De uitzending is morgen in twee delen te zien op NPO 2: om 21.15 uur deel 1 en om 23.45 uur deel 2. Het complete programma staat vanaf nu ook op NPO Start en op YouTube.

Volgende week maandag en dinsdag weer stakingen in streekvervoer

4 days 6 hours ago

De vakbonden FNV en CNV hebben nieuwe landelijke stakingen voor het streekvervoer aangekondigd omdat de cao-onderhandelingen weer zijn vastgelopen. Maandag en dinsdag leggen medewerkers in het streekvervoer in het hele land het werk neer. Ook in december wordt er gestaakt.

Door de stakingen zullen streekbussen, stadsbussen en regionale treinen niet rijden. In Amsterdam en Den Haag rijden de stadsbussen wel, want daar vallen de buschauffeurs niet onder deze cao.

Vorige maand werden stakingen opgeschort, omdat de bonden en werkgevers opnieuw met elkaar om tafel gingen. Maar de cao-onderhandelingen zijn opnieuw vastgelopen.

"De werkgevers hebben hun kans gehad om met een fatsoenlijk voorstel te komen", zegt Marijn van der Gaag, bestuurder FNV streekvervoer. "Dat hebben ze niet gedaan. In plaats daarvan kwamen ze met een slecht eindbod. Daarom gaan we opnieuw actievoeren."

Behalve maandag en dinsdag wordt er donderdag 3 en vrijdag 4 december, maandag 14 en dinsdag 15 december en vrijdag 18 december gestaakt.

Vakbondsleden verwerpen eindbod

Vorige maand was er al een stakingsdag in het streekvervoer. Daardoor reden er minder bussen en regionale treinen. De vakbonden waren toen van plan om een dag per week te staken tot Kerstmis.

Die stakingen werden opgeschort toen de vakbonden en werkgeversorganisatie VWOV opnieuw om tafel gingen. Die gesprekken leken de goede kant op te gaan, maar eerder deze maand bleek dat de partijen er voorlopig niet uitkomen.

VWOV legde een eindbod op tafel, maar dat werd door een grote meerderheid van de leden van FNV (95 procent) en CNV (93 procent) verworpen. De cao Openbaar Vervoer geldt voor ruim 13.000 werknemers, vooral buschauffeurs, van onder meer Arriva, Transdev en EBS.

Twee maanden cel geëist tegen Maurice de Hond voor smaad in Deventer moordzaak

4 days 7 hours ago

Justitie heeft twee maanden cel geëist tegen opiniepeiler Maurice de Hond voor het verspreiden van smaad en laster in de Deventer moordzaak. In een interview over de moord op de weduwe Wittenberg in 1999 wijst hij opnieuw naar Michaël de Jong als dader. De Jong werd door de beschuldigingen van De Hond bekend als 'de klusjesman'. Hij deed aangifte tegen De Hond.

De Hond tast de eer en goede naam van De Jong aan, stelt het Openbaar Ministerie voor de rechtbank in Amsterdam. "De Hond wijst hem nog steeds aan als moordenaar, maar nu op impliciete en geraffineerde wijze."

Het interview was te zien op blckbx.tv van augustus 2023 tot juli 2024. Daarin beweert De Hond onder meer dat het alibi van De Jong niet klopt en dat hij met een mes onder zijn kussen slaapt.

Klokkenluider

Eerder verloor De Hond (79), die zichzelf als klokkenluider ziet, al een zaak tegen de producent van de film De Veroordeling over de moordzaak en de podcast De Deventer Mediazaak van VPRO/HUMAN.

In de zaak werd 'boekhouder' Ernst Louwes veroordeeld. Hij zat acht jaar in de gevangenis, maar heeft altijd ontkend dat hij de moord heeft gepleegd. Ook volgens De Hond was Louwes onschuldig en moest De Jong de moord hebben gepleegd. Hij had daarvoor geen substantieel bewijs, oordeelden verschillende rechtbanken.

De moordzaak werd in december 2023 door de Hoge Raad gesloten.

We’re Hiring: Come Join Us!

4 days 7 hours ago
You wake up in the morning, and check Hackaday over breakfast. Then it’s off to work or school, where you’ve already had to explain the Jolly Wrencher to your shoulder-surfing …read more
Elliot Williams

Rechtbank Amsterdam doet aangifte na geweldsuitbarsting tijdens rechtszaak

4 days 7 hours ago

De rechtbank van Amsterdam doet aangifte tegen twee mensen die gisteren een verdachte aanvielen tijdens de behandeling van een strafzaak over een dodelijke steekpartij. Dat laat de rechtbank aan de lokale Amsterdamse televisiezender AT5 weten.

De verdachte werd aangevallen door een nabestaande van de 30-jarige man die bij een fatale steekpartij in 2024 in Amsterdam-Oost om het leven kwam. De nabestaande sloeg hard op de verdachte in, terwijl een andere nabestaande een beveiliger vasthield.

Zelfs toen de verdachte zich achter de rechters in veiligheid wilde stellen, bleef de nabestaande slaan. Extra beveiliging moest een einde aan de aanval maken.

Groningse universiteit verwerpt kritiek en vervolgt onderzoek naar Dode Zeerollen

4 days 8 hours ago

De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) gaat door met onderzoek naar de Dode Zeerollen. Achttien hoogleraren hadden het universiteitsbestuur gevraagd dit besluit te herzien. Volgens hen kan de RUG niet neutraal blijven in een samenwerking met een Israëlische overheidsinstantie.

De Dode Zeerollen behoren tot de belangrijkste archeologische vondsten van de vorige eeuw. Het is een verzameling van ruim 2000 jaar oude Joodse teksten, die ook licht werpen op teksten uit de Bijbel.

Wereldnieuws

In een vijfjarig onderzoek analyseert projectleider Mladen Popovic van de RUG, samen met Europese collega's en het laboratorium van de Israel Antiquities Authority (IAA) in Jeruzalem, honderden monsters van perkament, papyrus, inkt, stofdeeltjes en mineralen om de exacte herkomst van de rollen te achterhalen.

In 2025 werd het onderzoek van de RUG wereldnieuws. De onderzoekers ontdekten toen door middel van kunstmatige intelligentie dat sommige rollen ouder zijn dan gedacht.

Geen toegang voor Palestijnen

Toen er medio 2026 voor het onderzoek 2,5 miljoen euro subsidie werd toegekend, trokken critici aan de bel. In augustus dit jaar stuurden Stichting Groningen-Jabalya, Apartheid Vrije Zone Groningen en RUG4Palestine een open brief aan het college van bestuur. Hierin drongen ze aan op het stopzetten van het onderzoek.

Zij wezen op het feit dat Arabische woestijnbewoners en archeologen de tekstfragmenten tussen 1947 en 1956 bij de Dode Zee vonden, met name bij de elf grotten bij Qumran. Dit ligt op de Westelijke Jordaanoever.

Kort nadat Israël in 1967 dit gebied bezette, werd de collectie Dode Zeerollen overgebracht van het Palestijnse Archeologische Museum naar het Israël Museum in West-Jeruzalem. De Palestijnen hebben hierdoor geen toegang meer tot de rollen.

Hier ligt een belangrijk deel van de kritiek. Door met de Israëlische IAA samen te werken, legitimeert de RUG volgens de critici de bezetting van Palestijns gebied.

Ook staat in de brief dat in Israël een wet in de maak is waardoor archeologie op de Westelijke Jordaanoever en in Gaza volledig onder Israëlische wetgeving zou vallen. Volgens de critici kan Israël zich zo makkelijker land toe-eigenen en zijn claim op de Westelijke Jordaanoever rechtvaardigen onder het mom van archeologie.

Onderzoek gaat door

Het college van bestuur reageerde eind augustus op de brief dat de gebeurtenissen in de regio "hartverscheurend" zijn, maar geen direct verband houden met het onderzoek naar de Dode Zeerollen, schrijft RTV Noord.

Het besluit om met het onderzoek door te gaan bewoog achttien hoogleraren ertoe om in oktober nog een brief aan het college van bestuur te sturen met het dringende verzoek het besluit te heroverwegen.

"Door samen te werken geeft de RUG de Israëlische instelling erkenning, legitimiteit en aanzien. Wie in een situatie van onrecht neutraal blijft, heeft de kant van de onderdrukker gekozen", zegt Marcel Brus, emeritus hoogleraar internationaal publiekrecht en een van de ondertekenaars.

'Juridisch onduidelijk'

Het college van bestuur liet vorige week weten toch door te gaan met het onderzoeksproject. Volgens een woordvoerder van de universiteit werden de Dode Zeerollen gevonden "op verschillende locaties en onder verschillende bestuursregimes".

Volgens de universiteit is het juridisch daarom onduidelijk wie de eigenaar is van de rollen. Zowel Israël, de Palestijnse Autoriteit als Jordanië maakt aanspraak op de manuscripten. Het internationaal recht biedt volgens de universiteit geen duidelijk antwoord op de vraag welke aanspraak voorrang heeft.

Daarnaast benadrukt de RUG dat zij bij de ethische toets wel degelijk kijkt naar de politieke context en de maatschappelijke gevolgen. Volgens de universiteit weegt zij deze aspecten mee in samenhang met het wetenschappelijke doel, de onafhankelijkheid en de rol van de samenwerkingspartner.

Samenwerken met een Israëlische instelling betekent volgens de RUG niet dat onderzoekers partij kiezen of het overheidsbeleid goedkeuren.

Briefschrijver Brus zegt dat hij en zijn collega's het niet bij het besluit van de universiteit laten zitten en kritische vragen zullen blijven stellen.

Podcast De Dag: poging twee voor het minderheidsexperiment

4 days 8 hours ago

Het minderheidskabinet gaat door na een lang weekend crisisoverleg. Vicepresident van de Raad van State Sybrand Buma moet de drie coalitiepartijen helpen om de samenwerking met de Kamer te verbeteren. Wat is er nodig om de doorstart van het minderheidskabinet Jetten te laten slagen?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Claes de Vreese adviseerde het kabinet bij de formatie over regeren in minderheid, zoals ze in Denemarken al decennia doen. Hij is hoogleraar politieke communicatie aan de Universiteit van Amsterdam.

D66, CDA en VVD waren het vanaf het begin oneens met elkaar over waar meerderheden gezocht kunnen worden. En het parlement staat ook nog niet in de stand van regeren met een minderheidskabinet.

Als het op deze manier verder gaat, heeft een minderheidsregering geen kans, zegt de Vreese. Maar hij kan zich dat eigenlijk niet voorstellen in een land als Nederland dat groot werd met polderen.

Reageren: mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Vier vrouwen vrijgesproken van grafschennis na seance bij kindergraven in Leusden

4 days 8 hours ago

Vier vrouwen die werden verdacht van grafschennis op begraafplaats Rusthof in Leusden zijn door de rechtbank Midden-Nederland vrijgesproken. De groep probeerde in 2021 in een spirituele sessie contact te leggen met overledenen, onder wie kinderen.

Volgens de rechtbank is niet bewezen dat de vier vrouwen zich schuldig hebben gemaakt aan grafschennis.

In september 2021 bezocht een groep van zes vrouwen de begraafplaats om er een "paranormaal onderzoek" te doen. Vier van hen werden vervolgd, omdat zij volgens het OM een actieve rol speelden in de seance.

De toenmalige directeur gaf de vrouwen toestemming om na sluitingstijd de begraafplaats te bezoeken. Een medewerkster liep met hen mee. Nabestaanden waren niet op de hoogte van de bijeenkomst.

Sessies bij kindergraven

De groep bezocht onder meer de Kinderhof, een speciaal gedeelte van de begraafplaats waar overleden kinderen liggen begraven. De vrouwen raakten graven aan en gebruikten voor hun onderzoek onder meer oplichtende balletjes, een K2-meter die elektromagnetische straling detecteert en een muziekdoosje. Ook stelden ze vragen aan overledenen en maakten ze filmopnames.

De sessie kwam enkele weken later aan het licht toen de vader van een overleden kind een camera met beelden van de sessie vond. "De seance is voor ons een heel heftige gebeurtenis. Ik wil geen voodoo-figuren bij het graf van mijn kinderen", zei een van de ouders.

Aangiftes

Uiteindelijk deden 57 nabestaanden gezamenlijk aangifte en was er een aantal afzonderlijke aangiftes. Ook deed de Nationale ombudsman onderzoek. De directeur werd naar aanleiding van de gebeurtenissen op non-actief gesteld door de gemeente.

Drie weken geleden eiste het OM taakstraffen van 40 tot 200 uur tegen de vrouwen. De centrale vraag die de officier van justitie de rechtbank voorlegde, was of paranormaal onderzoek een vorm van grafschennis is. "Er is op geen enkele wijze toestemming aan nabestaanden gevraagd. Het onderzoek was volstrekt ongepast", zei de officier. "Een graf dient respect en rust te krijgen."

Maatschappelijke onrust

De rechtbank Midden-Nederland erkent dat de bijeenkomst veel maatschappelijke onrust heeft veroorzaakt. "Dat is voorstelbaar, in het bijzonder voor de ouders die hun overleden kind op Rusthof hebben begraven." Ook begrijpt de rechtbank dat nabestaanden het onderzoek als "zeer kwetsend en oneerbiedig" kunnen hebben ervaren.

Maar de strafrechter gaat niet over de vraag of gedrag maatschappelijk geaccepteerd is, benadrukt de rechtbank. Volgens de rechtbank is niet bewezen dat de vrouwen bewust de nagedachtenis van overledenen of de gevoelens van nabestaanden wilden krenken. De vrouwen waren vooraf open over hun bedoelingen, hadden toestemming gevraagd en communiceerden tijdens de sessie op een respectvolle manier.

Geen grafschennis

Ook woog de rechtbank mee dat de gebruikte apparatuur na afloop werd meegenomen en de gemaakte filmopnames niet bedoeld waren om openbaar te maken. Om die reden kon volgens de rechtbank niet worden bewezen dat de vrouwen zich schuldig maakten aan grafschennis.

China zet deur open voor ontmoeting tussen Donald Trump en Kim Jong-un

4 days 9 hours ago

De Chinese president Xi Jinping heeft vandaag zijn steun uitgesproken voor een top tussen Donald Trump en Kim Jong-un, meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap. De Zuid-Koreaanse president Lee sprak vandaag met Xi op de APEC-top in China. Als belangrijkste partner van Noord-Korea bepaalt China de facto of een ontmoeting plaatsvindt.

Trump is al lange tijd open over zijn wens om de Noord-Koreaanse leider weer te treffen. Noord-Korea gaf eerder aan daarvoor open te staan onder de voorwaarde dat de VS accepteert dat het land nooit zijn kernwapenprogramma opgeeft. Tot voor kort was het ondenkbaar dat de VS akkoord zou gaan met deze voorwaarde, maar daar lijkt verandering in te komen.

Mogelijke ontmoeting

Lang hielden Noord-Korea-experts een ontmoeting tussen Trump en Kim voor onmogelijk. Maar daar kwam begin deze week verandering in. Op maandag opperde Trump de mogelijkheid van een bijeenkomst met Kim op de APEC-top in China. Of Kim wel of niet mocht komen, "ligt aan Xi", voegde hij daaraan toe.

Gisteren begon de Amerikaanse president opnieuw over Kim. Dit keer wist hij te vertellen dat Kim graag de APEC wil bijwonen. Of dat ook gebeurt, "dat moeten we gaan zien", stelde Trump.

Trump is sinds het begin van zijn tweede termijn open over zijn wens de Noord-Koreaanse dictator weer te ontmoeten, hoewel het in zijn eerste temijn, in 2019, een fiasco werd. Trump was destijds de eerste Amerikaanse president die een ontmoeting had met een Noord-Koreaanse leider. De drie gesprekken leidden destijds tot niets.

Voor Trump waren de bijeenkomsten alleen al genoeg bewijs van zijn "diplomatieke vaardigheden". Voor Kim leidden ze vooral tot gezichtsverlies.

Kernwapens

Toch lijkt Kim opnieuw bereid het gesprek aan te gaan. Hij heeft wel een eis: het beëindigen van het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma moet buiten de gesprekken blijven. Decennialang gold nucleaire ontwapening als een absoluut niet-onderhandelbaar internationaal uitgangspunt in de omgang met Pyongyang. Maar dat is aan het verschuiven.

Zo spreekt China zich de laatste tijd steeds minder nadrukkelijk uit voor de nucleaire ontwapening van Noord-Korea. En Rusland, dat voorheen voorstander was van nucleaire ontwapening van het Koreaanse schiereiland, onthoudt zich sinds een aantal jaar ook van kritiek op het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma. Er zijn sterke vermoedens dat Rusland zelfs kennis deelt ter bevordering van Noord-Korea's kernwapenprogramma in ruil voor de steun van dat land aan het front in Oekraïne.

Ook Washington matigt zijn toon over het Noord-Koreaanse programma. Op een congres in Washington vorige week maakte minister Rubio van Buitenlandse Zaken duidelijk dat de nucleaire ambities van Pyongyang anders moeten worden benaderd dan die van Iran. Volgens Rubio richt Kim zich immers met name op het voortbestaan van zijn regime, en niet op territoriale expansie.

Zuid-Korea

Het nieuws over China's bereidheid om een gesprek tussen de twee leiders te faciliteren, werd gebracht door Zuid-Koreaanse media. Onder president Lee probeert Zuid-Korea de betrekkingen met Noord-Korea te verbeteren. Het stimuleren van een gesprek tussen Noord-Korea en de VS is daarin een belangrijk onderdeel.

Lee heeft herhaaldelijk om steun van de Chinezen gevraagd, maar zonder resultaat. Tijdens de twee eerdere ontmoetingen tussen de leiders werd er in de Chinese verklaring met geen woord over Noord-Korea of kernontwapening gerept.

Noord-Korea heeft nog niet gereageerd op het nieuws. Ook heeft het land nog niets laten weten over het mogelijk afreizen van Kim naar China.

APEC-top van start in China: Trump, Poetin en Xi samen, Europa ver weg

4 days 9 hours ago

Bij de start van de grote economische APEC-top in China hebben de Amerikaanse president Trump en de Russische president Poetin elkaar de hand geschud, onder het toeziend oog van gastheer Xi, de Chinese president. Het was voor het eerst in meer dan een jaar tijd dat Trump en Poetin elkaar ontmoetten.

De APEC-top (Azië-Pacifische Economische Samenwerking) in de Zuid-Chinese stad Shenzhen draait om het bevorderen van economische samenwerking tussen de 21 economieën rond de Stille Oceaan, maar geopolitiek voert hier de boventoon.

Als gastheer heeft de Chinese president Xi Jinping de regie in handen. Wie mag er komen, wie mag er spreken en, vooral ook, wie niet? Met bijna alle leiders heeft hij een ontmoeting, behalve naar het lijkt met de Taiwanese vertegenwoordiger, de Japanse premier Takaichi en de Filipijnse president Marcos. Ook daarmee maakt Xi van dit economische samenwerkingsforum een persoonlijk en politiek gekleurd feestje.

De presidenten en premiers van China, Rusland, Thailand, Australië, Maleisië, Canada en Vietnam beklommen om beurten het podium. Meer samenwerking en handel in deze onzekere tijden, klinkt het in elke speech.

Voor deze economieën ligt Europa ergens ver weg, aan de andere kant van de Euraziatische landmassa. Uitzondering is Rusland, waarvan president Poetin in zijn speech flink uithaalde naar de EU. "De pogingen om Rusland te isoleren zijn mislukt", zei hij ten overstaan van honderden hoogwaardigheidsbekleders.

Xi behandelt Poetin op dag 1 als eregast. Hij haalde hem niet, zoals bij Trump, persoonlijk in, maar stuurde wel zijn vertrouweling Cai Qi om de Russische leider van het vliegveld te halen en Poetin mocht de tweede speech van de dag geven, na die van hemzelf.

Poetin gebruikte zijn tijd om Europa vegen uit de pan geven. "De EU verliest haar industriële capaciteit en concurrentievermogen," zei hij, verwijzend naar groeiende inflatie en schuldenlasten. "Een uitzonderlijk vernederende ontwikkeling voor de Eurozone", concludeerde de Russische autocraat.

De vraag blijft hoe deze boodschap overkomt bij andere APEC-landen. De grote afhankelijkheid van Aziatische landen van de vrije doorvaart in de Straat van Hormuz, maakt dat het Russische olie en gas lonken. Op deze strak geregisseerde APEC-top kreeg Poetin van Xi de vrije ruimte voor zijn marketingpitch.

De Canadese premier Carney komt ook om economische en geopolitieke zaken te doen. Eerder dit jaar zei hij dat de oude wereldorde niet meer terugkomt. Vandaag benadrukte hij dat hij naar de APEC-landen kijkt voor handel en samenwerking.

In de geschiedenis waren historisch de VS en Europa belangrijk voor Canada, zei hij. "Laat ik duidelijk zijn, die partnerschappen blijven cruciaal, maar Canada is ook een land aan de Stille Ocean."

Kruisbogen verboden

Intussen staat "techhoofdstad" Shenzhen bol van de veiligheidsmaatregelen. Op elke straathoek patrouilleert politie en beveiliging. Op manshoge borden voor het APEC-perscentrum staat dat het verboden is kruisbogen, infectieziekten ziekteverwekkers, [politieke] slogans en ballonnen mee te nemen naar binnen.

Voor China moet deze top tot een goed einde worden gebracht. Maar voor Peking doet de economie niet onder voor politiek.

China als 'baken van vrijhandel'

"In de wereld verweven de sociale onrusten zich, is de economische groei onvoldoende en groeien het unilateralisme en protectionisme," begon Xi zijn openingsspeech. De zinspelingen naar het agressieve Amerikaanse handelsbeleid zijn weinig subtiel.

Xi positioneert China als een baken van vrijhandel en etaleert de Chinese technologische innovaties, "van robots die 'het werk doen', tot robothonden die 'op het land werken' en zelfrijdende auto's en dronebezorging". Door vol in te zetten op technologie wil Xi ook de economische malaise in eigen land bezweren. Meer handel, investeringen, openheid en samenwerking met het buitenland is het antwoord, zei Xi.

Het zijn mooie woorden, maar de realiteit is dat een groeiend aantal landen zich zorgen maakt om China's dominante positie in de wereldhandel.

De Chinese export neemt zulke volumes aan - een handelsoverschot van 1000 miljard Amerikaanse dollar in de eerste tien maanden van 2026 - dat steeds meer landen maatregelen nemen. Tussen China en Europa lopen de handelsconflicten op. Maar ook APEC-lid Thailand voelt zich vanwege China genoodzaakt de importheffingen op elektrische auto's te verhogen.

GTA VI verschijnt na 13 jaar: hoe de game-reeks de wereld veroverde

4 days 9 hours ago

Om middernacht is het zover. Dan verschijnt Grand Theft Auto VI, dertien jaar na het vorige deel. In het spel staat criminaliteit centraal, maar spelers kunnen ook vrij rondlopen of rondrijden en de gigantische spelwereld verkennen, relaties aangaan of gewoon naar de sportschool gaan.

De makers, de in Schotland gevestigde studio van Rockstar Games, staan bekend om hun brutaliteit en satire. Dat leverde de reeks niet alleen miljoenen fans (en miljarden euro's) op, maar ook de nodige controverses.

Hoe groeide een spel dat de harten van velen stal, maar ook veel ophef veroorzaakte, uit tot een wereldhit? Een overzicht van de belangrijkste delen tot nu toe.

1997: Grand Theft Auto

Locaties: Liberty City (New York), San Andreas (Californië) en Vice City (Miami)

Aantal verkochte exemplaren: ongeveer 2 miljoen

Eind 1997 maken gamers voor het eerst kennis met Grand Theft Auto. De makers, DMA Design uit het Schotse Dundee, hebben dan al naam gemaakt met Lemmings, een spel waarin je groene poppetjes langs allerlei dodelijke opstakels naar de uitgang moet loodsen.

Grafisch stelt het nog niet veel voor: je ziet de stad van bovenaf, met kleine auto's die door de straten rijden. Toch wordt het fundament voor de serie hier gelegd. Je kunt zelf bepalen waar je naartoe gaat, auto's stelen en geld verdienen met opdrachten voor criminelen. Ondertussen moet je uit de handen van de politie zien te blijven.

Nog voor het spel in de winkels ligt, worden er in het Britse Hogerhuis al vragen gesteld. Moet de regering iets doen aan de komst van een spel waarin misdaad loont?

2001: Grand Theft Auto III

Locatie: Liberty City (New York)

Aantal verkochte exemplaren: ongeveer 14,5 miljoen stuks (stand 2008)

Vier jaar na de eerste GTA maakt de serie de stap naar 3D. Spelers rijden tussen de wolkenkrabbers van Liberty City, een persiflage van New York, en spelen opeens de hoofdrol in hun eigen film.

De verhaallijn is gebaseerd op maffiafilms, die op dat moment razend populair zijn. Ook wordt de Amerikaanse cultuur op de hak genomen. Op de autoradio hoor je een praatzender die Amerikaanse inbelprogramma's nadoet.

GTA III verschijnt enkele weken na de aanslagen van 11 september 2001. Op het laatste moment wordt er van alles aangepast om gevoeligheden te voorkomen. De politieauto's krijgen andere kleuren en vliegtuigen krijgen een andere route, zodat het niet lijkt alsof ze een wolkenkrabber invliegen.

Ook de hoes gaat op de schop. Eén grote gewelddadige illustratie maakt plaats voor een soort stripverhaaltje.

2002: Grand Theft Auto: Vice City

Locatie: Vice City (Miami)

Aantal verkochte exemplaren: ongeveer 17,5 miljoen (stand 2008)

Na Liberty City volgt Vice City, een fictief Miami. De Schotse makers, die inmiddels Rockstar North heten, halen hun inspiratie uit films en series als Scarface en Miami Vice. Ook trekken ze een blik Hollywoodacteurs open. Ray Liotta, bekend van Goodfellas, spreekt de stem in van hoofdpersoon Tommy Vercetti.

Zo wordt de game een persiflage van Miami in de jaren 80. Zodra je in de auto stapt, hoor je muziek als Billie Jean van Michael Jackson. Onderweg zie je de kenmerkende palmbomen en neonreclames.

De groeiende populariteit levert ook problemen op. Tegenstanders noemen het spel een "geweldssimulator" en zeggen dat het geweld wordt overgenomen in het echte leven.

In 2003 schiet een 18-jarige man in de Amerikaanse staat Alabama twee agenten en een meldkamermedewerker dood. Nabestaanden spannen een rechtszaak aan. Volgens hen hebben GTA III en Vice City de schutter beïnvloed. De rechter gaat daar niet in mee.

2004: Grand Theft Auto: San Andreas

Locatie: San Andreas (Los Angeles, San Francisco en Las Vegas)

Aantal verkochte exemplaren: ongeveer 27,5 miljoen (stand 2011)

Dit keer is niet één stad het decor, maar een hele staat. En niet alleen de wereld is gegroeid, ook de mogelijkheden in het spel. Je kunt je mengen in bendeoorlogen, naar de kapper gaan en zo veel fastfood eten dat hoofdpersonage CJ dik wordt.

Een Nederlander, Patrick Wildenborg, veroorzaakt een van de grootste controverses tot dan toe. Met een aanpassing in de code die hij publiceert op zijn site maakt hij een weggehaald seksspelletje alsnog toegankelijk onder de naam Hot Coffee.

De ophef is groot. Hillary Clinton, dan nog senator, eist een federaal onderzoek en de game krijgt in de VS het label 'alleen voor volwassenen', waarna grote winkelketens het uit de schappen halen.

2008: Grand Theft Auto IV

Locatie: Liberty City (New York)

Aantal verkochte exemplaren: 25 miljoen stuks (stand 2013)

De game keert terug naar Liberty City, maar met een somberder verhaal. De Oost-Europese oorlogsveteraan Niko Bellic komt naar Amerika om een nieuw leven op te bouwen. Van zijn American Dream komt weinig terecht en Niko belandt al snel in de criminaliteit.

Ook dit deel zit vol met knipogen naar de Amerikaanse samenleving. Opvallend is het Vrijheidsbeeld, dat het gezicht heeft van Hillary Clinton. In haar hand geen fakkel, maar een wegwerpbeker met hot coffee.

De game is een succes, maar wordt door sommigen bekritiseerd om de grauwe en weinig optimistische verhaallijn.

2013: Grand Theft Auto V

Locatie: Los Santos (Los Angeles)

Aantal verkochte exemplaren: ongeveer 235 miljoen (stand 2026)

Dit keer heeft het verhaal niet één hoofdpersoon, maar drie. Spelers kunnen tijdens het spelen wisselen tussen Michael, Franklin en Trevor, die elk hun eigen leven leiden in Los Santos (Los Angeles) en omgeving.

GTA V groeit uit tot veruit het bestverkochte deel van de serie, vooral dankzij het succes van het online-multiplayergedeelte dat enkele maanden later verschijnt. Daarin kan een speler met vrienden afspreken en samen overvallen plegen, racen of 'gewoon' andere spelers lastigvallen.

Het uitbrengen van GTA Online gaat overigens helemaal mis: de eerste dagen kunnen servers de vraag niet aan. Spelers komen niet in het spel of verliezen hun voortgang.

Toch wordt GTA Online uiteindelijk het succesvolste onderdeel van de hele serie. Uitbreidingen voor de singleplayer-verhaalmodus van GTA V worden zelfs geschrapt, zodat alle tijd in GTA Online kan worden gestopt. Daar wordt dan ook veel geld mee verdiend: spelers kunnen er met echt geld virtuele voertuigen als een luxeauto of vliegende motor kopen.

2026: Grand Theft Auto VI

Locatie: Vice City en omgeving (Miami en Florida)

Aantal verkochte exemplaren: ongeveer 17.500.000 (vooralsnog)

Als in december 2023 de eerste officiële beelden van GTA VI verschijnen, zijn de fans door het dolle heen. Dertien jaar na GTA V en na meerdere keren uitstel keert de serie terug naar Vice City. Niet in de jaren 80, maar in het Florida van nu.

In de hoofdrollen: Lucia en Jason, een soort Bonnie en Clyde. Voor het eerst staat in een GTA-verhaal ook een vrouw centraal.

Er hangt veel van de release af voor uitgever Take-Two. Volgens schattingen kostte de ontwikkeling meer dan een miljard dollar. De reclamecampagne is dan ook gigantisch: verschillende grote gebouwen over de hele wereld zijn uitgedost in GTA VI-kleuren.

De verwachte dominantie van GTA VI is zo groot dat veel game-uitgevers ervoor kiezen om hun spel niet in dezelfde periode uit te brengen. Ook vragen veel mensen vrij om het spel morgen als eerste te kunnen spelen.

Of Rockstar de torenhoge verwachtingen waarmaakt, moet de komende dagen blijken. De eerste recensies duiden in elk geval op een groot succes.

Op Metacritic, dat recensies van vakmedia bundelt, krijgt het spel een score van 99 van de 100 punten. Ook de Britse krant The Guardian geeft Grand Theft Auto VI vijf sterren. IGN Benelux spreekt, net als Bloomberg, van "een meesterwerk".

Amsterdam wil dat kabinet snelle aanpak crack met medicijnen mogelijk maakt

4 days 9 hours ago

De gemeente Amsterdam heeft het kabinet opgeroepen om meer te doen om crackverslaving aan te pakken. De gemeente heeft daarvoor ook voorstellen gedaan. Verslaving aan deze vorm van cocaïne is een groot probleem in de hoofdstad, zei wethouder Alexander Scholtes van Zorg in de Tweede Kamer.

Amsterdam loopt ertegenaan dat er momenteel geen behandeling met medicijnen mogelijk is voor crackgebruikers, waardoor ook de verslavingszorg weinig perspectief te bieden heeft. Hetzelfde speelt in andere steden, zegt Scholtes.

Een bestaand geneesmiddel kan mogelijk helpen om de drang naar cocaïne te verminderen, maar mag nog niet worden ingezet. Amsterdam wil dat er een richtlijn en geld komt om deze veelbelovende behandeling mogelijk te maken.

Doorbraak mogelijk maken

Het gaat om het langwerkende ADHD-medicijn dexamfetamine. Het kan de drang om te gebruiken verminderen en daardoor ook het cocaïnegebruik terugdringen, blijkt uit onderzoek. Het onderzoek is nu zover dat het medicijn kan worden getest op een geselecteerde groep gebruikers. Dat is de laatste fase voordat het breder kan worden ingezet.

Maar de inspectie heeft het onderzoek stopgezet omdat de fabrikant niet aan alle eisen voldeed. Waarschijnlijk wordt de productie pas midden volgend jaar hervat.

Volgens Scholtes moeten zwaarverslaafden door die vertraging nog langer op hulp wachten. Hij wil dat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd vooruitlopend op de officiële richtlijn tijdelijk toestemming geeft om het verwante medicijn lisdexamfetamine, dat wel op de markt is, onder voorwaarden in te zetten.

Ook wil de gemeente dat het onderzoek naar dexamfetamine echt verder kan. Scholtes roept de minister van VWS op om met de onderzoekers te bespreken wat daarvoor nodig en mogelijk is. "Het zou ontzettend wrang zijn als dit onderzoek, waar uiteindelijk de hele wereld van kan profiteren, stopt."

Overlast

Het roken van crack veroorzaakt een intense roes die vaak al na enkele minuten verdwijnt en een "crash" veroorzaakt, waardoor gebruikers de drang krijgen om weer te gebruiken. Daardoor zijn deze mensen de hele dag bezig met hun verslaving.

Crackverslaafden verliezen hun baan en huis en belanden soms op straat. Er is niet precies bekend om hoeveel mensen het gaat, maar er leven ongeveer 13.000 mensen op straat in Amsterdam. Een toenemend aantal van hen is verslaafd.

Van de naar schatting 28.000 crack-gebruikers in Nederland woont een fors deel in Amsterdam, zei Scholtes. Dat leidt tot overlast op straat, zoals openlijk drugsgebruik en vervuiling. Door goed te kijken wat werkt voor de zwaarste verslaving, kan veel overlast worden voorkomen, zoals dat ook is gebeurd met bijvoorbeeld heroïneverslaving.

Helmplicht ook voor kinderen in elektrische bakfietsen

4 days 9 hours ago

Kinderen die in een elektrische bakfiets of achter op een elektrische fiets worden vervoerd, moeten binnenkort een helm op. De helmplicht voor jongeren op fat- of e-bikes gaat ook voor die kinderen gelden. Dat heeft het kabinet besloten. Het doel is de regel op 1 september 2027 in te laten gaan.

Het was al bekend dat het kabinet volgend jaar een helmplicht voor jongeren tot 18 jaar wil invoeren. De regel gaat gelden voor elektrische fietsen en licht elektrische voertuigen, zoals fatbikes, elektrische bakfietsen, e-steps en Segways.

In het uiteindelijke besluit van het kabinet staat dat de helmplicht gaat gelden voor minderjarige bestuurders "en passagiers". Dat betekent dat ook kinderen die met een elektrische (bak-)fiets naar school worden gebracht een helm moeten dragen. De ouders hoeven geen helm op.

Hersenletsel

De regel is bedoeld om het aantal verwondingen door ongelukken te verminderen. Volgens minister Karremans liepen jongeren in 2024 zes keer zoveel hersenletsel op als in 2020. "Dat zijn serieuze cijfers", schrijft hij aan de Tweede Kamer.

"Van een ernstig ongeluk draag je soms de gevolgen je leven lang met je mee. Met het verplicht dragen van een helm verkleinen we gericht de kans op ernstig letsel."

Er wordt een uitzondering gemaakt voor minderjarige passagiers van voertuigen waarbij de kans op hersenletstel klein is door aanvullende veiligheidsmaatregelen. Dat zijn dan bijvoorbeeld BSO-bussen die in de kinderopvang worden gebruikt.

De Tweede Kamer kan nog vragen stellen over het besluit, dat ook nog naar de Raad van State gaat voor advies. Maar grote wijzigingen zullen er niet meer komen.

Rus krijgt mogelijk topfunctie bij Atoomagentschap VN, Oekraïne protesteert 

4 days 10 hours ago

Het hoofd van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) heeft voorgesteld om de Rus Aleksej Ferapontov te benoemen tot een van de onderdirecteuren van de VN-organisatie. Dat meldt persbureau AFP, dat de brief van directeur Rafael Grossi heeft ingezien.

De 62-jarige Ferapontov is sinds 2008 werkzaam bij de Russische waakhond Rostechnadzor, verantwoordelijk voor onder meer nucleair toezicht. Als zodanig is hij nauw betrokken bij bouwprojecten van Russische kerncentrales in het buitenland.

Oekraïne is fel tegen zijn benoeming, meldt de krant The Kyiv Independent. "Dat zou neerkomen op een instemming met het Russische beleid om op illegale wijze Oekraïense nucleaire installaties in beslag te nemen en de pogingen om die bezetting te legitimeren", citeert de krant het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Oekraïne heeft in 2023 sancties tegen Ferapontov ingesteld voor het "legitimeren van de illegale inbeslagname van de kerncentrale van Zaporizja en het uitbreiden van de Russische regelgevende controle daarover". Ferapontov bracht in 2024 een bezoek aan de centrale.

De kerncentrale van Zaporizja werd kort na de inval van Rusland in Oekraïne in 2022 door Russische troepen ingenomen. Het is de grootste kerncentrale van Europa. Er zijn al jaren zorgen over de nucleaire veiligheid van deze en andere kerncentrales in Oekraïne die in oorlogsgebied staan.

Bang voor Russische invloed

Ook Greenpeace roept directeur Grossi op om af te zien van de plannen om de Rus te benoemen. De milieuorganisatie waarschuwt dat het gunnen van een toppositie aan Moskou "de onafhankelijkheid van het agentschap ernstig zou schaden, zeker nu Rusland voortdurend Oekraïense kerncentrales en het elektriciteitsnet aanvalt".

Greenpeace verbindt de mogelijke aanstelling van Ferapontov aan het feit dat de Argentijn Grossi (65) een van de mogelijke opvolgers is van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Antonio Guterres. Zijn termijn loopt dit jaar af. Greenpeace is bang dat Rusland invloed kan uitoefenen op de directeur van het atoomagentschap, omdat hij de steun van de Russische regering nodig heeft als hij de hoogste baas van de VN wil worden.