Aggregator

Arnhem geeft ongevraagd maar dringend advies: 'Geef je kind geen mobieltje'

1 day 10 hours ago

Ouders zouden hun kinderen zo laat mogelijk een smartphone moeten geven. En ze moeten de toegang tot sociale media verbieden totdat hun kind 16 jaar oud is. Dat stellen alle Arnhemse schoolbesturen, verschillende kinderopvangen, maatschappelijke organisaties en de gemeente Arnhem in wat ze een "ongevraagd maar dringend advies" noemen.

"We willen ouders duidelijk maken dat het echt anders moet", zegt initiatiefnemer en onderwijsbestuurder Klaas van Veen bij Omroep Gelderland. "Kinderen kunnen dit niet aan, het is verslavend en geestdodend."

In de klas

Sinds begin 2024 zijn mobiele telefoons niet meer toegestaan in middelbareschoolklassen en inmiddels geldt dat ook voor basisscholen en het speciaal onderwijs. Maar Arnhem wil een stap verder zetten en roept ouders om ook buiten school kinderen zo lang mogelijk geen smartphone te geven.

"Waar we tien jaar geleden nog razend enthousiast waren over de technologische ontwikkelingen moeten we nu toegeven dat het ons heeft ingehaald", aldus Van Veen. "Binnen het onderwijs hebben we er buitengewoon veel last van, maar ook ouders worstelen ermee."

Volgens Van Veen is er haast geen grip te krijgen op cyberpesten. "We zien dat kinderen soms zwaar vermoeid op school aankomen omdat ze tot diep in de nacht op een telefoon of tablet hebben gezeten en ze krijgen zo veel desinformatie binnen dat er niet tegenop te werken is."

Kinderopvang

Alle Arnhemse onderwijsbesturen dragen het statement uit. Van Flores Onderwijs, met ruim dertig basisscholen, tot Quadraam, met veertien middelbare scholen. Ook onder meer kinderopvang SKAR en de gemeente Arnhem sluiten zich aan.

Ze wijzen er daarbij op dat het gebruik van sociale media tot steeds meer zorgen leidt. Van de 14,6 miljoen Nederlanders die actief zijn op deze platforms, zeiden vorig jaar 2,6 miljoen mensen zich "minder gelukkig" te voelen door media als WhatsApp, Facebook en TikTok, meldt onderzoeksbureau Newcom.

Een nog veel groter aantal, 7,2 miljoen mensen, vindt volgens Newcom dat het scrollen, liken en delen van berichten op sociale media een gevaar vormen voor de geestelijke gezondheid.

Smartphonevrij opgroeien

Het ouderinitiatief Smartphonevrij Opgroeien reageert enthousiast op het advies in Arnhem. "Fantastisch. Arnhem loopt absoluut voorop. Het is de eerste stad in ons land waar zo veel partijen tegelijk zeggen: wacht niet op landelijk beleid, maar er moet nú iets veranderen", zegt Danielle Batist van Smartphonevrij Opgroeien tegen Omroep Gelderland.

Met het advies kunnen ouders gemakkelijker ingrijpen, stelt Batist. "Want dat is het probleem: er is een groepsdruk ontstaan. Ouders geven hun kind een smartphone uit angst dat ze er anders niet bij horen, omdat het de norm is geworden om er wel een te hebben. De enige oplossing om die groepsdruk weg te nemen is dan collectief het roer omgooien", zegt ze.

Het advies in Arnhem is gericht op ouders van kinderen tot 16 jaar oud. Maar initiatiefnemer Van Veen vindt dat het advies eigenlijk voor iedereen in een schoolomgeving moet gelden. "Want het is pas echt effectief als docenten en ouders op school ook geen telefoon gebruiken", zegt hij. "Je kunt niet zeggen: jullie mogen het niet, maar wij wel."

Duizenden door AI gemaakte boeken zonder waarschuwing te koop bij grote webshops

1 day 10 hours ago

Het Zuid-Hollandse bedrijf Andries B.V. overspoelt grote webwinkels met duizenden door kunstmatige intelligentie gemaakte boeken, die vaak zonder duidelijke AI-waarschuwing te koop zijn. Na berichtgeving van Trouw heeft een aantal webshops omschrijvingen aangepast.

Andries B.V. houdt zich volgens de KVK-omschrijving onder meer bezig met schrijf- en vertaalwerk. Het bedrijf is gevestigd op een bedrijventerrein in Hendrik-Ido-Ambacht en biedt sinds 2025 non-fictieboeken aan. Er verschenen al duizenden boeken.

Veel titels beginnen met "Alles over..." en hebben een korte, generieke, maar vooral overduidelijk door AI geschreven beschrijving die doorspekt is met anglicismen en taalfouten. Het oeuvre van Andries B.V. beslaat de meest uiteenlopende onderwerpen.

Zo zijn er boeken over steden en aquariumvissen, maar ook over specifieke diersoorten zoals het leeuwenkopkonijn en het Knabstrupper-paard. Ironisch genoeg biedt het bedrijf ook boeken aan over kunstmatige intelligentie en hoe auteurs schrijfblokkades kunnen overwinnen.

De titels verschijnen via printing on demand, ofwel: drukken op aanvraag. Een boek wordt pas gedrukt wanneer iemand het bestelt. Op die manier kunnen op grote schaal boeken worden aangeboden zonder dat er vooraf grote aantallen gepubliceerd hoeven te worden. Veel van de boeken kosten 16,95 euro.

Aangepaste beschrijving

Online worden in veel webwinkels de werken van Andries B.V. aangeboden als gewone boeken, zonder zichtbare waarschuwing dat ze geheel of gedeeltelijk met kunstmatige intelligentie waren gemaakt. Alleen Bol vermeldde dat de boeken AI-gegenereerd zijn. Na de publicatie van Trouw hebben enkele webshops, zoals Bruna en De Slegte, hun beschrijving aangepast.

Zo staat inmiddels bij Bruna, dat meer dan 1500 titels van Andries B.V. aanbiedt, dat de boeken "mede tot stand zijn gekomen met AI".

Noor van der Heijden van de Auteursbond noemt de werkwijze van Andries B.V. in Trouw "ongekend" en "alarmerend". Volgens haar is het problematisch voor zowel consumenten als schrijvers, omdat AI-modellen getraind zijn met illegaal auteursrechtelijk beschermd materiaal.

Andries Herremans, de man achter Andries B.V., erkent in de krant dat zijn boeken door AI worden gemaakt. Volgens hem kijkt een team, bestaande uit onder meer een onderwerpbedenker, schrijver en redacteur, "scherp mee" en sturen zij het proces.

Bibliotheken worstelen al langer met het probleem. In Vlaanderen trokken bibliothecarissen in maart aan de bel nadat honderden AI-boeken in openbare bibliotheken waren opgedoken. Daar zaten ook titels van Andries B.V. bij. Tegenover Het Nieuwsblad zei Herremans toen dat zijn werken "in principe niet in bibliotheken moesten liggen".

Minstens een boek in bibliotheek

In Nederland werd in elk geval een titel van Andries B.V. in een openbare bibliotheek aangeboden. Het 85 ongenummerde pagina's tellende werk Verticale tuinen voor beginners: start vandaag met jouw eigen groene wand, stap voor stap uitgelegd was enige tijd beschikbaar in de Bibliotheek Rotterdam.

Bij de omschrijving van het boek is de noot "geschreven met behulp van AI, zoals alle boeken van deze uitgeverij" toegevoegd. Het boek werd na eerdere berichtgeving over het onderwerp uit de collectie verwijderd, zegt de bibliotheek.

NBD Biblion, dat bibliotheken helpt bij de selectie van boeken, erkent dat het aanbod van AI-gegenereerde boeken ook in Nederland toeneemt en dat deze boeken vaak niet voldoen aan de kwaliteitseisen.

Jaarlijks verschijnen ongeveer 25.000 boeken in het Nederlands, waarvan bibliotheken er 15.000 in het assortiment opnemen. Een team van NBD Biblion controleert de boeken kritisch op inhoud, opmaak en illustraties. Gebruik van AI is uit den boze. Als een boek met kunstmatige intelligentie gemaakt blijkt te zijn, wordt het van de bibliotheekplank geweerd.

Inspectie: lab onderzoek baarmoederhalskanker was niet goed genoeg beveiligd

1 day 11 hours ago

Het laboratorium dat tests uitvoert voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voldeed ten tijde van de hack vorig jaar niet aan de wettelijke norm voor informatiebeveiliging. Dat concludeert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd na onderzoek.

Laboratorium Clinical Diagnostics werd vorig jaar juli gehackt. Hierbij werden op grote schaal gevoelige gegevens gestolen, vooral van vrouwen die hadden meegedaan aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. In totaal ging het om de gegevens van 850.000 mensen.

De inspectie onderzocht of het laboratorium zich hield aan de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg (Wabvpz). Uit het onderzoek blijkt dat het laboratorium zich ten tijde van de hack, maar ook bij een inspectiebezoek afgelopen december, niet hield aan de afspraken over informatiebeveiliging.

Geen extern onderzoek

Zo was er geen onafhankelijk onderzoek uitgevoerd naar de informatiebeveiliging. Ook bracht het bedrijf niet regelmatig in kaart welke risico's verbonden waren aan het verwerken van gegevens, wat wettelijk verplicht is. Als het bedrijf zich wel aan de wet had gehouden, was de kans op een hack kleiner geweest, stelt de inspectie.

Clinical Diagnostics heeft de opdracht gekregen om op korte termijn wel de afspraken na te komen, en dat aan te tonen. De inspectie kan naar eigen zeggen geen sancties opleggen, als dat niet gebeurt.

Inmiddels is er een extern onderzoek uitgevoerd, heeft het laboratorium aan de inspectie laten weten. De uitkomst hiervan zou positief zijn.

Meer onderzoeken

Ondertussen doet ook de Autoriteit Persoonsgegevens onderzoek bij Clinical Diagnostics. De autoriteit kijkt of het bedrijf zich hield aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Als dat niet zo is, zijn er wel sancties mogelijk.

De politie en het Openbaar Ministerie zijn ook een onderzoek begonnen. Begin dit jaar werd duidelijk dat 118 mensen aangifte hadden gedaan. Het is volgens het OM ingewikkeld om een verdachte aan te wijzen. "Sporen zijn complex en kunnen daadwerkelijk van over de hele wereld komen." Bekend is wel dat de actie kwam van hackersgroep Nova.

Toch geen Trump Tower in Australië, 'reden is impopulariteit Trump'

1 day 11 hours ago

De plannen voor de bouw van een Trump Tower in Australië zijn geschrapt. De projectontwikkelaar legt de schuld voor het mislukken van het project bij de groeiende impopulariteit van het 'merk Trump', onder meer door de oorlog in Iran.

De Trump Organization geeft een andere reden voor het schrappen van het project: ontwikkelaar Altus Property Group zou zijn verplichtingen niet zijn nagekomen.

"Na maandenlange onderhandelingen en loze beloftes is Altus Property Group niet in staat gebleken om aan de meest elementaire financiële verplichting te voldoen", aldus een woordvoerder. De projectontwikkelaar ontkent dit.

Hoogste gebouw in Australië

Het nieuws komt slechts drie maanden nadat de deal was aangekondigd. De toren zou 1,5 miljard dollar gaan kosten en gebouwd worden aan de Gold Coast. Dat is een kustplaats in de Australische staat Queensland.

Het 91 verdiepingen tellende luxe hotel zou met 335 meter het hoogste gebouw in Australië worden. Er zouden 285 kamers, winkels, restaurants, een strandclub en luxeappartementen in komen.

Volgens burgemeester Tate van Gold Coast is er nooit een bouwvergunning bij de gemeenteraad ingediend. "Dit project was een overeenkomst tussen twee particuliere partijen", zei Tate in een verklaring tegen CNN.

Weerstand

Het project riep weerstand op onder veel Australiërs. Een petitie tegen de bouw van de toren werd meer dan 140.000 keer ondertekend.

Afgelopen december sneuvelde ook al het plan voor een Trump Tower in de Servische hoofdstad Belgrado. Het plan werd ingetrokken nadat duizenden Serviërs de straat waren opgegaan om te protesteren.

Drie mensen opgepakt voor rellen Loosdrecht, onder wie twee minderjarigen

1 day 11 hours ago

Drie mensen zijn door de politie opgepakt vanwege de rellen gisterenavond bij een noodopvang in Loosdrecht. Twee van hen zijn minderjarig. Geen van de verdachten komt uit Loosdrecht.

Een van hen, een 28-jarige man uit Huizen, wordt verdacht van brandstichting. Een minderjarige uit Kortenhoef zou geweld hebben gebruikt tegen een journalist en tegen de politie. En een andere minderjarige uit Amersfoort wordt verdacht van openlijke geweldpleging en het gooien van stenen en fakkels.

Brand in bosschage

Gisteravond kwamen volgens de gemeente 300 tot 400 mensen af op een betoging bij de tijdelijke noodopvang in een vleugel van het gemeentehuis. Eerder op de dag waren daar de eerste vijftien asielzoekers aangekomen. Tot 1 november is het de bedoeling dat er zeventig mensen in het pand worden opgevangen.

Halverwege de avond gooiden relschoppers vuurwerk en fakkels naar het gebouw, waarna brand ontstond in de bosschage tegen het gebouw. Relschoppers hielden aanvankelijk ook de brandweer tegen. Toen de brandweer eenmaal bij de brand kon komen, was die snel geblust.

Hoofdofficier van justitie Heleen Rutgers zegt dat alle verdachten vrijdag worden voorgeleid aan de rechter-commissaris. "De feiten waarvan ze verdacht worden zijn brandstichting, openlijk geweld en poging tot zware mishandeling. Daarmee stopt het wat mij betreft niet. We zullen nader onderzoek doen of er meerdere verdachten zijn op te sporen."

Politiechef Midden-Nederland Yvonne Hondema gebruikt woorden van soortgelijke strekking. "We zullen niet rusten totdat alle mensen die we kunnen traceren, ook zijn aangehouden. Dit gaat alle perken te buiten."

De demonstraties zorgen voor een enorme druk op de politie, benadrukt ze. "Dit is dag 22 van de protesten. We zullen wel gaan kijken hoe we mensen van buiten kunnen weren." Politie-inzet aan de randen van de gemeenten is een optie, bevestigt Hondema.

Geen gewonden

Tijdens de rellen waren de asielzoekers net als medewerkers in het pand. Niemand raakte gewond. Waarnemend burgemeester Mark Verheijen vaardigde gisteravond een noodbevel uit om de orde te herstellen, waarna het gebied rondom de opvang werd ontruimd en de demonstratie werd beëindigd.

Verheijen heeft vandaag overlegd met de lokale autoriteiten. "Hier moeten we met zijn allen een streep trekken. Dit kan echt niet. Alle middelen van de rechtsstaat moeten worden ingezet. Er is ook geen ruimte meer voor nuance."

Regioburgemeester en voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten Sharon Dijksma: "Ik kwalificeer dit als een aanval op de democratie en een ondermijning van het gezag. Het feit dat zeer kwetsbare mensen die gevlucht zijn voor geweld en oorlog zitten in deze situatie worden gebracht, is een grove schande. Het is ongelofelijk belangrijk dat Nederlanders laten zien dat dit niet het Nederland is waar we voor staan."

Onrust in Loosdrecht

In Loosdrecht wordt al langer gedemonstreerd tegen de komst van de noodopvanglocatie en geregeld loopt dat uit op geweld. Bij herhaling is de politie bekogeld met stenen en vuurwerk. Op Koningsdag werden ruiten en toegangsdeuren van het gemeentehuis ingegooid met stoeptegels en betonblokken. Een man werd hiervoor tot zes weken celstraf veroordeeld.

Ook in Apeldoorn en Den Haag was het gisteravond onrustig bij demonstraties tegen de komst van noodopvanglocaties. De veiligheidsdienst AIVD doet onderzoek naar de anti-azc-protesten van de afgelopen tijd.

Marineschip Evertsen terug in Nederland na missie in Middellandse Zee

1 day 11 hours ago

Het marineschip Zr. Ms. Evertsen is terug in Nederland. Het schip was de afgelopen twee maanden op missie in de Middellandse Zee vanwege de oorlog in Iran. Vanochtend is het teruggekeerd naar de marinebasis in Den Helder.

Op de kade stonden veel mensen om het schip en de bemanning te verwelkomen:

De Evertsen was naar het oosten van de Middellandse Zee gestuurd om landen in die regio te beschermen tegen Iraanse aanvallen. Frankrijk had gevraagd om daarbij te helpen.

Het schip vertrok in maart en ging aanvankelijk voor een maand, maar de inzet werd verlengd. Begin deze maand schreven defensieminister Yesilgöz en minister Berendsen van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer dat de Evertsen niet nog langer in het gebied zou blijven. Waarom de missie niet werd verlengd, stond niet in de Kamerbrief.

Ondertussen denkt Nederland nog wel na of het gaat bijdragen aan de beveiliging van de Straat van Hormuz, schreven de ministers in de Kamerbrief. Meer dan veertig landen zijn betrokken bij deze plannen.

In de smalle zeestraat is het al een tijd onrustig. Verschillende schepen zijn hier beschoten.

Oud-studenten in het buitenland betalen schuld niet terug: kabinet wil maatregelen

1 day 11 hours ago

De Nederlandse staat loopt tientallen miljoenen euro's mis door oud-studenten die hun studieschuld niet terugbetalen. Ze zitten in het buitenland en studiefinancier DUO weet niet waar. En dus kan de schuld niet worden geïnd.

In dit soort zaken geldt een verjaringstermijn. Als DUO vijf jaar geen contact heeft gehad met een oud-student die in het buitenland zit en die zijn studieschuld niet betaalt, dan verjaart dat deel van de studieschuld dat in die periode afgelost had moeten worden, plus de eventuele boetes voor achterstallige betaling.

Dit kost de staat veel geld. Vorig jaar konden ongeveer 21.000 oud-studenten niet worden gevonden, staat in een wetsvoorstel waarover het AD schrijft. Dat betekende dat een totale schuld van 170 miljoen euro niet kon worden geïncasseerd. Eind 2018 ging het nog om 20.000 oud-studenten met een achterstallige schuld van 76 miljoen euro.

Verwacht wordt dat het aantal schuldenaars in het buitenland de komende jaren zal blijven toenemen, met ook een verdere stijging van de betalingsachterstanden. Een woordvoerder van het ministerie van OCW noemt het een groot probleem dat er een groep studenten bestaat die onvindbaar is en daardoor geen studieschuld kan terugbetalen. "DUO is daar de afgelopen jaren veel mee bezig. We zien dat zij tegen een aantal grenzen aanlopen, vooral op juridisch gebied."

Bereikbaarheidsplicht

Om dit probleem aan te pakken, wil het kabinet een bereikbaarheidsplicht invoeren. Oud-studenten, scholieren en studenten moeten dan aan DUO actuele contactgegevens doorgeven van zichzelf of van bijvoorbeeld een familielid of vriend.

DUO kan dan contact leggen en informatie geven over terugbetalingsregels en het innen van achterstallige schulden. Als iemand verhuist of langere tijd in het buitenland verblijft, blijft die persoon zelf verantwoordelijk voor het doorgeven van de juiste gegevens. DUO zal in ieder geval twee pogingen doen om contact te leggen.

Contactgegevens uitwisselen met buitenland

Daarnaast wil het kabinet de verjaringstermijn van studieschulden verlengen naar tien jaar voor oud-studenten die niet bereikbaar zijn. Zo wordt voorkomen dat studenten na enkele jaren verblijf in het buitenland slechts een klein deel van hun schuld terugbetalen.

DUO krijgt bovendien meer mogelijkheden om contactgegevens uit te wisselen met andere landen, zodat oud-studenten daar makkelijker kunnen worden opgespoord.

Het ministerie van OCW erkent dat sommige studenten zich waarschijnlijk van geen kwaad bewust zijn over het feit dat ze geen adreswijziging hebben doorgegeven. Anderen doen het mogelijk wel bewust, in de hoop van hun studieschuld af te komen.

Het wetsvoorstel ligt nog niet bij de Tweede Kamer. Het is nu in een zogenoemde internetconsultatie gepubliceerd, waarbij iedereen een mening erover kan geven.

Wat kun je doen om datadiefstal te voorkomen?

1 day 12 hours ago

Je geboortedatum, telefoonnummer, adres of zelfs een kopie van een identiteitsbewijs: bedrijven vragen consumenten om allerlei informatie, terwijl die vaak niet nodig is. Dat kan verkeerd uitpakken als hackers je identiteitsgegevens in handen krijgen en online zetten. Wat kun je zelf doen om dit te voorkomen, of in elk geval om ervoor te zorgen dat je gegevens zo privé mogelijk blijven?

Wat kunnen hackers met je persoonsgegevens?

De risico's nemen toe als hackers je persoonlijke data online zetten, zoals de criminele groep ShinyHunters dit jaar deed met buitgemaakte gegevens van miljoenen Odido-klanten. Odido weigerde losgeld te betalen, waarop de hackers de klantgegevens publiceerden.

Met die informatie kunnen criminelen een bankrekening op je naam zetten of een abonnement afsluiten. Die vorm van identiteitsfraude neemt flink toe. In 2025 ging het om bijna 9000 meldingen. Dit jaar lijkt het aantal veel hoger te worden. Het aantal meldingen tot en met maart staat op ruim 3600.

Overigens wist telecomprovider Odido dagenlang niet van de diefstal van persoonsgegevens, zei topvrouw Tisha van Lammeren tegen de NOS. Het bedrijf zegt nog steeds achter het besluit te staan geen geld te betalen aan ShinyHunters.

Het moederbedrijf van het ook door ShinyHunters aangevallen onderwijsplatform Canvas koos juist voor een akkoord met de hackers, zo werd gisteren bekend. In ruil daarvoor verwijderden de hackers de gestolen gegevens van gebruikers wereldwijd.

Wat voor informatie mogen bedrijven van je vragen?

"Het officiële antwoord is: niet meer dan strikt noodzakelijk", legt Aleid Wolfsen uit. Hij is de voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), de privacywaakhond van Nederland.

Bedrijven mogen een klant ook niet weigeren als iemand geen onnodige informatie wil afgeven. "Het moet strikt noodzakelijk zijn om data ergens voor te gebruiken, om iets te verkopen of om iets te reserveren, et cetera."

Ook volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) mag een bedrijf alleen gegevens vragen en bewaren als die ergens voor nodig zijn.

"Bij een simpele reservering heb je bijvoorbeeld naam, tijdstip en aantal personen nodig", zegt privacy-adviseur Floor Terra. "Bij abonnementen heb je bankrekening- of adresgegevens nodig. Maar vaak vragen bedrijven meer gegevens dan nodig is of bewaren ze deze te lang."

In de praktijk ziet Terra dat de vrijheid om 'nee' te zeggen er niet echt is. Wolfsen noemt een voorbeeld dat hij laatst tegenkwam: een parkeergarage. "Je wilt eruit en je moet je e-mailadres achterlaten. Dat is nergens voor nodig."

Wat kun je doen als een bedrijf meer informatie vraagt dan mag?

Er is te weinig toezicht op de wetten hierover, merkt Terra. "Er is wetgeving over wat moet: identificatieverplichtingen, maar ook de AVG die grenzen stelt. Daar kan de overheid op handhaven, maar dat gebeurt niet heel veel. Als handhaving pas plaatsvindt als het is misgegaan, is het te laat."

AP-voorzitter Wolfsen zegt dat zijn organisatie veel voorlichting geeft aan bedrijven. Dan luidt de uitleg: je hebt bepaalde informatie vaak echt niet nodig om dit product te kunnen verkopen. "Vaak past men dat dan ook aan. En als het echt uit de hand loopt, kunnen we ook handhavend optreden en desnoods serieus beboeten."

Volgens Terra is het daarvoor wel nodig dat mensen daarover een klacht indienen bij de AP. "Veel van dit soort problemen zijn niet goed zichtbaar voor de AP, die door een te laag budget minder proactief onderzoek kan doen."

Wat Terra betreft kan de overheid ervoor zorgen dat er moderne identificatiemethoden komen. "Bijvoorbeeld dat je bij de slijterij of via sociale media kunt bewijzen dat je 18 jaar bent zonder dat je je hele paspoort hoeft te laten zien." Nederland werkt momenteel aan zo'n methode: een nationale app, de NL ID-wallet, maar die is nog niet beschikbaar.

Wat kun je zelf nog meer doen?

Zowel Wolfsen als Terra adviseert: bel een bedrijf op en vraag waarvoor de informatie nodig is. Een andere tip: wees niet naïef en geef niet te makkelijk persoonlijke informatie af. "Wat een bedrijf niet heeft, kan ook niet op straat komen", benadrukt de voorzitter van de AP.

"Vaak zeggen bedrijven: bij ons is de klant koning", vervolgt Wolfsen. "Dan zeggen wij: prima, maar behandel de persoonsgegevens dan ook alsof die van de koning zelf zijn. Dus beveilig en bescherm die informatie heel goed."

'Gebrek aan politie leidde mede tot schrappen opvang in Coevorden'

1 day 13 hours ago

Coevorden heeft de opvang van minderjarige statushouders in een woonwijk vorig jaar mede geschrapt omdat de gemeente vreesde niet genoeg politie op de been te kunnen brengen. Dat blijkt uit documenten in het bezit van RTV Drenthe. Er zou te weinig politie zijn geweest om de felle protesten van omwonenden de kop in te drukken.

De Drentse stad wilde vorig jaar juli veertien vluchtelingen van 15 tot 18 jaar huisvesten in vijf rijtjeswoningen in de wijk Tuindorp. De gemeente benadrukte dat het om meisjes ging, maar omwonenden vreesden dat er ook 'getraumatiseerde jongens' zouden komen.

Er ontstonden protesten waarbij demonstranten dagenlang kruispunten bezetten, auto's en aanhangers in brand staken, politieagenten bekogelden met eieren en dreigementen uitten aan het adres van de toekomstige opvang.

Niet waarborgen

Burgemeester Bergsma kondigde een noodverordening af, maar kon daarmee niet voorkomen dat er opnieuw rellen ontstonden. Na vijf dagen van fel protest blies Coevorden de plannen voor de opvang af. "We kunnen de veiligheid van de meisjes niet waarborgen", aldus Bergsma toen,

Dat had mede te maken met de beschikbare politiecapaciteit, blijkt nu. De rellen vonden plaats niet lang na de NAVO-top in Den Haag die veel inzet van de politie eiste. En dat terwijl er in Coevorden snel veel politie nodig was.

"Zo moest de politiecapaciteit voor het weekend nog worden geregeld en uit andere eenheden worden gehaald", schreef een ambtenaar van de gemeente Coevorden in een mail waaruit RTV Drenthe citeert. "Ook waren er signalen dat de situatie verder zou escaleren (mogelijk met gebruik van zwaar vuurwerk en brandstichting van het betreffende pand). In het achterhoofd houdend dat het doel was het veilig plaatsen van veertien minderjarige meisjes, was dit niet haalbaar", aldus de ambtenaar in de mail.

Stevig optreden

Zo was er weliswaar een noodverordening, maar werd die niet of nauwelijks gehandhaafd. "We gaan stevig optreden met politie en eventueel ME als daar aanleiding voor is", zei de burgemeester bij de afkondiging van de noodverordening. Maar toen relschoppers daarna brandstichtten in de wijk, bleef de mobiele eenheid een paar straten verderop staan. De ME ging pas later de wijk in om de brandweer te begeleiden bij het blussen. Er werden geen aanhoudingen verricht.

De politie wil niet ingaan op de situatie in Coevorden. Wel laat een woordvoerder weten dat voor het handhaven van een noodverordening roosters van agenten moeten worden omgegooid. Dat legt druk op andere politietaken, maar als de situatie daarom vraagt, krijgt de politie dat volgens de woordvoerder altijd voor elkaar. "De capaciteit an sich is daarbij niet het dilemma. Wel dat die niet per direct beschikbaar is."

Gewelddadige minderheid

De gemeente Coevorden wil de keuzes die vorig jaar zijn gemaakt nu niet toelichten. Maar hoogleraar Marcel Boogers, van Universiteit Utrecht reageert kritisch. "Een besluit van een democratische meerderheid delft het onderspit ten opzichte van een gewelddadige minderheid. Anderen overwegen nu misschien ook wel om geweld te gebruiken wanneer ze hun zin niet krijgen", zegt hij. "Dat is niet wat je wil in een democratie."

Tegelijkertijd toont Boogers begrip voor het besluit van de burgemeester om de opvang van de meisjes te schrappen. "Hij is wel verantwoordelijk voor de openbare orde, maar je hebt de politie niet aan een touwtje. Als kleine gemeente sta je er dan alleen voor", zegt hij. Hij vindt dat de Rijksoverheid meer had moeten doen. "De overheid heeft de mond vol van weerbaar bestuur, maar dan moet je ook met politiecapaciteit over de brug komen en lokale bestuurders fanatiek ondersteunen."

Vorig jaar verdronken 100 inwoners van Nederland, vooral 60-plussers

1 day 14 hours ago

In Nederland overleden vorig jaar honderd inwoners door verdrinking. Dat blijkt uit voorlopige cijfers van het CBS over doodsoorzaken.

Het aantal verdrinkingsdoden was 13 minder dan vorig jaar. In de afgelopen vijf jaar verdronken jaarlijks gemiddeld 93 inwoners. De cijfers gaan over mensen die in Nederland woonden en op het moment van overlijden stonden ingeschreven in Nederland.

41 slachtoffers waren boven de 60 jaar oud. Daarmee blijven 60-plussers de leeftijdsgroep met de meeste verdrinkingsdoden.

Van alle verdrinkingen in de afgelopen vijf jaar gebeurde dat bij ruim de helft in een sloot, rivier, kanaal of gracht. In 16 procent van de gevallen speelde het ongeluk zich af in huis of in de tuin, in 16 procent in een vijver of plas, en in 4 procent in de zee.

Vroeger vooral kinderen

Vroeger overleden vooral jonge kinderen door verdrinking, maar dat aantal daalde sterk tussen 1950 en 1980, en daarna nog verder. Tegenwoordig is het aantal verdrinkingen juist het laagst onder kinderen tot 10 jaar.

De cijfers gaan alleen over zogenoemde 'accidentele verdrinking'. In 2025 overleden nog eens honderd mensen door verdrinking bij zelfdoding en 42 door verdrinking bij een verkeersongeluk.

New York Times: raketbases Iran geenszins uitgeschakeld

1 day 14 hours ago

Iran heeft nog steeds toegang tot het merendeel van zijn raketbases langs de Straat van Hormuz. Dat meldt The New York Times op basis van geheime Amerikaanse militaire inlichtingen. Van de 33 raketbases zijn er op dit moment 30 bruikbaar. Dat kan een directe bedreiging vormen voor Amerikaanse oorlogsschepen en olietankers die door de smalle zeestraat varen.

Volgens ingewijden heeft Iran verder ongeveer 70 procent van zijn mobiele lanceerinstallaties en raketarsenaal van vóór de oorlog nog in bezit. Ook zou het land toegang hebben tot ongeveer 90 procent van zijn operationele ondergrondse opslag- en lanceerfaciliteiten.

Dit staat in scherp contrast met publieke verklaringen van president Trump en minister Hegseth van Defensie. Die beweerden eerder dat het Iraanse leger "verpletterd" is en "niet langer een bedreiging" vormt.

Amerikaanse militaire functionarissen zeggen tegen de krant dat de VS niet alle raketbases volledig heeft kunnen vernietigen, onder meer doordat er te weinig speciale munitie is. Hierdoor kon Iran veel van zijn strategische locaties en mobiele lanceerinstallaties behouden of herstellen, inclusief installaties langs de strategisch belangrijke Straat van Hormuz.

Druk op raketvoorraad

De Amerikaanse militaire voorraad van cruciale wapens staat onder aanzienlijke druk, meldt The New York Times. Tijdens de oorlog zijn grote aantallen Tomahawk-kruisraketten, Patriot- en precisieraketten gebruikt, in sommige gevallen meer dan de jaarlijkse productiecapaciteit.

Het aanvullen van deze voorraden zal jaren duren, terwijl de VS tegelijkertijd klaar moet staan voor andere operaties wereldwijd. Een eventuele nieuwe escalatie in de Straat van Hormuz kan de druk op de Amerikaanse wapensystemen verder opvoeren, met mogelijk gevolgen voor de paraatheid in andere regio's.

De bevindingen roepen zorgen op bij de Verenigde Staten en hun bondgenoten over de veerkracht van het Iraanse leger, schrijft de krant. Daarbij speelt het besef mee dat het huidige, zeer fragiele staakt-het-vuren het enige is dat grootschalige gevechten voorlopig voorkomt.

Ook pensioenfondsen onder nieuwe stelsel krijgen klappen op de beurs

1 day 14 hours ago

Ook de pensioenfondsen die al zijn overgestapt naar het nieuwe pensioenstelsel hebben last van de oorlog in het Midden-Oosten. Dat blijkt uit hun cijfers over het eerste kwartaal. Het is nog onduidelijk wat dit precies betekent voor de pensioenen van gepensioneerden in 2027.

Dat de onrust rond de Perzische Golf invloed heeft op de cijfers van pensioenfondsen, bleek drie weken geleden al. Toen meldden onder meer ambtenarenfonds ABP en metaalfonds PME dat hun dekkingsgraad was gedaald. Die fondsen vallen nog onder het oude stelsel.

Drie fondsen die met de jaarwisseling zijn overgestapt op het nieuwe stelsel komen pas nu met hun cijfers. Pensioenfonds Metaal en Techniek, Bpf Bouw en Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW) hinten op basis van het beleggingsresultaat uit de eerste drie maanden van 2026 erop dat de pensioenen volgend jaar niet kunnen worden verhoogd.

Wat is de dekkingsgraad?

De dekkingsgraad van een pensioenfonds geeft aan of pensioenen van nu en in de toekomst uitbetaald kunnen worden. 100 procent betekent dat voor elke euro aan pensioenverplichtingen ook een euro in kas is. Onder de 100 betekent een tekort en meer dan 100 wil zeggen dat er genoeg geld is.

Bij een te lage dekkingsgraad moet het pensioenfonds de uitkering verlagen. Als de dekkingsgraad hoog genoeg is, kunnen de pensioenuitkeringen verhoogd worden. Omdat het nieuwe pensioenstelsel meer individuele opbouw kent, is voor fondsen die zijn 'ingevaren' de algemene dekkingsgraad een minder relevant cijfer.

In het nieuwe pensioenstelsel hebben deelnemers individuele pensioenpotjes. Voor jongere deelnemers wordt met meer risico belegd. Dat kan verlies opleveren, maar ook hoge winsten. Hoe dichter een deelnemer bij de pensioensleeftijd komt, des te minder risicovol er wordt belegd.

Bpf Bouw, Zorg en Welzijn en Metaal en Techniek stellen dat hun buffers hoog genoeg zijn om mogelijke nieuwe klappen op de beurs op te vangen, zodat de pensioenen volgend jaar niet hoeven te worden verlaagd.

The Truth about the Hindenburg

1 day 15 hours ago
The Hindenburg disaster recently marked its 89th anniversary, and [The History Guy] marked the event with a video that dispels many of the myths surrounding the airship. Example: the disaster …read more
Al Williams

Wekdienst 13/5: Marineschip Evertsen na maanden terug • Play-offs promotie Eredivisie

1 day 15 hours ago

Goedemorgen! Centraal- en Oost-Europese landen houden topoverleg in Boekarest en marineschip Evertsen komt weer aan in Nederland.

Eerst het weer: vanuit het westen trekken stevige buien over het land met kans op onweer, hagel en windstoten. Tussen de buien door is er ruimte voor de zon. Bij een matige tot vrij krachtige zuidwestenwind en 10 tot hooguit 14 graden is het fris.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bestuurders en politici reageren boos op het nieuwe geweld bij een noodopvanglocatie in Loosdrecht. Gisteravond werd daar brandgesticht door relschoppers die vuurwerk richting de noodopvang gooiden. Een bosschage bij de gevel vatte daarbij vlam. Hulpdiensten werden vervolgens belemmerd en aangevallen.

Premier Jetten en de ministers Van den Brink (Asiel) en Van Weel (Justitie) noemen het geweld onacceptabel. De burgemeester van Loosdrecht zegt dat een grens is overschreden.

Ook in Apeldoorn en Den Haag was het gisteravond onrustig bij demonstraties tegen geplande opvanglocaties. In Apeldoorn zijn zeker vijf mensen aangehouden.

Zo ging het mis in Loosdrecht:

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De kans is groot dat het langebaanschaatsen tijdens de Winterspelen over vier jaar in Thialf in Heerenveen is.

Volgende maand horen ze het officieel, maar de blijdschap is er nu al:

Fijne dag!