Aggregator

De Britse krijgsmacht heeft een olietanker van de Russische schaduwvloot onderschept die het Kanaal wilde doorvaren. Dat meldt de Britse premier Starmer.

Het is de eerste keer dat het Verenigd Koninkrijk een tanker uit de schaduwvloot onderschept. De zes uur durende operatie werd volgens het Britse ministerie van Defensie uitgevoerd door twee Britse fregatten, de HMS Sutherland en HMS Ledbury, en werd ondersteund door helikopters en een onderzeebootbestrijdingsvliegtuig van de luchtmacht.

De operatie werd uitgevoerd in nauwe coördinatie met Frankrijk, dat al eerder schepen van de Russische schaduwvloot enterde. "Operaties als deze vereisen vaardigheid, professionaliteit en moed", schreef de onlangs aangetreden minister Jarvis van Defensie op X. "Ik betuig mijn respect aan onze militairen en alle betrokkenen."

Onderzocht in Zuid-Engeland

Ook de Britse premier had lof voor de actie. "Deze succesvolle operatie is opnieuw een klap voor Rusland en herinnert degenen die Poetins oorlog in Oekraïne financieren eraan dat ze zich niet kunnen verbergen", aldus premier Starmer op X. De schaduwvloot bestaat uit schepen die worden gebruikt om sancties tegen Rusland te omzeilen.

Het Britse ministerie van Defensie meldt dat de 243 meter lange olietanker Smyrtos is verplaatst naar een locatie voor de zuidkust van Engeland. Daar is het schip voor anker gegaan en zal het worden onderzocht op milieu- en veiligheidsrisico's.

De Smyrtos vaart onder de vlag van Kameroen en is dertien dagen geleden vertrokken vanuit de Russische havenstad Ust Luga, iets ten noorden van Estland. Wat de bestemming was van het schip is niet bekend.

Dalende olie-inkomsten

De schaduwvloot, verantwoordelijk voor het vervoer van 75 procent van de gesanctioneerde olie uit Rusland, bestaat uit meer dan 700 schepen en vormt volgens het Britse ministerie van Defensie een belangrijke bron van inkomsten voor het Kremlin. "Deze vloot genereert een oorlogsfonds waarmee raketten en drones worden aangeschaft die gericht zijn op onschuldige Oekraïense burgers en waarmee de illegale oorlog van Rusland in stand wordt gehouden."

Het Verenigd Koninkrijk heeft al bijna 600 Russische olietankers uit de schaduwvloot sancties opgelegd, meldt het ministerie. Daardoor zijn de inkomsten uit olie en gas in Rusland vorig jaar met 25 procent gedaald ten opzichte van 2024.

Een rechtbank in Hamburg heeft afgelopen week celstraffen tot tien jaar opgelegd voor de gijzeling en mishandeling van een Nederlandse man. Die werd vorig jaar acht dagen vastgehouden in een badkuip met een zwarte kap over zijn hoofd. Aanleiding was een conflict over geld en drugs.

De veroordeelde mannen van 25 en 27 jaar komen uit Duitsland. Ze hoopten via de Nederlander een vermeende drugscrimineel uit de tent te lokken. Die zou een grote schuld hebben gehad en bij zijn schuldeisers niet thuis hebben gegeven. De Nederlander moest helpen om zijn kennis naar Duitsland te lokken, onder meer door appjes aan hem te sturen.

Door hun opdrachtgever was de gijzelnemers "snel geld" beloofd, stelde de rechter. Ze hadden allebei op 10.000 euro gerekend als de klus geklaard was. De schuldenaar hapte overigens niet.

Doodsangsten uitgestaan

Tijdens de gijzeling werd de Nederlandse man vastgehouden in een badkuip. Hij kon niets zien, mocht niet eten en kreeg weinig te drinken. Hij werd ook geslagen en vernederd. De man heeft doodsangsten uitgestaan, zei de rechter. Hij is getraumatiseerd.

Na acht dagen lukte het de man om te vluchten. Toen zijn bewaker in slaap was gevallen, trok hij ducttape van zijn benen en ging hij er via een tuindeur vandoor. De man kwam terecht bij buren, die alarm sloegen. Kort daarna bestormde een arrestatieteam de woning waar de gijzeling was.

In de zaak is in februari een andere man veroordeeld tot twaalf jaar cel. De rechter ging er toen van uit dat er vijf daders bij betrokken waren.

Een man is op een vliegveld in Zuid-Afrika opgepakt met 150 schorpioenen. De giftige dieren zaten verstopt onder zijn kleding en in zijn koffers, schrijven lokale media.

De 28-jarige man werd vrijdag gearresteerd op de internationale luchthaven van Kaapstad. De politie had informatie gekregen dat een passagier wilde dieren bij zich had en verspreidde een signalement.

Nadat de man was gelokaliseerd, werd zijn bagage en kleding doorzocht. Hij moet morgen voorkomen in de rechtbank van de stad Bellville.

De schorpioenen, die allemaal afzonderlijk verpakt waren, zijn naar een beveiligde locatie gebracht. Wat de dieren waard zijn, is niet bekend.

Tijdens het WK warmt het Nederlands elftal zich op in een shirt dat is ontworpen door het Amsterdamse streetwearmerk Patta, in samenwerking met Nike en de KNVB. Vincent van de Waal, creatief-directeur van Patta, noemt het belletje dat hij zo'n twee jaar geleden van Nike kreeg "een grote eer".

De vraag van het Amerikaanse sportmerk was volgens Van de Waal even simpel als veelomvattend: ontwerp een shirt voor het Nederlands elftal dat gedragen kan worden in de VS, Mexico en Canada. Verder was de boodschap: doe wat jullie willen, houd ons op de hoogte en succes ermee.

Dat Nike bij het Amsterdamse bedrijf uitkwam en het de vrije hand gaf, is niet vreemd. In 2023 lanceerde Patta een shirt samen met FC Barcelona en het ontwerpt met Nike sneakers, waaronder de populaire Wave-lijn die steevast binnen enkele uren uitverkoopt.

Connectie met de straat

Binnen Nike wordt het relatief kleine Patta, met alleen een hoofdwinkel op de Amsterdamse Zeedijk en filialen in Milaan, Londen en Lagos, gezien als een belangrijke partner. Door met Patta de handen ineen te slaan, weet Nike zijn connectie met 'de straat' te versterken, zegt campagnestrateeg Omar Kbiri. "Patta brengt hen dichter bij de subculturen."

"Het klopt dat onze band met Nike hecht is, toch blijft dit project heel bijzonder", zegt Van de Waal. "Wij zijn voetbaljongens, een ontwerp maken voor de KNVB is iets groots. Wij wisten meteen: de lat ligt hoog. De hele wereld kijkt hiernaar."

Toch verschilt het creatieve proces volgens Van de Waal niet veel met het maken van een ontwerp voor ieder ander shirt: je begint met een leeg vel waarop geschetst wordt. "We wisten meteen dat shirt geluid moest maakt. Het moest opvallen, iets teweeg brengen. Dat hoort bij ons."

Brooklyn en The Bronx

Patta werd in de jaren negentig opgericht door Edson Sabajo (1972) en Guillaume Schmidt (1978), vrienden uit Amsterdam van Surinaamse komaf, die in het pre-internettijdperk aanliepen tegen de beperkingen van schoenenwinkels. De sneakers die zij in videoclips uit New York zagen, gedragen door hiphop-iconen als Mobb Deep, de Wu-Tang Clan en Nas, waren in Amsterdam niet te koop.

Dus vlogen ze zelf maar naar Amerika om daar in Brooklyn en The Bronx de sneakers te kopen die zij in Nederland niet konden vinden. Met tassen vol schoenen keerden zij terug naar Amsterdam. Op straat begon hun schoencollectie op te vallen. "hoe komen jullie daaraan?", werd gevraagd. "Kunnen jullie ook voor ons sneakers regelen?"

Sabajo en Schmidt begonnen op en neer te vliegen naar de VS. De handel die toen ontstond, groeide uit tot het modemerk Patta, schoen in het Surinaams.

Het assortiment is in de loop der jaren uitgebreid met t-shirts, truien, jassen, overhemden, tassen, sokken, aanstekers, asbakken en wat al niet meer. Het merk is inmiddels zo hip dat zelfs NBA-ster Lebron James het draagt, net als rapper Raekwon van de Wu-Tang Clan. "Er zijn wereldwijd weinig andere merken die de coolheid van Patta benaderen", zegt Kbiri. "Er lijkt geen maat op te staan."

Ala kondre-ketting

Voor het warming-up-shirt liet Patta zich inspireren door de bi-culture achtergrond van het bedrijf. Het shirt is voorzien van tulpen en leeuwen, maar ook van de Surinaamse ala kondre-ketting, een in Suriname populair sieraad dat de verschillende bevolkingsgroepen van het land symboliseert.

Van de Waal: "In het Nederlands elftal zitten spelers met allemaal verschillende achtergronden en culturen, net als bij ons. Wij hebben dat in één shirt samen willen brengen."

Toch was niet iedereen blij met het ontwerp. Nadat online een lanceringsvideo was uitgekomen waarin een Surinaamse brassband een eigen versie van het Wilhelmus speelt, kwam er op sociale media kritiek los. Het shirt en de video zouden "woke" zijn en niet "het echte Nederland" laten zien. Van de Waal: "Het past bij deze tijd. Mensen schreven dat er geen Nederlanders in de video zitten, maar wij zijn allemaal Nederlanders. Dit is wie wij zijn."

Ook Kbiri zag de negatieve reacties langskomen. "Dit kon je verwachten. Het maakt de keus van de KNVB om met Patta samen te werken extra dapper." Het shirt was afgelopen vrijdag binnen enkele uren uitverkocht.

Meer speciale shirts dit WK

Nederland is niet het enige land met speciale shirts dit WK. Frankrijk draagt shirts ontworpen door het Parijse modehuis Jacquemus, Canada heeft shirts van NOCTA, het merk van rapper Drake en Engeland is in zee gegaan met het skatemerk Palace. De Verenigde Staten werken samen met het luxe merk Off-White en Nigeria laat zich tijdens de warming-up kleden door de Nigeriaanse kunstenaar Olaolu Slawn.

Goedemorgen! Nederland speelt vandaag zijn eerste WK-wedstrijd, tegen Japan, en in het Zeeuwse Axel is een stille tocht voor de slachtoffers van het dodelijke auto-ongeluk van afgelopen week.

Eerst het weer: vandaag is er een mix van wolken en zon, in het binnenland valt lokaal een enkele bui. Het warmt op naar 16 tot 18 graden bij een matige tot aan de kust vrij krachtige noordwestenwind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

In Scheveningen hebben vannacht mensen hun huis moeten verlaten vanwege een grote brand in een visrokerij. Bij de brand kwam veel rook vrij.

Het bedrijf staat midden in een woonwijk bij de haven van Scheveningen. De eerste melding over de brand kwam rond 00.45 uur binnen. De brandweer sloopte een deel van het pand om het vuur beter te kunnen bestrijden. Om 04.25 uur had de brandweer het vuur onder controle.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Een van de weinige Vikingzwaarden die in Nederland zijn gevonden, wordt vanaf vandaag in het Stadsmuseum Doetinchem tentoongesteld. De sabel dateert uit 855 na Christus en werd halverwege de vorige eeuw gevonden in de Oude IJssel.

Fijne zondag!

A pacemaker is implanted to send signals that regulate a patient’s heartbeat, and to do that, you need power. That means they require battery changes, and when the device in …read more

Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Rudy Bouma, correspondent Verenigde Staten & Canada.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Rudy woont en werkt nu een kleine drie jaar in Washington. Toen hij aankwam was Joe Biden nog president. Bouma vertelt dat hij goed voorbereid was op de tweede termijn van Trump: hij volgde hem al in Nederland, maar toch blijkt de stortvloed aan nieuws van zijn regering erg vermoeiend. "Je wordt zo overspoeld dat je soms heel goed moet nadenken: wat doet hij nou echt?"

Hoe is het werken nu? Ook zonder auto, zoals Bouma? Heeft hij zorgen over zijn veiligheid? En hoe kijkt hij naar de grote verbouwing van de stad Washington? En die drukte, hoe pakt Rudy dat aan? "Mijn voorganger noemde ons beroep: vakkenvuller. En zo zie ik het ook."

In de podcast vertelt Bouma hoe hij van journalist bij Nieuwsuur die diep in de dossiers duikt correspondent werd. Tijdens de opname krijgt Rudy kippenvel, omdat we teruggaan naar een fijn moment in zijn jeugd. Hij wilde van jongs af aan al een journalist worden die reizend z'n verhalen maakt voor tv; hij leeft dus nu zijn droom: "Ik denk er niet vaak over na, maar het is natuurlijk fantastisch."

Volgende week is de laatste in deze serie, met Daisy Mohr, correspondent Midden-Oosten, vanuit de Libanese hoofdstad Beiroet. Heb je een vraag aan haar, stuur die dan naar dedag@nos.nl.

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lars Hulshof

Eindredactie: Rosanne Sies

Al scrollende door je feed kom je op de sociale media app Tiktok een hele rits aan filmpjes tegen. De ene na de andere nieuwe ketting, armband of sjaal komt voorbij. Vanaf maandag kan het zomaar zijn dat je in de app deze spullen ook direct kunt kopen, via de nieuwe zogenoemde Tiktokshop.

De nieuwe webwinkel biedt kansen voor ondernemers, maar krijgt ook kritiek omdat het impulsaankopen zou aanjagen.

Hoe dan ook zal de manier van zowel kopen als verkopen radicaal veranderen, zegt Tamar Krijgsman, retail specialist bij PWC. "Met de komst van de Tiktokshop word je via de app niet alleen meer geïnspireerd, maar wordt het je ook makkelijk gemaakt spullen te kopen waarvan je eerst nog niet wist dat die überhaupt bestonden."

Met de nieuwe functie komt onder video's, of dat nou een livestream is of een vooropname, een knop waarmee je in de app direct spullen kunt kopen en afrekenen.

Beauty en lifestyle-producten

De shop is niet nieuw. In Amerika kunnen gebruikers al meer dan twee jaar direct aankopen doen in de app en ook in buurland Duitsland is deze functie sinds vorig jaar beschikbaar. "Daar zijn ze begonnen met beautyproducten en dat werkt echt heel erg goed", zegt Krijgsman.

Dat beaamt Xandra Roukes van My Jewellery, verantwoordelijk voor de Tiktokshop binnen het bedrijf. "We hebben in het buitenland op dit soort platforms al verkocht en zien nu dat de markt steeds meer naar sociale media beweegt." Daarom is het bedrijf al volop bezig met voorbereidingen voor maandag, als ze ook in de Nederlandse Tiktokshop hun spullen gaan verkopen.

Vanuit hun showroom in Den Bosch willen ze content maken voor Tiktok:

Bij marketingbureau GoSpooky zijn ze ook klaar voor de komst van de shop. Influencers en bedrijven kunnen straks een ruimte huren om daar te gaan livestreamen en zo producten te verkopen.

"In de livestream kunnen dan vragen worden gesteld over de spullen, en dat kan wel vier uur aan een stuk doorgaan", zegt een van de oprichters Liam Tjoa. "Onze klanten hebben veel vertrouwen in de komst van de shop, omdat met een stuk minder kliks producten kunnen worden verkocht."

Dat vormt ook een risico, blijkt uit een rapport van PWC. Tiktok kent in Nederland zo'n 7,5 miljoen gebruikers. "Als een product dat je aanprijst opeens viraal gaat, moet je daar wel aan kunnen voldoen en kunnen opschalen", aldus Krijgsman.

Dubai chocolade

We zagen dat ook gebeuren bij de Dubai chocoladerepen die in korte tijd immens populair werden. "Nederlandse ondernemers zijn voor zoiets vaak nog niet klaar."

Er klinkt ook kritiek op de komst van de nieuwe online webwinkel, want er wordt hiermee een drempel weggenomen om even rustig te kunnen nadenken voordat je iets koopt.

"Het is sowieso de hel, zo'n online omgeving. Die faciliteert impulsaankopen al heel erg", zegt hoogleraar consumentengedrag aan de Rijksuniversiteit Groningen, Bob Fennis.

In de shop worden relatief goedkope producten aangeboden. "Over dat soort producten ga je niet zitten wikken en wegen of je ze wel moet kopen. Het is bijna een soort giftige cocktail. De app surft al op impulsiviteit en als er ook geen drempels meer op de weg van jouw aankoop zitten, dan race je natuurlijk lekker door", zegt Fennis.

Schulden

Nastasia Griffioen van het kennisinstituut voor mentale gezondheid Trimbos, vreest dat mensen zich in de schulden kunnen werken door aankopen via de nieuwe functie. Met name jongeren zijn hier vatbaar voor.

Tiktok laat weten dat de shop alleen beschikbaar wordt voor gebruikers van 18 jaar en ouder, en daar ook streng op te handhaven. Zowel Griffioen als Fennis hebben daar twijfels over. "We weten allemaal hoe dat in de praktijk gaat, ik vink aan dat ik 18 ben en het is goed. Dit is echt een wassen neus", zegt Fennis.

Datzelfde geldt voor 'achteraf betalen' wat met de komst van de shop in Nederland maandag nog niet beschikbaar zal zijn. "Het gebeurt wel vaker dat er functies worden toegevoegd aan apps, zodra er minder media-aandacht voor is", zegt Griffioen.

Op de Noordzee bij Duitsland is gisteren een veerboot in de problemen geraakt. Het schip was onderweg van de havenplaats Büsum naar het eiland Helgoland toen het stuurloos raakte door een motorprobleem.

De veerboot, de Funny Girl, was rond 09.30 uur vertrokken richting het eiland in de Noordzee. Aan boord waren 69 mensen. Vijf kilometer ten oosten van Helgoland viel de motor uit, waarna het bijna twee uur stuurloos ronddreef.

Nadat er alarm was geslagen rond 12.45 uur, kwam een reddingsboot naar het schip. Daarna werd de veerboot door verschillende sleepboten naar de haven van Cuxhaven gebracht, waar het schip rond 22.15 uur aankwam. Pas toen konden de passagiers van boord. Niemand raakte gewond.

Stormachtig

De reddingsoperatie werd bemoeilijkt door het weer. Op open zee kregen de bergers te maken met windkracht 7, zei een woordvoerder van reddingsmaatschappij DGzRS tegen de Noord-Duitse omroep NDR. Ook waren er golven tot drie meter hoog.

Helgoland is een vrij afgelegen eiland. Het ligt op zo'n 60 kilometer van de Duitse kust en staat bekend om de rode rotsen. De overtocht vanuit Büsum duurt normaal gesproken ongeveer tweeënhalf uur.

Er wonen ongeveer 1300 mensen. Het eiland is vooral populair bij natuurliefhebbers en vogelspotters. Ook heeft Helgoland een aparte status en behoort het niet tot de douane-unie binnen de EU. Hierdoor kan er belastingvrij worden gewinkeld.

Het is niet voor het eerst dat de Funny Girl in de problemen is gekomen op de Noordzee. In 2024 raakte het schip ook al stuurloos door motorproblemen. Ook toen moest het schip worden teruggesleept, nadat het urenlang had rondgedobberd.

We have seen a number of self-playing chess boards over the years, but the general theme has been standard chess pieces moved by either an internal electromagnet or an external …read more

In Scheveningen hebben vannacht mensen hun huis moeten verlaten vanwege een grote brand in een visrokerij. Bij de brand kwam veel rook vrij.

Het bedrijf staat midden in een woonwijk, bij de haven van Scheveningen. De eerste melding over de brand kwam rond 00.45 uur bij de brandweer binnen.

Die sloopte een deel van het pand om het vuur beter te kunnen bestrijden. Om 04.25 uur meldde de brandweer dat het vuur onder controle was.

In eerste instantie kwam er veel rook vrij bij de brand, waarna een NL-Alert werd uitgestuurd voor het gebied. Na twee uur nam de rook af.

De bewoners die hun huis uit moesten, werden opgevangen in een wijkcentrum. Niemand raakte gewond.

In de Alpen zijn gisteren nog eens vier bergsporters om het leven gekomen bij ongelukken. Vrijdag kwamen ook al drie alpinisten om het leven. Daarmee zijn er in 24 uur tijd zeven mensen omgekomen in de bergen.

Gisterochtend kwamen twee alpinisten om op de Mont Maudit, een top in het massief van de Mont Blanc, aan de Franse kant van de berg. Het gaat volgens Franse media om een broer en zus van 24 en 26 jaar uit de regio. Ze werden vermoedelijk geraakt door vallende stenen en vielen honderden meters naar beneden, meldt de krant Le Dauphiné Libéré.

Ook bij de Matterhorn kwam een alpinist om het leven. Volgens het Italiaanse persbureau ANSA gaat het om een Fransman. Hij viel bij de Pic Tyndall, een subtop op de Italiaanse route naar de top. Hoe het ongeluk kon gebeuren, wordt nog onderzocht.

Skiër

Later op de dag ging het opnieuw mis bij de Mont Blanc, nu aan de Italiaanse kant. Volgens Le Dauphiné Libéré viel een 44-jarige skiër uit Frankrijk bijna honderd meter naar beneden. Zijn medeskiër, een vrouw, bleef ongedeerd en kon alarm slaan.

Vrijdag kwamen ook al drie bergbeklimmers om het leven. Dat gebeurde bij een beklimming van de Gran Paradiso in de Italiaanse Alpen. De autoriteiten denken dat een van de Italiaanse klimmers was gevallen en daarbij de twee anderen aan een touw heeft meegesleurd.

Robert van de Griend en Anneke Stoffelen van de Volkskrant hebben dit jaar de Brusseprijs voor het beste Nederlandstalige journalistieke boek gewonnen. Dat werd bekendgemaakt in het NPO Radio 1-programma NOS Met het Oog op Morgen.

Ze wonnen met hun boek De IJsprofeet, een kritisch portret van wellnessgoeroe Wim Hof. Hij werd wereldwijd bekend door zijn koudwatertrainingen en ademhalingsoefeningen. Hof, die ook wel The Iceman wordt genoemd, heeft meerdere extreme kouderecords op zijn naam staan.

Maar volgens de auteurs kent het succesverhaal van Hof ook een andere kant. Zo zouden sommige van zijn claims niet kloppen. Ook leidde zijn methode volgens nabestaanden tot meer dan twintig verdrinkingsdoden.

De schrijvers gaan ook in op tegenstrijdigheden in zijn verleden en op beschuldigingen van jarenlang fysiek en psychisch geweld tegen zijn ex-vriendin en haar kinderen. Hof werkte zelf niet mee aan de biografie.

De jury noemt De IJsprofeet een "kritisch en boeiend boek, met diepgravend en gedegen onderzoek dat de mythe rond Wim Hof ontleedt". Dat doen de schrijvers volgens de jury "zonder de hoofdpersoon te reduceren tot een karikatuur".

De Brusseprijs is een initiatief van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten. De winnaar krijgt 10.000 euro. Vorig jaar won onderzoeksjournalist Olivier van Beemen met zijn boek Ondernemers in het wild.

If you have a Bambu Labs printer and aren’t keen to send your files to Bambu’s servers with each print job, then check out Bambuddy, an open-source, self-hosted, cloud-free central …read more

De voormalige Hongaarse premier Orbán blijft de leider van zijn Fidesz-partij. Ondanks de verpletterende nederlaag bij de parlementsverkiezingen stemden op een partijcongres vrijwel alle afgevaardigden voor zijn herbenoeming. Er waren geen tegenkandidaten.

De 62-jarige Orbán is voor een jaar benoemd als partijleider. Eerder zei hij al bereid te zijn om aan te blijven als leider van zijn populistische en rechts-nationalistische partij.

Op het partijcongres zei Orbán dat Fidesz zestien jaar lang een "fantastische regeringspartij" is geweest, maar dat er veranderingen nodig waren om een oppositiepartij te worden die weer klaar zal zijn om te regeren. Ook nam hij de schuld van de verkiezingsnederlaag van zijn partij op zich.

Magyar

Péter Magyar won in april met zijn partij Tisza de parlementsverkiezingen. Daarmee kwam een einde aan het zestien jaar durende premierschap van Orbán.

Tegenstanders verweten hem de rechtsstaat en de democratie te hebben uitgehold. De Europese Unie bevroor miljarden euro's aan subsidies voor Hongarije. Ook isoleerde Orbán zich binnen de EU door zijn pro-Russische houding.

Although both a SEM and a TEM are electron microscopes, their working principles and images are very different. Whereas an SEM uses secondary electrons ejected after bombarding a sample’s surface …read more

78 Superbowls. Zo zien de lokale autoriteiten de 78 wedstrijden die tijdens het WK voetbal op Amerikaanse bodem worden gespeeld, van de aftrap in Los Angeles tot de finale in het New York/New Jersey-stadion.

Elf steden zijn het, waar de wereld op bezoek komt. In deze tijd van oorlog en politiek geweld maken de diensten de borst nat.

"We hebben hier al een Super Bowl gehad, en kennen de veiligheidsvereisten", zegt David Sierotowicz. Hij is korpschef in New Jersey, en leidt de veiligheidsoperatie in de staat die gastheer is van de finale. "Tegelijk: met alles eromheen is het echt veel meer dan dat."

De eerste Oranjefans zijn al neergestreken in Dallas, waar Nederland morgen speelt tegen Japan:

Alleen al in het New York/New Jerseystadion worden acht wedstrijden gespeeld, en er zijn meerdere fanzones in New York. En in tegenstelling tot de Superbowl is het WK uitgespreid over meerdere weken. "Er zijn veel plekken waar grote groepen mensen samenkomen", aldus de korpschef. Sowieso is het toernooi groter dan het vorige Amerikaanse WK, in 1994.

Belangrijkste verschil misschien nog wel met toen: het vindt plaats in een wereld die er een stuk onveiliger op is geworden. Volgens onderzoekers van de Universiteit van Uppsala, in Zweden, lag het aantal conflicten in de wereld afgelopen jaar op het hoogste punt sinds de Tweede Wereldoorlog. En dat was nog voor de oorlog met Iran.

"Alles wat ik kan zeggen is dat we alles nauwgezet in de gaten houden", zegt Sierotowicz op de vraag of het dreigingsbeeld rond 'zijn' stadion is veranderd sinds de oorlog met Iran. Of ze rekening houden met aanslagen? "Vooralsnog hebben we niets dat daarop wijst."

Het is wel waar ze rekening mee houden in het grote commandocentrum van de politie in New Jersey, dat alleen gebruikt wordt bij de allergrootste evenementen en bij calamiteiten. De laatste keer was tijdens covid. Net als in andere staten is dat zenuwcentrum tijdens het WK 24 uur per dag, zeven dagen per week bemand.

Ook zit er in Virginia een politiecentrum waar inlichtingen en achtergronden gedeeld worden door afgevaardigden uit deelnemende landen. Van binnenlandse problemen tot geopolitieke risico's en fancultuur, want elk nationaal elftal komt met supporters met een eigen gebruiksaanwijzing.

Oranjemarsen

De marsen van de Oranjefans zijn in de VS niet onopgemerkt gebleven. Sterker nog: ze hebben zich erop voorbereid tijdens het EK bij onze oosterburen. "Toen we in Duitsland waren, hebben we een aantal van die fanmarsen bekeken", vertelt luitenant-kolonel Doug Lemanowicz van het FIFA-incidententeam. "De manier waarop de Nederlanders dat doen, is echt geweldig."

Dat is ook in Arlington niet onopgemerkt gebleven. In die stad, bij Dallas, speelt het Nederlands elftal morgen zijn eerste wedstrijd en zullen de fans als gewoonlijk in een Oranjemars naar het stadion gaan. "Mijn eerste indruk is dat Nederlandse supporters prettig zijn om mee samen te werken en vooral komen om er een mooi feest van te maken", zegt sergeant Richard Coleman van de politie in de speelstad.

"Ook hier hebben we een Super Bowl gehad en de World Series in het honkbal. Maar het WK voetbal is van een andere orde: alsof je negen Super Bowls achter elkaar organiseert, zoveel wedstrijden worden hier gespeeld." Zoals voor veel speelsteden geldt: het stadion ligt ver buiten de stad.

Benadering van de sport

Wennen is het wel, de manier waarop de fans hun sport benaderen. "In New Jersey kunnen we dat niet op diezelfde manier organiseren, de infrastructuur is daar niet op ingericht", zegt Lemanowicz over de oranjemarsen. Niet dat dat nodig is voorlopig: op zijn vroegst zou Oranje in de achtste finales terecht kunnen komen in New York.

"In plaats van dat supporters over de snelweg moeten marcheren en alles platleggen, geven wij ze de ruimte om hun marsen rond het stadion te lopen," zegt Lemanowicz van het FIFA-team. Dat gaan ze ook in Dallas doen, zondagochtend, op de wegen rond het stadion.

"Marsen zijn niet iets wat de Dallas Cowboys normaalgesproken doen", lacht Coleman. "Wel parades, met veel grotere aantallen dan er naar verwachting aan de oranjemars zullen deelnemen."

Gerekend wordt op enkele duizenden supporters. Behalve agenten langs de route en barricades moeten ook drones de beveiliging op orde houden. "Om de menigte te monitoren, maar ook om drones uit de lucht te halen als dat nodig is."

Duizenden mensen hebben in Belfast meegedaan aan een antiracismedemonstratie. De afgelopen dagen was het erg onrustig na een mesaanval in de Noord-Ierse hoofdstad.

Volgens een van de aanwezige politieke partijen was het het grootste antiracismeprotest ooit in Belfast. Demonstranten droegen borden bij zich met teksten als "Jullie racisme is geen patriottisme" en "Bescherm mensen, veroordeel niet".

"Vandaag heeft Belfast gesproken met één stem", zegt Gerry Carroll van de politieke partij People Before Profit. "De inwoners van deze stad hebben terreur beantwoord met solidariteit, en er is geen twijfel over mogelijk wat het échte Belfast is."

Ook burgemeester Róis-Máire Donnelly van Belfast sprak de menigte toe. Ze maakte eerder bekend dat ze doodsbedreigingen kreeg. "Diversiteit verrijkt onze stad, en ik laat me niet weerhouden om daarvoor op te komen." De burgemeester stond ook stil bij het slachtoffer van de mesaanval.

Racistische rellen

De Together Against Hate-demonstratie was een reactie op de racistische rellen na de mesaanval van maandag. Een 30-jarige Sudanees viel een man met een mes aan op straat. Het slachtoffer liep ernstige verwondingen op in het gezicht en raakte gedeeltelijk blind. Volgens de familie van het slachtoffer is de toestand van Stephen Ogilvie verbeterd en wordt hij binnenkort uit zijn coma gehaald.

De aanvaller is opgepakt en aangeklaagd voor poging tot moord, het bezit van een scherp voorwerp op een openbare plaats en doodsbedreigingen.

Nadat de beelden van de aanval online rondgingen, werden in Belfast anti-immigratieprotesten gehouden die uit de hand liepen. Extreemrechtse activisten zoals Tommy Robinson riepen online op om de straat op te gaan, ondanks oproepen van de Noord-Ierse autoriteiten om kalm te blijven. Ook techbiljonair Elon Musk wordt ervan beschuldigd mensen op sociale media te hebben opgehitst.

Relschoppers staken huizen in brand waarvan zij dachten dat er immigranten woonden. Ook staken ze voertuigen in brand en bekogelden ze de politie met stenen, flessen en molotovcocktails. Twaalf mensen raakten dakloos. Ook raakten twaalf agenten gewond bij de rellen.

De rellen werden door politici in het Verenigd Koninkrijk veroordeeld. Zo zei de Noord-Ierse minister van Justitie Long dat online onruststokers die "gisteren nog moeite zouden hebben om Belfast op de kaart te vinden", de angst van de lokale bevolking "misbruikten".

De Britse premier Keir Starmer veroordeelde de wrede steekpartij, maar zei dat geweld tegen mensen op basis van hun afkomst niet getolereerd werd.

Tegendemonstratie

Ook in de Noord-Ierse plaats Londonderry hebben honderden demonstranten vandaag actiegevoerd tegen de racistische rellen.

In Belfast werd een tegenprotest gehouden. Daar kwamen volgens Noord-Ierse media zo'n twintig mensen op af.

Het drinkwater van huishoudens in Dordrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht is veilig te gebruiken. Dat meldt drinkwaterbedrijf Evides. "Uit tests blijkt dat het kraanwater volledig betrouwbaar en dus veilig is", meldt het bedrijf. In de drie gemeenten wonen samen zo'n 200.000 inwoners.

Gisteren bleek uit tests dat mogelijk de E.coli-bacterie in het drinkwater in de regio zat. Daarop stelde Evides een kookadvies in. Inwoners werd geadviseerd om hun drinkwater voor consumptie drie minuten te koken. Het advies gold in eerste instantie voor 72 uur, tot maandagavond.

De afgelopen 24 uur is er aanvullend onderzoek uitgevoerd en zijn extra controles gedaan, waaruit blijkt dat de bacterie toch niet in het drinkwater zit. Daarom is het kookadvies ingetrokken. Het bedrijf onderzoekt nog waarom sommige tests toch een indicatie gaven voor vervuild water.

E.coli-bacterie

De E.coli-bacterie komt van nature voor in de darmen van mensen en dieren. Bij besmet voedsel of water kan de darmbacterie leiden tot maag- en darmklachten. Mensen met een lagere weerstand kunnen daar flink ziek van worden.

Om die reden is het voor een drinkwaterbedrijf belangrijk om te handelen wanneer er een aanleiding is om te denken dat de bacterie in het drinkwater zit.

Gewapende mannen hebben in Haïti een hoge functionaris van het ministerie van Defensie ontvoerd. Het gaat om James Boyard; hij geldt als een van de belangrijkste veiligheidsexperts van het land.

Volgens lokale media werd Boyard donderdag ontvoerd in de wijk Bourdon in de hoofdstad Port-au-Prince. Dat gebied geldt als een van de weinige relatief veilige delen van de stad. Naar schatting hebben bendes zo'n zeventig procent van stad in handen. Het is nog onduidelijk wie achter de ontvoering zit en of er losgeld is geëist.

Boyard speelt een belangrijke rol bij de wederopbouw van het Haïtiaanse leger en werkt aan hervormingen binnen de nationale politie. De functionaris werd vanwege zijn functie streng bewaakt. Experts gaan er daarom vanuit dat de ontvoerders hulp hebben gekregen van binnenuit.

Bendegeweld

Sinds 2021 wordt Haïti geteisterd door extreem bendegeweld. Daarbij zijn ruim 20.000 doden gevallen. Meer dan een miljoen mensen zijn op de vlucht geslagen.

Het land zit zonder president sinds de moord op president Moïse, die in de zomer van 2021 in zijn slaapkamer werd doodgeschoten. Een internationale VN-troepenmacht helpt het Haïtiaanse leger de orde te herstellen. Toch zijn er nog altijd honderden bendes actief verspreid over het land.

Ook ontvoeringen zijn een groot probleem. Volgens een rapport van de Verenigde Naties werden tussen december 2025 en februari 2026 minstens 267 mensen ontvoerd. De ontvoeringen komen ook steeds vaker voor in wijken die als relatief veilig worden beschouwd.