Goedemorgen! Vandaag start de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak tegen advocaat Inez Weski en de originele K3 treedt voor het eerst weer samen op in Nederland, in Rotterdam Ahoy.
Eerst het weer: de dag verloopt overwegend bewolkt en vooral in de ochtend zijn er perioden met regen. In de middag wordt het vanuit het westen droger. Bij een matige tot vrij krachtige noordwestenwind wordt het 8 tot 10 graden. Tijdens het paasweekend loopt de temperatuur op en zijn er geregeld droge perioden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:De raket van de Artemis II-maanmissie is gelanceerd. Dat gebeurde om 00.35 uur Nederlandse tijd vanaf het Kennedy Space Center in Florida. Het is de eerste bemande maanmissie sinds 1972.
Aan boord zijn vier astronauten, die in de voetsporen treden van de Apollo-astronauten. De Amerikanen Reid Wiseman (50), Victor Glover (49) en Christina Koch (47) en de Canadees Jeremy Hansen (50) maken een ronde om de maan, om volgens planning tien dagen later terug te keren op aarde. Ze zullen dus niet op de maan landen; deze missie is wel bedoeld als opstap naar een dergelijke missie.
Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:In de raadszaal van Amsterdam was 25 jaar geleden deze huwelijksvoltrekking een wereldwijde primeur. Voor het eerst konden mensen van hetzelfde geslacht trouwen. Heléne Faasen en Anne-Marie Thus waren een van de vier stellen en blikken nu terug.
Fijne dag!
De cao-lonen stegen in het eerste kwartaal van dit jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Bij bedrijven gingen de lonen meer omhoog dan bij de overheid.
Vergeleken met het eerste kwartaal van 2025 gingen de cao-lonen in de eerste drie maanden van dit jaar met 4,5 procent omhoog. Als je in de berekeningen de inflatie verwerkt, blijft er een stijging van 2 procent over.
UitschietersBij bedrijven gingen de cao-lonen met 4,9 procent omhoog, bij de overheid een stuk minder: 3,4 procent. Uitschieters zijn de cao's voor medewerkers van wooncorporaties (+8,1 procent) en de bouw (+7,2 procent).
De cijfers van één kwartaal vormen een momentopname die niet zo veel zegt over de ontwikkeling op langere termijn. Een flinke stijging van het cao-loon in een sector is vaak een inhaalslag om een eerdere achterstand goed te maken en niet achter te blijven bij andere sectoren.
Als je wat verder kijkt dan de eerste drie maanden van dit jaar, valt op dat de sterke stijging van de lonen van de afgelopen jaren doorzet, zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen. "Voor de ene bedrijfstak wat meer, voor de andere wat minder. De overheid blijft een beetje achter. Maar over de hele linie hebben werknemers niet zo veel te klagen."
InflatieGrote vraag is of de cao-lonen de komende kwartalen blijven stijgen. Prijzen gaan omhoog, vooral als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Vakbonden zullen die stijgingen geheel of gedeeltelijk willen goedmaken in de cao's.
Aan de andere kant wordt het voor veel bedrijven moeilijker om geld te verdienen door de hoge energieprijzen. En het kabinet-Jetten wil de ambtenarensalarissen voor ten minste een jaar bevriezen. "Ik ben heel benieuwd wat er de komende tijd gaat gebeuren", zegt Van Mulligen.
Van bumperkleven en toeteren tot gevaarlijk inhalen en afsnijden. Rij-instructeurs zien steeds vaker agressie van andere weggebruikers tijdens rijlessen. Dat blijkt uit een rondgang van NOS Stories onder rijscholen.
Een vragenlijst over agressie in het verkeer werd door 600 rijopleiders ingevuld. Meer dan 500 zeggen dat ze wekelijks of zelfs dagelijks agressie ervaren tijdens de rijles.
Ruim twee derde van de instructeurs heeft het gevoel dat de agressie tegen lesauto's de laatste jaren is toegenomen.
"Vroeger leken mensen er rekening mee te houden als je een L op het dak had", stelt een van de instructeurs. "Tegenwoordig is het een reden om er snel voorbij te gaan en nog even af te snijden."
En dat niet alleen: jongeren die leren autorijden krijgen te maken met onnodig toeteren, bumperkleven, agressieve handgebaren, scheldpartijen en in het uiterste geval zelfs geweld.
"Bumperkleven gebeurt vaak, en toeteren", vertelt de 18-jarige Sara. Ze volgt nu twee maanden rijles en gaat over een maand op voor haar praktijkexamen. "Je gaat toch altijd wel een beetje twijfelen aan jezelf of je iets verkeerd doet."
Ze snapt wel dat mensen met haast liever niet achter een lesauto rijden. "Maar het is toch altijd een beetje vervelend. Ze halen de lesauto in op momenten dat het eigenlijk niet kan, of gooien hun auto er snel voor terwijl ik op een voorrangsweg rij."
Door dit soort acties voelt Sara zich opgejaagd. "En daardoor ga ik het juist verkeerd doen."
'Geef mensen de kans om te leren'"Je weet dat niemand graag achter een leswagen zit", schrijft een rijleraar. "Maar mensen hebben geen geduld meer. De gevaren van hun eigen capriolen zien ze niet in. Bij bumperkleven is de kans groot dat een leerling uit angst remt. En daar kan ik als instructeur op dat moment niets tegen doen."
Veilig Verkeer Nederland (VVN) vindt de ervaringen van de instructeurs zorgelijk. "Het begrip voor andere weggebruikers is aan het wegvallen", zegt de organisatie die zich inzet voor verkeersveiligheid. "We zijn op de weg nog vooral met onszelf bezig."
VVN vindt dat mensen de kans moeten krijgen om het rijden in de praktijk te leren. "Respecteer dat, heb daar geduld mee. Je kan niet verwachten dat mensen meteen wegscheuren. Het is niet voor niets dat ze herkenbaar rondrijden als lesauto."
Verkeerspsycholoog Dirkje van der Ven denkt dat agressief rijgedrag meerdere oorzaken heeft. "Het wordt steeds drukker op de weg, dus mensen moeten hun eigen rijgedrag vaker op elkaar aanpassen. Daarnaast gaan mensen steeds vaker gehaast op pad en hebben ze steeds minder geduld op de weg."
Een simpele oplossing is er volgens de verkeerspsycholoog en VVN niet. De organisatie zelf pleit voor een combinatie van meer en betere voorlichting, strengere handhaving en slimmere inrichting van de weg. "Zo worden agressieve weggebruikers op meerdere manieren aangepakt", stelt VNN. "Het begint echt bij het verbeteren van menselijk gedrag. Iedereen wil veilig thuiskomen en daar moeten we samen voor zorgen."
President Trump heeft opnieuw gezegd dat de oorlog tegen Iran bijna voorbij is. "We zijn dicht bij het klaren van de klus", zei hij in een toespraak vanuit het Witte Huis.
Een duidelijke einddatum voor de oorlog gaf hij niet. Wel zei hij dat de VS de komende twee tot drie weken de bombardementen op Iran zal opvoeren. "We sturen ze terug naar het stenen tijdperk."
De VS heeft volgens Trump vrijwel al zijn doelen al bereikt. Hij claimde dat de Iraanse marine en luchtmacht zijn vernietigd en dat de Islamitische Revolutionaire Garde flink verzwakt is. Ook stelde hij dat Irans capaciteit om raketten en drones te lanceren een grote slag is toegebracht, evenals het nucleaire programma van Iran.
Trump ging voorbij aan het feit dat Iran nog dagelijks aanvallen uitvoert, met raketten en drones.
Bekijk hier fragmenten uit de speech van Trump:
Eerder op de dag had Trump gezegd dat hij zich geen zorgen maakt over het verrijkte uranium van Iran, omdat dat diep onder het puin zou liggen. In zijn toespraak zegt de president dat het Iran maanden zou kosten om er überhaupt bij te komen.
Volgens Trump was regime change nooit zijn doel, maar is daarvan wel sprake. Hij benadrukte dat meerdere leiders zijn geliquideerd. De nieuwe leiders zouden "minder radicaal, meer rationeel" zijn. Waar hij dat op baseert, en op wie hij specifiek doelt, bleef onduidelijk.
Mojtaba Khamenei, de zoon van gedode leider Ali Khamenei, wordt gezien als hardliner en volgens Iran-kenners is de Islamitische Revolutionaire Garde alleen maar dominanter geworden. Daarbij heeft Trump wel degelijk gesuggereerd dat Iraniërs de macht voor het grijpen hebben als het regime door de aanvallen is verzwakt. Op andere momenten heeft Trump erkend dat protesteren in Iran nog altijd levensgevaarlijk is. In zijn toespraak zei Trump dat er bij de massale protesten in Iran in januari 45.000 betogers zijn gedood; eind februari noemde hij een aantal van 32.000.
Over de stijgende prijzen van brandstof zei hij dat die snel omlaag gaan zodra de oorlog voorbij is. Ook de beurzen zullen dan weer opveren, aldus Trump. De Straat van Hormuz, die vrijwel volledig door Iran wordt gecontroleerd, zal "vanzelf weer opengaan" als de oorlog voorbij is, meende Trump.
VS-correspondent Rudy Bouma:"Velen keken er met spanning naar uit, maar Trumps speech bevatte nauwelijks iets wat hij niet al eerder had gezegd. Hij herhaalde dat landen die de Straat van Hormuz gebruiken de strategische waterweg zelf moeten heroveren. Opvallender is wat hij juist niet zei: over de verwijdering van verrijkt uranium repte hij met geen woord, over 'boots on the ground' evenmin, en zijn dreigement om uit de NAVO te stappen liet hij onvermeld.
Verder probeerde Trump de oorlog in perspectief te plaatsen door het te vergelijken met de Eerste en Tweede Wereldoorlog en de Amerikaanse conflicten in Korea, Vietnam en Irak: allemaal oorlogen die vele malen langer duurden. Dat moet kiezers geruststellen die zich zorgen maken over de hoge benzineprijzen en andere nadelige gevolgen van het conflict, want door Trumps omstreden beleid dreigt de Republikeinse Partij af te stevenen op verliezen bij de Congresverkiezingen eind dit jaar."
Trump bedankt een reeks landen in het Midden-Oosten. Hij noemde ze nadrukkelijk Amerika's bondgenoten. Over Europa zei hij niets en ook sprak hij niet over zijn dreigement om uit de NAVO te stappen. Enkele uren voor de speech van Trump werd bekend dat NAVO-chef Rutte volgende week een bezoek brengt aan Trump in Washington.
Dankzij nieuwe DNA-technieken hebben politieonderzoekers in de VS een tot nu toe onopgeloste moord kunnen toeschrijven aan seriemoordenaar Ted Bundy. Het gaat om de zaak van Laura Ann Aime, een meisje van 17 dat na een Halloween-feestje in 1974 vermist raakte. Een maand later werd haar lichaam gevonden langs een snelweg in Utah.
Het vermoeden was er al langer dat Bundy achter de moord zat. Hij had volgens de politie voor zijn executie in 1989 toegegeven dat hij haar had vermoord, maar de zaak bleef openstaan in afwachting van definitief bewijs.
Dat kwam er dankzij DNA-technieken die in 2023 beschikbaar kwamen voor het lab in Utah. Daarmee was het mogelijk om ook met heel weinig materiaal DNA te verkrijgen, ook als het door de tijd al goeddeels was vergaan. Uiteindelijk bleek er een match te zijn met het DNA van Bundy.
FascinatieLaura Ann Aime had destijds het Halloweenfeestje verlaten om wat te gaan halen in een supermarkt. Nadat haar naakte lichaam weken later was gevonden door wandelaars bleek dat ze vastgebonden was geweest en mishandeld. Volgens onderzoekers heeft ze na haar ontvoering nog dagen geleefd.
Ted Bundy pleegde in de jaren 70 zeker dertig moorden op vrouwen en meisjes in de VS. Veel van zijn slachtoffers waren studenten. Na zijn arrestatie in 1975 was er afschuw maar ook een morbide fascinatie. Velen beschouwden hem als knap en charmant. In The New York Times werd hij omschreven als "een geweldig uitziende man" die in de rechtszaal ontspannen overkwam.
De zus van Laura Ann Aime hield woensdag een persconferentie. "Het is ongelooflijk dat mensen nog geïnteresseerd zijn in Laura's zaak." Ze bedankte namens haar familie de autoriteiten en de media "die gaven om de zaak".
De raket van de Artemis II-maanmissie is gelanceerd. Dat gebeurde om 00.35 uur Nederlandse tijd vanaf het Kennedy Space Center in Florida. Het is de eerste bemande maanmissie sinds 1972.
Aan boord zijn vier astronauten, drie Amerikanen en een Canadees, die in de voetsporen treden van de Apollo-astronauten.
De Amerikanen Reid Wiseman (50), Victor Glover (49) en Christina Koch (47) en de Canadees Jeremy Hansen (50) maken een ronde om de maan, om volgens planning tien dagen later terug te keren op aarde. Ze zullen dus niet op de maan landen; deze missie is wel bedoeld als opstap naar een dergelijke missie.
Bekijk hier het moment van de lancering:
De lancering werd in de afgelopen maanden meerdere keren uitgesteld, onder meer vanwege lekkende leidingen en haperende communicatiesystemen.
Artemis II is onder meer bedoeld om de bestuurbaarheid van de Orion-capsule te testen, waarin de vier hun reis maken. Ze zullen als alles volgens planning verloopt als mensen verder van de aarde komen dan ooit tevoren.
Hoe gaat de vlucht verlopen? NOS op 3 maakte daar deze video over;
Ruimtevaartorganisatie NASA wil over enkele jaren weer daadwerkelijk voet op de maan zetten. Het idee is dat dat nog voor het einde van Trumps ambtstermijn plaatsvindt.
Panelen uit LeidenDe missie heeft ook een Nederlands tintje. Zo'n 20 minuten na de lancering vouwden de vier grote zonnepanelen van de Europese servicemodule open. Die module voorziet de Orion-capsule van stroom, warmte, zuurstof en aandrijving. De zonnepanelen zijn gefabriceerd in Nederland, bij Airbus Defence & Space in Leiden.
De Verenigde Staten hebben de sancties tegen de Venezolaanse interim-president Delcy Rodriguez geschrapt. Die waren van kracht sinds 2018, nadat ze vicepresident was geworden onder president Nicolás Maduro.
Het opheffen van de sancties tegen Rodriguez bevestigt dat de Amerikanen haar als legitieme nieuwe leider van het Zuid-Amerikaanse land zien. Maduro werd begin januari met een militaire bliksemactie van Amerikaanse commando's gevangengenomen en naar de VS gebracht. Daar zit hij, samen met zijn vrouw, vast in afwachting van een proces. De Maduro's worden aangeklaagd voor hun rol bij de smokkel van drugs.
Rodriguez hamerde er aanvankelijk op dat Venezuela's soevereiniteit gerespecteerd moest worden en benadrukte dat Maduro president blijft, maar ze heeft zich sindsdien welwillend opgesteld om samen te werken met de VS. Ze maakte onder meer afspraken waardoor (Amerikaanse) bedrijven toegang krijgen tot Venezolaanse olie.
Nog wel op EU-lijstRodriguez sprak na de bekendmaking dat de sancties tegen haar vervallen haar waardering uit voor Trump. Ze noemde het een belangrijke stap richting "het normaliseren en versterken van de betrekkingen tussen onze landen". Rodriguez sprak verder de hoop uit dat sancties die nog van kracht zijn ook snel worden geschrapt.
De Venezolaanse interim-president staat nog wel op de Europese sanctielijst. EU-buitenlandchef Kallas zei in februari dat ze met een voorstel komt om haar daarvan af te halen. Dat was nadat een aantal politieke gevangenen in het land waren vrijgelaten.
Onder Maduro was de repressie in Venezuela groot. De oppositie werd onderdrukt en duizenden mensen belandden om politieke redenen in de gevangenis. Afgelopen tijd is er voorzichtig iets meer ruimte gekomen voor tegengeluiden, waarbij protesten zijn toegenomen en meer worden gedoogd.
In hoeverre Venezolanen daadwerkelijk meer democratische vrijheden kunnen verwachten, is nog de vraag. Venezolanen die onlangs met de NOS spraken, verklaarden dat er nog altijd veel angst en spanning heerst. Ook is de economische situatie nog altijd erbarmelijk.
Door een onbekend probleem zijn gisteren in de Chinese stad Wuhan zelfrijdende taxi's plots tot stilstand gekomen. Volgens de BBC hielden zeker honderd auto's er tijdens het rijden mee op.
De politie van Wuhan spreekt van "een storing" waardoor taxi's van het bedrijf Baidu stil kwamen te staan.
De politie kreeg meerdere meldingen van auto's die midden op de weg tot stilstand waren gekomen. Op sociale media zijn foto's en video's te zien van auto's die op drukke autowegen stilstaan.
'Geen gewonden'De politie zegt dat er geen gewonden zijn gevallen en dat passagiers veilig uit de voertuigen konden komen. Op sociale media circuleren wel beelden van voertuigen die tegen de stilstaande taxi's oprijden.
De zelfrijdende Apollo Go-taxi's van Baidu worden in meer steden in China gebruikt.
90 minutenTegen nieuwssite Wired vertelt een student die anoniem wil blijven dat ze ongeveer 90 minuten in een zelfrijdende taxi vastzat. Volgens haar hield de auto er "vier á vijf keer" mee op voordat die stil bleef staan voor een kruispunt.
Een scherm in de auto vroeg de passagiers te blijven zitten en te wachten op een medewerker van het bedrijf die er snel aan zou komen. Omdat die niet kwam en telefonisch contact ook niets opleverde, besloten de student en de andere passagiers uit te stappen.
StroomstoringHet is niet de eerste keer dat een taxidienst met zelfrijdende auto's met problemen kampt. Zo kwamen taxi's van het bedrijf Waymo in december vorig jaar tot stilstand in San Francisco. Dat gebeurde na een stroomstoring in de stad na een brand. Door de stroomstoring werkten de verkeerslichten niet meer.
De zelfrijdende auto's zijn geprogrammeerd om dan een signaal te sturen naar menselijke medewerkers op kantoor om te beoordelen of het veilig is om verder te rijden. Maar omdat bijna 1600 auto's tegelijk zo'n signaal stuurden, kon het systeem dat niet aan en bleven de auto's in sommige gevallen meer dan vijftien minuten op straat stilstaan.
De hasj die werd gesmokkeld door een geheime tunnel tussen Marokko en de Spaanse exclave Ceuta, die zaterdag werd ontdekt, was vooral bedoeld voor Nederland. De Spaanse krant El País schrijft dat.
De drugs gingen volgens de krant naar meerdere Europese landen, maar hoofdzakelijk naar Nederland. De hoofdverdachte in de zaak zou familiebanden hebben met drugscriminelen hier.
De smokkeltunnel verbond Marokko met Ceuta. Dat hoort bij Spanje, maar ligt aan de Noord-Afrikaanse kust, tegenover het Spaanse vasteland. Bovengronds is de grens tussen Marokko en de Spaanse exclave zeer zwaar bewaakt. De gesmokkelde hasj werd vanuit Ceuta met bootjes naar het Europese vasteland gebracht.
Het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft beelden gedeeld van de tunnel en het tunnelcomplex dat eromheen was gebouwd. De ingang van de tunnel was verstopt achter een koelkast in een fabriekshal in Ceuta, dicht bij de grens. Vorig jaar februari werd op hetzelfde industrieterrein al een andere smokkeltunnel ontdekt.
Het labyrint had meerdere niveaus. De diepste tunnel lag zo'n 19 meter onder de grond. De tunnelgang waardoor drugs over de grens werden gesmokkeld was 80 centimeter breed en 1,20 meter hoog. Op de grond lagen rails. Daarover konden de pallets met hasj gemakkelijk worden verplaatst. Ook waren in het ondergrondse complex kleine hijskranen en katrollen geplaatst. Per week kon twee ton aan hasj worden gesmokkeld.
De Spaanse autoriteiten waren de drugssmokkelaars al een jaar op het spoor. De tunnel zou langere tijd niet zijn gebruikt, mogelijk omdat de criminelen argwaan hadden gekregen.
Volgens het ministerie hadden de criminelen aan bijna alles gedacht. Zo draaiden er continu pompen om de tunnel droog te houden. Het hele complex was geïsoleerd, zodat buiten niemand iets kon horen. Ook het railsysteem was geavanceerd. Het ministerie spreekt in een persbericht van een minutieus ontworpen technische constructie.
Het brein achter de smokkelbende werd op 26 maart in Marokko aangehouden. Een ander kopstuk werd opgepakt in Ceuta. Hij sloot naar verluidt deals en regelde het transport naar het Europese vasteland.
Dankzij invallen en arrestaties kregen de Spaanse autoriteiten de afgelopen maanden steeds meer zicht op het drugsnetwerk. In totaal zijn 27 mensen opgepakt en is ruim 17 ton drugs in beslag genomen. Ook luxe auto's en bijna anderhalf miljoen euro aan contanten zijn geconfisqueerd.
Het Vondelpark wordt het eerste drukke gebied in Amsterdam waar niet meer op een fatbike mag worden gereden. Het verbod gaat op 11 mei in. In de eerste weken krijgen fatbikebestuurders een waarschuwing, daarna riskeren ze een boete van 115 euro.
Het verbod wordt gehandhaafd door boa's en geldt voor alle fatbikes met trapondersteuning en banden dikker dan 7 centimeter, schrijft de stadszender AT5.
Bij de ingangen van het park komen verbodsborden. Ook worden alternatieve routes aangegeven. Bestuurders kunnen om het park heen fietsen of afstappen en met hun fatbike aan de hand het park door.
In februari stemde een meerderheid in de gemeenteraad voor het invoeren van een fatbikeverbod op drukke plekken in de stad.
Eerste locatie in stadHet Vondelpark wordt de eerste locatie, omdat het er druk is en er veel meldingen zijn gedaan bij gemeente en politie van overlast door fatbikes. Ook zijn er ongelukken gebeurd met de zware elektrische fietsen.
"Het Vondelpark is een van de drukste parken in de stad. Er zijn spelende kinderen, wandelaars, hardlopers, mensen die sporten of picknicken of hun hond uitlaten", zegt verkeerswethouder Melanie van der Horst. "Daar is geen plek voor snelle, zware fatbikes. Veel Amsterdammers vragen al jaren om maatregelen tegen de overlast van fatbikes."
Het fatbikeverbod komt er dankzij een aanpassing van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Volgens diezelfde regeling is sinds 2017 de bierfiets verboden in de stad.
De komende maanden onderzoekt de gemeente Amsterdam het effect van het fatbikeverbod. Daarna wordt besloten of het verbod ook op andere plekken in de stad kan worden ingevoerd.
Enschede als voorbeeldIn Enschede geldt sinds vorige maand een verbod op fatbikes in de binnenstad. De stad is de eerste in Nederland met een dergelijk verbod, bedoeld om de overlast te beperken.
Volgens de binnenstadmanager van Enschede is het effect van het verbod al zichtbaar. "Er staan nu echt veel minder fatbikes", zei hij tegen RTV Oost.
Milieuactivisten hebben bij Antarctica met opzet een Noors vissersschip geschampt. De groep rond de bekende activist Paul Watson had het gemunt op twee schepen van een Noors bedrijf dat krill vangt. Met één schip was er een aanvaring, bij het andere is geprobeerd de sleepnetten te beschadigen.
Krill is een belangrijke voedingsbron voor walvissen en andere zeedieren. Er wordt ook op steeds grotere schaal op gevist. Krill wordt onder meer gebruikt in voedingssupplementen en als visvoer.
De garnaalachtige diertjes komen vooral voor in de wateren rond Antarctica.
BeeldenHet Noorse krilvangstbedrijf Aker Qrill heeft beelden gedeeld van het incident. Daarop is te zien hoe het schip van de activisten van achteren de Antarctic Sea van Aker Qrill nadert en aan de zijkant aantikt.
Niemand raakte gewond. Ook de schade valt mee, maar dat is volgens het bedrijf meer geluk dan wijsheid. Het had niet veel gescheeld of er was een dieseltank geraakt, met alle gevolgen van dien, zegt de topman van het bedrijf.
Kort voor het incident probeerden activisten de sleepnetten van een ander krillvangst-schip van Aker te raken met ankers die ze overboord gooiden. Daarvan heeft de groep zelf foto's gedeeld.
'Agressief geweldloos'De Noorse omroep NRK heeft contact gehad met Paul Watson. Hij was er niet bij, maar bevestigt dat hij achter de actie zit. Die is volgens hem nodig om de voedselvoorziening voor walvissen, robben en pinguïns te redden. Hij verwijt Noorwegen de visquota alleen maar te willen opdrijven.
Watson zegt tegen de NRK dat hij geen levens in gevaar heeft gebracht en dat hij voor zijn acties strikte, zelfgemaakte regels volgt. Zijn stichting noemt de eigen handelwijze 'agressief geweldloos'.
De 75-jarige Canadees-Amerikaanse Watson heeft een lange geschiedenis in de milieubeweging. Hij is oprichter van Sea Shepherd en mede-oprichter van Greenpeace. Bij beide organisaties is hij al lang vertrokken, maar met een nieuwe stichting is hij nog altijd actief en spraakmakend.
Twee jaar geleden zat Watson nog enige tijd vast omdat Japan hem wilde berechten. Dat land verdenkt hem van het gewelddadig belagen van een walvisvaarder.
Het incident bij Antarctica gaat waarschijnlijk een juridisch staartje krijgen. Aker Qrill heeft een gang naar de rechter aangekondigd. Het bedrijf heeft ook assistentie gevraagd aan de kustwacht van Chili, het land dat het dichtst bij ligt.
De omroepen KRO-NCRV, Omroep Max en WNL willen samen een omroephuis vormen, melden ze in een gezamenlijke verklaring.
Ze hebben een reeks gesprekken gevoerd, "die voldoende vertrouwen hebben gegeven om de beoogde samenwerking de komende maanden verder vorm te geven", schrijven de mediabedrijven. De drie omroepnamen zullen blijven bestaan.
De omroepen zeggen ook dat er nog een aantal voorwaarden zijn, waaraan de samenwerking moet voldoen. "Die voorwaarden zullen in de komende periode worden uitgewerkt."
Ze hebben de ambitie om "doelmatig samen te werken en elkaar te versterken waar mogelijk". Het moet een omroephuis worden waarin "verschillen niet vervagen, maar elkaar juist versterken".
Nieuw omroepbestelHet College van Omroepen meldt dat met deze fusie een "belangrijke stap" wordt gezet in de hervorming van het omroepbestel. Dat moet gaan bestaan uit vier omroephuizen en één taakorganisatie.
Wat is er ook al weer aan de hand?Minister Bruins van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in het vorige kabinet maakte bekend dat de bestuurlijke laag binnen de publieke omroep kleiner moet worden. Per 2029 moeten de nu nog 11 publieke omroepen opgaan in 4 of 5 omroephuizen, naast de NOS.
In plaats van één bestuur per publieke omroep, wordt dat er straks een per omroephuis. De afzonderlijke omroepen mogen wel blijven bestaan als naam en ledenverenigingen.
"Minder omroepen betekent minder versnippering van kennis en geld. En minder bestuurders", aldus het wetsvoorstel.
Ook de nieuwe coalitie wil dat de omroepen in vier omroephuizen opgaan. De coalitie heeft in de Tweede Kamer een minderheid, maar ook GroenLinks-PvdA is voor. De coalitiepartijen willen ook dat de NOS en de NTR samengaan in een taakomroep.
BNNVARA en Omroep Zwart hebben in februari ook de intentie uitgesproken om een omroephuis te vormen, mocht Omroep Zwart toegang krijgen tot het bestel.
Eerder maakten de EO, VPRO en Human bekend samen te willen gaan, net als AVROTROS en PowNed. De NOS en NTR willen samengaan in één taakorganisatie.
Ongehoord NederlandHet is nog niet duidelijk wat gaat gebeuren met Ongehoord Nederland. Het College van Omroepen zegt in een persbericht dat de tien omroepen, los van Ongehoord Nederland, tot de conclusie zijn gekomen dat aansluiting van Ongehoord Nederland bij een van de vier omroephuizen "zowel inhoudelijk als op het gebied van governance niet passend is".
Peter Vlemmix, algemeen directeur van Ongehoord Nederland, vindt dat zijn omroep wordt buitengesloten. Hij noemt dat schandalig. "Het is een klap in het gezicht van onze groeiende achterban", zegt hij tegen het AD. "Ze zijn allemaal voorstander van een pluriform bestel en ons geluid is er al, maar het mag blijkbaar niet door iedereen worden gehoord."
Volgens Vlemmix heeft Ongehoord Nederland zich constructief opgesteld in de onderhandelingen, maar wil "de rest" niet met de omroep in zee.
Rudolf Ungváry was student toen zeventig jaar geleden de Hongaarse opstand uitbrak. Een paar korte dagen van bevrijding, zo herinnert de schrijver zich deze.
Wat in 1956 begon als een vreedzaam protest van enkele duizenden studenten tegen de stalinistische onderdrukking, groeide uit tot een grootschalige revolte die hardhandig werd neergeslagen door Moskou. Duizenden Hongaren kwamen om het leven.
De bevrijding bleek een "ijdele droom", zegt de 89-jarige Ungváry in zijn met boekenkasten gevulde woonkamer in Boedapest. De opstand werd een bepalend hoofdstuk in de Hongaarse strijd voor onafhankelijkheid. Maar de huidige regering "schendt de nagedachtenis van de slachtoffers", stelt Ungváry.
"De revolutie is dood. Ze heeft geen betekenis meer." Want waar Hongarije toen in opstand kwam tegen Moskou, kiest de regering van Orbán nu juist de kant van Rusland.
Dat werd in deze verkiezingscampagne pijnlijk duidelijk door onthullingen van onderzoeksjournalisten over de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken, Peter Szijjártó. Uit gelekte gesprekken tussen hem en zijn Russische ambtsgenoot Lavrov blijkt dat hij voor Moskou lobbyde om Russen en Russische bedrijven van de sanctielijst te krijgen.
Ook hield Szijjártó Moskou jarenlang op de hoogte van strategisch belangrijke informatie van de EU. De Hongaar belde zelfs tijdens pauzes van vergaderingen met Europese collega's Lavrov op voor de laatste stand van zaken.
Szijjártó ontkent niet dat hij nauw contact onderhield met Lavrov, maar doet de onthullingen af als een poging van buitenlandse inlichtingendiensten om de Hongaarse verkiezingen van 12 april te beïnvloeden.
De onthullingen laten zien dat de banden tussen Boedapest en Moskou veel verder gaan dan gedacht. Volgens Orbán is Rusland een belangrijke partner, onder meer voor goedkope olie. Dat Oekraïne tegen Moskou vecht voor de eigen onafhankelijkheid, wuift de regering weg. Een vertegenwoordiger suggereerde zelfs dat het zinloos is om weerstand te bieden, gezien wat Hongarije in '56 heeft meegemaakt.
Bijna de hele wereld kijkt naar de verkiezingsstrijd in een land met amper tien miljoen inwoners. Waarom proberen twee grootmachten de Hongaarse premier Orbán in het zadel te houden?
'Deals sluiten'Waar Orbán eerder zijn pijlen vooral richtte op migranten en Brussel, is Kyiv deze campagne de belangrijkste zondebok. President Zelensky werkt volgens de premier samen met oppositieleider Peter Magyar om Hongarije de oorlog in te trekken. Daar is geen bewijs voor.
In Györ, een studentenstad in het westen van Hongarije, wacht Dora met haar man tussen andere medestanders van Orbán op de premier, die komt speechen. "Hij balanceert tussen de VS en Rusland", zegt de 25-jarige. "Dat vind ik echt goed aan de premier, en ook aan Szijjártó."
Alle aanhangers die je hier spreekt, vinden het logisch dat de premier bevriend wil blijven met Moskou. "Orbán kan met iedereen deals sluiten", zegt een gepensioneerde vrouw. Een oudere man zegt dat hij blij is dat de Russen zijn vertrokken uit Hongarije, maar het belangrijkst voor hem blijft dat er geen cent gaat naar Oekraïne "want dat zijn verrotte schurken".
Kijken naar de toekomstIngenieur Daniel (47) zegt: "Het loont de moeite om op goede voet te staan met grootmachten. En ja, een goede relatie met Rusland zorgt voor goedkope olie voor Hongaarse gezinnen."
Maar wat betekent dat voor de herinnering aan '56? "Nou dan kunnen we het ook over de Duitsers, de Oostenrijkers of de Fransen hebben", riposteert Daniel. "De geschiedenis kun je niet veranderen. We moeten naar de toekomst kijken."
De Hongaarse opstand leeft wel onder de anti-Orbán-demonstranten die ook naar de campagnespeech van Orbán zijn gekomen. Tussen het scanderen van 'Fidesz is vies' door, klinkt een leus uit 1956: 'Ruszkik Haza!', Russen naar huis.
Hun gefluit is zo luid, dat Orbán zijn toespraak moet onderbreken. "Jullie willen een pro-Oekraïense regering die geld van Hongaren naar Oekraïne zal brengen", reageert de premier bozig.
Dat 'Russen naar huis' weer te horen is op straat, geeft schrijver Ungváry hoop. Dezelfde woorden scandeerde hij destijds met zijn medestudenten. "Met deze leus keert de revolutie van '56 terug in ons bewustzijn."
Ungváry haalt een boek uit de kast dat hij geschreven heeft over de opstand op zijn universiteit in het noorden van Hongarije. Voor hem bepalen deze verkiezingen of Hongarije weer een gezonde democratie wordt "Als de oppositie wint, dan heeft in zekere zin de revolutie van 1956 symbolisch gewonnen."
