Aggregator

Inbraak bij brandweerkazerne in omgeving van Oss, derde keer deze week

1 day 9 hours ago

Bij een brandweerkazerne in Geffen, in de gemeente Oss, is vannacht opnieuw ingebroken. Het is al de derde inbraak deze week bij een kazerne in de gemeente.

De politie kreeg rond 02.00 uur een melding van een mogelijke inbraak in Geffen. Toen de agenten bij de kazerne aankwamen, zagen ze dat de ruit van een roldeur kapot was en dat er materialen waren gestolen.

De brandweer gebruikt dit gereedschap om mensen te bevrijden, zegt een woordvoerder. Wanneer er vervangende materialen zijn aangeschaft, wil zij niet zeggen. "We willen de inbrekers niet wijzer maken dan nodig."

Golf aan inbraken

Eerder deze week werd al ingebroken bij kazernes in Ravenstein en Berghem, ook in de gemeente Oss. Bij de drie inbraken gingen de criminelen op dezelfde manier te werk, schrijft het Brabants Dagblad. "Een ruit van het rolluik forceren en naar binnen klimmen." Het is niet duidelijk of het om dezelfde daders gaat.

Bij brandweerkazernes in de hele provincie Noord-Brabant is sprake van een inbraakgolf. Zo was het begin deze maand al raak bij een kazerne in Bergeijk, in januari in Someren en in december in Zundert, Bladel en Heeze. Bij de post in Geffen werd ook al in februari ingebroken.

Om die reden wil de woordvoerder van brandweer Brabant-Noord niet te veel informatie geven. Wel doet ze een beroep op omwonenden van brandweerkazernes. "We vragen ze om een melding te maken als ze bijvoorbeeld hun hond uitlaten en iets verdachts zien."

Kabinet: wolven schuw maken, probleemwolven eerder afschieten

1 day 9 hours ago

Wolven die mensen hebben aangevallen of die binnen twee weken twee keer vee hebben aangevallen, krijgen het predicaat probleemwolf. Deze wolven mogen daardoor afgeschoten worden. Verder wordt het sneller toegestaan om wolven af te schrikken met bijvoorbeeld een paintballgeweer (met verfballetjes) of met licht en geluid.

Het kabinet komt met deze maatregelen omdat er te veel incidenten zijn, zegt staatssecretaris Erkens. "Op dit moment mag bijna niks. Het draagvlak neemt af en het thema leidt tot een behoorlijke polarisering."

Voor het kabinet weegt vooral het voorkomen van gevaarlijke confrontaties mee. Erkens: "Ze zijn steeds minder schuw geworden. Vorig jaar werd er nog een kindje de struiken in getrokken. We moeten alles op alles zetten om grote incidenten te voorkomen."

Schuw maken

Daarbij helpt het niet dat mensen de dieren proberen te lokken voor het maken van filmpjes door vlees buiten zetten, zegt Erkens. "Over de hele linie is het beleid: schuw maken. Als een wolf twee keer bij een school is gezien mogen provincies en gemeenten met paintball op hem schieten om hem te verjagen. En bij een echte aanval mogen ze hem afschieten."

In de Europese Unie is de status van de wolf verlaagd van strikt beschermde diersoort naar beschermde diersoort. Landen hebben hierdoor de mogelijkheid zelf een afschietbeleid te formuleren, rekening houdend met deze status.

Naar schatting leven er in Nederland inmiddels veertien wolvenroedels. In toenemende mate zijn er confrontaties tussen mensen en wolven. Al verschillende keren moesten kinderen binnenblijven omdat er bij hun school een wolf was gesignaleerd.

Ook ondervinden veehouders veel schade door wolvenaanvallen. Het aantal meldingen van aanvallen op vee nam de afgelopen jaren enorm toe. Al was er in het eerste kwartaal van dit jaar een lichte daling.

Ecologisch onderzoek

Bij12, de overheidsinstantie die de wolvenpopulatie in de gaten houdt, zegt dat de wolven zich in onder meer de provincies Drenthe, Overijssel en Gelderland hebben gevestigd. Daar planten ze zich voort en blijven ze in aantal toenemen.

De universiteit van Wageningen onderzocht in 2024 hoeveel wolven zich theoretisch gezien in Nederland kunnen vestigen. Daar kwam uit: 23 tot 56 wolvenroedels. Een ecologisch onderzoek waaruit moet blijken hoeveel wolven Nederland ook echt 'aankan' wordt dit voorjaar verwacht.

De universiteit onderzoekt verder hoe de wolf zich door Nederland beweegt. En er loopt ook nog een onderzoek naar het maatschappelijk draagvlak. In Vlaanderen, waar ook verzet is tegen de groeiende wolvenpopulatie, is zo'n maatschappelijk onderzoek onlangs van start gegaan.

Erkens overlegt met de buurlanden Duitsland en België over een gezamenlijke wolvenaanpak.

Bezuiniging op bijstand van tafel, kabinet snijdt nu in kindgebonden budget

1 day 10 hours ago

Het kabinet draait een bezuiniging op hulp bij de bijstandsuitkering terug. Met het potje van 30 miljoen euro worden mensen opgespoord die recht hebben op een uitkering maar daar geen gebruik van maken.

De overheid geeft in totaal ruim 8 miljard euro per jaar uit aan bijstandsuitkeringen. Maar eigenlijk hebben daar nog veel meer mensen recht op: volgens schattingen vragen nu 160.000 tot 200.000 mensen en gezinnen onterecht geen uitkering aan.

Het kabinet is er voorstander van om die groep te helpen. Toch werd het potje voor die hulp geschrapt, omdat er in de voorjaarsnota geld nodig was om andere tegenvallers op te vangen. Dat leidde tot verontwaardigde reacties bij oppositiepartijen als GroenLinks-PvdA.

'Onverteerbaar'

Ook experts hadden veel kritiek. Zij vinden dat kwetsbare burgers geholpen moeten worden, omdat die anders mogelijk in veel grotere problemen komen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) noemde de bezuiniging "onverteerbaar".

Kamerleden van de regeringspartijen D66 en CDA keerden zich uiteindelijk, tot verbazing van de oppositie, ook tegen de bezuiniging van het kabinet. Daarop kreeg minister Aartsen (Werk en Participatie) de vraag om met een alternatieve dekking te komen.

Aartsen stelt nu voor om het kindgebonden budget vanaf volgend jaar voor meer gezinnen te versoberen. Daardoor krijgen gezinnen met een inkomen vanaf 58.000 euro minder budget, dat was eerst 60.000 euro.

Mega-octopus maakte oerzeeën onveilig: 'Intelligent en onverwacht agressief'

1 day 10 hours ago

Niet alleen monsters als de mosasaurus, plesiosaurus en reuzenhaai bevolkten de oerzeeën, ook een enorme octopus stond er bovenaan de voedselketen. Nieuwe onderzoeksmethoden bewijzen dat het dier zo groot kon worden als een stadsbus en opvallend agressief was, melden paleontologen in Science.

Wetenschappers hadden het belang van de zee-reus tot nu toe gemist doordat hij als weekdier nauwelijks fossiele resten achterliet. Moderne digitale technieken stelden Japanse experts in staat beter onderzoek te doen. Wat ze vonden herschrijft het beeld van de prehistorische onderwaterwereld.

"We dachten dat de afgelopen 370 miljoen jaar gewervelde roofdieren de ecosystemen in de zee domineerden: eerst vissen en haaien, daarna zee-reptielen en ten slotte walvissen", zegt paleontoloog Yasuhiro Iba over de ontdekking. "Onze studie laat zien dat ongewervelden in de zeeën van het Krijt ook bovenaan de voedselpiramide stonden."

Laagje voor laagje

Het team onderzocht het enige verharde deel van de octopus, de snavel die hij tussen zijn poten verstopt heeft. Het ging daarbij om in Japan en Canada gevonden exemplaren van de soort Nanaimoteuthis haggarti. Daarbij maakten de onderzoekers ook gebruik van wat ze "digitaal fossieljagen" noemen, het millimeter voor millimeter scannen van grondlagen op zoek naar resten.

De digitale vondsten die ze deden konden ze vergelijken met hedendaagse overblijfselen. Daaruit konden ze afleiden dat het dier zo'n 18 meter lang moet zijn geweest. Dat is een paar meter langer dan de mosasaurussen of haaien die de octopus 100 tot 72 miljoen jaar geleden kan zijn tegengekomen.

De details op de scans toonden ook aan dat de octopus een geducht jager moet zijn geweest. Slijtage op de bekken verraadt dat ze met veel geweld schelpen of botten zullen hebben gekraakt. Dat in sommige gevallen tot 10 procent van de kaken was afgesleten, wijst volgens de onderzoekers op een "onverwacht agressief voedingspatroon".

Intelligent?

Het onderzoeksteam zag bovendien aanwijzingen voor intelligent gedrag: in sommige gevallen was de ene zijde van een bek meer afgesleten dan de andere. Dat wijst er volgens hen op dat het dier een voorkeurskant heeft gehad, gedrag dat ze in verband brengen met complexere hersenactiviteit.

Iba noemt deze slijtage "het meest verrassende resultaat". Het bewijst dat het dier zich totaal anders gedroeg dan de kleinere hedendaagse varianten. Die verschalken liever relaxed een schelp dan dat ze rondwaren als de schrik van de zee.

Bij de onderzoekers drong het beeld zich op van de Kraken, het mythologische onderwatermonster dat complete schepen naar de zeebodem kon sleuren. "Met hun lange armen, krachtige kaken en geavanceerd gedrag zou je dit echt een Kraken uit het Krijt kunnen noemen."

17-jarige opgepakt voor aanslag op kantoor Amsterdam-Zuid

1 day 10 hours ago

De politie heeft een 17-jarige jongen uit Uithoorn aangehouden in verband met de explosie in maart op de Amsterdamse Zuidas. Volgens de politie ging het om een explosie "met een terroristisch oogmerk".

De jongen wordt verdacht van het medeplegen van de explosie. Meerdere aanhoudingen worden niet uitgesloten. Omdat de verdachte in beperkingen zit en het onderzoek nog loopt wil de politie op dit moment niet meer kwijt.

Explosie

In de nacht van 15 op 16 maart ontstond na een explosie een kleine brand bij een pand aan de Strawinskylaan waarin ook een Amerikaanse bank gevestigd is. Een beveiliger wist de brand snel te blussen.

Op sociale media werd de verantwoordelijkheid voor de actie opgeëist door dezelfde groep die even daarvoor aanslagen had opgeëist op een synagoge in Luik, een Joodse school in Amsterdam en een synagoge in Rotterdam.

Op videobeelden waren twee in het zwart geklede verdachten te zien. Ze kwamen aangereden op een fatbike. Een van de twee plaatste een explosief bij een draaideur van de bank. Hij ging er lopend vandoor in de richting van station Amsterdam-Zuid.

Minister Van Weel: relschoppers Loosdrecht 'tuig'

1 day 11 hours ago

Alle begrip voor bezorgde burgers, maar bij geweld tijdens een demonstratie "trekken we een grens". Dat zegt minister Van Weel van Justitie en Veiligheid over de onrust bij de anti-azc-protesten in Loosdrecht van deze week.

Woensdagavond raakte een agent gewond bij het protest bij het oude gemeentehuis van de gemeente Wijdemeren, waar Loosdrecht onder valt. De bedoeling is dat in het pand zo'n honderd asielzoekers worden opgevangen voor maximaal een half jaar.

Echt tuig

Er werd onder meer met zwaar vuurwerk en volle frisdrankblikjes gegooid. Ook maandag- en dinsdagavond waren er honderden demonstranten in Loosdrecht. Ook die protesten waren onrustig.

Van Weel (VVD) zei voorafgaand aan de ministerraad dat hij de zorgen van burgers begrijpt "als deze besluiten opeens genomen worden". Maar hij hekelt het geweld van de demonstranten: "Er was echt tuig, er werd echt gereld."

Hij vraagt zich af of de demonstranten wel allemaal bezorgde burgers uit de regio waren. Volgens de minister is dit soort demonstraties "een soort aanzuigplek voor groepen die niks goeds in de zin hebben, die uit zijn op rellen of een ideologische overtuiging hebben". In hoeverre dat zo is, wordt onderzocht.

Tik van de politie

Op sociale media gaan beelden rond van de rellen en ook van politiegeweld. Er klinken ook geluiden dat het optreden van de politie overdreven was, maar daar wil de minister niks van weten. "Ik sta achter de inzet van de politie, er is geen aanleiding om dit buitensporig te vinden."

Van Weel stelt dat je "nooit ziet wat er aan vooraf is gegaan" in online video's over politiegeweld. "Dat wordt dan weggeknipt en dan zie je alleen de tik van de politie."

Beelden van het protest woensdagavond:

In het oude gemeentehuis in de Noord-Hollandse plaats Loosdrecht kunnen 110 asielzoekers worden ondergebracht. De gemeente meldde deze week de eerste asielzoekers begin mei te verwachten.

Woensdag kwam de rechter tot de conclusie dat de opvang kan doorgaan. Dertien omwonenden en ondernemers hadden bezwaar gemaakt tegen de tijdelijke opvanglocatie. De rechter oordeelde dat humane opvang van asielzoekers zwaarder weegt dan het belang van omwonenden om daar inspraak in te hebben.

Verantwoordelijk minister Van den Brink van Asiel en Migratie deed vorige maand een oproep aan gemeenten om meer asielplekken te regelen, nu een groot tekort aan opvanglocaties dreigt.

Nederland en Colombia brengen landen samen die van fossiele brandstoffen af willen

1 day 11 hours ago

Terwijl de brandstofprijzen het wereldnieuws domineren door de oorlog in het Midden-Oosten, gaan ruim vijftig landen vanaf vandaag in Colombia met elkaar in gesprek over hoe ze kunnen stoppen met fossiele brandstoffen. De conferentie wordt mede georganiseerd door grootverbruiker en -exporteur Nederland, wat bij de aankondiging in november leidde tot zowel verbazing als enthousiasme.

Het is ook best een uitzonderlijke bijeenkomst. Bij de Conference of the Parties (COP), de grote jaarlijkse klimcollega's

aattop waarvoor heel de wereld afreist, is het in dertig jaar tijd één keer gelukt om een zinsnede over "een transitie weg van fossiele brandstoffen en energiesystemen" in een slotverklaring te krijgen. Dat gebeurde in 2023, op de top in Dubai, maar in de jaren erna liepen pogingen om daar gevolg aan te geven steeds vast.

Uit frustratie daarover is nu deze zesdaagse conferentie geboren. Met name landen die fossiele brandstoffen maken houden bij de VN-toppen het uitfaseren daarvan tegen. Daarom wil men nu buiten de gebaande paden gaan. De hoop is een coalition of the willing te smeden die wil nadenken over hoe landen samen van de fossiele brandstoffen af kunnen komen.

Geen focus op slottekst

"Dat lijkt me een slimme zet", zegt jurist Margaretha Wewerinke-Singh, die met haar collega's van Klimaatinstituut SEVEN aan de Universiteit van Amsterdam een beleidsadvies schreef voor deelnemers aan de top. "Het is natuurlijk jammer dat het niet lukt om dit op mondiaal niveau te doen, maar landen met de politieke wil - de groep die nu komt - kunnen zelf ook al veel doen. Die hoeven niet te wachten tot de hele wereld er klaar voor is."

Bij de VN-klimaattoppen ligt de focus altijd sterk op de slottekst, legt Wewerinke-Singh uit. "Dagenlang wordt dan onderhandeld, tot diep in de nacht, soms over één woord. Maar nu, als er geen uit-onderhandelde slotverklaring hoeft te liggen, kun je het met elkaar hebben over wat er moet gebeuren en wat de grootste obstakels zijn."

De opkomst vergeleken met de jaarlijkse VN-klimaattop is niet heel groot. Ruim vijftig landen doen mee, vergeleken met de gebruikelijke 198. Grootuitstoters en fossielproducenten China, India, Saudi-Arabië en de VS ontbreken, maar andere grootmachten zoals Australië, Canada, Noorwegen en Brazilië doen wel mee. De aanwezigen zouden goed zijn voor ongeveer een vijfde van de wereldwijde productie; een fors aandeel, maar lang niet alles.

Nina Jurna, correspondent Latijns-Amerika:

"Deze gezamenlijke Nederlands-Colombiaanse conferentie wordt gehouden in havenstad Santa Marta, en dat is geen willekeurige keuze. Santa Marta staat bekend om zijn steenkoolhaven. Colombia is de grootste steenkoolexporteur van Latijns-Amerika. Ook is het land de op vier na grootste olieproducent in de regio.

Maar de linkse president Gustavo Petro voert een beleid om Colombia groener te maken en minder te laten leunen op fossiele brandstoffen. Zo worden er bijvoorbeeld geen vergunningen meer verleend voor nieuwe steenkool-, olie- of gasexploraties. Tijdens deze conferentie wil Colombia zich dus als voorbeeld opstellen.

Tegelijkertijd is het zeer de vraag of Colombia zelf deze groene agenda zal kunnen handhaven. Eind mei zijn er verkiezingen en de economie en energie zijn grote thema's. Rechtse partijen willen het verbod op het gebied van nieuwe olie-exploraties opheffen. Zij beloven de economie een injectie te geven door vergunningen voor exploraties juist weer uit te geven, en in fossiele brandstoffen te investeren."

Dat niet alle landen er zijn, staat een succes niet in de weg, benadrukt onder meer Nederland vooraf. Het is geen VN-top, er wordt niet onderhandeld, er hoeft geen akkoord te komen. Nederland ziet het vooral als een eerste open gesprek tussen bereidwillige partners. Een soort loket waar kennis wordt uitgewisseld, en waar op termijn wellicht successen uit voortvloeien.

"Het is echt een eerste stap", zegt klimaatdeskundige Leo Meyer, die jarenlang onderhandelde voor de Nederlandse delegatie op de VN-klimaattoppen. "Zelfs als de aanwezigen goed waren geweest voor maar 10 procent van de totale CO2-uitstoot, dan nog is dat een significant signaal. Je moet niet te hoge verwachtingen scheppen. Dit is een duwtje, maar dat kan uitgroeien tot een duw waar ook de grote toppen niet omheen kunnen."

De huidige energieproblematiek onderstreept volgens Meyer ook het nut van het uitfaseren van fossiele brandstoffen. "Maar we zitten natuurlijk wel in een spagaat met de brandstoftekorten die eraan zitten te komen. Er zijn ook nog steeds plannen om aardgasvelden op de Noordzee te exploreren. Dat maakt het voor Nederland wel lastig om veel geweldige beloftes te presenteren."

Vier jaar cel voor brandstichting Arnhem, vrijspraak voor twee anderen

1 day 12 hours ago

De rechtbank heeft Koert H. (58) veroordeeld tot vier jaar cel voor de verwoestende brand in de binnenstad van Arnhem in maart vorig jaar. Twee andere verdachten zijn vrijgesproken.

In de nacht van 5 op 6 maart vorig jaar brak in de Arnhemse binnenstad brand uit. Het vuur sloeg een groot gat in het historische centrum. Meerdere panden, waaronder monumentale gebouwen, gingen verloren. Tientallen bewoners moesten hun huis halsoverkop verlaten.

Een paar dagen na de brand werden de drie verdachten opgepakt. Zij zouden een rolcontainer voor een pand in het centrum in brand hebben gestoken, waarna het vuur zich snel verspreidde.

Brandstichting bewezen

De rechtbank acht bewezen dat hoofdverdachte H. met een aansteker de brand heeft aangestoken. Zo heeft een van de medeverdachten verklaard dat H. met een aansteker om een aantal rolcontainers liep en een ervan in brand stak. Ook is op camerabeelden van de bewuste avond te horen dat H. zegt: "Laten we dat ding in de fik steken."

De andere twee verdachten, Ricky N. (42) en Mark V. (31), zijn vrijgesproken, zoals het Openbaar Ministerie ook al had gevraagd. Er kan niet worden aangetoond dat het tweetal heeft bijgedragen aan het ontstaan van de brand, meldt Omroep Gelderland.

'Impulsieve en asociale actie'

De straf tegen H. valt lager uit dan de strafeis van het Openbaar Ministerie. Dat eiste deze maand tien jaar cel. De rechtbank gaat hier niet in mee, onder meer omdat niet kan worden vastgesteld dat het ging om een aanslag of doelgerichte actie. "Het was een impulsieve en asociale actie die volledig uit de hand is gelopen", aldus de rechter.

Hoewel de rechter niet denkt dat het de bedoeling was van de man om zoveel vernieling aan te richten, is het volgens de rechter algemeen bekend dat "brand en rook zich snel verspreiden en zeker op deze locatie in de dichtbebouwde oude binnenstad enorme gevolgen kunnen aanrichten".

Ook neemt de rechtbank het H. kwalijk dat hij geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn daden. Hij ontkende eerder alle betrokkenheid bij de brand. Hij gaf toe dat de uitspraken op de camerabeelden van hem waren, maar die waren volgens hem een grapje. "Ik heb geen brand gesticht", zei hij tijdens de zitting.

Naast de celstraf moet H. schadevergoedingen van in totaal ruim 200.000 euro betalen. Ook mag hij vijf jaar niet meer in Arnhem komen.

44 Thaise politici vervolgd die majesteitsschenniswet wilden versoepelen

1 day 12 hours ago

Het Thaise hooggerechtshof heeft een zaak in behandeling genomen tegen 44 oppositieleden, die in 2021 probeerden de strenge wet op het verbod van majesteitsschennis te versoepelen. Ze riskeren een levenslang verbod op het uitoefenen van een openbare functie.

De wet waar het om gaat, artikel 112, beschermt de machtige Thaise koning Rama X en zijn familie tegen kritiek. Elke vorm van belediging, smaad of bedreiging is strafbaar. Oppositieleden zeggen dat de wet voor politieke doeleinden wordt misbruikt en wordt ingezet om tegenstanders de mond te snoeren.

De 44 verdachten worden beschuldigd van een "ernstige schending" van de ethische code. Vanaf 30 juni zullen zij terechtstaan. Oppositieleider Ruengpanyawut zei vandaag op een persconferentie de zaak aan te vechten om de "democratische vertegenwoordiging" te verdedigen.

Volgende tegenslag voor oppositie

Momenteel zitten 10 van de 44 vervolgden in het Thaise parlement. Zij mogen voorlopig blijven werken, maar bij een schuldigverklaring worden ze mogelijk levenslang geweerd uit een publieke functie.

De zaak is de zoveelste tegenslag voor de People's Party, voorheen de Move Forward Party, die in 2024 werd ontbonden. De partij stond bij de laatste verkiezingen in februari van dit jaar nog voor in de peilingen, maar eindigde uiteindelijk ruim achter de Bhumjaithai Party van de conservatieve premier Anutin Charnvirakul.

285 vervolgingen

Thailand geldt als een van de strengste landen op het gebied van het verbod op majesteitsschennis, het opzettelijk beledigen van het staatshoofd. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen al langer voor de steeds verdere inperking van de vrijheid van meningsuiting. Artikel 112 is volgens hen in strijd met internationale mensenrechtenverdragen.

Volgens de Thaise ngo Thai Lawyers for Human Rights zijn tussen juli 2020 en december 2025 zeker 285 mensen op basis van de omstreden wet vervolgd. Er worden geregeld langdurige gevangenisstraffen opgelegd.

Correspondent Zuidoost-Azië Mustafa Marghadi:

"Dit is al de derde keer dat het Constitutionele Hof in Thailand leden van deze partij en vorige incarnaties van de partij vervolgen. In 2019 werd de toenmalig leider van Future Forward geschorst en in 2020 werd de partij ontbonden.

Opvolger Move Forward en de partijleider overkwam hetzelfde in 2023 en 2024. En nu zijn ook de opvolgers daarvan aan de beurt.

Volgens mensenrechtenorganisaties en andere critici wordt dit gedaan om de progressieve partij uit te schakelen. Want de partij wil niet alleen de wetten rond majesteitsschennis versoepelen, maar ook de macht van het leger in de politiek verkleinen. Kortom, ze willen de macht van de huidige conservatieve elite aantasten. Iets wat die elite niet wil laten gebeuren. Ondanks dat een groot deel van de bevolking deze partij en de hervormingsplannen steunt."

'VS denkt aan sancties tegen dwarsliggers binnen NAVO'

1 day 13 hours ago

Een "schorsing" van Spanje binnen de NAVO, heroverweging van de Britse claim op de Falklandeilanden of landen die 'moeilijk' doen hoge posten ontzeggen. Het Pentagon overweegt het allemaal in reactie op het gebrek aan steun voor de Amerikaanse aanvallen op Iran, schrijft het Britse persbureau Reuters op basis van een bron.

De anonieme bron weidt uit over een mail die zou circuleren binnen de leiding van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Samengevat zouden daarin opties staan om "het aanmatigende gedrag van de Europeanen wat terug te brengen". De VS zou zich met name storen aan de houding van Spanje en het Verenigd Koninkrijk.

Spanje verbood de VS om voor de strijd tegen Iran gebruik te maken van het nationale luchtruim of de Amerikaanse bases in het land. Ook het VK stribbelde tegen, maar stond uiteindelijk wel toe dat bases werden gebruikt voor defensieve acties, om bijvoorbeeld Iraanse aanvallen af te slaan. Gebruikmaken van logistiek en luchtruim ziet het Pentagon "als de absolute ondergrens voor NAVO", aldus de functionaris.

Troepenverplaatsingen?

Trump speculeerde eerder al openlijk over de optie om de VS uit de NAVO terug te trekken. Dat leidde tot een grote crisis binnen het militaire bondgenootschap, omdat daarmee de belofte werd uitgehold elkaar te steunen bij een vijandige aanval. In de mail die nu rondgaat wordt een regelrecht vertrek niet genoemd.

De bron wilde niet zeggen of het een optie is om Amerikaanse troepen terug te trekken uit landen die niet genoeg meewerken in de ogen van het Witte Huis. Eerder werd gemeld dat Trump overwoog kritische landen op die manier te treffen.

Wel tot de mogelijkheden behoort een heroverweging van de overzeese claims van Europese landen, zoals die van de Britten op de Falklands. Argentinië, geleid door Trumps bondgenoot Milei, aast al decennia op die eilandengroep, wat in 1982 zelfs een oorlog tot gevolg had. Washington zou nu overwegen Londen diplomatiek te laten vallen in dat geschil.

Onduidelijkheden

Met name voor Spanje, door Trump als een grote dwarsligger gezien, wordt nagedacht over verregaande sancties. Zo wordt gesproken over een "schorsing" van het land binnen het bondgenootschap, hoewel niet precies duidelijk is of daar wel een procedure voor bestaat, hoe de VS dat zou willen doordrukken en wat het dan praktisch inhoudt.

Een lichtere variant zou het uitsluiten van sommige landen zijn bij de benoeming van hoge functies binnen de NAVO. Spanje daarbij op het strafbankje zetten zou een grote symbolische uitstraling hebben, zonder direct de militaire paraatheid aan te tasten.

NAVO-correspondent Kysia Hekster:

"Dit is precies het scenario waar ze achter de schermen bij de NAVO bang voor zijn, dat de Amerikanen individuele landen willen gaan straffen omdat ze volgens Trump niet genoeg meewerken aan de Iran-oorlog.

Het zou leiden tot verdere verdeeldheid in de militaire alliantie die toch al zo onder druk staat omdat de Amerikaanse president maar blijft roepen dat hij niets heeft aan zijn bondgenoten. Als het ene land daarvoor bestraft wordt en het andere niet, leidt dat weer tot nieuwe dilemma's, want hoe moet daar dan op gereageerd worden? De vrees is dat de onenigheid de afschrikkende werking van de club verder aantast, want het bondgenootschap moet het juist hebben van eenheid.

Volgens het NAVO-verdrag kan de VS dit soort sancties overigens helemaal niet opleggen, het bondgenootschap besluit alleen iets als alle 32 leden het eens zijn. Maar de Amerikaanse president is niet zo onder de indruk van regels, zo weten we inmiddels. Dus als hij dit echt zou willen doorzetten, is het aan topman Rutte hem op andere gedachten te brengen. In zijn laatste gesprek met Rutte over de Iran-oorlog bleek Trump echt heel boos over de NAVO, dit wordt gezien als de grootste crisis in de geschiedenis van het bondgenootschap."

Een Pentagon-woordvoerder wil niet inhoudelijk reageren op de uitgelekte beraadslagingen. Wel zegt hij dat het ministerie "de president geloofwaardige opties wil bieden om ervoor te zorgen dat onze bondgenoten geen papieren tijgers zijn, maar doen wat ze moeten doen".

De Spaanse premier Sánchez reageert op het Reuters-verhaal met de mededeling dat zijn regering zich baseert op de officiële positie van landen, niet op hun gelekte e-mails.

'Angstcultuur bij opleiding verzekeringsartsen UWV in Amsterdam'

1 day 14 hours ago

Basisartsen die bij het UWV in Amsterdam tot verzekeringsarts worden opgeleid, hebben te maken met een angstcultuur. Ook is de werkdruk te hoog. Dat zeggen betrokkenen tegen EenVandaag en het AD.

"Uit alles blijkt dat hier sprake is van een angstcultuur en intimidatie. We hebben regelmatig huilende collega's op de werkvloer en een schreeuwende regiearts", zegt een leidinggevende van de uitkeringsinstantie tegen EenVandaag.

"De opleiding staat onder druk en de productie gaat voor", aldus een verzekeringsarts in opleiding. Door die productiedruk voelen de artsen zich onveilig en neemt het werkplezier af. "We moeten overleven. Het is een regime."

Ook problemen op andere locaties

EenVandaag zegt dat het met een grote groep basisartsen van het UWV heeft gesproken. Ze deden hun verhaal anoniem, omdat ze bang zijn voor represailles van de UWV-leiding. De verhalen worden bevestigd door documenten die de redactie onder ogen kreeg.

Mirko Bal van de beroepsvereniging voor UWV-artsen Novag kent de geluiden ook, zegt hij tegen de NOS. "We hebben gesproken met een heel grote groep artsen uit Amsterdam, dat daar flinke problemen zijn wat betreft de veiligheid van het opleidingsklimaat en dat ze zich onvoldoende kunnen uitspreken over de kwaliteit van de opleiding en dat veiligheidsklimaat."

Wachtlijsten wegwerken

UWV-artsen beoordelen in hoeverre werknemers die langer dan twee jaar ziek zijn arbeidsongeschikt zijn en of ze een WIA-uitkering kunnen krijgen. Al enige tijd kampt de organisatie met een tekort aan artsen. Om de wachtlijsten weg te werken worden ook verzekeringsartsen in opleiding ingezet. De verzekeringsartsen in opleiding doen feitelijk de helft van het werk, aldus EenVandaag.

"Wat daarbij uit het oog verloren wordt is dat deze collega's bezig zijn met het vak te leren en ze daar natuurlijk ook tijd en ruimte voor nodig hebben", aldus Bal. "Cliënten hebben recht op een zorgvuldige beoordeling. Daarvoor zal je toch het vak goed moeten leren voordat je die beoordelingen ook echt op een zorgvuldige wijze kunt doen."

Stoppen met de opleiding kunnen deze artsen niet zo eenvoudig. "In de studieovereenkomst die met het UWV getekend moet worden, staat dat artsen de studiekosten moeten terugbetalen als ze voortijdig stoppen met de opleiding of binnen twee jaar na het afronden weggaan. Dat kan oplopen tot 70.000 euro."

Verscherpt toezicht

Het UWV stond al onder verscherpt toezicht van de toezichthouder voor geneeskundige vervolgopleidingen RGS. Naar aanleiding van de signalen over de angstcultuur stelt deze commissie een nieuw onderzoek in, niet alleen bij het UWV in Amsterdam maar ook bij andere UWV-vestigingen.

In het uiterste geval kan de uitkomst zijn dat het UWV zijn bevoegdheid om basisartsen tot verzekeringsarts op te leiden kwijtraakt. Dat zou betekenen dat de artsen in opleiding niet meer beschikbaar zijn voor het wegwerken van de wachtlijsten.

Reactie UWV en minister

In een reactie erkent het UWV dat de werkdruk hoog is. "Er wachten te veel mensen te lang op een beoordeling die hoort bij een WIA-uitkering. Hierdoor zitten tienduizenden mensen in onzekerheid en neemt de druk op medewerkers toe."

In de reactie zegt het UWV ook dat het de signalen over een onveilig werkklimaat zeer serieus neemt. Er zijn al gesprekken gevoerd met de betrokken medewerkers, Novag, de ondernemingsraad en het management "want verbeteringen zijn altijd nodig".

Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zegt de signalen over de angstcultuur en werkdruk zeer serieus te nemen. "Ik begrijp dat het UWV heeft aangekondigd dat ze dit grondig gaan onderzoeken. Dat is een goede zaak", zegt hij tegen EenVandaag. Hij heeft de raad van bestuur opdracht geven om een plan op te stellen voor verbetering van de organisatiecultuur.

Commando vervolgd die met voorkennis 4 ton won met weddenschap op arrestatie Maduro

1 day 14 hours ago

Een sergeant-majoor van de Amerikaanse Special Forces is opgepakt omdat hij met voorkennis weddenschappen afsloot op de val van de Venezolaanse president Maduro. De 38-jarige Gannon Ken Van Dyke won daar in januari 400.000 dollar mee. Het is de eerste keer dat vervolging wordt ingesteld tegen een gebruiker van een site waarmee op uiteenlopende wereldgebeurtenissen kan worden gegokt.

"We vertrouwen onze mannen en vrouwen in uniform geheime informatie toe zodat ze hun missie veilig en effectief kunnen uitvoeren", reageert interim-minister van Justitie Blanche op de zaak. "Ze mogen die enorm gevoelige informatie niet gebruiken voor persoonlijk gewin."

Volgens een toezichthouder heeft de militair de nationale veiligheid op het spel gezet en zijn collega's in gevaar gebracht.

Flink ingezet

Van Dyke was sinds begin december betrokken bij de planning en uitvoering van de Amerikaanse gevangenneming van Maduro. Details over zijn rol zijn niet naar buiten gebracht. Wel is duidelijk dat hij door zijn werk toegang had tot hoogst geheime informatie over de commandoactie.

Tussen 30 december en 2 januari zette Van Dyke in totaal 32.500 dollar in op de voorspelling dat Maduro voor 31 januari ten val zou zijn gebracht. Vooral kort voor de eerste raketten insloegen in Caracas zette hij flink in. Het was waarnemers destijds al opgevallen dat iemand flink had verdiend aan de totaal onverwachte actie tegen Maduro.

Wedsites als Polymarket en Kalshi liggen onder vuur omdat verboden handel met voorkennis veel geld kan opleveren. Gebruikers kunnen er gokken op diverse ontwikkelingen, van simpele sportuitslagen of de weersverwachting, tot ontwikkelingen in het wereldnieuws, zoals hoelang de Straat van Hormuz dicht blijft. Deze vorm van termijnhandel nam een enorme vlucht na de herverkiezing van president Trump.

Verdachte transacties

Van Dyke lijkt niet de enige te zijn geweest die een informatievoorsprong te gelde heeft gemaakt. Eerder deze maand wisten zeker vijftig nieuwe Polymarket-accounts juist te voorspellen dat Trump een staakt-het-vuren met Iran zou aankondigen, vaak slechts enkele minuten voordat het nieuws wereldkundig werd gemaakt.

Ook verdiende een gebruiker in februari ruim een half miljoen dollar door correct te voorspellen dat de Iraanse leider Ali Khamenei niet lang meer aan de macht zou zijn. Onderzoekers van Harvard berekenden vorige maand dat wellicht 143 miljoen dollar aan winst op de site voortkomt uit handelen met voorkennis. Critici noemen het daarnaast onkies dat er winst kan worden gemaakt door iemands dood te voorspellen.

Polymarket zelf zegt dat deze praktijken niet zijn toegelaten. "De arrestatie van vandaag bewijst dat het systeem werkt." Kalshi gaf eerder deze week drie Amerikaanse politici een boete omdat ze hadden ingezet op hun eigen verkiezingswinst.

'Wereld is een casino geworden'

President Trump reageerde laconiek op de strafzaak. "Helaas is de hele wereld een casino geworden", zei hij tegen de pers. De zaak deed hem denken aan het schandaal rond honkballer Pete Rose. "Die gokte ook op zijn eigen team. Het zou slechter zijn geweest als hij tegen hen had gewed."

Trumps oudste zoon is betrokken bij beide goksites, die de marktleiders in de sector zijn: hij heeft geïnvesteerd in Polymarket en is betaald adviseur bij Kalshi.

Van Dyke is aangeklaagd voor onder meer het gebruik van overheidsinformatie voor persoonlijk gewin en fraude. Daarnaast loopt er een civiele zaak tegen hem bij beurswaakhond CFTC. Van Dyke kan een jarenlange celstraf krijgen. Er zijn op Polymarket vooralsnog geen weddenschappen afgesloten op hoelang precies.

'Frontlijnlidstaat' Cyprus is trots op zijn strenge asielbeleid

1 day 15 hours ago

De laatste hoge hekken worden neergezet bij het asielopvang- en detentiecentrum Limnes in het zuiden van Cyprus. De wipwaps voor de kinderen zijn in plastic verpakt, de ijzeren stapelbedden staan onder het bouwstof op de binnenplaatsen tussen de nog lege woonblokken.

Het kamp is grotendeels gefinancierd met EU-geld. Als het later dit jaar helemaal opengaat, is in het opvangdeel plek voor duizend asielzoekers. Het land waar de EU-staatshoofden en regeringsleiders bij elkaar zijn voor een top, is trots op zijn strenge asiel- en terugkeerbeleid.

In Cyprus werken ze deels al met de strengere Europese regels voor asiel die in juni ingaan. Nu de strengere Nederlandse asielplannen deze week strandden in de Eerste Kamer, kijken politici met extra belangstelling naar die nieuwe EU-wetten.

De bedoeling is dat asielzoekers straks aan de buitengrenzen van Europa snel verdeeld worden in twee groepen: mensen die meer of minder kans maken op bescherming. Die laatsten zijn bijvoorbeeld migranten die uit zogenoemde veilige landen komen, ze kunnen worden opgesloten terwijl ze de uitkomst van hun procedure afwachten. Ook families met kinderen komen in deze detentiecentra terecht.

Frontlijnlidstaat

In het gesloten deel van het kamp Limnes is plek voor 800 gedetineerden. Het ging al eerder dit jaar open, er zitten nu ongeveer 100 mensen vast die terug moeten. De eerste ervaringen van de Cypriotische regering met de regels die binnen twee maanden voor de hele EU gelden, zijn positief.

Hoewel er zorgen zijn dat het pact gaat uitlopen op een mislukking, biedt het volgens staatssecretaris van Migratie Nikolas Ioannides juist grote voordelen voor de hele Unie, zegt hij in een interview met de NOS. "Maar vooral Cyprus als frontlijnlidstaat, als toegangspoort tot Europa, gaat het helpen om migratie op een doeltreffende manier aan te pakken."

Cyprus is volgens de Europese Commissie een van de vier EU-landen met "hoge migratiedruk". Dat betekent dat ze volgens de nieuwe regels ook andere landen kunnen vragen asielzoekers over te nemen, een soort Europese spreidingswet. Nederland liet, net als veel andere landen, eerder al weten dat niet te gaan doen. In plaats daarvan betaalt ons land 20.000 euro per asielzoeker, bestemd voor de landen waar ze opgevangen worden.

Staatssecretaris Ioannides snapt dat andere landen niet staan te springen om meer asielzoekers. "Dat is niet verplicht", zegt hij. "Maar het is wel verplicht iets te doen, zoals financiële of andere hulp geven." In het asiel- en migratiepact heet dit "verplichte solidariteit" met landen waar asielzoekers aankomen en opvangen.

Cyprus pronkt graag met hoge terugkeercijfers voor afgewezen asielzoekers. In de hele EU gaat gemiddeld ongeveer een op de vijf terug, op het eiland met ongeveer een miljoen inwoners claimen ze dat voor iedere asielzoeker die aankomt, er vijf teruggestuurd worden.

Volgens Ioannides is dat te danken aan een mix van vrijwillige en gedwongen terugkeer. Hij heeft een presentatie over zijn beleid gegeven aan de andere Europese landen en hoopt dat het succes van Cyprus het succes van de hele Europese Unie kan worden.

Achterstallig onderhoud

Volgens Corina Drousiotou van de Cypriotische vluchtelingenorganisatie Refugee Council is er wel wat af te dingen op dat succesverhaal. "We zijn een eiland. Als je hier wordt afgewezen dan kan je nergens anders heen. Dat kan je niet zomaar vergelijken met andere landen."

"Bovendien, de overheid heeft de procedures jarenlang laten versloffen, eindelijk zijn ze nu bezig met dat achterstallige onderhoud. Omdat tegelijkertijd inmiddels veel minder asielzoekers naar Cyprus komen, is het niet zo moeilijk meer mensen weg te sturen dan aankomen."

Ze is ook kritisch over het uitzetten van werkkrachten. "We hebben juist veel buitenlanders nodig om onze economie draaiende te houden, we hebben te weinig mensen hier om al het werk te doen. Tussen al die uitgezette migranten zitten er veel die werkten en hun bijdrage leverden aan onze maatschappij. Die moeten we nu weer gaan vervangen, dus het is een beetje lood om oud ijzer."

Met de nieuwe EU-regels wordt het mogelijk uitgeprocedeerde mensen terug te sturen naar 'terugkeerhubs', in landen buiten de EU, waaraan lidstaten geld geven en waar ze afspraken mee maken. Migratieminister Van den Brink zei vorige maand in een kopgroep te zitten die daarover verkennende gesprekken voert, tot nu toe zijn voor zover bekend nog geen overeenkomsten gesloten.

Het is de bedoeling dat in het nieuwe pact ook het tempo van de verschillende onderdelen van de asielprocedure flink omhooggaat. Maar Europese vluchtelingenorganisaties hebben er een hard hoofd in dat het overheden gaat lukken de zelfopgelegde deadlines te halen.

"Die zijn zo strak", waarschuwt Corina Drousiotou van de Cyprus Refugee Council. "Ik heb er niet veel vertrouwen in dat het gaat lukken. Zeker omdat het pact ook eisen stelt aan de kwaliteit van de procedures en de rechten van migranten."