Een dag na de grote brand op een militair oefenterrein bij 't Harde, woeden er opnieuw branden op militaire oefenterreinen van Defensie. Dat is het geval bij Oirschot en Weert.
Ook in andere natuurgebieden is brand uitgebroken. Vanwege de verschillende natuurbranden in Nederland overweegt de brandweer om brandweerkorpsen uit het buitenland te vragen om te helpen met blussen. "We hebben meerdere grote branden en één helikopterteam beschikbaar. We raken uit de middelen", aldus de coördinator van de taskforce natuurbranden.
Bij alle incidenten op militaire oefenterreinen wordt nog onderzocht of een oefening de brand heeft veroorzaakt, laat Defensie weten.
Bekijk hier waar de branden in Nederland woeden:
De brand op de Oirschotse Heide ontstond aan het begin van de middag. Het gaat om een oefengebied van Defensie vlak bij een kazerne ten westen van Eindhoven. Omroep Brabant meldt dat het mogelijk begon bij een actie van een chinook-helikopter. Omstanders zeggen dat dat militaire transporttoestel iets kwam oppikken en dat toen het vuur begon.
Rond 14.20 uur stond daar een bosperceel ter grootte van 500 bij 500 meter in brand. Het vuur breidt zich uit. De brandweer heeft opgeschaald naar "zeer grote brand", meldt Omroep Brabant. Er worden twaalf blusvoertuigen ingezet om het vuur te bestrijden. Ook vliegen toestellen van Defensie over de brand. De rookpluim bij Oirschot is tot in de verre omgeving te zien.
Rond 13.20 uur brak ook een grote heidebrand uit op een militair oefengebied in de Weerter- en Budelerbergen bij Weert. Ook in dit geval schaalde de brandweer snel op, om uitbreiding bij de droge vlagerige wind te voorkomen. De brand is goed zichtbaar vanaf de A2, maar de snelweg is vooralsnog gewoon open. Volgens de veiligheidsregio is het brandende gebied zo'n 500.000 vierkante meter groot.
Het naburige Kempen Airport is ontruimd. Een woordvoerder van het vliegveld zegt dat de brand de luchthaven inmiddels heeft bereikt. De vrees is daar dat het vuur overslaat op kerosinetanks. Er zijn acht blusvoertuigen aan het blussen.
Vanwege de brand bij Weert is ook het asielzoekerscentrum in Budel ontruimd. In totaal moeten 1500 asielzoekers de kazerne waar ze verblijven verlaten. Het is nog niet duidelijk waar zij naartoe moeten.
Niet ver van Weert woedde afgelopen nacht ook een grote natuurbrand in een bosgebied bij Kessel en Helden. Bij de bestrijding daarvan werden ook blushelikopters ingezet. Vanmiddag leken de grootste problemen in Helden voorbij. De brandweer zegt het vuur onder controle te hebben. Veel brandweerweerlieden die daar aan het werk waren, zijn direct naar Weert gereden om daar te helpen.
NoordwijkIn de duinen bij Noordwijk is vanmiddag ook brand uitgebroken. Het gaat om een wandel- en fietsgebied midden in de Amsterdamse Waterleidingduinen. De brand woedt in een relatief klein gebied, maar de brandweer heeft volgens Omroep West groot alarm geslagen om uitbreiding te voorkomen. Wat de oorzaak van de brand in Noordwijk is, is nog niet bekend.
Ook in Overloon in Noord-Brabant heeft vanmiddag brand in een natuurgebied gewoed. Het gaat om een gebied van ongeveer 130 bij 300 meter. Het vuur kon snel worden bestreden.
Door de aanhoudende droogte zijn de afgelopen dagen op meerdere plekken in het land natuurbranden uitgebroken. Op het militaire oefenterrein bij 't Harde in Gelderland brak gisterochtend een grote brand uit. De veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland verwacht nog dagen bezig te zijn met nablussen. Ook op een militair oefenterrein in Assen woedde gisteravond een natuurbrand.
We houden u op de hoogte van de branden in ons liveblog:
De provincie Zeeland controleert zwemlocaties voldoende op PFAS en hoeft strandbezoekers niet extra te waarschuwen. Dat heeft de rechter bepaald in een zaak die was aangespannen door de Zeeuwse Stichting Gezond Water (SGW). Volgens de stichting is het water langs de Zeeuwse kust niet overal schoon genoeg door de aanwezigheid van PFAS.
Elk jaar wijst de provincie officiële zwemlocaties aan. Vorig jaar waren dat 57 plekken door heel Zeeland. Voor er nieuwe locaties bij kunnen komen, wordt het water getest volgens de Europese zwemwaterrichtlijnen, die in 2006 zijn opgesteld.
SGW vindt dat die richtlijnen onvoldoende rekening houden met de aanwezigheid van PFAS. Zo eiste de stichting onder meer dat de provincie bezoekers bij strandopgangen extra moet wijzen op de aanwezigheid van die chemische stoffen, schrijft Omroep Zeeland.
De rechter wijst dit verzoek af en stelt vast dat de provincie haar controlerende taken serieus neemt. Wat hoewel het Europees niet verplicht is, neemt de provincie al PFAS-metingen mee in de beoordeling van de zwemlocaties. In grotere wateren vindt deze controle twaalf keer per jaar plaats. Vorig jaar zijn die advieswaarden van het RIVM bij geen enkele meting overschreden.
TeleurgesteldSGW overweegt om in beroep te gaan tegen de uitspraak. Volgens een woordvoerder heeft de rechter te oppervlakkig gekeken en is die te veel met de provincie meegegaan.
De stichting is teleurgesteld dat de provincie niet wordt gedwongen om bezoekers beter te informeren over de aanwezigheid van PFAS in het water. "Zoals dat nu wel op de website van de provincie gebeurt", zegt de woordvoerder. "Maar niet iedereen kijkt op de website of app."
België stopt per direct met de ontmanteling van de kerncentrales in het land. Het land is onderhandelingen gestart met energiebedrijf Engie om de installaties over te nemen, maakte premier Bart De Wever bekend via X.
De regering wil zo meer zekere, betaalbare en duurzame energie, "met minder afhankelijkheid van fossiele import en meer controle over onze eigen voorziening", legt premier De Wever uit.
Engie bevestigt dat het exclusieve gesprekken voert met de Belgische Staat voor de overname van de installaties. Het gaat om de centrales in Doel en Tihange, inclusief personeel, dochterbedrijven en alle bijbehorende bezittingen en verplichtingen. Het is de bedoeling om uiterlijk 1 oktober een akkoord te bereiken.
Gesloten installaties weer opstartenBelgië telt zeven kernreactoren, vier in Doel en drie in Tihange. De afgelopen jaren werden vijf reactoren al gesloten. Twee reactoren zijn nog actief, maar die liggen stil voor onderhoud. De Belgische regering wil de twee reactoren nu langer openhouden en de eerder gesloten installaties weer opstarten.
"Hiermee neemt de Belgische regering de verantwoordelijkheid op zich voor de langetermijnenergievoorziening van het land, met als doel een financieel en economisch levensvatbare activiteit uit te bouwen die de bevoorradingszekerheid, klimaatdoelstellingen, industriële weerbaarheid en sociaal-economische welvaart ondersteunt", staat in een verklaring.
Het Belgische parlement sprak tussen 2022 en 2025 vaker over het loslaten van de zogeheten kernuitstap. Toch blijven de kerncentrales in België een onderwerp van discussie vanwege zorgen over de veiligheid van de oude reactoren.
Lennard Swolfs (31) wordt de nieuwe correspondent voor de NOS in Israël en de Palestijnse Gebieden. Hij volgt per 1 juni Nasrah Habiballah op, die na ruim drie jaar op die post stopt.
Swolfs werkt sinds 2019 bij de NOS als buitenlandredacteur met het Midden-Oosten als specialisme. Hij liep tijdens zijn studie Journalistiek stage bij de Engelstalige-tak van Al Jazeera in Qatar. Aansluitend volgde hij enkele maanden Arabische lessen in Hebron op de Westelijke Jordaanoever.
De afgelopen jaren was Swolfs meerdere keren in Israël en de Palestijnse Gebieden voor verslaggeving over de Gazaoorlog en andere conflicten in de regio. Sinds 2023 werkt hij daarnaast op invalbasis als radioverslaggever bij de binnenlandredactie van de NOS.
Zware baan"Het is al jaren mijn ambitie om correspondent in deze regio te worden", zegt Swolfs over zijn benoeming. "De nieuwsontwikkelingen volgen elkaar hier in hoog tempo op en ik besef dat het een zware baan is, maar juist dat geeft mij energie: boven op het nieuws zitten en verslag doen zodra het gebeurt. Ik kijk ernaar uit om aan de slag te gaan."
Chef Buitenland Esther Bootsma noemt het correspondentschap in Israël en de Palestijnse Gebieden boeiend en belangrijk, maar ook "een van de lastigste banen" die er zijn in de journalistiek. "We hebben bewondering voor Lennard dat hij deze stap zet, maar vooral ook het volste vertrouwen dat hij die rol goed gaat vervullen."
Het Britse parlement wil 25 miljoen pond extra uitgeven aan de veiligheid van de Joodse gemeenschap in het Verenigd Koninkrijk. Minister van Binnenlandse Zaken Mahmood zei tegen de BBC dat er meer politiepatrouilles en beveiliging bij synagogen en scholen komen. Het nieuws komt een dag nadat er twee Joodse mannen gewond waren geraakt bij een steekpartij in het noordwesten van Londen.
Volgens belangenorganisatie CST is de hoeveelheid antisemitische incidenten sterk toegenomen sinds de oorlog in Gaza uitbrak na de terreuraanslagen van Hamas in Israël, oktober 2023. Eerder deze maand werden ambulances van een Joodse hulporganisatie in brand gestoken. Afgelopen oktober werden twee mannen gedood bij een aanslag op een synagoge in Manchester.
Toen zette de Britse overheid al meer geld opzij voor veiligheidsmaatregelen zoals beveiligingscamera's en alarmen. Het totale bedrag dat de regering besteedt aan de veiligheid van de Joodse gemeenschap komt nu uit op 58 miljoen pond, volgens de Britse zender Sky News.
TussenpersonenDe steekpartij van gisteren werd opgeëist door de relatief nieuwe pro-Iran organisatie Ashab al-Yamin. De organisatie eiste eerder al brandstichtingen bij Joodse instellingen in Nederland, België en het Verenigd Koninkrijk op. Er is echter nog geen bewijs dat deze groep de aanvallen daadwerkelijk heeft uitgevoerd.
Bij de steekpartij gisteren werden twee mannen van 34 en 76 jaar neergestoken. Volgens de politie zijn beiden buiten levensgevaar. De verdachte is een 45-jarige man die eerder geweld pleegde en kampt met psychische problemen.
De Britse politie heeft gezegd dat de man bekend was bij een antiterrorismeprogramma, meldt de BBC. In 2020 werd er een melding gedaan. Hetzelfde jaar werd de zaak gesloten. Vanwege het lopende onderzoek wordt nu geen verdere informatie hierover gedeeld.
De politie heeft de steekpartij bestempeld als terroristische aanval.
Het gaat slecht met de persvrijheid wereldwijd, blijkt uit de Persvrijheidsindex van Reporters without Borders (RSF). Nederland steeg wel een plek ten opzichte van vorig jaar: het staat nu op de tweede plaats, achter Noorwegen.
De gemeten persvrijheid van alle landen was nog nooit zo laag. Voor het eerst in de 25 jaar dat de index wordt gepubliceerd, valt meer dan de helft van de landen in de categorie 'heel ernstig' of 'moeilijk'. In 2002 was dat percentage slechts 13,7 procent.
Het is een zorgwekkende ontwikkeling, vindt een van de directeuren van RFS Anne Bocandé. "Hoeveel langer tolereren we de verstikking van de journalistiek, de systematische belemmering van verslaggevers en de aanhoudende erosie van persvrijheid?", schrijft ze in het rapport.
Aanvallen van politieke partijenDe goede positie van Nederland is onder meer te danken aan het diverse media-aanbod. In het rapport staat dat in Nederland de persvrijheid over het algemeen wordt beschermd door de overheid, maar ook dat extreemrechtse en -linkse populistische politieke partijen de media geregeld aanvallen. Een directe oorzaak voor de stijging ten opzichte van vorig jaar wordt niet genoemd.
De index wordt bepaald op basis van vijf indicatoren: de politieke context, de economische context, de sociaal-culturele context, het juridisch kader en de veiligheid van journalisten. Nederland scoorde dit jaar met name hoger op de economische omstandigheden en het juridisch kader. De overige categorieën gingen er iets op achteruit, maar de verschillen met vorig jaar zijn klein.
Het rapport spreekt van een toename in het aantal fysieke en verbale aanvallen op journalisten, mede vanwege de toenemende polarisatie over onderwerpen als migratie en landbouw. Ook staat in het rapport dat er in Nederland risico is op een inbreuk op de geheimhouding van journalistieke bronnen, vanwege de bevoegdheden van de veiligheidsdiensten. Zo mogen zij in sommige gevallen communicatie inzien en telefoongesprekken tappen.
Trumps VS daaltDe Verenigde Staten zijn tijdens de tweede termijn van president Trump met zeven plekken gedaald op de lijst, van 57 naar 64. Syrië steeg na de val van het regime van Assad 36 plekken op de lijst, de grootste stijging van alle landen (van 177 naar 141). Noorwegen blijft de nummer een, net als de afgelopen jaren.
Directeur Bocandé doet een oproep aan de mensen om op te staan tegen de verslechterende persveiligheid. "De bal ligt nu bij de democratieën en hun burgers. Het is aan hen om in de weg te gaan staan van de mensen die de pers het zwijgen willen opleggen."
Het kabinet en de vakbonden hebben een 'onderhandelingsresultaat' bereikt over een nieuwe cao voor rijksambtenaren. Dat laten de bonden en de Rijksoverheid weten. In het nieuwe cao-aanbod wordt de nullijn geschrapt. Alle rijksambtenaren krijgen per 1 juli een loonsverhoging van 2,7 procent.
Vakbond CNV heeft het in een persbericht over "een belangrijke overwinning". De FNV, de AC Rijksvakbonden en CMHF Overheid noemen het "een duidelijke doorbraak". Een woordvoerder van de FNV wil echter niet spreken van een principeakkoord. De leden van de bonden moeten nog stemmen over het nieuwe aanbod.
Ook zeggen de vakbonden dat ze hadden gehoopt op meer. Tegelijkertijd wijzen zij erop dat de nullijn definitief van tafel is. Zij noemen dit het belangrijkste resultaat.
In het voorstel krijgen de rijksambtenaren naast een loonsverhoging ook een eenmalige uitkering. Lagere inkomens krijgen er 1400 euro bij, hogere inkomens 1000 euro. Daarnaast gaat de reiskostenvergoeding omhoog van 21 cent naar 23 cent per kilometer.
Grote stakingsdagIn hun strijd voor een betere cao legden de afgelopen maanden duizenden rijksambtenaren meerdere keren het werk neer. Half april staakten meer dan 6000 rijksambtenaren waardoor debatten in de Tweede Kamer niet konden doorgaan en er problemen ontstonden bij de Belastingdienst en DUO.
Kort na deze stakingsdag kondigde minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) aan dat de gesprekken met de vakbonden zouden worden hervat. De rijksambtenaren en de vakbonden konden zich niet vinden in het plan van het vorige kabinet-Schoof om de lonen van alle rijksambtenaren eenzijdig te bevriezen. Ze noemden deze bezuinigingsmaatrelen een 'loondictaat'.
Leden moeten stemmenVanaf maandag kunnen de leden van de vakbonden stemmen over het voorstel, daar hebben ze volgens de FNV drie weken de tijd voor.
Als zij akkoord gaan, gaat het aanbod met terugwerkende kracht op 1 januari 2026 in. De cao heeft de looptijd van een jaar, tot en met 31 december 2026.
Bij een ongeluk met een hoogwerker in Uithoorn zijn twee gewonden gevallen. Zij zaten in de bak van de hoogwerker en zijn op de galerij van een flat terechtgekomen. Een van de appartementen werd net niet geraakt, schrijft de regionale omroep NH.
De twee slachtoffers waren nog aanspreekbaar en zijn door de ambulance meegenomen. De Arbeidsinspectie doet onderzoek naar het ongeluk, zegt een woordvoerder.
Het ongeluk gebeurde bij een flat aan de Europarei. Volgens de woordvoerder werd de hoogwerker gebruikt door glazenwassers. Na het ongeluk werd onder meer een traumahelikopter opgeroepen.
Een bewoner zegt tegen NH dat de hoogwerker met zijn stempel door de weg is gezakt en daardoor kantelde. De Arbeidsinspectie kan dat nog niet bevestigen.
Rookwolken boven de hoofdstad Bamako, gehesen vlaggen in veroverde dorpen en een dodelijke aanslag op defensieminister Sadio Camara en zijn familie. Voor het eerst in jaren openen jihadisten en Toeareg-separatisten gezamenlijk de aanval op het militaire regime in Mali, dat al vijf jaar aan de macht is in het West-Afrikaanse land.
Volgens Mirjam de Bruijn, hoogleraar Afrikanistiek aan de Universiteit Leiden en Mali-deskundige, is het interessant dat de groepen hun handen ineenslaan. "Ze jagen hetzelfde doel na; de junta omverwerpen", vertelt ze. "Maar uiteindelijk zijn hun ideologieën en plannen totaal anders, en kan dit juist ook leiden tot nóg meer chaos."
Onrust in MaliHet is al lang onrustig in Mali. Verschillende rebellengroepen proberen hun macht en territorium in het land uit te breiden. Zo vechten Toeareg-separatisten onder de naam FLA in het noorden voor een onafhankelijke Toeareg-staat. In het midden en zuiden vecht de jihadistische groepering JNIM voor een islamitische staat.
Vijf jaar geleden greep het leger onder leiding van generaal Assimi Goïta de macht. Oud-kolonisator Frankrijk moest vertrekken en ook VN-vredesmissie Minusma stopte. Daarvoor in de plaats haalde het nieuwe militaire regime de banden aan met Rusland, in de hoop het geweld van Toearegs en jihadisten de kop in te drukken.
De aanvallen van de twee strijdgroepen begonnen zaterdagochtend, onder meer bij het vliegveld van Bamako en bij meerdere kazernes. Gelijktijdig met de aanslag op de defensieminister, vlak bij de hoofdstad, werden ook aanvallen gemeld op andere steden in het land, zoals Mopti en Gao.
Zondag waren er in meerdere steden nog steeds explosies te horen. Later op de dag kwam het bericht dat de Toearegs samen met de jihadisten grote delen van de plaats Kidal hadden veroverd. Russische huurlingen, die aan de kant van het Malinese leger vechten onder de naam Africa Corps, trokken zich terug uit de stad. Het is onduidelijk hoeveel slachtoffers bij de aanvallen zijn gevallen.
Verrast"Juntaleider Goïta moet zaterdagochtend rechtop in bed hebben gezeten", denkt De Bruijn. Volgens haar werden de autoriteiten volledig verrast. Met de aanvallen op allerlei steden tonen beide strijdgroepen aan dat ze zich niet alleen richten op landelijke gebieden, maar ook kunnen vechten in grotere plaatsen.
"Die invloed en slagkracht is precies wat ze willen laten zien", zegt De Bruijn. "Want ze hebben echt een gat geslagen in de junta." Vooral de dood van de defensieminister is een grote klap voor het regime. "Hij was een belangrijk persoon, werd gezien als mastermind in het leger en onderhield goed contact met de Russen."
Een paar dagen waren er geruchten dat ook Goïta zou zijn gedood. Pas dinsdag gaf hij tijdens een korte televisieboodschap een teken van leven. Daarin benadrukte hij dat de situatie onder controle was. "Uiteraard is dat ook wat het regime wil dat de bevolking, en de rest van de wereld, gelooft", verduidelijkt De Bruijn. "Maar hoe de situatie echt is, blijft speculeren. Er is geen persvrijheid in het land en mensen durven niet vrijuit te praten."
CoalitieDeskundigen noemen het een ongebruikelijke coalitie, de samenwerking tussen de Toearegs en de jihadisten. Het is voor het eerst dat ze hun krachten bundelen en proberen de junta van de troon te verdrijven. "En dit was het juiste moment", zegt Ulf Laessing, hoofd van het Sahel-programma van de Duitse Konrad Adenauer Stichting.
Ondanks beloftes is het geweld in het land nog steeds niet afgenomen, waardoor het vertrouwen van de bevolking in de junta afneemt. "Tegelijkertijd gaat het slecht met de economie, hebben veel mensen geen elektriciteit en is de infrastructuur in slechte staat", zegt Laessing. Ook blokkeren jihadisten al tijden cruciale brandstoftransporten door tankwagens aan te vallen. Dit heeft geleid tot extreme brandstoftekorten en torenhoge prijzen.
Lang verhaal kort: de overheid oogt zwak en de rebellen zien hun kans schoon. "En ze hebben ook de middelen om in de aanval te gaan. Zo verdienen de jihadisten veel geld met het kidnappen van mensen voor losgeld, waarvoor ze vervolgens wapens kopen en extra strijders inhuren."
Geen toevalDat die samenwerking tussen beide groepen nu van de grond komt is geen toeval, zegt zowel De Bruijn als Laessing. Het past volgens hen in een bredere trend van toenemend jihadistisch geweld in de regio. Dat is onder meer het geval in buurlanden Niger en Burkina Faso, waar de militaire machthebbers zich ook hebben afgekeerd van westerse landen en samenwerken met Rusland.
Laessing verwacht niet dat de Malinese hoofdstad Bamako in handen valt van de Toearegs en de jihadisten, omdat ze zo'n grote stad niet kunnen besturen. "Maar wat ze wél kunnen, is de junta op de knieën dwingen en ervoor zorgen dat ze krijgen wat ze willen, zoals meer eigen grondgebied."
Israëlische troepen hebben een vloot van tientallen schepen onderschept voor de kust van het Griekse eiland Kreta. De boten, met aan boord ook een aantal Nederlandse activisten, willen hulpgoederen naar Gaza brengen.
De actie vond plaats honderden kilometers uit de kust van Israël. De organisatie Global Sumud Flotilla schrijft op X dat zeven boten zijn geënterd door het Israëlische leger. Met elf andere schepen is het contact verloren.
Met de vloot die op 12 april vertrok vanuit Barcelona doen honderden vrijwilligers uit 45 landen mee.
Lasers en wapensVolgens de Gaza-flotilla werden hun boten omsingeld door "militaire speedboten". Die zouden met lasers en semi-automatische wapens de opvarenden hebben opgedragen naar de voorkant van de boten te gaan en op handen en knieën te zitten. De organisatie heeft op een video op X gedeeld waarin te zien is hoe opvarenden wordt opgedragen hun handen omhoog te doen en niet te bewegen.
"Dit is piraterij", zegt de groep. "Dit is het onrechtmatig oppakken van mensen op zee bij Kreta, een bevestiging dat Israël straffeloos kan opereren, ver buiten hun eigen landsgrenzen." De Israëlische VN-ambassadeur Danny Danon bevestigt dat de vloot "werd tegengehouden voordat ze ons gebied bereikten".
Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken schrijft op X twintig schepen van de vloot te hebben onderschept en dat het 175 opvarenden naar Israël brengt. Het is onduidelijk wat er daar met hen zal gebeuren.
Onder de opvarenden bevinden zich ook Nederlanders, onder wie de 21-jarige geschiedenisstudent Jesse van Schaik uit Amsterdam. Haar boot is nog niet geënterd. "We zijn nog met 31 boten over, als het goed is. We moeten wel nog afwachten hoe het daarmee gaat. Er is namelijk ook een boot geënterd waarbij de motor is stukgemaakt. Daarna is de boot stuurloos achtergelaten."
De boten die niet zijn onderschept, varen door naar Gaza, zegt ze, zodra het zware weer op zee is opgeklaard. Ze gaan nu een paar dagen voor anker bij Kreta. "Wij laten ons niet door Israël tegenhouden. Als ze denken dat ze ons met zo'n illegitieme actie kunnen afschrikken, dan hebben ze het mis."
Hoe het met de rest van de vloot is, weet ze niet. De boten werden geënterd toen het donker was. Gisternacht waren er volgens Van Schaik drones te zien rond de vloot en voeren er onbekende vaartuigen en een militair schip rond. Het was lang onduidelijk of het ging om Israëlische troepen, de Griekse kustwacht of particulieren.
"Heel veel van mijn vrienden zitten aan boord, onder wie Nederlanders. We hebben geen contact met hen. Zodra Israël een boot entert, verliezen we het contact en wordt het radiocontact geblokkeerd. Ik kan alleen maar hopen dat ze degelijk worden behandeld."
'Provocateurs'Een van de activisten aan boord van de flotilla is de Palestijns-Amerikaanse schrijver Tariq Ra'ouf. Hij bevestigt de actie aan Al Jazeera. "We zijn nog lang niet in de buurt van Gaza. Het is dus absoluut absurd dat ze ons nu al aanvallen, terwijl we alleen maar hulpgoederen naar Gaza proberen te brengen."
Ra'ouf zegt dat Israëlische marineschepen de vloot twee uur hebben omsingeld, terwijl drones over de schepen vlogen en de activisten werden verblind met lichten.
Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat Hamas achter de flotilla zit en de handen ineen heeft geslagen met "provocateurs". Volgens Israël is het doel van de provocatie om de overgang van president Trumps vredesplan naar de tweede fase te saboteren.
Tweede vlootHet Israëlische leger stopte afgelopen oktober een andere vloot van Global Sumud Flotilla in een poging Gaza te bereiken. Daarbij werden de Zweedse activiste Greta Thunberg en meer dan 450 deelnemers gearresteerd. Afgelopen zomer onderschepte het Israëlische leger de boot Madleen, die ook probeerde humanitaire goederen naar Gaza te vervoeren. Aan boord waren Thunberg en de Nederlandse kapitein Mark van Rennes.
Israël handhaaft sinds 2007 een blokkade van de Gazastrook, toen Hamas aan de macht kwam in Gaza. Boten met aan boord humanitaire hulp proberen alsnog Gaza te bereiken.
Sindsdien zijn tientallen boten onderschept door het Israëlische leger. Een bekend incident vond plaats in 2010, toen Israëlische commando's een hulpkonvooi enterden in internationale wateren. Daarbij kwamen in totaal tien activisten om het leven, van wie de meesten uit Turkije kwamen.
In ruim tachtig gemeenten gaan nieuwkomers met een verblijfsvergunning hun inburgering combineren met werken. Minister Aartsen van Werk en Participatie schrijft aan de Tweede Kamer dat hij ze zogeheten 'startbanen' wil aanbieden, zo snel mogelijk nadat ze zich in een gemeente hebben gevestigd. Dat zijn banen waarin je ook kunt meekomen als je nog niet goed Nederlands spreekt, met name in de logistiek, horeca en bouw.
Uit cijfers blijkt dat een groot deel van de statushouders geen werk heeft en afhankelijk is van een bijstandsuitkering. Na drie jaar zit nog zo'n zeventig procent van de nieuwkomers zonder werk.
"Als je naar Nederland komt dan ga je aan het werk en leer je de taal. Dat moet het uitgangspunt zijn, maar zo is het nu niet", zegt minister Aartsen. Juist door te werken leer je de taal en statushouders bouwen zo ook makkelijker een zelfstandig bestaan op, is zijn redenering. "En we hebben iedereen keihard nodig op de arbeidsmarkt."
ProefEr loopt al drie jaar een proef met startbanen in gemeenten als Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven. Uit een evaluatie blijkt dat 44 procent van de deelnemers die zich aanmeldden aan het werk is gegaan. Omdat statushouders ook naar inburgeringscursussen moeten, ging het aanvankelijk vooral om deeltijdbanen.
De proef kwam er op initiatief van Aartsen, die toen nog Kamerlid voor de VVD was. Hoewel hij het aantal nieuwkomers dat een baan vond nog te laag vindt, wil hij het project nu wel uitbreiden. Hij noemt het "een eerste stap" naar een nieuwe aanpak van het probleem. Voor de zomer wil hij met meer plannen komen.
Uit de evaluatie bleek wel dat het moeilijk is om geschikte werkgevers te vinden voor het aanbieden van de startbanen. Ook is er extra begeleiding nodig vanwege de taalachterstand en culturele verschillen. Ook het gebrek aan kinderopvang speelt een rol.
Een groot deel van de ASML-medewerkers die in zogenoemde cleanrooms werken, ervaren gezondheidsklachten door het werken met een mondkapje op. Dat blijkt uit een enquête van de FNV die door meer dan 800 medewerkers van het hightechbedrijf is ingevuld.
Uit de antwoorden van de respondenten blijkt dat 90 procent gezondheidsklachten of functionele problemen ervaart door het dragen van een mondkapje. Hoofdpijn, ademhalingsproblemen en vermoeidheid zijn de klachten die het vaakst voorkomen.
Werknemers die langer dan zes uur per dag in een cleanroom werken, geven aan meer klachten te hebben. Cleanrooms zijn ultraschone en stofvrije ruimtes waar chipmachines worden geproduceerd. Sinds september 2024 is het voor werknemers verplicht om een mondkapje te dragen.
'Mondmaskerpauze'Vakbond FNV pleit voor betere en gerichtere ventilatie in de ruimtes. Daarbij moet het gebruik van mondkapjes zo veel mogelijk worden beperkt. Ook zou volgens de bond een regelmatige 'mondmaskerpauze' de klachten bij werknemers kunnen verminderen.
ASML zegt in een reactie dat het mondkapjesbeleid in samenspraak met werknemers en de ondernemingsraad is ontwikkeld en regelmatig wordt geëvalueerd. In specifieke gevallen kunnen werknemers worden vrijgesteld van de mondkapjesplicht, maar dat kan niet in elke cleanroom.
Zo gelden in de fabriek waar de nieuwste chipmachines worden gemaakt strengere regels, waarbij het mondkapje niet af mag. "Onze systemen moeten in ultraschone omgevingen worden geproduceerd om beschadigingen in de gevoelige machines te voorkomen", zegt een woordvoerder van ASML tegen de Eindhovense omroep Studio040.
Mogelijke vervolgstappenHet hightechbedrijf zegt begrip te hebben voor de klachten van werknemers. "We begrijpen dat het dragen van mondkapjes lastig kan zijn en dat sommige collega's daarom hun zorgen hebben geuit over gezondheid en welzijn", zegt de woordvoerder.
Het bedrijf wil eventuele gezondheidsrisico's in verband met het dragen van mondkapjes verder onderzoeken. "We bestuderen momenteel hun bevindingen en zullen FNV uitnodigen voor een gesprek over mogelijke vervolgstappen."
De economie is in de eerste drie maanden van dit jaar amper gegroeid. Hoewel huishoudens nog wel bleven uitgeven, bleef de economische groei in de eerste drie maanden van dit jaar steken op slechts 0,1 procent. Dat kwam vooral doordat de export inzakte.
Dat blijkt uit een eerste berekening van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In de laatste drie maanden van vorig jaar groeide de economie nog 1,2 procent.
In maart vielen de Verenigde Staten en Israël Iran aan. Daarop sloot Iran de Straat van Hormuz. Door die blokkade kunnen er weinig olietankers uit het gebied weg en stijgen de energieprijzen. In april steeg de inflatie naar 2,8 procent, zo meldde het CBS eerder op de dag al.
Kleding en voedingOndanks de hogere prijzen aan de pomp en de zorgen over de oorlog, gaven consumenten de afgelopen drie maanden net zo veel uit als het kwartaal daarvoor. Mensen kochten vooral kleding en eten. Op vervoersmiddelen en brandstof werd weer bezuinigd.
Hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen noemt de matige economische groei "een tegenvaller". "Juist de export zorgde vorig jaar voor een sterke economische groei. Nu droeg de export juist negatief bij."
Van Mulligen wijst naar het dalende consumentenvertrouwen, waarin te zien is dat huishoudens langzaam aan het somberen slaan: "We zien hier nog maar één maand onrust in het Midden-Oosten in, want in januari en februari was er nog niets aan de hand. Uitgaven aan energie en brandstof is niet de hoofdmoot van de economie."
Geen mooi cijferDat de economische groei door één maand onrust uitkwam op 0,1 procent zegt dan ook veel. "Gezien dit effect, zien we de de effecten vermoedelijk in het tweede kwartaal verder terug", vermoedt Van Mulligen. "Het is nog koffiedik kijken, maar de meeste analisten zijn het erover eens dat dit geen mooi cijfer kan worden."
Opvallend is dat vooral de export kromp. Er werden flink minder machines en transportmiddelen aan het buitenland verkocht, vooral naar landen buiten de Europese Unie. Mogelijk spelen hier de Amerikaanse importheffingen hier een rol. Toch werd er ook minder naar China geëxporteerd.
