Aggregator

Meer dan 400 scholen in Frankrijk blijven vandaag dicht vanwege de aanhoudende onrust rond scholierenprotesten. De afgelopen dagen gingen vele duizenden scholieren, studenten en leraren de straat op. Ze voeren actie tegen onder meer achterstallig onderhoud van schoolgebouwen, te grote klassen en het lerarentekort in Frankrijk.

Het is verboden om in de buurt van de gesloten scholen te demonstreren. Leerlingen kunnen hun lessen online volgen.

Verspreid door het land

De meeste demonstranten protesteren vreedzaam, maar volgens Franse autoriteiten zijn gisteren 1949 mensen aangehouden in verband met de protesten. Een dag eerder waren dat er 625. Minister van Justitie van Darmanin zegt tegen de Franse tak van RTL dat niet zeker is of het in alle gevallen om scholieren gaat.

De demonstraties van scholieren begonnen vorige week in de regio rond Parijs. Scholieren blokkeerden de ingangen van hun middelbare school. De protesten breidden zich uit naar andere plekken in het land, zoals Marseille en Lille. Ook universitaire studenten sloten zich aan bij de demonstraties.

Geweldsincidenten

Gisteren werden 220 scholen geblokkeerd en raakten zeker 300 politiemensen gewond. "De demonstraties zijn veranderd in de verstoring van de openbare orde", aldus Darmanin. "Als mensen bussen aanvallen en scholen in brand steken, kun je niet meer van een protest spreken."

Een greep uit de protesten van afgelopen dagen:

Op zeker twee scholen werd brand gesticht. Volgens de Franse krant Le Parisien is de entreehal van een middelbare school in Nantes volledig verwoest. In Marseille vond een incident plaats waarbij met benzine zou zijn gegooid; een schoolhoofd zou de brandstof over zich heen hebben gekregen.

Kritiek op links

Rechtse politici beschuldigen de radicaal-linkse partij La France insoumise (LFI) ervan de protesten aan te wakkeren. Zo zei de LFI-burgemeester van het stadje Saint-Denis, bij Parijs, dat geweld "in sommige gevallen gelegitimeerd is". Volgens hemzelf zijn die woorden uit hun context gehaald.

Verschillende LFI-politici hebben hun steun uitgesproken voor de scholieren. De voorman van de LFI, Jean-Luc Mélenchon, benadrukte dat hij het geweld van de veiligheidsdiensten van de afgelopen dagen "onacceptabel en "disproportioneel" vindt.

La France insoumise

De radicaal-linkse partij LFI van Mélenchon heeft een sterke aanhang onder jonge kiezers. Volgens een recente peiling van Le Monde zou 41 tot 45 procent van de 18- tot 24-jarigen bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen volgend jaar op hem stemmen. Daarmee is hij in deze leeftijdsgroep populairder dan de radicaal-rechtse kandidaat Marine Le Pen van Rassemblement National.

De schade van de protesten is nog niet overal bekend, maar in de regio Auvergne-Rhône-Alpes, bij Lyon, gaan autoriteiten uit van kosten tussen de 25 en 30 miljoen euro. "Dat bedrag kunnen we nu niet meer inzetten voor het renoveren van middelbare scholen", zegt het regiobestuur. Dat vindt dat de belastingbetaler niet moet opdraaien voor de schade.

De Franse premier Lecornu organiseerde een spoedvergadering over de landelijke onrust. Minister Geffray van Onderwijs heeft een oproep tot kalmte gedaan. Hij wil in gesprek met vertegenwoordigers van middelbare scholieren.

Ook in België wordt geprotesteerd op scholen. Gisteren liepen protestacties in Luik hier en daar uit op geweld. Scholen in Luik blijven vandaag dicht, schrijven Belgische media.

Duidelijkheid voor zzp'ers en opdrachtgevers. Dat is het doel van de nieuwe Zelfstandigenwet die in 2028 moet ingaan. Met de wet wil minister Aartsen van Werk en Participatie de angst bij opdrachtgevers wegnemen voor naheffingen als ze een zelfstandige zonder personeel inhuren en voor zzp'ers zelf "een veilige haven creëren".

Al tien jaar worstelt de politiek met de zzp-regels. Gaat deze wet duidelijkheid geven? Vijf vragen en antwoorden hierover.

Wat staat er in die wet?

De wet moet vastleggen aan welke voorwaarden je moet voldoen om jezelf zzp'er te noemen. Tot nu toe lag alleen maar vast wanneer iemand géén zzp'er was, namelijk als iemands werkwijze te veel leek op een werknemer in loondienst.

Een zzp'er moet straks een inschrijving hebben bij de Kamer van Koophandel, een btw-nummer en een zakelijke rekening. Ook moet de zelfstandige facturen versturen. Verder mag een opdrachtgever in principe niet voorschrijven waar, wanneer en hoe iemand een klus uitvoert. Dat bepaalt een zzp'er zelf.

Daarnaast moet een zzp'er in twee jaar minstens drie verschillende opdrachtgevers hebben. Hiervoor bestond geen wettelijke norm. Verder wordt nog gesproken over een verplichte financiële buffer voor zzp'ers.

Er waren toch al strengere regels voor zzp'ers?

Ooit had een zzp'er een Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) nodig. In 2016 werd die geschrapt, maar daarmee ontstond ook onzekerheid voor opdrachtgevers. Om die weg te nemen, stopte de Belastingdienst met het controleren van opdrachtgevers.

Daarna groeide het aantal zzp'ers snel en ging het vaak over 'schijnzelfstandigheid': iemand die op papier een zzp'er is maar in de praktijk hetzelfde werk doet als een werknemer. Verschillende kabinetten probeerden dit tevergeefs te stoppen. Wel werd besloten om per 2025 te controleren op schijnzelfstandigheid.

Daarbij werd verwezen naar het Deliveroo-arrest, waarbij de Hoge Raad negen criteria gaf of iemand als werknemer of als zzp'er moet worden beschouwd. Opdrachtgevers namen daarom afgelopen anderhalf jaar het zekere voor het onzekere. Zorginstellingen, overheid en ICT-bedrijven stopten veelal met het inzetten van zzp'ers. De nieuwe wet moet duidelijk maken hoe een zzp'er wél gedefinieerd kan worden.

Het is overigens niet per definitie zo dat je nooit als zelfstandige aan de slag komt als je niet door de toetsen komt, maar dan is er wel veel minder zekerheid dat je als zzp'er wordt gezien.

Hoe reageren zzp'ers en opdrachtgevers?

Nederland telt ruim een miljoen zzp'ers. Tientallen van hen hebben online gereageerd op het wetsvoorstel bij de internetconsultatie. Meerdere zzp'ers schrijven dat de nieuwe wetgeving niet realistisch en haalbaar is in de praktijk. Zzp'ers in de ICT-sector zitten vaak langere tijd op een project en zeggen niet te kunnen voldoen aan de eis van drie opdrachtgevers in twee jaar.

Bij het kantoor van belastingadviseur Boris Emmerig stromen de telefoontjes na de aankondiging binnen. Vooral opdrachtgevers zitten met vragen. "Zij vragen zich af: wat betekent de wet concreet, hoe zeker is het dat dit doorgaat en vooral: wat moet ik doen?", zegt Emmerig.

Veel van zijn klanten hebben afgelopen jaar nieuw beleid ontwikkeld rondom de inhuur van zzp'ers. "En dat beleid mogen bedrijven dus straks weer gaan aanpassen", zegt Emmerig. "Dat brengt extra werk met zich mee."

Toch klinkt er ook bijval voor het wetsvoorstel. "Dit is een hele goede stap van Aartsen", vindt Erik Ziengs, voorzitter van Ondernemend Nederland (ONL). Hij vertegenwoordigt bedrijven en zzp'ers. "Dat de positie van de zelfstandige nu eindelijk positief wordt gedefinieerd, geeft houvast." Volgens hem is ook de eis van drie opdrachtgevers in twee jaar realistisch.

"Op dit moment zou ik als zzp'er niks anders doen", zegt Niels van der Neut, universitair docent arbeidsrecht van de Universiteit van Amsterdam. "Wacht rustig af wat er met de wet gebeurt. Twijfel je als zzp'er of opdrachtgever? Sla de Deliveroo-criteria erop na. Daarop kan je terugvallen, ook na de wetsinvoering."

Gaat dit nu echt meer duidelijkheid geven?

Van der Neut twijfelt of de nieuwe wet, die nog besproken moet worden in de Tweede en Eerste Kamer, voor meer duidelijkheid zorgt.

"De minister zegt: de nieuwe wet is een veilige haven. Dat klopt maar deels: het is een haven waar je elke dag opnieuw doorheen moet varen. Als er iets verandert in de situatie, dan voldoe je dus direct niet meer aan de vereiste voorwaarden. Het zou simpeler zijn als de toets geldig is voor een bepaalde periode."

De gedachte dat de twee toetsen een veilige haven bieden, is relatief, vindt ook belastingadviseur Emmerig. Ook vindt hij de eis van drie opdrachtgevers in twee jaar niet zo duidelijk. "Het gaat hier namelijk om drie "volwaardige" opdrachtgevers. Wat is een volwaardige opdrachtgever? Zo'n woordje zorgt al direct voor vraagtekens en gedoe."

Zzp'ers moeten verplicht geld opzijleggen. Waarom?

De wet wil ook regelen dat zzp'ers verplicht een buffer opbouwen voor bijvoorbeeld pensioen of arbeidsongeschiktheid.

Over de hoogte van dit bedrag wil de minister nog praten met zzp'ers. "Dat bedrag opzijzetten laat zien dat je een serieuze ondernemer bent", zegt Erik Ziengs (ONL). "Maar of dat met een verzekering, beleggingen of vastgoed gebeurt, is aan de zzp'er." De minister houdt die optie ook nog open.

De vraag is of de verplichte buffer niet botst met een andere wet: de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor ondernemers, die per 2030 moet ingaan. Als het aan ONL ligt komt er een zogeheten 'opt-out'. Wie straks aantoonbaar voldoende geld opzijlegt, zou dan niet ook nog een AOV te hoeven nemen.

Most of the time when you see a repair video of a Game Boy it’ll be demonstrated with a cartridge inserted and booting up into the game, but does this …read more

In een buitenwijk van de Amerikaanse stad Detroit heeft afgelopen maandag een driejarig jongetje in een kinderopvang een geladen pistool getrokken en doorgegeven aan andere kinderen. Door snel ingrijpen van medewerkers van de opvang werd voorkomen dat de kinderen konden afvuren, al was de schrik onder het personeel groot.

De peuter haalde het vuurwapen, dat op naam staat van zijn moeder, op een zeker moment uit een rugzak. Het is onduidelijk hoe hij het thuis in handen wist te krijgen. De politie werd direct na de ontdekking ervan gealarmeerd en nam het vuurwapen in beslag.

'Gelukkig geen doden'

Een betrokken politiechef zegt geschokt te zijn door het incident, dat op videocamera's werd vastgelegd. "Ik kon moeilijk aanzien hoe de peuter het vuurwapen pakte, ook al wist ik wat de afloop was." Ook prees hij het snelle en verantwoordelijke optreden van het opvangpersoneel. "Ik heb gezien wat zij hebben gedaan om de kinderen daar veilig te houden."

De officier van justitie spreekt op haar beurt van een "zeer verontrustend incident". "Maar we zijn dankbaar dat er geen doden zijn gevallen."

Hoewel alles met een sisser afliep, krijgt het incident voor de ouders vermoedelijk nog een staartje. De 28-jarige moeder wordt verdacht van het onveilig bewaren van een vuurwapen en riskeert een gevangenisstraf van drie maanden. De vader (27), werkzaam als agent in Detroit, wordt aangeklaagd voor verwaarlozing van het kind en kan een jaar celstraf krijgen.

Ouders ontkennen alles

De ouders werden gisteren in de rechtbank voorgeleid. Zij ontkenden de beschuldigingen. De politie van Detroit heeft, zolang het onderzoek naar het incident loopt, de vader van het kind op non-actief gesteld. Ook heeft hij geen toegang meer tot zijn dienstwapen.

Het kinderdagverblijf heeft ondertussen extra veiligheidsmaatregelen getroffen: alle rugzakken die voortaan door kinderen of ouders worden meegenomen, worden gecontroleerd.

In een Amerikaanse rechtszaak waarin een AI-avatar van het doodgeschoten slachtoffer een verklaring aflegde, moet de straf voor de dader opnieuw worden bepaald. Het hof van beroep in Arizona bestempelt de AI-video als onbetrouwbaar en oordeelt dat de rechter die ten onrechte heeft meegewogen bij de strafbepaling.

De zaak draait om een verkeersruzie uit november 2021, waarbij de 37-jarige Christopher Pelkey werd doodgeschoten bij een stoplicht in een voorstad van Phoenix. Na een woordenwisseling stapte hij uit zijn pick-uptruck en liep naar de auto van een andere man. Die man, Gabriel Horcasistas, schoot de ongewapende Pelkey vervolgens dood.

Horcasistas werd vorig jaar veroordeeld tot 10,5 jaar cel voor doodslag. Het hof van beroep van Arizona besluit nu dat de zaak opnieuw moet worden behandeld. De schuld van Horcasistas staat niet ter discussie.

AI-video in zaak

Tijdens de zitting over de strafmaat in mei vorig jaar vertoonde de verdediging een video van een met AI gemaakte versie van Pelkey. Voor zover bekend was het de eerste keer dat zo'n AI-avatar in een Amerikaanse rechtbank een slachtofferverklaring aflegde.

De zus van Pelkey, Stacey Wales, kwam met het idee. Familieleden en vrienden schreven tijdens de rechtszaak tientallen brieven aan de rechtbank met informatie over het slachtoffer, maar volgens Wales bleef Pelkey's eigen stem ontbreken. Ze schreef een script en liet haar man een AI-versie van haar broer maken, die in de rechtszaal werd getoond. In Arizona is dat toegestaan.

De video waarin de AI-versie van Pelkey spreekt:

In de video richtte de AI-versie zich tot de dader. "Het is zonde dat we elkaar op die dag in 2021 onder die omstandigheden hebben ontmoet", zei de avatar. "In een ander leven zouden we waarschijnlijk vrienden zijn geweest." Het karakter zei vergevingsgezind te zijn. "Dat ben ik altijd geweest en zal ik ook altijd zijn." Om een specifieke straf vroeg de AI-versie van Pelkey niet.

De rechter was onder de indruk wat hij zag. Hij zei de AI-video "geweldig" te vinden en noemde de vergevingsgezindheid passend bij het beeld dat hij van Pelkey had gekregen.

Geen eerlijk proces

De toenmalige advocaat van Horcasitas kondigde na de strafoplegging al hoger beroep aan, omdat de rechter volgens hem te veel op de video had geleund. Ook zijn nieuwe advocaat voerde aan dat daardoor het recht op een eerlijk proces was geschonden. De aanklagers en de advocaten van de familie vonden de video juist een "accurate weergave" van Pelkey's karakter.

Het hof van Arizona oordeelt nu dat de video de gedachten die zijn zus hem toeschreef, presenteerde alsof ze van Pelkey zelf afkomstig waren. Hoe zwaar de video meewoog in de straf is onduidelijk, maar volgens het hof maakte de video de procedure waarin de straf werd bepaald fundamenteel oneerlijk.

Nabestaanden teleurgesteld

Pelkeys zus Wales zegt teleurgesteld te zijn. "Het voelt oneerlijk, want er zit een veroordeeld moordenaar in de gevangenis wiens rechten aan alle kanten worden beschermd. Waar zijn de rechten van het slachtoffer?"

Een advocaat heeft de familie gewaarschuwd dat opnieuw gebruikmaken van AI tot een nieuw hoger beroep kan leiden. Wales sluit dat gebruik overigens niet uit. "We zullen zijn stem blijven laten horen, op welke manier de rechtbank ook toestaat."

Wanneer de nieuwe strafzitting plaatsvindt, is nog niet bekend.

Tijdens een vertoning van de documentaire NAZA is gistermiddag in Delft onrust ontstaan. Tijdens de film over het grote aantal burgerdoden in Gaza liep een vrouw naar voren en nam het woord. Ze vertelde dat ze de aanslagen op 7 oktober heeft overleefd.

"Ik ben uit Israël gekomen om de waarheid te vertellen", begon ze haar verhaal. Ze vertelde dat haar 17-jarige zoon en haar man bij de aanvallen op die dag waren omgekomen.

In een video die de vrouw zelf op Instagram plaatste, is te horen hoe mensen vanuit de zaal tegen haar roepen dat het ze niks kan schelen, ze zich moest schamen en dat ze weg moet gaan. Uiteindelijk gingen de lichten in de zaal aan.

Israëlische militairen

In de Israëlische film NAZA vertellen 24 Israëlische militairen op welke manier het leger aanvallen uitvoert in Gaza, ook op burgers. De documentaire leidt in Israël en daarbuiten tot ophef. Sinds gisteren draait de film in Nederland.

De vrouw die de vertoning verstoorde is de Frans-Israëlische Sabine Taasa. Zij zou deel uitmaken van de Israëlische groep Ad Kan, die naar eigen zeggen tegen anti-Israëlische organisaties strijdt. De groep bestaat uit officieren van het Israëlische leger en voormalige inlichtingenofficieren, schrijft de organisatie. Ze zeggen dat ze onder meer met undercoveragenten werken die "anti-Israëlische organisaties infiltreren".

Het hoofd van Ad Kan reisde ook mee naar Nederland, schrijft de Israëlische nieuwssite Ynet. Avichai Shorshan probeerde in Delft beelden van de Hamas-aanval van 7 oktober op het bioscoopscherm te projecteren met behulp van een draagbare projector. Volgens de organisatie werd hij door verschillende bezoekers belemmerd om de beelden verder te vertonen.

(Telecompaper) Samsung Electronics has raised prices for its Galaxy S26 series, in a move thought to respond to rising costs for memory and other components...

De nieuwste lichting astronauten is in een Amerikaanse recordtijd aangekomen bij het internationale ruimtestation ISS. De reis duurde slechts acht uur, veel korter dan het oude Amerikaanse record van 12,5 uur, dat in november 2024 werd gevestigd.

De reis duurde nog altijd flink langer dan het absolute record, dat op naam van de Russische Soyoez staat: bij een experimentele vlucht in 2020 werd de reis in 3 uur en 3 minuten afgelegd.

De reisduur naar het ISS, dat op zo'n 400 kilometer boven het aardoppervlak vliegt, is vooral afhankelijk van het aantal rondjes dat een ruimtecapsule rond de aarde moet vliegen voordat er kan worden aangemeerd bij het ruimtestation. Ieder rondje brengt de capsule wat dichter bij het station, maar als er voor een snellere route wordt gekozen, is de kans dat fouten juist meer vertraging opleveren ook groter.

Uitgesteld

Deze vlucht werd gemaakt met de Dragon-capsule van Elon Musks SpaceX. De vier astronauten aan boord (twee Amerikanen, een Canadees en een Rus) gaan vier collega's aflossen bij het ISS. Het is de bedoeling dat zij voor een half jaar aan boord blijven. De lancering was drie weken uitgesteld vanwege een lek in de brandstofvoorziening.

De Canadees Joshua Kutryk zal als alles goed gaat in de ruimte vader worden: zijn vrouw is in november uitgerekend. Dat zal de vierde keer worden dat een astronaut tijdens een ruimtevlucht een kind krijgt: twee Amerikanen en een Oostenrijker gingen hem voor.

Omdat dit de dertiende vlucht naar het ISS was van de Dragon-capsule, verwijst het embleem voor deze missie naar de Apollo 13-vlucht: waar voor die maanmissie gouden paarden centraal stonden, is nu voor een gouden geluksdraak gekozen.

Deze Apollovlucht uit 1970 geldt als een briljante mislukking: door een defect aan boord moest een reis naar de maan worden afgebroken, maar NASA slaagde er wel in om de driekoppige bemanning veilig naar huis te halen.

Door de opgelopen brandstofprijzen is de inflatie de afgelopen maand weer iets hoger uitgevallen, namelijk 3,4 procent. Dat blijkt uit de eerste CBS-raming over september. In augustus ging het nog om een stijging van 3,3 procent ten opzichte van een jaar eerder.

Naast motorbrandstoffen is volgens hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen steeds meer te zien dat ook andere energie zoals elektriciteit duurder wordt. "In de eerste helft van het jaar was het telkens goedkoper dan een jaar eerder. Nu is dat niet meer zo."

Boodschappen zijn voor de tweede maand op rij iets goedkoper geworden, maar als de energieprijzen hoog blijven is het volgens Van Mulligen de vraag hoelang dat zal duren. Op wat langere termijn leiden hogere energieprijzen ook weer tot hogere prijzen in de winkel, omdat productiekosten oplopen.

"Hoelang dat duurt is altijd een beetje afwachten", zegt Van Mulligen. "Doorgaans duurt het ongeveer een half jaar. Het kan iets korter of langer zijn." Extreme effecten zoals in 2022 verwacht Van Mulligen niet. "De inflatie ligt nu een stuk lager."

Voor heel Europa is de inflatie de afgelopen maand ook opgelopen, naar 3,8 procent. Dat is het hoogste percentage sinds 2023, blijkt uit cijfers van Eurostat. Voor de oorlog in Iran begon, lag het Europese inflatiecijfer nog net onder de 2 procent.

Unless it’s automated or using some other form of high-tech trickery, a vegetable garden isn’t exactly the sort of thing you’d expect to see on Hackaday. Be that as it …read more

Goedemorgen! Na jarenlang onderzoek wordt vandaag het onderzoek naar het koloniale verleden van het Koninklijk Huis gepresenteerd en in Utrecht worden de belangrijkste Nederlandse filmprijzen uitgereikt.

Eerst het weer: in de ochtend zon, 's middags wat meer wolken maar het blijft wel droog bij 20 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Zuid-Korea heeft Oekraïne gewaarschuwd om snel met excuses te komen. Het land maakte onlangs bekend dat het twee Noord-Koreaanse krijgsgevangen naar Zuid-Korea had gestuurd. Volgens de president van Zuid-Korea was afgesproken dat die uitlevering geheim bleef. Zuid-Korea probeert de banden te verbeteren met Noord-Korea, daarom ligt een dergelijke uitlevering van krijgsgevangen gevoelig.

"Dit raakt de eer van de Koreaanse bevolking en hun land", zei Lee Jae Myung vannacht, "dus we kunnen dit niet laten passeren". Als Oekraïne geen excuses maakt, volgen er volgens de president van Zuid-Korea maatregelen. Maar wat die dan zijn is niet duidelijk.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit:

Het gaat goed met Nederlandse musea, dat blijkt uit onderzoek van brancheorganisatie Museumvereniging. Nederlandse musea trokken vorig jaar 31,6 miljoen bezoekers, meldt brancheorganisatie Museumvereniging. Het aantal bezoeken steeg ten opzichte van een jaar eerder met 2,5 procent. Het brengt de sector weer dichter naar het niveau van voor de coronapandemie.

Fijne dag!

Duizenden mensen stonden voor de etalages van radiowinkels of keken in een café, en de koninklijke familie keek op paleis Soestdijk: de eerste tv-uitzending in Nederland is vandaag 75 jaar geleden.

Er waren in 1951 nog maar zo'n 500 tv-toestellen in het land en de invloed die het medium zou hebben was nog niet in te schatten. De radio, daar gebeurde het.

Anderhalf uur duurde die eerste uitzending. Alles was live vanuit de studio in Bussum, want er was nog geen opnameapparatuur. De gasten zaten in de studio en werden aangekondigd door omroepster Jeanne Roos. De acteurs van het toneelstuk De Toverspiegel dat die avond werd uitgezonden, traden live op voor de camera.

Bekijk hier een terugblik die we eerder maakten:

De eerste tv-toestellen kostten 785 gulden, wat een derde van een gemiddeld jaarinkomen was. De ontvangst was nog niet overal even goed. Daardoor liet de groei van het medium een paar jaar op zich wachten.

De politiek was terughoudend geweest met de introductie van de televisie. Het kabinet-Drees was bezig met de wederopbouw van Nederland en hield de lonen laag. De premier vond dat er huizen moesten komen en geen luxeartikelen. Tv-toestellen waren duur en hij was bang dat tv de mensen zou afleiden van het werk en zou leiden tot een "verdorven jeugd".

Ook de radio-omroepbazen verzetten zich aanvankelijk, zoals pater Kors, voorzitter van de NTS en de KRO. Toen hij het medium tv lanceerde, liet hij meteen merken dat hij er eigenlijk een tegenstander van was. In die eerste uitzending waarschuwde hij voor de mogelijk verderfelijke invloed die televisie kon hebben. Hij beschouwde het als amusement en zag dat als "een aantasting van de goede zeden en oppervlakkigheid".

Dreigement

Philips had de opmars in de VS aanschouwd en was vastbesloten een grote producent te worden. President-directeur Otten dreigde dat Philips te gronde zou gaan als Nederland geen televisie zou krijgen en dat Philips het wel zelf zou opzetten. Pas toen ging de regering overstag.

Staatssecretaris Cals van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen zei in zijn openingswoord van de eerste uitzending dat het nog te bezien was of "deze verworvenheid" wel een goed idee was. Er werd dan ook besloten tot een experiment van twee jaar.

Zo kwam het dat Nederland jaren achterliep op het Verenigd Koninkrijk, waar de BBC Television Service al sinds 1936 uitzond, en de Verenigde Staten, waar na de Tweede Wereldoorlog een explosieve groei te zien was. Denemarken begon een dag eerder met uitzenden dan Nederland, West-Duitsland was een jaar later.

In 1958 waren er zo'n 250.000 toestellen in Nederland. In de jaren 60 kwam de grote doorbraak en in 1962 werd de zendtijd uitgebreid naar 30 uur per week. In 1964 kwam Nederland 2 erbij en in 1988 het derde net.

Radio met beeld

Mediahistoricus Huub Wijfjes zegt dat tv in het begin niets anders was dan een kopie van bestaande vormen. "Toneel, film, radio, poppenspel. Het kon ook alleen maar live of op film en daarbij duurde de montage lang."

Maar de invloed was groot. Tv is vanaf het begin bepalend geweest voor trends, zegt Wijfjes. "Mode, auto's, de inrichting van je huis, vakanties, het is een voortdurende wisselwerking tussen creëren en weerspiegelen. Tv probeert altijd om voorop te lopen. Dat is een constante factor."

"Tv nam een dominante positie in en had zijn hoogtepunt in de jaren 60, 70 en 80. Het medium verdrong de radio", aldus Wijfjes. "Nieuwe vormen, met ongehoorde kijkcijfers van 7 à 8 miljoen. Programma's hadden een veel grotere impact dan nu, omdat iedereen hetzelfde zag."

"En het is nog steeds het dominante medium in onze samenleving", zegt hij. "De kracht van beeld is onnavolgbaar."

75 jaar televisie in Nederland herdacht:

Vanavond staat Cornald Maas met drie tv-makers stil bij het jubileum in het programma 75 Jaar TV. Hij haalt herinneringen op met Soundmixshow-presentator Henny Huisman, journalist Cees Grimbergen (Rondom 10) en actrice Jetty Mathurin, die onder meer in Vrouwenvleugel speelde. Ze zijn - niet toevallig - alle drie 75.

Het programma is te zien bij AVROTROS om 23.10 uur op NPO 1.

Mediamuseum Beeld en Geluid in Hilversum heeft 75 tv's opgesteld, uit elk jaar één, waarop te zien is hoe televisie zich heeft ontwikkeld. De iconische archiefbeelden vormen een gezamenlijke herinnering. Zelf grasduinen in 75 jaar televisie kan via de Schatkamer van Beeld en Geluid.

De Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung heeft de Oekraïense regering gewaarschuwd om snel met excuses te komen voor het voorval met de twee Noord-Koreaanse krijgsgevangenen, die vorige week door Oekraïne werden uitgeleverd aan Zuid-Korea.

De Oekraïense president Zelensky maakte die uitlevering openbaar, tot woede van de Zuid-Koreanen: die beweren dat er een afspraak tot geheimhouding bestond tussen de twee landen. Zuid-Korea probeert de dialoog te hervatten met de noorderburen, dus de uitlevering van krijgsgevangenen ligt gevoelig.

Erkenning

Mocht Oekraïne volhouden in zijn recht te staan, dan volgen er 'maatregelen', zo meldt Lee in een post op X. Wat die zouden inhouden, zegt hij er niet bij. Hij eist naast excuses van zijn Oekraïense ambtsgenoot ook de erkenning dat er wel degelijk een afspraak bestond om uitleveringen zoals deze geheim te houden.

"Dit raakt de eer van de Koreaanse bevolking en hun land", aldus Lee, "dus we kunnen dit niet laten passeren."

Brug Kyiv geraakt

Afgelopen nacht zijn er ook weer doelwitten bestookt in de Oekraïense hoofdstad Kyiv, zo meldt burgemeester Klytsjko in een post op Telegram. Daarbij werd onder meer de zuidelijke brug over de rivier Dnjepr geraakt, die eerder deze week al werd bestookt door drones. Hoe groot de schade is, is niet bekend.

Het Algerijnse parlement heeft besloten om de doodstraf in te voeren voor mensen die moedwillig bosbranden veroorzaken. Dat besluit volgt op een reeks van ernstige bosbranden in het Noord-Afrikaanse land, waarbij de afgelopen maanden ten minste 12 doden vielen.

"De doodstraf is een passende juridische maatregel om zulke misdaden aan te pakken", zo zei minister Boudjemaa tegen journalisten nadat het wetsvoorstel was aangenomen. Volgens hem hebben de bosbranden "het niveau van georganiseerde misdaad bereikt" en zitten daar "buitenlandse partijen achter". De minister lichtte echter niet toe welke partijen dat dan zouden zijn.

200 doden

Algerije zuchtte de afgelopen zomer onder een intense hittegolf, waarbij er in het noordoosten van het land meer dan honderd branden uitbraken. Officiëel vielen er 12 doden, maar een telling van het onafhankelijke nieuwsmedium Twala op basis van verklaringen van nabestaanden van slachtoffers komt uit op zo'n 200 doden dit jaar.

Algerije voert sinds 1993 de doodstraf niet meer uit, maar die straf staat nog steeds wel in het wetboek van strafrecht. De afgelopen decennia werd dat vonnis alleen uitgevaardigd in terrorisme-zaken, waarbij de executie vervolgens dus niet plaatsvond.

'Achteruitgang'

Afgelopen zomer gaf president Tebboune aan het ministerie van Justitie de opdracht om de lijst met misdaden te updaten, waarvoor de doodstraf een passende straf zou zijn. Het doelbewust veroorzaken van een bosbrand is daar één van, een andere is het ontvoeren van kinderen waarbij marteling of seksueel misbruik in het spel zou zijn. Ook dit voorstel werd vandaag aangenomen door het parlement.

Mensenrechtenorganisatie Amnesty International zei vorige maand al dat het grootste land van Afrika de verkeerde kant op gaat met het uitbreiden van de doodstraf. De organisatie noemt het een "achteruitgang" en zegt dat de regering "zich moet richten op het beschermen van levens en het versterken van preventie en noodhulp", in het geval van bosbranden.

[Applied Science] has a new demo of an old 1970s patent for a portable generator that is both interesting and terrifying. The generator uses sodium and water, which, if you …read more

De medewerker van hulporganisatie Artsen zonder Grenzen die besmet is geraakt met ebola, is aangekomen in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).

De patiënt werd met een Frans privévliegtuig vanuit Congo naar Nederland gerepatrieerd en kwam rond 19.45 uur aan op Schiphol, en werd daarna naar Leiden gebracht. Dat gebeurde onder begeleiding van de Koninklijke Marechaussee, zo meldt Omroep West.

Dat ging met strenge veiligheidsmaatregelen:

De medewerker, van wie de identiteit niet bekend wordt gemaakt, raakte besmet tijdens een uitzending in de Democratische Republiek Congo. In het LUMC wordt de patiënt 'in strikte isolatie opgenomen', meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

'Geen gevaar'

Het LUMC is volgens minister Sophie Hermans (Volksgezondheid) voorbereid op de opvang, screening en verzorging van ebolapatiënten. Volgens het LUMC lopen zowel patiënten als bezoekers geen risico op besmetting.

Bezoek is gewoon mogelijk in het ziekenhuis. Ook Artsen zonder Grenzen meldt dat de komst van een ebolapatiënt geen gevaar vormt voor mensen in Nederland.

[Michael H Thiesen] had a couple of Elgato Key Lights in his home streaming setup. The only problem was that they would stop responding regularly, requiring a power cycle to …read more

Het Amerikaanse farmaciebedrijf Eli Lilly kan voor 3 miljard dollar een medicijnfabriek gaan bouwen in Katwijk. De gemeenteraad heeft ingestemd met de vergunningaanvraag.

Eli Lilly, een van de grootste farmaceuten ter wereld, wil vlak bij het Valkenburgse Meer in Katwijk diabetes- en afslankpillen gaan produceren. In de fabriek komen zo'n 500 mensen te werken, meldt Omroep West.

Eerder op donderdagavond werd al bekend dat er in Katwijk geen referendum gaat komen over de komst van Eli Lilly. Honderden inwoners hadden daarvoor een verzoek ingediend. Op die manier zouden burgers advies kunnen geven over het al dan niet verlenen van een bouwvergunning. De gemeenteraad wees dat verzoek af.

Een ruime meerderheid van de lokale politiek (28-4) stemde daarna in met de aanvraag voor een bouwvergunning. Dat betekent dat Eli Lilly kan gaan bouwen.

De Amerikanen hebben wel nog vergunningen nodig om straks te kunnen produceren en om afvalwater te mogen lozen. Omdat er de komende jaren geen ruimte op het volle stroomnet is, gebruikt het bedrijf voorlopig gasturbines om eigen elektriciteit op te wekken.

Elf maanden geleden presenteerde het beursgenoteerde Amerikaanse bedrijf zijn plannen om een grote productielocatie te bouwen in Katwijk. Lilly's topman David Ricks zei dat onder meer de nabijheid van diverse vliegvelden en het Leiden Bio Science Park meespeelden in de keuze voor Katwijk.

Zorgen in samenleving

Lokale politieke partijen worstelden wel met de gevoelens in de samenleving. Heel wat Katwijkers hebben zorgen over de komst van zo'n omvangrijke pillenfabriek in hun omgeving.

Zo wijzen ze op het hoge water- en energieverbruik en de veiligheid, maar ook op de impact op het uitzicht en de recreatie op het Valkenburgse Meer. Een groot deel van de raad vindt de economische voordelen echter zwaarder wegen dan die nadelen.

[The Mike Stuff] has an interesting proposition. He asserts that ancient people like the Greeks could have built a form of radio that was purely mechanical. We aren’t sure we …read more

De terdoodveroordeelde Christa Pike verkeert in kritieke toestand en krijgt "levensreddende medische zorg", heeft een van haar advocaten, Randy Spivey, bekendgemaakt. De 50-jarige Amerikaanse vrouw zou gisteren in de staat Tennessee geëxecuteerd worden, maar dat mislukte dramatisch. Spivey omschrijft de executie als "marteling".

Pikes advocaat zegt dat hij nog geen duidelijk beeld heeft over haar huidige gezondheidstoestand en prognose. Ze wordt in het ziekenhuis in Nashville behandeld.

Pike werd in 1995 als 18-jarige veroordeeld voor de moord op de 19-jarige Colleen Slemmer. Ze zou de eerste vrouw in 200 jaar zijn die in Tennessee ter dood wordt gebracht. Het vonnis was omstreden vanwege de jonge leeftijd van Pike, haar psychische aandoening en haar verleden als slachtoffer van seksueel misbruik.

Pikes executie werd een uur voor uitvoering nog tegengehouden omdat de rechter verder onderzoek wilde naar de geestesgesteldheid van de vrouw toen ze als tiener de moord had gepleegd. De executie kon met vertraging toch doorgaan omdat het Hooggerechtshof geen bezwaar zag.

Journalisten die aanwezig waren bij de executie, vertellen wat ze zagen:

De vrouw kreeg twee injecties toegediend maar overleefde die. Volgens journalisten die getuige waren bij haar executie, snurkte Pike een uur na de eerste injectie nog.

Ook klaagde Pike over een vreemd gevoel in haar arm. Volgens een van de journalisten zei ze dat ze het gevoel had dat haar arm op het punt stond om open te barsten.

Zeven naalden

Steve Ferrell, Pikes andere advocaat, zegt dat zijn cliënt vreesde voor complicaties bij haar executie vanwege een bloedafwijking waar ze al haar hele leven aan lijdt. Daardoor is het volgens de advocaat lastig om naalden in haar aderen in te brengen.

"Ze heeft ons altijd verteld dat ze moeite had met bloedafname", aldus Ferrell. Advocaat Spivey zegt dat hij minstens zeven naalden had geteld die alleen al voor haar linkerarm werden gebruikt.

Pike zou tijdens de executie instructies hebben gegeven waar de infusen op haar lichaam konden worden aangebracht. "Ze bleef maar zeggen: probeer alsjeblieft hoger op mijn schouder", aldus Spivey.

Onderzoek

Gouverneur Lee noemde het voorval "zeer verontrustend". Hij wees maandag een gratieverzoek af om haar doodstraf om te zetten naar een levenslange celstraf.

Lee heeft opdracht gegeven om een onderzoek in te stellen naar wat er misging. Verdere executies in Tennessee zijn voorlopig opgeschort.