Aggregator

Of een Uber-chauffeur een ondernemer is of een werknemer ligt aan de individuele omstandigheden van die chauffeur. Dat heeft het gerechtshof Amsterdam besloten in een langlopende zaak. Het gerechtshof zegt niet voor hele groepen chauffeurs te kunnen vaststellen dat ze eigenlijk werknemer zijn.

Met deze uitspraak verliest vakbond FNV de rechtszaak die de bond in 2020 aanspande tegen Uber. Volgens de bond zijn Uber-chauffeurs werknemers en zou Uber ze moeten betalen volgens de taxi-cao.

Het gerechtshof gaat niet mee in die redenering. Zes chauffeurs deden met Uber mee in deze zaak en het hof zegt dat zij alle zes zelfstandig ondernemer zijn, onder meer vanwege de investeringen die ze zelf deden in hun auto. Ook kiezen ze zelf wanneer ze werken en of ze een rit wel of niet accepteren.

"Deze uitspraak is een geweldige overwinning voor chauffeurs en de bevestiging dat zij ondernemer zijn", zegt Maurits Schönfeld, directeur Noord-Europa bij Uber. "Het Gerechtshof is glashelder: je mag niet alle chauffeurs over een kam scheren, zoals de FNV probeerde."

FNV teleurgesteld

De vakbond is teleurgesteld over de uitspraak: "Het hof sluit zeker niet uit dat er wel sprake kan zijn van werknemerschap, maar stelt dat dit individueel moet worden vastgesteld."

In 2021 stelde de rechtbank de FNV nog in het gelijk, maar daar ging Uber tegen in beroep. Die hogere rechter is het nu dus met Uber eens.

De FNV bekijkt nog of ze door willen met deze rechtszaak. Die kan nog naar de Hoge Raad, de allerhoogste rechter in Nederland. Ook bekijkt de FNV nog of het mogelijk is om individuele chauffeurs rechtszaken te laten beginnen.

Het gaat wat beter met de financiën van gemeenten. Nog altijd verwacht bijna driekwart de komende jaren in de rode cijfers te belanden, maar het totale bedrag van het tekort daalt. Dat blijkt uit een berekening van accountantsbureau BDO, dat elk jaar de meerjarenbegrotingen van alle gemeenten in Nederland tegen het licht houdt.

Vorig jaar waarschuwde BDO nog dat ongeveer 75 procent van de gemeenten de komende drie jaar samen 5,2 miljard euro te kort zouden komen. Nu mist de komende drie jaar in bijna 70 procent van de gemeenten in totaal 3,4 miljard euro om de begroting sluitend te krijgen.

Gemeenten sturen volgens BDO hun financiën beter bij. Toch wil de accountantsorganisatie nog altijd niet van goed nieuws spreken: "Maar 30 procent van de gemeenten heeft een positieve meerjarenbegroting. Er is echt nog veel werk aan de winkel", benadrukt Marc Steehouwer van BDO.

Rapportcijfers

Van de grote gemeenten staan Groningen, Leiden en Leeuwarden er het minst goed voor. Dordrecht, Tilburg en Den Bosch krijgen van BDO juist de beste rapportcijfers voor hun financiën. Van de kleine gemeenten doet Staphorst het het best en Urk heeft de cijfers het slechtst op orde.

Financieel gezondste gemeenten:

Groot (+100.000 inwoners):

Middelgroot (50.000-100.000 inwoners):

Middelklein (25.000-50.000 inwoners):

Klein (-25.000 inwoners):

Gemeenten moeten hun begroting jaarlijks sluitend krijgen met een bijdrage van het Rijk en de inkomsten uit lokale belastingen. Bij een tekort kunnen colleges weinig anders doen dan bezuinigen of de belastingen voor hun inwoners verhogen.

Veel spaargeld

Ondertussen staat er bij gemeenten steeds meer geld op de plank. De gezamenlijke reserves zijn inmiddels opgelopen naar 43 miljard euro. Dat is ongeveer 2 miljard euro meer dan bij de vorige berekening van BDO.

Het wordt steeds aantrekkelijker om met geld uit die enorme pot op de bankrekening het jaarlijkse gat in de begroting te dichten. "Die buffer mag een gemeente maar deels inzetten. Het geld is gereserveerd voor toekomstige projecten, zoals de aanleg van een randweg of een fietspad", legt Steehouwer van BDO uit.

Het inzetten van het deel van de buffer dat wel gebruikt mag worden om de begroting te dichten, noemt hij schijncomfort: "Het lijkt op het inzetten van spaargeld om boodschappen van te kopen. Voor gemeenten moet het geld dat binnenloopt, gelijklopen met de structurele uitgaven. Interen op je spaarvermogen is volgens ons niet de juiste weg."

Financieel minst gezonde gemeenten:

Groot (+100.000 inwoners):

Middelgroot (50.000-100.000 inwoners):

Middelklein (25.000-50.000 inwoners):

Klein (-25.000 inwoners):

De rapportcijfers worden volgens de BDO-accountants mooier gemaakt door veel eenmalige meevallers. Bijvoorbeeld door winst uit het verkopen van grond voor woonwijken of bedrijventerreinen. Ook hebben verschillende gemeenten veel verdiend aan de verkoop van een belang in energiebedrijf Eneco.

Steehouwer wijst naar Dordrecht als best scorende grote gemeente en Groningen als slechtste: "Dordrecht heeft veel aandelen Eneco verkocht, terwijl Groningen die aandelen niet had. Daarbij heeft Groningen ook veel geïnvesteerd. Dat hakt er dan vrij stevig in."

Onverwachte kosten

Daarbij strooit de kwaliteit van de begrotingen ook zand in de ogen. De ene gemeente die duidelijk aangeeft welke kosten er nog aankomen, kan er cijfermatig slechter voorstaan dan gemeenten die dit nauwelijks in kaart brengen. Het kan dan gaan om gemeentelijk vastgoed, zoals sportparken, zwembaden of scholen.

Hoewel die eigendom zijn van de gemeente, heeft niet elke gemeente die gebouwen op de balans staan. Bij onverwachte kosten en groot onderhoud, zoals het isoleren van schoolgebouwen, blijkt er dan geen geld voor gereserveerd.

Ook is niet voor elke gemeente duidelijk waar het extra geld vandaan moet komen. Steehouwer: "We zien vaak dat een gemeente dan opschrijft: 'we denken daar te kunnen bezuinigen', maar hoe dat precies gebeurt, is niet duidelijk."

Eerst keuzes, dan het geld

BDO verwacht dat pas volgend jaar duidelijk wordt wat gemeenten echt van plan zijn. Met de gemeenteraadsverkiezingen op komst willen veel colleges van B&W nog geen harde keuzes maken. Veel knopen worden pas na de verkiezingen door het nieuwe bestuur doorgehakt.

De accountants vinden dat gemeenten bij hun begroting meer moeten kijken naar wat ze moeten doen en wat dat kost, in plaats van te rekenen wat er kan met de hoeveelheid geld. En als ze die keuzes maken, moeten de plannen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.

Daarnaast moeten provincies scherper blijven kijken naar de kwaliteit van de gemeentebegrotingen, bijvoorbeeld of gemeenten al hun vastgoed wel goed in de boeken hebben staan.

De bewoners van een huis in Amsterdam Osdorp werden vannacht wakker van een harde explosie en daarna schoten. Toen bleek dat hun voordeur in brand stond, zijn ze het dak op gevlucht. Ook een auto stond in brand.

Toegesnelde brandweermensen konden de vlammen blussen en de bewoners van het dak halen. Niemand raakte gewond.

Volgens de politie, die iets na 04.00 uur werd gealarmeerd, is bij het huis minstens één explosief afgegaan. De recherche onderzoekt de zaak.

Andere explosies

Een jaar geleden, op 24 januari, was hetzelfde huis ook al doelwit van een explosie. De politie weet nog niets over een verband, maar neemt het wel mee in het onderzoek. Er is nog niemand aangehouden.

De politie onderzoekt ook of er een verband is met andere explosies in de hoofdstad vannacht, schrijft AT5. Verderop in Osdorp was brand bij een huis; vermoedelijk ging daar een explosie aan vooraf. Verderop, in het stadsdeel Nieuw-West, was een bedrijfspand doelwit en in Amsterdam Zuid-Oost ontplofte iets in een portiek van een flatgebouw.

In Oman zijn drie Franse toeristen omgekomen toen de boot waarin zij zaten kapseisde. Twee andere opvarenden raakten lichtgewond.

De boot was volgens de Omaanse politie met 25 Franse toeristen, een gids en de kapitein onderweg toen het pleziertochtje door nog onduidelijke oorzaak misging. Het scheepsongeluk gebeurde op zo'n 5 kilometer voor de kust van de hoofdstad Muscat.

Details over de identiteit van de slachtoffers zijn er nog niet. Jaarlijks komen miljoenen toeristen naar het land op de uiterst oostelijke punt van het Arabisch schiereiland. Vooral het natuurschoon is er populair, voor bijvoorbeeld woestijnsafari's of duiktochtjes.

Russische aanvallen hebben schade aangericht in plaatsen als Charkiv en Odesa en tientallen inwoners verwond. In Charkiv, de grootste stad in het oosten van het land, zit 80 procent van de inwoners nu zonder stroom.

De burgemeester van de stad sprak van een zware avond: "De nooddiensten proberen alles snel te repareren, omdat de buitentemperatuur zo koud is."

Volgens het Oekraïense leger ging het om aanvallen waarbij raketten werden gecombineerd met drones. Van de vijandelijke drones zouden er 135 op tijd zijn uitgeschakeld.

Cynisch Rusland

Met de aanvallen op de infrastructuur probeert Rusland het moreel in het land te breken. Door het uitvallen van de stroom kunnen mensen zich in de winterkou moeilijker warm houden.

In zijn dagelijkse videoboodschap zei president Zelensky dat zijn land klaar is om met onderhandelingen een einde te maken aan de strijd. "Rusland is de enige oorzaak dat deze oorlog voortduurt. We hebben diplomatieke resultaten nodig, anders zou je kunnen denken dat Rusland het onderhandelingsproces cynisch misbruikt om nieuwe sancties tegen hen uit te stellen."

Zelensky zei zondag al dat een Amerikaans-Oekraïens akkoord over veiligheidsgaranties voor zijn land "100 procent af is" en dat er alleen nog wordt gewacht op een tijd en plaats om het document te tekenen. Het Witte Huis heeft niet gereageerd op die kwalificatie. Vorige week laakte Zelensky in een toespraak in Davos nog het gebrek aan concrete vooruitgang.

Uitputtingsslag

De Financial Times schrijft vanmorgen op basis van acht anonieme bronnen dat voorafgaand aan Amerikaanse veiligheidsgaranties Kyiv akkoord moet gaan met het opgeven van de gehele Donbas, inclusief het grondgebied dat niet door de Russen is veroverd. Als het Oekraïense leger zich daar terugtrekt, zou Washington bereid zijn de strijdkrachten beter te bewapenen.

In het oosten voert Rusland al maanden een uitputtingsslag. Opperbevelhebber Gerasimov, die gisteren een kijkje nam bij het front, zegt dat daarbij in januari 500 vierkante kilometer terrein is veroverd en zeventien dorpen zijn "bevrijd".

Het Institute for the Study of War zegt dat als de strijd in het huidige tempo voortduurt, Rusland nog tot augustus 2027 bezig zal zijn met de verovering van de gehele Donbas. Het Amerikaanse instituut wijst er ook op dat het Kremlin tot nu geen concessies heeft gedaan in de onderhandelingen, maar desalniettemin Oekraïne als dwarsligger in de onderhandelingen probeert af te schilderen. Vorige week eindigde een bemiddelingspoging in Abu Dhabi zonder resultaat.

Zorgverleners van het Radboud UMC worden steeds vaker gebruikt in deepfake-video's, meldt het ziekenhuis. In de nepvideo's prijzen artsen het gebruik van bepaalde medicijnen aan, terwijl ze er niets mee te maken hebben. De filmpjes, die met behulp van kunstmatige intelligentie zijn gemaakt, zijn bijna niet van echt te onderscheiden.

Het academisch ziekenhuis in Nijmegen noemt het een zorgelijke ontwikkeling. Volgens het Radboud UMC verschijnen er steeds vaker deepfake video's waarin artsen te zien zijn. Het gaat vaak om mensen in een witte jas die reclame maken of iets zeggen wat niet klopt.

Er schuilt een groot risico in de nepvideo's. "Artsen in het algemeen hebben een bepaalde autoriteit", zegt een woordvoerder van het Radboud UMC tegen Omroep Gelderland. "Mensen geloven vaak wat een arts zegt."

Stem en gezicht gebruikt

Ook van gynaecoloog Annemiek Nap dook onlangs zo'n deepfake video op. Op TikTok circuleerde een filmpje waarin Nap zogenaamd voedingssupplementen aanprees. Ze kreeg het te zien nadat een patiënt van het ziekenhuis de communicatieafdeling had getipt. De tipgever vroeg zich af of het normaal was dat artsen van het Radboud UMC reclame maken.

Nap zag meteen dat het filmpje niet klopte, niet alleen omdat het reclame was, maar ook omdat het totaal niet bij haar past. "Als arts probeer ik altijd goed op te letten hoe ik in de media overkom", vertelt ze in het NOS Radio 1 Journaal. "Dus ik vind het heel vervelend dat dan je stem en je gezicht gebruikt worden voor iets wat je zelf helemaal niet kent en waar je ook niet achter staat."

Wie goed keek, kon volgens Nap zien dat de video nep was. Beeld en geluid liepen niet gelijk. "Mijn mond bewoog niet synchroon met wat ik zei", vertelt ze. Volgens Nap kunnen nepvideo's die producten of medicijnen aanprijzen grote gevolgen hebben. "Patiënten worden daardoor verkeerd geïnformeerd en dat is iets wat ik natuurlijk absoluut niet wil."

Kritisch kijken

Het ziekenhuis is een waarschuwingscampagne gestart om de invloed van deepfakes tegen te gaan. Doel is dat mensen kritisch kijken voordat ze iets geloven. Bewustwording is de eerste stap, aldus het Radboud UMC. "Dat hopen we met deze campagne te bereiken."

Optreden tegen zulke filmpjes is moeilijk. Het ziekenhuis zocht naar opties, maar video's zijn moeilijk te verwijderen van platforms. In het geval van Nap kwam het filmpje waarschijnlijk van een buitenlandse groep. "Dan is aangifte doen lastig", zegt ze.

Toch heeft het ziekenhuis een meldpunt. "Mensen kunnen verdachte video's melden, zeker als iets niet van onze eigen kanalen komt. Wij controleren dan of de twijfel terecht is."

Nederlandse reservisten hebben tijdens een training in Schotland een onderkoelde man van een berg gered. Volgens Defensie had de man het zonder hulp niet overleefd.

Een team van Nederlandse reservisten hield afgelopen weekend een bergtraining samen met Britse collega's. Het doel van de oefenexpeditie was om de reservisten te leren navigeren en verplaatsen in bergachtig terrein en het oefenen met het evacueren van gewonden.

Dat onderdeel kon vrijdag direct in de praktijk worden gebracht. Op de top van de Ben Nevis, met 1.345 meter de hoogste berg van het Verenigd Koninkrijk, troffen zij een "uitgeputte en zwaar onderkoelde" man aan. Hij kon niet meer zelfstandig lopen of nadenken en had geen kaart of kompas bij zich.

De omstandigheden op de top waren met windkracht 8, sneeuw en mist erg zwaar. De oververmoeide man heeft volgens sectiecommandant Onno Lankhaar veel geluk gehad dat de reservisten hem opmerkten. "Als wij hem niet hadden gezien, had hij het zeker niet gered", zegt hij.

Nadat de reservisten hem eten en drinken hadden gegeven, werd de man op een geïmproviseerde noodbrancard naar beneden gedragen. Eenmaal onder de sneeuwgrens kon hij weer zelfstandig lopen en is hij overgedragen aan de lokale politie, aldus Defensie in een persbericht.

Een vrachtschip ligt sinds vanochtend stuurloos op de Noordzee tussen Rottumerplaat en het Duitse waddeneiland Borkum. Gisteravond brak er kort na vertrek uit de haven van Emden brand uit in de machinekamer, meldt het Duitse Centrale Commando voor Maritieme Noodsituaties (CCME).

De brand is inmiddels geblust. De bemanning kon het vuur zelf in toom houden door de machinekamer luchtdicht af te sluiten. Een gespecialiseerd brandweerteam werd rond middernacht per helikopter aan boord gebracht om eventuele smeulende resten te doven en de veiligheid aan boord te controleren.

Volgens de autoriteiten zijn alle achttien bemanningsleden ongedeerd gebleven. Ook zijn er geen meldingen van vervuiling of lekkende schadelijke stoffen.

Onderweg naar Grimsby

Het 149 meter lange voertuigtransportschip Thames Highway ligt nu voor anker en kan door de brand niet zelfstandig verder varen. Het wordt op een later moment door bergingsbedrijven terug naar Emden gesleept.

Het schip, varend onder de vlag van de Bahama's, is geladen met ruim 1200 voertuigen, waaronder honderden elektrische auto's, en was onderweg naar Grimsby in het Verenigd Koninkrijk.

When last we saw [xoreaxeax], he had built a lens-less optical microscope that deduced the structure of a sample by recording the diffraction patterns formed by shining a laser beam …read more

(Telecompaper) France's lower house of parliament has voted in favour of draft legislation backed by president Emmanuel Macron, aimed at protecting children from social media platforms...

In het Amsterdam UMC is vorige week voor het eerst een hersenoperatie uitgevoerd met behulp van een hologram. Dat is een driedimensionaal (3D) beeld van iets, in dit geval van de hersenen van een patiënt. Met een 3D-bril en het hologram wist de chirurg de juiste route door de hersenen van de patiënt te vinden om een drain te kunnen plaatsen.

De patiënt waar het om ging, had last van een levensbedreigende ophoping van vocht in de hersenkamers. Het overtollige vocht kan met een soort rietje worden afgevoerd, maar dat gaat in 20 procent van de operaties niet goed, omdat de drain niet exact op de juiste plek wordt geplaatst.

Dat komt omdat de chirurg zich tot nu toe met tweedimensionale zwart-wit foto's van de hersenen moest behelpen en er zelf een driedimensionaal beeld bij moest maken. Als een operatie mislukt, moest die opnieuw worden uitgevoerd, met een extra risico op schade aan de omliggende hersendelen.

"Wat we graag wilden tijdens de operatie is een goede navigatie", zodat we een heel precies anatomisch beeld hebben van de persoon die ik aan het opereren ben", zegt neurochirurg Maarten Bot die de operatie uitvoerde. "Dat is gelukt met de toepassing van de 3D-bril."

Die bril projecteerde het hologram van de hersenen tijdens de operatie op het hoofd van de patiënt, waardoor Bot heel precies de plek kon vinden waar de drain moest worden geplaatst. Het hologram was vooraf met behulp van hersenscanfoto's gemaakt.

Elk jaar moet in Nederland bij honderden patiënten een drain in de hersenen worden geplaatst. Het Amsterdam UMC en het UMC Utrecht gaan nu onderzoeken of het aantal mislukte operaties ook echt afneemt als de nieuwe techniek wordt gebruikt.

In de stad Niscemi op Sicilië zijn ongeveer duizend inwoners geëvacueerd vanwege een aardverschuiving bij een klif. Omdat er nog meer regenval wordt verwacht, dreigen meerdere woningen de diepte in te storten.

In Niscemi wonen zo'n 30.000 mensen. Door dagenlange zware regenval kwam de grond aan de rand van de stad in beweging. Drie wijken zijn halsoverkop ontruimd. Ongeveer 300 gezinnen die hun huis uit moesten, hebben tijdelijk onderdak gevonden in een sporthal. Belangrijke toegangswegen zijn afgesloten.

Beelden van de ingestorte klif:

Het noodweer heeft op Sicilië grootschalige schade veroorzaakt. Op verschillende plekken waren overstromingen en verzakkingen. In het toeristische gebied rond Taormina liepen straten onder water en raakte onder meer het riool beschadigd. In Catania stortte een deel van de boulevard in.

Behalve Sicilië hebben ook Sardinië en de Zuid-Italiaanse regio Calabrië te maken met aanhoudende regen en harde wind. Aan de kust staan golven tot wel negen meter hoog. In het zuiden van Sardinië kwam de zee op sommige plekken tot honderd meter landinwaarts. In Calabrië meldt het regionale bestuur grote schade aan de landbouw.

Er zouden geen slachtoffers zijn gevallen. Volgens de lokale autoriteiten hebben waarschuwingen mensen ertoe aangezet zo veel mogelijk binnen te blijven.

Zeker een miljard schade

Het kabinet van premier Meloni heeft een eerste bedrag van 100 miljoen euro vrijgemaakt voor noodhulp. De Italiaanse regering riep gisteren de noodtoestand uit voor de verschillende delen van Zuid-Italië.

De autoriteiten schatten de totale schade op meer dan een miljard euro. Alleen al op Sicilië gaat het om zo'n 740 miljoen aan schade. De gouverneur van Sicilië waarschuwde dat het bedrag dubbel zo hoog kan worden.

De Europese Unie en India hebben na bijna twintig jaar een vrijhandelsakkoord bereikt. "We hebben een vrijhandelszone gecreëerd voor twee miljard mensen, waar beide kanten van zullen profiteren", zegt Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen op X. Het is een van de grootste vrijhandelsakkoorden ooit gesloten.

"Deze overeenkomst zal enorme kansen bieden voor de 1,4 miljard inwoners van India en de miljoenen mensen in Europa", zegt de Indiase premier Narendra Modi. De economieën van de EU en India zijn samen goed voor 25 procent van het wereldwijde bruto binnenlands product.

Het gaat er volgens de Commissie voor zorgen dat de Europese export naar India verdubbelt. De Europese lidstaten en het Europees Parlement moeten nog instemmen met het verdrag voordat de nieuwe regels kunnen ingaan.

Auto's en wijn

De afgelopen tien jaar verdubbelde de goederenhandel tussen de twee blokken al en door het handelsverdrag moet zo'n 90 procent van de huidige heffingen tussen Europa en India gaan verdwijnen.

De deal biedt vooral kansen voor de Europese auto-industrie: de Indiase importheffingen op Europese auto's gaan omlaag van 110 naar 10 procent.

Ook Europese wijnmakers kunnen blij zijn. De Indiase importheffingen op hun producten gaan van 150 naar rond de 25 procent.

Op zoek naar vrienden

Het akkoord kan niet los worden gezien van de economische koers van de Verenigde Staten. De regering-Trump heeft India een importtarief van 50 procent opgelegd vanwege de handel in Russische olie en bedreigt daarnaast de EU met heffingen.

De EU en India willen daarom onafhankelijker worden van de VS en hun onderlinge economische relatie versterken. "Dit is nog maar het begin", benadrukt Von der Leyen. "We zullen onze strategische relatie verder uitbouwen en versterken. We laten aan de wereld zien dat op regels gebaseerde samenwerking nog steeds geweldige resultaten oplevert."

Veel meer handelsakkoorden

De EU is al langer bezig met het maken van economische afspraken met allerlei landen. Zo wil Von der Leyen zo snel mogelijk het zogenoemde Mercosur-verdrag laten ingaan. Dat is een handelsakkoord dat de EU onlangs sloot met Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay.

Het ingaan daarvan is vertraagd omdat het Europees Parlement wil dat eerst de rechters van het Europees Hof zich over het verdrag uitspreken. Het parlement is bang dat de deal onder meer slecht is voor de concurrentiepositie van de Europese boeren.

Daarnaast werkt de EU aan deals met Australië, Maleisië, de Filipijnen, Thailand en de Verenigde Arabische Emiraten. Onlangs werden ook akkoorden gesloten met Indonesië en Mexico.

Het handelsverdrag met India is nog niet definitief. Behalve de Europese lidstaten en het Europees Parlement, moet ook India het verdrag nog ratificeren.

"Mijn oma herkende haar eigen moeder niet meer", vertelt Oogappels-actrice Samya Ghilane over het oorlogsverleden van haar Joodse familie in de nieuwe aflevering van Roots, een serie van NOS Stories. Haar oma zat als kind ondergedoken op verschillende plekken, los van de rest van haar gezin. "Uiteindelijk kwam ze op een fijne plek terecht, in Rotterdam."

De rest van de familie was ondertussen verraden en naar Auschwitz getransporteerd. "Alleen mijn overgrootmoeder kwam terug. Ze liep mee met de dodenmars."

De nazi's vluchtten voor het oprukkende Rode Leger vanuit het concentratiekamp met tienduizenden gevangenen te voet naar het westen. Onderweg stierven in de ijzige kou duizenden mensen door uitputting, honger of executie.

Moeilijke hereniging

Ghilanes overgrootmoeder overleeft de verschrikkingen en zoekt haar kind op, maar zij weet niet meer wie ze is. "De loyaliteit aan haar biologische moeder was zo groot, dat ze uiteindelijk wel met haar is meegegaan. Het zou prachtig moeten zijn zo'n hereniging met je kind, maar dat is in de realiteit heel moeilijk."

Internationale Holocaustherdenking

Tijdens de Internationale Holocaustherdenking wordt vandaag stilgestaan bij de moord op 6 miljoen Joden, Roma en Sinti in de Tweede Wereldoorlog. In Auschwitz in Polen is elk jaar een herdenkingsceremonie op 27 januari, de dag van de bevrijding van het concentratiekamp, dat symbool is komen te staan voor de gebeurtenissen tijdens de Holocaust.

Ghilanes oma sprak niet over haar oorlogsverleden, dat was te traumatisch voor haar. "Daardoor heb ik als kind vrij weinig van het Joodse van mijn familie meegekregen, behalve dan dat er heel veel pijn was."

Belang van herdenken

Vanwege haar Joodse man hebben verschillende Joodse tradities inmiddels een plek in Ghilanes leven. Zo viert ze iedere vrijdagavond thuis de sjabbat. "Dat vind ik heel fijn, omdat ik dat nooit zelf heb meegekregen. Iedereen weet dat op vrijdagavond bij ons altijd de deur open staat, iedereen mag aanschuiven om bij ons te komen eten."

Kijk hier het hele interview over de Joodse roots van Samya Ghilane:

Ghilane groeide ook niet op met herdenkingen, maar dat is veranderd. "Ik heb ingezien en gevoeld dat het een grote impact heeft, als zoveel mensen bij elkaar zijn en die zijn allemaal stil. Op dat moment voel je juist een grote verbondenheid met de mensen om je heen. Dat je denkt: we zijn hier allemaal samen op deze planeet. Laten we proberen ook in verbinding te blijven met elkaar."

Volgens Ghilane opent een herdenking ook weer gesprekken. "Het gaat niet alleen maar over het verleden als je herdenkt. Je linkt het altijd weer aan de actualiteit. Dat je dan toch weer denkt hoe goed we het hier hebben, maar mensen op andere plekken in de wereld niet."

Nieuwsgierig naar

De Joodse acteur Sem Ben Yakar is wel al van jongs af aan bezig met de Holocaust. "Hoe kan zoiets gebeuren? En wat is er toen precies gebeurd? Ik was er al vanaf vrij jonge leeftijd nieuwsgierig naar." Zijn overgrootouders zaten allebei ondergedoken in de Tweede Wereldoorlog. De moeder van zijn oma was de enige van haar gezin die de Holocaust overleefde. Haar ouders en zes zussen zijn vermoord.

Herdenken doet de familie van Sem samen. "Op 4 mei komen we met z'n allen altijd bijeen. Dan gaat er een soort kistje open waarin de Jodenster zit die zij toen droegen en ook allemaal briefjes die uit de trein zijn gegooid door familieleden die niet van transport zijn teruggekeerd."

Ondanks die gruwelijke geschiedenis, is het Joods zijn voor Sem juist ook iets heel moois. "Dat is wat heel erg ontbreekt op dit moment: het verhaal van het mooie ook. Als je nu alleen al 'Jood zijn' googelt, krijg je meteen Auschwitz of bijvoorbeeld 7 oktober, terwijl het ook bestaat uit heel veel mooie dingen. Wat het voor mij inhoudt, is die liefde, die saamhorigheid die het bij zich draagt."

Kijk hier het hele interview met Sem Ben Yakar over zijn Joodse roots

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

SOS Dolfijn roept op om de beloega die voor de Nederlandse kust zwemt met rust te laten. Volgens de stichting werd het dier afgelopen weekend benaderd door bootjes en drones en vloog een politiehelikopter over, wat tot stress kan leiden.

Bij de oproep is een foto geplaatst van een drone die pal boven de witte dolfijn zweeft. Het is niet bekend van wie die was.

Volgens SOS Dolfijn reageert het dier op die onrust: "Dan zie je dat dieren plots omdraaien en wegzwemmen. Als ze dat steeds moeten doen, kost dat ze energie en kunnen ze die tijd niet gebruiken om te eten", zegt woordvoerder Jeroen Hoekendijk tegen Omroep West.

Beloegahype

"Bewonder dit unieke moment alstublieft uitsluitend vanaf het strand", roept SOS Dolfijn op, "zodat de beloega niet onnodig in gevaar wordt gebracht." Het dier is het laatst gezien voor de kust tussen Egmond en Castricum.

De stichting, die zich inzet voor walvisachtigen in de Noordzee, weerlegt kritiek dat de eigen berichten bijdragen aan de beloegahype. "Vanuit onze ervaring kunnen we zeggen dat zulke unieke waarnemingen nooit stil te houden zijn", luidt het weerwoord. "We kiezen er daarom bewust voor om mensen te informeren over hoe het dier op een juiste manier te observeren."

De beloega werd tien dagen geleden voor het eerst gespot, na een melding dat er mogelijk een bootje was omgeslagen in de Noordzee. Het is een uiterst zeldzame dwaalgast in deze contreien.

In 1984 dook voor het laatst zo'n witte dolfijn op in Nederlandse wateren. Normaal zwemmen de dieren in arctische en subarctische wateren rond de poolcirkel, zuidelijker dan het noorden van Noorwegen komen ze normaal niet.

Hoewel het hier niet thuishoort, maakt SOS Dolfijn zich geen zorgen: het dier is niet vermagerd en er lijken geen andere gezondheidsproblemen te zijn. Toch hoopt Hoekendijk dat het dier snel weer de weg terugvindt naar zijn natuurlijke omgeving.

Bij aardverschuivingen in West-Java, Indonesië, zijn 23 militairen van een elite-eenheid om het leven gekomen, meldt een woordvoerder van de marine. Het is niet direct duidelijk hoeveel van hen behoorden tot de 17 mensen van wie de dood gisteren al werd gemeld.

De mariniers waren in de vroege zaterdagochtend aan het trainen in ruig terrein toen een aardverschuiving hun kamp en zo'n 34 huizen in het dorp Pasir Langu verzwolg.

Een woordvoerder meldde al snel dat vier mariniers tot de 17 bevestigde doden behoorden. De hele eenheid telde 23 man die trainden voor een langdurige grensmissie aan de grens tussen Indonesië en Papoea-Nieuw-Guinea.

De lokale autoriteiten meldden gisteren al dat de overige 19 mariniers tot de 42 vermisten behoorden die bedolven waren geraakt na hevige regenval.

Vaker aardverschuivingen

Het reddingswerk in het getroffen gebied verloopt moeizaam. "Zwaar materieel is moeilijk ter plaatse te krijgen, de toegangsweg is smal en de grond is nog steeds instabiel", zei de legerwoordvoerder gisteren.

Indonesië wordt vaker getroffen door natuurgeweld. Vorige maand kwamen er bij zware overstromingen en aardverschuivingen zeker 1200 mensen om het leven op het westelijke eiland Sumatra. Meer dan 7000 mensen raakten gewond.

If you are interested in historical big computers, you probably think of IBM, with maybe a little thought of Sperry Rand or, if you go smaller, HP, DEC, and companies …read more

(Telecompaper) Apple has announced a new version of its AirTag item tracker, introducing a longer finding range, louder audio alerts and broader support across its device ecosystem...

In de Tweede Kamer en de Nederlandse techwereld zijn de zorgen groot over de afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten. Een overstap naar data-opslagdiensten uit Nederland is mogelijk, is de optimistische boodschap van cloudaanbieders die gisteren op gesprek kwamen in de Tweede Kamer.

Uit onderzoek van de NOS blijkt dat Nederland veel informatie opslaat op servers van Amerikaanse bedrijven. Het gaat dan om Nederlandse overheden, zorginstellingen, scholen en vitale bedrijven, bijvoorbeeld ook de NOS. Van de 16.500 onderzochte domeinnamen is maar liefst 67 procent aan minimaal één Amerikaanse clouddienst gekoppeld.

"Het ondenkbare is denkbaar geworden. Er kan een conflict ontstaan tussen Europa en Amerika waarbij de regering-Trump ons in een digitale winter kan laten belanden en met een druk op de knop ons digitale leven kan stilzetten", zegt Herman Veenstra van The Sharing Group.

"Echt heel Nederland komt stil te staan als Trump Amerikaanse bedrijven vordert om hun Nederlandse klanten uit te zetten", zegt een collega. Daarmee is de urgentie groot om iets te veranderen, is de algemene conclusie.

Amerikaanse bedrijven vallen onder Amerikaanse wetgeving zoals de Cloud Act, waarin staat dat ze verplicht zijn gegevens te verstrekken als bijvoorbeeld de FBI daarom vraagt. Om die reden zijn er ook grote zorgen over de verkoop van het bedrijf Solvinity, waar DigiD op draait, aan een Amerikaans bedrijf.

Maar het kan anders, zeggen de techondernemers tegen de betrokken Kamerleden. "Wij kunnen 80 procent leveren van wat de Amerikanen nu leveren aan data-opslag, software of e-mailsystemen", zegt Wido Potters van de Nederlandse clouddienst BIT.

De Nederlandse cloudondernemers roepen de politiek op om iets te doen, bijvoorbeeld een begin te maken door over te stappen op een Nederlands e-mailsysteem of een Nederlandse cloud.

Op initiatief van GroenLinks-PvdA-Kamerlid Kathmann slaan tech-ondernemers en Kamerleden de handen ineen. Ze zien allemaal de urgentie van de huidige situatie en hebben de wil om stappen te zetten. "Wij krijgen steeds te horen dat er geen alternatief is voor Microsoft of Google, maar wij laten vandaag zien dat dat er wel degelijk is en dat we Nederland digitaal onafhankelijk kunnen maken", zegt Kathmann.

"We vragen actie van de politiek", zegt Potters. "Begin vandaag met het in kaart brengen van de afhankelijkheid en zorg dat je morgen diensten gaat verhuizen vanuit de VS naar Europa." E-maildiensten van de overheid zouden al snel door Nederlandse bedrijven kunnen worden verzorgd, zeggen de experts.

Totaalpakket

Er zijn nog wel de nodige hobbels te nemen. Zo zouden aanbestedingsregels moeten worden aangepast om Nederlandse en Europese bedrijven een eerlijkere kans te geven, zegt Simon Besteman van de Dutch Cloud Community, de branchevereniging van Nederlandse cloudbedrijven. Ook moeten organisaties misschien iets minder gebruiksgemak verwachten van de Nederlandse en Europese alternatieven, omdat er bijvoorbeeld niet meteen een totaalpakket is zoals Microsoft dat aanbiedt.

Als het aan Kathmann ligt, stapt een ministerie als Algemene Zaken morgen helemaal over naar Nederlandse dienstverlening. "Maar we kunnen het ook met de Tweede Kamer doen, want ook wij hangen aan een Amerikaans infuus. Misschien dien ik daar wel snel een motie voor in", zegt het GL-PvdA-Kamerlid.

Kamerleden van D66, VVD, CDA, JA21, SP en Groep Markuszower delen de urgentie van Kathmann en de techexperts en willen er snel mee aan de slag.

De formerende partijen D66 en CDA willen voorrang geven aan kritieke infrastructuren zoals ziekenhuizen en overheden. "Heel gevoelige persoonsgegevens als patiëntendossiers, maar ook inlichtingendiensten, die moeten als eerst aangepakt worden, zeggen Kamerleden Zwinkels (CDA) en El Boujdaini (D66). Volgens hen staan in het coalitieakkoord dat D66, VVD en CDA komende vrijdag presenteren ook ambitieuze plannen.

Goedemorgen! Vandaag komt er mogelijk nieuws over een belangrijk handelsakkoord tussen India en de EU. En er komt een uitspraak in de zaak tegen de Nederlandse sterrenchef Nick Bril, die vorig jaar een medewerker van zijn restaurant aanreed.

Eerst het weer: vanochtend lokaal een beetje zon, maar vanuit het zuidwesten neemt de bewolking toe, gevolgd door regen. Die breidt zich vanmiddag richting het noordoosten uit. Het wordt tussen de 1 en 4 graden. In het noordoosten gaat de neerslag vanavond over in sneeuw. Komende nacht valt zo'n 2 tot 5 centimeter en in Groningen tot 10 centimeter.

Ga je op pad? Hier vind je het overzicht van de files en hier lees je waar werkzaamheden en storingen zijn op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Franse kinderen tot en met 15 jaar kunnen vanaf september waarschijnlijk niet meer op sociale media. Een wetsvoorstel om apps als Instagram en TikTok te verbieden voor kinderen, is aangenomen. Halverwege februari stemt de Franse senaat over het verbod.

De Assemblée Nationale wil met de nieuwe wet de gezondheid van jonge kinderen beter beschermen. Afgelopen december was Australië het eerste land waar een verbod op sociale media inging, daar geldt dat voor kinderen onder de 16 jaar.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

De musical Soldaat van Oranje wordt op 12 juli voor het laatst opgevoerd, heeft de producent bekendgemaakt. Daarmee komt er na bijna zestien jaar een eind aan de langstlopende musical van Nederland.

De musical gaat over de oorlogsjaren van verzetsstrijder Erik Hazelhoff Roelfzema, die in 2007 overleed. Nieuwsuur maakte in 2024 deze reportage over Erik Hazelhoff Roelfzema en zijn archief:

Fijne dinsdag!