VS trekt personeel terug van militaire basis in Qatar vanwege spanningen in Iran
De Verenigde Staten trekken een deel van het personeel terug van de Amerikaanse luchtmachtbasis Al Udeid in Qatar. Het is een voorzorgsmaatregel naar aanleiding van de opgelopen spanningen in de regio. Dat zeggen een Amerikaanse functionaris en drie diplomaten tegen persbureau Reuters.
Directe aanleiding zijn de waarschuwingen van een hoge Iraanse functionaris aan landen in de regio om Amerikaanse bases in het buitenland aan te vallen als de VS zich bemoeit met de golf van protesten in Iran.
Ook het VK trekt personeel terugAl Udeid is de grootste basis van de VS in het Midden-Oosten en huisvest zo'n 10.000 manschappen. De basis ligt vlak bij de Qatarese hoofdstad Doha, aan de Perzische Golf. De regering van Qatar bevestigt dat deze stappen worden gezet. Ook het Verenigd Koninkrijk heeft laten weten personeel terug te trekken van een luchtmachtbasis in Qatar.
Volgens de drie diplomaten werd een deel van het Amerikaanse personeel opgedragen vóór vanavond de basis te verlaten. Hoeveel er al zijn vertrokken, is niet duidelijk. Er zijn nog geen tekenen dat grote aantallen militairen worden verplaatst naar een voetbalstadion of een winkelcentrum, zoals uren vóór een Iraanse raketaanval vorig jaar op de Amerikaanse basis wel gebeurde.
De VS heeft nog andere bases in het Midden-Oosten, zoals het hoofdkwartier van de Amerikaanse marine in Bahrein. Het is nog niet duidelijk of daar ook personeel wordt weggehaald.
Ruim 2500 dodenIn Iran is de grootste opstand in jaren gaande. Wat begon als onrust over economische problemen heeft geleid tot een landelijke protestgolf tegen het regime van ayatollah Khamenei vanwege onder meer het gebrek aan politieke vrijheid. Teheran probeert de binnenlandse onrust de kop in te drukken en treedt met harde hand op.
De Iraanse autoriteiten hebben het internet platgelegd en dat maakt het lastiger om een volledig beeld te krijgen van de situatie. Schattingen over het dodental door verschillende groepen en organisaties lopen uiteen.
Het geverifieerde dodental bij de protesten stond vanochtend op ruim 2500. Volgens de Noorse mensenrechtenorganisatie Iran Human Rights ligt het aantal mogelijk nog hoger: zij schrijven op basis van data van de Iraanse overheid dat bij de protesten al bijna 3500 mensen zijn omgekomen en minstens 10.000 mensen zijn gearresteerd.
NOS op 3 maakte deze video over de grootschalige protesten in Iran:
De Iraanse autoriteiten proberen de Amerikaanse president Trump ervan te weerhouden zich te bemoeien met de onrust, terwijl hij zinspeelt op een mogelijke aanval op het land. Op Truth Social riep hij gisteren Iraanse "patriotten" op om door te protesteren en zei dat "hulp onderweg" is. Wat die hulp precies inhoudt, is niet duidelijk.
Volgens Trump behoort militair ingrijpen tot de mogelijkheden, zonder dat hij daar verdere details over geeft. Hij heeft zijn landgenoten opgeroepen om Iran zo snel mogelijk te verlaten.
Ook twee Europese functionarissen zeiden tegen Reuters dat een militaire interventie van de VS "waarschijnlijk lijkt". Een functionaris zei dat dit binnen de komende 24 uur zou kunnen gebeuren. Een Israëlische functionaris zei ook dat het erop leek dat Trump het besluit had genomen om in te grijpen, hoewel de timing nog niet duidelijk is.
ExecutiesTrump heeft het Iraanse regime ook gewaarschuwd geen opgepakte demonstranten te executeren. Dat zou ertoe kunnen leiden dat de VS in actie komt. Mensenrechtenorganisaties als Amnesty International waarschuwden dat Iran mogelijk demonstranten zal executeren.
Vandaag bijvoorbeeld zou Erfan Solfani, een 26-jarige demonstrant, terechtstaan. Hij werd vorige week aangehouden en zou de eerste betoger in de afgelopen weken zijn die ter dood zou worden veroordeeld. De angst is groot dat dit ook zal gebeuren.
Volgens de autoriteiten zal het waarschijnlijk niet bij deze executie blijven. Het hoofd van de Iraanse justitie liet gisteren in een video doorschemeren dat de arrestanten snel berecht en geëxecuteerd zullen worden, mogelijk als afschrikmiddel. In een interview met CBS zei Trump gisteravond dat "zeer krachtige maatregelen" volgen als dit gebeurt.
SolidariteitsmarsIran heeft als reactie op de dreigende taal vanuit het Witte Huis landen in de regio, zoals Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Turkije gewaarschuwd dat Amerikaanse militaire bases daar worden aangevallen als het komt tot een Amerikaanse aanval op Iran. Ook heeft Iran die landen gevraagd te voorkomen dat de VS aanvalt.
Over de hele wereld zijn demonstranten deze week de straat opgegaan om zich uit te spreken tegen het islamitische regime in Iran. Op de Dam in Amsterdam kwamen vanavond enkele honderden mensen bijeen voor een solidariteitsmars naar het Amerikaanse consulaat op het Museumplein.