Aggregator

Tientallen gewonden na brand in autofabriek Zuid-Korea

22 hours 26 minutes ago

In de Zuid-Koreaanse stad Daejeon zijn zeker 55 mensen gewond geraakt bij een brand in een fabriek waar auto-onderdelen worden gemaakt. Volgens de brandweer zijn 24 gewonden er slecht aan toe en worden er nog 14 mensen vermist.

De brandweer had moeite om de brand te bestrijden, onder meer omdat een deel van het pand is ingestort. Verwacht wordt dat het aantal slachtoffers zal oplopen.

Bekijk hier beelden van de enorme rookwolken boven de fabriek:

Werknemers van de fabriek raakten gewond toen ze uit het gebouw sprongen in een poging om te vluchten. Ook ademden veel mensen rook in. Getuigen zeggen dat het vuur zich razendsnel verspreidde en dat er mogelijk een explosie aan vooraf ging.

Honderden brandweerlieden zijn aanwezig om het vuur te blussen. Op beelden zijn grote rookwolken te zien boven de fabriek. Hoe de brand kon ontstaan, is niet bekend.

Unilever bevestigt bod op voedingsmiddelendivisie

22 hours 50 minutes ago

De kans is groot dat Unilever naast de ijsdivisie ook het onderdeel voedingsmiddelen verkoopt. Al dagen doen geruchten hierover de ronde en nu heeft Unilever de gesprekken hierover ook zelf bevestigd.

Vanmorgen kwam het levensmiddelenconcern met een verklaring, na een week van veel geruchten. Unilever laat weten een overnamebod voor de voedingsdivisie te hebben ontvangen van McCormick & Company, een Amerikaanse specerijenproducent.

McCormick & Company bestaat sinds 1889 en is groot geworden met peper en later allerlei barbecuesauzen.

Afgeslankt

Hoewel Unilever laat weten met McCormick & Company in gesprek te zijn, is het nog onzeker of de overname daadwerkelijk gaat plaatsvinden. Unilever zegt in de verklaring dat de voedingsmiddelendivisie een sterk financieel profiel heeft en gelooft dat de afdeling succesvol zal zijn als onderdeel van Unilever.

Het Brits-Nederlandse bedrijf verhuisde in 2020 van Rotterdam volledig naar Londen. Eerder verkocht het al een aantal voedingsmerken, waaronder de Vegetarische Slager, Unox Conimex, Becel en andere margarinemerken. Ook Magnum, Ben & Jerry's en ander ijsmerken ging de deur uit.

Na een mogelijke verkoop blijven vooral merken voor huishoudelijke en persoonlijke verzorging onderdeel van de portefeuille van Unilever, zoals Andrelon, Axe en Robijn.

IEA waarschuwt voor grootste energiecrisis ooit: werk thuis en reis met ov

23 hours 7 minutes ago

De oorlog in het Midden-Oosten veroorzaakt zo'n grote energiecrisis dat overheden en burgers in de rest van de wereld terughoudend moeten zijn met energiebronnen. Daarvoor waarschuwt het Internationaal Energieagentschap (IEA).

De organisatie spreekt van de "grootste verstoring ooit" op de wereldwijde oliemarkt, nu de doorvaart door de Straat van Hormuz vrijwel volledig is gestremd door Iraanse blokkades. Het IEA adviseert onder meer om thuis te werken en met het openbaar vervoer te reizen zodat er minder benzine verbruikt wordt.

Ook wordt er geadviseerd om elektrisch te koken en wordt overheden gevraagd snelheidslimieten met minimaal 10 kilometer per uur te verlagen om ook zo het brandstofverbruik omlaag te krijgen.

"Zonder een snelle oplossing zullen de gevolgen voor de energiemarkten en economieën steeds ernstiger worden", zegt Fatih Birol, uitvoerend directeur van het IEA. "Als wereldwijde energieautoriteit doet het IEA er alles aan om de stabiliteit van de energiemarkten te ondersteunen."

Rol voor industrie

Volgens het IEA is er ook een rol weggelegd voor de industrie. In landen waar de gasvoorraden onder druk staan, kunnen fabrieken mogelijk overschakelen van lpg naar alternatieve brandstoffen.

Vorige week maakte het IEA al bekend dat zijn 32 leden, waaronder Nederland, samen ruim 400 miljoen vaten olie vrijgeven uit de noodvoorraden om zo de prijsstijgingen te dempen. Het was de grootste vrijgave uit de geschiedenis van de organisatie. Vooralsnog dreigen er geen energietekorten in Nederland.

Het Internationaal Energieagentschap werd opgericht tijdens de oliecrisis van 1973. Een van de belangrijkste taken is het garanderen van energiezekerheid.

Sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten, drie weken geleden, zijn de energieprijzen wereldwijd enorm gestegen. De landelijke adviesprijs voor benzine (2,57 euro) en diesel (2,65 euro) staan op recordhoogten.

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten in ons liveblog.

Noorse prinses Mette-Marit in interview: 'Had mensen moeten waarschuwen voor Epstein'

23 hours 51 minutes ago

De Noorse kroonprinses Mette-Marit heeft er spijt van dat ze mensen niet heeft gewaarschuwd voor Epstein. "Hij chanteerde mensen, en daar had ik anderen over moeten inlichten", zegt ze in een uitgebreid interview met de Noorse omroep NRK.

In het gesprek gaat ze, bijgestaan door haar man kroonprins Haakon, voor het eerst uitgebreid in op haar band met de veroordeelde zedendelinquent. Ze zegt dat ze door hem is "gemanipuleerd en bedrogen. Ze noemt hem "een slecht mens", maar zegt nooit bewijs te hebben gezien van seksueel misbruik.

Ze zegt in het bij vlagen geëmotioneerde interview wel de verantwoordelijkheid te nemen "dat ik zijn achtergrond niet zorgvuldiger heb gecontroleerd". "Natuurlijk had ik hem liever niet ontmoet."

Kijk hier een fragment waarin ze zegt dat ze gemanipuleerd werd:

Mette-Marit kwam begin februari onder vuur te liggen omdat e-mailwisselingen tussen haar en Epstein opdoken in stukken die de Amerikaanse justitie vrijgaf. Daaruit bleek dat ze geregeld contact had met Epstein, zelfs nadat hij in 2008 was veroordeeld voor het dwingen van vrouwen tot prostitutie.

De prinses leerde Epstein kennen in 2011 via gemeenschappelijke vrienden, die net als zij werkten voor goede doelen die erop gericht waren om kwetsbare meisjes en vrouwen in ontwikkelingslanden te helpen. Zij vertrouwde deze mensen, en ging er daarom vanuit dat Epstein ook te vertrouwen was.

Epstein werd in 2019 aangeklaagd voor 'sekshandel' van minderjarige meisjes, maar werd voordat de rechtszaak van start ging dood gevonden in zijn cel.

E-mails

Wie haar aan hem heeft voorgesteld, wil ze niet zeggen. "Het is mijn eigen verantwoordelijkheid dat ik niet genoeg onderzoek naar Epstein heb gedaan", erkent ze.

In een e-mail uit 2011 valt te lezen dat ze de toen al eens veroordeelde Epstein had opgezocht op internet "en dat zag er niet goed uit", met daarachter een smiley. Als ze had geweten dat hij een zedendelinquent was, had ze daar naar eigen zeggen geen smiley achter gezet, zegt ze nu. Ze zegt dat het contact te lang geleden is om te weten wat ze wel over hem ontdekt had.

Hun mails waren volgens haar "vriendschappelijk van aard". Mette-Marit wilde in het interview met de Noorse omroep niet ingaan op de inhoud van de e-mails, "om te voorkomen dat mensen gekwetst worden". Zo weigert ze in te gaan op haar kwalificatie over een "saaie bruiloft". Dat was ten tijde van het koninklijke huwelijk in Luxemburg, dat zij samen met haar man in 2012 bijwoonde.

Mette-Marit noemt het gênant dat deze privémails nu openbaar zijn geworden.

Høiby

Niet alleen Mette-Marit ligt onder vuur, ook de zaak van haar zoon Høiby is een hoofdpijndossier voor het Noorse koningshuis. Hij staat terecht voor 38 misdrijven, waaronder het verkrachten van vier vrouwen. Tegen hem werd woensdag ruim 7,5 jaar celstraf geëist. Het interview vond plaats na de laatste dag van het proces, een vonnis wordt in juni verwacht.

In het interview werd niet gesproken over een e-mail uit 2012, waarin Høiby besproken wordt. De prinses vraagt aan Epstein of het ongepast is als "een moeder twee naakte vrouwen met een surfplank voorstelt als telefoonbeginscherm van haar 15-jarige zoon". Die e-mail stuurde ze vanaf haar officiële mailaccount.

Onveilig gevoel

De prinses zegt in het interview wel dat ze in het huis van Epstein is geweest. Ze beweert dat zij zich daar onveilig voelde, hoewel ze zegt nooit iets meegemaakt te hebben wat wijst op het grootschalige misbruik van de veroordeelde zedendelinquent. "Iedereen die ik met Epstein heb gezien, was volwassen."

Wel heeft de prinses in het Amerikaanse Palm Beach met Epstein "iets meegemaakt", waardoor zich onveilig voelde. Daar wil ze niets over kwijt, maar ze zegt wel toen haar man kroonprins Haakon te hebben gebeld. Haakon zegt dat hij zich dat telefoontje herinnert, en dat hem toen duidelijk werd dat zijn vrouw daar niet meer wilde zijn.

Haar man wist van het contact en zegt Epstein zelf ook te hebben ontmoet tijdens een vakantie. Omdat het een privécontact was heeft Mette-Marit andere leden van het Noorse koningshuis en ministeries er niet over ingelicht.

'Slecht mens'

Mette-Marit verbrak het contact toen ze zich realiseerde dat Epstein een slecht mens was. Omdat hij haar "manipuleerde", heeft het lang geduurd voordat ze inzag dat er dingen gebeurden die niet in de haak waren, beweert ze. Volgens haar heeft ze langer dan nodig contact met hem onderhouden omdat ze een gemeenschappelijke vriend hadden.

Ze wist niet dat Epstein een "misbruiker" was, "maar ik had genoeg begrepen om te denken dat hij een slecht mens was met wie mensen geen contact moesten hebben", kijkt ze terug. "Dus ik heb er spijt van dat ik het niet aan meer mensen heb verteld. Dat had ik wel moeten doen."

Hoe het NRK-interview met Mette-Marit tot stand kwam

Toen begin februari duidelijk werd dat e-mails van prinses Mette-Marit voorkomen in de Epstein-documenten heeft de Noorse omroep NRK een interviewverzoek ingediend bij het Noorse koningshuis. Na aandringen van de omroep stemde Mette-Marit in met het interview, dat gisteren plaatsvond.

Omdat de prinses lijdt aan een longaandoening, kon het interview maximaal 20 minuten duren. De omroep heeft daarom vragen afgestemd op de duur van het gesprek.

De NRK benadrukt dat de omroep zelf heeft bepaald welke vragen werden gesteld. Ook is de uitwerking van het interview niet voor publicatie ingezien door het Noorse koningshuis of ministeries. De omroep heeft een transcriptie van het gesprek ook onder verschillende binnenlandse en Europese media verspreid.

Umberto Bossi overleden, als Lega-oprichter voorvechter van onafhankelijk Noord-Italië 

1 day ago

De Italiaanse politicus Umberto Bossi, oprichter van de rechts-populistische Lega-partij, is op 84-jarige leeftijd overleden. Dat melden zijn familie en partijgenoten aan persbureau Reuters.

Bossi richtte in 1989 de Lega Nord op en groeide uit tot het gezicht van de partij, die zich verzette tegen de macht van de centrale overheid in Rome. Hij kwam op voor de belangen van het welvarende Noord-Italië.

Hij overleed op 84-jarige leeftijd in een ziekenhuis in Varese, in het noorden van Italië. Een doodsoorzaak is niet bekendgemaakt.

De Italiaanse premier Meloni schrijft op X dat Umberto Bossi "een fundamentele bijdrage leverde aan de vorming van het eerste centrumrechtse blok" in Italië. "In dit moment van groot verdriet betuig ik mijn medeleven aan zijn familie en zijn politieke achterban."

"Rome, de dief!"

Bossi beschouwde het armere zuiden van Italië als een probleemkindje, dat profiteerde van het belastinggeld van het rijke Noord-Italië. Daarom zette hij zich in voor de autonomie van het noorden.

Uiteindelijk maakte hij zich zelfs hard voor afscheiding van het noorden, waarvoor hij de fictieve republiek Padanië uitriep in 1996. Binnen zijn beweging werd de leus "Rome, de dief" een bekend symbool van dat verzet.

Zijn directe en vaak harde taalgebruik maakte Bossi een van de meest opvallende politici in Italië. Voor zijn, vaak felle, aanhangers was hij een verdediger van regionale belangen. Critici verweten hem dat hij polariseerde en racistische uitspraken deed.

Hij zette zich fel af tegen het de bestuurders in Rome en Zuid-Italië:

Afgetreden om verduistering

Bossi was ruim twintig jaar het gezicht van Lega Nord. Hij regeerde mee in de landelijke politiek, onder leiding van oud-premier Berlusconi. Hij was tweemaal minister.

Aan Bossi's lange politieke carrière kwam een einde door een financieel schandaal. Hij stapte in 2012 op bij de Lega Nord omdat hij samen met zijn zoon verdacht werd van verduistering. Hij gebruikte partijgeld voor zijn privéleven.

Hij werd in 2017 veroordeeld voor fraude en kreeg een gevangenisstraf van ruim twee jaar. Dat vonnis werd uiteindelijk vernietigd omdat het hooggerechtshof oordeelde dat de feiten waren verjaard.

Nieuwe wind onder opvolger Salvini

In 2013 nam de huidige vicepremier Matteo Salvini het stokje van Bossi over. Lega Nord ging op in de bredere partij Lega. Salvini probeerde het gedachtegoed dat aanvankelijk voor het noorden bedoeld was, voor heel Italië te laten aanslaan. Bossi verzette zich tegen die ontwikkeling, maar bleef wel lid van de partij.

Salvini bleef trouw aan enkele strijdpunten van Bossi en zijn oudere versie van de partij, zoals de strijd tegen migranten. Bossi was de drijvende kracht geweest achter de strenge immigratiewet uit 2002 en hij noemde migranten "bingo bongo's". Hij zei ooit in een kranteninterview dat "de marine en de kustwacht onze kusten moeten verdedigen en hun kanonnen daarvoor moeten gebruiken".

Uiteindelijk maakte Salvini met Lega deel uit van de regering van Mario Draghi, in 2021.

Met Nowruz begint voor Iraniërs een nieuw jaar, maar er valt weinig te vieren

1 day 1 hour ago

Voor veel Iraniërs is het de belangrijkste feestdag van het jaar: Nowruz, de eerste dag van de lente. Het Perzisch nieuwjaar is normaal gesproken een feest met veel familiebezoeken, uitgebreid eten en het begin van de vakantie. Maar voor de Iraanse bevolking is er weinig feestvreugde nu het land in grote crisis verkeert en het ongewis is waar de oorlog toe gaat leiden.

Dit jaar is het stiller op straat in Teheran dan normaal rond deze tijd, wanneer mensen uitgebreid inkopen doen. Veel Iraniërs gaan alleen naar buiten voor de hoognodige boodschappen. Er is niet alleen angst voor Amerikaanse en Israëlische bombardementen, maar ook voor controles bij de vele checkpoints van de Islamitische Revolutionaire Garde. Tienduizenden inwoners zijn de hoofdstad ontvlucht.

Toch proberen Iraniërs nieuwjaar te vieren, zegt een 46-jarige man uit Teheran tegen de NOS. Het internet is al wekenlang afgesloten, maar het lukt hem wel om verbinding te krijgen met de buitenwereld. "Mensen bereiden zich voor, maken hun huizen schoon. Maar we vieren het kleiner, er zal minder familie over de vloer komen." Nowruz moet doorgaan: hij wil zich het feest niet laten ontnemen.

Vreugdevuren

Nog meer dan voorheen wordt het vieren van sommige tradities gezien als protest tegen het regime, met name Chaharshanbe Suri. Dat is een traditie waarbij Iraniërs op de laatste dinsdagavond van het jaar rond vreugdevuren dansen, over vuurtjes springen en vuurwerk afsteken om symbolisch de donkere dagen achter zich te laten.

Overheden waarschuwden dat mensen dit jaar niet de straat op moesten gaan. Op beelden is te zien dat in verschillende steden groepen jongeren toch bij elkaar kwamen. Geestelijken zien het eeuwenoude feest als heidens, dat niet thuishoort in de Islamitische Republiek. Dat machthebbers al jaren de vieringen ontmoedigen maakt dat sommige Iraniërs het juist aangrijpen als verzet.

Ook een vrouwelijke student uit Hamadan zegt tegen de NOS dat iedereen om haar heen nieuwjaar viert en dat het druk is op de markten in de stad in het westen van Iran, waar veel mensen uit Teheran naartoe zijn gevlucht. "We hebben er niet echt zin in dit jaar", zegt de twintiger, "maar we houden van onze nationale symbolen en willen die koesteren. De haft sin staat al in huis."

De haft sin is het middelpunt van elk Iraans huishouden bij Nowruz. Het is een gedekte tafel met daarop gekiemde tarwe, appels, knoflook, azijn en andere symbolen die staan voor voorspoed, gezondheid en geluk. Vaak staan er ook verse voorjaarsbloemen en een kom met een goudvis op tafel, tekenen van nieuw leven. Een traditie die door elke Iraniër wordt gevierd, ongeacht politieke voorkeur.

In de bazaars zijn net als altijd bloemen, eten en goudvissen te koop, maar niet iedereen kan zich dit veroorloven. De inflatie is tot recordhoogte gestegen. Door de economische crisis leven steeds meer Iraniërs onder de armoedegrens. Veel mensen hebben niet genoeg geld voor een uitgebreide maaltijd, zegt de man uit Teheran. "Je schrikt je kapot als je de prijskaartjes in de supermarkt ziet."

Einde van oorlog

Voor Iraanse Nederlanders voelt Nowruz dit jaar ook anders dan normaal. "Het voelt gek om iets te vieren terwijl er niets te vieren valt", vertelt Sarah Montazeri, een 36-jarige data-analist uit Amsterdam, die op haar tiende vanuit Iran naar Nederland kwam. "We zijn kapot van verdriet over wat er begin dit jaar gebeurd is in Iran."

Ze doelt op de vele duizenden, mogelijk zelfs tienduizenden mensen die in januari tijdens protesten werden doodgeschoten door ordetroepen. Bij een grote groep Iraniërs is de woede over het regime groot, het bloedbad in januari was voor velen de druppel. Zij hopen dat buitenlandse interventie een einde kan maken aan het huidige politieke systeem.

Maar er zijn ook mensen die hopen dat de oorlog zo snel mogelijk stopt en die er geen vertrouwen in hebben dat het regime op deze manier zal verdwijnen. Na bijna drie weken oorlog zijn meer dan 1300 burgerslachtoffers gevallen en wordt de verwoesting steeds groter. De belangrijkste leiders zijn gedood, maar er is politiek weinig veranderd.

Montazeri heeft haar moeder overgehaald om nieuwjaar dit jaar toch klein te vieren en de haft sin klaar te maken. "Meer als een traditie dan als een feest." Ze maakt zich zorgen over haar familieleden in Iran, die ze niet allemaal te pakken krijgt. "Ik hoop dat we Nowruz volgend jaar kunnen vieren met onze familie in een vrij land."

Wekdienst 20/3: Viering Eid al-Fitr • Interview Mette-Marit

1 day 1 hour ago

Goedemorgen! Vandaag begint de astronomische lente, vieren moslims wereldwijd Eid al-Fitr (Suikerfeest) en bezetten werknemers van Rijkswaterstaat drie bruggen over het Eemskanaal in Noordoost-Groningen uit onvrede over het uitblijven van een loonsverhoging.

Eerst het weer: vanmorgen komt eerst nog bewolking of mist voor, vanmiddag is het op de meeste plaatsen overwegend zonnig. Het blijft droog en bij een zwakke tot matige noordoostenwind wordt het 11 tot 14 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

Premier Jetten is blij dat op de EU-top niet is besloten te tornen aan het klimaatbeleid. Sommige landen willen dat bedrijven minder hoeven te betalen voor hun CO2-emissierechten, als compensatie voor de hoge olieprijs. Nederland is daartegen, omdat die emissierechten juist bedoeld zijn om minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen.

Jetten zegt dat Europa zonder dat klimaatbeleid nog voor vele honderden miljarden extra aan olie zou moeten importeren. De EU-landen hebben de Europese Commissie wel gevraagd om komende zomer al te komen met een tussentijdse beoordeling van het emissierechtensysteem.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

KLM Cityhopper opende de hangardeuren voor dertig meiden van middelbare scholen. Volgens het luchtvaartbedrijf kiezen steeds meer vrouwen voor een carrière in de luchtvaart, maar blijft het aandeel vrouwen in technische functies en het vliegerskorps nog erg laag.

Fijne dag!

'Huishoudens merken piek in prijsstijging door oorlog pas over 21 maanden'

1 day 1 hour ago

Als de oorlog in het Midden-Oosten voortduurt, zullen huishoudens flink worden geraakt, en niet alleen aan de pomp. Ook kleding, gereedschap en eten worden op termijn duurder, hebben economen van de Rabobank berekend.

Die prijsstijgingen voelen we niet meteen, zegt Hugo Erken, hoofdeconoom bij RaboResearch. "Na drie maanden zie je de eerste effecten bij industriële producten als staal. De prijs loopt geleidelijk op, want eerst wordt transport duurder, dan spullen waar staal in zit als wasmachines en spelcomputers en uiteindelijk stijgen de lonen."

Volgens hem merken we pas een piek in de prijsstijging na 21 maanden, bijna twee jaar dus.

'Licht moet branden'

Het model van de onderzoekers van RaboResearch gaat niet verder dan die twee jaar vanwege de onzekerheid rondom de oorlog in Iran. De economen gaan uit van de olie- en gasprijzen van de afgelopen tijd, maar het is onduidelijk hoe ver die energieprijzen nog gaan stijgen.

Wat wel duidelijk is, is dat de prijs aan de pomp en de energierekening voor mensen het snelst te voelen zijn. Daarna zijn energie-intensieve producten aan de beurt. Dingen zoals vliegtickets en uitjes, zegt Erken.

"Neem een hotelovernachting. Het licht moet branden, de verwarming moet aan, er moet eten gekookt worden in het restaurant. Dat wordt allemaal duurder. En aan het eind van de rit moet het personeel ook nog meer worden betaald."

Lonen omhoog

Daar worden de effecten van de hoge energieprijzen volgens de econoom het laatst gevoeld. Diensten als de kapper, de schoonheidsspecialist en de automonteurs. "Vakbonden leggen de komende tijd waarschijnlijk een extra looneis op tafel bij CAO-overleggen."

Dat doen ze om de inkomens van werknemers te compenseren voor de hogere inflatie die we waarschijnlijk krijgen door de hoge energieprijzen. "Die hogere lonen moeten betaald worden door de werkgever en dat komt weer op het bordje van de consument terecht in de vorm van producten die duurder worden."

Lang aanhouden

De onderzoekers van RaboResearch verwachten dat de energieschok waar we nu het begin van voelen, langere tijd gaat aanhouden. Datzelfde zagen we volgens Erken ook in de energiecrisis van 2022, toen de oorlog in Oekraïne begon. Toen was de gasprijs overigens wel een stuk hoger dan nu.

Econoom Jan-Paul van de Kerke van het onderzoeksbureau van ABN AMRO verwacht ook dat producten duurder gaan worden. Hij houdt net als Erken de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten in de gaten.

Volgens Van de Kerke kan Nederland sneller de gevolgen voelen van de hoge energieprijzen dan andere Europese landen. Onze inflatie ligt iets hoger dan in de rest van de eurolanden. Daarnaast is Nederland volgens hem de vorige energieschok van 2022 nog aan het verteren. "Het meest waarschijnlijke scenario is dat de inflatie in ons land richting de 3 procent gaat." Dat percentage ligt nu rond de 2,4 procent.

Erken verwacht wel dat de energieprijzen, net als na verloop van tijd in de Oekraïne-oorlog, langzaam weer normaliseren.

Uw verhaal

De NOS is bezig met een vervolgverhaal over de impact van de stijgende energieprijzen. Loopt uw energiecontract binnenkort af en/of bent u van plan vanwege de stijgende prijzen versneld te verduurzamen? Dan komen we graag met u in contact voor een reportage op radio en tv via economie@nos.nl.

Californië geeft César Chávez-dag een andere naam na beschuldigingen van misbruik

1 day 1 hour ago

Californië werkt aan een wetsvoorstel om de feestdag César Chávez-dag een andere naam te geven: Farmworkers Day, landarbeidersdag. Aanleiding hiervoor is onderzoek van The New York Times. Daarin beschuldigen twee vrouwen de in 1993 overleden Amerikaanse burgerrechtactivist César Chávez van jarenlang seksueel misbruik.

De Mexicaans-Amerikaanse Chávez streed in de jaren 60 en 70 voor betere werkomstandigheden voor landbouwarbeiders. Als boerenkind maakte hij al kennis met de zware omstandigheden waarin landbouwarbeiders werkten. Samen met activiste Dolores Huerta richtte hij in 1962 de National Farm Workers Association op, dat later United Farm Workers (UFW) werd.

Verkracht

In het onderzoek vertellen twee vrouwen in detail hoe Chávez hen jarenlang zou hebben misbruikt, onder wie de 95-jarige activiste Huerta. Op een avond in 1966 zou Chávez haar naar een afgelegen druivenveld hebben gereden en haar in de auto hebben verkracht.

Ze vertelde voor het eerst tegen de krant dat dit incident en verder misbruik leidde tot twee kinderen, die ze opgaf voor adoptie. Ze besloot geen aangifte te doen omdat ze bang was dat niemand binnen de vakbond haar zou geloven.

De andere vrouw, Debra Rojas, zegt dat Chávez haar voor het eerst ongepast aanraakte toen ze 12 jaar was. Zij zou op haar vijftiende door hem zijn verkracht. The New York Times heeft voor het onderzoek nog met zestig andere betrokken gesproken.

In Latijns-Amerika en de VS is geschrokken gereageerd de aantijgingen. Op 31 maart, op Chávez' geboortedag, staan een aantal Amerikaanse staten ieder jaar stil bij alles wat hij heeft bereikt, maar veel van die vieringen zijn uitgesteld of geschrapt. Vakbond United Farm Workers noemt de beschuldigingen verontrustend" en schokkend".

In een interview met Latino USA zei Huerta over de aantijgingen dat het tijd werd dat dit aan het licht kwam.

"Moeilijk te verzoenen"

In de staat Californië zijn meer dan 65 straten, plekken of gebouwen vernoemd naar Chávez. Het California Museum heeft al gezegd dat het Chávez uit de eregalerij van het museum wordt verwijderd.

Het is niet duidelijk wat er zal gebeuren met het César E. Chávez National Monument in Keene, Californië. Daar liggen Chávez en zijn vrouw Helen begraven. Ook bevindt zich daar zijn kantoor, waar een deel van het vermeende misbruik zou hebben plaatsgevonden.

In steden als Phoenix, Los Angeles, Portland en Albuquerque wordt al gekeken of gebouwen, straten en scholen die naar Chávez zijn vernoemd, een nieuwe naam moeten krijgen. In Colorado is bij het Denver Arts and Venues de buste van Chávez al van de sokkel verwijderd.

Teresa Romero, het huidige hoofd van United Farm Workers, zegt dat het aan de organisatoren of eigenaren van het gebouw is om de namen van Chávez te veranderen. "Ik respecteer de slachtoffers, ik respecteer de duizenden mensen die door de jaren heen als vrijwilligers voor de vakbond hebben gewerkt; dat zal niet veranderen."

Sommige Amerikanen hebben opgeroepen om plekken die naar Chávez vernoemd zijn, voortaan de naam van Huerta te geven. Iemand in Denver had daar meteen gehoor aan gegeven. Het bord bij het César Chávez Park was gisteren bedekt met een zeildoek. Iemand had er een handgemaakt bord overheen geplaatst met de tekst "Dolores Huerta Park".

Zeker elf doden bij arrestatie drugsbaas in Mexico

1 day 3 hours ago

In Mexico zijn bij de arrestatie van een drugsbaas minstens elf mensen om het leven gekomen, meldt de Mexicaanse regering. De slachtoffers zouden leden zijn van het beruchte Sinaloakartel.

Het leger voerde huiszoekingen uit in woningen die gelieerd zouden zijn aan de factie van de beruchte Mexicaanse drugsbaas Ismael 'El Mayo' Zambada, die sinds 2024 in de VS vastzit.

Zijn zonen zijn verwikkeld in een machtsstrijd met de zonen van Joaquín 'El Chapo' Guzmán, die sinds 2017 een gevangenisstraf in de VS uitzit. Met de twee oude leiders in de gevangenis vechten de nieuwe generaties om de volledige controle over het oppermachtige Sinaloakartel.

El Patas

De militairen van de Mexicaanse regering werden beschoten toen ze een woning binnenvielen in Culiacán, de hoofdstad van deelstaat Sinaloa. In de daaropvolgende schietpartij werden elf vermeende kartelleden gedood. Volgens de Mexicaanse autoriteiten zijn zij nog niet geïdentificeerd.

Omar Oswaldo Torres, alias 'El Patas', een leider die zich achter El Mayo schaart, werd tijdens de operatie aangehouden. Zijn dochter zou ook in het huis aanwezig zijn geweest, maar zij is niet gearresteerd. Wel werden er wapens in beslag genomen.

Wraakacties

Eind februari kwam Nemesio Oseguera Cervantes, bijgenaamd El Mencho, om het leven nadat hij zwaargewond was geraakt bij een legeroperatie tegen zijn Jalisco-kartel. Hij werd internationaal gezocht als leider van een van de grootste en machtigste drugskartels wereldwijd.

Zijn dood leidde tot een golf van geweld door wraakacties van kartelleden. Daarbij werden wegen geblokkeerd en voertuigen in brand gestoken. Ook vielen er doden.

Dertig jaar lang stond El Mayo aan de top van de Mexicaanse drugshandel. Wie is deze mysterieuze drugskoning en hoe liep hij tegen de lamp?

Acht aanhoudingen na vondst honderden kilo's cocaïne in busje

1 day 5 hours ago

In de Brabantse plaats Klundert heeft de politie acht verdachten aangehouden. Zij worden verdacht van betrokkenheid bij het transport van honderden kilo's cocaïne. De drugs werden eerder gevonden in een busje in Papendrecht, zo'n dertig kilometer ten noorden van Klundert. In het busje werd ook een mogelijk vuurwapen aangetroffen.

Vannacht was er veel politie aanwezig bij een loods in Klundert. Het is nog niet duidelijk waarom. Volgens de politie leidde onderzoek van de zeehavenpolitie van Zeeland-West-Brabant naar de loods.

De cocaïne is inmiddels vernietigd, schrijft de politie.

Oud-NRC-hoofdredacteur Vandermeersch op non-actief vanwege verzonnen AI-citaten

1 day 5 hours ago

Oud-NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch is op non-actief gezet omdat hij kunstmatige intelligentie (AI) gebruikte voor het schrijven van blogposts en zijn nieuwsbrief. Dat bevestigt Vandermeersch na berichtgeving hierover van NRC.

De 65-jarige Vandermeersch was sinds afgelopen oktober actief als 'Fellow Journalism & Society' bij mediaconcern Mediahuis, dat ook NRC en De Telegraaf in handen heeft. Hij schreef over journalistieke onderwerpen als artificial intelligence (AI), digitalisering en persvrijheid.

Uit onderzoek van NRC blijkt dat Vandermeersch in zijn blogposts citaten opvoerde die door AI zijn verzonnen. In 15 van de 53 blogposts die hij schreef, staan citaten die niet naar een bron te herleiden zijn, aldus NRC. Sommige van deze nepcitaten verschenen ook in tijdschriften en kranten.

De artikelen van Vandermeersch konden ook als nieuwsbrief worden gelezen via het platform Substack. In totaal had hij zo'n 600 abonnees.

"Ik moet het boetekleed aantrekken", schrijft Vandermeersch op Linkedin. "In eerdere blogs over journalistiek gebruikte ik AI-taalmodellen en trapte in de val van de hallucinaties. Daardoor legde ik mensen citaten in de mond die niet klopten. Dat was niet enkel onzorgvuldig. Het was fout."

Tientallen citaten

De zaak kwam aan het rollen toen een medewerker van NRC de citaten uit een nieuwsbrief van Vandermeersch niet kon herleiden. Zeven bronnen bevestigen aan NRC dat ze de uitspraken niet herkennen of zich er niets van herinneren. Het gaat om tientallen citaten die zijn verzonnen.

In december plaatste NRC nog een opiniestuk van Vandermeersch. Daarin refereert hij aan een toespraak van de CEO van het Duitse mediabedrijf Axel Springer. Het opgevoerde citaat is nergens terug te vinden.

"Onze opinieredactie is hierop bij ingezonden stukken zeer alert, maar in dit geval blijkt een auteur toch in de fout te zijn gegaan", zegt Patricia Veldhuis, de huidige hoofdredacteur van NRC tegen de krant. "Wij zullen een correctie aan het stuk toevoegen."

Vandermeersch schrijft dat hij AI gebruikte voor het samenvatten van rapporten. "In het vertrouwen dat de samenvattingen correct waren. Al doende heb ik ten onrechte woorden in de mond gelegd van mensen, terwijl ik die als parafraseringen had moeten formuleren. In een aantal gevallen ging het om mijn interpretatie van hun woorden."

Hij zegt dat hij vanaf het begin van zijn nieuwsbrief AI-tools zoals ChatGPT, Perplexity en Google Notebook gebruikte. "Ik was enthousiast over de mogelijkheden die de AI-modellen boden en wilde daar volop mee experimenteren. Daar ben ook ik, zelfs met al die jaren van ervaring en kennis die ik op de teller heb, in de val getrapt van hallucinaties."

De Standaard

Vandermeersch vindt het "meer dan zuur" dat juist hij erin is getrapt, terwijl hij naar eigen zeggen collega's lange tijd heeft gewaarschuwd voor de gevaren van AI. "Natuurlijk had ik die zaken moeten controleren. De broodnodige 'human oversight', waarvoor ikzelf voortdurend pleit, schoot tekort."

Hij vindt ook dat hij transparanter had moeten zijn met zijn gebruik van kunstmatige intelligentie. "Toen ik wist dat een aantal citaten niet correct was, had ik die gelijk moeten rechtzetten. Nu deed NRC dat in mijn plaats."

De Belgische Vandermeersch was jaren hoofdredacteur van de Vlaamse krant De Standaard. In 2010 nam hij het roer over bij NRC. In 2019 stapte hij over naar het Ierse mediabedrijf Independent News & Media.

EU-leiders zoeken uitweg uit energiecrisis nu einde oorlog ver weg lijkt

1 day 7 hours ago

Rob Jetten mocht zich gisteren voor het eerst in Brussel melden voor een Europese top met alle EU-leiders. Die top zou helemaal in het teken staan van de concurrentiekracht van de EU, maar door de oorlog in het Midden-Oosten kon de oorspronkelijke agenda de prullenbak in.

In plaats daarvan ging de top over de oorlog en de hoge energieprijzen als gevolg daarvan. Daarnaast spraken de staatshoofden en regeringsleiders over de oorlog in Oekraïne en toch nog over concurrentiekracht.

Energieprijzen

De hoogste prioriteit lag bij het vinden van oplossingen voor de oplopende energieprijzen. Volgens de Europese Commissie kostte de oorlog in Iran Europa al zes miljard euro extra aan gas- en olie-import. Die prijsstijgingen komen bovenop de energieprijzen die binnen de EU sowieso al relatief hoog liggen voor bedrijven en consumenten.

Over de belangrijkste remedie tegen de hoge prijzen bestaat weinig twijfel: de-escalatie in het Midden-Oosten. De EU wil zelf niet betrokken raken bij de oorlog en zet daarom in op een diplomatieke oplossing, maar vooralsnog is daar weinig zicht op.

Straat van Hormuz

Opvallend was een statement dat donderdagmiddag verscheen. Dat kwam niet vanuit de EU, maar vanuit een zestal landen: Nederland, Japan, het VK, Frankrijk, Duitsland en Italië.

In de verklaring schrijven de landen dat ze 'bereid zijn bij te dragen aan de benodigde inspanningen om een veilige doorgang door de Straat te garanderen'. Die woorden lijken een tegemoetkoming aan Trump die eerder deze week zei dat NAVO-landen moeten helpen om de Straat van Hormuz weer open te krijgen.

Maar de verklaring moet absoluut niet worden geïnterpreteerd als een aanbod om snel militaire hulp richting de Straat van Hormuz te sturen, laten Nederland en Duitsland weten. Eventuele hulp komt er pas als het weer veilig is rondom de Straat.

"Het is belangrijk om te benadrukken wat iedereen hier ook aangaf: het is niet onze oorlog, we gaan ook niet offensief deelnemen aan die oorlog", zegt premier Rob Jetten na afloop van de top.

Groener te werk

In Brussel realiseren ze zich dat er meer nodig is dan rust in het Midden-Oosten om de energieprijzen omlaag te krijgen. Allereerst omdat op die de-escalatie nog weinig zicht is. Maar ook omdat de hoge prijzen waarschijnlijk ook in rustiger tijden nog zullen aanhouden door de schade die nu al is aangericht aan de energievoorzieningen in onder meer Qatar.

En dus spraken de leiders ook over andere opties, maar tot concrete oplossingen kwamen ze niet. Wel vragen ze de Europese Commissie om op korte termijn tijdelijke maatregelen voor te stellen, waardoor landen de prijs van energie zouden kunnen dempen.

Zo'n tien landen, waaronder Italië, Oostenrijk en Polen pleiten daarnaast voor afzwakking van het zogeheten ETS-systeem. ETS staat voor Europese Emissiehandelssysteem en verplicht bedrijven in de EU te betalen voor de hoeveelheid CO₂ die ze uitstoten. De landen schreven in aanloop naar de top een brief aan de Europese Commissie met de boodschap dat ETS de industrie onnodig hard raakt nu energieprijzen al zo hoog zijn.

Afbouw van fossiele afhankelijkheid

De lidstaten vragen de Commissie vandaag om in juli dit jaar met een tussentijdse beoordeling te komen over het functioneren van ETS en het systeem indien nodig te herzien. Nederland wil niet dat er aanpassingen aan ETS worden gedaan, omdat vergroening op lange termijn juist nodig is om de afhankelijkheid van de import van fossiele brandstoffen uit andere delen van de wereld af te bouwen.

Premier Jetten is blij dat er vooralsnog niet is besloten te tornen aan klimaatbeleid om de energieprijzen te drukken. "Gelukkig zijn we vandaag ook overeengekomen dat juist de afbouw van de fossiele afhankelijkheid heel erg belangrijk is voor Europa. Want zonder dat klimaatbeleid zouden we nu nog voor vele honderden miljarden extra aan fossiele energie moeten importeren van buiten Europa."

Lening aan Oekraïne

De leiders spraken ook over een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne. Oekraïne heeft dat geld hard nodig om de oorlog tegen Rusland vol te houden. In december bereikten de EU-landen een akkoord over die lening, maar Orbán blokkeert die nu alsnog. Hij verwijt Oekraïne een pijplijn, waardoor normaal gesproken Russische olie naar Hongarije stroomt, bewust niet te repareren,. Die pijplijn is beschadigd door Russische aanvallen.

Verschillende EU-leiders lieten vandaag hun frustratie blijken over het veto van de Hongaarse premier. Tijdens de vergadering noemde de voorzitter van de Europese Raad Antonio Costa Orbáns houding onaanvaardbaar.

In Brussel zien ze Orbáns verzet vooral als onderdeel van zijn verkiezingscampagne. Volgende maand mogen de Hongaren naar de stembus en Orbán staat achter in de peilingen. Volgens betrouwbare peilingen gaat de nieuwe partij van de oppositieleider Peter Magyar aan kop.