Iraanse justitie dreigt met 'maximaal' optreden tegen demonstranten
De Iraanse justitie heeft gedreigd met zware straffen voor demonstranten. Het hoofd van de rechterlijke macht zegt dat betogers "streng en maximaal zullen worden aangepakt, zonder genade". Een openbaar aanklager in de hoofdstad Teheran zegt dat mensen die vernielingen aanrichten of geweld gebruiken de doodstraf tegemoet kunnen zien.
De uitspraken zijn een reactie op de aanhoudende protesten tegen het regime, die eind december uitbraken. Ze begonnen uit frustratie over de enorme inflatie. Inmiddels zijn ze uitgegroeid tot protesten tegen het regime en het gebrek aan politieke vrijheid en voor vrouwenrechten. Iraniërs eisen het vertrek van het strenge islamitische regime.
Midden-Oostencorrespondent Daisy Mohr:In Iran zijn sinds gisteren het internet en het telefoonverkeer afgesloten. Na de grote protesten van gisterenavond zijn er vandaag weer mensen de straat op gegaan. Vooral vanavond worden er weer grote aantallen mensen verwacht.
Omdat het internet en het telefoonverkeer plat liggen, is het moeilijk om een volledig beeld te krijgen. Op beelden die wel mondjesmaat naar buiten komen zijn vernielingen te zien, gebouwen die in brand staan, en er klinken soms schoten. Ook zijn er beelden van demonstranten die gemoedelijk met elkaar de straat op gaan. Ze scanderen leuzen als 'dood aan de dictator', 'lang leve de shah' (koning) en 'vrijheid vrijheid vrijheid'.
Op onderstaande beelden zijn protesten in Mashad en Teheran te zien. De beelden zijn geverifieerd door persbureaus Reuters en AP:
Volgens de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie HRANA zijn er zeker 42 doden gevallen in het land. Ook zouden ruim 2200 mensen zijn gearresteerd. Slachtofferaantallen zijn niet met zekerheid vast te stellen, omdat er geen vrije nieuwsgaring is in Iran. Daarom is het, ook voor buitenlandse journalisten, bijna onmogelijk een betrouwbaar beeld te schetsen van de situatie in het land.
Betogers worden op de staatstelevisie getypeerd als "terroristische vertegenwoordigers" van de grote vijanden van Iran: Israël en de VS. De opperste leider, ayatollah Khamenei, zei vanochtend op de staatstelevisie dat de demonstranten "van hun eigen straten een puinhoop maken om de president van een ander land te behagen".
De protestgolf is de grootste sinds de dood van Mahsa Amini in 2022. De Iraanse werd opgepakt door de moraalpolitie omdat zij haar hoofddoek volgens de agenten te los droeg. Na haar arrestatie overleed ze aan de gevolgen van fysiek geweld, bleek uit onderzoek.
In onderstaande video zie je beelden van Iraanse staatstelevisie waarin voor het eerst over de protesten wordt bericht:
In Iran werden in de eerste negen maanden van 2025 meer dan duizend mensen geëxecuteerd. Dat is volgens cijfers van Amnesty International het hoogste aantal in de afgelopen vijftien jaar.
Iran is een van de landen waar het vaakst de doodstraf wordt voltrokken, samen met China, Saudi-Arabië, Somalië en de Verenigde Staten.
Midden-Oostencorrespondent Daisy Mohr:"Hoe het verder zal gaan daar verschillen de meningen over. Bij eerdere protestgolven hebben we gezien dat het regime toch weer terugvalt op de onderdrukking van mensen. De Iraanse justitie heeft vandaag gedreigd met zware straffen tegen demonstranten. Het lijkt alsof Iraanse leiders geen andere effectieve oplossingen hebben voor alle uitdagingen waar het land voor staat, zowel in het binnenland als het buitenland.
Wel zijn mensen vastberaden. Het blijft moedig om in Iran de straat op te gaan, iedereen weet dat het levensgevaarlijk kan zijn. Ook hoor ik van veel mensen dat ze wel zouden willen gaan, maar het simpelweg te riskant vinden. Er zitten thuis nog veel meer mensen die die woede en teleurstelling voelen, maar die durven gewoonweg niet."