Aggregator

Vele duizenden bij herdenking slachtoffers femicide en mars op Vrouwendag

1 day ago

Op Internationale Vrouwendag hebben duizenden mensen op de Dam in Amsterdam slachtoffers van femicide herdacht. Een lijst met namen van de slachtoffers werd voorgedragen te midden van vele paren schoenen met rode hakken.

De rode hakken staan voor de vrouwen die er niet meer zijn, die zijn vermoord omdat ze vrouw waren. Het is de zesde keer dat femicideslachtoffers op deze manier worden herdacht, maar de eerste keer dat ook hun namen worden voorgelezen. Ook werd de leeftijd van de slachtoffers gemeld en van sommigen ook hoelang ze zwanger waren.

Lena Olivier van de Federatie Nabestaanden Geweldslachtoffers, mode-ontwerper en ondernemer Olcay Gulsen en journalist Sinan Can lazen de namen voor. Volgens Gulsen kent femicide geen kleur, ras of geloofsovertuiging. "Het is heel belangrijk om namen te noemen, zodat we ze niet vergeten", zei Can.

Women Unite!

Gelijktijdig hield burgemeester Halsema in theater Carré een speech tijdens de door haarzelf georganiseerde vrouwenconferentie Women Unite! Daar betoogde ze dat er voor vrouwen al veel is verbeterd, maar dat er tegelijk ook een achteruitgang gaande is. Ze spreekt net als veel vrouwen tijdens de conferentie over een 'war against women'. Een oorlog waarbij vrouwen wereldwijd door overheden worden onderdrukt.

NOSop3 maakte deze video over de strijd voor gelijke rechten, die ook in Nederland nog altijd niet gestreden is:

Ook ziet Halsema nieuwe problemen, zoals de normalisatie van de intimidatie van vrouwen en vrouwenhaat. "Ook in onze vrije westerse samenleving zien we hoe vrouwenhaat om zich heen grijpt en wordt gevoed. Vrouwenhaat lijkt een politiek en economisch verdienmodel te worden."

Ze zegt er zelf ook regelmatig mee te maken te krijgen. "Hoe vaak is mij niet te verstaan gegeven dat ik niet 'gevoelig moet reageren' als ik word uitgemaakt voor hoer, als heks naar de brandstapel word verwezen. Dat bedreiging met verkrachting nou eenmaal bij mijn positie hoort."

Halsema betoogt dat vrouwen zich als tegenwicht "niet uit elkaar moeten laten spelen", maar zich moeten verenigen, elkaar opzoeken en versterken. "De positie van de vrouw gaat niet alleen vrouwen aan, maar is een zaak van iedereen die een vrije en open samenleving liefheeft", aldus de burgemeester van Amsterdam.

Na de herdenking van de femicideslachtoffers begon vanaf de Dam de Feminist March naar het Museumplein. In die mars, georganiseerd door verschillende non-profitorganisaties zoals Dolle Mina's, vakbond FNV en Amnesty International, lopen duizenden mensen mee om op te komen voor vrouwenrechten. Het thema dit jaar is oorlogsgeweld en de invloed die dat heeft op vrouwen.

Veel deelnemers aan de mars zien nog altijd een grote ongelijkheid tussen mannen en vrouwen:

Voorafgaand aan de mars vroeg de Afghaans-Nederlandse jurist Sahar Shirzad om een moment stilte: "Voor de vrouwen in Sudan die worden verkracht en vermoord als oorlogswapen. Vrouwen in Palestina die tussen de ruïnes iftar maken voor hun gezinnen. De moeders in Beiroet die in één dag alles achter moeten laten en opnieuw ontheemd raken. De vrouwen in Congo die worden ontvoerd en nooit meer teruggevonden worden. En denk ook aan de meer dan honderd meisjes die zijn gestorven in Iran met hun schriften nog in hun handen."

Internationale Vrouwendag bij de NOS

Op NPO 2 wordt vanavond uitgebreid stilgestaan bij de betekenis van Internationale Vrouwendag. In het programma zijn beelden van de mars te zien en van gesprekken die presentator Saïda Maggé had met deelnemers.

Ook zijn reportages te zien over thema's als economische ongelijkheid, geweld tegen vrouwen en hoe er in de gezondheidszorg wordt omgegaan met het verschil tussen mannen en vrouwen.

NOS Internationale Vrouwendag: 20.20-21.01 uur, NPO 2

Jetten en Zelensky: oorlog in Midden-Oosten heeft ook effect op Oekraïne

1 day ago

"Hoe langer de oorlog in het Midden-Oosten voortduurt, hoe minder aandacht er is voor de Russische invasie van Oekraïne." Dat constateerde de Oekraïense president Zelensky in een persconferentie in Kyiv met premier Jetten aan zijn zijde. "En als er minder aandacht is voor onze strijd, betekent dat ook minder steun voor Oekraïne."

Premier Jetten is vandaag op werkbezoek in Kyiv om de Nederlandse steun aan Oekraïne kracht bij te zetten. Hij hield daar een toespraak en beantwoordde daarna vragen van journalisten.

In Oekraïne zijn er zorgen dat de wapenleveranties die Europese bondgenoten uit Amerika halen in gevaar komen, omdat voorraden op kunnen raken als de oorlog tegen Iran doorgaat. Dan gaat het vooral om raketten voor Patriot-luchtverdedigingssystemen. Oekraïne heeft aangeboden om eigen technologie en expertise te delen om Iraanse shahed-drones in het Midden-Oosten uit de lucht te halen.

Bekijk hier enkele momenten uit het bezoek van Jetten en de persconferentie van de twee regeringsleiders:

Jetten erkende ook dat de situatie in het Midden-Oosten impact heeft op de oorlog in Oekraïne. Hij vindt het belangrijk dat "we niet te afgeleid raken door de oorlog in het Midden-Oosten". Want, zo zei hij, "terwijl er in het Midden-Oosten wordt gevochten, wordt Oekraïne ook nog steeds aangevallen".

Wat Jetten betreft onderstreept de oorlog in de Golfregio het belang dat alle bondgenoten van Oekraïne hun militaire steun voortzetten. Hij vindt dat landen Oekraïne moeten blijven steunen, zodat Oekraïense strijdkrachten de inwoners van het land kunnen beschermen en zoveel mogelijk voortgang boeken op het slagveld.

Samenwerking en droneproductie

Ook wil Nederland van Oekraïne leren als het gaat om droneproductie, zei premier Jetten. De Russische agressie heeft tot een toename van de wapenproductie in Oekraïne geleid. Dat helpt niet alleen de Oekraïense strijdkrachten, maar ook de Europese bondgenoten die hiervan kunnen leren, vindt Jetten.

"Wij hebben de ambitie om productie van drones te laten groeien en dat willen we in samenwerking met Nederlandse en Oekraïense bedrijven doen." Zo kunnen beide landen de productie opschroeven en zo snel mogelijk de troepen op het slagveld helpen, stelde hij. "En tegelijkertijd schroeven we daarmee de Europese voorraad op."

'Lidmaatschap is aan Europese Unie'

Ook werd Jetten en Zelensky gevraagd hoe realistisch een Oekraïens EU-lidmaatschap is. Volgens Jetten is het "glashelder" dat Oekraïne een Europese toekomst heeft en in de toekomst ook lidstaat wordt. Wel tekende hij daarbij aan dat Oekraïne moet blijven hervormen. Jetten wilde niet zeggen wanneer Oekraïne lid zou kunnen worden. Een realistisch tijdpad daarvoor moet met Europese bondgenoten worden besproken, vindt hij.

Ook Zelensky herhaalde dat Oekraïne graag lid wil worden van de Europese Unie. En dat is ook in het belang van Europa, zegt hij. "Of de Europese Unie ons toelaat en ervoor kiest om sterker te zijn dan nu, is aan de EU zelf."

CDA-lijsttrekker Groningse gemeente weg vanwege strafrechtelijk onderzoek

1 day ago

De lijsttrekker van het CDA in de gemeente Westerkwartier heeft zich per direct teruggetrokken omdat hij betrokken is bij een justitieel onderzoek.

Nadat een aanvraag van lijstaanvoerder Jan Riemeijer voor een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) eerder deze week was geweigerd, kwam hij er naar eigen zeggen achter dat er een strafrechtelijk onderzoek naar hem loopt. Riemeijer, in het dagelijks leven accountant en hbo-docent, was nog niet politiek actief in de Groningse gemeente.

"Inhoudelijk kan ik daar niets over zeggen. De partij is wel van alles op de hoogte", laat hij aan RTV Noord weten. "Ik kan op dit moment niets anders doen dan verwijzen naar ons persbericht. Er loopt een onderzoek en op basis daarvan heb ik geen VOG gekregen."

Donderslag bij heldere hemel

Ook in het persbericht staat niet waarom Riemeijer wordt onderzocht. Voor de teruggetrokken CDA-leider kwam dit alles als een donderslag bij heldere hemel. "Ik zag dit echt niet aankomen. Anders begin je ook niet aan zoiets. Ik ben hieraan begonnen omdat je iets wil betekenen voor de mensen."

Het partijbestuur van de lokale afdeling wijst geen nieuwe lijsttrekker aan. De taken worden verdeeld onder de mensen die op de kieslijst staan.

Riemeijer zegt ook afstand te doen van een eventuele zetel. Hij blijft namelijk wel verkiesbaar omdat de kieslijsten al zijn vastgesteld. "Ik ben aangeslagen maar strijdbaar", zegt hij. "Er is op dit moment ook nog geen zaak tegen mij."

'Zwemmende zeekomkommer' en gouden koraaltorens ontdekt diep in de zee

1 day 3 hours ago

Wetenschappers hebben voor het eerst een expeditie uitgevoerd in diepe wateren rond de Britse Caribische eilanden en daarbij een onderwatergebergte, een groot blauw gat en koraalriffen ontdekt die nauwelijks zijn aangetast. Ook werden nooit eerder waargenomen zeedieren gezien. Dat meldt de BBC op basis van exclusieve gegevens die de omroep kreeg.

De wetenschappers hebben de afgelopen weken het gebied onderzocht met geavanceerde apparatuur. Daarbij werden zo'n 20.000 foto's gemaakt tot een diepte van 6000 meter. Ze brachten bijna 25.000 vierkante kilometer zeebodem in kaart. Tot nu toe waren er alleen tientallen jaren oude kaarten die incompleet waren en vol fouten zaten.

"Dit is de eerste stap in omgevingen die mensen nog nooit hebben gezien, en waarvan ze in sommige gevallen niet eens wisten dat ze bestonden", zegt expeditieleider James Bell tegen de BBC.

Zwemmende zeekomkommer

Er zijn 290 verschillende soorten zeedieren en 14.000 individuele exemplaren van koraal gedocumenteerd. "Gisteren vonden we een soort zwemmende zeekomkommer, en we weten nog steeds niet wat het is", zegt Bell.

Tot nu was het gebied buiten de ondiepe wateren rond de eilanden onbekend terrein. Bell: "We kennen het oppervlak van Mars of de maan beter dan het oppervlak van onze eigen planeet."

Ook vonden ze een grootbekaal met een gloeiende roze staart die rood oplicht om voedsel te lokken, een vis met buisvormige ogen die naar boven wijzen om de silhouetten van zijn prooi te zien, en een drakenvis met een gloeiende staaf onder zijn kin. Ze vonden er ook zwart koraal dat duizenden jaren oud zou kunnen zijn, waardoor het tot de oudste ooit ontdekte koralen behoort.

Gouden koraaltorens

Het ontdekte onderwatergebergte ligt ten noorden van het eiland Little Cayman, dat onderdeel is van de Kaaimaneilanden, en rijst op van ongeveer 2500 meter diepte tot 20 meter onder het zeeoppervlak. Volgens de Britse omroep wemelt het van het leven: van gouden koraaltorens die doen denken aan grote hersenen tot buitenaards lijkende wezens.

De ontdekking was een verrassing voor de onderzoekers. Ze waren stomverbaasd toen ze een zogenoemd blauw gat vonden, een verticaal zinkgat dat is ontstaan door een ingestorte grot.

"Stel je voor dat je een ijsschep uit de zeebodem haalt. Dat is wat we zagen: een krater van ongeveer 300 meter breed tot 550 meter onder zeeniveau", zegt Bell. Het zou het diepste blauwe gat van het Caribisch gebied kunnen zijn.

Diepzeeriffen

Het gaat om een van de gezondste en meest diverse riffen in de regio die ooit zijn ontdekt. Diepzeeriffen liggen vaak te diep om te worden beïnvloed door de opwarming van de oceaanwateren die grotendeels wordt veroorzaakt door klimaatverandering. Zo is het ontdekte onderwatergebergte vrij van de steenkoraalziekte die het Caribisch gebied teistert.

Volgens de wetenschappers kan dit onderzoek helpen om meer te leren over de biodiversiteit in diepe wateren en om de effecten van klimaatverandering en de menselijke invloed erop beter te begrijpen. Het onderzoek helpt het Verenigd Koninkrijk ook om zijn VN-verplichting na te komen om tegen 2030 30 procent van de wereldzeeën te beschermen in speciale beschermde zeegebieden.

Rampvlucht MH370 ook bij recente zoekactie niet gevonden

1 day 3 hours ago

Een nieuwe zoekactie naar vlucht MH370 van Malaysia Airlines heeft niets opgeleverd. Eind vorig jaar en begin dit jaar werd een gebied van 15.000 vierkante kilometer in het zuidelijke deel van de Indische Oceaan afgezocht door onderwaterdrones. Maar de resten van het ramptoestel werden niet aangetroffen in het gebied ter grootte van ongeveer de helft van België.

Het is vandaag precies twaalf jaar geleden dat de Boeing 777 van Malaysia Airlines met 239 inzittenden vermist raakte boven de Indische Oceaan. Het toestel was onderweg van Kuala Lumpur naar Peking en verdween na ongeveer 40 minuten van de radar.

Uit een analyse van satellietgegevens bleek dat het toestel ten westen van Australië moet zijn neergestort in het zuidelijke deel van de Indische Oceaan, ver verwijderd van de route die het vliegtuig normaal zou afleggen.

Wrakstukken aangespoeld

De verdwijning is een van de grootste mysteries uit de luchtvaartgeschiedenis. Er zijn meerdere grote zoekoperaties geweest, maar het toestel werd nooit gevonden. Wel spoelden later enkele wrakstukken aan op de Oost-Afrikaanse kust.

Familieleden van passagiers dringen er bij de Maleisische regering op aan om de zoektocht voort te zetten. Ze vragen de regering het contract met het Amerikaanse diepzeeonderzoeksbedrijf Ocean Infinity te verlengen.

Het bedrijf beschikte naar eigen zeggen over nieuwe informatie waar het wrak vermoedelijk ligt en werkte op een 'no cure, no pay'-basis. Maleisië hoefde alleen te betalen als de resten van het vliegtuig gevonden zouden worden.

Eerste honderden Nederlanders weg uit Qatar na dagen van onzekerheid

1 day 3 hours ago

De eerste Nederlanders die door de oorlog in de Golfregio waren gestrand in Qatar zijn vanochtend vanuit Doha vertrokken naar Schiphol. De vlucht van Qatar Airways maakt deel uit van een voorzichtige herstart van het vliegverkeer vanaf Hamad International Airport. De luchtvaartmaatschappij probeert stap voor stap de dienstregeling weer op gang te brengen, zolang de veiligheidssituatie in de regio dat toelaat.

Aan boord van het toestel zitten onder anderen 268 Nederlandse passagiers die de afgelopen dagen in Doha vastzaten doordat het luchtruim grotendeels gesloten was. Vluchten worden voorlopig slechts beperkt uitgevoerd en krijgen telkens afzonderlijk toestemming van de autoriteiten.

In totaal hebben 589 Nederlanders in Qatar zich bij de overheid gemeld via de crisiscommunicatielijst. Het aantal is gedeeld met Qatar Airways, dat bij de eerste vluchten zo veel mogelijk Nederlanders probeert mee te nemen die al een ticket hadden. Morgen staat volgens lokale media opnieuw een vlucht van Doha naar Schiphol op het schema, afhankelijk van de veiligheidssituatie.

Angstige momenten

Voor passagiers kwam het vertrek vaak onverwacht. De Nederlander Job Lansink zat al dagen vast in Doha, waar gisteravond nog explosies klonken boven de stad. "De momenten dat er knallen te horen waren, vonden we soms wel angstig", zegt Lansink. Toch voelde hij zich over het algemeen veilig. "Dat we lazen dat Qatar een goed afweersysteem heeft, stelde ons gerust. De meldingen die ze sturen bij de signalering van een drone of raket begonnen over de dagen ook steeds normaler te voelen."

Toen gisteren geruchten opdoken dat er weer vluchten naar Europa zouden vertrekken, zette Qatar Airways gestrande reizigers in hotels op een wachtlijst. Lansink en zijn reisgenoten pakten hun tassen alvast in. "We hadden onze backpacks helemaal klaarstaan zodat we binnen tien minuten buiten konden staan als we gebeld zouden worden. Dan ga je toch wel een beetje raar naar bed."

Die nacht kwam het verlossende telefoontje alsnog. "Om 02.00 uur ging de telefoon en werd mij verteld dat de bus er al was en we direct naar beneden moesten komen", zegt hij. "Ik voelde de adrenaline best wel. Tien minuten later zaten we in de bus."

Op het vliegveld verliep alles daarna opvallend soepel. "We stonden op de lijst en omdat er maar vijf vluchten vertrokken was het heel rustig op de luchthaven", zegt Lansink. Qatar Airways hielp passagiers volgens hem actief bij het inchecken en gaf gestrande reizigers toegang tot de lounges. Pas toen het vliegtuig het Qatarese luchtruim had verlaten, stuurde hij een bericht naar huis. "We wilden het thuisfront pas inlichten toen we echt weg waren."

Volg het laatste nieuws over de oorlog in het Midden-Oosten via ons liveblog:

Ook andere gestrande reizigers beschrijven hoe onverwacht en chaotisch het vertrek tot stand kwam. Een Nederlandse vrouw die alleen reisde, vertelt dat het wachten de afgelopen week zwaar begon te vallen.

Aan het eind van gisteravond kreeg ze vanuit Nederland een ander plan aangeboden: een busreis van tien tot twaalf uur naar Riyad in Saudi-Arabië, gevolgd door een vlucht naar Amsterdam. Daarvoor moest ze wel zelf een visum regelen. Tegelijkertijd had ze haar naam achtergelaten bij medewerkers van Qatar Airways in het hotel, in de hoop dat er misschien een vlucht vanuit Doha zou vertrekken. "Ik zei dat ik openstond voor elke bestemming in Europa."

Even later bleek dat er toch een vlucht naar Amsterdam ging. "Het ging allemaal erg last minute. Om 01.30 uur werd ik uit bed gebeld door hotelpersoneel." Meerdere reizigers werden wakker gebeld, maar uiteindelijk bleken er minder plekken dan gehoopt. "Veel mensen moesten weer terug naar hun kamer, omdat het vliegtuig vol zat. Ik had geluk dat ik mee kon."

De rit naar het vliegveld was volgens haar surrealistisch. "We reden door Doha naar een bijna leeg vliegveld, met allemaal lege parkeerplaatsen in het donker." Binnen was het contrast groot: er leek bijna meer personeel dan passagiers te zijn. "Iedereen werd opvallend hartelijk ontvangen. Zelfs economy-reizigers mochten naar de lounge. Het voelde alsof ze ons iets extra's wilden geven."

Vertrek via Saudi-Arabië

Tegelijkertijd hebben sommige Nederlanders ervoor gekozen om Qatar op eigen houtje te verlaten. Omdat het luchtruim lange tijd gesloten was, reisden zij via de landgrens naar Saudi-Arabië om daar een vlucht naar Europa te nemen.

Een Nederlander die inmiddels in Riyad is aangekomen, vertelt dat hij samen met twee anderen met taxi's naar de grens reed. "We zijn met drie verschillende taxi's vertrokken. Het ging eigenlijk best vlot en het was redelijk rustig bij de grens", zegt hij. Na aankomst brachten ze de nacht door in een bed-and-breakfast in de Saudische hoofdstad.

Volgens hem was het uiteindelijk een avontuurlijke maar haalbare route. "We hebben nog even rondgekeken in Riyad. Prachtige stad, trouwens." Wel waren de kosten hoog: vliegtickets vanuit Saudi-Arabië waren schaars en duur. "Zo'n 1500 euro per ticket", zegt hij. "Ik zal blij zijn als ik weer thuis ben."

Online gaan veel valse beelden rond over de oorlog in het Midden-Oosten. In deze special zetten we die op een rij en vertellen we hoe je ze herkent:

Vogelgriep vastgesteld in Putten, 23.000 kippen geruimd

1 day 4 hours ago

Bij een legkippenbedrijf in Putten is een uitbraak van vogelgriep vastgesteld. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft zo'n 23.000 kippen geruimd.

In een straal van 10 kilometer geldt een vervoersverbod om verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen. Binnen die zone zijn 64 andere pluimveebedrijven gevestigd

De uitbraak in Putten is al de derde die deze week in Gelderland is vastgesteld. Eergisteren werd in Neede nog vogelgriep geconstateerd op een pluimveebedrijf en werden ruim 97.000 kippen afgemaakt. Aan het begin van de week dook het virus op bij een bedrijf in Lunteren, waardoor 34.000 leghennen moesten worden geruimd.

Enkele bedrijven die binnen de straal van 10 kilometer van het bedrijf in Putten zijn gevestigd, bevinden zich ook in de omgeving van het bedrijf in Lunteren, meldt Omroep Gelderland.

Het vogelgriepvirus steekt vrijwel elk jaar de kop op, maar dit seizoen verloopt heviger dan de afgelopen jaren. Na een uitbraak in het Drentse Gasselternijveenschemond in oktober werd een landelijke ophok- en afschermplicht ingesteld. Sindsdien zijn er nog tientallen gevallen van vogelgriep vastgesteld en zijn al meer dan twee miljoen dieren afgemaakt.

CDA-lijsttrekker Landgraaf bedreigd tijdens flyeren voor verkiezingen

1 day 4 hours ago

In Landgraaf is gisteravond een wethouder en lijsttrekker van het CDA bedreigd door een groep jongeren. Een van hen zou een mes getrokken hebben.

Het incident gebeurde rond 19.00 uur. CDA-lijsttrekker Stijn Kropman was bezig met het verspreiden van campagneflyers voor de gemeenteraadsverkiezingen toen een groep jongens op hem afstapte.

"Ik was bezig met mijn laatste paar huizen toen ik ineens werd achtervolgd door een groepje. Dat voelde niet prettig", zegt hij tegen de Limburgse omroep L1. Ze riepen wat dingen naar hem, maar hij kon niet verstaan wat ze zeiden. En ze gooiden een steen.

'Rennen voor mijn leven'

"Ineens riep een van de jongens keihard 'pak hem'", vertelt Kropman. "Ik draaide me om en zag dat de voorste jongen iets van een mes vasthad en op mij af stapte. Het zou ook een schroevendraaier kunnen zijn, maar het leek op een mes."

De wethouder rende daarna weg en belde thuis de politie. Die kwam direct en heeft naar zijn verhaal geluisterd. Kropman heeft aangifte gedaan.

Flink geschrokken

De schrik zit er bij Kropman nog goed in. Hij heeft geen idee of de jongens het specifiek op hem hadden gemunt. "We hebben een filmpje gepubliceerd tegen jeugdoverlast en fatbikes. Daar zou het mee te maken kunnen hebben, maar dat weet ik niet."

Voor hemzelf heeft het incident in ieder geval wel consequenties. "Ik moet goed gaan nadenken hoe ik mijn campagne verder vorm ga geven. Ik ga in ieder geval niet meer in de avond op pad, en niet meer alleen."

De politie bevestigt het nieuws en laat weten onderzoek te doen. Mensen die iets hebben gehoord of gezien, of camerabeelden hebben, worden gevraagd zich te melden.

Torenhoge ambities in de Chinese vijfjarenplannen, wat merken wij daarvan?

1 day 5 hours ago

In China staat het Volkscongres deze week in het teken van een nieuw vijfjarenplan. Al sinds 1952 presenteert het land vijfjarenplannen waarbij de ambities torenhoog zijn en China de pijlen richt op allerlei gebieden, van politiek tot economie en van onderwijs tot defensie.

De laatste decennia heeft dat ertoe geleid dat China zich heeft ontpopt van ontwikkelingsland tot de tweede economie ter wereld. Wat merkt de Nederlandse economie van die ambities? De NOS laat dit zien aan de hand van vier producten die in voorgaande plannen stonden.

De Chinese overheid stimuleert de sectoren niet alleen met behulp van belastingkortingen of subsidies, maar met heel veel verschillende middelen.

Industriële machines

Neem bijvoorbeeld industriële machines. Al jaren zet China in op de productie daarvan, want door de vergrijzende bevolking zal het land snel een tekort aan menskracht hebben. Tien jaar geleden werd de sector zelfs aangewezen als een centrale pijler van China's economische en strategische ambities. Volgens Chinese staatsmedia groeide het aantal machinebedrijven van 92.000 (in 2020) naar 137.000 (in 2025).

Inmiddels staan er ook steeds meer van deze Chinese machines in Europese fabrieken. Tot een paar jaar terug kwamen veel geavanceerde fabrieksmachines uit Japan en Europa, maar inmiddels weten steeds meer Chinese machinebouwers de concurrentie te verslaan.

De EU maakt zich zorgen over de eigen markt en houdt scherp in de gaten of de Chinese producten niet tegen een kunstmatig lage prijs worden verkocht.

Medische machines

Ook steeds meer medische machines uit China komen Nederland binnen. China zet flink in op de ontwikkeling van medische apparatuur, om de gezondheidszorg in eigen land te versterken en minder afhankelijk te worden van het buitenland. Deze sector komt dan ook in meerdere vijfjarenplannen uitgebreid aan bod.

Onderwijs, wetenschap en technologie spelen daarin een sleutelrol. China investeert grootschalig in onderzoek. Inmiddels staat het land wereldwijd op de eerste plaats wat betreft wetenschappelijk gezondheidsonderzoek.

Zonnepanelen

Op het gebied van zonnepanelen heeft China in slechts enkele jaren volledige werelddominantie verkregen. Al in de jaren 80 werden de zonnepanelen genoemd in de vijfjarenplannen, niet zozeer om de wereldmarkt te veroveren, maar ook om zelf duurzame energie op te wekken. Volgens het Internationaal Energie Agentschap (IEA) was China in 2024 goed voor de productie van 86 procent van alle zonnepanelen wereldwijd.

Door de enorme hoeveelheid goedkope zonnepanelen uit China is de Europese zonnepanelenindustrie zo'n tien jaar geleden vrijwel volledig weggevaagd. Het voordeel was dat mensen in Nederland in korte tijd veel goedkopere zonnepanelen konden krijgen, maar op dit gebied zijn we nu grotendeels afhankelijk van China.

Volgens de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) is dat minder problematisch dan de afhankelijkheid die we hebben van fossiele brandstoffen. "Die verbrand je gelijk. Zonnepanelen blijven dertig jaar goed en daarna heb je de materialen nog die je kunt recyclen", zegt NVDE-voorzitter Olof van der Gaag.

Elektrische auto's

Op het gebied van elektrische auto's domineert China inmiddels. Sinds 2012 heeft de Chinese overheid de pijlen gericht op deze sector. De aanpak was simpel; door samen te werken met bekende automerken als Volkswagen en BMW leerden de Chinezen de fijne kneepjes van auto-ontwikkeling. Het was kennis die ze later gebruikten om zich volledig te richten op hun elektrische auto's. Veel westerse autobedrijven deden dat niet en lopen nu achter.

De Chinese automerken hebben niet alleen de eigen markt veroverd, maar ook in Europa zijn merken als BYD en Zeekr op de weg te zien. Zo stootte BYD begin dit jaar Tesla van de troon als grootste elektrische autofabrikant.

Europese automakers klagen over oneerlijke concurrentie uit China. De enorme Chinese staatssteun is uiteindelijk de reden voor de EU geweest om in te grijpen. Sinds vorig jaar heft de Europese Unie een importbelasting van 50 procent op elektrische auto's uit China.

AI en commerciële luchtvaart

In het komende vijfjarenplan wordt weer de nadruk gelegd op hoogtechnologische ontwikkelingen en zelfredzaamheid. Sectoren die meer aandacht zullen krijgen zijn bijvoorbeeld kunstmatige intelligentie en commerciële luchtvaart.

De Nederlandse technologische industrie zal de ontwikkelingen in China nauwlettend in de gaten houden, want samen met de geopolitieke crises in de wereld kan de grote exportkracht van China de markt in Nederland flink verstoren.

Premier Jetten in Oekraïne op bezoek bij president Zelensky

1 day 5 hours ago

Premier Jetten is in Oekraïne voor een bezoek aan president Zelensky om de Nederlandse steun aan de Oekraïners te onderstrepen. Kort na het aantreden van het kabinet, bijna twee weken geleden, belden de leiders al met elkaar. In dat gesprek nodigde Zelensky Jetten uit om op korte termijn naar de Oekraïense hoofdstad Kyiv te komen.

Daaraan heeft Jetten nu gehoor gegeven. In Kyiv heeft hij een krans gelegd bij een herdenkingsmonument en later vandaag houdt hij een toespraak. "Nederland staat onverminderd achter Oekraïne en de strijd die het land voert tegen de Russische agressie", zegt Jetten.

Jetten en Zelensky bij het herdenkingsmonument:

In het telefoongesprek kort na zijn aantreden benadrukte Jetten dat Nederland Oekraïne zal blijven ondersteunen. "Jullie vechten niet alleen voor jullie eigen veiligheid en vrijheid, maar ook voor de Europese waarden", zei de premier toen. Vandaag herhaalde hij die boodschap naar eigen zeggen.

De premier brengt vandaag ook een bezoek aan een appartementencomplex dat bij een eerdere aanval beschadigd is geraakt. "Vandaag bezocht ik een wijk die door Russische aanvallen is getroffen", schrijft Jetten. "Pas wanneer je hier staat voel je echt het enorme leed en onrecht dat Russische agressie hier veroorzaakt."

Tegen journalisten in Kyiv zei Jetten dat hij het belangrijk vond om snel die kant op te gaan. "Met de oorlog in het Midden-Oosten is het belangrijk om ervoor te zorgen dat Oekraïne voldoende militair materieel blijft krijgen. Het is de vraag wat er de komende tijd nog te krijgen is, en het vraagt om een extra inspanning om ervoor te zorgen dat Oekraïne de strijd tegen Rusland kan volhouden."

De ruzie tussen Zelensky en de Hongaarse premier Orbán is vandaag een belangrijk gespreksonderwerp, zei Jetten in de trein onderweg naar Oekraïne. De Hongaarse premier blokkeert met zijn vetorecht een Europees plan om Oekraïne 90 miljard euro te lenen.

Orbán doet dat vanwege het stilleggen van de Russische oliedoorvoer via de Druzhba-pijpleiding, die deels in Oekraïne ligt. Oekraïne zegt dat de pijpleiding is beschadigd bij een Russische aanval, maar Slowakije en Hongarije, die beide afhankelijk zijn van de olie, betwijfelen deze lezing. Ze denken dat Oekraïne de pijpleiding bewust afsluit omdat de olieleveringen de Russische oorlogskas vullen.

Luchtaanvallen

Rusland bestookt Oekraïne nog regelmatig met luchtaanvallen. Ook dit weekend werd Oekraïne weer hevig onder vuur genomen door Rusland. Zeker tien mensen kwamen bij de aanvallen om het leven, onder wie twee kinderen.

Bij de luchtaanvallen zetten de Russen honderden drones en tientallen projectielen in, die werden afgevuurd op verschillende Oekraïense steden. Volgens Zelensky betrof het 29 projectielen, waarvan minstens de helft een ballistische raket was. In totaal zou Rusland 480 drones hebben gebruikt bij de luchtaanvallen.

Berendsen en Yesilgöz

Vorige week waren defensieminister Yesilgöz en minister van Buitenlandse Zaken Berendsen ook al in Kyiv voor een ontmoeting met de Oekraïense president. In dit gesprek bespraken ze de Nederlandse steun aan Oekraïne. Ook hebben ze het gehad over wat Nederland kan leren van de lessen die Oekraïne trekt op het moderne slagveld, schreef het ministerie van Defensie.

Mogelijke explosieven gegooid bij protesten voor woning burgemeester New York

1 day 6 hours ago

Bij het huis van de burgemeester van New York zijn twee personen aangehouden voor het aansteken van twee verdachte voorwerpen. Dat gebeurde bij een confrontatie tussen anti-islambetogers en tegendemonstranten.

Het anti-islamprotest werd gehouden bij de residentie van burgemeester Mamdani, die zelf moslim is. Volgens Amerikaanse media gebruikte een betoger eerst pepperspray tegen tegendemonstranten. Vervolgens stak een van hen op zijn beurt een voorwerp aan en gooide dat in de richting van het anti-islamprotest, met rook en vlammen tot gevolg. Het voorwerp doofde vanzelf toen het een afzetting raakte.

Daarna pakte dezelfde demonstrant een tweede projectiel dat hij kreeg van een andere man. Hij stak het aan, rende ermee weg en liet het vervolgens vallen. Beide mannen (18 en 19 jaar) zijn aangehouden. Ze komen uit Pennsylvania.

Moeren, bouten en schroeven

De explosievenopruimingsdienst zegt dat de voorwerpen met zwarte tape waren omwikkeld en voorzien van een lont, met daarin moeren, bouten en schroeven. "We weten nog niet of de apparaten werkten en of ze explosief materiaal bevatten", zegt de politie.

Tijdens het protest was burgemeester Mamdani aanwezig in de ambtswoning.

In totaal werden zes mensen aangehouden na het protest van gisteren. Dat was onder meer voor verstoring van de openbare orde en het blokkeren van verkeer.

Anti-islam

De anti-islamdemonstranten willen dat de "islamisering" van New York stopt en dat moslims niet meer in het openbaar bidden. De demonstratie stond onder leiding van de extreem-rechtse influencer Jake Lang. Hij was betrokken bij de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021 en kreeg later gratie van president Trump. Lang is een felle criticus van de islam en organiseerde vaker protesten in de VS.

De tegendemonstratie werd gehouden door linkse activisten. Ze eisten onder meer dat de oorlog in Iran stopt en dat de VS de levering van wapens aan Israël staakt.

Wekdienst 8/3: Internationale Vrouwendag • Laatste dag WK schaatsen allround

1 day 7 hours ago

Goedemorgen! Het is vandaag Internationale Vrouwendag en in Heerenveen is de slotdag van het WK schaatsen allround.

Eerst het weer: na een mistige ochtend wordt het met uitzondering van de noordelijke kustgebieden vrij zonnig. Bij weinig wind wordt het 12 tot 18 graden. Ook maandag houden we rustig lenteweer met veel zon. Vanaf dinsdag wordt het geleidelijk wisselvalliger en iets koeler.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Amerikaanse president Trump zegt dat Iran mogelijk zelf verantwoordelijk is voor de aanval op een meisjesschool in het zuiden van Iran afgelopen zaterdag. Hij levert daar geen bewijs voor. Onderzoekers concludeerden eerder dat het waarschijnlijk is dat de VS de meisjesschool heeft geraakt. Daarbij kwamen 160 burgers om.

Volg al het nieuws over de oorlog in het Midden-Oosten in ons liveblog.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het is dus bijna overal ter wereld Internationale Vrouwendag. Om te vieren wat er aan rechten is verkregen en om aandacht te vragen voor wat gelijker kan. Ook in Nederland is de strijd voor gelijke rechten nog niet gestreden.

Fijne zondag!

Ruim een week oorlog in het Midden-Oosten: wat staat de wereld nog te wachten?

1 day 7 hours ago

Ruim een week geleden gebeurde wat al maanden in de lucht hing: Israël en de VS begonnen met het bombarderen van aartsvijand Iran. Het regime is met de dood van de opperste leider Khamenei weliswaar onthoofd, maar nog niet gevallen.

Volgens experts is de angel nog lang niet uit het conflict: inmiddels zijn ook Golflanden en Koerdische millities betrokken bij de oorlog en ook Europese bondgenoten als Frankrijk sturen militaire schepen naar het Midden-Oosten.

Tegenstrijdigheid

Volgens Peter Wijninga, defensiespecialist verbonden aan onderzoekscentrum HCSS, is het einde van de oorlog pas in zicht als de VS en Israël tevreden zijn over het resultaat. "Wat dat precies betekent weten we niet. Je hoort daar tegenstrijdige geluiden over vanuit de VS."

Zo zei president Trump kort na het begin van operatie Epic Fury dat de bombardementen bedoeld waren om het regime omver te werpen en riep hij Iraniërs op in opstand te komen. Minister Hegseth van Defensie kwam later met een ander geluid: het doel van de operatie was geen regimeverandering, maar het vernietigen van de Iraanse aanvalsraketten. Ook minister Rubio van Buitenlandse Zaken zei dat regime change niet het belangrijkste was.

"Het is ontzettend verwarrend als je naar Trump of zijn ministers luistert", zegt Midden-Oosten-kenner en journalist Abdou Bouzerda. "Het lijkt erop dat de Amerikanen niet echt een plan hebben voor de day after. Ze zijn nu vooral bezig met bombarderen."

Inmiddels heeft Israël het offensief uitgebreid naar Libanon, waar volgens het leger Hezbollah-strijders zich verschuilen. Volgens Bouzerda lijkt daar een duidelijkere strategie achter te zitten. "Daarmee wil Israël het Iraanse regime verder verzwakken door hun bondgenoten aan te pakken."

Wil Amerika nu wel of niet een regimeverandering? Nieuwsuur zocht het uit:

De VS en Israël kunnen de oorlog die zij zelf zijn begonnen voorlopig voortzetten, verwacht Wijninga. Ze zijn goed uitgerust en getraind, al zijn hun voorraden niet onbeperkt.

De grootste uitdagingen liggen volgens Wijninga dan ook bij Iran. De aanvallen van de VS en Israël vernietigen onder meer Iraanse lanceerinstallaties, drones en opslagplaatsen. "En die krijgen ze ook niet zomaar aangeleverd door hun bondgenoot Rusland, dat de munitie zelf hard nodig heeft voor de oorlog in Oekraïne."

Meer dan aan het begin van de oorlog is het conflict een oorlog van cijfers geworden, zegt Bouzerda. "Je ziet dat Iran ontzettend veel raketten en drones heeft afgeschoten, echt ongekende aantallen. Daar hangt een prijskaartje aan."

Dat laatste geldt uiteraard ook voor de Amerikanen en de Golfstaten die worden getroffen door de Iraanse aanvallen. "Die moeten de raketten uit de lucht schieten met interceptors, die ontzettend duur zijn en moeilijk te produceren." Zo berekende denktank CSIS uit dat de oorlog in Iran de Amerikaanse staatskas bijna 800 miljoen euro per dag kost.

Iraniërs hoop gegeven

Het is moeilijk om een exacte inschatting te geven wanneer de oorlog ten einde komt, zeggen beide experts. "Als je niet echt een doel hebt, dan kun je ook niet een tijdspad formuleren", aldus Bouzerda. Het gevaar is dat je uiteindelijk terechtkomt in een avontuur, in een ravijn, waarbij het uiteindelijk niet vier of zes weken duurt, maar misschien wel drie maanden of een half jaar."

Nu de Verenigde Staten de oorlog in gang hebben gezet, moeten ze die ook afmaken, zegt Wijninga. Hij verwijst daarbij naar de bekende uitspraak if you break it, you own it van Colin Powell, voormalig minister van Buitenlandse Zaken. Dat zei hij tegen president Bush voordat hij Irak binnenviel.

Hoelang de VS en Israël het gaan volhouden, hangt af van hun vasthoudendheid, zegt Wijninga. "En of een deel van het reguliere leger zich tegen het Iraanse regime keert en aan de zijde van het volk durft te staan."

NOS op 3 maakte een video over hoe de VS en Iran vijanden zijn geworden:

De Europese Unie staat aan de zijlijn van de oorlog, maar de prijs zullen Europese landen hoe dan ook moeten betalen, verwacht Bouzerda.

"Er zou een moment kunnen komen dat de EU meer initiatief neemt, wat je al ziet bij lidstaten als Frankrijk. Alleen al omdat de eigen bevolking gaat morren over de oplopende olie- en voedselprijzen."

De kans is groot dat Europa zich uiteindelijk, puur vanuit eigen belang en vooral economisch, aan de kant van Amerika zal scharen, verwacht hij. Tegelijk ziet hij ook een rol weggelegd voor Europa om een grotere diplomatieke rol te spelen samen met de Golfstaten. "De pogingen vanuit de regio om Europa erbij te betrekken en het conflict te laten stoppen, nemen steeds verder toe."

Duits verkiezingsjaar afgetrapt, Groenen hopen op winst in Baden-Württemberg

1 day 8 hours ago

Het Duitse Superwahljahr gaat vandaag van start met de verkiezingen in Baden-Württemberg, de eerste van vijf deelstaatverkiezingen dit jaar. Lange tijd leek de CDU van bondskanselier Merz hier verzekerd van de winst, maar de Groenen zijn met een inhaalslag bezig. De partijen gaan nu nek aan nek in de peiling van ZDF, met beide 28 procent van de stemmen.

Dat leidt tot een opperbeste stemming bij de Groenen, die landelijk niet boven 12 procent uitkomen. "De sfeer is absoluut goed", vertelt Groenen-lid Julian Dietzschold tijdens een flyeractie in Heidelberg. "Ook mensen van wie ik het niet verwacht reageren positief op ons, en vooral op onze lijsttrekker."

Die heet Cem Özdemir, is 60 jaar en is geboren in een heuveldorp ten zuiden van Stuttgart, als zoon van Turkse gastarbeiders. In de vorige landelijke regering was hij minister van Landbouw. Nu hoopt hij de eerste Duits-Turkse deelstaatpremier te worden. Geliefd is hij zeker: zijn waarderingscijfers liggen ver boven die van de partij. De campagne draait daarom volledig om hem.

De populaire Özdemir geldt als gematigde Groenen-politicus. Zijn campagne is gericht op het beschermen van de economie. Groene doelen kunnen indien nodig later worden behaald, is zijn boodschap. Ook is hij kritischer op het asiel- en integratiebeleid dan veel partijgenoten.

Niet té groen

De economie domineert de verkiezingen in de zuidwestelijke deelstaat met 11 miljoen inwoners. Het gebied van Bosch, Mercedes-Benz en Porsche heeft zijn welvaart deels te danken aan de auto-industrie, maar de gloriedagen zijn voorbij. Recente ontslaggolven voeden de angst dat Baden-Württemberg verandert in een Europese versie van Detroit, de teloorgegane autostad in de Verenigde Staten.

Özdemir is daarom voorstander van "flexibiliteit" wat betreft de overstap naar elektrische auto's. "Met mij wordt er geen beleid gevoerd tegen Baden-Württemberg als productielocatie voor auto's." Als de industrie langer door wil met de productie van benzineauto's, dan kan dat, aldus Özdemir.

Daarom keert hij zich tegen de landelijke koers van de Groenen. Dat benadrukt Özdemir zelfs bewust in zijn campagne-uitingen. "Doe het juiste, dat betekent soms dat je tegen je partij moet ingaan", zegt hij stoer in een campagnespot. Ook opvallend: de partijnaam is niet zichtbaar op campagneposters.

"Het is geen geheim dat de Groenen in Baden-Württemberg pragmatischer zijn dan veel andere afdelingen", zegt flyeraar Dietzschold. Daar ligt volgens hem ook de sleutel tot succes voor de partij. "Dat zagen we landelijk ook, met bijvoorbeeld Annalena Baerbock." Onder haar leiding werd de partij kortstondig als grootste gepeild.

Opgedoken video

De Groenen zijn al sinds 2011 de grootste in Baden-Württemberg. In geen enkele andere deelstaat is dat tot nu toe gelukt. Ook de afzwaaiende premier Winfried Kretschmann stond te boek als pragmatisch en is geliefd.

Zelfs de belangrijkste uitdager, de christen-democratische CDU van Manuel Hagel (37), belooft "goed te zorgen voor de erfenis van Kretschmann". Waar de Groenen de status quo verdedigen, belooft de jonge Hagel tegelijk vernieuwing en een "nieuw hoofdstuk" voor de deelstaat. Zijn probleem was lange tijd zijn relatieve onbekendheid.

Daar kwam verandering in toen een Groenen-politica een oude video van Hagel verspreidde. Daarin sprak de CDU'er over een klassenbezoek vol meisjes ("er zijn ergere afspraken te bedenken") en vrij gedetailleerd over het uiterlijk van een minderjarig meisje dat indruk op hem maakte. Een storm van kritiek volgde. Ongepast en seksistisch, klonk het.

Dietzschold ziet het niet als campagnegeschenk voor de Groenen. Hij hecht bovendien waarde aan een goede band met de CDU, met wie de Groenen graag opnieuw een coalitie willen aangaan. Dat lijkt op dit moment de enige kansrijke coalitie, mede vanwege de groei van de AfD, die op 18 procent wordt gepeild.

Andere partijen

Daarmee scoort de uiterst rechtse partij weliswaar lager dan landelijk, maar het gaat toch om een flinke sprong in de rijke deelstaat. "Juist vanwege de hoge welvaart is er veel angst om die te verliezen. Daar spelen zij op in", volgens Dietzschold.

Verder wordt het spannend voor Die Linke en de liberale FDP, die beide net boven de kiesdrempel van 5 procent worden gepeild. Vooral voor de FDP is deze verkiezing van essentieel belang: zowel in de Bondsdag als in de meeste deelstaten is de partij niet meer vertegenwoordigd. Als de FDP ook uit dit middenklassebolwerk verdwijnt, belooft partijkopstuk Nicole Büttner haar hoofd kaal te scheren.

De stemlokalen zijn tot 18.00 uur geopend voor alle stemgerechtigden vanaf 16 jaar. Direct daarna volgt een exitpoll.

Puppy na negen dagen gered van Griekse besneeuwde bergtop: 'We noemen hem Lucky'

1 day 10 hours ago

In Griekenland is een negen maanden oude hond na negen dagen gered van een besneeuwde berg. Het dier had al die tijd geen voedsel en de temperaturen waren onder het vriespunt. Een groep klimmers vond hem en kon hem in veiligheid brengen.

De hond met de naam Asproulis, Grieks voor "witte", werd gevonden bij de Tsoukarela-top, boven het bergdorp Metsovo. Volgens berichten in Griekse media was hij negen dagen eerder achter een groep Franse klimmers aangelopen en daarna de weg kwijtgeraakt in het besneeuwde berggebied. Waarschijnlijk durfde het dier niet van de steile hellingen af te dalen.

Asproulis woont normaal bij zijn eigenaar Christos Zacharis in het nabijgelegen dorp Haliki. Zacharis, die daar een café runt, meldde aan media dat de hond nog nooit eerder buiten het dorp was geweest. Toen de Franse klimmers na een overnachting in het dorp vertrokken, liep de jonge hond met hen mee de bergen in.

"Hij zat negen dagen op dezelfde plek in de sneeuw," zei Zacharis tegen de Griekse zender Alpha. In het gebied ligt volgens hem plaatselijk vijf tot zes meter sneeuw en ook zijn de hellingen steil. Daarnaast bestaat er gevaar voor lawines.

Een groep Griekse klimmers die hoorde dat de hond vermist was, besloot naar de Tsoukarela te klimmen om naar het dier te zoeken. Tijdens de tocht hoorden ze plotseling een hond janken.

'We noemen hem Lucky'

"We waren onderweg naar de top toen we geluid hoorden," zegt een van de klimmers. "De hond moet ons eerder hebben gezien dan wij hem. Door zijn witte vacht viel hij nauwelijks op in de sneeuw. Hij leek om hulp te roepen."

Het dier werd uiteindelijk gevonden op een hoogte van ongeveer 1900 meter, waar de grond volledig met sneeuw bedekt was. De klimmers brachten de hond naar beneden en terug naar zijn eigenaar. "De eigenaar noemt hem Asproulis vanwege zijn kleur," zegt een klimmer tegen een lokale nieuwszender. "Maar wij noemen hem Lucky, omdat hij uiteindelijk veel geluk heeft gehad."

Een filmpje van de redding van Asproulis:

Hiding a Bomb in Plain Sight

1 day 11 hours ago
You are at war. Trains are key to keeping your army supplied with fuel, ammunition, food, and medical supplies. But, inexplicably, your trains keep blowing up. Sabotage? Enemy attack? There’s …read more
Al Williams