Aggregator

Bij een crash met een legerhelikopter in Pakistan zijn zeker 22 mensen om het leven gekomen, zegt persbureau Reuters op basis van bronnen. Vermoedelijk zijn alle dodelijke slachtoffers inzittenden.

Het ongeluk gebeurde gisteren, maar het Pakistaanse leger heeft nog geen officieel dodental genoemd. Een groot deel van de slachtoffers is vandaag al met militaire eer begraven.

Het ging mis bij het opstijgen van de helikopter in de stad Muzaffarabad in de regio Kashmir. Het Pakistaanse leger zegt dat er een technische oorzaak was, maar verdere details zijn niet bekend gemaakt.

Onlusten

De militaire aanwezigheid in de stad was opgevoerd vanwege onlusten. Muzaffarabad is de hoofdstad van de regio. In de stad wonen ruim 150.000 inwoners.

Begin deze maand escaleerde een demonstratie en kwamen er zeker elf mensen om het leven bij botsingen met de politie. De woede over het ingrijpen was zo groot dat er was opgeroepen tot nieuwe demonstraties.

Om nieuwe onlusten de kop in te drukken waren er extra legereenheden in de stad, waaronder de bemanning van de neergestorte helikopter.

De helikopter is van het type Mi-17, dat in de jaren 70 in de Sovjet-Unie werd ontwikkeld. Sindsdien zijn er duizenden van geproduceerd. Ook nu maakt Rusland deze helikopters nog.

Bij aanvallen op Iran lijkt het Amerikaanse leger bij een precisieaanval gisteren een waterinstallatie te hebben geraakt. Dat blijkt uit een analyse van The New York Times na berichtgeving in Iraanse staatsmedia.

De waterinstallatie staat in de buurt van de kustplaats Kuhestak, aan de Straat van Hormuz. Twee grote betonnen wateropslagtanks zijn vernietigd, zo is te zien op satellietbeelden. Of dat is gebeurd door een (Amerikaanse) raket kan The New York Times niet met zekerheid zeggen.

Op vragen van The New York Times aan het Amerikaanse leger wat zijn rol was bij het bombardement op de waterinstallatie kwam geen antwoord. Wel is op satellietbeelden te zien dat er geen andere gebouwen in de omgeving zijn. Het aanvallen van civiele infrastructuur is een oorlogsmisdaad.

Door de schade aan de watertanks kwamen 20.000 mensen in Kuhestak en 10 andere dorpen zonder water te zitten. Na 12 uur kon er weer water geleverd worden. De provincie Hormozgan, waar Kuhestak ligt, is een van de warmste plekken op aarde. In de zomermaanden komt de temperatuur daar regelmatig ver boven de 40 graden uit.

Vallend puin

Kort na de Amerikaanse aanvallen op Iran van afgelopen nacht meldde Jordanië dat het zeker twintig projectielen heeft neergehaald. Daarbij raakte niemand gewond. Ook in Koeweit en Bahrein zijn Iraanse aanvallen gemeld.

Koeweit sloot het luchtruim voor enkele uren vanwege de aanvallen, maar er zijn daar geen berichten van schade of gewonden. In Bahrein raakte een 11-jarig meisje gewond door vallend puin nadat de projectielen uit de lucht werden geschoten. Ook meerdere auto's en gebouwen raakten beschadigd daardoor.

Drie bemanningsleden gedood

Bij een Amerikaanse aanval op een tanker in de Golf van Oman zijn drie Indiase bemanningsleden gedood, heeft India bevestigd.

Het Amerikaanse leger zegt dat het schip de Amerikaanse blokkade in de Straat van Hormuz schond. Het schip vaart onder de vlag van Palau en werd gisteren aangevallen.

De Melkweg heeft een dynamische en gewelddadige geschiedenis achter de rug, waarin het sterrenstelsel talloze kleinere sterrenstelsels opslokte. Met onderzoek dat dat inzicht opleverde, heeft astronoom Amina Helmi van de Rijksuniversiteit Groningen de prestigieuze Kavli-prijs voor astrofysica gewonnen.

Helmi, die de prijs van 1 miljoen dollar deelt met haar twee collega-onderzoekers van de universiteiten in Straatsburg en Cambridge, houdt zich bezig met zogeheten galactische archeologie.

"Met galactische archeologie kun je op basis van de beweging van sterren en de chemische samenstellingen, die als een soort DNA werken, de geschiedenis van de Melkweg ontrafelen", zegt ze tegen de NOS.

Stellaire stromen

Volgens de geboren Argentijnse dragen sterren informatie met zich mee over hun oorsprong. "De sterren hebben een soort geheugen van waar ze vandaan komen." Helmi wist al sinds eind maart dat ze de prijs had gewonnen. "Maar ik mocht het niemand vertellen. Dat was wel heel spannend en moeilijk."

Decennialang werd onze Melkweg gezien als een onveranderlijk spiraalvormig sterrenstelsel. Volgens de jury van de Kavli-prijs hebben Helmi en haar collega's dat idee omvergeworpen.

Met instrumenten zoals ruimtetelescoop Gaia brachten de wetenschappers zogenoemde stellaire stromen in kaart. Deze uitgestrekte structuren bestaan uit grote hoeveelheden sterren die als een soort lint door de Melkweg zijn geweven. Het zijn de zichtbare overblijfselen van dwergsterrenstelsels die werden opgeslokt door de Melkweg en door de zwaartekracht uit elkaar zijn gereten.

Wilde jeugd Melkweg

Helmi onderzocht en identificeerde verschillende van deze stellaire stromen in en rondom de Melkweg. De Helmi-stroom, die ze ontdekte tijdens haar promotieonderzoek, is naar haar vernoemd.

Door de chemische samenstelling en beweging van sterren in sterrenstromen in kaart te brengen, ontrafelde Helmi in 2018 een van de grootste botsingen in de geschiedenis van het sterrenstelsel. Zo'n tien miljard jaar geleden versmolt de Melkweg met Gaia-Enceladus, een sterrenstelsel met ongeveer een kwart van de massa van de toenmalige Melkweg.

Volgens haar heeft die gebeurtenis grote gevolgen gehad voor de vorming van het sterrenstelsel. "Dit is echt de laatste hele grote samensmelting en heeft heel veel dingen bepaald voor hoe de Melkweg er nu uitziet." De periode daarna omschrijft ze als relatief rustig. "Sindsdien is de Melkweg gewoon volwassen geworden. Maar de jeugd was eigenlijk best wild."

Naast het ontrafelen van de geschiedenis van de Melkweg gebruikt Helmi de huidige posities en snelheden van sterren om de verdeling van donkere materie in en rondom het sterrenstelsel in kaart te brengen. Deze vooralsnog mysterieuze vorm van materie moet in grote hoeveelheden aanwezig zijn en is onmisbaar voor het verklaren van de bewegingen van sterren in de Melkweg en het heelal als geheel.

Eerdere Nederlandse winnaars

Wat ze met het prijzengeld gaat doen weet Helmi nog niet. Ze zei eerder in een verklaring vooral jonge meisjes uit minder kansrijke gebieden te willen helpen die ervan dromen om sterrenkundige te worden.

De prestigieuze Kavli-prijzen worden elke twee jaar uitgereikt door de Noorse Academie van Wetenschappen en Letteren in de categorieën astrofysica, nanotechnologie en neurowetenschappen.

Eerdere winnaars van de prijs voor astrofysica zijn onder anderen Maarten Schmidt (Caltech), Ewine van Dishoeck (Universiteit Leiden) en Conny Aerts (KU Leuven en Radboud Universiteit).

Op 1 september ontvangen de winnaars de prijs in Oslo uit handen van de Noorse koning Harald V.

(Telecompaper) Ericsson is launching a software subscription that allows 5G carriers to leverage real-time artificial intelligence optimisation in the radio access network (RAN)...

(Telecompaper) Starlink has further increased the price of its three residential plans in Spain in response to rising global operating costs and surging demand for its service...

Het kabinet stelt een onafhankelijke tussenpersoon aan die moet zorgen dat de sluiting van vier zorgvilla's voor ernstig gehandicapte kinderen volgens afspraak verloopt. Dat schrijft minister Sterk (Langdurige Zorg) in een brief aan de Tweede Kamer.

Sterk had eerder besloten dat de zorgvilla's van Expert Care, die in financiële problemen zijn geraakt, open moeten blijven zo lang er geen andere opvanglocaties met specialistische zorg voor alle kinderen was gevonden.

De directie kondigde desondanks aan dat de locaties in Vleuten en Waalre per 1 juli zouden sluiten. De kinderen voor wie nog geen andere plek is gevonden zouden naar de overgebleven locaties in Rijswijk en Wezep moeten.

Contact naar dieptepunt

Sterk heeft deze week, in een gesprek met de directie en de Duitse aandeelhouder op het ministerie van VWS, haar ongenoegen over geuit over de gang van zaken. Ze vindt dat ExpertCare zich onvoldoende houdt aan eerdere toezeggingen.

Afgesproken is dat ExpertCare van de sluiting op 1 juli afziet als er niet voor alle kinderen een geschikte plek is gevonden. Maar Sterk schrijft dat de personele bezetting in aanloop naar die datum wel afneemt, dus dat snelheid geboden blijft.

Het contact tussen ExpertCare en de ouders is ondertussen naar een dieptepunt gedaald. Eerder deze week liet de Cliëntenraad weten opnieuw naar de rechter te zullen gaan.

De ouders stellen dat het besluit om twee van de locaties toch over een paar weken te sluiten voor "deze kwetsbare doelgroep en hun naasten" medische en praktische bezwaren als extra reistijd met zich meebrengt.

'Aanzienlijke zorgen'

Sterk schrijft dat zij de signalen van de ouders zeer serieus neemt. Ze heeft "aanzienlijke zorgen over de zorgvuldigheid van het doorlopen proces" en vindt dat de ouders niet goed zijn mee genomen.

De intermediair die ze gaat aanstellen, moet gaan bemiddelen tussen ExpertCare en de ouders en helpen om de zoektocht naar goede alternatieven snel en zorgvuldig te laten verlopen.

In de afgelopen halve eeuw keerden er nooit eerder zoveel vluchtelingen terug als vorig jaar. Bijna 4,4 miljoen vluchtelingen en 10,3 miljoen ontheemden gingen terug naar waar ze oorspronkelijk vandaan kwamen. Dat is anderhalf keer zoveel als een jaar eerder, berekende de UNHCR.

De VN-vluchtelingenorganisatie is echter niet onverdeeld positief: achter de schijnbaar hoopgevende cijfers gaat veel menselijk leed schuil - en een einde aan de wereldwijde crisis is het zeker niet.

Zo zijn er bijvoorbeeld 2 miljoen mensen teruggekeerd naar Afghanistan, maar dat gebeurde vaak niet vrijwillig. Pakistan zette tienduizenden vluchtelingen gedwongen de grens over, en ook Iran scherpte de regels aan voor gevluchte Afghanen. In Congo keerden eveneens grote groepen mensen terug, maar dat was nadat grote vluchtelingenkampen gedwongen waren te sluiten.

Erbarmelijke situaties

Zes landen waren goed voor 92 procent van de terugkeerders: Congo (3,6 miljoen), Sudan, Syrië, Afghanistan, Oekraïne en Myanmar. In de 60 jaar dat de cijfers worden bijgehouden, was er slechts één jaar waarin meer vluchtelingen naar huis keerden: 1972, toen na de onafhankelijkheidsoorlog van Bangladesh zo'n 9 miljoen mensen de thuisreis aandurfden.

De omstandigheden waar mensen bij thuiskomst in terechtkomen, zijn vaak abominabel. Ook vluchtelingen die vrijwillig terugkeerden, kwamen vaak in erbarmelijke situaties terecht. De UNHCR noemt als voorbeeld landen als Syrië en Sudan, waar basale voorzieningen vaak nog ontbreken, infrastructuur door jarenlange strijd is verwoest en het geweld nog geregeld oplaait.

"In het jaar waarin we stilstaan bij de 75ste verjaardag van het Vluchtelingenverdrag, roept de UNHCR landen op om de fundamentele principes ervan te herbekrachtigen", zegt VN-hoge commissaris voor vluchtelingen Barham Salih in een toelichting. "Met name het hart van dat verdrag, het principe dat niemand wordt teruggestuurd naar een plek waar die gevaar loopt. Dat is niet-onderhandelbaar."

Volgens de UNHCR-jaarcijfers waren er eind 2025 wereldwijd 41,6 miljoen vluchtelingen. Nog eens 68,7 miljoen waren intern ontheemd, wat betekent dat ze wel hun woonplaats zijn ontvlucht maar geen internationale grens zijn overgestoken.

In beide gevallen ging het om minder mensen dan eind 2024, respectievelijk 3 en 7 procent minder. In totaal waren er daarmee voor het eerst in 10 jaar minder mensen op de vlucht dan een jaar eerder. In 2016 waren er wereldwijd nog 22,5 miljoen vluchtelingen en 39 miljoen ontheemden.

70 procent van de vluchtelingen zijn afkomstig uit zes landen: Afghanistan, Oekraïne, Sudan, Syrië, Venezuela en Zuid-Sudan. Tweederde van de vluchtelingen wordt volgens de UNHCR opgevangen in buurlanden, wat betekent dat het vooral armere landen zijn die de grootste lasten dragen.

Koploper daarin zijn Colombia (2,9 miljoen) en Duitsland (2,7 miljoen), gevolgd door Turkije, Uganda, Iran, Tsjaad en Pakistan (1,3 miljoen). Sudan vangt van alle landen met 9,1 miljoen ontheemden zelf het grootste aantal op.

Weinig hoopgevend

Salih waarschuwt dat veel vluchtelingen jarenlang moeten wachten op terugkeer. 70 procent van hen wacht al 5 jaar of langer. Hij noemt het daarom van levensbelang dat landen meer doen om hun levens te verbeteren. "Noodhulp redt levens, maar mag niet het eindstation zijn. Help vluchtelingen zeggenschap te geven over hun toekomst, schep hoop en kansen voor mensen die oorlog en vervolging ontvluchten."

Zo dringt hij aan op beter onderwijs (39 procent van de vluchtelingen is kind) en meer kansen om zelf in het levensonderhoud te voorzien. Ook moeten landen zich volgens hem meer inzetten voor vrede, om in de eerste plaats dit soort stromen te voorkomen.

Wat dat betreft zijn de ontwikkelingen in de eerste helft van dit jaar weinig hoopgevend, waarschuwt de UNHCR alvast. Met name worden de Amerikaans-Israëlische aanvallen in het Midden-Oosten genoemd, waardoor in Libanon al een miljoen mensen zijn ontheemd en in Iran ruim 3 miljoen mensen op de vlucht sloegen.

Na populaire reünie-concerten van de originele K3 en boyband MainStreet is het nu aan Nederlands eerste en enige popgroep die ontstond uit het televisieprogramma Starmaker om terug te gaan in de tijd. Na een kwart eeuw staat K-otic vandaag en morgen voor duizenden fans op het podium in TivoliVredenburg in Utrecht.

Voor zanger Stefan de Roon (47) uit Waalwijk voelen de reünieconcerten als een trip down memory lane. "Ik ben weer 21 jaar", zegt hij tegen Omroep Brabant.

Samen met zes andere leden werd hij in 2001 in het realityprogramma gekozen tot lid van wat de nieuwste popsensatie van het land moest worden. Het bleek een gouden formule: hun single Damn I Think I Love You kwam in 2001 binnen op nummer één en er werden meer dan 100.000 exemplaren verkocht. Debuutalbum Bulletproof werd met bijna 240.000 verkochte exemplaren dubbel platina en het best verkochte album van dat jaar.

Hun debuutsingle werd een grote hit:

Samen met andere kandidaten kwam De Roon als "schutterige Brabantse jongen, geboren en getogen in Waalwijk" terecht in het voormalige Big Brother-huis. "Ik kwam daar en je zit daar met zijn twaalven, elke dag camera's en een uitzending. Na anderhalve milliseconde hadden wij al geen erg meer in alle camera's en waren we gewoon een stelletje ongeleide projectielen die een moppie gingen zingen."

Niet meer over straat

Dagelijks keken tot wel een half miljoen jongeren naar het programma. Pas na afloop beseften de groepsleden hoe populair ze waren. "Een signeersessie waarvan wij dachten: daar komt geen hond op af, moest worden afgeblazen omdat er duizenden mensen kwamen."

Ook in het dagelijks leven konden ze niet meer ongestoord over straat. "Ik weet nog dat ik met mijn toenmalige vriendin vrij was en ik ging zwemmen. Stonden er ineens veertig mensen rond mijn handdoek. Ja, dat was wel heel bizar."

Toch was het succes van K-otic van korte duur. In 2003 viel de band uit elkaar. De Roon was daarna een tijdlang eigenaar van een muziekschool, maar viel naar eigen zeggen in een zwart gat. Daarna ging hij werken als orderpicker bij een winkel. "Dat was wel even een beetje een deceptie. Maar daar leer je ook van en ik had toen echt wel structuur nodig."

Als vanouds

Omdat het 25 jaar geleden is dat K-otic werd geboren, ontstond het idee voor een reünie. "Wij hadden zoiets: dit moeten we gaan doen", zegt De Roon. Het eerste concert was binnen een half uur uitverkocht.

"We zijn echt een familietje, we hebben echt iets bijzonders meegemaakt dat we alleen met elkaar kunnen delen. Het voelt weer als vanouds, het klopt gewoon weer en dat is heel erg fijn."

Wie komende zomer op vakantie gaat naar Sardinië en van plan is het er eens goed van te nemen op het strand van Punta Molentis, moet zich goed insmeren. De autoriteiten van het dorpje Villasimius, gelegen in het zuidoosten van het Italiaanse eiland, hebben voor het strand een parasolverbod ingevoerd voor iedereen tussen de 10 en 65 jaar oud.

Het drastische besluit is het slotstuk van een langlopende discussie op het eiland over hoe om te gaan met de kwetsbare natuur in dit deel van Sardinië. Het strand is populair bij zowel de lokale bevolking als bij toeristen, maar nadat het door een verwoestende, aangestoken bosbrand in de omgeving bijna een jaar lang niet toegankelijk is geweest, vindt het gemeentebestuur het tijd voor maatregelen.

Ook entree betalen

En dus gaan brandgevoelige artikelen als parasols, maar ook tenten en andere doeken van mei tot en met oktober in de ban. Ze zijn simpelweg te gevaarlijk in de bosrijke omgeving van het strand, aldus de gemeente. En al helemaal omdat deze artikelen massaal werden meegenomen naar het strand, dat vaak overvol is. Daarnaast neemt het bestuur maatregelen om de drukte bestrijden: voortaan moet 10 euro entree betaald worden om op Punta Molentis te mogen vertoeven.

En dat is nog niet alles. Er worden ook tijdslimieten ingesteld: na 21.00 uur moet iedereen het strand hebben verlaten en er mogen nog maar 150 mensen tegelijk op het strand.

Het bestuur van Villasimius zegt niet anders te kunnen: de menselijke maat moet terug in het beschermde natuurgebied, schrijft het op zijn website. Toch is er weinig begrip voor de maatregelen. In Sardinië kan het snikheet worden, een parasol is dus al generaties lang dé oplossing om toch met de hele familie het strand te kunnen bezoeken.

'Opa meenemen'

De gemoederen lopen dan ook hoog op, ook over het heffen van toegangsgeld voor het strand dat altijd openbaar was. Op sociale media schrijft een man: "Dus een gezin van vijf mensen dat hier geboren en opgegroeid is, betaalt 50 euro om naar het strand te gaan? Het lijkt op diefstal!" Een ander schrijft: "Moet ik mijn opa meenemen als ik een parasol wil? Of moet ik morgen nog snel een kindje krijgen?"

Anderen wijzen op de gezondheidsrisico's van bakken in de volle zon: zij wijzen erop dat zonder parasols de kans op huidkanker flink toeneemt.

Gouden business

Villasimius is echter niet de eerste gemeente in Italië die maatregelen neemt tegen de toenemende drukte op de stranden. Het stadsbestuur van badplaats Jesolo, iets ten noorden van Venetië, schrapte eerder al 20.000 plaatsen voor ligbedden en parasols om meer ruimte tussen de strandbezoekers te creëren.

Het verhuren van parasols en ligbedden is in Italië een gouden business. Volgens Altroconsumo, de grootste consumentenorganisatie van het land, zijn de prijzen hiervoor de afgelopen vijf jaar met 24 procent gestegen.

Sinds de oorlog en de sluiting van de Straat van Hormuz is ongeveer 20 procent van de wereldwijde olievoorziening weggevallen. Toch zijn de olieprijzen minder hard gestegen dan veel analisten aan het begin van het conflict verwachtten. Een belangrijke reden daarvoor ligt in China.

China, jarenlang de grootste olie-importeur ter wereld, heeft zijn invoer sterk teruggeschroefd. Daardoor kunnen andere landen gemakkelijker olie inkopen en stijgen de prijzen minder hard.

Volgens het Oxford Institute for Energy Studies daalde de Chinese olie-import van 11 miljoen vaten per dag vóór de oorlog naar 9 miljoen in april. Deze maand zakt dat vermoedelijk onder de 7 miljoen.

Volgens Sun Jianan, olieanalist bij Energy Aspects, heeft die daling er deels mee te maken dat China vlak voor het uitbreken van de oorlog de inkopen juist flink opgevoerd had. "Vorig jaar importeerde het land ruim 4 procent meer dan het jaar daarvoor. Vooral in de laatste maanden importeerde China recordaantallen. Een groot deel daarvan ging de opslag in."

Strategisch risico

Dit is dan ook de reden dat China minder hoeft te importeren: het land heeft jarenlang enorme olievoorraden opgebouwd. Geen enkel land beschikt over grotere reserves. Hoewel China zelf olie produceert, werd het in de jaren 90 door de snelle economische groei, steeds afhankelijker van import van olie.

De overheid zag daarin een strategisch risico. Een verstoring van de aanvoer of een geopolitiek conflict kon immers leiden tot stijgende energieprijzen en economische onrust in eigen land.

Om die kwetsbaarheid te verkleinen, begon China in de jaren 2000 met het aanleggen van strategische olievoorraden. De overheid bouwde samen met staats- en later ook commerciële bedrijven grote olieopslagen.

Vandaag de dag bestaan de reserves uit staats- en commerciële voorraden, raffinaderijen en ondergrondse opslag. Toen de olieprijs vorig jaar relatief laag lag, heeft China deze opslag zo veel mogelijk gevuld.

Geheime voorraad

Om hoeveel olie het precies gaat, is moeilijk vast te stellen. Eind 2025 werd de Chinese olievoorraad geschat op 1,3 miljard vaten. Volgens Sun is de werkelijke voorraad momenteel dicht bij de twee miljard vaten.

"De 1,3 miljard vaten zijn de vaten die zichtbaar zijn op satellietbeelden, maar een groot deel bevindt zich in moeilijk waar te nemen ondergrondse opslagplaatsen of in voorraden van commerciële partijen".

Daarnaast zou een deel van de olie afkomstig zijn uit gesanctioneerde handel, wat het nog lastiger maakt om de precieze omvang te achterhalen. Volgens analisten houdt China de omvang van de reserves bewust geheim. De voorraden gelden als strategisch middel om crises, oorlogen of blokkades op te vangen.

Minder verbruiken

China heeft niet alleen reserves opgebouwd, maar ook maatregelen genomen om het binnenlandse verbruik te beheersen. Kort na het uitbreken van de oorlog riep de overheid staats- en particuliere raffinaderijen op om de export van benzine en diesel sterk te beperken of volledig op te schorten. Alleen bepaalde leveringen, bijvoorbeeld aan Hongkong en Macau of voor internationale lucht- en scheepvaart, werden uitgezonderd.

Volgens Sun kan China met de huidige reserves raffinaderijen nog ongeveer 150 dagen op volle capaciteit laten draaien zonder nieuwe import. Tegelijkertijd verwacht hij niet dat het land de volledige voorraad zal opgebruiken voordat het opnieuw grote hoeveelheden olie gaat inkopen.

"Hoeveel olie China uit zijn reserves zal halen hangt af van politieke ontwikkelingen, zoals een mogelijke heropening van de Straat van Hormuz of diplomatieke onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran", aldus Sun. "Zodra de prijzen dalen, zal China de reserves waarschijnlijk weer zo snel mogelijk aanvullen en uitbreiden."

A common complaint about the rise of commercial AI services is that they are power-hungry and thus damage the environment. If this concerns you then [Squeezlabs] has the solution, in …read more

(Telecompaper) MTN South Africa aims to achieve between ZAR 4 billion and ZAR 6 billion in savings by 2029 through a comprehensive structural reset, TechCentral...

Uitkeringsinstantie UWV gaat onderzoek doen naar de eigen werkcultuur. Dat bevestigt een woordvoerder na berichtgeving van EenVandaag. Het onderzoek wordt gedaan door extern adviesbureau KPMG en moet eind dit jaar zijn afgerond.

Twee maanden geleden werd bekend dat jonge verzekeringsartsen in opleiding bij het UWV in de regio Amsterdam last hebben van een onveilige werkcultuur en een veel te hoge werkdruk. EenVandaag sprak samen met het Algemeen Dagblad bronnen die het onder meer hadden over huilende collega's en schreeuwende regieartsen.

Het UWV neemt de signalen zeer serieus. "Maar we kunnen pas iets doen als we goed in beeld hebben waar de problemen zitten", aldus de uitkeringsinstantie. Het onderzoek zal op verschillende locaties plaatsvinden, waaronder Amsterdam.

Tekorten

Het UWV kampt al een tijd met een tekort aan artsen. Daardoor staat ook de opleiding onder druk. Door de productiedruk die daarbij komt voelen de artsen zich onveilig en neemt het werkplezier af, zo zeiden ze.

UWV-artsen beoordelen in hoeverre werknemers die langer dan twee jaar ziek zijn arbeidsongeschikt zijn en of ze een WIA-uitkering kunnen krijgen. Om de wachtlijsten weg te werken worden ook verzekeringsartsen in opleiding ingezet.

Toezichthouder Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten (RGS) begon eerder al een eigen onderzoek naar de werkcultuur bij het UWV. In het uiterste geval kan de uitkomst zijn dat het UWV zijn bevoegdheid om basisartsen tot verzekeringsarts op te leiden kwijtraakt. Dat zou betekenen dat de artsen in opleiding niet meer beschikbaar zijn voor het wegwerken van de wachtlijsten.

Arnhem is dit jaar de gaststad van 3FM Serious Request. Het Glazen Huis komt eind december in de Gelderse hoofdstad te staan, is bekendgemaakt door NPO 3FM.

Vanuit het Glazen Huis maken dj's een week lang radio en worden in het hele land acties georganiseerd om geld in te zamelen voor een goed doel.

Vorig jaar werd met 3FM Serious Request een recordbedrag van 18,4 miljoen euro opgehaald voor Spieren voor Spieren. In de maanden daarna kwam daar nog ruim 400.000 euro bij.

Week voor kerst

Het goede doel van dit jaar is de Nederlandse Brandwonden Stichting. Met de opbrengst wordt bijgedragen aan de realisatie van een nieuw brandwondencentrum in Beverwijk voor kinderen met ernstige brandwonden.

3FM Serious Request vindt traditiegetrouw plaats in de week voor kerst. Vanuit het Glazen Huis wordt een week lang radio gemaakt en worden acties in het hele land ondersteund om geld in te zamelen voor het gekozen goede doel.

Paus Leo XIV reist na de inzegening van een toren van de Sagrada Família in Barcelona door naar de Canarische Eilanden. Daar ligt de focus op wat voor hem een van de belangrijkste onderwerpen is van zijn Spanje-reis: migratie. Het is een thema dat de Spaanse politiek de afgelopen maanden verdeelt.

Het is de eerste pauselijke reis naar de eilanden en de paus bezoekt Tenerife en Gran Canaria. Bij twee openluchtmissen worden daar bijna honderdduizend mensen verwacht.

Maar het emotionele deel van zijn bezoek ligt op een ander moment, op de pier van het vissersdorp Arguineguin op Gran Canaria. Die wordt in de volksmond ook "de kade van schaamte" genoemd, omdat er in de coronacrisis duizenden migranten onder erbarmelijke omstandigheden wekenlang moesten verblijven. "De paus wil de kade van schaamte omdopen tot een kade van hoop", zegt bisschop José Mazuelos Pérez van de Canarische Eilanden.

Ooit schreef Pérez de vorige paus een brief waarin hij hem vroeg om zich uit te spreken over de situatie van migranten op de Canarische Eilanden. "De Spaanse regering moest wat meer bewust worden gemaakt van de problematiek", vond de bisschop.

Het viel hem op dat paus Franciscus zich na die brief is gaan uitspreken over de eilanden. "Sindsdien lijken politici zich iets meer betrokken te voelen bij deze migratieproblematiek."

Correspondent Vaticaan Andrea Vreede:

"Paus Franciscus wilde als eerste paus een bezoek brengen aan de Canarische Eilanden, maar door zijn slechte gezondheidstoestand is het er niet van gekomen. Zijn Amerikaans-Peruaanse opvolger Leo XIV komt nu wel. Die pleit voor opvang en integratie en spreekt zich uit tegen vreemdelingenhaat en de uitbuiting van migranten.

Staten hebben volgens hem wel het recht om hun grenzen te beschermen, maar mogen niet migranten de hoop op een beter bestaan afnemen. Vooral niet als ze vluchteling zijn of uit oorlogsgebieden komen.

Het rijke Westen moet van Leo de armere delen van de wereld actief helpen, zodat mensen niet meer hoeven te migreren. Hij spoort zijn bisschoppen aan zich te verzetten tegen het in zijn ogen onrechtvaardige anti-immigratiebeleid. Zoals in de VS, waar bisschoppen en kardinalen zich uitspreken tegen ICE en het deportatiebeleid van de regering-Trump.

Op 4 juli, de 250ste verjaardag van de Amerikaanse onafhankelijkheid, zal de in Chicago geboren paus dat feest niet in zijn geboorteland vieren, maar naar Lampedusa gaan, het migranteneiland dat zijn voorganger Franciscus al op zijn allereerste reis bezocht. In Spanje gaat Leo naar zijn eigen twee Lampedusa's: Tenerife en Gran Canaria."

Het bezoek van de paus komt op een politiek beladen moment. Een jaar voor de verkiezingen is de rechts-populistische oppositiepartij Partido Popular de grootste in de peilingen. Dat is al jaren zo, maar de partij zit als het om migratie gaat in een lastig parket.

Van oudsher liggen de conservatieven vaak op een lijn met de Rooms-Katholieke Kerk, maar voor een rechtse meerderheid is mogelijk samenwerking nodig met het radicaal-rechtse Vox. Hun standpunten over migratie zijn juist lastig verenigbaar met die van de kerk.

Waardigheid van de mens

Die spanning voelen PP-bestuurders op het eiland ook. Senator Rosa Viera Fernández vindt het een eer dat de paus de eilanden bezoekt en ziet ook de noodzaak. "Voor onze partij is het menselijke aspect en de waardigheid van de mens het allerbelangrijkste. Daarover staan we op één lijn met de kerk", zegt ze.

Het belangrijkste standpunt van de Partido Popular is dat migratie in eerste instantie voorkomen moet worden. Maar Fernández ziet ook dat dit niet altijd mogelijk is. Ze zegt dat de partij wil voorkomen dat mensen zich genoodzaakt voelen de overtocht te maken. "Dat ze criminelen moeten betalen en hun eigen leven op het spel zetten." Migratie moet wat de partij betreft legaal, ordelijk en bovenal humaan verlopen.

Waar de PP vooral hamert op een humane aanpak, wil Vox juist hard optreden tegen migratie. Met het motto "Spanjaarden eerst" staat die partij voor sterke beperking van immigratie, snellere uitzettingen en minder opvang en spreiding van migranten. Als het gaat om migratie vindt Viera Vox te radicaal. "Zij spreken bijvoorbeeld over remigratie in collectieve zin. Wij vinden dat je naar de individu moet kijken."

Polarisatie

De Partido Popular moet waarschijnlijk een keuze maken aan welke kant ze stemmen willen gaan winnen. Bisschop Mazuelos gelooft niet dat ze zich zullen aansluiten bij het gedachtengoed van Vox en zich tegen de kerk zullen keren. Maar dat betekent niet dat de kerk achter de situatie staat die er nu is, zegt hij ook.

"We zouden willen dat het niet nodig was dat mensen de Atlantische Ocean moeten oversteken." Hij hoopt dat er wordt gezocht naar oplossingen om mensen een waardig leven te bieden in hun land van herkomst.

Mazuelos is van mening dat politici het onderwerp migratie misbruiken om stemmen te winnen, met polarisatie tot gevolg. Op de vraag of de kerk zich wel met politiek moet bemoeien zegt hij: "Het is niet dat de kerk zich met politiek bezighoudt. De kerk doet gewoon haar werk. Het verwelkomen en verzorgen van de zwakkere hoort daar ook bij. Als een houten boot met tachtig mensen aankomt na vijf dagen op de Atlantische Oceaan te hebben gedobberd, dan moet je ze verwelkomen."

Bij een parenclub in Lelystad is vannacht rond 05.45 uur brand uitgebroken. Het pand, dat onlangs werd aangekocht door de gemeente, moet als verloren worden beschouwd, schrijft Omroep Flevoland.

Het vuur ontstond door nog onbekende oorzaak in een bijgebouw en sloeg daarna over naar het hoofdgebouw. De parenclub was sinds kort niet meer in bedrijf. Voor zover bekend raakte niemand gewond.

Vanochtend was de brand nog steeds uitslaand:

De brandweer is met veel mensen aanwezig, maar er wordt niet geblust omdat het pand niet meer te redden is. Rond 06.45 uur was de gevel al volledig afgebrand. De brandweer probeert te voorkomen dat het vuur overslaat naar een naastgelegen pand.

In het gebouw waren ook gasflessen aanwezig, meldt Omroep Flevoland. Er waren meerdere knallen te horen. Er komt ook veel rook vrij, maar doordat het nauwelijks waait trekt die vooral recht omhoog, aldus een woordvoerder van de brandweer. De overlast voor omwonenden blijft daardoor beperkt.

Nieuwbouwwijk

De gemeente Lelystad heeft het pand waarin parenclub Party Players gevestigd zat onlangs gekocht voor bijna 4 miljoen euro. In de buurt komt een nieuwbouwwijk en de gemeente vond een swingersclub op dertig meter afstand van woningen onwenselijk.

Bovendien zou de bouw van de woningen vertraging kunnen oplopen door juridische procedures door de eigenaren van de club. De gemeente was van plan het pand te slopen, maar heeft nog niks gezegd over de brand.

Leeftijdgenoten wiskundeles geven of een personeelshandboek maken voor een bedrijf: het kan allemaal binnen de praktijkgerichte havo van het Calvijn College in Goes. Na de zomer mogen alle havo's in Nederland waarschijnlijk zulke praktijkgerichte programma's aanbieden.

Het Calvijn College doet - samen met 239 andere havo's - mee aan een pilot die het ministerie van Onderwijs drie jaar geleden begon. Doel van het praktijkgerichte havo-onderwijs is dat leerlingen hun talenten breder ontwikkelen.

De hoop is ook dat de havo zo beter aansluit op het hbo en de arbeidsmarkt. En ook al is het nog een pilot: in Goes bepalen de cijfers voor de praktijkgerichte vakken mede of leerlingen zijn geslaagd. Ze horen vandaag de uitslag.

Duidelijker onderscheid

Op het Calvijn College kunnen leerlingen in 4 havo kiezen uit vier richtingen: techniek, zorg, economie en educatie. Ze krijgen praktijk- en theorielessen die hen voorbereiden op het examenjaar, waarin ze een dag per week buiten de deur stage lopen.

"Tijdens hun stage onderzoeken ze praktische vraagstukken. Bijvoorbeeld hoe een bedrijf het wagenpark kan elektrificeren of jonge werknemers kan aantrekken," zegt docent en coördinator Arjan Witte van het Calvijn College, dat al sinds 2016 praktijkgericht onderwijs aanbiedt aan havisten. "Zo maken we duidelijker onderscheid tussen havo en vwo."

Voor de klas

Hannah Minderhoud weet al jaren dat ze net als haar ouders het onderwijs in wil. "Het is een soort extra gen in onze familie", grapt ze. Ze koos daarom voor de richting 'educatie', die haar voorbereidt om docent te worden.

Hannah liep stage als wiskundedocent op een andere locatie van het Calvijn College. "Wiskunde is heel duidelijk omdat er allemaal regels zijn. Als leerlingen iets snappen door mijn uitleg, dan vind ik dat heel leuk."

Ongemotiveerde leerlingen treedt ze "met een grapje en een lolletje" tegemoet. "Het is een beetje een gewaagde uitspraak, maar ik denk dat er niemand is die helemaal niets heeft gedaan in mijn lessen."

Personeelshandboek

Jaargenoot Declan Ogba liep stage bij een techbedrijf. "Daar waren veel ongeschreven regels, dus ik heb samen met mijn stagebegeleider een personeelshandboek gemaakt. Daarin vind je bijvoorbeeld regels voor ziekmelden, gedrag en wat je op sociale media plaatst. Tijdens mijn stage bleek dat ook niet duidelijk was waar je terecht kon bij ongewenst gedrag. Dat is nu wel geregeld."

De bedoeling is dat alle havo's in Nederland vanaf komend schooljaar praktijkgerichte vakken kunnen aanbieden, zegt een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs. Het ministerie schat dat het aandeel havo-vestigingen dat die vakken aanbiedt komende jaren kan oplopen tot 75 procent.

Snel resultaat

"De praktijkgerichte havo wint aan terrein omdat havo-leerlingen theoretische kennis in de praktijk willen toepassen", zegt Wendie Lenssen, programmaregisseur van Havo-P, een organisatie die scholen ondersteunt bij het praktijkgericht havo-onderwijs.

Havo-leerlingen willen volgens haar ook snel resultaat zien van hun inspanning. "Dat motiveert en kan een positief effect hebben op het slagingspercentage, dat onder druk staat. Ook proberen we met praktijkgerichte programma's beter aan te sluiten bij het hbo."

Na de zomer begint Hannah Minderhoud met de opleiding tot wiskundedocent in Utrecht. "Door mijn stage heb ik denk ik een voorsprong. Ik heb een veel beter beeld van het vak gekregen dan wanneer ik alleen een dagje had meegelopen. Ik weet hoe het is om voor een groep te staan en de verantwoordelijkheid te hebben om een klas iets te leren."

Een internationaal team van wetenschappers heeft in de Indische Oceaan een walviskerkhof gevonden dat groter, ouder en dieper is dan eerder gevonden locaties. Verspreid over een lengte van 1200 kilometer moeten er op 7 kilometer diepte miljoenen karkassen liggen, van miljoenen jaren oud tot vrij recent.

Het gaat om een gebied in de Diamantinatrog, een onderzeese kloof die werd gevormd toen Australië losbrak van Antarctica. Tijdens 33 duiktochten met een bathyscaaf vonden onderzoekers uit China, Italië en Nieuw-Zeeland in 2023 bijna 500 plekken met skeletten. Die plekken lagen ruim 2 kilometer dieper dan het diepste kerkhof dat tot nu toe was gevonden.

Op bijna elke plek waar de onderzoekers afdaalden in de oceaan, werden resten gevonden. Vaak werden er bij duiktochten tientallen tegelijk aangetroffen op korte afstand van elkaar.

De onderzoekers troffen een grote variëteit aan van soorten, van een Antarctische dwergvinvis van 5 meter lang tot verschillende soorten spitssnuitdolfijnen. De oudste botten die werden aangetroffen waren 5,3 miljoen jaar oud. De wetenschappers troffen ook een uitgestorven soort aan die nog niet bekend was, die hebben ze Pterocetus diamantinae genoemd, naar de vindplaats.

Het onderzoeksteam speculeert dat de V-vorm van de trog een rol heeft gespeeld bij het ontstaan van dit walviskerkhof. Dode dieren kwamen door de stroming als het ware in een fuik terecht, waarna ze naar de bodem zakten.

Daarnaast zal de aanwezigheid van de ontbindende karkassen ook geleid hebben tot meer activiteit hier: de rottende resten zijn een vruchtbare voedingsbodem voor allerlei dieren, waardoor ook weer nieuwe walvissen werden aangetrokken om jacht te maken op dat zeeleven.

Volgens de onderzoekers kunnen deze eilandjes van leven in een verder onherbergzame omgeving veel zeggen over hoe het leven zich heeft aangepast aan deze diepe, duistere wereld onder enorme druk van het water. Op de resten werden allerlei diersoorten gevonden, zoals zeekomkommers, mossels, kokerwormen, slangsterren en kwallen.

Omdat veel soorten daarvan totaal nieuw zijn voor de wetenschap, gaan onderzoekers ervan uit dat deze plek nog jaren bestudeerd zal worden. "Dit onderzoek is zeg maar de eerste trailer van een reeks spektakelfilms", beschrijft een paleontoloog het bij publicatie in vakblad Nature. "Ik hoop dat er nog veel klappers zullen volgen."

De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth heeft een bezoek gebracht aan de Amerikaanse basis op Guantanamo Bay, op Cuba. Na afloop zei hij dat de processen tegen de gevangenen al voltooid hadden moeten zijn, en dat ze al ter dood gebracht hadden moeten worden.

"Mijn persoonlijke mening is dat de gevangenen in Guantanamo al lang geleden geëxecuteerd hadden moeten worden voor hun misdaden tegen het Amerikaanse volk", zei Hegseth na terugkeer in de VS tegen journalisten in Tampa, Florida.

De minister was in 2004 en 2005 bewaker bij de gevangenis, die werd gebouwd om in de nasleep van de aanslagen op 11 september 2001 verdachten in op te sluiten.

"Helaas raakte het raderwerk van de Amerikaanse justitie verstopt, dat gebeurde al toen ik bewaker was in Guantanamo Bay in 2004 en 2005." Volgens hem komt dat ook door de bemoeienis van internationale actiegroepen, mensenrechtenorganisaties en advocaten.

Militaire rechtbank

Terrorismeverdachten werden in 'Gitmo' lange tijd zonder proces vastgehouden en soms gemarteld. Sommigen werden vrijgelaten omdat was gebleken dat ze geen enkele betrokkenheid hadden bij de aanslagen.

In de militaire gevangenis op Guantanamo Bay zitten volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie nog vijftien gedetineerden, van wie er twee zijn veroordeeld door een militaire rechtbank. De zaak tegen zeven anderen loopt nog.

Drie gevangenen zitten voor onbepaalde tijd vast. Zij worden niet vervolgd, maar ook niet vrijgelaten. Drie anderen komen in aanmerking voor overplaatsing naar een ander land.

Eindeloze detentie

De bekendste gevangene is de Pakistaan Khalid Sheikh Mohammed, die wordt gezien als het brein achter de aanslagen op 11 september. Bij het terroristisch geweld kwamen bijna 3000 mensen om het leven.

Mensenrechtenorganisaties zijn kritisch op de eindeloze detentie van sommige mannen en op het gebruik van militaire rechtbanken tegen de gevangenen. Verschillende Amerikaanse regeringen hebben geprobeerd om de gevangenis te sluiten, maar dat liep op niets uit. Wel zijn in de loop der jaren gedetineerden naar andere gevangenissen in de VS of andere landen overgebracht.

Twee panden in Helmond hebben grote schade na een plofkaak van een geldautomaat. Rond 04.15 uur zouden omwonenden twee knallen hebben gehoord, schrijft Omroep Brabant.

De politie bevestigt dat een explosief is afgegaan op de Mierloseweg. De gevel van het pand van de geldautomaat en de naastgelegen bakkerij hebben veel schade.

Alle ruiten liggen eruit. De straat ligt bezaaid met glas. De omroep schrijft dat er ruiten aan de overkant van de straat ook kapot zijn.

De ochtend na de plofkraak:

Een buurtbewoner zegt tegen de omroep dat er niemand boven de geldautomaat woont. Omwonenden in de straat schrokken vannacht wakker. "Ik dacht eerst dat ik droomde, maar toen kwam er een tweede klap", zegt een bewoonster een paar huizen verderop.

Er zijn geen gewonden gevallen. Het is niet bekend of er geld is buitgemaakt.