Spanje gaat eind november weer naar de stembus. Na een weekend peinzen en overleggen heeft premier Sánchez besloten vervroegde parlementsverkiezingen uit te schrijven.
Veel leden van Sánchez' Socialistische Partij (PSOE) spraken zich afgelopen weekend in de Spaanse media al uit voor vervroegde verkiezingen. De verkiezingen stonden eigenlijk gepland voor volgend jaar.
Vrijdag verwierp het parlement twee voorstellen van de regering om de woningcrisis aan te pakken. Sánchez reageerde daarmee op de onvrede over de hoge woonlasten en de protesten van de laatste weken. Ook afgelopen weekend kwamen weer tienduizenden mensen op de been.
Het belangrijkste thema van de verkiezingen van 29 november wordt dan ook de woningcrisis. En dat is juist een thema van links in Spanje. Ook rechtse kiezers neigen wat dat betreft naar de standpunten van links.
"We moeten opnieuw steun vragen aan de bevolking", zei Sánchez in een tv-toespraak. Hij zei dat het belangrijk was een veel grotere progressieve meerderheid in het parlement te krijgen, zodat het land sociale vooruitgang kan boeken en Spanje verder kan worden hervormd.
De Spaanse premier erkende ook dat hij fouten had gemaakt en campagnebeloftes niet is nagekomen. "Ik realiseer me dat een deel van die sociale meerderheid ontevreden is."
Sánchez is bezig aan zijn derde termijn en is nu acht jaar premier.
Correspondent Spanje en Portugal Miral de Bruijne:"De afgelopen maanden groeide de druk op de regering al. De oppositie vroeg herhaaldelijk om vervroegde verkiezingen. Bijvoorbeeld rond de migratiecrisis in Ceuta en toen voor de zomer oud-premier en vertrouweling van Sánchez Zapatero voor corruptie werd onderzocht.
Door het juist nu op het thema woningcrisis te laten klappen hoopt de socialistische partij de regie in handen te houden. Het is een thema waar links het meestal goed op doet. Daarnaast kunnen de socialisten nu wijzen naar de rechterflank, die vrijdag tegen de plannen stemde.
Sánchez hoopt hiermee de achterstand op rechts in te kunnen halen, want volgens verschillende peilingen staat de rechts-conservatieve Partido Popular bovenaan. Diezelfde partij won ook de vorige verkiezingen, maar slaagde er toen niet in om met het radicaal rechtse Vox een coalitie te vormen. De verwachting is dat dat bij winst dit keer wel lukt.
Maar zover is het nog lang niet. De campagne begon vanochtend al wel met de speech van de premier en het zal hard tegen hard gaan. Met als belangrijkste thema's de woningcrisis, Ceuta en corruptie."
Met de vorige week afgewezen maatregelen voor de huizenmarkt zouden volgens de regering meer dan vijf miljoen mensen worden geholpen. Ze hielden in dat kwetsbare huurders tot 2030 hun huis niet uitgezet mogen worden en dat bestaande huurcontracten voor twee jaar worden bevroren. Ook zouden er strengere regels komen voor kortdurende verhuur.
De plannen zijn het Maricarmen-decreet genoemd, naar de 87-jarige Maricarmen Abascal, die haar huis uit moest omdat ze de huurverhoging niet kon betalen. Dat besluit leidde tot protesten en werd uiteindelijk teruggedraaid.
De regeringsplannen werden geblokkeerd door de conservatieve oppositiepartij Partido Popular en de Catalaanse separatistische partij Junts. Sánchez leidt een minderheidsregering en is voor steun afhankelijk van kleinere partijen.
Het kabinet wil dat basisscholen en middelbare scholen per 1 januari 2027 het gebruik van mobiele telefoons verbieden op de hele school. Scholieren mogen hun mobieltjes dan ook niet meer gebruiken in de pauze, in de aula of op het schoolplein. Nu mogen leerlingen op veel scholen alleen in de klas hun telefoon niet meenemen.
Dit is een van de voorstellen uit de zogeheten 'Strategiebrief online kinderrechten', waarin onder leiding van staatssecretaris Aerdts (Digitale Economie) verschillende ministeries nieuwe en bestaande regels op een rij hebben gezet om kinderen online beter te beschermen.
Het kabinet gaat niet over het telefoongebruik van leerlingen op Nederlandse scholen, maar kan wel een dringend advies geven. Dat gebeurde ook in 2024, toen het ministerie van Onderwijs landelijke afspraken maakte met basisscholen over het beperken van mobieltjes tijdens de les. Het kabinet wil dat het aangescherpte advies per 1 januari 2027 ingaat op middelbare scholen en in het basisonderwijs.
ScrollenHet kabinet maakt zich, net als veel ouders en andere instellingen, zorgen over het toenemende online gebruik van Nederlandse kinderen en jongeren. Op school worden kinderen afgeleid en kunnen zij zich slechter concentreren.
Voor ouders thuis blijkt het bijvoorbeeld lastig om het urenlange scrollen van hun kinderen aan banden te leggen. Door de verslavende algoritmes en automatisch afspelende video's blijkt het heel lastig om de telefoon weg te leggen en zijn dagelijkse schermtijden van zo'n 5 tot 6 uur niet ongewoon.
Deskundigen waarschuwen al langer voor de negatieve gevolgen van overmatig schermgebruik, zoals slaapproblemen, bijziendheid en depressiviteit. Verder is het onduidelijk wat jongeren precies bekijken en is er slecht zicht op cyberpesten of andere onverkwikkelijke zaken.
Ongewenst contactMeerdere ministeries zetten zich al langer met verschillende plannen in om jongeren voldoende bescherming te bieden tegen alles wat er online te bekijken is. Vandaag presenteert staatssecretaris Aerdts een strategie voor een "veilige en gezonde online wereld voor kinderen", met zo'n veertig regelingen, waarvan er volgens haar vijftien nieuw zijn.
"Online, op sociale media of in videogames, raken kinderen snel uit zicht en lopen ze onacceptabele risico's", aldus de staatssecretaris. "Denk aan verslavende algoritmes, schadelijke beelden en ongewenst contact."
Aan een aantal maatregelen uit de Strategiebrief wordt al langer gewerkt, omdat die een kwestie van de lange adem zijn. De Europese Commissie heeft onlangs een voorstel gedaan voor een leeftijdsgrens op sociale media. De Europese Commissie denkt aan 13 jaar, het Nederlandse kabinet aan 15 jaar.
Andere voorstellen zijn bijvoorbeeld het in Europees verband verbieden van verslavende technieken zoals algoritmes bij het ontwerpen van digitale diensten. Ook moet worden gewerkt aan een betrouwbaar systeem van leeftijdsverificatie, waarbij de privacy van jongeren goed wordt beschermd.
KinderarbeidHet kabinet werkt verder aan strengere regels voor buy now, pay later-diensten, zoals achterafbetaaldienst Klarna. Ook gaat het kabinet verder met het uitwerken van aangescherpte regels voor vlogfamilies en kidfluencers. Online content van kinderen onder de 15 jaar zal worden gezien als kinderarbeid en als zodanig kunnen worden beboet.
Het kabinet laat ook onderzoek doen naar Netflix, YouTube, Roblox, Fortnite, ChatGPT, Instagram, Snapchat en TikTok om "beter inzicht te krijgen in hoe digitale diensten de beleving, ontwikkeling en keuzes van kinderen beïnvloeden die gebruikmaken van digitale diensten".
De meest concrete maatregel, het verbieden van mobieltjes in en om scholen, moet volgens het kabinet dus over drie maanden ingaan. Staatssecretaris Tielen van Onderwijs gaat hierover nu afspraken maken met de onderwijssector.
De Australische autoriteiten zijn een onderzoek begonnen naar de copiloot die vorige week aan boord van de vlucht tussen Dubai en Tel Aviv zijn gezagvoerder aanviel. De autoriteiten onderzoeken onder andere of de man in Australië is geradicaliseerd, zo meldt de BBC.
De man van Omaanse afkomst kreeg volgens Australische media in 2014 een studentenvisum en studeerde tussen 2015 en 2017 in het land. Zijn visum werd in 2019 ingetrokken, omdat hij geen studie meer volgde.
LuchtvaartmanagementEr is een anti-terreuronderzoek geopend naar de banden van de man met Australië. Bij het onderzoek zijn de federale politie en de veiligheidsdienst betrokken. De Australische autoriteiten hebben de identiteit van de copiloot nog niet bekendgemaakt. Andere media en persbureaus zoals het Britse Reuters hebben dat al wel gedaan.
Volgens de BBC volgde de man vanaf 2020 op afstand een driejarige studie luchtvaartmanagement aan de Buckinghamshire New University in het Verenigd Koninkrijk. Hij rondde die opleiding in 2023 af. De universiteit benadrukt dat hij er geen pilotenopleiding heeft gevolgd.
4200 meter gedaaldDe Omaanse copiloot viel woensdag tijdens een vlucht van Flydubai van Dubai naar Tel Aviv meerdere keren zijn Indiase gezagvoerder aan.
Nadat de bebloede piloot de deur van de cockpit had opengekregen, wisten passagiers en bemanningsleden de aanvaller te overmeesteren. Aan boord zaten zeker 182 mensen, onder wie veel Israëliërs. Uit data blijkt dat het vliegtuig in korte tijd zo'n 4200 meter is gedaald.
Twee piloten die toevallig als burger in het toestel zaten, wisten het toestel veilig aan de grond te krijgen in Saudi-Arabië.
NoodbijlDe copiloot wordt ervan beschuldigd de gezagvoerder in de cockpit met een noodbijl te hebben aangevallen en geprobeerd te hebben de controle over het toestel over te nemen. In de cockpit kunnen piloten een noodbijl gebruiken om uit het vliegtuig te komen na een crash.
De man is gearresteerd in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) waar hij wordt verhoord. Het onderzoek naar de motieven van de man loopt nog. Hij werkte eerder bij Oman Air als copiloot, maar werd geschorst toen hij was betrapt op het bezit van extremistisch materiaal. Hoe hij aan de slag kon als copiloot bij Flydubai, is nog niet duidelijk.
De piloot uit India overleefde de aanval. In gesprek met premier Modi zei hij vastbesloten te zijn geweest om te voorkomen dat anderen zouden sterven:
De Gelderse chauffeur van de touringcar waarmee vorige maand een zeer ernstig ongeluk gebeurde met Nederlanders in Zwitserland, heeft voor het eerst publiekelijk gereageerd op de gebeurtenissen. De chauffeur, die tevens raadslid is in Montferland, spreekt van een verschrikkelijke nachtmerrie voor de slachtoffers.
Bij het ongeluk in de Zwitserse Alpen kwamen vijf mensen om het leven. Het gaat om vier vrouwen en een man, allen 70-plussers. Veertig anderen raakten gewond. Zij werden opgenomen in verschillende ziekenhuizen in Zwitserland. Op 17 september zijn de laatste vier gewonden naar Nederland gerepatrieerd. Het is niet bekend hoe het nu met iedereen gaat.
De bus was van een touringcarbedrijf uit Eibergen in de Achterhoek en op excursiereis met een landelijke reisorganisatie. Volgens de lokale autoriteiten was sprake van een eenzijdig ongeval waarbij de touringcar door de vangrail schoot en op zijn kant in de berm belandde.
Hoe het ongeluk kon gebeuren, is nog niet bekend. Er loopt nog een strafrechtelijk onderzoek naar de bestuurder.
Terug naar plek ongevalHet Zwitserse Openbaar Ministerie onderzoekt of de chauffeur nalatig is geweest. Na het ongeluk is hij verhoord. Daar gaat de man verder niet op in. In een statement op sociale media schrijft chauffeur Rob Mos dat zijn grootste verdriet uitgaat naar zijn passagiers.
"Voor hen begon de dag zoals altijd in een mooie vakantiedag, maar die eindigde in een verschrikkelijke nachtmerrie", schrijft hij op Instagram. Hij spreekt de hoop uit dat de slachtoffers en hun naasten de gebeurtenissen uiteindelijk een plek kunnen geven.
"Dit heeft ontzettend veel met ons gedaan", schrijft Mos, die vermeldt dat hij veel steun heeft ontvangen in de vorm van kaarten, bloemen en berichten. De chauffeur zegt dat hij en zijn gezin proberen het drama "met hulp" een plek te geven. Hij schrijft ook dat hij afgelopen weekend terug is gegaan naar de plek van het ongeluk.
Mos is sinds 2023 raadslid van de lokale partij Helder, schrijft Omroep Gelderland. Eerder was hij wethouder.
Goedemorgen! In Maastricht worden de jaarlijkse Michelinsterren uitgereikt en de raadkamer in Amsterdam buigt zich over de terrasmoord op de NDSM-werf ruim een week geleden.
Eerst het weer: vandaag is het regionaal mistig. Na het oplossen van het ochtendgrijs volgt een zonnige middag met maxima tussen 19 en 22 graden. De komende dagen is rustig en warm herfstweer. Vanaf donderdag neemt de wisselvalligheid toe en loopt de temperatuur terug.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?De Verenigde Staten hebben alle twaalf bommenwerpers weggehaald van de Britse luchtmachtbasis Fairford, waar vorige week vijf Britse mannen zijn aangehouden op verdenking van het voorbereiden van een terroristische aanslag. Dat zou zijn gebeurd vanwege een nieuwe dreiging die volgens Amerikaanse media afkomstig is van Iran.
De bommenwerpers werden door de Verenigde Staten gebruikt om Iran aan te vallen. Volgens The New York Times is er sprake van een "door Iran gesteund complot" en zijn de bommenwerpers halsoverkop weggehaald.
Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:Nederland won gisteravond met 2-1 van Servië in de Nations League. Voor aanvoerder Virgil van Dijk was het in bijzonder duel. Hij speelde zijn honderdste interland voor Oranje. En dat emotioneerde hem:
Fijne dag!
De totale studieschuld van studenten en oud-studenten is voor het eerst gedaald. Begin dit jaar was die schuld 28 miljard euro, 800 miljoen minder dan een jaar daarvoor. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
"Het heeft waarschijnlijk alles te maken met dat het leenstelsel er sinds een paar jaar niet meer is", zegt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS. "Je zag de totale schuld al steeds minder toenemen, en nu is deze zelfs afgenomen."
Het aantal studenten dat een lening aanvraagt daalt al langer. Dit jaar werden voor de derde keer op rij minder leningen aangevraagd.
Die afname valt samen met de herinvoering van de basisbeurs in het hoger onderwijs, in het studiejaar van 2023/2024. "Het is niet zo dat studeren nu spotgoedkoop is, maar de basisbeurs helpt wel mee", zegt Van Mulligen.
Doordat de basisbeurs opnieuw werd ingevoerd, krijgen studenten weer studiefinanciering bijgeschreven. Hoe hoog deze is, hangt af van of een student nog thuis woont. Bij een aanvullende beurs is de hoogte van het inkomen van ouders bepalend.
Ruim 1,1 miljoen oud-studenten hebben in 2026 studieschuld, 6000 meer dan het jaar daarvoor. "Het aantal loopt afgelopen jaren op, maar vlakt wel steeds verder af", zegt Van Mulligen. "Dat zijn waarschijnlijk nog mensen die onder het leenstelsel zijn begonnen met studeren."
Hoge studieschuldenHet leenstelsel, dat gold voor studenten die tussen september 2015 en 2023 begonnen, verklaart ook het verschil in de hoogte van een studieschuld. Het aantal mensen met een studieschuld daalt wel, maar het aantal personen met een studieschuld hoger dan 50.000 euro verdubbelde de afgelopen zes jaar.
Bijna 5000 mensen hebben een studieschuld van meer dan een ton. Bij de helft van de mensen met een studieschuld is die minder dan 10.000 euro.
TegemoetkomingHet idee achter het leenstelsel was dat studenten met welgestelde ouders geen bijdrage van de overheid nodig hadden. Studenten bouwden onder dit stelsel hoge schulden op en er kwam kritiek op. Daarom besloot het kabinet de basisbeurs te herintroduceren.
Studenten die in de tussentijd studeerden, ook wel de pechgeneratie genoemd omdat zij de basisbeurs misliepen, konden ter compensatie een tegemoetkoming krijgen van bijna 35 euro voor iedere maand die een student binnen het leenstelsel recht had op een studiebeurs.
Later kwam daar een aanvullende compensatie bij van 44,50 euro per maand, omdat de Tweede Kamer het bedrag niet hoog genoeg vond. De verwachting is dat instantie DUO vanaf april 2027 de compensatie zal overmaken naar iedereen die daar recht op heeft.
Uitgevers van schoolboeken moeten scholen niet langer verplichten om een papieren en digitale versies samen af te nemen. Ook moeten ze duidelijker zijn over de prijs en kwaliteit van de lesmaterialen die ze aanbieden. Met die oproep komt de Autoriteit Consument en Markt (ACM) na een lange discussie over de hoge prijs en de slechte herbruikbaarheid van schoolboeken.
Jaarlijks kopen middelbare scholen voor ongeveer 280 miljoen euro aan digitale en papieren schoolboeken in. Uitgevers ThiemeMeulenhoff, Malmberg en Noordhoff hebben het grootste deel van de markt in handen. Uit onderzoek van toezichthouder ACM blijkt dat deze drie in de meeste vakken een groot en stabiel marktaandeel hebben.
"Scholen wisselen vrijwel niet van lesmethode als de prijs ervan stijgt", zegt Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM. "Er is sprake van een niet goed werkende markt: de prijzen stijgen de afgelopen zeven jaar sneller dan de prijzen voor vergelijkbare producten." Het aanbod van uitgevers sluit daarnaast onvoldoende aan op de behoeften van scholen, aldus de ACM.
Verplichte pakkettenDe ACM hekelt vooral de "maatschappelijk ongewenste verkoopstrategieën" van de grote uitgevers. "Zo worden er vaak nog verplichte pakketten van digitale en papieren producten aangeboden, en het aanbod van herbruikbare leerboeken is de laatste jaren gedaald naar bijna nul." Veel leerlingen leren uit werkboeken waarvan het grootste deel na een jaar in de papierbak belandt.
De autoriteit is niet de eerste die kritiek heeft op de manier waarop uitgevers de aankoop van een digitaal product verplicht stellen bij de aankoop van fysieke schoolboeken, de zogenoemde 'koppelverkoop'. De vereniging van educatieve uitgevers, MEVW, heeft begin dit jaar de leden nog aanbevolen om daarmee te stoppen.
SamenwerkenScholen kunnen zelf ook bijdragen aan het veranderen van de markt, benadrukt de ACM. "Zij kunnen bij het inkopen scherper letten op de samenhang tussen de prijs en de kwaliteit van de leermaterialen", aldus Snoep. "Daarin kunnen ook keuzes worden gemaakt voor het gebruik van duurzame, herbruikbare materialen en kan worden bepaald of het echt nodig is dat leerlingen leerboeken thuisbezorgd krijgen."
Scholen zouden ook meer moeten gaan samenwerken, zegt de ACM. "Druk op de uitgevers start met de bereidheid van scholen om over te stappen op andere leermaterialen. Geld dat scholen besparen op leermaterialen kunnen zij dan op een andere manier inzetten voor kwalitatief hoogwaardig onderwijs."
Een voorbeeld van die samenwerking is SIVON, de coöperatie van schoolbesturen. "Zij pakken een goede rol in de samenwerking, maar kunnen nog een extra stap zetten samen met de scholen", zegt Snoep. Op de website van SIVON is te lezen dat de coöperatie de wens van schoolbesturen vertaalt in een offerteaanvraag die voldoet aan de regels, en de aanbesteding namens meerdere schoolbesturen uitvoert.
Mogelijk machtsmisbruikIn het rapport van de ACM staan alleen aanbevelingen voor de schoolboekenbranche. "We hebben met dit onderzoek niet gefocust op overtredingen. Koppelverkoop is niet altijd strafbaar, maar wel voor uitgevers met een machtspositie. Als die uitgevers niet stoppen met koppelverkoop, kan er een vervolgonderzoek komen."
Een man uit Nederland is begin mei benoemd tot minister van Justitie in een omstreden regering van de Rapid Support Forces (RSF) in Sudan. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS.
Al ruim drie jaar vecht in Sudan de paramilitaire RSF tegen het regeringsleger, de Sudanese Armed Forces (SAF). Beide kanten begaan oorlogsmisdaden, maar de RSF wordt als de meest gewelddadige van de twee gezien.
Het geweld van de RSF heeft kenmerken van genocide, concludeerde de VN. In juli riep het Europees Parlement op om de RSF aan te wijzen als terroristische organisatie.
Eigen regeringVorig jaar richtten de Rapid Support Forces een eigen parallelle regering op in de gebieden die onder hun controle staan. De RSF voert die zogenoemde Tasis-coalitie aan.
Nederland erkent die regering niet, net als de rest van de internationale gemeenschap. De VN-Veiligheidsraad noemde de regering bij oprichting "een direct gevaar voor de territoriale integriteit van Sudan".
In mei dit jaar werden er ministers voor die regering aangewezen. Een van hen heeft een Nederlands paspoort, ontdekte de NOS. Het gaat om Osama Said, een Sudanees-Nederlandse jurist. Said was al langer actief in de Sudanese politiek, als leider van een politieke partij.
Bekijk in deze special hoe Sudanezen in Nederland actief betrokken zijn bij de oorlog in Sudan:
Hij dook op in internationale media, bijvoorbeeld bij Al Jazeera, om het woord te voeren namens Tasis. Daarnaast was hij te zien als een van de ondertekenaars bij de oprichting ervan in de Keniaanse hoofdstad Nairobi.
Legitiem gezicht geven"Ik ben inderdaad voorgedragen als minister van Justitie van Tasis", bevestigt Said, die de functie nog officieel moet aanvaarden. Hij staat wel al als een van de leiders van de coalitie op de Tasis-website. Said zegt zijn politieke werk op vrijwillige basis te doen, vanuit Nederland. "Met één doel: het leed van de Sudanezen verlichten."
Volgens deskundigen heeft deze omstreden regering een ander doel: proberen de van genocide verdachte paramilitairen een legitiem gezicht te geven.
"Uiteindelijk gaat het erom dat de RSF serieus genomen wil worden", zegt Anette Hoffmann, Sudan-expert van onderzoeksinstituut Clingendael. "Het wil onderhandelen als een staatsmacht en niet als militie. Je kunt het zien als een legitimering van de RSF."
'Voor vrede'Said kijkt daar anders naar. "Vrede is waar ik me dag en nacht voor inzet." Volgens hem is "de overgangsregering nog volop in opbouw" en houdt die op te bestaan als er vrede is.
Maar die vrede lijkt nog ver weg, mede door het geweld van de RSF. Nog elke maand vallen er honderden tot duizenden doden in Sudan. Miljoenen Sudanezen zijn bovendien ontheemd geraakt door het geweld.
Toch ziet de jurist zijn keuze niet als legitimering van de RSF. "Schendingen van burgerrechten wijs ik categorisch af, of ze nu door de Rapid Support Forces of de SAF worden gepleegd. Wie zich daaraan schuldig maakt, moet worden berecht."
Feit is wel dat Said bij de oprichting van de alternatieve regering op het podium zat met de man die de gewelddadige RSF-troepen aanstuurt: plaatsvervangend bevelhebber Abdulrahim Dagalo, de broer van de hoogste leider van RSF.
Sudan-expert Hoffmann: "In mijn inschatting is er niets dat deze regering zou kunnen doen zonder goedkeuring van de RSF-leider."
Podcast 'oorlog in de achtertuin'De NOS deed maandenlang onderzoek naar de banden tussen de oorlog in Sudan en Nederland. Daar kwamen zes verhalen uit. Deze zijn allemaal te lezen in onze online special.
Luister je liever? We maakten ook de NOS-podcast 'oorlog in de achtertuin'. Waarin je ons volgt op onze zoektocht. Deze podcast is te vinden in de app NPO Luister en op andere bekende podcastplatforms.
Er is een tweede ronde nodig om te bepalen wie de presidentsverkiezingen in Brazilië gaat winnen. Met bijna alle stemmen geteld gaat de rechts-radicale Flavio Bolsonaro aan kop met ruim 47 procent van de stemmen, voor zittend president Lula met ruim 45 procent. Omdat beiden geen absolute meerderheid hebben, is een tweede ronde nodig.
De overwinning van Bolsonaro is verrassend; veel peilingen verwachtten van tevoren een overwinning van Lula in de eerste ronde. Er was gerekend op een voorsprong van 3 procentpunt.
Bolsonaro is radicaal-rechts en heeft een conservatieve agenda. Een van de dingen die hij wil doen als hij president is, is amnestie verlenen aan zijn vader Jair. De oud-president zit een 27-jarige gevangenisstraf uit voor het leiden van een couppoging.
De 80-jarige Lula staat juist voor een progressieve en sociale agenda. Hij maakt zich sterk voor arme gezinnen en het beschermen van de Amazone.
Bolsonaro zegt dat hij blij is met de uitslag van de eerste ronde. "Brazilië wil verandering." Lula is juist teleurgesteld, maar geeft de moed niet op: "Dit is een onverwachte uitslag, ik was ervan overtuigd dat ik de verkiezingen in de eerste ronde zou winnen. Morgen begint de nieuwe campagne."
Op 25 oktober gaan Brazilianen opnieuw naar de stembus. Twaalf andere kandidaten die minder stemmen kregen dan Bolsonaro en Lula staan dan niet meer op het stembiljet.
De Verenigde Staten hebben alle twaalf bommenwerpers weggehaald van de Britse luchtmachtbasis Fairford. Dat zou zijn gebeurd vanwege een nieuwe dreiging die volgens Amerikaanse media afkomstig is van Iran.
Vorige week werden er in de buurt van de basis in Fairford vijf Britse mannen aangehouden, die verdacht worden van het voorbereiden van een terroristische aanslag. Later werd nog een verdachte opgepakt. De Britse premier Burnham denkt net als de Amerikaanse president Trump dat Iran erachter zit.
The New York Times schrijft dat er opnieuw dreigingen zijn binnengekomen. De krant spreekt van een "door Iran gesteund complot". Halsoverkop zouden de bommenwerpers zijn weggehaald.
Een anonieme bron zegt tegen CNN dat het ongebruikelijk is dat bommenwerpers terug naar 'huis' worden gehaald, in plaats van dat ze naar een andere plek in de regio worden verplaatst.
Basis gebruikt bij oorlog tegen IranDe bommenwerpers op de basis in Fairford werden door de Verenigde Staten gebruikt om Iran aan te vallen. De Islamitische Revolutionaire Garde van Iran liet eerder al weten dat elke basis die betrokken is bij de oorlog als legitiem doel wordt beschouwd.
Iran spreekt zelf tegen betrokken te zijn bij de dreiging vorige week in Fairford. Vijf van de verdachten die werden aangehouden zijn op borgtocht vrijgelaten.
Ed Sheeran heeft een nieuwe artiest voor in zijn voorprogramma. Het is Isaac Slade, de voormalig frontman van The Fray. Sheeran zocht een vervanger voor Macklemore, die uit de tour werd gezet vanwege pro-Palestijnse uitspraken.
Slade was onderdeel van The Fray, dat begin deze eeuw een paar hits scoorde zoals How to Save a Life en You Found Me. Hij vertrok daar in 2022 als leadzanger.
Macklemore stond aanvankelijk in het voorprogramma van Sheeran en trad ook al twee keer op tijdens zijn Loop-tour door de Verenigde Staten. Op 4 september vroeg Macklemore aandacht voor de situatie in Gaza. Hij riep toen onder meer de woorden 'Free Palestine'.
Het leidde tot kritiek van Amerikaanse concertzalen waar Sheeran zou optreden, die dreigden optredens met Macklemore te schrappen. Daarop werd hij uit de tournee gezet.
MiddenwegSlade was zaterdagavond al even kort te zien bij een optreden in Atlanta, in de Verenigde Staten. Hij wijdde ook een paar woorden aan de ophef. "Het lijkt erop dat iedereen in deze wereld een kant aan het kiezen is. Wat er in Gaza gebeurt, is verkeerd, maar we hebben mensen nodig die een middenweg zoeken."
Macklemore kondigde al aan zelf met een concertreeks te komen onder de naam 'Free Palestine'. De opbrengst daarvan gaat naar hulporganisaties voor Palestijnen.
De Amerikaanse voorspellingssite Polymarket stapt naar de rechter om een verbod in Nederland aan te vechten. Dat bevestigt Polymarket aan het FD.
In februari bepaalde de Nederlandse Kansspelautoriteit (Ksa) dat Polymarket in Nederland met zijn activiteiten moest stoppen. De toezichthouder oordeelde dat Polymarket een goksite is zonder de benodigde vergunning. Polymarket gaf uiteindelijk gehoor aan de Ksa en stopte, maar te laat. Daarom moest een dwangsom van 420.000 euro worden betaald.
In de rechtszaal wil Polymarket het verbod terugdraaien door te zeggen dat een voorspellingssite geen kansspel is, maar een financieel product dat onder toezicht moet staan van de toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM).
NOSop3 maakte deze uitlegvideo over voorspellingssites:
Polymarket vindt dat voorspellingsmarkten financiële producten zijn die onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) zouden moeten vallen. Gebruikers handelen in contracten die worden uitbetaald als een bepaalde gebeurtenis wel of juist niet plaatsvindt. Volgens Polymarket lijkt dat op termijncontracten (futures), waarmee beleggers speculeren op de toekomstige prijs van bijvoorbeeld aandelen of olie.
Critici wijzen er echter op dat deze contracten veel weg hebben van zogenoemde binaire opties, schrijft het FD. Daarbij kun je alleen inzetten op twee uitkomsten: stijgen of dalen. Beleggers winnen dan een bedrag of verliezen hun volledige inleg. Vanwege de grote risico's zijn binaire opties in de meeste Europese landen verboden.
Er wordt al langer gediscussieerd over de vraag of Polymarket niet gewoon een goksite is. Daarom is Polymarket behalve in Nederland ook verboden in onder meer Frankrijk en Duitsland. Het is niet bekend of het bedrijf hierover ook in andere Europese landen juridische procedures heeft aangespannen.
Bij een protest in de Russische hoofdstad Moskou zijn zo'n zestig mensen aangehouden door de politie. Dat zegt de Kremlin-gezinde Communistische Partij van de Russische Federatie (KPRF), die het herdenkingsprotest had georganiseerd.
Bij de demonstratie droegen betogers foto's van mensen die zijn omgekomen bij de parlementaire opstand van 1993. Ook hadden ze borden bij zich waarop stond: "Laat de politieke gevangenen vrij", "voor vrije verkiezingen" en "weg met de Tsaar", mogelijk doelend op de Russische president Poetin.
Op beelden is te zien dat met name jonge mensen die leuzen roepen door de politie worden ingerekend en vervolgens in bussen worden gezet. Ook legden mensen kransen neer bij het monument van de slachtoffers van de parlementsopstand en werden gedichten voorgedragen. De Communistische Partij zegt dat de Moskouse tak ermee bezig is om de arrestanten vrij te krijgen.
SchijnverkiezingenVolgens het persbureau AP waren er ook aanwezigen die onderling hun kritiek uitten op "de leugens op televisie", doelend op de Poetin-gezinde staatstelevisie. Ook waren ze kritisch op de recente verkiezingen voor de Doema, het Russische parlement. Deze schijnverkiezing werd ruimschoots gewonnen door de aan Poetin gelieerde partij Verenigd Rusland.
De Communistische Partij, die de bijeenkomst vandaag organiseerde, uit zelden tot nooit serieuze kritiek op het beleid van Poetin. Ook de invasie van Oekraïne steunt de partij steevast. De partij wordt al ruim 30 jaar geleid door Gennadi Zjoeganov en kreeg bij de laatste verkiezingen 13,8 procent van de stemmen.
De bijeenkomst van vandaag was georganiseerd ter nagedachtenis aan de omgekomen aanhangers van de parlementsopstand in 1993. In dat jaar was het parlement in opstand gekomen tegen toenmalig president Boris Jeltsin, die hervormingen wilde doorvoeren.
Bij schermutselingen tussen het leger en aanhangers van die opstand werden volgens officiële cijfers bijna 200 betogers gedood en raakten meer dan 400 mensen gewond. Volgens de Communistische Partij was het dodenaantal veel hoger.
Het dieptepunt van deze Russische constitutionele crisis was op 4 oktober 1993. Toen werd het parlementsgebouw in Moskou, waar tegenstanders van Jeltsin zaten, door het leger onder vuur genomen. Daarbij had het leger onder meer tanks ingezet.
Het gebouw werd vervolgens door het leger schoongeveegd, waarmee de opstand ten einde kwam. Daarna werd een nieuwe grondwet ingevoerd, die wordt gezien als de basis voor het huidige autoritaire regime van president Poetin.
