Aggregator

Zorgverzekeraar DSW verhoogt de premie voor de basisverzekering met 14,75 euro per maand. In euro's is het de grootste stijging tot nu toe. De kosten van een basisverzekering bij DSW komen volgend jaar uit op 173,25 euro per maand.

"In de acht jaar dat ik hier werk, heb ik niet zo'n grote stijging meegemaakt", zegt DSW-directeur Aad de Groot. DSW maakt traditiegetrouw als eerste zorgverzekeraar de nieuwe tarieven bekend. Andere zorgverzekeraars zitten doorgaans in de buurt van deze nieuwe prijs.

Hoewel het in euro's om de grootste stijging gaat, is het procentueel geen record. In 2011 ging de premie met 10 procent omhoog. Volgend jaar stijgt die met 9,3 procent.

Dat de stijging dit keer zo groot is heeft verschillende redenen. Voor dit jaar kon de premie gelijk blijven door een financiële meevaller, maar de zorgkosten zijn gestegen en de zorgverzekeraar moet ook rekening houden met volgend jaar. "Eigenlijk zien we dus in deze stijging twee jaar zorgkosten in één", aldus De Groot.

Ook hogere loonkosten en ziekenhuizen met een hogere energierekening drijven de kosten op, evenals de groeiende groep mensen die zorg nodig heeft. "De vergrijzing leidt tot een hogere vraag naar zorg en ook het aantal kankerdiagnoses stijgt de komende jaren", zegt De Groot.

De zorgverzekeraar pleit voor het promoten van een gezondere levensstijl. "Een groot deel van die diagnoses kan voorkomen worden als we inzetten op gezonder eten, minder alcohol en minder roken."

De verhoging van DSW komt hoger uit dan de 12,50 euro per maand die het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) had ingeschat. Dat komt volgens de verzekeraar doordat er wordt gekort op het landelijk budget dat door VWS beschikbaar is gesteld voor met name de geestelijke gezondheidszorg (ggz), de ziekenhuiszorg en voor wijkverpleging.

"Het ministerie heeft de korting niet meegenomen in die berekening", zegt De Groot. "Het is denk ik een eerste bezuiniging op de zorgkosten. Daarmee betaalt het Rijk minder, maar de individuele premiebetaler meer."

Waar ligt de pijn?

De stijging van de zorgpremie wordt niet helemaal opgevangen door de hogere zorgtoeslag van volgend jaar die veel mensen ontvangen. Die stijgt met 11 euro per maand minder hard dan de premie.

Vooral voor mensen die net boven de zorgtoeslagnorm uitkomen, is de stijging een behoorlijke tegenvaller. "Die mensen krijgen geen zorgtoeslag, maar moeten inmiddels wel een hoog bedrag maandelijks betalen", zegt De Groot. "Die voelen deze stijging nog het meeste."

De groep mensen die hun zorgverzekering niet meer kunnen betalen, neemt daardoor ook verder toe, blijkt uit cijfers van het Centraal Administratie Kantoor (CAK). Als iemand langer dan een half jaar zijn of haar zorgpremie niet heeft betaald, meldt de zorgverzekeraar dat bij het CAK.

Onbetaalbaar

Iemand met een betaalachterstand blijft dan wel verzekerd, maar betaalt een hogere zorgpremie aan het CAK. Wil een verzekerde weer de normale zorgpremie betalen, dan is een betalingsregeling met de verzekeraar nodig.

Uit cijfers blijkt dat er op dit moment 200.000 mensen zijn met een betalingsachterstand bij het CAK. In 2022 waren dat er nog 172.000.

Dat is geen verrassing voor DSW. "We zien een steeds grotere groep mensen die moeite hebben met het betalen van hun premie", aldus De Groot. Hij ziet ook dat meer mensen hun eigen risico in termijnen betalen, omdat het anders niet lukt. "Het is een pijnlijke verhoging, maar wij zijn genoodzaakt dit te doen."

De komende weken moeten ook andere zorgverzekeraars de premies bekendmaken. De deadline daarvoor is 12 november.

Verschillende bedrijven en organisaties halen uit voorzorg websites uit de lucht in verband met twee grote lekken in programmeertaal PHP. Het gaat onder meer om MijnOverheid.nl, DigiD en de website van de Tweede Kamer. De nieuwssite en app van RTL en de populaire techwebsite Tweakers zijn ook getroffen.

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen over het lek in ons liveblog.

Ook het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) van de overheid heeft zijn website uit de lucht gehaald, net als de Autoriteit Persoonsgegevens.

Ook verschillende systemen in het hoger onderwijs zijn offline gehaald, meldt persbureau ANP, al is niet direct duidelijk om welke sites het gaat.

Vanochtend werd Notubiz al uit de lucht gehaald, een systeem waarmee honderd gemeenten vergaderen. Ook persbureau ANP heeft uit voorzorg systemen offline gehaald.

Achterdeurtjes

De vrees van veel organisaties is dat de grote lekken in PHP kunnen worden misbruikt om in te breken in systemen. Door die lekken is het voor hackers een stuk makkelijker om achterdeurtjes in websites te vinden en die te misbruiken.

Het Amerikaanse Cloudflare, dat voor veel populaire websites als een soort firewall fungeert, ziet inmiddels de eerste aanvallen voorbijkomen. De firewall van Cloudflare vangt pogingen af om het lek te misbruiken, belooft het bedrijf, maar dat is niet waterdicht.

Het NCSC heeft nog geen actief misbruik van het lek gezien, maar drukt bedrijven in Nederland op het hart om PHP zo snel mogelijk te updaten. "Zolang dat niet gebeurt, is ieder systeem dat PHP bevat en vanaf het publieke internet bereikbaar is vermoedelijk kwetsbaar", schrijft de instantie.

Updaten kan nu nog niet. Een permanente oplossing komt vanmiddag om 16.00 uur. Gisteren kondigde de organisatie achter PHP al een oplossing aan voor het probleem, maar in de tussentijd lijken hackers een manier te hebben gevonden om het probleem te misbruiken.

Afnemende populariteit

PHP is een van de meest gebruikte programmeertalen. Hoewel het marktaandeel van PHP al jaren afneemt, gebruikt het overgrote deel van de websites de taal nog steeds.

Het gevonden lek wordt tot een van de ernstigste categorieën gerekend. Aanvallers die het lek weten te vinden, kunnen zelf eigen programmeercode uitvoeren op het aangevallen systeem. Daarmee kunnen ze verder doordringen in een website en bijvoorbeeld zelfs gebruikersdata stelen.

Ethisch hackers vinden aan de lopende band beveiligingsproblemen in software. Meestal worden die gedicht voordat hackers de problemen op grote schaal kunnen misbruiken. Als het wel misgaat, kunnen de gevolgen groot zijn. Zo ging het Openbaar Ministerie in 2025 gedwongen offline na zo'n zogenoemd zero day-lek.

In Frankrijk, ten noorden van Nancy, is het lichaam geborgen van een militaire vlieger, nadat gisteravond zijn gevechtsvliegtuig was neergestort. Aan boord waren twee inzittenden. Naar de ander wordt nog gezocht, meldt de Franse luchtmacht. Die spreekt van een "uitzonderlijk ongeluk".

Het vliegtuig kwam neer bij het dorp Rogéville, op enkele tientallen kilometers van de luchtmachtbasis bij Nancy. Aan boord waren een ervaren wapensysteemofficier en een jonge piloot in opleiding, zegt een woordvoerder van de luchtmacht.

Het neergestorte jachtvliegtuig is een Mirage 2000D, een tweezitter die is ontworpen om luchtmissies te ondersteunen. Het vliegtuig keerde terug van een gewone trainingsmissie en naderde de militaire basis toen het radiocontact en vervolgens ook het radarcontact verloren ging, schrijven Franse media.

Zoekacties in gang

Vervolgens stortte het toestel neer. Omwonenden zouden een explosie hebben gehoord en een vuurbal hebben gezien.

Er werden onmiddellijk zoekacties gestart. Volgens de prefect van Meurthe-et-Moselle, de hoogste bestuurder in de regio, was er sprake van "moeilijke weersomstandigheden". Zo was vanwege het duister en de mist de inzet van helikopters onmogelijk.

De eerste wrakstukken van het toestel werden rond 04.00 uur ontdekt. Het is niet duidelijk wie van de beide inzittenden nu is gevonden, de officier of de piloot.

Bij de reddingsactie voor het tweede slachtoffer is inmiddels wel een helikopter ingezet. De oorzaak van de crash is nog niet duidelijk en wordt onderzocht.

Actrice Christina Applegate heeft toch geen MS. Dat vertelt de 54-jarige Amerikaanse in een podcast. Applegate zegt dat ze volgens haar dokter niet de goede diagnose heeft gehad.

"Ik ben terug bij af", zegt Applegate in de podcast MeSsy, die ze samen met actrice Jamie-Lynn Sigler maakt over leven met MS. Sigler, bekend van onder meer The Sopranos, heeft al 25 jaar MS.

Applegate, die eind jaren 80 doorbrak als Kelly Bundy in de sitcom Married with Children, maakte in 2021 bekend dat ze was gediagnosticeerd met de auto-immuunziekte. Ze zegt dat ze nog steeds "alle symptomen van iemand met MS" vertoont. "Ik sta weer helemaal aan het begin en weet niet wat er met me aan de hand is."

MS is een chronische aandoening aan het centrale zenuwstelsel, waarbij ontstekingen ontstaan op verschillende plekken in de hersenen en het ruggenmerg. Door de ontstekingen kunnen hersengebieden minder goed met elkaar communiceren en kan het lichaam niet goed worden aangestuurd.

Mensen met MS kunnen problemen krijgen met hun zicht, beweging, praten en het geheugen. De ziekte is nog niet te genezen.

Verkeerde diagnoses

Over MS is bekend dat de ziekte moeilijk te herkennen is, omdat de klachten zich per persoon anders uiten en er verschillende soorten MS bestaan. Volgens de Hersenstichting wordt de diagnose vaak pas jaren na de eerste klachten gesteld.

Onderzoek wijst uit dat misdiagnoses wel vaker voorkomen. Dat bevestigt in de podcast ook onderzoeker Marwa Kaisey van de afdeling neurologie van een ziekenhuis in Los Angeles.

"Het is vreemd, want ik heb het gevoel dat ik iedereen teleurstel", zei Applegate. "Het is erg verontrustend en voor mij ook heel verwarrend."

MS in Nederland

In Nederland waren volgens de Hersenstichting in 2023 zo'n 38.600 mensen met MS bekend bij een huisarts. De ziekte komt 2,5 keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Meer dan 75 procent van de mensen die een MS-diagnose krijgen, is jonger dan 65 jaar. In 2021 overleden 258 mensen aan de gevolgen van de ziekte.

It’s plenty easy to do lots of vision tasks with a single camera, but using two cameras gives you lots of magical abilities, like depth perception! If you’d like to …read more

Bankstellen, etalagepoppen en zelfs menselijke resten. De Nederlandse uitvinder Boyan Slat komt de gekste dingen tegen bij zijn strijd tegen plasticvervuiling. Zijn organisatie The Ocean Cleanup heeft naar eigen zeggen al 65 miljoen kilo afval uit zee en rivieren gevist.

Gisteravond ontving Slat (32) in Qatar een prijs voor zijn werk: in de hoofdstad Doha kreeg hij de International Young Energy Leader Award.

Dat gebeurde bij de uitreiking van de Abdullah bin Hamad Al-Attiyah International Energy Awards, prijzen op het gebied van energie en duurzaamheid, vernoemd naar de godfather van de Qatarese gasindustrie. In de balzaal van het luxueuze Sheraton Hotel sprak die vanaf het podium zo'n 400 hoogwaardigheidsbekleders uit de olie- en gasindustrie toe.

Niet onmogelijk

De tegenstrijdigheid ontgaat Slat niet: Qatar geldt als een van de grootste exporteurs van fossiele brandstoffen ter wereld die ook de belangrijkste grondstoffen leveren voor de productie van plastic. Tegelijkertijd is het steenrijke land juist de plek om fondsen te werven.

In zijn dankwoord blikte Slat terug op het begin van zijn avontuur. "Toen ik 16 was en met dit idee kwam, dachten de meeste mensen dat het onmogelijk was, maar inmiddels doen we het."

Een van de opmerkelijkste vondsten van Slat en zijn organisatie was een drinkfles van het Amerikaanse leger uit de Vietnamoorlog. "Die was nog steeds intact", zegt Slat in gesprek met de NOS in Doha. "Dat laat zien hoelang die troep blijft ronddrijven als je het niet weghaalt."

Op zee worden geregeld bijzondere voorwerpen gevonden, van golfballen tot etalagepoppen. In rivieren stuiten medewerkers soms op lugubere vondsten. "Ook lijken", zegt Slat. "Helaas is dat iets waar we af en toe mee te maken hebben, vooral in landen met veel criminaliteit."

Kilo plastic per seconde

The Ocean Cleanup, gevestigd in Rotterdam, is inmiddels actief in twaalf landen en telt zo'n 350 werknemers. Volgens Slat onderschept de organisatie momenteel bijna een kilo afval per seconde en voorkomt daarmee tot 5 procent van de wereldwijde instroom van plastic in de oceanen.

Slat werd bekend met zijn plannen om de plasticsoep in de Grote Oceaan op te ruimen, maar zijn bedrijf concentreert zich tegenwoordig op rivieren. Onderzoek van The Ocean Cleanup wees uit dat slechts 1 procent van alle rivieren verantwoordelijk is voor ongeveer 80 procent van het plastic dat in zee belandt.

Daarom ontwikkelde het bedrijf speciale installaties, interceptors, die afval onderscheppen voordat het de oceaan bereikt. "Als je kunt kiezen tussen plastic opruimen op zee of het onderscheppen voordat het daar terechtkomt, dan is dat laatste natuurlijk veel goedkoper", zegt Slat.

De komende drie jaar wil hij de vervuiling in zo'n 250 rivieren in dertig steden aanpakken. Daarmee zou tot een derde van de wereldwijde instroom van plastic in zee voorkomen kunnen worden.

Goedkoper dan Halloweenversiering

Daar is veel geld voor nodig. The Ocean Cleanup kreeg dit jaar 121 miljoen dollar toegezegd van The Audacious Project, een filantropische club waartoe onder andere Bill Gates en MacKenzie Scott, de ex van Jeff Bezos, behoren.

Toch is er nog altijd een tekort van 40 miljoen dollar per jaar, zegt Slat. "Het is het goedkoopste wereldprobleem om op te lossen", zegt hij. "Die 40 miljoen is slechts 2 procent van wat Amerikanen jaarlijks aan Halloweenversiering uitgeven."

Voor 22 nieuwe interceptors ontbreekt nog de nodige financiering. Als dat geld er niet voor het einde van het jaar komt, dreigt het project vertraging op te lopen.

In Doha deed Slat een beroep op de vermogende bestuurders in de zaal: "Qatar heeft de wereld laten zien wat mogelijk is wanneer ambitie samengaat met investeringen en een langetermijnvisie. Dat is een kans om diezelfde mentaliteit toe te passen op een van de grootste milieuproblemen van onze tijd."

'Geen milieuactivist'

Slat beschouwt zichzelf niet als milieuactivist, maar eerder als uitvinder en ondernemer. "Voor mij is het gewoon een technisch probleem. Wat is de snelste en meest effectieve manier om het op te lossen?"

Hij heeft weinig op met het idee dat milieuproblemen vooral moeten worden aangepakt door minder te consumeren. Volgens hem ligt de oplossing in technologische innovatie. "Mensen hebben nu eenmaal behoeften en wensen. De vraag is hoe we onze samenleving zo kunnen vormgeven dat die vervuld kunnen worden zonder schade aan het milieu."

Of hij zich nooit kwaad maakt over de rommel die hij tegenkomt? "Voor mij is een probleem gewoon iets om opgelost te worden. Boos worden helpt niet."

(Telecompaper) Netflix exceeded most of its forecasts for third-quarter results but has slightly reduced its outlook for FY26...

Een groeiend deel van alle Nederlandse werknemers is ouder dan de AOW-leeftijd, meldt het CBS.

In het tweede kwartaal van 2026 was 1,7 procent van de werknemers ouder dan de leeftijd waarop zij recht hebben op AOW. Het CBS heeft dit percentage gemeten over de afgelopen jaren. In het eerste kwartaal van 2018 werkte 1,2 procent van de werknemers door na hun AOW.

Naar verhouding werken de meeste mensen door na hun AOW-leeftijd in de sector verhuur en handel van onroerend goed: 4,3 procent. Daarop volgt de sector vervoer en opslag met 3,6 procent.

In de bedrijfstak openbaar bestuur en overheidsdiensten is het percentage met 0,6 procent het laagst. Bij de overheid stopt het dienstverband vaak automatisch als mensen de AOW-leeftijd bereiken.

Mannen werken vaker door na hun AOW-leeftijd dan vrouwen. Van alle mannelijke werknemers was in het tweede kwartaal 2,3 procent ouder dan de AOW-leeftijd. Bij de vrouwelijke werknemers was dit 1,1 procent.

Verveling bezweren

Vorig jaar werd al duidelijk dat mensen vaker doorwerken na hun AOW. Het CBS berichtte toen dat van alle werkenden een kwart miljoen AOW'er is.

Redenen om door te werken zijn volgens het demografisch instituut NIDI onder andere plezier in het werk, het bezweren van verveling en je nuttig voelen. In mindere mate speelt geld verdienen ook een rol, bleek uit onderzoek van dat instituut. Voor 10 procent van de mensen is dat erg belangrijk.

(Telecompaper) Starlink ended the third quarter with 13.6 million subscribers, up from 12.0 million three months earlier, and added another 900 satellites for a total 11,100 in orbit...

De Amerikaanse gezant Steve Witkoff spreekt in Sint-Petersburg met president Poetin over voorstellen voor een einde aan de oorlog in Oekraïne.

Witkoff zal onder meer een voorstel doen voor een ontmoeting tussen de presidenten Poetin, Trump en Zelensky. Trumps schoonzoon en adviseur Jared Kushner neemt deel aan de gesprekken via een videoverbinding. Hij is niet in Rusland, omdat hij ziek is.

Witkoff werd vanmorgen op het vliegveld van Sint-Petersburg ontvangen door een vertrouweling van president Poetin, de zakenman Kirill Dmitriev. Naast de gesprekken over het einde van de oorlog wordt er gesproken over een olieovereenkomst.

Olietanker naar VS

De Russische vicepremier Alexander Novak kondigde zojuist al aan via Russische media dat de eerste tanker met Russische diesel morgen richting de VS vertrekt. "Daaropvolgende zendingen zullen zeker volgen", zei hij. Volgens de vicepremier zit de ondertekening van het contract "in de afrondende fase".

The New York Times berichtte begin deze maand over de uitbreiding van de vredesgesprekken met een olieovereenkomst. Deze zou miljarden dollars betreffen en gunstig zijn voor zakenmannen uit het Midden-Oosten met banden met Witkoff en Kushner. De deal zou draaien om Lukoil, een van de grootste energiebedrijven van Rusland, dat nu nog op de sanctielijst staat.

Hubbard vrijgelaten

Uit berichten van Russische media blijkt ook dat de 74-jarige Stephen Hubbard is vrijgelaten. Hij werd in 2022 gevangengenomen door het Russische leger. Rusland beschuldigt hem ervan dat hij als huurling heeft gevochten in het Oekraïense leger.

Volgens de Russische media is Hubbard al op het vliegveld van Sint-Petersburg.

Witkoffs missie om Zelensky aan tafel te krijgen, is gisteren besproken op een overleg in Oslo met Kushner en Zelensky zelf. Ook de Noorse premier Jonas Gahr Store en de Finse president Alexander Stubb waren daarbij.

"Je kunt niet over de toekomst van Oekraïne praten, zonder dat Oekraïne aan tafel zit", zei Zelensky op een persconferentie na afloop. Premier Store zei dat ook Europa aan tafel zal moeten zitten "als je een blijvende en eerlijke vrede wil".

Russische reactie

Een woordvoerder zei gisteren dat het Kremlin de vredesinspanningen van de Amerikanen "zeer op prijs stelt", maar dat "een definitieve regeling onmogelijk is zonder de deelname van iemand uit Kyiv die bereid is de verantwoordelijkheid op zich te nemen".

De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio zei vandaag tegen verslaggevers in India dat de ontmoeting tussen Witkoff en Zelensky positief is verlopen. "Laten we kijken of we enige vooruitgang kunnen boeken", voegde hij daaraan toe.

De Russische aanvallen gaan sinds gisteravond onafgebroken door, schrijft de Oekraïense premier Koretskyi op Telegram. In Kyiv trof een drone een flatgebouw van 24 verdiepingen, waarbij twee mensen om het leven kwamen. En in Charkiv zijn twee mensen overleden bij aanvallen op woonhuizen. Elf anderen raakten gewond, onder wie twee kinderen.

Wat vind jij van de app en website van de NOS?

Wat doen we goed? Wat kan er beter? We zijn benieuwd naar jouw mening. Vul de enquête in via deze link.

In Colombia heeft de politie zo'n 7600 kilo cocaïne in beslag genomen die bestemd was voor Nederland. In de haven van de Colombiaanse stad Cartagena werd volgens de autoriteiten de grootste partij cocaïne van de afgelopen tien jaar in beslag genomen.

De drugs werden ontdekt tijdens een controle. Op beelden zijn verpakkingen met poedersuiker te zien waar de cocaïne in verstopt zat.

De president van Colombia, Abelardo de la Espriella, spreekt van een "historische klap voor het drugsterrorisme". Volgens de president heeft de politie zo'n 75 miljoen lijntjes of puntjes cocaïne van de straat gehaald.

De Colombiaanse politie werkte samen met de Amerikaanse drugsopsporingsdienst DEA. De president zegt dat zijn land streng blijft optreden tegen criminele en gewapende groepen.

Bij een brand in de binnenstad van Gouda zijn drie mensen gewond geraakt. Het vuur woedde in drie woningen. De omliggende huizen zijn ontruimd.

Rond 03.45 uur brak er brand uit in een woning aan de Regulierenhof. Die sloeg over naar twee naastgelegen woningen. Volgens Omroep West ontstond het vuur in een ruim 120 jaar oude woning. Waardoor de brand is ontstaan, is nog niet bekend. De woning waar de brand uitbrak, is compleet verwoest, zegt de brandweer.

De drie gewonden zijn met onbekende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. Rond 05.30 uur was het vuur onder controle, aldus de Veiligheidsregio Hollands Midden. De brandweer verricht nog sloopwerkzaamheden en blust na.

Er worden metingen naar koolmonoxide gedaan. Als de waarden negatief zijn, mogen de bewoners van de omliggende huizen terug naar huis. Om hoeveel mensen het gaat, is niet bekendgemaakt.

(Telecompaper) Australian data centre operator NextDC has cut its FY2027 earnings guidance by more than a third after delays to power infrastructure at its M3...

Het is onvermijdelijk dat de aarde meer dan 1,5 graad Celsius opwarmt. Dat concludeert de VN in een jaarlijks rapport. Het getal staat al meer dan tien jaar centraal in de aanpak van klimaatverandering. Het doorbreken van de grens van 1,5 graad illustreert hoe weerbarstig het tegengaan van klimaatverandering is.

Er zijn meerdere redenen waarom het niet is gelukt onder de grens te blijven. De afgelopen jaren had minder olie, steenkool en aardgas verbrand moeten worden, want de broeikasgassen die daarbij vrijkomen warmen de aarde op.

In de praktijk gebeurde het tegenoverstelde. "De uitstoot is blijven stijgen en we hebben weer een aantal jaar verloren", zegt Michel den Elzen, onderzoeker bij het Planbureau voor de Leefomgeving en de Vrije Universiteit, die meewerkte aan het VN-rapport.

Gewijzigde plannen

Het klimaatdoel valt ook niet meer te halen doordat verschillende landen minder deden dan werd verwacht. Zo schrapten de Verenigde Staten onder president Trump vrijwel al hun klimaatbeleid en bleken nieuwe klimaatplannen van andere landen maar mondjesmaat de uitstoot te drukken.

Bijna alle landen spraken tien jaar geleden in Parijs af de opwarming ruim onder de 2 graden Celsius te houden, en liever nog onder de 1,5 graad. De afgelopen jaren verwachtten steeds minder experts dat dit laatste nog haalbaar was.

Dit najaar erkennen ook de Verenigde Naties dat de wereld door de 1,5 graad zal schieten. Dat schreven ze in september en nu opnieuw in het jaarlijkse rapport over de voortgang van de aanpak van klimaatverandering. In november praten landen hierover op de klimaattop in de Turkse stad Antalya.

Tijdelijk overschrijding?

Het hoogst haalbare, stelt de VN, is nu om de overschrijding zo beperkt en kort mogelijk te maken. Daar zijn ingrijpende stappen voor nodig. Het gaat niet alleen om het gebruiken van minder steenkool, aardgas en olie, want zelfs als mensen stoppen met die uitstoot zitten er al meer broeikasgassen in de lucht dan voorheen. Die zou je deels uit de lucht moeten halen om de aarde af te koelen, zodat de opwarming weer onder de 1,5 graad komt.

"Dat kan met technologie om CO2 op te slaan of ook door meer herbebossing", zegt Den Elzen. Technisch is dat mogelijk, maar dat zou op een zeer grote schaal moeten. Je zou enorm veel land moeten beplanten of er zijn enorme aantallen 'CO2-stofzuigers' nodig. Het is de vraag of hier draagvlak, ruimte en geld voor is te vinden.

Hoezo 1,5 graad?

Een groep eilanden in de Stille Oceaan lanceerde in 2009 op de klimaattop in Kopenhagen het doel om de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad Celsius te houden. Een sterke zeespiegelstijging is een bedreiging voor het voortbestaan voor deze laaggelegen landen; ze wilden daarom meer actie tegen klimaatverandering.

De top in Kopenhagen werd een mislukking. Maar zes jaar later spraken bijna alle landen in Parijs toch af de opwarming ruim onder de 2 graden Celsius en liever onder de 1,5 graad te houden. Ook toen klonken twijfels over de haalbaarheid.

De top in Parijs vroeg om een onderzoek naar het verschil in gevolgen tussen 1,5 en 2 graden opwarming. Drie jaar later publiceerde klimaatpanel IPCC de uitkomst. Hieruit bleek dat er flinke verschillen zijn.

Zo blijft bij 1,5 graad opwarming bijvoorbeeld een deel van de koraalriffen behouden, terwijl ze bij meer opwarming vrijwel geheel verdwijnen. Ook beperkt een stijging onder de 1,5 graad de zeespiegelstijging en de kans op extreme hitte die ook gevaarlijk voor mensen kan zijn.

Ook voor het beperkt houden van de overschrijding dringt de tijd. "De kans bestaat dat we ook van deze scenario's afscheid moeten nemen", zegt onderzoeker Den Elzen. Als de uitstoot de komende jaren stijgt of hoog blijft, dan gaat de wereldwijde opwarming verder. "Het is nu of nooit."

Groeiende technieken

Om onder de 2 graden Celsius opwarming te blijven, moeten landen de komende jaren alle zeilen bijzetten. Met het huidige beleid ligt de wereld op koers voor meer opwarming. Veel landen beloofden hun uitstoot terug te brengen naar nul, maar concrete plannen over hoe dit moet gebeuren, ontbreken vaak.

Opvallend genoeg zijn wind- en zonne-energie sneller gegroeid dan de onderzoekers hadden verwacht. Net als andere technologieën, zoals elektrische auto's en batterijen, die bij gebruik geen CO2 uitstoten. "Dat gaat inderdaad sneller dan verwacht", zegt Den Elzen. Maar het is tot dusver niet genoeg om het gebruik van olie, steenkool en gas te doen dalen.

Bekijk in deze video hoe 'Nederlandse' CO2 in Noorwegen ondergronds wordt gestopt:

With the ESP32 series of microcontrollers having had hidden software-defined radio (SDR) facility revealed, we’re now moving on from the announcement into projects making use of the finding. [Twotoz] has …read more

Goedemorgen! Traditiegetrouw heeft verzekeraar DSW de primeur wat betreft de hoogte van de nieuwe zorgpremie en het is de eerste dag van het Amsterdam Dance Event.

Eerst het weer: het is vandaag op veel plekken bewolkt met hier en daar wat regen. De wind komt vanuit het zuiden en zuidwesten. Het wordt zo'n 13 tot 15 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Bij de Duitse politieke partij AfD zijn mogelijk ruim 420.000 e-mails buitgemaakt door een hack. Daarover schrijven Duitse media. Ook de mails van partijprominenten zijn vermoedelijk in de handen van de hackers. In de mails zouden nazistische uitspraken zijn gedaan, waaronder "Heil Hitler".

De AfD zelf bevestigt de hack. Volgens een woordvoerder hebben de onbekende daders bij een hostingprovider data van een beperkt aantal e-mailaccounts gekopieerd. De meeste daarvan zouden al jaren niet meer in gebruik zijn. De partij onderzoekt nog wat er precies aan data is ontvreemd.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Er komt een enorm nieuw Beatles-museum in Liverpool, de Engelse havenstad waar de band in 1960 ontstond. Het huidige Beatles Story-museum verhuist in 2028 naar een voormalig winkelcentrum. Ook een leegstaande toren wordt in gebruik genomen, dat wordt een speciale Yellow Submarine-attractie.

De twee nog levende Beatles, Ringo Starr en Paul McCartney, brachten de plannen gisteren naar buiten. "Ik vind het ongelooflijk en voel me vereerd dat mensen nog steeds geïnteresseerd zijn in ons verhaal", zei McCartney. "Liverpool was dé muziekstad en is dat nog steeds", aldus Starr.

Fijne dag!

Dat politici AI gebruiken voor hun socialemediaberichten of voor het stellen van Kamervragen was al bekend, maar nu blijkt dat ook veel van wat Kamerleden in de Tweede Kamer zeggen, is bedacht met behulp van chatbots. Opinieweekblad De Groene Amsterdammer en platform Investico schrijven dat 68 Kamerleden het afgelopen jaar teksten uitspraken die werden gemaakt met kunstmatige intelligentietools als ChatGPT en Claude.

De onderzoeksjournalisten haalden alle spreekteksten van de 150 Tweede Kamerleden door Pangram, een programma dat teksten kan scannen op het gebruik van AI. Vrijwel zeker maakten nog meer Kamerleden gebruik van chatbots, want teksten die voor minder dan 50 procent met AI waren geschreven zijn in het onderzoek buiten beschouwing gelaten.

Het gaat om de teksten waar Kamerleden hun bijdragen in de Kamer mee beginnen. Interrupties en moties tellen niet mee. Dat leverde uiteindelijk een lijst op van 68 Kamerleden. Bovenaan staat voormalig Kamerlid Lahlah van Pro, die inmiddels wethouder is in Amsterdam. Na haar volgen Van Meetelen (PVV), Belhirch (D66) en Van Eijk (VVD).

Kamerbreed populair

Uit die top 4 blijkt al dat het gebruik van chatbots over de hele breedte van de Tweede Kamer populair is. Volgens De Groene Amsterdammer en Investico zijn uiterst rechtse fracties als de PVV en Groep Markuszower wel oververtegenwoordigd. Alleen de SP, Partij voor de Dieren en Volt maken er helemaal geen gebruik van.

Voormalig Kamerlid Lahlah deed afgelopen jaar aan vijf debatten mee over onder meer armoedebeleid en de Participatiewet. Bij vier daarvan raadpleegde ze chatbots.

In een schriftelijk reactie laat ze weten dat haar bijdragen aan debatten altijd waren gebaseerd op gesprekken met burgers tijdens werkbezoeken. "Die verhalen laten zich soms moeilijk vatten in enkele minuten spreektijd, dus gebruikte ik AI."

Uit het onderzoek blijkt dat sommige Kamerleden ook AI gebruikten voor hun maidenspeech. Dat is de eerste keer dat ze in de Kamer spreken en meestal een persoonlijk getint verhaal houden. Verder valt op dat in de top van de lijst vooral backbenchers staan en minder prominente volksvertegenwoordigers die ook vaak pas kort in de Kamer zitten.

Bij de grote debatten waar fractievoorzitters het woord voeren, bijvoorbeeld bij de Algemene Politieke Beschouwingen na Prinsjesdag, zijn nauwelijks of geen AI-teksten te horen. Bij commissiedebatten in achterafzaaltjes is soms meer dan de helft van de spreekteksten opgesteld met de digitale hulpmiddelen.

Betoog inkorten

Alle 'betrapte' Kamerleden geven toe dat ze kunstmatige intelligentie gebruiken voor hun spreekteksten. Ze zeggen er wel bij dat ze het alleen inzetten als hulpmiddel, om zinnen beter te laten lopen of hun betoog in te korten. "Ik zal nooit een tekst uitspreken waar ik niet achter sta", zegt PVV-Kamerlid Van Meetelen.

Van de bijdragen van de drie Kamerleden van BBB komt ongeveer 30 procent grotendeels uit ChatGPT of Claude, blijkt uit de analyse. Volgens fractievoorzitter Vermeer is dat voor een kleine fractie met veel werk niet vreemd. "We gebruiken ook rekenmachines, mobiele telefoons en zelfs koffiezetapparaten."

CDA'er Krul is geschrokken dat hij in de lijst op nummer 5 staat. Hij erkent dat hij AI soms gebruikt om teksten in te korten, terwijl de inhoud behouden moet blijven. "Ik zou het heel erg vinden als nu het beeld ontstaat: zijn bijdragen rollen volledig uit Chat."

Kruls partijleider Bontenbal hecht juist erg aan authenticiteit. Volgens hem werkt de CDA-fractie aan richtlijnen voor AI-gebruik. "Ik zou het heel erg vinden als mijn fractieleden zoekopdrachten zouden hanteren als 'verzin drie christendemocratische ideeën over onderwerp X, Y, of Z'."

Jetten op sociale media

Eerder bleek dat premier Jetten regelmatig AI gebruikt voor het opstellen van berichten op sociale media. En onderzoek van de NOS wees vorige maand uit dat een kwart van de schriftelijke vragen van Kamerleden is opgesteld met hulp van AI.

AI-detectieprogramma Pangram let bij de analyses vooral op zinsconstructies die chatbots graag gebruiken, zoals tegenstellingen, argumenten in drieën (de zogeheten drieslag) en het gedachtestreepje dat vaak een wending in een zin aankondigt.

Een man uit Guatemala is in de VS veroordeeld tot 30 jaar cel voor zijn rol in een mensensmokkelzaak. Daarbij kwamen in 2022 53 migranten om het leven; ze stikten in een trailer tijdens een reis van drie uur tussen de Mexicaanse grensstad Nuevo Laredo en de Texaanse stad San Antonio.

De Guatemalteek (50) had bekend dat hij reisdocumenten en accommodatie had geregeld voor twee van de migranten die omkwamen, evenals voor twee migranten die zwaar letsel opliepen. De migranten, uit Guatemala maar ook uit andere Midden- en Zuid-Amerikaanse landen, betaalden tot 15.000 dollar voor de oversteek.

De aanklager in de zaak zei dat de migranten in de trailer in hun laatste uren ongekend hebben geleden. Afgaande op sporen in de trailer werd duidelijk dat mensen "geprobeerd hebben zich eruit te klauwen". In de trailer functioneerde de airconditioning niet waardoor het bloedheet was geworden.

Toen de achtergelaten trailer op een verlaten weg in San Antonio werd geopend, lagen er 48 lichamen in. Zestien migranten werden naar ziekenhuizen gebracht, van wie er vijf alsnog overleden.

'Erg zwaar'

In de zaak wachten nog meer verdachten op hun vonnis. Vorig jaar kregen twee betrokkenen levenslang en 83 jaar cel voor hun aandeel in de mensensmokkelzaak.

Afgelopen decennia zijn duizenden migranten omgekomen in hun pogingen om de Mexicaans-Amerikaanse grens over te steken.

De advocaat van de Guatemalteek noemde de straf die zijn cliënt heeft gekregen "erg zwaar". Hij benadrukte dat de man destijds zelf in Guatemala verbleef en daarom geen invloed had op het type voertuig dat werd gebruikt; daardoor zou hij ook niet hebben geweten dat de airconditioning niet werkte. Volgens de advocaat hebben hoge straffen geen zin maar zijn immigratiehervormingen nodig.

(Telecompaper) China Mobile reports it has achieved "generally stable operating results" in the first three quarters of 2026...

Although we generally do not look at bubbles in fluids as more than a curiosity – if not an outright annoyance – in certain contexts they can be very useful. …read more