Aggregator

Rusland is in eigen land een strafzaak begonnen tegen Nederland, Oekraïne en het Allard Pierson Museum in Amsterdam. Volgens het Russische Onderzoekscomité, het hoogste onderzoeksorgaan van Rusland, hebben zij een gouden kunstcollectie gestolen die afkomstig is uit de Krim, het Oekraïense schiereiland dat is geannexeerd door Rusland.

De collectie was in 2014 door de Oekraïense autoriteiten uitgeleend aan het Allard Pierson Museum, voor een expositie. Het zogeheten Scythische goud kwam van vier musea op de Krim en zouden enkele maanden tentoongesteld worden in het museum.

Terwijl de expositie in Amsterdam werd gehouden, werd het Oekraïense schiereiland ingelijfd door Rusland. De tentoonstelling kwam tot een eind en al snel ontstond de vraag: naar wie moet de collectie terug? Zowel Rusland als Oekraïne eiste de kunstcollectie op.

Het Allard Pierson besloot het oordeel van de rechter af te wachten en de kunstschatten zolang in Nederland te houden.

Na een lang juridisch proces oordeelde de rechtbank in Amsterdam in 2016 dat de kunstschatten uit de Krim van Oekraïne waren. Op grond van een Unesco-verdrag moesten de voorwerpen terug naar de staat die ze in bruikleen gaf en dat was Oekraïne, oordeelde de rechter. Het leidde tot grote onvrede bij de Russen, die spraken van een "politiek gemotiveerde uitspraak".

Rusland en de Krimmusea gingen in hoger beroep, maar ook bij het gerechtshof kregen ze geen gelijk. De Krimmusea vroegen vervolgens de Hoge Raad om de uitspraak van het gerechtshof te vernietigen, maar de beslissing bleef definitief. De schatten moesten terug naar Oekraïne. Eind 2023 kwam de collectie terug in de Oekraïense hoofdstad Kyiv.

Op Curaçao is een conflict ontstaan over de toekomst van het historische centrum van Willemstad. De minister van Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning Charles Cooper staat lijnrecht tegenover de Monumentenraad. Voorzitter Lusette Verboom van de raad waarschuwt dat recente bouwprojecten de Unesco-werelderfgoedstatus van de hoofdstad in gevaar kunnen brengen. Cooper vindt juist dat de erfgoedstatus de ontwikkeling van de stad niet mag dwarszitten.

De spanning is opgelopen nadat erfgoedorganisaties, waaronder de Monumentenraad, Unesco hadden geïnformeerd over bouwontwikkelingen in en rond de historische binnenstad. Volgens Verboom staat het unieke karakter van Willemstad onder druk door grootschalige nieuwbouw en hoogbouwprojecten.

"Erfgoed is niet alleen een monument", zegt Verboom. "Het is de totaliteit van wat er staat. Als je die totaliteit onderbreekt met iets wat er niet in past, dan tast je het geheel aan."

Gekleurde gevels

Als voorbeeld van waar het goed gaat, noemt zij de beroemde Handelskade. Dat is het rijtje gekleurde gevels aan de Sint Annabaai dat wereldwijd bekendstaat als het beeld van Willemstad. Daar zijn nog maar twee gebouwen echte historische monumenten. De andere panden zijn later gebouwd of herbouwd, maar steeds met respect voor de schaal, vorm en uitstraling van de historische stad. Juist daardoor vormt de kade één herkenbaar geheel, vindt Verboom.

Volgens haar gaat het mis als er nieuwe gebouwen worden neergezet zonder rekening te houden met de omgeving. Ze wijst daarbij op een groot nieuw hotelgebouw aan de rand van de binnenstad, dat veel hoger is dan de omliggende bebouwing. Vanaf verschillende plekken in de stad steekt het gebouw volgens haar als een "blokkendoos" boven de historische wijk uit en verstoort het daarmee het aanzicht van de stad.

Minister Cooper reageert fel op de kritiek. Volgens hem zijn het steeds dezelfde organisaties die nieuwe ontwikkelingen op het eiland proberen tegen te houden. Hij zet vraagtekens bij het nut van de Unesco-status en zegt dat niemand concreet heeft kunnen aantonen hoeveel extra toeristen of inkomsten die status Curaçao oplevert.

"Niemand komt aan mijn monumenten", zegt Cooper. Volgens hem zijn die al beschermd door de monumentenverordening. Maar de vermelding op de werelderfgoedlijst mag volgens hem niet verhinderen dat de stad zich verder ontwikkelt, bijvoorbeeld met hogere gebouwen op bepaalde plekken.

Voor Verboom staat juist het behoud van het historische stadsbeeld centraal. Als dat onder druk komt te staan, zegt zij, kan de stad uiteindelijk haar unieke karakter verliezen en daarmee ook de basis voor de werelderfgoedstatus. Voor minister Cooper is dat geen reden om projecten tegen te houden.

Verboom ziet dat anders. Volgens haar draait het debat te veel om economische opbrengst. "Moet je alles in geld uitdrukken?", zegt ze. "Cultuur is niet alleen in geld te meten."

Ze wil niet de ontwikkeling tegenhouden, maar ervoor zorgen dat nieuwe gebouwen passen bij de historische structuur van de stad. "Iedere eerdere generatie die hier gebouwd heeft, hield rekening met de omgeving. Waarom zou deze generatie dat niet doen?"

De discussie krijgt een extra dimensie doordat Cooper ook bestuurslid is van de stichting Werelderfgoed Nederland, die zich inzet voor het behoud van Unesco-erfgoed. Volgens de minister bijt dat elkaar niet: hij wil dat Willemstad op de werelderfgoedlijst blijft, zolang die status de ontwikkeling van de stad niet belemmert.

Join Hackaday Editors Elliot Williams and Tom Nardi as they cover their favorite hacks and stories from the week. The episode kicks off with some updates about Hackaday Europe and …read more

Geschrokken reacties, boosheid en steunbetuigingen volgen op de brandstichting bij de synagoge in de Rotterdamse wijk Blijdorp. Vannacht rond 03.45 uur was er een explosie en woedde korte tijd brand. Nog in dezelfde nacht werden vier verdachten opgepakt.

's Ochtends komt rabbijn Jehoeda Vorst van de Joodse Gemeente Rotterdam langs om de schade persoonlijk op te nemen. De toegangsdeur is zwartgeblakerd, binnen lijkt de materiele schade mee te vallen.

Maar de schade zit zeker niet alleen in de kapotte deur, zegt de rabbijn. "Het is heftig dat zoiets gebeurt. Ik ben persoonlijk niet bang. Maar iedereen staat er op zijn eigen manier in. Er zijn ook mensen die bang zijn. Dat is logisch. Het had ook verkeerd kunnen aflopen."

Het pand wordt met camera's beveiligd. Daarnaast zijn er andere veiligheidsmaatregelen. "De samenwerking met de veiligheidsdiensten en de burgemeester is heel goed. Helaas is het nodig. Als we hier op sjabbat-ochtend naar sjoel komen, dan staan her en der tien man marechaussee." Sjabbat is de joodse rustdag, die grotendeels valt op zaterdag.

Veel gemeenteleden zijn geschrokken, zegt Vorst. "Ik ben al de hele dag in contact met onze leden. Mensen bellen me of sturen berichtjes. We proberen ze moed in te spreken en zo gaan we verder."

Buurtgenoot Alex hoorde 's nachts in zijn bed een knal. "Daar werd ik wakker van. Daarna zat ik op mijn telefoon te scrollen en zag ik dat het hier was." Hoewel er wel vaker explosies zijn in de buurt is dit toch anders. "Dit heeft een speciale lading. Ik word er heel erg boos van. Het gaat niet goed, laat ik het daar maar bij houden. Ik vind het moeilijk om er genuanceerd over te praten, je valt al gauw terug in ongenuanceerdheid."

Gedurende de dag komen er mensen een bloemetje brengen. Onder hen is Frank van Oordt van de stichting Christenen voor Israël. "Wij hebben nauwe relaties met de Joodse gemeenschap in Nederland. We zijn meteen gekomen om een hart onder de riem te steken. Want dit komt heel hard binnen. Zo'n aanval doet iets met de mensen. Het belangrijkste is dan dat je er bent. Ze waren blij met de bloemen, de secretaris schoot net vol."

Rond 13.00 uur komt burgemeester Carola Schouten langs. Ze staat de media te woord en gaat ook kort naar binnen. Ze noemt de explosie afschuwelijk voor de Joodse gemeenschap in Rotterdam. "De onveiligheid, de angst die dit oproept. Het is heel belangrijk dat we dit snel onderzoeken en kijken wat hier is gebeurd."

De emotionele schade is groot, zegt de burgemeester. "Ik heb vanochtend heel wat mensen gesproken. Er was al angst en die is nu alleen nog maar meer toegenomen. Daarom doen wij er alles aan om Joodse objecten te bewaken. Wij gaan daar samen met de veiligheidsdiensten opnieuw goed naar kijken."

Ondanks de explosie wil rabbijn Jehoeda Vorst zich niet laten intimideren. "We gaan krachtig verder. We laten ons niet klein maken. Zodat deze vreselijke daad van vannacht uiteindelijk geen impact heeft op de Joodse gemeenschap."

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid noemt de brandstichting "vreselijk nieuws". Ook spreekt hij van "intimidatie en geweld tegen de Joodse gemeenschap". Volgens Van Weel ligt het "zeer voor de hand dat het een antisemitisch gedreven incident is".

"Het leidt weer tot heel veel angstgevoelens bij de Joodse gemeenschap en in heel Nederland", zei premier Jetten op zijn wekelijkse persconferentie. Er is in Nederland "geen plaats voor intimidatie, haat of geweld tegen welke religieuze minderheid dan ook", vindt hij.

After the previous attempt of running a PC off AA cells got a lot of comments, [ScuffedBits] decided to do the scientifically responsible thing and re-ran the experiment with all …read more

De oorlog in het Midden-Oosten kent veel economische verliezers, maar één land is dat zeker niet: Rusland. De Russische staatskas en oliebedrijven worden flink gespekt door de crisis op de oliemarkt. De Britse zakenkrant Financial Times berekende dat Moskou zo'n 150 miljoen dollar per dag extra verdient. En dat wordt waarschijnlijk nog meer. Door een uitzonderlijke stap van de Amerikaanse president Trump wordt het voor de Russen makkelijker om olie te verhandelen.

Trump besloot vandaag om de sancties tegen Rusland te versoepelen. Tot en met 11 april is het voor Amerikanen weer toegestaan om Russische olie die nu nog op zee ligt, te kopen. Dat geldt ook voor de schepen van de Russische schaduwvloot. Die schepen proberen de sancties te omzeilen door onder een valse vlag te varen of de transponder van het schip uit te zetten om zo onzichtbaar te blijven. Door de versoepeling van Trump mogen die schepen ook weer verzekerd worden door Amerikaanse bedrijven.

De versoepeling is vooral voor Aziatische landen belangrijk. Die haalden veel olie uit het Midden-Oosten, maar door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz kan er geen olie vervoerd worden. Omdat olietransacties vaak in dollars worden gedaan, moeten die zich ook houden aan de Amerikaanse sanctiewetgeving. Met deze versoepeling wordt het makkelijker om weer Russische olie te verhandelen.

Paniekvoetbal

In tegenstelling tot de VS versoepelt de EU de sancties niet. "Het is een eenzijdige actie", zegt sanctierechtadvocaat Yvo Amar. Voor Amerikaanse bedrijven in Azië betekent de versoepeling wel veel: zij mogen weer Russische olie die op zee ligt inkopen. "Maar Europese bedrijven die in bijvoorbeeld India handelen, mogen van de VS van alles, maar van Europa niet."

Dat Trump deze stap zet, heeft waarschijnlijk te maken met de oplopende benzineprijs in zijn land. Hoewel de VS zelf olie produceert, heeft het land wel last van de krappe wereldmarkt. Door het wegvallen van de olie uit het Midden-Oosten zijn landen massaal op zoek naar alternatieve leveranciers. Daardoor is de vraag hoger en het aanbod lager, waardoor de prijs stijgt. En dat merken Amerikanen ook aan de pomp.

"Het lijkt wel een beetje paniekvoetbal wat dat betreft. Hij ziet in aanloop naar de tussentijdse verkiezingen in november dat de olieprijs in de VS heel erg aan het stijgen is", vertelt Amar. "Er moet nu ingegrepen worden en dan zijn dit noodgrepen."

Het is de vraag of deze greep van Trump ook echt invloed gaat hebben op de wereldwijde olieprijs. "Wat er is weggevallen door de blokkade van de Straat van Hormuz is zo'n grote hoeveelheid. Dit drukt wel wat op de prijs, maar je moet je er ook niet te veel bij voorstellen", zegt energie-expert Jilles van den Beukel van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.

Rusland profiteerde al volop van het Iran-conflict. Volgens zakenkrant FT zou Moskou al tussen de 1,3 en 1,9 miljard dollar extra hebben gekregen vanwege de grotere behoefte aan Russische olie in met name India en China. De prijs voor een vat Russische olie ligt ook beduidend hoger dan voor de oorlog in het Midden-Oosten.

Begin februari sloot India nog een handelsakkoord met de VS waarin ook werd afgesproken dat het Aziatische land geen olie meer van Rusland zou kopen. De Indiërs zijn een belangrijke afnemer van de Russen. "India had de inkoop ook al een beetje verminderd, maar dat hoeven ze nu niet meer te doen", zegt Van den Beukel.

Europa teleurgesteld

In Rusland werd blij gereageerd op de Amerikaanse versoepeling. "Zonder de grote hoeveelheid Russische olie is de stabilisatie van de markt onmogelijk", zei een Kremlin-woordvoerder. Europese landen reageerden teleurgesteld. "De huidige situatie laat het niet toe om de sancties te verlichten", zei de Franse president Macron. Bondskanselier Merz van Duitsland noemde de koerswijziging van de VS "verkeerd" en vroeg zich af welke motieven leidend waren voor de VS.

Voorlopig geldt de versoepeling voor een maand. "De vraag is of deze vergunning wordt verlengd. Het geldt nu voor een maand en dat kan langer worden", zegt Amar. "Maar ik denk niet dat de sancties nog verder verlicht worden."

Marleen is weer terug in de studio om samen met Joost de Haagse week door te nemen. Die werd gedomineerd door de oorlog in het Midden-Oosten, waar op verschillende dagen over gedebatteerd werd. Het kabinet heeft gekozen voor de inzet van een fregat, maar wat betekent dat? En wat kan dat fregat allemaal wel - en naar later bleek - niet?

Ook ging het in de Kamer over de prijzen aan de pomp. Marleen zag partijen grote woorden gebruiken om elkaar te overtoepen, maar echte actie lijkt er nog niet te komen vanuit het kabinet.

Marleen en Joost constateren verder dat het kabinet-Jetten er nog geen maand zit, maar dat de prullenbak al aardig vol begint te raken. Veel plannen moeten onder druk van de oppositie van tafel of worden aangepast. Hoe het kabinet zich ten opzichte van de oppositie moet opstellen, is opnieuw punt van discussie in de podcast.

En natuurlijk gaat het over de gemeenteraadsverkiezingen, die woensdag al worden gehouden. Zet de groei van lokale partijen zich voort? Een mooie vraag voor de voorspelling.

Dat en meer in podcast De Stemming

Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren via NPO Luister

Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen.

Over deze podcast

Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.

Een asielzoekerscentrum dat werd geschrapt na massaal protest, een nieuw plan dat opnieuw voor verdeeldheid zorgt en politieke partijen die er campagne op voeren. In de Utrechtse gemeente Rhenen is asielopvang een van de belangrijkste onderwerpen bij de gemeenteraadsverkiezingen.

In januari vorig jaar ontstond grote discussie over een geplande asielopvang op Landgoed Prattenburg voor 200 asielzoekers. De inwoners van het nabijgelegen dorp Elst voelden zich overvallen. Zo'n 80 procent ondertekende een handtekeningenactie gestart door bewoner Jan Scheffer.

Na de felle kritiek en handtekeningenactie besloot het gemeentebestuur het plan in te trekken. Nu, ruim een jaar later, ligt er een nieuw plan waarbij het aantal asielzoekers is teruggebracht van 200 naar de 116 die volgens de spreidingswet moeten worden opgevangen.

Klein is duurder

Daarbij liggen er meerdere varianten voor. De eerste is een asielzoekerscentrum op één plek, in de tweede variant komen er drie kleinere locaties verspreid over de gemeente. Rhenen zelf vangt dan 70 asielzoekers op, de dorpen Elst en Achterberg allebei 25.

Probleem is dat drie locaties een stuk duurder zijn: de gemeente heeft berekend dat dit ongeveer een miljoen euro extra per jaar kost. Dat komt vooral door de kosten voor beveiliging. Bij opvanglocaties met meer dan honderd bewoners regelt het COA de beveiliging, bij kleinere locaties moet de gemeente die kosten zelf betalen.

Ruim een jaar later blikken Jan Scheffer en dorpsgenoot Judith Hake terug op de actie. "Dit is een heel klein dorpje. Er zouden ineens 200 asielzoekers komen in een dorp waar nauwelijks voorzieningen voor zijn. Op een afgelegen plek waar geen verlichting is." Hij benadrukt dat hij niet tegen vluchtelingen is. ''Alleen niet op deze locatie en niet in deze omvang."

Als het aan Jan Scheffer ligt, stemt de gemeenteraad na de verkiezingen voor de variant waarbij de asielopvang in drieën wordt verdeeld. Deze variant is wel duurder en de kans bestaat dat de gemeentebelasting dan omhooggaat. Dat vindt Scheffer geen groot probleem. "Tuurlijk, het kost wat meer maar dat is het ons wel waard als we op die manier een prettigere en veiligere situatie kunnen creëren."

Judith Hake was ook betrokken bij de handtekeningenactie. Ze werkt als praktijkondersteuner bij een huisarts in het nabijgelegen Veenendaal, waar ook asielzoekers worden opgevangen. "Het COA helpt op de opvanglocaties met acute zorg als bewoners ziek zijn. Desondanks zie ik in mijn dagelijkse praktijk zelf hoeveel complexe zorg het uiteindelijk met zich meebrengt. Dan moet je bijvoorbeeld denken aan patiënten met ontregelde diabetes of hart- en vaatziekten. Hier in Elst hebben we maar een kleine huisartsenpraktijk. Het vraagt veel complexe zorg en dat had hier niet gekund."

De meeste politieke partijen in Rhenen zeggen zich te willen houden aan de spreidingswet waarbij asielzoekers over het land worden verdeeld. Alleen de lokale partijen 'AZC weg ermee. Trots op Rhenen' en 'De Lokale Volkspartij' zeggen dat er wat hen betreft geen azc in Rhenen komt, ondanks de wettelijke verplichting. Deze week onderstreepte minister Van den Brink (CDA) van Asiel en Migratie nog dat het nieuwe kabinet de spreidingswet in stand houdt.

Lijsttrekker Rob van der Zee van 'AZC Weg ermee' vindt dat ze er in Den Haag een potje van hebben gemaakt en dat gemeentes het afvoerputje zijn. Hij vindt niet dat hij kiezers misleidt met de belofte dat er geen azc komt als hij het voor het zeggen krijgt. ''Rita Verdonk zei altijd al: 'Nee is ook een antwoord.' Dus wij zeggen nee. En dan komt de minister maar met een aanwijzing. Dan gaan wij wel naar de Raad van State met onze argumenten."

Gerdien de Nooijer, lijsttrekker van de ChristenUnie, wil werken aan herstel van vertrouwen met de bewoners in Elst. Ze vindt dat er meer gesproken en overlegd moet worden met inwoners van de gemeente.

Een voorkeur voor één groot azc of juist drie kleinere locaties heeft ze nog niet: "Ik denk dat het vooral belangrijk is om te kijken naar een passende locatie. En met kleinere locaties is het weer lastiger met vrijwilligersinitiatieven. Dat zou dan weer pleiten voor een grotere opvang, ook financieel en technisch lijkt dat beter uit te komen. Maar we gaan eerst de dialoog aan."

Het thema van de Boekenweek, die vanavond tijdens het Boekenbal gevierd wordt door mensen uit het boekenvak, is dit jaar: mijn generatie. Schrijvers Mensje van Keulen (79), Iduna Paalman (35) en Iraida Martha Ooft (51) vertellen welke boeken hen gevormd hebben en waarom goede literatuur uiteindelijk universeel en generatieoverschrijdend is.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Mensje van Keulen: Alleen op de wereld van Hector Malot.

Iduna Paalman: Minihorror van Barbi Markovic.

Iraida Martha Ooft: De jaren van Annie Ernaux.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Redactie: Meryem El Mandoudi & IJsbrand Terpstra

When Friday the Thirteenth and Patch Tuesday happen on the same week, we’re surely in for a good time. Anyone who maintains any sort of Microsoft ecosystem knows by now …read more

Het Chinese Volkscongres zit erop. Na een week lang klappen, opzitten en luisteren, hebben de afgevaardigden bijna unaniem ingestemd met de plannen van de overheid en de Communistische Partij.

Het belangrijkste document is het nieuwe Vijfjarenplan, waarin China's sociaaleconomische richting tot 2030 is vastgelegd. Stemmingen in het autoritaire China zijn nooit spannend. Ditmaal kwam het totaal uit op 2758 stemmen voor, één tegen, twee onthoudingen en één niet-uitgebrachte stem.

Maar wat staat er precies in het plan en wat betekent dat voor de wereldhandel? Vier vragen en antwoorden.

Wat zijn de hoofdpunten?

Het plan begint met een beschrijving van een gevaarlijke buitenwereld door de lens van competitie tussen grootmachten, vooral China en Amerika. Daarom moet China onafhankelijker worden van andere landen in deze tijden van geopolitieke spanningen en handelsconflicten, maar verenigd zijn onder het leiderschap van de Communistische Partij.

Om dat te doen zet Peking dubbel zo hard in op technologie, innovatie en de industriële maakindustrie. Het is geen nieuwe strategie, maar eerder een uitbreiding van het huidige beleid om zoveel mogelijk zelf te kunnen en zo min mogelijk van het buitenland nodig te hebben.

De belangrijkste doelen en indicatoren zijn bijvoorbeeld het economische groeicijfer, het aantal te behalen patenten, investeringen in onderzoek en ontwikkeling (7 procent groei per jaar) of hoeveel energie China zelf moet kunnen opwekken.

In welke sectoren wil China vooral investeren?

Als je op één onderdeel moet letten in het nieuwe Vijfjarenplan? "Innovatie", aldus afgevaardigde Lü Caixia uit de provincie Zhejiang. Het woord komt meer dan 160 keer voor in het document.

China wil investeren in de hele toeleveringsketen van innovatie, van fundamenteel onderzoek tot de latere toepassingsmogelijkheden. Bij de plannen voor de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie (AI) zie je dat terug. Die technologie speelt een hoofdrol in het document en wordt meer dan vijftig keer genoemd. AI moet worden toegepast in fabrieken, academisch onderzoek, maar ook in consumptiegoederen, zoals mobiele telefoons en robots, en in het onderwijs.

Andere technologieën en sectoren die bij naam worden genoemd zijn bijvoorbeeld kwantum- en biotechnologie, "nieuwe energie" (groen, maar ook kernenergie), 6G-netwerken en de commerciële luchtvaart.

Wat gaat Peking doen voor de kwakkelende economie?

Peking blijft proberen met een paar sterke sectoren de economie uit het slop te trekken. Maar het erkent ook dat de binnenlandse consumptie te laag is en dat het besteedbaar inkomen van mensen omhoog moet. Daarom schrijft het plan ook meer sociale zekerheid voor, al blijft het beperkt.

Een Chinees beleidsdocument is doorgaans niet kritisch. Toch valt te lezen dat de economische groei ongelijk verdeeld is, waardoor er nog veel arme en onderontwikkelde regio's zijn. Ook worden werkgelegenheid, lage inkomens, de problematische vastgoedsector en schulden bij lokale overheden als "gebieden met risico's en verborgen gevaren" beschreven.

Toch lijkt het Chinese beleidsmakers niet te lukken om echt in te zetten op sociale zekerheid, ondanks oproepen in de samenleving om dit wel te doen. Zonder grote investeringen in pensioenen, zorg en kinderopvang, zullen Chinezen niet meer gaan uitgeven, waarschuwen experts.

Wat betekenen de plannen voor China's al enorme handelsoverschot?

Dat China hard wil gaan inzetten op de industriële maakindustrie kan problematisch zijn voor andere landen. Als Chinese consumenten zelf de producten niet gaan kopen, zal China's enorme handelsoverschot alleen maar groeien.

Vorig jaar noteerde China een recordhandelsoverschot van 1000 miljard euro en dit jaar loopt de teller verder op. In januari en februari is China's export naar Europa met 20 procent toegenomen ten opzichte van 2025.

Maar steeds meer landen werpen barrières op om hun industrieën te beschermen. Voor Chinese bedrijven zijn het noodzakelijke afzetmarkten, omdat ze hun spullen in eigen land niet kwijtraken.

China ziet de industriële maakindustrie als onderdeel van de nationale kracht en als noodzakelijk om onafhankelijk te worden van andere landen. Maar de extreme concurrentie in het binnenland baart China ook zorgen dat de bedrijven elkaar kapot concurreren. Al worden daarvoor nauwelijks oplossingen aangedragen in het nieuwe Vijfjarenplan.

De geschiedenis van het Vijfjarenplan

Het eerste Vijfjarenplan werd uitgebracht in 1953, toen China nog een planeconomie naar stalinistische model kende. Het plan moest China helpen te industrialiseren en gebruikte heel concrete doelstellingen, zoals voor staal- of cementproductie.

Hoewel China nu grote delen van de economie aan de vrije markt heeft overgelaten, is het Vijfjarenplan nog steeds een belangrijk instrument en bepalend voor de toewijzing van overheidsinvesteringen.

Shell is niet van plan in te gaan op de eis van Milieudefensie om onder meer geen olie en gas meer op te pompen uit nieuwe velden. Milieudefensie gaat hiermee "voorbij aan de realiteit van hoe het wereldwijde energiesysteem werkt", schrijft het energieconcern. "Shell beschouwt deze eisen als onrealistisch en ineffectief."

Eind vorige maand had Milieudefensie een brief gestuurd aan Shell met de nieuwe eisen. Die moeten de uitstoot van schadelijke stoffen in 2035 met 70 tot 78 procent omlaag brengen, met als doel nagenoeg geen uitstoot meer in 2050. De klimaatclub wilde uiterlijk binnen drie weken van Shell horen dat hiermee wordt ingestemd. Anders zou Milieudefensie een nieuwe rechtszaak tegen Shell beginnen.

In felle bewoordingen zegt Shell het met Milieudefensie eens te zijn dat dringende actie nodig is om klimaatverandering tegen te gaan. Maar met het aanpakken van één bedrijf verandert er volgens Shell helemaal niets: "Als één bedrijf zou stoppen met het opsporen of produceren van olie en gas, zouden de landen die de uiteindelijke eigenaren zijn van de reserves die ontginningsrechten opnieuw toewijzen aan een ander bedrijf."

Aanknopingspunten

Volgens Shell is dat "niet effectief" om de wereldwijde uitstoot te verminderen: "Het transformeren van het wereldwijde energiesysteem vraagt om gecoördineerde actie van overheden, bedrijven en klanten."

De tegenwerpingen van Shell veranderen voor Milieudefensie niets. Doorgaan op dezelfde voet noemt de actiegroep juist 'onrealistisch', met een verwijzing naar de huidige prijsstijgingen van olie en gas. "Deze fossiele crisis toont dat we al tientallen jaren eerder hadden moeten investeren in duurzame energie zodat we nu niet in deze klimaat- en oliecrisis waren beland", zegt een woordvoerder.

Vijf jaar geleden dwong Milieudefensie via de rechter af dat Shell de uitstoot van CO2 versneld moest terugdringen. Shell ging in hoger beroep en kreeg daarin gelijk. Het gerechtshof in Den Haag oordeelde dat Shell zich aan de regels houdt met het eigen plan om de uitstoot omlaag te brengen.

Milieudefensie ziet in de uitspraak van het hoger beroep aanknopingspunten voor een nieuwe zaak. Bijvoorbeeld dat met investeringen in nieuwe olie- en gasvelden de vraag naar fossiele brandstof blijft aanhouden. Daarom eist de organisatie dat alle olie en gas uit velden die na 2022 werden aangekocht niet meer wordt opgepompt.

De wetgeving voor de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers en andere zelfstandigen is naar de Tweede Kamer gestuurd. Het kabinet gaat nog steeds uit van een maandpremie van maximaal 171 euro.

Een zelfstandige die arbeidsongeschikt raakt, krijgt via deze verzekering na twee jaar een uitkering ter hoogte van het minimumloon. Het gaat dus echt om een basisvoorziening, zegt minister van Werk en Participatie Aartsen. De eerste twee jaar ziekte moet een zzp'er het eigen spaargeld aanspreken.

Het is een verzekering voor zelfstandigen die zich niet kunnen verzekeren omdat ze in het verleden ziek zijn geweest, of omdat andere verzekeringen voor hen te duur zijn. De arbeidsongeschiktheid hoeft niet te zijn ontstaan op of door het werk.

"De dekking is beperkt omdat anders meteen de premie omhooggaat", zegt Aartsen. Het blijft aan ondernemers zelf om meer voorzieningen te treffen als zij dat nodig vinden, zegt hij.

Ondernemers die zelf een goede arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben, zzp'ers die ook als werknemer ergens in dienst zijn en directeur-grootaandeelhouders hoeven zich niet verplicht te verzekeren.

Al jaren over gesproken

Er wordt door de politiek al jaren gesproken over de verplichte zelfstandigenverzekering. In Nederland zijn in vergelijking met andere landen veel mensen als zzp'er aan het werk. Veel van hen zijn niet verzekerd en zijn afhankelijk van de bijstand als zij arbeidsongeschikt raken.

Dat vinden de meeste politiek partijen ongewenst, zonder dat zij het ondernemerschap willen ontmoedigen. Aartsen: "Je wilt af van de eeuwige discussie over zzp'ers, dus probeer je ook aan te pakken wat er negatief aan is."

Kritiek

De Raad van State was in een advies van eind vorig jaar nogal negatief, omdat de uitvoering voor een groot deel bij het overbelaste UWV en de Belastingdienst terechtkomt. Het CPB zegt dat de basisdekking te weinig bescherming biedt. Ook belangenorganisatie ZZP Nederland is kritisch en denkt dat invoeringsjaar 2030 niet eens gehaald gaat worden.

Of de wet wordt ingevoerd is nu aan de Tweede en vervolgens Eerste Kamer.

Een Nederlander is afgelopen week opgepakt op een boot bij de Azoren met 1800 kilo cocaïne aan boord. Ook vier Brazilianen en drie Surinamers werden aangehouden, meldt de Portugese politie.

Ze zouden met een vissersbootje uit Zuid-Amerika hebben geprobeerd om de grote hoeveelheid drugs Europa binnen te smokkelen. Het bootje werd ontdekt tijdens een grootschalige politieoperatie in samenwerking met de Portugese marine en luchtmacht.

De vissersboot werd geënterd op ruim 800 kilometer van de Portugese eilandengroep in de Atlantische Oceaan. De acht mannen zijn samen met de in beslag genomen drugs en het verzamelde bewijsmateriaal naar haven van Ponta Delgada op het eiland São Miguel gebracht. Het verdere onderzoek loopt.

In Tilburg is een vrouw vanochtend beland in een zinkgat dat was ontstaan tijdens graafwerkzaamheden. Volgens Omroep Brabant negeerde het slachtoffer een afzetting.

Werklieden waren op de kruising van het Korvelplein met de Quinten Matsijsstraat bezig met een graafmachine toen ze ineens een waterleiding raakten. Snel daarna stond de straat blank. Door het water spoelde ook veel zand onder de tegels vandaan, waardoor er een zinkgat ontstond.

Gat

In afwachting van de komst van Brabant Water plaatsten de werklieden borden en afzettingen rond het lek. Het slachtoffer liep langs de afzetting en viel vervolgens in een sleuf van bijna 2 meter diep.

Handhavers van de gemeente en werklieden schoten haar te hulp en haalden haar uit het gat, meldt een 112-fotograaf. Ze bleef ongedeerd.

Inmiddels zit de buurt rond het Korvelplein zonder water. Waterbedrijf Brabant Water meldt bezig te zijn met de lekkage. Hoelang dit nog zal duren, is niet bekend.

Een deel van de in Nederland verkrijgbare producten met speelzand bevat asbest, blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

De toezichthouder onderzocht 99 producten, 65 ervan blijken volledig veilig. In die producten is geen asbest gevonden. In 29 producten zat weliswaar een minieme hoeveelheid, maar ze blijven onder de wettelijke richtlijn en mogen dus verkocht worden.

In vijf van de 99 onderzochte producten zat zo veel asbest dat ze direct uit de verkoop zijn gehaald.

Deze producten bevatten te veel asbest (bron: NVWA)

De aanleiding voor het uitgebreide onderzoek is de vondst van asbest in speelzand in het buitenland en publicaties in onder meer het AD.

Vorige maand berichtte die krant dat in speelzandproducten in Nederland ook asbest was gevonden. De krant had twaalf stukken speelgoed met speelzand erin laten onderzoeken in een laboratorium. Bij de helft van het speelgoed werd de kankerverwekkende stof aangetroffen. De producten kwamen van onder meer Bol.com, Amazon, AliExpress en Koppen Speelgoed.

In Australië ontstond vorig jaar november al ophef omdat daar in speelzand witte asbest was gevonden. Dat leidde ertoe dat tientallen scholen uit voorzorg werden gesloten.

Het speelzand dat daar onveilig bleek, kwam uit China, net als veel van het speelzand dat hier in Nederland wordt onderzocht. Daarbij gaat het niet om zand dat in zandbakken buiten zit, maar om zand dat wordt verkocht als kinetisch zand, knijpspeelgoed, decoratiezand en gekleurd strooizand.

Vorige maand haalden meerdere Nederlandse winkels al producten uit de handel waarin dergelijk zand zat verwerkt. Dat waren onder meer Action, Hema, Top1Toys en Marskramer. Ze hadden zelf, bij het testen van hun producten, asbest gevonden in het zand.

Is een klein beetje asbest veilig?

Door alle onrust rondom speelzand wil de NVWA ook duidelijkheid op de vraag of de huidige norm nog wel voldoet. Er mag namelijk een heel klein beetje asbest in zand voorkomen, beschrijft de norm. Als er minder dan 0,1 procent asbest in zit, geldt een product nu nog als veilig. Asbest komt van nature voor in zandgrond; hierdoor kunnen er sporen in speelzand voorkomen.

Of die norm volstaat, moet snel duidelijk worden. De NVWA schrijft daar nog enkele weken voor nodig te hebben. Dan worden alle onderzoeksresultaten gepubliceerd.

Twaalf voetbalsupporters zijn aangehouden op verdenking van openlijke geweldpleging na afloop van een amateurwedstrijd. De groep zou agenten hebben belaagd met zwaar vuurwerk en stenen.

Het incident vond plaats op 31 januari, na de wedstrijd tussen RBC uit Roosendaal en FC Rijnvogels uit Katwijk (1-1). De wedstrijd werd gespeeld in het stadion van RBC. Toen het fluitsignaal ging, rende een grote groep van de thuisclub naar de plek waar de uitsupporters met een bus zouden vertrekken.

Bij de bus waren politieagenten aanwezig om ervoor te zorgen dat de bezoekende fans veilig konden vertrekken. De groep supporters van RBC gooide gericht met stenen en zwaar vuurwerk naar de politie, waardoor vier agenten gehoorschade opliepen. In totaal hebben vijftien agenten aangifte gedaan van het geweld.

'Heftige en onveilige situatie'

Op de avond zelf is al een aantal verdachten geïdentificeerd. Om de rest van de relschoppers op te sporen, zijn onder meer camerabeelden bekeken. De afgelopen weken zijn twaalf mannen opgepakt. Zij zijn tussen de 16 en 43 jaar.

"Het was een heftige en onveilige situatie waarin de agenten hun werk moesten doen", zegt de politiechef van Roosendaal. "Ik ben enorm geschrokken van hun verhalen en de beelden die ik later heb gezien. Dit kunnen we echt niet accepteren."

Alle verdachten hebben in ieder geval een stadionverbod opgelegd gekregen voor negentig dagen, waardoor zij de wedstrijden van RBC voorlopig niet kunnen bezoeken. Vorig najaar deelde de voetbalclub zelf nog stadionverboden uit aan een aantal supporters, na een incident met vuurwerk.

De verdachten wachten hun verdere straf in vrijheid af. De recherche en het Openbaar Ministerie gaan verder met het onderzoek. De politie sluit nieuwe aanhoudingen niet uit.

(Telecompaper) F-Secure says it is raising its outlook for 2026 full-year revenue after it signed a partnership with Verizon, adding that this is the major...

Het was decennia in alle dorpen en steden een vertrouwd beeld in de winkelstraat, en zelfs op elk treinstation: een muziekwinkel. Een grote winkelstraat had zelfs een eigen megastore, een soort warenhuis vol cd's, dvd's, T-shirts, boeken en ander fanmateriaal.

Door de hernieuwde interesse van muziek op vinyl keren muziekwinkels de afgelopen jaren in rap tempo terug in het straatbeeld. De populariteit van de fysieke geluidsdrager groeit zo hard dat zelfs een buitenlandse keten de sprong naar Nederland waagt.

Vorige maand opende het Britse HMV in Den Haag een eerste vestiging in Nederland. En vandaag komt daar al nummer twee bij, in de Amsterdamse Kalverstraat. De locatie nabij de Dam is een nogal saillante plek: één deur naast het pand waar jarenlang de grote muziekwinkel Fame Music zat.

Fame was de eerste en uiteindelijk ook laatste megastore van Nederland. De zaak ging mee ten onder met de financiële malaise van moederbedrijf Free Record Shop twaalf jaar geleden. Op een steenworp afstand zat van 1990 tot en met 2001 ook nog eens de Virgin Megastore, in de kelder van het Magna Plaza.

His Master's Voice

HMV-directeur Phil Halliday is verrast als hij hoort dat de Britse keten in de Kalverstraat de 'buurman' wordt van het voormalige Fame Music. "Ik had echt geen idee. Puur toeval", reageert hij.

HMV is een afkorting van His Master's Voice, een Engels muziekbedrijf met het iconische logo van een hond die nieuwsgierig in de hoorn van een grammofoonspeler tuurt. In 1921 begon het bedrijf in Oxford Street een eerste muziekwinkel.

Eind jaren 90 werd de naam afgekort tot HMV, nadat de winkelketen was afgesplitst van het gelijknamige platenlabel. Kort na de eeuwwisseling telde de keten zeker 250 vestigingen in Groot-Brittannië. Maar net als het Nederlandse Free Record Shop, kwam ook HMV vanaf 2010 in grote problemen door de neergang van de cd-verkoop.

Muziek en popcultuur

In de overlevingsstrijd ging HMV liefst twee keer failliet, tot het in 2019 in handen van een Canadese platenketen kwam. "Gelukkig bleven loyale klanten in die tijden muziek kopen in de winkels die er nog waren. Bijvoorbeeld om met andere liefhebbers in de winkel hun interesses te delen", blikt Halliday terug.

Met de oplevende interesse voor muziek op vinyl kropen de overgebleven platenzaken uit het dal. HMV speelde in op de wens van met name jongeren om muziek 'te beleven', legt Halliday uit.

"De helft van ons aanbod is muziek, de andere helft bestaat uit kleren, boeken, graphic novels en andere dingen uit de popcultuur. Een 8-jarige die bij ons langskomt voor een Pokémon-kaart, neemt een paar jaar later wellicht ook een lp mee. Wie voor Harry Styles komt wil misschien nog een t-shirt, terwijl een Taylor Swift-fan ook een plaat van Fleetwood Mac koopt."

Ook profiteerde HMV in eigen land van de teloorgang van muziekzalen en jeugdhonken. Halliday: "Er kwamen altijd al veel artiesten langs in onze winkels voor optredens. Nu nodigen we ook veel lokale bands en artiesten uit. In Engeland kunnen die nog maar op weinig plekken spelen. Bij ons kan iedereen terecht. Dat hopen we in Nederland ook te kunnen doen."

Europese uitbreiding

In Groot-Brittannië zit HMV met 120 vestigingen inmiddels weer bijna op de helft van het aantal van voorheen. Halliday beseft wel dat de glorietijd van de muziekwinkel niet op die manier terugkeert.

"In Engeland keren wij in bepaalde plekken niet terug, vooral omdat de economie en de winkelstraat daar te veel is vervallen. Er is wel een groeiende vraag naar muziek. We hebben nu 120 Britse winkels, waarom geen 120 erbij in Europa?"

Na Ierland begon HMV eind 2023 met een winkel in Antwerpen, gevolgd door een zaak in Brussel. Naast winkels in Nederland zegt Halliday ook te kijken naar mogelijkheden om winkels te openen in Duitsland en het noorden van Frankrijk.

Halliday verwacht niet dat de buitenlandse keten de lokale muziekwinkels dwars gaat zitten: "In Groot-Brittannië bestaan wij goed naast onafhankelijke muziekwinkels. Ik denk dat wij vooral een positieve bijdrage leveren aan de groei van de muziekcultuur. En we richten ons ook op jonge kopers. Die hopen we te introduceren in de wereld van het verzamelen van platen."

De Europese gamebeoordelaar PEGI past zijn regels voor leeftijdsclassificaties aan. Vanaf juni 2026 worden nieuwe criteria ingevoerd die beter rekening houden met online risico's in videogames, zoals betaalde willekeurige items.

Tot nu toe keek PEGI vooral naar de inhoud van games, zoals beelden van geweld, seks of grof taalgebruik. Met de nieuwe regels wordt ook gekeken naar functies binnen games en de manier waarop spelers worden aangemoedigd om geld uit te geven of langer te blijven spelen. Volgens de organisatie moet dat ouders een duidelijker beeld geven van wat kinderen in een game kunnen tegenkomen.

Een belangrijke verandering gaat over zogenoemde lootboxes, digitale pakketjes met willekeurige inhoud die spelers tegen betaling kunnen kopen. Games met zulke betaalde willekeurige items krijgen voortaan standaard een leeftijdsclassificatie van 16 jaar en ouder. In sommige gevallen kan dat zelfs oplopen tot 18 jaar.

Ook andere onderdelen van games gaan meetellen bij het bepalen van een leeftijdslabel. Games die spelers belonen voor dagelijks terugkomen, bijvoorbeeld via dagelijkse opdrachten of bonussen, krijgen minimaal een classificatie van 7 jaar en ouder. Als een spel spelers 'straft' wanneer ze een tijd niet spelen, bijvoorbeeld door vooruitgang te verminderen of items weg te nemen, wordt de minimale leeftijd 12 jaar.

Medewerking van experts

Daarnaast worden communicatieopties in multiplayergames strenger beoordeeld. Games waarin spelers vrij met elkaar kunnen communiceren zonder dat er mogelijkheden zijn om anderen te blokkeren of te rapporteren, krijgen een classificatie van 18 jaar en ouder.

Ook bepaalde verdienmodellen leiden tot een hogere leeftijdsgrens. Games met tijdelijke of beperkte aanbiedingen voor aankopen krijgen minimaal een classificatie van 12 jaar en ouder. Games die gebruikmaken van NFT's of andere blockchaintechnologie worden ingedeeld in de categorie 18 jaar en ouder.

PEGI ontwikkelde de nieuwe regels samen met experts en andere beoordelingsorganisaties. Daarbij werd onder meer samengewerkt met de Duitse organisatie USK, die vergelijkbare criteria al in 2023 invoerde.

Vanaf deze zomer

De aangepaste regels gelden vanaf juni 2026 voor nieuwe games die bij PEGI worden ingediend voor beoordeling. Omdat uitgevers hun games vaak al vóór de release laten beoordelen, verwacht de organisatie dat de eerste games met de nieuwe classificaties later deze zomer worden aangekondigd.