Aggregator

Podcast De Dag: de stemmen uit Iran die je nauwelijks hoort

20 hours 43 minutes ago

Terwijl de oorlog in Iran z'n tweede week ingaat, blijft het moeilijk om contact te krijgen met Iraniërs die daar wonen. Met veel moeite lukte het de redactie van Nieuwsuur toch om verschillende mensen te spreken. Redacteur Kaja Bouman vertelt hoe de vreugde die aanvankelijk bij sommige Iraniërs nog heerste, is verdwenen. "De realiteit van de oorlog daalt nu in."

Een Iraanse journalist, die anoniem wil blijven, zegt: "Ik hoop dat iedereen begrijpt dat er een zeer ernstige oorlog gaande is, die veel ernstiger is dan de Twaalfdaagse Oorlog die hier eerder werd gevoerd. Laten we hopen dat deze oorlog snel eindigt. Oorlog geeft geen vreugde, en ik zie ook nergens blijdschap."

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

Burgemeester Breda doet aangifte van doodsbedreiging na spandoek NAC-supporters

21 hours 19 minutes ago

Burgemeester Paul Depla van Breda gaat aangifte doen van doodsbedreiging door supporters van voetbalclub NAC Breda. Supporters kwamen gisteren voorafgaand aan de thuiswedstrijd tegen Feyenoord bij elkaar in een café. Op een spandoek dat buiten het café hing stond de tekst 'Depla Dood'.

De harde kern van de club wilde voorafgaand aan de wedstrijd in de kroeg een zogenoemde preparty organiseren. De gemeente Breda waarschuwde de eigenaren van de kroeg dat er bij ongeregeldheden consequenties zouden volgen. De eigenaren besloten daarop een streep door het plan te zetten.

Een groep NAC-supporters besloot gisteren alsnog samen te komen bij het café aan de Meidoornstraat, schrijft Omroep Brabant. Aan de voorgevel van de kroeg hing korte tijd een spandoek met de doodsbedreiging die aan Depla was gericht.

"De gemeente is door de politie op de hoogte gebracht van het spandoek", zegt een woordvoerder van de gemeente. "De burgemeester gaat aangifte doen, ook tegen het café dat het spandoek heeft laten ophangen."

Flitscamera's bij overwegen hebben effect, ProRail ziet minder overtredingen

21 hours 29 minutes ago

Flitscamera's bij overwegen werken goed in de strijd tegen gevaarlijk gedrag rond het spoor. Dat concludeert ProRail na twee jaar gebruik van de camera's. Volgens de spoorbeheerder gaat het om "spectaculaire resultaten".

Bij sommige spoorwegovergangen is het aantal overtredingen door mensen die nog snel onder de dalende slagbomen doorglippen met 60 procent gedaald. Toch zijn er nog altijd weggebruikers die de regels negeren.

Het negeren van rode knipperlichten en dalende overwegbomen is volgens ProRail een belangrijke oorzaak van gevaarlijke situaties voor zowel wegverkeer als treinverkeer. De camera's richten zich op dit gedrag.

Alle voertuigen met een kenteken die door rood rijden worden geflitst en beboet. Sinds 2026 is een boete voor een auto of vrachtwagen 320 euro. Voor brom- en snorfietsers is het 220 euro.

Patroon in gedrag

ProRail ziet een herkenbaar patroon in de aanpassing van het gedrag van weggebruikers. In de eerste maanden na plaatsing van camera's daalt het aantal overtredingen relatief snel. Daarna vlakt die daling af.

Volgens ProRail lijkt het op een leercurve: weggebruikers passen hun gedrag aan en wennen aan de nieuwe situatie. Tegelijkertijd is niet op alle plekken al een duidelijke daling zichtbaar.

De camera's staan bij 32 risicovolle spoorwegovergangen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft geld beschikbaar gesteld om in totaal 44 overwegen van flitscamera's te voorzien. De resterende twaalf moeten volgens ProRail uiterlijk halverwege 2027 worden geplaatst.

Tussen de ingebruikname van de flitscamera's in februari 2024 en eind 2025 hebben ongeveer 33.000 weggebruikers een overtreding begaan. "Een schrikbarend aantal" dat volgens ProRail flink naar beneden moet. "Breng jezelf en anderen niet in gevaar en wacht wanneer de overweglampen knipperen en de overwegbomen dalen."

Man (29) opgepakt voor dubbele verkrachting in woning Goudswaard

22 hours ago

De politie heeft een man aangehouden voor twee verkrachtingen in een woning in Goudswaard, in Zuid-Holland. Hij wordt ervan verdacht dat hij de woning van de slachtoffers is binnengedrongen en daar een zedenmisdrijf heeft gepleegd. Dat zou afgelopen weekend zijn gebeurd, in de nacht van 7 op 8 maart.

De verdachte is een 29-jarige man uit Spijkenisse. Hij werd vannacht aangehouden in Lelystad. De politie kreeg vannacht een inbraakmelding bij een industrieterrein, waar ze hem aanhielden. Agenten kwamen er daarna achter dat de man gesignaleerd stond voor het zedenmisdrijf in Goudswaard.

De man is overgedragen aan de politie-eenheid Rotterdam die de zaak verder oppakt. Gisteren werd er bij de woning in Goudswaard sporenonderzoek en buurtonderzoek gedaan. Ook zijn er camerabeelden bekeken, waarna de signalering werd uitgezet voor de verdachte.

Onderzoek naar burgemeester na dodelijke cafébrand Crans-Montana

22 hours 39 minutes ago

Zwitserse aanklagers nemen in het onderzoek naar de dodelijke brand in skioord Crans-Montana ook de rol van de burgemeester onder de loep. Hij en vier andere lokale functionarissen worden verdacht van dood door schuld.

Bij de dodelijke brand in de nieuwjaarsnacht vielen 41 doden, voornamelijk tieners. Meer dan honderd mensen raakten gewond, van wie een groot deel nog altijd met brandwonden in het ziekenhuis of een revalidatiekliniek ligt.

Het strafrechtelijk onderzoek richtte zich in eerste instantie op de Franse eigenaren van de ondergrondse bar, Jacques en Jessica Moretti. Justitie verdenkt ook hen van dood door schuld.

Geen inspecties

Burgemeester Feraud moet zich volgende maand melden voor verhoor. In januari had hij al gezegd dat de bar al jarenlang niet meer was geïnspecteerd.

De brand ontstond doordat brandende sterretjes in flessen in aanraking kwamen met de licht ontvlambare plafondisolatie. Het vuur verspreidde zich razendsnel en veel cafégangers konden niet op tijd wegkomen.

Schadevergoeding

Eind februari werd bekend dat de Zwitserse overheid alle slachtoffers van de cafébrand een schadevergoeding betaalt. Het komt neer op een kleine 55.000 euro. Bij de overleden slachtoffers gaat het geld naar hun nabestaanden.

De tegemoetkoming is bedoeld als blijk van medeleven en om de eerste financiële klappen op te vangen, verklaarde de Zwitserse minister van Justitie. In totaal wordt voor 156 slachtoffers zo'n 8,5 miljoen euro uitgetrokken.

'Amerikaanse Tomahawk-raket trof Iraans militair complex bij school'

23 hours 11 minutes ago

De Iraanse meisjesschool die op de eerste dag van de Iran-oorlog werd aangevallen in de stad Minab, werd vermoedelijk getroffen door een Amerikaanse raket. Die conclusie trekt onderzoekscollectief Bellingcat na het bestuderen van nieuwe beelden die zijn vrijgegeven door het Iraanse Mehr News.

Op de beelden, die enkele seconden duren, is te zien dat een raket een complex raakt van de Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde, de elite-eenheid die een cruciale rol speelt in de oorlog. Iets rechts van de inslag, die gepaard gaat met zwarte rook, is te zien dat al rook en stof hangt. Dat is de meisjesschool.

Voor Bellingcat analyseerde Trevor Ball, een voormalige wapenexpert bij het Amerikaanse leger, de beelden. Hij gaat ervan uit dat op de beelden een Tomahawk-raket te zien is, die in de oorlog voor zover bekend alleen door de VS kan worden ingezet. Beelden van fragmenten van de munitie op de grond zijn er niet.

Ook The New York Times heeft de beelden geverifieerd en komt tot de conclusie dat er een Tomahawk-raket is ingezet bij de aanval. Er zouden bij de aanval zeker 168 mensen zijn omgekomen, onder wie veel kinderen.

Uit onderzoek van de NOS bleek eerder al dat in Minab sprake was van een gecoördineerde aanval op een militair doelwit, waarbij ook de meisjesschool werd geraakt. Die school ligt pal naast het complex van de Revolutionaire Garde. Er staat sinds 2016 een muur tussen het terrein van de school en de garde; daarvoor maakte het schoolgebouw deel uit van het militaire terrein.

Peter Wijninga, defensie-expert verbonden aan het Haags Centrum voor Strategische Studies, heeft de beelden en analyse van Bellingcat vandaag op verzoek van de NOS bekeken. Hij durft "niet met honderd procent zekerheid" te zeggen dat het gaat om een Tomahawk-raket. Tegelijkertijd acht hij het scenario dat de Amerikanen de aanval hebben uitgevoerd het waarschijnlijkst.

Met Bellingcat en The New York Times gaat Wijninga ervan uit dat alleen de Amerikanen beschikken over Tomahawks, Israël en Iran niet. Puur afgaande op de beelden van de raket die te zien is op de beelden van Mehr News zegt hij: "Bij de meeste Iraanse kruisvluchtwapens is de straalmotor in de gondel onder de romp gebouwd. Dan krijg je een heel ander silhouet dan te zien is."

Toch is er mogelijk één uitzondering, zegt Wijninga. "Er is één type Iraans kruisvluchtwapen waarbij dat niet het geval is. Die heeft alleen een luchtinlaat, die doorloopt in de romp naar de straalmotor is ingebouwd. Dan krijg je hetzelfde silhouet als op de wat vage beelden."

Verouderde informatie?

Dat scenario acht Wijninga wel onwaarschijnlijk. "Ik acht het Iraanse regime tot veel in staat, maar het zou wel heel cynisch en moorddadig zijn als ze die raket zelf hebben afgevuurd op de school."

"Ik ga ervan uit dat er bij de Amerikanen iets fout is gegaan, in technische zin of qua planning. Mogelijk hebben ze zich gebaseerd op sterk verouderde informatie, dat ze dachten dat het schoolgebouw nog deel uitmaakte van het militair complex."

Wijninga benadrukt dat Tomahawks uiterst precies hun doel kunnen raken, "mits het goed werkt". "Iraniërs proberen ook voortdurend navigatiewapens te verstoren, gps-blockers kunnen ook een keer hun uitwerking hebben gehad. Dat weten we allemaal niet, het is gissen."

Trump wees naar Iran

President Trump zei dit weekend dat hij, afgaande op wat hij heeft gezien, vermoedt dat Iran achter de aanval op de school zit. "Ze zijn heel onnauwkeurig, zoals je weet, met hun munitie." Defensie-minister Hegseth zei erbij dat het Pentagon het onderzoekt. "Maar de enige partij die burgers tot doelwit maakt is Iran."

Functionarissen van het Pentagon hebben al wel erkend dat de VS op die dag aanvallen in de regio heeft uitgevoerd. Generaal Dan Caine, de hoogste Amerikaanse militair, zei woensdag dat de Amerikanen op het moment van de aanval in Minab bezig waren met aanvallen in Zuid-Iran. Op een kaart die hij liet zien was ook Minab te zien, zonder dat die plaats expliciet werd genoemd.

Op maandag 2 maart zei Caine dat de Amerikaanse marine bij de eerste aanvallen op Iran Tomahawks had ingezet.

Tachtig huizen ontruimd bij gaslek Limburgse Hoensbroek, gebied vrijgegeven

23 hours 14 minutes ago

In het Zuid-Limburgse Hoensbroek zijn vanochtend tachtig woningen ontruimd na een gaslek. Dat meldt de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. Het lek ontstond bij werkzaamheden. Rond 12.30 uur konden bewoners weer terug naar huis.

Volgens de Veiligheidsregio werd de brandweer rond 09.15 uur gealarmeerd over de gaslekkage. Twee flats en een aantal nabije panden aan de Hermesweg zijn uit voorzorg ontruimd. Een basisschool in de buurt lag net buiten de ontruimingszone.

Bewoners opgevangen

De straat was enkele uren afgezet. Bewoners werden in de buurt opgevangen, schrijft L1 Nieuws.

Rond 11.30 uur was de uitstroom van gas volgens de Veiligheidsregio gestopt. Na metingen van de brandweer mochten de bewoners weer naar huis. Netbeheerder Enexis gaat nu aan de slag met herstelwerkzaamheden.

Verdachte femicidezaak Zwijndrecht slikt scheermes in en mist hoger beroep

23 hours 15 minutes ago

De verdachte van een femicidezaak in Zwijndrecht is niet bij het hoger beroep in zijn zaak bij de rechtbank in Den Haag verschenen. Volgens het Openbaar Ministerie heeft Minh V. in de gevangenis een scheermes ingeslikt en is hij naar een ziekenhuis afgevoerd.

Het hof had de aanwezigheid van V. in de rechtszaal bevolen. Omdat alle betrokken partijen willen dat het proces geen vertraging oploopt, heeft het hof besloten het beroep ook zonder de verdachte te laten doorgaan, schrijft de regionale omroep Rijnmond. "Voor de nabestaanden weegt dit proces gigantisch zwaar", zei de advocaat-generaal. "Zij willen niets liever dan de afronding van deze zaak."

De 52-jarige V., ook wel bekend onder de bijnaam 'Lucky', schoot in januari 2023 op de parkeerplaats van een winkelcentrum in Zwijndrecht zijn ex-vriendin en haar moeder neer. De ex-vriendin (38) raakte blijvend invalide, haar moeder (66) overleed.

Levenslang

De rechtbank veroordeelde V. in 2024 tot dertig jaar cel, na een eis tot levenslang van de officier van justitie. V. ging in hoger beroep tegen de uitspraak.

Het Openbaar Ministerie eist in het hoger beroep opnieuw levenslang tegen de verdachte. Volgens het OM heeft V. met vooropgezet plan toegeslagen en vertoont de zaak alle kenmerken van femicide. Levenslang is "de enige passende reactie die de maatschappij voorgoed beschermt tegen deze verdachte", zei de advocaat-generaal.

De man kon niet verkroppen dat zijn ex-vriendin de relatie na dertien jaar met hem had beëindigd. Aan de schietpartij ging een periode met onder meer bedreigingen en intimidaties vooraf.

Hongerstaking

Veel mensen waren getuige van de schietpartij bij het winkelcentrum. De verdachte was na de fatale schietpartij bijna vijf weken voortvluchtig voordat hij kon worden aangehouden.

Vorige week verloor V. een kort geding dat hij had aangespannen om overgeplaatst te worden van de afdeling voor intensief toezicht van de gevangenis in Sittard. De man vindt dat regime "onmenselijk" en ging in hongerstaking.

Zijn advocaat wist niets over het inslikken van het scheermes. Over de medische toestand van V. zijn door het OM geen mededelingen gedaan.

Irans nieuwe leider Mojtaba Khamenei is hardliner die niets van Westen moet hebben

23 hours 20 minutes ago

De nieuwe opperste leider van Iran moet "gehaat worden door de vijand". Dat was een belangrijke eis van ayatollah Ali Khamenei, voordat hij anderhalve week geleden werd gedood bij een Amerikaans-Israëlische luchtaanval.

Met de benoeming voor zijn zoon Mojtaba Khamenei lijkt die wens te worden ingewilligd door de 88 leden van de zogeheten Raad van Experts. De 56-jarige Mojtaba is net als zijn vader een hardliner en moet niets weten van het Westen. Toenadering tot Israël, de Verenigde Staten en het Westen lijkt daarmee onwaarschijnlijk.

President Trump zei vorige week het niet te accepteren als de zoon van Ali Khamenei de macht zou overnemen. Samen met Israël dreigt Trump hem direct in het vizier te nemen. "Hij zal het niet lang volhouden." De Amerikaanse president heeft altijd gezegd zelf invloed te willen uitoefenen op de keuze voor de nieuwe leider van Iran.

Keuze voor continuïteit

Met de benoeming voor Mojtaba Khamenei lijkt Iran in tijden van een grote crisis te kiezen voor continuïteit. Binnen het Iraanse regime was Mojtaba een invloedrijk figuur en altijd trouw aan de opvattingen van zijn vader. Mojtaba deed dit wel achter de schermen. De laatste jaren werd hij zelden in het openbaar gezien, ook sprak hij nooit in het openbaar, en hij gaf geen interviews. Zelfs veel Iraniërs weten weinig over hem.

De jonge Khamenei heeft nooit een officiële functie gehad binnen de Iraanse overheid. Daarnaast is hij nooit lid geweest van de een machtig orgaan zoals de Raad van Experts en is hij geen ayatollah, een hoge religieuze titel.

Hij was jarenlang docent theologie in de heilige stad Qom. Ook coördineerde hij militaire en inlichtingenoperaties voor zijn vader en staat hij bekend om zijn nauwe banden met het machtige Revolutionaire Garde. Vanwege die banden werd hij de afgelopen dagen al vaker genoemd als potentiële opvolger van zijn vader.

De Revolutionaire Garde

De Islamitische Revolutionaire Garde werd na de revolutie van 1979 opgericht ter bescherming van ayatollahs en de nieuwe islamitische staat. In de loop der jaren is de elite-eenheid uitgegroeid tot een enorme militaire organisatie, die ook politiek en economisch grote invloed heeft in het land. De garde controleert en is eigenaar van grote delen van de economie, waaronder banken, de bouw, de telecom- en energiesector.

Militair bestaat de Revolutionaire Garde naast het reguliere Iraanse leger. De garde heeft een eigen leger, marine, luchtmacht en geheime dienst.

In deze tijden van oorlog is Mojtaba Khamenei niet alleen de religieuze en politieke leider van Iran, ook is hij nu opperbevelhebber van de Revolutionaire Garde. Toch is het de vraag hoe de Iraanse bevolking reageert op deze aanstelling.

Want deze gang van zaken riekt naar erfopvolging zoals onder de sjah gebeurde. De Islamitische Republiek bepaalde toen die verdreven werd in 1979 juist dat de opperste leider gekozen moet worden op basis van zijn religieuze status en bewezen leiderschap.

Mojtaba staat er ook om bekend (indirect) al meermaals grootschalige burgerprotesten te hebben neergeslagen. Hij werkte nauw samen met de Quds-strijdkrachten, een onderdeel van de Revolutionaire Garde dat verantwoordelijk is voor operaties in het buitenland, en de Basij, de paramilitaire groeperingen die onder de Revolutionaire Garde verantwoordelijk zijn voor de interne veiligheid.

Tijdens de grote protesten van 2022 voor vrouwenrechten sloeg de Basij-militie genadeloos hard toe. Ook worden de groeperingen verantwoordelijk gehouden voor het neerslaan van de protesten afgelopen januari, waarbij duizenden mensen werden gedood.

Eerder werd Mojtaba door tegenstanders beschuldigd van politieke inmenging bij de presidentsverkiezingen van 2005 en 2009. De verkiezingen van 2009, waarbij de populistische hardliner Mahmoud Ahmadinejad werd herkozen, leidden tot massale protesten in het hele land. Ook Mojtaba moest het daarbij ontgelden.

Geen diplomatieke oplossing

Mojtaba zag door de Amerikaans-Israëlische bombardementen niet alleen zijn vader gedood worden, ook zijn moeder, zijn vrouw en een zoon overleefden de aanvallen niet. Experts verwachten dan ook niet dat de nieuwe Khamenei voor een diplomatieke oplossing zal kiezen.

Het Witte Huis heeft nog niet officieel gereageerd op de aanstelling van de nieuwe opperste leider. Wel werd Trump eerder gevraagd wat een worstcasescenario zou zijn in Iran. Hij zei toen: "Ik denk dat het ergste scenario zou zijn dat we dit doen en dat er vervolgens iemand aan de macht komt die net zo slecht is als de vorige. Dat willen we niet."

Politieke spanning rond EU-terugkeerwet: VVD’er Azmani rechts ingehaald

23 hours 27 minutes ago

Begin van de avond wordt in het Europees Parlement in Straatsburg gestemd over een nieuwe Europese terugkeerwet die het makkelijker moet maken afgewezen asielzoekers uit te zetten. Politiek belangrijk onderdeel van het voorstel zijn zogenoemde 'terugkeerhubs', uitzetcentra buiten de EU waarmee lidstaten afspraken kunnen maken voor opvang van mensen die zijn uitgeprocedeerd.

In aanloop naar de stemming is de politieke spanning flink opgelopen. Reden: de wet komt hoogstwaarschijnlijk door het parlement met steun van christendemocraten, rechts-conservatieven en radicaal- en extreemrechtse partijen. Sociaaldemocraten, de liberale fractie (met voor Nederland VVD en D66) en de Groenen gaan het voorstel niet steunen, is de verwachting.

De Nederlandse VVD'er Malik Azmani is verantwoordelijk voor de onderhandelingen over de wet namens het parlement. Hij probeerde de afgelopen maanden juist een compromis te sluiten tussen de christendemocraten, de sociaaldemocraten en de liberalen.

"Dit is zulke gevoelige wetgeving", zei Azmani eerder tegen de NOS. "Middenpartijen zullen hun verantwoordelijkheid moeten nemen, want de flanken zullen het vermoedelijk niet steunen."

Strategie mislukt

Maar die strategie lijkt te mislukken. De sociaaldemocraten vinden Azmani's compromisvoorstellen nu te streng en willen langer dooronderhandelen. De christendemocraten vinden dat er geen tijd meer te verliezen is en hebben inmiddels een eigen, strenger voorstel op tafel gelegd dat vorige week uitlekte.

Dat alternatieve plan krijgt steun van rechts-conservatieve en radicaal- en extreemrechtse fracties in het Europees Parlement, waaronder de Patriotten voor Europa waar ook de PVV deel van uitmaakt. Samen hebben deze partijen een meerderheid.

Het voorstel van de christendemocraten gaat op meerdere punten verder dan dat van Azmani. Zo zou het mogelijk worden om ook gezinnen met kinderen naar de 'terugkeerhubs' te sturen. In Azmani's plan was dat uitgesloten.

Daarnaast zijn de hubs in het compromisvoorstel van Azmani bedoeld als allerlaatste optie, als terugkeer op andere manieren niet lukt. In het plan van de christendemocraten kunnen uitgeprocedeerde asielzoekers direct naar zulke locaties buiten de EU worden gestuurd.

De christendemocratische EVP-fractie heeft een sterke onderhandelingspositie. Zij kan zowel met de middenpartijen als 'over rechts' een meerderheid vormen. Eerder was samenwerking met radicaal- en extreemrechts nog taboe, maar inmiddels wordt vaker samengewerkt.

Bij de vorige Europese verkiezingen wonnen de uiterst rechtse partijen flink. Commissievoorzitter Von der Leyen, zelf christendemocraat, zei na de campagne dat ze alleen wilde samenwerken met partijen die pro-Europees, pro-Oekraïne en pro-rechtsstaat zijn. Maar principes hebben plaatsgemaakt voor pragmatisme.

Azmani rechts gepasseerd

Onderhandelaar Azmani wil voor de stemming vanavond geen commentaar geven. Vorige week zei hij in een mededeling: "We hebben een compromis dat volgens mij een evenwichtige uitkomst is van onze gesprekken." Nu het ernaar uitziet dat zijn compromisvoorstel het niet haalt, rijst de vraag of hij zijn positie als hoofdonderhandelaar van het Parlement wel kan behouden.

Europarlementariër Tineke Strik (GroenLinks-PvdA), tevens hoogleraar migratierecht, noemt het "zeer uitzonderlijk" dat een onderhandelaar van de liberale fractie op deze manier door de christendemocraten kan worden gepasseerd. "Ik kan me niet herinneren dat zoiets eerder is gebeurd", zegt Strik, die sinds 2019 in het Europees Parlement zit.

Europees migratiepact

De nieuwe terugkeerwet moet het sluitstuk vormen van het Europees migratiepact, het strengere Europese asielbeleid dat in juni ingaat. Op dit moment gelden nog terugkeerregels uit 2008.

Talloze ngo's zijn kritisch op het steeds strengere Europese asiel- en migratiebeleid en roepen de EU op met de strenge terugkeerwet te stoppen. Zij zien überhaupt niets in de 'terugkeerhubs', die volgens hen neerkomen op gevangenissen voor mensen die zijn uitgeprocedeerd.

Vorige week verscheen een evaluatie van het terugkeerbeleid van elf Europese landen, waaronder Nederland. De onderzoekers schrijven dat sprake is van een "structureel onevenwichtig landschap, waarin dwangmiddelen vaak voorrang krijgen boven de bescherming van rechten, waardigheid en legitimiteit".

Ondertussen wil Nederland juist vaart maken met het nieuwe systeem. Na afloop van zijn eerste bezoek aan Brussel maakte asielminister Van den Brink bekend dat Nederland samen met vier andere landen voorop wil lopen met het terugsturen van uitgeprocedeerde asielzoekers naar de hubs.

Na een akkoord in het Europees Parlement volgen onderhandelingen met de EU-landen over de nieuwe terugkeerwet. De hoop is dat die gesprekken snel klaar zijn en dat de wet ongeveer gelijk met de andere nieuwe EU-regels van het asiel- en migratiepact kan ingaan.

Russische tak ING nog niet verkocht, goedkeuring blijft uit

23 hours 45 minutes ago

Het lukt ING nog niet om hun dochterbedrijf in Rusland te verkopen. Er is al wel een koper gevonden voor de Russische tak, maar die partij heeft nog geen goedkeuring gekregen vanuit het Kremlin om de koop af te ronden.

Ondertussen maakt ING in Rusland wel meer winst, schrijft het FD. Dat haalt de krant uit het jaarverslag van de bank. Maar dat geld kan ING niet uit Rusland halen, zegt woordvoerder Daan Wentholt. "Het is een winst op papier."

Goedkeuring blijft uit

De verkoop van een Russisch dochterbedrijf blijkt in de praktijk lastig, zegt sanctie-advocaat Sebastiaan Bennink. "Het bedrijf heeft natuurlijk een bepaalde waarde. De Russen zetten je rustig onder druk om tegen een veel lagere waarde te verkopen."

Dat is het geval van ING ook zo. De bank houdt rekening met een verlies van zo'n 800 miljoen euro als het bedrijf in Rusland wordt verkocht.

Vorig jaar januari is de verkoop van de Russische tak aangekondigd, zegt Wentholt. In september bleek dat de goedkeuring, die het Kremlin aan de koper moet geven voor de verkoop, uitbleef. "En zolang dat proces loopt, kunnen wij niks doen."

Hoewel goedkeuring voorlopig dus uitblijft vanuit de Russische regering, verwacht ING dat de koop rond komt. Woordvoerder Wentholt: "Een duidelijke termijn daarbij is lastig, maar we hebben goede hoop op verkoop."

Wentholt benadrukt dat ING de activiteiten in Rusland heeft afgebouwd en geen nieuwe Russische klanten meer aanneemt.

Doodbloeden

Er is volgens sanctie-advocaat Bennink nog een andere optie voor ING om de Russische markt te verlaten zonder verkoop. In zo'n geval worden de bezittingen van de onderneming, ook wel assets genoemd, uit het bedrijf gehaald.

"Dan laat je het dochterbedrijf als het ware doodbloeden", zegt Bennink. "Dat hebben andere bedrijven in 2022 gedaan. Die zijn zonder omkijken van de Russische markt gegaan. Maar - dan krijg je er niks voor terug." Volgens ING is dat geen optie, omdat de Russische overheid dat niet toestaat.

Rusland kan ook besluiten om het bedrijf over te nemen, om de bezittingen te nationaliseren. Dan zou ING het dochterbedrijf verliezen aan de Russische regering. Daar is nu nog geen aanwijzing voor.

Energieprijzen door het dak nu eind aan Iran-oorlog niet in zicht is

23 hours 52 minutes ago

De wereldwijde energieprijzen gaan door het dak. Een vat olie kost inmiddels meer dan 104 dollar. Ook de Europese gasprijs steeg weer verder. Met het openen van de Amsterdamse gasbeurs steeg de prijs met ongeveer 30 procent naar 69 euro per megawattuur.

De zorgen over de oorlog in het Midden-Oosten zijn groot en inmiddels lijkt de hoop dat het geweld daar op de korte termijn zal afnemen, te verdwijnen. De beurzen in Azië en Europa staan allemaal op verlies. De Iraanse Revolutionaire Garde dreigde vanochtend olie-installaties in het Midden-Oosten aan te vallen als de buurlanden niet optreden tegen Israël en de VS.

Meerdere landen in het Midden-Oosten hebben hun olieproductie afgeschaald. Tegelijk geldt de Straat van Hormuz, de smalle zeestraat tussen Iran en het Arabisch Schiereiland, als afgesloten omdat Iran dreigt om schepen die er besluiten te varen aan te zullen vallen. Zeker een vijfde van de internationale oliehandel gaat via deze zeestraat.

"Eigenlijk vindt de markt dat het conflict al lang genoeg duurt en daarom zie je de prijs de afgelopen dagen heel hard stijgen", zegt Lucia van Geuns, energiedeskundige verbonden aan het Haags Centrum voor Strategische Studies.

Noodvoorraden aanboren

Niet alleen beleggers maken zich grote zorgen. Volgens de Financial Times komen vanmiddag ook de regeringsleiders van de zeven grootste economieën digitaal bij elkaar. De landen willen gaan praten over het aanboren van noodolievoorraden. De laatste keer dat dit gebeurde was in 2022, het jaar van de grootschalige Russische inval in Oekraïne.

De landen zouden overwegen om 25 à 30 procent van de wereldwijde noodvoorraad aan te spreken. "Het zou verlichting kunnen geven", aldus Van Geuns. "Het gaat over behoorlijk grote hoeveelheden die ze zouden willen aanboren. Het is in het verleden niet eerder om zulke hoeveelheden gegaan."

Ook in Nederland zijn de zorgen over de stijgende energieprijzen groot. Volgens een enquête van energieleverancier Essent onder duizend klanten maken mensen zich grote zorgen over wat de energiecrisis voor hun rekening zal gaan betekenen. Essent roept het huidige kabinet dan ook op het Tijdelijk Noodfonds Energie in stand te houden. Dat fonds, dat huishoudens ondersteunt bij hun energielasten, houdt binnenkort op te bestaan.

Premier Jetten zei gisteren bij Nieuwsuur in ieder geval voorlopig niets te doen aan de brandstofaccijnzen. Op dit moment kost een liter benzine gemiddeld 2,39 euro; een liter diesel kost met gemiddeld 2,46 euro nog meer. "Op dit moment is er nog geen aanleiding om daarop in te gaan grijpen", aldus Jetten. "Dat zal ook echt afhangen van hoelang deze oorlog in Iran gaat duren."

Europa bestelt meer wapens in het buitenland en is nu grootste importeur

1 day ago

De import van wapens door Europese landen is de afgelopen jaren verdrievoudigd. Dat blijkt uit gegevens van onderzoeksinstituut Sipri in Zweden. Daarmee is Europa nu wereldwijd de grootste importeur.

De Europese toename komt vooral door leveringen aan Oekraïne, als gevolg van de Russische invasie in 2022. In het onderzoek is gekeken naar de periode 2021-2025. Eerder werd al duidelijk dat Oekraïne bovenaan de lijst van importerende landen staat.

Alle Europese landen bij elkaar waren de afgelopen vijf jaar goed voor 33 procent van de wereldwijde wapenimport. In de periode daarvoor was dat 12 procent.

Onzekerheid over garanties VS

De stijging in Europa is volgens de onderzoekers niet alleen het gevolg van de agressie van Rusland. De toegenomen twijfel of de VS wel voldoende veiligheidsgaranties zal bieden in tijden van crisis speelt ook een rol.

Tegelijkertijd komt bijna vier op de tien wapens die Europa importeert uit de Verenigde Staten. Voor het eerst in twintig jaar ging het grootste deel van de Amerikaanse wapenexport naar Europa en niet naar het Midden-Oosten, meldt het onderzoeksinstituut.

Het gaat dan onder meer om gevechtsvliegtuigen en luchtafweersystemen, zegt Sipri-onderzoeker Pieter Wezeman. "Dat zijn wapens die Europa niet zo goed kan maken als de VS." Wat ook een rol speelt is dat veel Europese landen door middel van het kopen van Amerikaanse wapens willen investeren in de relatie met Washington.

Nederland

De VS speelt wereldwijd veruit de grootste rol in de wapenhandel. Tussen 2021 en 2025 waren de Amerikanen verantwoordelijk voor 42 procent van alle wapenleveranties, ruim een kwart meer dan in de jaren daarvoor. Amerikaanse wapens werden ingevoerd door 99 landen.

Frankrijk staat op plaats twee van grootste wapenexporteurs en heeft India, Egypte en Griekenland als grootste klanten. Rusland staat op de derde plaats, gevolgd door Duitsland. Bijna een kwart van de Duitse wapenexport was de afgelopen jaren bestemd voor Oekraïne.

De Nederlandse invoer van wapens verdubbelde, terwijl de export met een derde daalde. Ons land levert onder meer onderdelen voor marineschepen.

Nederland staat op de twaalfde plaats in de ranglijst van exporterende landen:

Israël staat op de zevende plaats als het gaat om wapenleveranties aan het buitenland. "Ondanks de oorlog in Gaza en de aanvallen in Iran, Libanon, Qatar, Syrië en Jemen, is Israël erin geslaagd het aandeel in de globale wapenexport te vergroten", zegt onderzoeker Zaid Hussain bij Sipri. "De Israëlische wapenindustrie richt zich op luchtafweersystemen waar wereldwijd veel vraag naar is."

De verwachting is dat door de Iran-oorlog de wereldwijde wapenhandel verder zal toenemen, vooral als het gaat om anti-raket- en luchtafweersystemen.

Inlichtingendiensten: Russische hackers dringen WhatsApp en Signal van ambtenaren binnen

1 day ago

Russische staatshackers hebben via WhatsApp- en Signalaccounts van Nederlandse overheidsmedewerkers waarschijnlijk gevoelige informatie buitgemaakt. Dat melden de veiligheidsdiensten MIVD en AIVD.

Hoogwaardigheidsbekleders, militairen en ambtenaren zijn doelwit van de Russische hackers, die toegang proberen te krijgen tot hun accounts op deze berichtendiensten. Ook journalisten zouden doelwit zijn.

In welke informatie de Russen specifiek interesse hebben, kan een woordvoerder van het ministerie van Defensie niet zeggen. Hij verwijst naar de jaarverslagen van de veiligheidsdiensten. In het verslag van de MIVD van 2024 staat dat Nederland een interessant doelwit is voor Rusland vanwege de rol die Nederland speelt in de steun aan Oekraïne en omdat hier belangrijke techbedrijven en organisaties zoals het Internationaal Strafhof gevestigd zijn.

In het verslag over 2024 van de AIVD staat dat Nederland een knooppunt is voor data en transport, en daarom mogelijk doelwit is voor de Russen.

Versleutelde berichten

De Russen proberen met name inloggegevens van gebruikers te krijgen door zich voor te doen als een chatbot van berichtendienst Signal. Daardoor kunnen ze vervolgens het account van de gebruiker overnemen en meelezen in chatgroepen. Als dat gebeurt, hebben gebruikers dat niet door.

Volgens de veiligheidsdiensten hebben de Russen interesse in de chats op Signal omdat de berichtendienst bekendstaat om de betrouwbaarheid ervan. Ook biedt het de optie om versleutelde berichten te versturen, waardoor het populair is binnen overheidsinstanties. Maar daardoor is het ook een plek waar Russen zoeken naar gevoelige informatie.

Geen lek in berichtendienst zelf

De MIVD waarschuwt dat Signal en WhatsApp geen geschikt kanaal is om gevoelige of vertrouwelijke informatie te versturen, hoewel chats versleuteld zijn.

De AIVD zegt dat de hackers geen gebruik maken van eventuele technische mankementen van de chatdiensten. Ze proberen juist binnen te komen via de beveiligingsfuncties van de berichtendiensten zelf, om zo bijvoorbeeld de pincode van een gebruikersaccount te achterhalen.

Het gaat dus niet om een lek in de berichtenapps zelf, maar om aanvallen op de individuele gebruikers.

Cyberadvies

De klantenservice van Signal neemt volgens de veiligheidsdiensten nooit contact op via de berichtendienst zelf. Als gebruikers een bericht krijgen dat afkomstig lijkt van Signal, is dat vermoedelijk een hacker.

De veiligheidsdiensten hebben daarom een zogeheten 'cyberadvies' uitgebracht voor gebruikers van berichtendiensten. Daarin staat hoe zij zich kunnen beschermen tegen dit soort Russische hackers om ongewenste meelezers te voorkomen.

Gebruikers kunnen zelf controleren of er mensen in de chat meekijken door te kijken of er groepsleden dubbel in de chats staan, bijvoorbeeld met een klein verschil in de gebruikersnaam. Als dat het geval is, is een van de twee accounts mogelijk gehackt.

Orde op zaken

Dan is het zaak om zowel het gehackte als het account dat nog legitiem wordt gebruikt te verwijderen uit de groep, zeggen de veiligheidsdiensten.

Ook wordt gebruikers van chatdiensten geadviseerd om alert te zijn op namen van groepsleden die niet door andere leden van de groep worden herkend. Als dit geen legitieme gebruiker is, moet die worden verwijderd.

Als de beheerder van de groep zelf is gehackt, moet iedereen de chat verlaten en moet er een nieuwe chat worden opgestart, zeggen de diensten.

Oud-PvdA-voorzitter Spekman treedt na bestuurlijke chaos aan als voorzitter FNV

1 day ago

Na een lange periode van moddergooien en chaos binnen de organisatie heeft vakbond FNV een nieuw bestuur. Onder leiding van oud-PvdA-partijvoorzitter Hans Spekman is een nieuw bestuur van negen leden benoemd.

"Op de werkvloer én in Den Haag strijden wij samen voor goede arbeidsvoorwaarden, voor meer zekerheid en tegen het afbreken van sociale regelingen. En wij zorgen dat onze stem wordt gehoord", zegt Spekman in het persbericht van de vakbond.

Naast Spekman treedt ook voorzitter van de Nederlandse Politie Bond, Nine Kooiman, toe tot het bestuur. Zij is benoemd tot vice-voorzitter.

Kamerlid

Spekman was van 2006 tot 2012 Tweede Kamerlid en daarna tot 2017 partijvoorzitter. Sinds 2018 is hij directeur van het Jeugdeducatiefonds.

"Als voorzitter van het Jeugdeducatiefonds heb ik me de afgelopen jaren door het hele land ingezet om gezinnen waarin de ouders zijn vastgelopen in hun baan of bestaan te helpen opstaan. Als voorzitter van de FNV wil ik die lijn voortzetten."

Spekman sprak zich meermaals uit tegen de fusie tussen PvdA en GroenLinks.

Bestuurlijke crisis

Het nieuwe bestuur moet rust brengen binnen de vakbond. De FNV zit al een lange tijd in een bestuurlijke crisis. Meerdere rapporten wezen uit dat het ontbrak aan een veilige werksfeer en een professionele, effectieve organisatiestructuur.

Bestuursleden werken te weinig samen en er is sprake van informele machtsvorming. De onderzoekers hadden het over het "ontbreken van verbindend en ethisch leiderschap."

Ook de Ondernemingskamer stelde vast dat de organisatie van de FNV niet goed functioneert. Het bestuur, maar ook de Raad van Toezicht, zou er de afgelopen jaren te weinig aan hebben gedaan om de sfeer en de organisatie te verbeteren.

Door die chaos ontstond een sfeer van onveiligheid, die leidde tot een machtsstrijd tussen de raad van toezicht, het algemeen bestuur, het ledenparlement en de uitvoeringsorganisatie.

Hervormingsplannen gedwarsboomd

Ex-PvdA-minister Lodewijk Asscher en ex-FNV-voorzitter Ton Heerts werden vorig jaar aangewezen om puin te ruimen bij de vakbond, maar hun hervormingsplannen werden gedwarsboomd door het ledenparlement.

De hervorming van Asscher en Heerts, waar onder meer het ledenparlement vervangen zou worden door een bondsraad, zou moeten leiden tot een "daadkrachtig bestuur" van de grootste vakbond van Nederland.

Uiteindelijk besloot de Ondernemingskamer dat die plannen toch mochten doorgaan. Dat leidde ertoe dat de Raad van Toezicht meer zeggenschap kreeg over het bestuur en de bondsraad werd aangesteld. In deze nieuwe bestuursvorm treedt Spekman als voorzitter aan op 1 mei, de Dag van de Arbeid.

Explosie bij synagoge Luik: 'Gewelddadige daad van antisemitisme'

1 day ago

Bij een synagoge in Luik is afgelopen nacht een explosie geweest. Er zijn geen gewonden gevallen, maar er is wel schade aan het gebouw. De burgemeester van de Belgische stad spreekt van een "gewelddadige daad van antisemitisme".

Het gebeurde rond 04.00 uur in de nacht aan de Rue Léon Frédéricq. Door de klap werden de ramen aan de voorgevel van de synagoge weggeblazen. Ook sprongen ruiten van gebouwen aan de overkant van de straat.

De straat rond het gebouw blijft afgesloten zolang het onderzoek loopt. Ook is in de directe omgeving van de synagoge een veiligheidszone ingesteld.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door de afdeling terrorismebestrijding van de lokale Luikse politie.

Burgemeester Willy Demeyer noemt het tegen de Belgische omroep VRT "onaanvaardbaar dat we conflicten van buitenaf in onze stad importeren". Hij doelt daarmee volgens de omroep op de aanvallen in het Midden-Oosten.