Aggregator

Herstemming Gorinchem 'toont dat systeem werkt', maar 'moet niet te vaak'

19 hours 19 minutes ago

Bewoners van Gorinchem kunnen opnieuw naar de stembus, omdat de gemeenteraad vermoedt dat er verkiezingsfraude is gepleegd met volmachten. Volledige herstemmingen komen zelden voor in Nederland. Is zo'n tweede kans wel eerlijk?

Volgens hoogleraar electorale politiek Henk van der Kolk kan een herstemming invloed hebben op de uitkomst van de verkiezingen. Met zekerheid valt daar niet veel over te zeggen, omdat het in Nederland zo weinig voorkomt. "Ik verwacht dat de opkomst lager is, omdat er minder aandacht is voor deze verkiezingen." De resultaten zullen dus mede afhangen van welke kiezers thuisblijven.

Daarnaast verwacht Van der Kolk dat er kiezers boos zullen zijn op de partij die het betreft. Welke partij het is, is overigens nog steeds niet bekendgemaakt.

Ook jurist en hoogleraar constitutioneel recht Ingrid Leijten vermoedt dat een tweede gang naar de stembus tot een andere uitkomst kan leiden. "Iedereen mag weer stemmen, dus dat betekent dat de opkomst en de uitslag kunnen veranderen", zegt de hoogleraar. "Of het daarmee dan eerlijker wordt, dat is natuurlijk de vraag."

Hoe vaak komen herstemmingen voor?

De Kiesraad, het onafhankelijke orgaan dat toezicht houdt op Nederlandse verkiezingen, heeft geen registratie van eerdere herstemmingen. Wel blijkt uit hun archieven dat het minstens twee keer eerder is voorgevallen. In 1982 werd op Vlieland een volledige herstemming gehouden en in Wormerland werd in 1990 door een deel van de inwoners opnieuw gestemd.

Van der Kolk denkt niet dat het vertrouwen in het politieke systeem een deuk heeft opgelopen. "Er is geen enkele reden om de politiek hierdoor te gaan wantrouwen, integendeel zelfs", zegt Van der Kolk. De mogelijkheid om opnieuw te stemmen bij fraude toont volgens de hoogleraar aan dat deze aanpak te vertrouwen is. "Dit proces laat juist zien dat het systeem goed werkt."

De datum van de stemming moet nog worden vastgesteld. Er komt voor de gemeente veel bij kijken om de verkiezingen opnieuw te organiseren. Er moeten opnieuw vrijwilligers worden gevonden voor de stembureaus, er moeten afspraken worden gemaakt met de kieslocaties en ook moeten er nieuwe stempassen worden verstuurd naar de kiezers. De gemeente Gorinchem heeft dertig dagen de tijd om dit voor elkaar te krijgen.

Op de vraag of de herstemming een goede keuze is, hebben Leijten en Van der Kolk geen klinkklaar antwoord. "Het is een lastige keuze die we van buitenaf niet hoeven te maken", zegt Van der Kolk. "Het is aan de gemeente zelf om hierover te beslissen en zij hebben op basis van goede informatie en afwegingen een keuze gemaakt."

Geen gewoonte

Ook Leijten vindt niet dat er één juiste beslissing is. Ze waarschuwt dat herstemmingen geen gewoonte moeten worden. "Op het moment dat er onregelmatigheden zijn geconstateerd, moet je er wel voor waken dat het geen standaard optie wordt om te gaan herstemmen."

Zulke procedures zijn niet bedoeld om betrokkenen te straffen voor wat er gebeurd is, vindt Leijten. Het doel moet vooral zijn om op te komen voor de mensen die niet vrij hebben kunnen stemmen, bijvoorbeeld omdat hun volmacht was afgenomen. "Ga je die mensen hiermee een eerlijke kans bieden en daarmee dus ook een uitslag genereren die over de hele linie eerlijker is?"

Het is volgens Leijten ook maar de vraag of een herstemming nieuw gesjoemel kan voorkomen, juist omdat het proces hetzelfde moet verlopen. "Bijvoorbeeld het gesjoemel met de volmachten, dat kun je nooit helemaal voorkomen."

"Verlaag het aantal volmachten per persoon"

Nu mogen kiezers twee volmachten inleveren bij een stembureau. Al sinds 2023 pleit de Kiesraad ervoor om dat terug te brengen tot één volmacht per persoon. Hiermee kan misbruik worden teruggedrongen, denkt de Kiesraad. In de Tweede Kamer is daarvoor in ieder geval steun bij PvdA-GroenLinks (Pro) en D66. Verantwoordelijk minister Heerma van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wil de evaluatie van de gemeenteraadsverkiezingen afwachten.

Celstraf van 10 maanden voor man die Douwe Bob bedreigde

19 hours 53 minutes ago

De rechtbank in Utrecht heeft een 39-jarige man uit Amsterdam veroordeeld tot tien maanden cel, waarvan drie voorwaardelijk, voor het bedreigen van Douwe Bob. Ook is hij veroordeeld voor drugsbezit.

Bob ter H. begon met de bedreigingen nadat de zanger eind juni op het laatste moment had besloten om niet op te treden op een Joods voetbaltoernooi in Amsterdam. Douwe Bob vreesde na de bedreigingen voor de veiligheid van zijn gezin en verbleef enige tijd in het buitenland.

"Nie zo handig schat om dit te doen als Amsterdammer tegen Amsterdam Hooligan", stuurde Ter H. onder meer naar de zanger. En: "Halve kanker Amsterdam wil je hoofd op een stoeptegel". Daarbij deelde hij het adres van Douwe Bob en foto's van zijn huis, schrijft RTV Utrecht.

De zanger deed bij de politie aangifte van meerdere serieuze bedreigingen.

Meerdere stoornissen

Deskundigen hebben bij Ter H. een bipolaire en narcistische stoornis vastgesteld. Ook heeft hij problemen met alcohol, cocaïne en een kalmeringsmiddel.

De man heeft de bedreigingen bekend. Volgens Ter H. zat hij in een 'manische fase'. Hij moet zich van de rechtbank laten behandelen voor zijn stoornissen en krijgt een contactverbod met Douwe Bob.

De verdachte werd op 2 juli aangehouden. In zijn huis werden amfetamine, MDMA en cocaïne aangetroffen, net als 1500 tabletten van een erectiemiddel en 475 stuks van het kalmeringsmiddel diazepam. Ook was hij al eerder veroordeeld voor het uiten van bedreigingen.

Beschuldiging van Jodenhaat

VVD-leider Yesilgöz beschuldigde de zanger nadat hij van het podium was weggelopen, van Jodenhaat. Diezelfde dag nog deelde Yesilgöz beelden van Douwe Bob op X met een verwijzing naar de Tweede Wereldoorlog.

Nadat ze eerder zei geen excuus te maken aan de zanger, kwam ze daar een aantal weken later toch van terug. In een gezamenlijk uitgebrachte verklaring van Yesilgöz en Douwe Bob bood ze hem haar excuses aan.

Verdachte opgepakt in Nieuw-Vennep, politie onderzoekt verband met andere dode vrouw

20 hours 41 minutes ago

De politie heeft vanmiddag een 36-jarige man aangehouden die ervan wordt verdacht een 59-jarige vrouw om het leven te hebben gebracht. Haar lichaam werd gisteravond gevonden op een parkeerterrein bij station Nieuw-Vennep.

Het slachtoffer komt uit de gemeente Haarlemmermeer, schrijft de regionale omroep NH Nieuws.

De verdachte heeft geen vaste woon- of verblijfplaats. Hij werd in Nieuw-Vennep aangehouden. Eerder vandaag maakte de politie al bekend dat de vrouw door een misdrijf om het leven was gekomen.

Politie onderzoekt verband

De politie onderzoekt een mogelijk verband met de vondst van een dode vrouw in Amsterdam, meldt stadszender AT5. Agenten troffen vorige week donderdag een dode vrouw aan in een woning in Oud-Zuid. De doodsoorzaak wordt nog onderzocht.

De twee vrouwen waren collega's bij ABN Amro, bevestigt de bank aan AT5.

"Het waren twee zeer geliefde collega's", die allebei in Amsterdam werkten. "Het is een enorme schok en verschrikkelijk. Wij doen ons best om alle steun te bieden aan de mensen die nauw met hen samenwerkten", zegt een woordvoerder van de bank.

Sporenonderzoek bij auto

De vrouw in Nieuw-Vennep werd rond 19.30 uur op de parkeerplaats gevonden. Kort voor de melding had een getuige een man gezien die opvallend rondjes fietste op de parkeerplaats.

De politie vroeg buurtbewoners via een Burgernetmelding uit te kijken naar een man tussen 40 en 50 jaar oud met een licht getinte huidskleur en zwart haar. Het publiek werd opgeroepen om hem niet zelf te benaderen.

Politiek bezorgd over wapens VS voor Oekraïne die mogelijk naar M-Oosten gaan

20 hours 51 minutes ago

De Tweede Kamer en het kabinet zijn bezorgd of Oekraïne wel de beloofde Amerikaanse wapens krijgt om de strijd tegen Rusland vol te houden. De vrees is dat raketten en munitie voor luchtverdedigingssystemen ingezet worden in het Midden-Oosten, waar de VS samen met Israël een oorlog voert tegen Iran.

Vorige week meldde de Washington Post op basis van anonieme bronnen dat het Pentagon, het Amerikaanse ministerie van Defensie, overweegt om wapens die in het kader van het PURL-programma naar Oekraïne zouden gaan, naar het Midden-Oosten te sturen. In de oorlog daar raakt bepaalde munitie op, naarmate het conflict met Iran langer duurt.

In het PURL-verdrag is afgesproken dat de VS wapens aan Oekraïne levert, maar dat ze worden betaald door Europese landen. Kamerlid Piri van Progressief Nederland, dat in de Kamer nog GroenLinks-PvdA heet, wilde in het vragenuur van minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) weten hoe we ervoor gaan zorgen dat Kyiv de strijd kan volhouden, als Amerika zijn aandacht verlegt naar het Midden-Oosten.

Berendsen verwees naar de NAVO, die heeft gezegd dat Washington garandeert dat alle wapens die al betaald zijn, geleverd zullen worden aan Oekraïne. "Maar dat betekent niet dat wij niet bezorgd zijn", voegde hij daaraan toe. Onduidelijk is hoe het gaat met toekomstige zendingen. Bovendien is er al vertraging bij de leveringen.

Dat komt doordat de VS alle transportcapaciteit via de lucht nodig heeft voor de oorlog tegen Iran. De wapens en munitie voor Oekraïne moeten daardoor over zee verstuurd worden, en dat duurt langer.

Patriots

Daarnaast stelt Amerika de wapenpakketten voor Oekraïne samen. Het zou kunnen dat toekomstige pakketten niet de wapens bevatten waar Oekraïne om vraagt, zoals Patriot-raketten.

In het Midden-Oosten zijn inmiddels 2400 van die raketten afgeschoten, terwijl de jaarlijkse productiecapaciteit maar 650 stuks is, rekende Kamerlid Piri voor. Net als minister Berendsen ziet ze daarin de noodzaak om binnen Europa te werken aan alternatieven voor de Amerikaanse wapensystemen. Toch onderstreepte Berendsen dat het belangrijk is om de VS "ook aan de oostkant van Europa te houden".

Dat ziet zijn partijgenoot Bontenbal, leider van het CDA, net zo. "We hebben de steun van Amerika nodig om Oekraïne te kunnen blijven helpen. Als Oekraïne het niet vol kan houden, dan zouden de gevolgen daarvan ook heel slecht zijn voor Europa."

Als Washington toch de beloofde wapens naar het Midden-Oosten stuurt, dan zou er wat Bontenbal betreft "een stevig gesprek" gevoerd moeten worden door de EU met het Witte Huis. "Maar de vraag is wat de president van Amerika zich daar dan van aantrekt."

CDA: steeds minder begrip voor oorlog Iran

Europa is volgens hem in deze situatie terechtgekomen doordat we onze eigen veiligheid niet op orde hebben en daarom afhankelijk zijn van de VS met zijn wispelturige president Trump. "Het is op eieren lopen", zegt Bontenbal, die ook steeds minder begrip heeft voor de oorlog die Trump begonnen is tegen Iran.

"De afgelopen weken hebben we gezien dat de doelen van de oorlog nog steeds niet heel duidelijk zijn, net als de exit-strategie."

Wolf valt vrouw aan in winkelstraat Hamburg

21 hours 25 minutes ago

In Duitsland heeft voor het eerst in decennia een wolf een mens aangevallen. Dat gebeurde niet in een bos, op de heide of in een weiland, maar in Hamburg.

Het slachtoffer, een vrouw, liep gisteravond in een winkelstraat in de wijk Altona toen het dier haar aanviel. Volgens de regionale omroep NDR probeerde ze het dier uit het winkelgebied te leiden, waarop hij haar in het gezicht beet en ervandoor ging.

De vrouw is ter plekke door hulpverleners geholpen en naar een ziekenhuis gebracht. Daar is de wond gehecht.

De wolf werd daarna nog in de wijk St. Pauli en bij het congrescentrum gezien. De politie zag hem vervolgens zwemmen in een meer even ten noorden van het stadscentrum. Ze wisten hem uiteindelijk met een strik te vangen.

Een jager verdoofde het dier vervolgens:

Als de wolf tot rust gekomen is, wordt hij naar een wildpark overgebracht.

Geslachtsrijp

Wolfexpert Wolfgang Kwasnitza van de Duitse natuurorganisatie Naturschutzbund kijkt er niet van op dat een wolf midden in Hamburg opduikt. "In het voorjaar worden jonge wolven geslachtsrijp en verlaten ze hun roedel", zei hij tegen de NDR.

"Ze gaan dan zwerven om een eigen territorium of een partner te vinden en leggen dan 70 tot 80 kilometer per dag af. Daarbij gebruiken ze vaak straten of wegen omdat dat veel makkelijker is. Dan kan het gebeuren dat ze in dorpen of zelfs een binnenstad terechtkomen."

Dat hij een vrouw aanviel, vindt hij niet normaal. "Nee, dat is heel bijzonder en voor zover ik weet uniek in Duitsland. Hij was vermoedelijk heel gestrest. Als zo'n dier dagenlang in een stad onderweg is en steeds mensen tegenkomt en geen uitweg meer ziet, kan het tot zo'n reactie komen."

De wolf was in Duitsland bijna 150 jaar uitgestorven. Na de val van de Muur, tussen de Bondsrepubliek en de toenmalige DDR, dook hij via Polen ook weer op in Duitsland.

Podcast De Dag: Trumps oorlogskabinet

21 hours 37 minutes ago

Terwijl president Trump spreekt over volgens hem 'uitstekende' onderhandelingen met Iran, gaat het bombarderen onverminderd door en zijn er Amerikaanse grondtroepen naar de regio gebracht. De vraag rijst: heeft de VS wel een plan en wie zet de lijnen uit?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

In deze podcast werpt Nieuwsuur-collega Eelco Bosch van Rosenthal de blik op het oorlogskabinet van Trump: minister van 'oorlog' Pete Hegseth, minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en vicepresident JD Vance.

Drie mannen die Trump mogelijk willen opvolgen als president. Wat is hun invloed in de oorlog met Iran en wat drijft ze?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

Calvé en andere Unilever-merken worden Amerikaans, kans op beursnotering in NL

21 hours 45 minutes ago

Unilever neemt definitief afscheid van producten als Calvé, Cup A Soup en Hellmann's-mayonaise. Het concern brengt de divisie met voedingsmiddelen onder bij de Amerikaanse specerijenproducent McCormick. Unilever krijgt zelf een belang van 9,9 procent in de nieuwe levensmiddelengigant.

Het nieuwe bedrijf blijft McCormick heten. Ook blijft het hoofdkwartier in Maryland gevestigd. Wel komt er een internationaal hoofdkantoor in Nederland, meldt Unilever in een persbericht. Daarmee komt Unilever een bij de verhuizing naar Londen gemaakte belofte aan het Nederlandse kabinet na, om de voedseldivisie bij een verkoop voor Nederland te behouden.

Het al aan de Amerikaanse beurs genoteerde McCormick krijgt ook een beursnotering in Europa. Eerder koos Unilever met de afsplitsing van de ijsdivisie als The Magnum Ice Cream Company voor een notering aan de beurs in Amsterdam. Of nu opnieuw voor de Amsterdamse beurs gekozen wordt is nog niet bekend. Unilever heeft ook een beursnotering in Londen.

Belang

Unilever krijgt bij de start van de nieuwe levensmiddelengigant 15,7 miljard dollar. Aandeelhouders en Unilever krijgen samen een belang van 65 procent in McCormick. Het nieuwe bedrijf verwacht met de komst van het Unilever-onderdeel jaarlijks 600 miljoen dollar aan kosten te kunnen besparen.

Unilever doet al langere tijd veel voedselproducten in de verkoop. In 2017 sloeg het toen nog Nederlands-Britse concern van voeding en schoonmaak- en verzorgingsproducten een vijandige overname van Kraft Heinz af. Aandeelhouders eisten daarop dat Unilever meer werk zou maken van kostenbesparingen en het verhogen van de winst.

Sinds de activistische aandeelhouder Nelson Peltz een zetel heeft in de raad van commissarissen gaat het snel met de verkoop van de voedingsmerken. Unilever wil minder last hebben van de invloeden van de seizoenen plus de schommelende kosten van productie en inkoop van ingrediënten.

Met het afsplitsen van de ijsdivisie behield Unilever een groot belang, zodat het kan blijven profiteren van winstuitkeringen.

Niet meer Nederlands

Na de afsplitsing van de voedingsdivisie is er niet zo heel veel Nederlands meer over aan Unilever. Het concern ontstond in 1930, toen de Nederlandse Margarine Unie samenging met de Britse zeepproducent Lever Brothers. Beiden concurreerden indertijd om dezelfde grondstoffen voor hun producten. Als Brits-Nederlandse gigant konden de bedrijven goedkoper hun oliën inkopen en fabrieken runnen.

De Margarine Unie was weer voortgekomen uit een samenwerking tussen de margarinefabrieken van Anton Jurgens en Samuel van den Bergh, die allebei in 1872 werden opgericht. Margarine was destijds een nieuw product, goedkoper dan roomboter. Merken van de Margarine Unie waren onder meer Zeeuws Meisje en Blue Band.

In 1929 breidde de Margarine Unie uit met de overname van de concurrerende Hartogs Vleeschfabrieken uit Oss, die uiteindelijk Unox werden. Een jaar eerder had het concern al de Frans-Nederlandse Calvé-groep ingelijfd.

Van al deze 'oerproducten' van Unilever waren alleen nog de pindakaas, mayonaise en sausen van Calvé over. In 2017 werd de margarinedivisie al verkocht aan de Amerikaanse investeringsmaatschappij KKR. Het in Nederland gevestigde bedrijf heet tegenwoordig Flora Food Group. Unox werd twee jaar geleden verkocht aan voedselfabrikant Zwanenberg Food uit Almelo.

In Nederland staat nog wel het voedselinnovatiecentrum van Unilever, in Wageningen. Samen met het internationale hoofdkwartier en de mogelijke tweede beursgang van McCormick houdt Nederland toch iets over aan het vertrek van Unilever.

Volgens minister Herbert van Economische Zaken heeft het kabinet al overleg gehad met Unilever. Zij zegt ook met McCormick in gesprek te gaan: "Bijvoorbeeld over een beursnotering in Amsterdam. Het is goed nieuws dat vandaag is bevestigd dat het hoofdkwartier in Rotterdam en de wereldwijde ontwikkeling van de voedingsdivisie in Wageningen in Nederland blijven."

Voedselbedrijf vertrekt bij Unilever:

Geen explosieven gevonden na melding over pakketje bij gevangenis Zaanstad

22 hours 49 minutes ago

De politie is vanochtend groot uitgerukt na een melding van een verdacht pakketje op de parkeerplaats van de gevangenis in Zaanstad. Inmiddels is bekend dat het niet om een explosief gaat. De politie onderzoekt hoe het pakketje daar is terechtgekomen.

Na de melding werd de parkeerplaats afgezet door de politie. Ook is de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) opgeroepen.

Het is niet de eerste keer dat er een een dreiging is rond het gevangeniscomplex. Vorige week dinsdag werd de afrit Vinkeveen op de A2 vanuit Amsterdam door de politie enige tijd afgesloten vanwege een dreigende situatie. Er was bij de politie telefonisch een melding binnengekomen dat er explosieven onder de auto van de directeur en andere medewerkers van het Justitieel Complex Zaanstad waren geplaatst.

De directeur was onderweg naar de gevangenis en zette de auto stil op de parkeerplaats in Vinkeveen voor een controle. Ook bij het gevangeniscomplex werden de auto's van drie andere leidinggevenden gecontroleerd; er zijn ook toen geen explosieven gevonden.

Virale video over rattenplaag leidt tot sluiting van horecazaak

23 hours 6 minutes ago

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit heeft dit weekend een horecazaak in Amsterdam gesloten vanwege een enorme rattenplaag. Aanleiding voor de inspectie van de zaak was een video die op sociale media rondging. De zaak is per direct gesloten en de eigenaar heeft een boete gekregen.

In de video is te zien dat ratten over de toonbank en de friteuse lopen. Ook hangt een rat over een lege frituurmand. Op de beelden zegt iemand dat het om tien ratten gaat en dat ze van de frituurolie drinken. Een ander is er verbaasd over hoe groot de ratten zijn en zegt dat de inspectie bij de zaak moet komen kijken.

Een deel van de video is door de NVWA gedeeld op sociale media. Ook zijn er beelden gedeeld die door inspecteurs in de zaak zijn gemaakt. Volgens de inspectie liepen de ratten door de zaak en kwamen ze via het plafond naar binnen. Ook hoorden inspecteurs ratten achter een wand rennen en troffen ze veel uitwerpselen aan, zegt de inspectie.

De NVWA is na het viraal gaan van de beelden direct gaan kijken bij de zaak:

De eigenaar zegt tegen de Amsterdamse omroep AT5 dat het gebouw erg oud is en dat er daardoor overal gaten zitten waar de dieren doorheen zijn gekomen. Ook zegt de eigenaar dat het restaurant wordt schoongemaakt.

Zware maatregel

Een spoedsluiting is een van de zwaarste maatregelen die de NVWA kan opleggen. Het gebeurt bij ernstige risico's voor de volksgezondheid.

Volgens de NVWA vonden er in de eerste drie maanden van dit jaar meer spoedsluitingen plaats vanwege plaagdieren dan in dezelfde periode vorig jaar. Dit jaar zijn tot nu toe meer dan dertig zaken gesloten in Nederland, in heel 2025 waren dat er 75.

Het overgrote deel van de spoedsluitingen werd gedaan vanwege een muizenplaag, in een aantal gevallen ging het om rattenoverlast. De helft van de sluitingen was in Amsterdam.

Volgens de NVWA kunnen er meerdere oorzaken zijn voor de overlast. Zo ziet de inspectie dat afval te lang buiten staat. Ook door het koude weer zijn er meer plaagdieren binnen en komen ze volgens de inspectie veel meer voor in oude panden waar veel gaten en kieren zijn.

Paramilitaire RSF zet seksueel geweld systematisch in als wapen in Darfur, ziet AzG

23 hours 11 minutes ago

Duizenden vrouwen in de Sudanese regio Darfur zijn slachtoffer van systematisch seksueel geweld. Dat concludeert de internationale tak van Artsen zonder Grenzen in een nieuw onderzoeksrapport. Volgens de hulporganisatie zet de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) het seksueel geweld in als wapen.

Artsen zonder Grenzen ziet dat het geweld niet alleen aan de frontlinie plaatsvindt, maar ook ver daarbuiten. De organisatie behandelde tussen januari 2024 en november 2025 zo'n 3400 slachtoffers van seksueel geweld. Dit is vermoedelijk een fractie van het ware aantal slachtoffers. In 97 procent van de gevallen ging het om vrouwelijke slachtoffers, een vijfde was minderjarig. Tientallen slachtoffers waren jonger dan 5 jaar.

Alledaagse situatie

In bijna alle gevallen was de dader gewapend. Overlevenden zeggen dat de aanvallen in alledaagse situaties voorkomen: langs wegen, op velden waar voedsel verbouwd wordt en op de markt. Vaak zijn er meerdere daders en gebeurt het in het bijzijn van familieleden.

De meeste slachtoffers komen uit niet-Arabische gemeenschappen. Het geweld wordt gebruikt als vernedering en als oorlogswapen om burgers te controleren, stelt AzG.

De schokkendste verhalen komen uit Al-Fasher, in Darfur. Die stad werd in oktober na een belegering van anderhalf jaar ingenomen. Honderdduizenden mensen kunnen daar geen kant op omdat de RSF-rebellen de stad bijna volledig hebben afgesloten van de buitenwereld.

'Meerdere mannen namen mij mee'

"Elke dag, als mensen naar de markt gaan, zijn er gevallen van verkrachting", zegt een overlevende tegenover Artsen zonder Grenzen. "Meerdere mannen namen mij mee naar open gebied. De eerste man verkrachtte me twee keer, de tweede één keer, de derde vier keer. Naast de verkrachtingen sloegen ze mij met stokken en richtten ze geweren op mijn hoofd."

De burgeroorlog in Sudan woedt al jaren. Troepen van het regeringsleger strijden tegen de RSF. Door de oorlog is er een enorme humanitaire crisis in het land.

De RSF heeft zo'n beetje heel Darfur, in het westen van het land, in handen. Mensenrechtenorganisaties als Human Rights Watch en de Verenigde Naties spreken van etnische zuivering en zien tekenen van genocide. Artsen zonder Grenzen roept onder meer op de vrouwen in het gebied te beschermen.

Bekijk ook deze NOS-special over de moordpartijen gepleegd in de stad Al-Fasher:

Justitie vervolgt agent die op automobilist schoot in Leeuwarden

23 hours 13 minutes ago

Een politieagent die begin 2024 een kogel op een automobilist afvuurde in Leeuwarden, wordt daarvoor vervolgd. Dat meldt het Openbaar Ministerie. Het OM zegt dat de agent niet volgens de regels heeft gehandeld.

Het incident gebeurde in de nacht van 12 op 13 januari. De agent voerde samen met een collega een controle uit vanwege een woningoverval in Hempens, een nabijgelegen dorp. Bij die inbraak zou iemand zijn bedreigd met een wapen. De politie was verteld dat er twee mensen waren weggevlucht.

Toen agenten in Leeuwarden twee personen in een auto zagen en die wilden controleren, reden ze weg.

Op dat moment is er geschoten door de politie en hebben agenten de achtervolging ingezet. De afgevuurde kogel raakte de bestuurder van de auto.

Niet betrokken

In hoeverre de bestuurder gewond raakte na het schietincident is niet duidelijk. Maar kort daarna vond een ongeval plaats: de auto raakte van de weg. De inzittenden, twee mannen in de dertig uit Leeuwarden, waren zwaargewond.

Of het schietincident en het auto-ongeval direct met elkaar te maken hebben is volgens het OM niet duidelijk geworden in het onderzoek. Wel is duidelijk dat de mannen niet betrokken waren bij de woningoverval in Hempens.

De zaak wordt voorgelegd aan de rechtbank, schrijft Omrop Fryslân.

Tienduizenden Groningers kampen met angst en depressie door aardbevingen

23 hours 29 minutes ago

De aardbevingen in Groningen leiden bij tienduizenden mensen in de provincie tot angst, depressie en rusteloosheid, blijkt uit onderzoek van het Universitair Medisch Centrum en de Rijksuniversiteit in Groningen.

De onderzoekers schatten dat 28.000 Groningers last hebben van depressieve gevoelens door de voortdurende aardbevingen. Daarnaast kampen er circa 37.000 met rusteloosheid en nog eens 55.000 met spanningen.

Groningse bodem blijft onrustig

In Groningen zijn nog steeds aardbevingen, ook al is de gaswinning in het Slochterenveld twee jaar geleden gestopt. In november was er nog een beving van 3.4 bij Zeerijp, met bijna vierduizend schademeldingen tot gevolg. De bevingen worden volgens het KNMI wel minder als gevolg van het stoppen van de gaswinning, maar ze kunnen nog decennialang doorgaan.

Om erachter te komen welke invloed de aardbevingen op de mentale gesteldheid hebben, gebruikten de wetenschappers gegevens van Lifelines. Dit onderzoek volgt sinds 2006 de gezondheid van ruim 167.000 inwoners van Groningen, Friesland en Drenthe. Zij krijgen regelmatig vragenlijsten over hun (mentale) gezondheid en eens in zoveel tijd wordt hun bloed onderzocht.

Deze gegevens koppelden de onderzoekers aan data van het KNMI, dat alle ruim 1.700 aardbevingen op postcodeniveau heeft bijgehouden. Zo konden ze zien waar veel aardbevingen zijn en waar relatief veel mensen kampen met psychische klachten. Op deze manier konden ze het verband aantonen: de bevingen dragen daadwerkelijk bij aan mentale problemen van Groningers.

Inge de Boer uit Slochteren is één van de Groningers met psychische klachten door aardbevingen. Haar huis is vanwege de schade helemaal gesloopt en herbouwd. "Na veertien jaar is de materiële schade nu afgehandeld", zegt ze. Maar tot op de dag van vandaag merkt ze de mentale gevolgen.

"Ik kan niet slapen zonder slaaptabletten. Er hoeft maar iets te gebeuren, en je bent wakker. Ook ben ik vijftig kilo afgevallen. Dat is wat stress met je doet, je wordt er echt ziek van", zegt de Groningse. "Ik heb een periode gehad dat het leven voor mij niet meer hoefde. Zo van: als het nóg langer doorgaat, wat doe ik hier dan nog?"

"Ook kijken naar gezondheidseffecten"

Met dit onderzoek tonen de wetenschappers aan dat er meer psychische klachten zijn op plekken waar veel aardbevingen zijn. "Dit laat zien dat kleinere bevingen ook langdurige impact kunnen hebben op hoe mensen zich voelen", zegt UMCG-onderzoeker Jochen Mierau.

Hij vindt dat er bij grote energieprojecten niet alleen naar de economische gevolgen moet worden gekeken. Ook gezondheidseffecten moeten in kaart worden gebracht. "En als die schade te groot is, moeten we bereid zijn die activiteiten te stoppen", zegt Mierau.

"Sluiten gasputten moet doorgaan"

De NAM is bezig met het definitief dichten van alle gasputten in het Groningenveld. Onderzoeksinstituut TNO en verschillende politieke partijen pleiten ervoor om toch enkele gasputten open te houden, voor het geval Nederland wordt geconfronteerd met een acuut gastekort.

Dat is een slecht idee, zeggen vrijwel alle lokale politici in het hart van het bevingsgebied. De NOS maakte een rondgang langs alle partijen in de nieuwe gemeenteraden van Eemsdelta, Het Hogeland en Midden-Groningen. Op een paar na vinden ze allemaal dat het sluiten van de gasputten moet doorgaan.

"Wij zijn heel duidelijk: geen gas meer uit het Groningenveld", zegt raadslid Anne Marie Smits van GroenLinks-PvdA in Het Hogeland. "We zitten al sinds 2012 in de ellende; huizen worden nog volop versterkt. Wij vinden dat het afgelopen moet zijn met deze non-discussie."

Alleen BBB in Het Hogeland wil het Groningenveld achter de hand houden voor een eventuele gascrisis. Forum voor Democratie in Midden-Groningen gaat een stap verder en stelt dat het mogelijk is om veilig te winnen, en dat een groot deel van de opbrengsten moet terugvloeien naar Groningers.

Gas winnen in het Slochterenveld kan echter niet veilig, stelt het Staatstoezicht op de Mijnen, de toezichthouder voor mijnbouw in Nederland. De winning is sinds april 2024 bij wet verboden.

Inge de Boer uit Slochteren snapt de reflex dat er in tijden van hoge energieprijzen en mogelijke brandstoftekorten wordt gekeken naar het Groningenveld, maar de gedachte dat er opnieuw gas zou kunnen worden gewonnen onder haar huis doet haar pijn: "Ik ben er heel boos om. Buitenstaanders hebben geen idee wat zich hier afspeelt in het aardbevingsgebied. Ik vind dat gewoon triest."

Lees ook onze special over duizenden Groningers die op dit moment nog steeds wachten op duidelijkheid of hun huis wel veilig is:

Al 40 jaar paasbloemen naar Vaticaan: ook paus Leo krijgt ze

23 hours 33 minutes ago

In de Keukenhof in Lisse zijn de bloemen ingezegend die dit weekend Pasen in het Vaticaan zullen opluisteren. Het is komend weekend de vraag of paus Leo XIV tijdens zijn eerste paasmis als paus de gevleugelde woorden van zijn voorgangers zal overnemen, dankoe voer die bloemen.

De lading werd in de Keukenhof gezegend door de Rotterdamse bisschop Van den Hende, voorzitter van de Nederlandse bisschoppenconferentie. Dit jaar gaan er in totaal zo'n tienduizend snijbloemen naar Rome, waaronder rozen, anthuriums, chrysanten en gerbera's. Daarnaast gaan er viooltjes mee en bloeiende bloembollen (tulpen, narcissen en hyacinten) en groenmateriaal als eucalyptusblad en asparagus.

De bloemen gaan nu per koelwagen naar Italië, de arrangeurs volgen op Witte Donderdag. Stille Zaterdag wordt dan het hele Sint-Pieterplein opgebouwd.

Fiori uit Paesi Bassi.

De traditie begon 40 jaar geleden, nadat paus Johannes Paulus II tijdens zijn rondreis door Nederland onder de indruk was geraakt van de bloemarrangementen waarmee hij werd ontvangen. Arrangeur Nic van der Voort, die eerder al aan bloemencorso's en tv-shows had gewerkt, nam later dat jaar in Rome de versieringen op zich bij de zaligverklaring van Titus Brandsma.

Het jaar erop waren er voor het eerst Nederlandse bloemen bij de paasmis. De woorden waarmee paus Johannes Paulus daar ieder jaar voor dankte werden wereldberoemd in Nederland, misschien nog wel bekender dan de zegen urbi et orbi, waar de mis toch eigenlijk om draait.

Zijn Duitse opvolger Benedictus XVI waagde zich aan een nog langere zin dan de Poolse paus: "Ik wil mijn hartelijke dank tot uitdrukking brengen voor de vele bloemen uit Nederland". Franciscus waagde daarna zich niet meer aan het Nederlands, maar dankte wel geregeld voor de fiori uit Paesi Bassi.

Bedankje van Leo

Vorig jaar was de broze paus Franciscus niet in staat zijn rede uit te spreken en bedankt voor de bloemen werd er dan ook niet. Wel kon de verzwakte paus nog net de zegen uitspreken. Een dag later overleed hij op 88-jarige leeftijd.

Nog geen drie weken later werd de 69-jarige Robert Prevost als eerste Amerikaan gekozen tot paus. Daarmee is deze Pasen de eerste keer dat hij de belangrijkste feestdag van de Rooms-Katholieke Kerk als hoogte geestelijke meemaakt.

Of hij ook nadrukkelijk zal stilstaan bij het Nederlandse tintje aan zijn eerste Pasen, is nog niet bekend. "We zijn heel benieuwd hoe de nieuwe paus deze bloemenpracht zal gaan ontvangen", zegt teler Annemarie Oskam. "We hebben er nog geen informatie over ontvangen, dus het is nog even afwachten."

Wel meldt het bisdom Rotterdam dat hij in een persoonlijke reactie de arrangeurs, kwekers en tientallen vrijwilligers heeft bedankt en van harte aanmoedigt "met het tonen van de schoonheid van Gods schepping".

Paasmis uitgezonden

De paasmis en de pauselijke zegen urbi en orbi worden aanstaande zondag uitgezonden door KRO-NCRV op NPO 2.

Senator Van Gasteren uit BBB-fractie gezet na opzeggen lidmaatschap

23 hours 38 minutes ago

BBB-senator Robert van Gasteren, die vrijdag publiekelijk brak met de partij, is uit de fractie gezet. Fractievoorzitter Ilona Lagas wil geen mensen in de Eerste Kamerfractie die geen lid zijn van de BBB.

Van Gasteren zei vrijdagavond, op een tumultueuze BBB-bijeenkomst, op het podium zijn lidmaatschap op. Hij zei daarbij dat hij wel in de senaatsfractie wilde blijven "om het BBB-geluid te laten horen".

Lagas heeft vanmorgen in de fractievergadering laten weten dat daar geen sprake van kan zijn. "Laat ik hier helder over zijn: wie BBB vertegenwoordigt in de Eerste Kamer, is lid van BBB."

Ze stelt dat het lidmaatschap voor BBB geen formaliteit is "maar een wezenlijk onderdeel van de gezamenlijke verantwoordelijkheid en verbondenheid met de partij en haar leden".

Married At First Sight-effect

De fractie heeft Van Gasteren vanmorgen verzocht om zijn BBB-zetel terug te geven. Volgens fractievoorzitter Lagas heeft hij laten weten dat hij daar nog deze week een besluit over neemt.

Lagas zei vanmiddag tegen de pers dat ze het "een vreselijk besluit" vond om Van Gasteren uit de fractie te zetten. Inhoudelijk waren er wat haar betreft geen meningsverschillen.

Ze spreekt van een soort Married At First Sight-effect. In 2023 werd de nog nieuwe partij BBB ineens de grootste partij in de Eerste Kamer "en dan weet je niet met wie je komt te zitten".

Als Van Gasteren besluit om door te gaan als senator en zijn zetel mee te nemen, heeft de BBB-senaatsfractie er nog elf over. Aanvankelijk waren dat er zestien.

Er hebben zich, voor Van Gasteren, vier senatoren afgesplitst: twee sloten zich aan bij D66, één stapte over naar Forum voor Democratie en één ging door als zelfstandig senator.

Twintig fracties in senaat

Op de BBB-bijeenkomst van afgelopen vrijdag keerde oud-minister Keijzer BBB de rug toe. Ze was in februari al uit de Tweede Kamerfractie gestapt.

Een groot aantal leden, onder wie veel prominenten, wilde door middel van mediation nog kijken of Keijzer terug kon komen, maar dat gaat dus niet gebeuren.

In het weekend werd bekend dat ook oud-Tweede Kamerlid Claudia van Zanten en oud-bestuurslid Florian Huiskamp zich van de BBB hebben afgekeerd.

BBB was na de verkiezingen in 2023 de grootste fractie in de Eerste Kamer, maar is ingehaald door GroenLinks-PvdA die nog altijd veertien zetels heeft.

Zolang Van Gasteren de knoop over zijn zetel nog niet heeft doorgehakt, vormt hij de twintigste fractie in de Eerste Kamer. Daarmee is het oude record van negentien senaatsfracties verbroken.

Fractievoorzitter Lagas durft niet uit te sluiten dat nog meer Eerste Kamerleden de BBB-fractie verlaten. Toen ze daar vanmorgen in de fractievergadering naar vroeg bleef het volgens haar stil.