Aggregator

Rijkswaterstaat heeft de kwelder in de Waddenzee bij het Noord-Friese dorp Wierum afgesloten om de vogels te beschermen. Voor de bewoners van Wierum is de afsluiting een koude douche. Als zij meer dan tien jaar geleden niet in actie waren gekomen, was de kwelder er niet meer geweest.

"In het hele traject hebben we er rekening mee gehouden dat de kwelder in ieder geval buiten het broedseizoen toegankelijk was. En nu staan er bordjes met 'verboden toegang'", reageert de teleurgestelde Kornelis Yntema uit Wierum bij Omrop Fryslân.

Een kwelder is een begroeid stuk land net buiten de dijk in zee, dat bij vloed of stormen (deels) onderloopt. Vogels zijn er gek op, want er blijven vaak allerlei visjes en ander voedsel achter. Bovendien kunnen ze er ongestoord broeden en rusten.

Afkalving

Kwelders zijn overal langs de Noordzee- en Waddenkust, Maar die bij Wierum is een geval apart. Op de website Visit Friesland wordt gesproken over "een uniek kweldergebied dat rustplaatsen biedt voor wadvogels, zoals scholeksters en bontbekplevieren, en fungeert als een beschermd stukje natuur langs de Waddenkust".

Maar dat beschermde stukje natuur was er bijna niet meer geweest, omdat de Waddenzee steeds meer land van de kwelder 'afsloeg' en meenam het water in.

Op zich kunnen rijshouten dammen in zee die afkalving voorkomen. Het gaat om houten palen die in zee worden geplaatst, de golven breken en veel worden gebruikt voor landaanwinning.

Ook bij de kwelder van Wierum werden ooit rijshouten dammen geplaatst. Maar die waren er door jarenlange bezuinigingen en gebrek aan onderhoud slecht aan toe. Ze hielden de afkalving niet meer tegen, zoals Rijkswaterstaat ook toegaf.

Red de kwelder

Totdat het dorp een jaar of tien geleden in actie kwam en de werkgroep Red de kwelder oprichtte. Pim de Wit van de werkgroep noemde de afkalving niet alleen een ecologisch, maar ook cultureel verlies. "Veel oudere inwoners hebben hun jeugd op de kwelder doorgebracht. In Wierum zeggen we: Wierum zonder kwelder is als Wierum zonder kerk", aldus De Wit.

In Wierum wonen zo'n 300 mensen. Maar de petitie die de werkgroep opstelde om Rijkswaterstaat en andere autoriteiten aan te sporen om actie te ondernemen voor de kwelder werd 1407 keer ondertekend.

En Rijkswaterstaat kwam in actie. In 2024 werden de rijshouten dammen bij de kwelder in Wierum gerenoveerd. Met snel resultaat. Vorig jaar bleek dat er tussen de gerenoveerde dammen 10 tot 35 centimeter 'grond' is bijgekomen in de kwelder. Ook "is er geen verdere erosie opgetreden van de kwelderrand", aldus Rijkswaterstaat.

Versoepeling

De kwelder lijkt gered, maar juist nu het mooi weer wordt, mogen de Wierummers er niet naartoe. "Wij hopen nu maar dat we buiten het broedseizoen toch wat versoepeling kunnen krijgen", zegt Kornelis Yntema voorzichtig.

Maar ook dat gaat waarschijnlijk niet gebeuren. "Het zijn ook hoogwatervluchtplekken voor vogels. Dus ook na het broedseizoen is het van belang dat het rustig blijft op de kwelders", stelt Piet Leijstra van Rijkswaterstaat.

In de Verenigde Staten is Jasveen Sangha, de vrouw die Friends-acteur Matthew Perry vlak voor zijn dood de drug ketamine verkocht, veroordeeld tot vijftien jaar cel. Ze heeft de Amerikaanse acteur de dosis geleverd die hem fataal werd.

Sangha, die bekend is komen te staan als de 'ketaminekoningin', verkocht Perry vier dagen voor zijn dood 25 flesjes met de drug, waaronder de dodelijke dosis. Ze zou er 6000 euro voor hebben gekregen.

Perry werd in 2023 dood aangetroffen in een jacuzzi in zijn huis in Los Angeles. Hij had een grote hoeveelheid ketamine in zijn bloed, waardoor hij bewusteloos raakte en verdronk.

Sangha bekende eerder al schuld. Ze gaf toen ook toe schuldig te zijn aan vier andere aanklachten, waaronder het leveren van een fatale dosis aan een andere 33-jarige man. Sangha verkocht drugs aan meerdere rijke klanten.

Ketamine voorgeschreven

Er zijn vijf mensen gelinkt aan de dood van de acteur. Naast Sangha zijn twee artsen, Perry's assistent en een tussenpersoon bij het kopen van de ketamine in verband gebracht met de dood van de tv-ster. Sangha's straf is vele malen hoger dan de andere straffen die tot nu toe zijn opgelegd.

Perry kampte een groot deel van zijn leven met verslavingen. Zijn huisarts schreef hem ketamine voor tegen zijn depressie, maar de acteur was verslaafd en wilde meer dan hem was voorgeschreven. Een arts die hem in de weken voor zijn dood op illegale wijze regelmatig voorzag van de drug en deze soms ook bij Perry injecteerde, werd in december veroordeeld tot 2,5 jaar celstraf.

Matthew Perry werd wereldberoemd door zijn rol als Chandler Bing in de populaire sitcom Friends. De Amerikaanse serie liep van 1994 tot 2004 en Perry was in alle seizoenen te zien.

NAVO-chef Rutte is in het Witte Huis in Washington en spreekt daar met de Amerikaanse president Trump. Volgens het Witte Huis keek Trump uit naar dat overleg en zullen de twee het onder meer hebben over de mogelijke terugtrekking van de VS uit de NAVO.

De president heeft daar al vaker mee gedreigd, ook recent nog, maar hield nooit voet bij stuk. Hij zou nu overwegen om sommige NAVO-landen te straffen, omdat ze hem niet willen steunen in de oorlog tegen Iran.

Volgens The Wall Street Journal denkt Trump erover om Amerikaanse troepen te verhuizen van landen die hem niet steunen naar landen die hem wel steunen. Het plan omvat ook de mogelijkheid dat er op zijn minst één Amerikaanse legerbasis in een Europees land wordt gesloten, bijvoorbeeld in Duitsland of Spanje, schrijft de krant.

'Getest en gefaald'

Vlak voor de ontmoeting met Rutte haalde Trump opnieuw uit naar de NAVO. Hij vindt dat het militaire bondgenootschap "is getest en heeft gefaald", zei de woordvoerder van het Witte Huis vanavond.

Trump doelt daarmee op zijn hulpverzoeken aan de NAVO-bondgenoten in zijn oorlog tegen Iran. De andere NAVO-landen gingen daar niet op in. "Dit is niet onze oorlog", zei onder meer de Duitse defensieminister Pistorius.

Correspondent NAVO Kysia Hekster:

"Trump voert de druk op het gesprek met Rutte nog verder op, terwijl hij de afgelopen weken al meerdere keren keihard uithaalde naar de NAVO. Hij blijft maar herhalen dat zijn bondgenoten hem in de steek hebben gelaten.

Rutte heeft het afgelopen jaar al meerdere crises binnen het militaire bondgenootschap bezworen en zal ook nu weer proberen om Trump te overtuigen aan boord te blijven. Hij wil zoveel mogelijk tijd kopen waarin de Europese bondgenoten en Canada meer verantwoordelijkheid kunnen nemen voor hun eigen veiligheid en ook taken van de Amerikanen binnen de NAVO kunnen overnemen.

Trump hoeft de daad niet bij het woord te voegen en echt uit de NAVO te stappen om de club verder te beschadigen. Afgelopen weken zei de Franse president Macron hardop dat de NAVO al verzwakt is door de ondermijnende uitspraken van de Amerikaanse president en uit andere Europese hoofdsteden klonken soortgelijke geluiden.

Maar waar de een zegt dat door alle uitspraken van Trump de NAVO eigenlijk al niet meer is dan een lege huls, wijzen anderen er juist op dat op het hoofdkwartier in Brussel alles gewoon doordraait, met de VS erbij, en dat Trump vooral beoordeeld moet worden op wat hij echt doet, in plaats van wat hij allemaal roept."

Rutte staat in Europa bekend als "Trump-fluisteraar" en heeft ondanks de spanningen een warme relatie met de Amerikaanse leider opgebouwd. De NAVO-topman zou het versterken van de samenwerking in de defensie-industrie willen bespreken, net als de oorlogen in Iran en Oekraïne.

Hij heeft van de andere NAVO-leiders geen opdracht gekregen om zich te committeren aan een operatie in de Straat van Hormuz.

Kan Trump Amerika terugtrekken uit de NAVO?

De NAVO is een defensieve organisatie die alleen in actie komt als een van de leden wordt aangevallen. Daarom weigeren verschillende NAVO-landen om aan de VS militaire bases beschikbaar te stellen in de oorlog tegen Iran of militaire hulp te sturen om de Straat van Hormuz open te krijgen.

Trump kan zich ook niet op eigen houtje terugtrekken uit de NAVO, want nog voor zijn tweede termijn vorig jaar begon, is er een wet aangenomen die het de president verbiedt om dat te doen zonder goedkeuring van het Congres. Die wet werd aangenomen juist met het oog op Trump die in zijn eerste termijn ook al negatief was over het bondgenootschap.

Toch zijn Trumps negatieve uitlatingen desastreus voor de NAVO. De afschrikwekkende werking van het bondgenootschap zit hem in het vertrouwen dat de leden elkaar te hulp zullen komen. Zijn twijfels over het Amerikaanse lidmaatschap, de grootste en belangrijkste bondgenoot, zijn ongekend en zeer ondermijnend.

Trumps ontmoetingen in het Oval Office met buitenlandse leiders zijn vaak een spektakel, waarbij zowel lof als ongenoegen publiekelijk voor de televisiecamera's worden geuit. Het gesprek tussen Trump en Rutte is achter gesloten deuren. Na afloop wordt aan de pers bekendgemaakt wat de twee hebben besproken.

Na 40 dagen oorlog met Iran werd dinsdag, vlak voor het aflopen van Trumps ultimatum, een staakt-het-vuren voor twee weken bereikt. "Een grote dag voor wereldvrede", schreef de Amerikaanse president op sociale media. De Verenigde Staten deelden weliswaar zware klappen uit aan het Iraanse leger, maar Trumps claim van een overwinning is volgens experts voorbarig en nauwelijks te onderbouwen.

Volgens Trump zijn vrijwel alle twistpunten met Iran opgelost en vormt het twee weken durende akkoord een werkbare basis voor een definitief akkoord. Maar op de eerste dag van het staakt-het-vuren werden ook Israëlische en Iraanse aanvallen gemeld in het Midden-Oosten. En Iraanse staatsmedia deelden dat de Straat van Hormuz weer is gesloten vanwege Israëls aanvallen op Libanon.

Gewiekst gespeeld

"Het staakt-het-vuren vormt het uitgangspunt voor onderhandelingen op basis van eerdere Iraanse voorstellen", duidt Karim El Taki, universitair docent politiek in het Midden-Oosten aan de Rijksuniversiteit Groningen. "Volgens die voorstellen zou Iran de feitelijke controle over de Straat van Hormuz krijgen en doorvoerrechten voor schepen innen, wat vóór de oorlog niet het geval was."

El Taki zegt dat Iran de oorlog zeer gewiekst heeft gespeeld. "Ze hebben de kosten voor Amerika, Israël en landen in de regio enorm opgedreven. Door honderden drones en ballistische raketten op de Golfstaten af te vuren en de Straat van Hormuz effectief te blokkeren, is een enorme oliecrisis veroorzaakt met stijgende energieprijzen, inflatie en kans op een wereldwijde recessie."

Trump raakte volgens een reconstructie van The New York Times overtuigd van het nut van de oorlog na een bezoek van Netanyahu en andere hooggeplaatste Israëlische functionarissen in februari. Daarbij werd hem een scenario geschetst waarin de Iraanse leiding snel zou worden uitgeschakeld.

Strekking was dat de militaire slagkracht van Iran zou worden verzwakt, een volksopstand zou worden ontketend en uiteindelijk het regime ten val zou worden gebracht. Trump zou waarschuwingen van zijn vicepresident Vance en inlichtingendiensten hebben genegeerd en zijn afgegaan op zijn "instinct".

Overleven

De oorlog pakte anders uit voor de VS dan vooraf gedacht, constateert El Taki. Het Iraanse regime stelde volgens hem zijn belangrijkste doel veilig: overleven. "Ze hebben niet geprobeerd te winnen, maar de kosten voor de tegenstander gemaximaliseerd en met effectieve vergeldingsaanvallen een dreigingsevenwicht gecreëerd. Iran heeft, ondanks de schade, de uitkomst van het conflict mede bepaald."

De universitair docent benadrukt dat het bestand uiterst fragiel is. "Er waren vandaag alweer aanvallen op olie-infrastructuur in Iran en vergeldingsacties in meerdere landen in de Golfregio en volgens Trump valt Libanon buiten het akkoord. Israël voerde daar zelfs de grootste aanvallen uit sinds het begin van de oorlog."

Midden-Oostenkenner Carolien Roelants vindt het te vroeg om harde conclusies te trekken. "Het hangt er echt van af wat er uit het staakt-het-vuren komt, wat de basis vormt voor de onderhandelingen." Die zouden komend weekend in Pakistan moeten plaatsvinden. "Als Iran controle over de Straat van Hormuz behoudt, is dat een strategische nederlaag voor de Verenigde Staten."

De punten die Iran ingewilligd wil zien, zoals volledige terugtrekking van Amerikaanse troepen uit het Midden-Oosten, ziet Roelants niet snel gebeuren. "Ik ben ook pessimistisch, omdat de doelen van Netanyahu, het permanent uitschakelen van Iran, niet zijn bereikt. Trump zegt veel, maar ik kan me voorstellen dat hij inmiddels vooral een situatie van niet-oorlog wil."

Heilig huisje

Met de tussentijdse verkiezingen in de VS in november in aantocht heeft Trump forse politieke schade opgelopen, ziet Amerika-deskundige Diederik Brink. Niet alleen Democraten veroordelen de aanval, ook zijn eigen achterban is verdeeld. "Trump heeft nooit aan draagvlak gewerkt, niet onder zijn eigen bevolking en ook niet in het Congres. De 'waarom-vraag' achter deze oorlog is nooit beantwoord."

"Veel aanhangers vragen zich af wat hier nog 'America First' aan is", vervolgt Brink. "Hij voerde campagne om juist geen nieuwe conflicten in het Midden-Oosten te beginnen en nu zijn zelfs de olieprijzen gestegen in de VS, voor veel Amerikanen een heilig punt."

Uitgehard regime

Volgens Brink is de positie van de VS dan ook verslechterd. "Iran is nu een uitgehard regime dat meer vertrouwen heeft in eigen kunnen en mogelijk ook in zijn nucleaire ambities. Voor de oorlog was de Straat van Hormuz open, nu staat die onder invloed van Iran. Tegelijk is de Amerikaanse wapenvoorraad deels uitgeput en lopen de kosten in de honderden miljarden dollars."

Daarmee heeft de oorlog de VS en Trump amper iets opgeleverd, zegt Brink. "Er zijn dertien Amerikaanse militairen gesneuveld, maar voor welk doel? Trumps tactiek van bluffen en dreigen werkte misschien als vastgoedman, maar blijkt op het wereldtoneel uiterst volatiel. De claim van succes in deze oorlog valt niet te staven."

Modern computers use dynamic RAM, a technology that allows very compact bits in return for having to refresh for about 400 nanoseconds every 3-4 microseconds. But what if you couldn’t …read more

Onbekenden hebben afgelopen weekeinde "ernstige vernielingen" aangericht bij het educatief centrum dat wordt gebouwd bij de Sultan Ahmet Moskee in Zaandam.

De Islamitische Stichting Nederland (ISN), waarbij 148 moskeeën zijn aangesloten, heeft aangifte gedaan, meldt NH Nieuws. "Ze hebben de hele zijmuur en een aantal kolommen van het nieuwe gebouw vernield", aldus bestuurslid Ismail Mercimek.

Mercimek vermoedt dat sprake is van een bewuste actie. "Het nieuwe gebouw wordt neergezet op ons eigen terrein. Dat was goed afgesloten. Ze hebben zich dus eerst toegang moeten verschaffen om op het terrein te komen en de muur te vernielen."

Op de thee

De actie is door niemand opgeëist. "Maar dat doen ze nooit, ook niet bij alle dreigbrieven die we krijgen", stelt Mercimek. "Ik heb wel eens geprobeerd iemand op de thee uit te nodigen, maar dat lukte ook niet."

De ISN is volgens hem niet geschrokken van de vernielingen. "Nee, we zijn het helaas gewend. Maar het is natuurlijk wel heel vervelend", zegt hij. Het educatief centrum in aanbouw is volgens hem vooral bedoeld voor onderwijs, bijvoorbeeld het lezen van de koran door kinderen.

Zoveelste incident

De stichting zegt zich grote zorgen te maken. "Het is het zoveelste incident dat gericht is op gebedshuizen in Nederland", laat de stichting weten op sociale media. Zo deed de ISN in december aangifte nadat bij een moskee in Middelburg "discriminerende en haatdragende uitingen" waren aangetroffen.

Volgens de ISN kunnen dergelijke incidenten niet los worden gezien "van een breder patroon van anti-islamincidenten en toenemende onveiligheidsgevoelens rond gebedshuizen".

Ondanks een vuurwerk- en fakkelverbod hebben zich gisteren bij het kampioensfeest van PSV in Eindhoven 93 mensen gemeld bij de verschillende EHBO-posten. Zij hadden relatief lichte eerstegraads brandwonden en konden snel worden geholpen. Niemand hoefde naar het ziekenhuis. Dat laat de gemeente Eindhoven weten bij Omroep Brabant.

De gemeente liet eerder weten dat er een strikt verbod zou gelden op het meenemen van vuurwerk en fakkels naar de huldiging van de landskampioen. Zelfs het meenemen van tassen was verboden omdat daar bij de huldiging van vorig jaar vuurwerk in werd meegedragen. Toen liepen bij de huldiging 62 mensen brandwonden op.

Toch kleurde het Stadhuisplein gisteren, toen de spelers op het bordes van het stadhuis verschenen, net zo rood door meegenomen fakkels als vorig jaar.

Tientallen kilo's

De gemeente Eindhoven zegt dat het vuurwerkverbod wel degelijk zijn vruchten heeft afgeworpen. Hoeveel vuurwerk er is ingenomen, is niet bekendgemaakt. Er wordt gesproken over "enkele tientallen kilo's". "We evalueren nog hoe de aanpak dit jaar heeft gewerkt en wat er mogelijk aan verbeterd kan worden bij volgende huldigingen", aldus een woordvoerder.

Burgemeester Dijsselbloem vindt dat een "prachtig feest" is gevierd in de stad, waarbij ruim 70.000 mensen op de been waren. "De dag is over het algemeen goed verlopen, zonder grote incidenten en daar ben ik tevreden mee."

Odds are, if you like neon lights, you’re not thrilled with the LED faux-“neon” strips that are supposed to replace them. They’ve got their advantages, but the light quality of …read more

"We kochten powerbanks, pakjes paracetamol, kaarsen en nog wat andere spullen om het uit te zitten." Iraniërs bereidden zich gisteren in wanhoop voor op wat mogelijk zou komen, na het dreigement van de Amerikaanse president Trump dat er "een beschaving zal sterven en nooit meer zal terugkeren", mocht Iran onder meer de Straat van Hormuz niet voor zijn deadline vrijgeven.

In de 24 uur die volgden kondigden de VS en Iran een staakt-het-vuren voor twee weken af, waarbij een tienpuntenplan op Iraanse leest de basis leek te zijn voor verdere onderhandelingen tussen Iran en de Verenigde Staten. Dat bestand is broos, bleek in de loop van de dag. Het Iraanse staatspersbureau Fars News liet weten dat de Straat van Hormuz opnieuw is gesloten voor olietankers als reactie op de Israëlische aanvallen op Libanon.

"Fijn dat we die kaarsen nu niet hoeven te gebruiken", zegt een 50-jarige man uit Teheran sarcastisch tegen de NOS. "Misschien kunnen we ze aansteken om samen met vrienden een paar glazen aragh (lokale sterke drank) te drinken en bij kaarslicht te janken over onze verdomde toekomst." Iraniërs in Iran willen alleen anoniem hun verhaal doen.

Regime change?

Het is een hard gelag voor Iraniërs die hoopten op verandering. Toen de VS en Israël vijf weken geleden begonnen met het aanvallen van Iran, riep de Amerikaanse president het Iraanse volk op om het regime omver te werpen. Sindsdien zijn er zeker 2000 Iraniërs gedood door Israëlische en Amerikaanse bombardementen, onder wie veel burgers. Anderen sloegen op de vlucht.

Weliswaar is een aantal Iraanse kopstukken gedood, het Iraanse regime staat nog overeind. De geliquideerde ayatollah Khamenei is opgevolgd door zijn zoon Mojtaba, die bekendstaat als een hardliner, terwijl de Revolutionaire Garde in Iran nog steeds de touwtjes in handen heeft. En nu heeft Iran door het blokkeren van de Straat van Hormuz er ook een belangrijk wapen bij.

Praat met Iraniërs uit Teheran op the day after en je hoort opluchting dat de oorlog voor nu voorbij lijkt. Tegelijkertijd is er ook angst en onzekerheid. Vrijuit praten was al moeilijk, maar binnen Iran worden onwelgevallige geluiden nu extra stevig aangepakt. Alles om aan te tonen dat het Iraanse regime nog steeds oppermachtig is. Een dertiger omschrijft het als volgt: "Het lijkt erop dat ze doorgaan met het project, hoogstens is de aannemer veranderd."

In een jaar waarin eerst duizenden Iraniërs de straat opgingen voor verandering en de VS en Israël enkele maanden later een oorlog begonnen om het regime omver te werpen, lijkt dat een bittere conclusie. Toch ziet de dertiger er ook een sprankje hoop in. "Het blijft de komende tijd afschuwelijk, maar ik denk niet dat we weer terug bij af zijn. Het regime moet nu wel iets doen om ons als volk tegemoet te komen. Daar ga ik vanuit."

Morele winnaar

Dat beaamt ook een 62-jarige man. "Er zal een aantal maanden door de straten worden geparadeerd, maar uiteindelijk zullen ze proberen om weer eenheid te krijgen onder de bevolking."

Hij ziet Iran als morele winnaar van de oorlog. "We zijn hier met opgeheven hoofd uitgekomen, niemand is ons land binnengevallen en we hebben onze waardevolle eilanden, zoals Kharg, nog steeds." 90 procent van de Iraanse olie-export gaat via dit Iraanse rotseilandje in de Perzische Golf. De VS voerde daar gisteren nog aanvallen op uit.

Een 60-jarige vrouw noemt het een nachtmerrie die eindelijk ten einde is. Ze heeft geen goed woord over voor Trump. "Ik wil zijn naam niet eens noemen, het is een oranjekleurige hufter die op zijn plek is gezet, als er überhaupt nog een plek voor hem is."

'Leiders moeten ons tegemoetkomen'

Dat de beloofde regimewissel uit lijkt te blijven, doet haar weinig. "Waarschijnlijk zullen onze leiders het nu beter doen dan voorheen; ze moeten ons nu wel tegemoetkomen." Daarbij is er ook plaats voor enige trots. "Ze hebben goed gehandeld en ons land gered, we zijn onze integriteit niet verloren."

Andere Iraniërs zijn vooral blij dat het over lijkt te zijn, voor nu. Zo zegt een man van 58 dat hij als de dood was toen hij op een Amerikaanse zender een aftelklok zag. "Er is gelukkig een wonder gebeurd."

Of het staakt-het-vuren stand houdt, is de vraag. "We hoorden vanochtend luchtalarmen", vertelt een 40-jarige man. "Het is allemaal nog erg fragiel." Op de vraag of er nu echt wat verandert, reageert hij gelaten. "Als er straks een goede economische deal uit wordt gesleept, blijft het regime waarschijnlijk nog lang aan de macht. Maar goed, 47 jaar of 100 jaar; het is niet veel in het licht van de geschiedenis."

Een aantal Zeeuwse scholen stapt naar de rechter om een test van ProRail met een nieuw beveiligingssysteem tegen te houden. Omdat reizigers tijdens die test in 2029 vier maanden lang niet met de trein kunnen tussen Vlissingen en Goes vrezen de scholen dat scholieren in grote problemen komen.

"Natuurlijk kan een deel naar school met de scooter of fiets", zegt directeur Rinus de Rijder van een mbo in Goes bij Omroep Zeeland. "Maar een groot deel ook niet."

Ook de bus is geen alternatief, vindt hij. "Moet je je voorstellen: honderden extra scholieren en studenten in bussen en dat maanden lang. Terwijl ze op tijd moeten zijn voor examens, lessen. Dat is niet te doen."

Meer treinen

ProRail wil overal op het Nederlandse spoor een nieuw beveiligingssysteem invoeren. Het gaat om het zogeheten European Rail Traffic Management System, de nieuwe Europese standaard voor treinbeveiliging en -besturing. Met het systeem kunnen treinen veilig en sneller rijden, belooft ProRail. Er is ruimte voor meer treinen op het spoor en treinen kunnen gemakkelijker de grens over.

Om kinderziektes te voorkomen en te zien hoe het in de praktijk uitwerkt, wil ProRail het nieuwe systeem testen. Aanvankelijk was daarvoor de Hanzelijn tussen Lelystad en Zwolle in beeld, maar eind 2024 maakte toenmalig staatssecretaris Jansen bekend dat hij voor Zeeland had gekozen.

Impact

Een van de argumenten om voor het traject tussen Vlissingen en Goes te kiezen was dat "de impact" daar minder groot zou zijn dan bijvoorbeeld op de Hanzelijn. Met andere woorden: er reizen in Zeeland relatief weinig mensen met de trein, dan kun je die beter daar vier maanden niet laten rijden.

Maar de Zeeuwse scholen die de rechtszaak aanspannen, bestrijden dat. Uit eigen onderzoek blijkt volgens hen dat dagelijks 3000 mensen per trein reizen op het traject Vlissingen-Roosendaal. Van hen zou 80 procent scholier of student zijn, onderweg naar school of terug naar huis.

"Soms zouden inderdaad 10.000 reizigers elders in Nederland de dupe zijn", zegt Jaco van den Brink, advocaat van de scholen. "Maar daar is vaak ook beter alternatief vervoer. En liggen de scholen minder ver uit elkaar. De impact van de proef op 3000 reizigers hier in Zeeland is gewoonweg veel groter, juist omdat er geen goed alternatief is."

Drie studenten van een mbo in Goes bevestigen dat. Daniëlle Dekker (16) reist elke dag met de trein van Yerseke naar Goes: "Ik kan eventueel wel met de fiets, maar bij slecht weer is dat eigenlijk geen optie."

"Er gaat wel een bus, maar die sluit niet aan en doet er veel langer over", zegt medestudent Emmy van der Heijden (17) die nu treint tussen Arnemuiden en Goes. "Ik heb geen idee hoe ik dan hier moet komen", zegt Loïsanne van Moolenbroek (18) uit Middelburg.

Scholierenbus

Om de pijn te verzachten beloofde staatssecretaris Jansen eerder een "compensatiepakket". Dat bestaat uit vervangend busvervoer, extra reisinformatie en een speciale scholierenbus die langs het spoor zal rijden.

Maar de scholen, verenigd in de Stichting Scholierenvervoer Zeeland, zijn bang dat deze maatregelen onvoldoende zijn om "een langdurige ontwrichting van het onderwijs" op te vangen. De rechtszaak van de scholen tegen de Staat dient volgende week dinsdag in Den Haag.

Minister Vijlbrief (Sociale Zaken) wil het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof) tegen het licht houden. Hij start een onderzoek naar de werking van het fonds na grote kritiek van werkgevers, werknemers en ook Tweede Kamerleden. Zij vinden dat met de reserves uit het fonds geen andere dingen mogen worden gefinancierd.

Afgelopen jaren verhoogden verschillende kabinetten de arbeidsongeschiktheidspremie om andere gaten op de begroting te dichten. De reserves in het fonds liepen daardoor op tot 39 miljard euro. Toch wil het huidige kabinet de premie nog verder verhogen.

"Je moet uitkijken dat het draagvlak voor het stelsel vervalt", zei Vijlbrief in een commissiedebat met Tweede Kamerleden. "Daarom denk ik dat het verstandig is om transparant te zijn over hoe de relatie tussen de premie en uitkering ligt en wie er zeggenschap over heeft."

'Premie is een melkkoe'

Kritische Tweede Kamerleden noemden de premie in het debat "verkapte loonbelasting" en "een melkkoe". ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder maakte een vergelijking met een verzekeraar "die woekerpremies rekent, de premie verder verhoogt en intussen de polis versobert".

Vijlbrief vindt ook dat de arbeidsongeschiktheidspremie nu als een soort belasting wordt gebruikt. "De vraag is: is dat gewenst?", zo vroeg hij zich openlijk af. "Of wil je terug naar een systeem waarbij er veel meer een koppeling is tussen uitkering en lasten, en waar er ook veel meer zeggenschap zou kunnen zijn voor werkgevers en werknemers?"

'Geen gratis pot met geld'

Meerdere partijen vinden het extra pijnlijk dat het kabinet heeft voorgesteld om het mes te zetten in de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen, terwijl de reserves zo groot zijn. "Net als de verhoging van de AOW-leeftijd gaat dit niet lukken", zo dreigde onder meer Edgar Mulder van de PVV.

Vijlbrief waarschuwde de Kamerleden dat het fonds geen "gratis pot met geld is". De arbeidsongeschiktheidspremie is één van de inkomsten van het rijk, waarmee andere zaken zijn gefinancierd. Het verlagen van de premie betekent volgens Vijlbrief dat het begrotingstekort stijgt, waardoor Nederland in principe niet meer aan de Europese begrotingsregels voldoet.

Het is vandaag de dodelijkste dag van de oorlog tussen Israël en Hezbollah. Volgens de Libanese autoriteiten zijn er 254 mensen gedood. Het ministerie van Volksgezondheid stelde dat aantal later op de avond bij naar 182.

Het Israëlische leger spreekt van de grootste gecoördineerde aanval op Libanon in deze oorlog. Iran heeft gereageerd door de Straat van Hormuz weer te sluiten voor olietankers. Het Witte Huis verwacht echter dat Iran schepen vrije doorvaart geeft.

Libanon valt niet onder het staakt-het-vuren dat de Verenigde Staten en Iran vannacht overeen zijn gekomen. Dat zeggen de Amerikaanse president Trump en de Israëlische premier Netanyahu. Bemiddelaar Pakistan zei vanochtend dat volgens het tienpuntenplan voor het bestand tussen Iran, Israël en de VS, ook de aanvallen in Libanon moeten stoppen.

Toch troffen Israëlische luchtaanvallen vanmiddag zonder waarschuwing binnen 10 minuten meer dan honderd locaties. Volgens Israël ging het om Hezbollah-doelen in Beiroet, Zuid-Libanon en de oostelijke Bekaa-vallei. Volgens de Libanese overheid zijn vooral burgerdoelen geraakt.

Bekijk hier beelden van de schade:

Boven verschillende delen van de hoofdstad aan de kust stegen zwarte rookwolken op. Er zijn appartementencomplexen geraakt en bebloede en gewonde mensen lieten hun auto in het verkeer achter, op weg naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis. De aanvallen op drukke locaties als winkelstraten en woonwijken veroorzaakten paniek op straat.

Op verschillende plaatsen was het zo druk dat mensen op straat werden opgeroepen om plaats te maken voor de vele ambulances, zodat die erlangs konden. Ziekenhuizen zouden overvol zijn door het grote aantal slachtoffers.

Het Libanese nationale persbureau meldt dat de luchtaanvallen minstens vijf verschillende wijken van Beiroet hebben getroffen. Volgens de Libanese premier Salam negeert Israël hiermee regionale en internationale pogingen om tot een staakt-het-vuren te komen.

Verscheidene landen, waaronder Nederland, benadrukten dat het bestand ook voor Libanon moet gelden. Tot nu toe voerde Israël vooral aanvallen uit op het zuiden en oosten van Libanon en op de zuidelijke buitenwijken van Beiroet; er waren vrijwel geen aanvallen op het centrum van Beiroet. Nu dus wel.

'Onderhandelingspoging gaande'

Volgens de Libanese minister Sayed van Sociale Zaken is haar regering bereid om met Israël te onderhandelen over een einde aan de vijandelijkheden. Dat aanbod is gedaan, maar Israël heeft er nog niet op gereageerd. "Er worden op dit moment telefoontjes gepleegd en pogingen ondernomen", aldus Sayed.

Premier Salam beschuldigt Israël ervan burgergebied te bombarderen juist op het moment dat Libanese functionarissen gesprekken wilden aangaan. Dat getuigt van "volstrekte minachting voor de beginselen van het internationaal humanitair recht, beginselen die Israël sowieso nooit heeft gerespecteerd", aldus de Libanese premier.

Burgers als menselijk schild

Volgens het Israëlische leger zijn in Libanon raketlanceerders, commandocentra en inlichtingendiensten aangevallen; het beschuldigt Hezbollah ervan burgers als menselijk schild te gebruiken. "De staat Libanon en zijn burgers moeten de vestiging van Hezbollah in burgergebieden en de opbouw van zijn wapencapaciteiten afwijzen", staat in een verklaring van het leger.

Bewoners en lokale functionarissen zijn woedend. "Kijk naar deze misdaden", zegt gemeenteraadslid Mohammed Balouza in de centrale wijk Corniche al Mazraa in Beiroet. Een appartementencomplex achter een populaire winkel die noten en gedroogd fruit verkocht, is geraakt. "Dit is een woonwijk. Er is hier niets militairs."

Sander van Hoorn, voormalig Midden-Oosten-correspondent:

"De hoop en de verwachting was dat het staakt-het-vuren ook voor Libanon zou gelden, maar het tegendeel bleek waar. De aanvallen kwamen zonder waarschuwing, vertellen mensen, en op plekken waar ze niet eerder waren, ook buiten de wijken die in Beiroet gelden als Hezbollah-gebied.

Mensen waanden zich juist in die andere wijken relatief veilig, omdat daar niet of minder werd gebombardeerd. 'Dit is een soennitische wijk', vertelt een kennis aan de telefoon. 'Er is hier geen Hezbollah.' Toch zijn er meerdere gebouwen compleet verwoest. Onder het puin wordt nog gezocht. Mensen die het overleefden, zijn op slag dakloos.

Waar is het nu veilig? Kan ik in mijn eigen huis blijven vannacht? De onzekerheid en de paniek overheersen. En de woede, ook bij mensen die niet per se achter Hezbollah staan. Wat wil Israël hiermee bereiken? Hoelang laat Amerika dit doorgaan?

Zelfs bij een definitief akkoord blijven er nog genoeg vragen over, want wat zou dat betekenen voor de dorpen in het zuiden van Libanon die nu door Israël worden bezet? Ook daar waren vandaag mensen teruggekeerd om te kijken wat er van hun huis en dorp over was, in de veronderstelling dat er ook in Libanon een staakt-het-vuren zou gelden."

Na onder meer Spanje, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk is Griekenland het volgende land dat de strijd aanbindt met sociale media. Vanaf volgend jaar wil het land kinderen tot 15 jaar de toegang tot sociale media verbieden. Dat heeft de Griekse premier Mitsotakis via een TikTokvideo laten weten.

De Griekse regering kiest hiervoor, zo zegt hij, om kinderen te beschermen tegen het verslavende karakter van sociale media, om slaapproblemen van kinderen tegen te gaan en omdat kinderen volgens hem in toenemende mate te maken hebben met angstgedachten. Uit onderzoek blijkt dat 80 procent van de Grieken voor een verbod is.

"Ik weet dat sommigen van jullie heel boos zullen zijn", zegt Mitsotakis in de video. "Ons doel is niet om jullie weg te houden bij technologie, maar om de strijd aan te gaan met de verslaving aan bepaalde applicaties die jullie onschuld en vrijheid aantasten."

Daarnaast zegt de premier dat hij in de afgelopen maanden talloze gesprekken voerde met ouders. Die wezen hem op de schadelijke gevolgen die zij opmerkten bij hun kinderen door het gebruik van platformen als TikTok, Instagram, Snapchat en Facebook.

Het Griekse parlement moet zich nog uitspreken over het plan. De verwachting is dat dat rond de zomer gebeurt.

Griekenland staat niet alleen

Griekenland is niet het enige land dat wil overgaan op een verbod op sociale media voor jongeren. Eerder dit jaar kondigde de Spaanse premier Sánchez ook al een soortgelijk plan aan. Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Oostenrijk en Denemarken denken ook na over een verbod.

In Nederland bleek afgelopen januari uit onderzoek dat 63 procent van de mensen voor een socialemediaverbod voor jongeren is. Daarbij is de steun onder jongeren (tussen de 16 en 28 jaar) het hardst toegenomen.

Australië kwam eind vorig jaar als eerste land wereldwijd met een verbod op sociale media voor jongeren onder de 16 jaar. Techbedrijven die geen stappen ondernemen om accounts van kinderen te verwijderen, riskeren daar boetes tot omgerekend zo'n 28 miljoen euro. Sinds januari zijn er in Australië meer dan 4,7 miljoen profielen geblokkeerd.

Ook Nederland wil verbod

De Griekse minister Papastergiou van Digitale Zaken benadrukt dat het verbod in Griekenland anders in elkaar zal steken dan in Australië. Daar ligt de verantwoordelijkheid voor het naleven van de wetgeving volledig bij de platformen. Griekenland wil juist gebruikmaken van een leeftijdsverificatie-app, waarbij een ouder de leeftijd van de gebruiker op voorhand moet verifiëren.

Griekenland heeft de Europese Commissie per brief opgeroepen kaders te creëren zodat meer landen in Europa kinderen van sociale media kunnen weren. Het kabinet-Jetten heeft in het regeerakkoord de ambitie geformuleerd om te werken "aan een handhaafbare minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media". Het kabinet wil dit op Europees niveau regelen.

De politie heeft een 39-jarige man aangehouden in het onderzoek naar de dood van een vrouw, die eind maart dood werd gevonden in haar woning in Amsterdam-Zuid. De verdachte is de partner van het slachtoffer.

De politie houdt er na bijna twee weken onderzoek "sterk rekening mee" dat het gaat om een misdrijf. De verdachte en het slachtoffer komen beiden uit Amsterdam.

Vier dagen nadat de 40-jarige vrouw werd gevonden, werd een vrouwelijke collega van haar dood aangetroffen in Nieuw-Vennep. Hiervoor is een 36-jarige man aangehouden. De politie onderzocht of er een verband was tussen de dood van de vrouwen die beiden bij ABN Amro werkten, maar sloot dat uit.

Er wordt in Nederland iedere acht dagen een vrouw vermoord. In ongeveer de helft van deze gevallen was een (ex-)partner de dader. Dit aantal is al vijftien jaar gelijk.

2001: A Space Odyssey not only pushed the boundaries of filmmaking, but introduced us to one of the most enduring villains in all of media. The HAL 9000 artificial intelligence …read more

Er zijn steeds meer jongeren die praktijkonderwijs volgen: dit schooljaar is voor het eerst de grens van 30.000 leerlingen gepasseerd. De groei komt onder meer door het grote aantal zij-instromers vanuit het vmbo of een (internationale) schakelklas.

De Sectorraad Praktijkonderwijs meldt in een jaarlijks rapport over de staat van het praktijkonderwijs in Nederland dat de groei ook leidt tot uitdagingen voor docenten. Zo is de werkdruk onder begeleiders en leraren hoger, wat weer zorgt voor meer verzuim. Ook zijn vacatures steeds moeilijker te vervullen.

Andere dynamiek

In een enquête gaf 96 procent van de praktijkdocenten aan dat de werkdruk op school is toegenomen ten opzichte van een jaar eerder. Ook het ziekteverzuim (6,4 procent) en het lerarentekort (5,6 procent) zijn nergens zo groot als in het praktijkonderwijs. In het vmbo-, havo- en vwo-onderwijs is het lerarentekort 3,3 procent.

"We zien dat klassen continu bezig zijn met het vinden van een goede dynamiek, omdat het hele jaar nieuwe leerlingen instromen", zegt Nicole Teeuwen, voorzitter van de Sectorraad Praktijkonderwijs. Instromen in het praktijkonderwijs kan in principe het hele jaar door.

Leerlingen die instromen, moeten wennen aan de nieuwe leeromgeving. Scholieren die van het vmbo komen, hebben volgens het rapport vaak een gevoel van falen. Dat kan weer leiden tot een negatief zelfbeeld en motivatieproblemen.

Duizend leerlingen

De instroom van nieuwe leerlingen neemt toe door een aantal oorzaken. Onder meer door de doorstroomtoets, kansrijk adviseren en het groeiende aantal leerlingen uit een internationale schakelklas. Dit zijn klassen voor jongeren die nieuw zijn in Nederland. Vorig jaar kwamen er zo ruim duizend leerlingen bij. Nieuwkomers vormen daarmee de grootste groep zij-instromers.

Internationale leerlingen komen vaak in het praktijkonderwijs terecht vanwege een taalachterstand. Volgens het rapport zouden zij in veel gevallen beter op hun plek zijn op een meer theoretisch gerichte vmbo-school, maar zit de taalbarrière hen in de weg. Het gaat met name om Oekraïense leerlingen die na twee jaar in de internationale schakelklas voor het eerst instromen.

Praktijkonderwijs

Praktijkonderwijs is regulier voortgezet onderwijs voor leerlingen van 12 tot 18 jaar die vooral leren door te doen. Ze leren vooral praktische vakken, zoals koken, werken in een winkel of het bouwen en repareren van spullen. Ze krijgen les in kleine klassen en in hun eigen tempo. Zo worden ze zo goed mogelijk voorbereid op de maatschappij.

Als een leerling het niet lukt om een diploma voorbereidend beroepsonderwijs (vmbo) te halen, dan kan de leerling praktijkonderwijs volgen.

De Sectorraad Praktijkonderwijs waarschuwt al jaren voor de risico's van kansrijk adviseren. Daarbij geven leerkrachten zelf een advies aan de leerling. Dat advies kan vervolgens op basis van de doorstroomtoets naar boven worden bijgesteld. Daardoor krijgen leerlingen soms een hoger advies dan zij aankunnen.

"We hebben ook al jaren gewaarschuwd voor goedbedoelde maatregelen vanuit het ministerie van Onderwijs voor kansengelijkheid", zegt Teeuwen. "Dit jaar zien wij voor het eerst het effect van het gestegen aantal zij-instromers. Onze waarschuwingen worden nu realiteit. We hebben te maken met een bekostigingsplafond waardoor we geen nieuwe leerlingen aan kunnen nemen."

Geen 'restcategorie'

De raad schrijft de toename ook toe aan beleidskeuzes. Door wet- en regelgeving rondom de doorstroomtoets komen leerlingen vaak bij het hoogste advies uit. Leerlingen met een dubbel advies praktijkonderwijs/vmbo-basis komen zo vaak op het vmbo terecht.

Maar niet alle leerlingen redden het daar. Als het niet goed gaat op het vmbo, stappen ze later alsnog over naar het praktijkonderwijs.

Teeuwen hoopt op de terugkeer van een advies voor alleen het praktijkonderwijs. Ook moet volgens haar het praktijkonderwijs centraal komen te staan en niet als "restcategorie" behandeld worden. "Praktijkonderwijs heeft zich geëmancipeerd om mensen naar het mbo te brengen of de arbeidsmarkt. Met de beste bedoelingen krijgen we te maken met alle negatieve neveneffecten."

Enkele uren nadat de Verenigde Staten en Iran een staakt-het-vuren hadden gesloten, waagden vier schepen vanmorgen de tocht door de Straat van Hormuz. Toch is het ongewis wanneer het scheepsverkeer door de zeestraat, die belangrijk is voor de doorvoer van gas en olie, terug is naar normaal.

Update 19.20 uur

Het Iraanse staatspersbureau Fars News meldt dat de Straat van Hormuz opnieuw is gesloten voor olietankers als reactie op de Israëlische aanvallen op Libanon.

De Koninklijke Nederlandse Vereniging van Reders is desalniettemin opgelucht over het staakt-het-vuren. De vereniging zegt "vanwege het fragiele karakter en de voorwaarden van heropening" de ontwikkelingen wel eerst af te wachten, voordat schepen weer gaan varen.

Hoewel de schepen met olie en gas de zeestraat nog niet massaal bevaren, is er al wel een prijseffect te zien. Zo daalde de prijs van olie naar zo'n 92 dollar per vat. Gisteravond was die prijs nog ruim 117 dollar. En ook de Europese prijs van gas daalde vanmorgen, naar 44,6 euro per megawattuur. Gisteren was dat nog 53,2 euro.

Prijsdaling

Toch liggen de olie- en gasprijzen nog aanzienlijk hoger dan voor het begin van de oorlog. Eind februari, vlak voordat de VS en Israël de bombardementen begonnen, kostte een vat olie ongeveer 70 dollar, en de prijs van gas was 31,5 euro per megawattuur. De prijs van diesel steeg zelfs met 80 cent per liter.

Dat die prijs maar gematigd daalt, heeft volgens Jan-Paul van de Kerke van ABN Amro onder andere te maken met het tijdelijke karakter van het bestand. "Dat de prijs nu zakt, heeft met bepaalde verwachtingen te maken. Er lijkt nu een kans dat er een einde kan komen aan de oorlog, maar er is ook nog veel onduidelijkheid."

Omdat de wapenstilstand tussen de VS en Iran maar voor twee weken geldt, betekent dat volgens Van de Kerke dat de energiemarkten zich niet zomaar herstellen naar de situatie van voor de oorlog.

Schade aan voorzieningen

Bovendien zijn in de tussentijd flink veel energievoorzieningen in het Midden-Oosten aangevallen, benadrukt Lucia van Geuns, energie-deskundige bij HCSS: "Bij de raffinaderijen in Koeweit. waar wij veel vandaan halen, is veel schade. Voordat dat hersteld is en het zijn weg vindt naar Europa, gaat daar nog flink wat tijd overheen."

En ook het herstel van de aanvallen op gasinstallaties in Qatar is volgens Van Geuns een kwestie van de lange adem. De topman van het staatsbedrijf QatarEnergy zei eerder dat het zo'n drie tot vijf jaar duurt om de locaties te repareren. In die tijd verliest Qatar zo'n 17 procent van zijn lng-export, en dat heeft invloed op de prijs hier.

Volgens Van de Kerke van ABN Amro leidt de oorlog in het Midden-Oosten ook tot een grote vertrouwensschok hier. "De Nederlandse economie was aan het begin van de oorlog nog best weerbaar. Maar het gaat nu wel iets betekenen voor de inflatie, die weer effect heeft op de koopkracht en groei bij mensen."

200 liter diesel per dag

Zo belde Job Dekker van hoveniersbedrijf Grootgroener vanochtend nog met zijn leverancier over de brandstofprijzen. "We zijn nu al volop aan het maaien met kleinere machines, maar over drie weken komen ook de grote machines van stal en die jagen er wel zo'n 200 liter diesel per dag doorheen. Dat kost ons uiteindelijk twee ton extra per jaar."

Zijn leverancier meldde hem dat hij de brandstof nog niet goedkoper kan inkopen en het onduidelijk is wanneer de prijs naar beneden gaat. "Dat er een staakt-het-vuren is, daar ben ik blij mee omdat het verdere escalatie tegengaat. Maar aangezien dit bestand tijdelijk is, blijft de onzekerheid ook voor ons bestaan", zegt Dekker.

Dakdekkers vrezen voor een tekort van bitumen, een zwart kleverig restproduct van olie waarmee onder andere dakleer wordt gemaakt. De prijs daarvan is de afgelopen weken flink gestegen en daardoor hebben dakdekkers de rollen dakleer massaal ingeslagen, ziet de vereniging voor dakdekkers.

Dennis de Kraaij was de prijsstijging voor, want hij kocht met zijn dakdekkersbedrijf twintig pallets dakleer in nadat Iran werd aangevallen. "Toen de oorlog in Oekraïne uitbrak, kostte dat ons veel geld. Een ezel stoot zich niet twee keer aan dezelfde steen, zal ik maar zeggen."

Nu er een bestand is, lijkt de prijs van bitumen juist weer te zakken. Of het een goede zet is geweest, is daarom afwachten voor De Kraaij. En ook volgens Van de Kerke blijft er nog veel onduidelijkheid en onzekerheid over de energiemarkt. "Dat er nu een staakt-het-vuren is, betekent niet zomaar dat vanaf morgen de energiemarkten hersteld zijn."

(Telecompaper) Deutsche Telekom is offering satellite-based broadband service for business customers through the Starlink satellite system...

De rechtbank Amsterdam heeft een 20-jarige man veroordeeld tot vijftien maanden celstraf omdat hij een jongen van 14 opdracht heeft gegeven om een explosie te veroorzaken bij een vestiging van restaurantketen De Pizzabakkers in Amsterdam.

Ook heeft hij de jongen spullen gegeven waarmee de ontploffing moest worden veroorzaakt, oordeelt de rechter. De bedoeling was dat de ontploffing in de nacht van 2 op 3 september vorig jaar zou plaatsvinden. De 14-jarige droeg een cobra-vuurwerkbom, ander zwaar vuurwerk en drie flessen benzine bij zich, maar voordat hij het explosief kon aansteken werd hij betrapt door de politie.

De politie surveilleerde in de buurt van het restaurant, omdat al eerder meerdere vestigingen van de keten waren getroffen door explosies. Het betrof vier andere restaurants van de pizzaketen in Amsterdam.

De 14-jarige was benaderd via Snapchat en uit telefoongegevens van de 20-jarige bleek dat hij de jongen had opgedragen om het explosief te plaatsen. Uit de berichten kwam ook naar voren dat hij zelf buiten beeld wilde blijven en zo probeerde de politie te ontlopen. De rechter oordeelt daarom dat de 20-jarige een sturende rol had in de poging om het explosief te laten afgaan.

'Maatschappelijke plaag'

Ook staat wat de rechter betreft vast dat de 20-jarige het explosief aan de jongen heeft gegeven. De rechter noemt ontploffingen waarbij jonge mensen worden ingezet om ze uit te voeren "een maatschappelijke plaag". Het is volgens de rechter "extra kwalijk" dat het explosief werd geplaatst door een jonge jongen, terwijl de 20-jarige op afstand bleef.

De 14-jarige zelf werd drie weken geleden veroordeeld in de zaak. De rechter neemt het hem kwalijk dat hij geen oog had voor de mogelijke gevolgen van een explosie. Wel hield de rechter er rekening mee dat hij de actie niet zelf had bedacht en zich onder druk gezet voelde. Hij kreeg zes maanden jeugdgevangenisstraf opgelegd.

In wéér een grote sextortion-zaak heeft het Openbaar Ministerie vandaag negen jaar gevangenisstraf en tbs geëist. Naar aanleiding van de zaak start de politie een online campagne om eventuele slachtoffers te laten weten dat er hulp voor hen is.

Een 22-jarige hbo-student uit Spijkenisse wordt ervan verdacht dat hij bijna zestig meisjes heeft afgeperst met naaktbeelden. Hij stond vandaag terecht in de rechtbank in Dordrecht. Op de aanklacht staat ook online verkrachting en het maken van kinderporno.

Net als in andere recente grote afpersingszaken dwong ook deze verdachte zijn slachtoffers foto's en filmpjes te maken van zichzelf. De meisjes waren tussen de 13 en 20 jaar oud toen zij via Snapchat contact kregen met de verdachte.

Bordje met bijnaam

Damian D. dreigde hun beelden en persoonsgegevens openbaar te maken als zij niet deden wat hij ze opdroeg. Zo moesten slachtoffers seksuele handelingen verrichten, ook als zij op dat moment op school zaten. Ook liet hij hen zijn bijnaam 'Turpien' schrijven op hun lijf of op bordjes die zij voor hun naakte lichaam moesten houden.

Volgens de politie werden zijn opdrachten steeds extremer en sadistischer. Als zij niet meteen deden wat hij eiste, werd hun beeldmateriaal online gezet en verspreid onder familie en vrienden. De verdachte verkocht ook foto's in besloten groepen op Telegram, waar hij hun persoonsgegevens deelde.

Tientallen onbekende slachtoffers

Opvallend aan deze zaak is dat bijna alle slachtoffers uit het buitenland komen. In totaal zijn er 57 meisjes geïdentificeerd, van wie er maar één in Nederland woont. De anderen komen voor een groot deel uit de Verenigde Staten, maar bijvoorbeeld ook uit Duitsland en Montenegro.

Bij de verdachte is ook beeldmateriaal gevonden van tientallen nog onbekende meisjes. De politie houdt er daarom rekening mee dat D. nog veel meer slachtoffers heeft gemaakt.

Online campagne

De vondst is aanleiding voor een online campagne die van start gaat op Snapchat, Instagram en Facebook. "We willen aan eventuele andere slachtoffers van Turpien laten weten dat hij is aangehouden, dat ze zich geen zorgen meer hoeven te maken en dat er hulp is", vertelt Milou van der Kolk van het Team Seksuele Misdrijven van de politie in Rotterdam.

Haar team deed onderzoek naar de zaak, na een tip over de verdachte van de Amerikaanse opsporingsdienst. Ruim een jaar geleden werd de verdachte uit Spijkenisse aangehouden.

Slachtoffers die geïdentificeerd konden worden, zijn daarna op de hoogte gebracht van de arrestatie. Volgens het Openbaar Ministerie waren sommigen van hen door de afpersing en vernedering zo wanhopig dat zij zich van het leven wilden beroven.

Eerste keer

Met de online campagne wil de politie ook de nog onbekende slachtoffers proberen te bereiken. Het is volgens de politie de eerste keer dat een campagne wordt gelanceerd met de exacte gebruikersnaam van een verdachte. Beelden van het bordje dat de slachtoffers moesten dragen, zijn in korte video's nagebootst.

De filmpjes zijn gericht op zowel slachtoffers van sextortion als hun ouders. "Wij hopen dat ouders zo'n zaak als Turpien aangrijpen om het onderwerp bespreekbaar te maken", zegt Van der Kolk. Zij hoopt dat ieder slachtoffer van online afpersing de stap durft te zetten zich te melden. "Zij voelen zich vaak alleen en het schuldgevoel en de schaamte zijn groot."

Het aantal afpersingszaken neemt de laatste jaren snel toe. De politie registreerde vorig jaar bijna 3100 online seksuele misdrijven, waar sextortion een vorm van is. Vaak zijn er tientallen en soms zelfs honderden slachtoffers per zaak.

Bekentenis

In de rechtbank bekende Damian D. vandaag dat hij tientallen meisjes heeft afgeperst. "Ik heb niet over de gevolgen nagedacht", zei hij. "Dat je mensen pijn kan doen."

Zijn werkwijze doet denken aan die van verdachten in het zogeheten Com-milieu, waar slachtoffers worden aangezet tot extreem sadistisch geweld tegen zichzelf of anderen. In deze online groepen circuleert een handleiding voor het afpersen met naaktbeelden, die volgens het OM mogelijk ook D. heeft gebruikt.

Deskundigen adviseren om de 22-jarige student uit Spijkenisse tbs met dwangverpleging op te leggen. Het Openbaar Ministerie vindt dat hij ook langdurig de cel in moet. De rechtbank doet binnenkort uitspraak.