Het kabinet draait de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid grotendeels terug en het eigen risico in de zorg gaat een jaar later pas omhoog. Dat staat in het akkoord dat de coalitiepartijen en het kabinet gisteren hebben gesloten over de begroting, bevestigen ingewijden na berichtgeving van RTL Nieuws.
Om de koopkracht te herstellen, wordt er 1,5 miljard euro uitgetrokken. Tegelijkertijd gaat de belasting voor hoge inkomens met 750 miljoen euro omhoog.
Na dagenlange onderhandelingen bereikten de coalitie en het minderheidskabinet gisteren op de valreep een akkoord over de begroting voor de komende jaren. Premier Jetten zei dat er in de plannen voldoende handreikingen zouden zitten voor oppositiepartijen om de begroting te steunen. Zonder die steun is er geen meerderheid.
Wat we tot nu toe weten uit het akkoord:
Met het grotendeels schrappen van de bezuinigingen op de uitkeringen willen coalitiepartijen D66, VVD en CDA vooral Pro tegemoetkomen. Die partij kan het minderheidskabinet zowel in de Tweede als in de Eerste Kamer dichter bij een meerderheid brengen.
Ook de aangekondigde bezuiniging op de AOW van 2,8 miljard euro gaat definitief niet door, blijkt uit de stukken die RTL in handen heeft. En er gaat drie jaar lang meer geld naar ontwikkelingssamenwerking, ook een belangrijke wens van Pro.
Korting op benzineaccijns
Om rechtse oppositiepartijen als JA21 en de SGP tegemoet te komen, is het kabinet bereid de korting op de benzineaccijnzen nog een jaar langer in stand te houden. Voor het onderhoud van wegen en bruggen trekt de coalitie 1,5 miljard extra uit. Er is daarvoor de komende jaren een tekort van 80 miljard euro.
Ook komt er vier miljard euro vrij om innovaties in het bedrijfsleven te stimuleren. Gratis vaccinatie tegen gordelroos is een handreiking aan 50Plus en de belasting die reizigers betalen op langeafstandsvluchten wordt verlaagd.
Niet helemaal duidelijk is hoe alle handreikingen aan de oppositie betaald moeten gaan worden. De belasting die iedereen betaalt op drinkwater gaat met tien cent per kubieke meter omhoog. Dat kost een gemiddeld huishouden ongeveer tien euro per jaar, maar samen met de verhoging van de belasting voor hoge inkomens levert dat onvoldoende op om alles te dekken. Waarschijnlijk zal later duidelijk worden waar het kabinet nog wil snijden om de maatregelen te betalen.
Oppositie staat niet te juichen
Pro-leider Klaver ziet in de uitgelekte plannen geen echte handreikingen richting zijn partij en is allerminst tevreden. "Ik zie nog steeds miljardenbezuinigingen staan. Miljonairs krijgen er nog steeds miljarden bij. Het is een politiek compromis en het helpt de gewone mensen in Nederland niet vooruit."
JA-21 leider Eerdmans ziet wel wat punten terug die zijn partij heeft ingebracht, maar die worden volgens hem volledig teniet gedaan door de lastenverzwaringen die er komen. Het lekken geeft volgens hem aan "in welke soap we weer zijn beland". JA-21 steunt het verzoek van Pro, BBB, SP en Volt om de stukken nu openbaar te maken.
Gidi Markuszower, voorheen van de PVV en nu van de afgesplitste Groep Markuszower, ziet dat de coalitie wel "aan wat knopjes draait", maar hij maakt zich "grote zorgen over de economie van ons land op lange termijn".
Volgens PVV-leider Wilders is dit compromis "totaal niet waar Nederland op zit te wachten". De miljarden die naar Europa, Oekraïne en ontwikkelingssamenwerking gaan moeten wat hem betreft naar het verlagen van de prijzen van boodschappen, zorg en benzine.
De ChristenUnie vraagt zich af waar alles van wordt betaald. 50Plus noemt het extra geld om meer ouderen gratis te vaccineren tegen gordelroos positief, maar vindt dat er nog veel onduidelijk blijft.
Acties gaan door
De vakbonden vinden dat het kabinet onvoldoende beweegt. De geplande acties in de komende twee weken gaan daarom door. Het gaat om een OV-staking en tal van andere acties van onder andere havenmedewerkers, ambtenaren en uitkeringsgerechtigden.
"Aan ons ultimatum is niet voldaan", zegt FNV-voorzitter Hans Spekman. De vakbonden eisten dat de complete bezuiniging op de sociale zekerheid van tafel zou gaan. "We zien dat het kabinet beweegt en dat laat zien dat actievoeren zin heeft."
Ook het CNV is nog niet tevreden, zegt voorzitter Hans van den Heuvel. "De WW wordt nog steeds gehalveerd en arbeidsongeschikten stevig gekort. Dat is en blijft onacceptabel."