Het duurde maar een paar minuten, maar de ravage in Pomas is enorm. Gistermiddag raasde er een tornado door het Zuid-Franse dorpje. Huizen werden weggeblazen, daken werden losgetrokken, auto's werden opgetild en weer neergesmeten en grote bomen knakten als luciferhoutjes.
Het dorp met duizend inwoners is praktisch van de kaart geveegd, schrijft de Franse krant Libération. "Het lijkt wel of we gebombardeerd zijn", zegt een inwoner tegen BFMTV. Er zijn zeker 300 huizen met schade. Soms blijft het bij wat weggewaaide dakpannen, maar ook zijn complete woningen ingestort. Het hele dorp ligt bezaaid met brokstukken: stukken hout en plaatmateriaal, tuinmeubilair, vuilnisbakken. Een auto staat op zijn kop.
Een man loopt in de richting van het dorp, valt op zijn knieën en barst in tranen uit, schrijft Le Parisien. "Ik heb geen dak meer boven mijn hoofd, ik heb geen dak meer boven mijn hoofd", snikt hij, terwijl een buurman hem overeind helpt.
Overal in het dorp is schade:
"Het gebeurde zo snel dat we niets konden doen", vertelt een vrouw bij BFMTV. Ze beschrijft de angstige gebeurtenis als een rampenfilm. "De lucht werd plotseling donker. Ik ging naar buiten en zag allerlei spullen door de lucht vliegen. Ik ben met mijn honden naar een veilige plek gerend."
De Belgische krant HLN sprak twee Vlamingen die in de buurt op vakantie waren en het noodweer zagen aankomen. "We zagen in de verte dat de wolken begonnen te draaien. Dat is heel vreemd om te zien, toen ontstond er wel wat paniek. Ik heb het woord 'apocalyptisch' wel even in de mond genomen."
De schade in het dorp Pomas in beeld:
In de korte tijd dat het noodweer duurde, raakten voor zover nu bekend 39 mensen gewond. Twee van hen liggen in kritieke toestand in het ziekenhuis. Een zwangere vrouw werd bedolven onder een vallende muur van haar huis. Ze werd beschermd door haar bankstel, maar raakte wel gewond.
Vermisten levend gevonden
Brandweerlieden, gespecialiseerde reddingswerkers en speurhonden hebben de hele nacht doorgewerkt. Vanochtend werden de twee mensen gevonden die nog vermist werden. Ze zijn door de brandweer onder het puin vandaan gehaald en hebben lichte verwondingen.
Gisteren werden 600 van de 1000 inwoners van het dorp geëvacueerd. In de omgeving waren opvangcentra ingericht waar ze de nacht konden doorbrengen. Het Rode Kruis was daar ook om hulp te verlenen. De hele nacht is het dorp bewaakt door de gendarmerie, om plunderingen te voorkomen. De toegangswegen naar het dorp zijn nog onbegaanbaar, door bomen en puin op de weg.
Bewoners kunnen ook nog niet naar huis, zeiden de lokale autoriteiten vanmorgen op een persconferentie. Alle gebouwen moeten eerst worden gecontroleerd op instortingsgevaar. "Huizen kunnen er onbeschadigd uitzien, maar zijn dat misschien niet. Onze prioriteit is de veiligheid van alle inwoners", klonk het.
Zo komt langzaam de omvang van de schade in beeld en wordt duidelijk dat deze tornado van ongekende intensiteit was. Het Franse weerinstituut had code oranje uitgegeven voor zware onweersbuien. Stormexperts van de Europese organisatie Estofex kozen voor het allerhoogste waarschuwingsniveau.
Orkaanspecialist Nadia Bloemendaal van het KNMI over deze tornado:
"Deze tornado is ontstaan uit een supercel. Dat is een soort roterende onweersbui die zichzelf kan onderhouden. Dat is dus anders dan de normale onweersbuien die wij regelmatig hebben. Die zijn vaak weer weg als de zon onder is, want die halen hun energie uit de zon. Supercellen zijn anders: dat systeem heeft zijn eigen energiehuishouding.
Om zo'n supercel te laten ontstaan, heb je de juiste omstandigheden nodig: warme en vochtige lucht. Klimaatverandering maakt die omstandigheden gunstiger voor dit soort onweersbuien. De kans dat ze voorkomen wordt dus groter.
Wat dat in absolute frequentie gaat betekenen, dat is nog onduidelijk. Maar dat de omstandigheden hiervoor gunstiger worden door klimaatverandering, daar is de wetenschap het eigenlijk wel over eens."
De stroomvoorziening wordt intussen geleidelijk hersteld. Gisteren zaten meer dan 7000 huishoudens in de regio Languedoc-Roussillon zonder elektriciteit. Vanmorgen waren dat er nog 1400. In Pomas lopen nog tientallen hulpverleners rond. Het opruimen van het dorp en het inspecteren van woningen gaat zeker nog de hele dag duren.
Dan moet het herstel nog beginnen, want "alles moet opnieuw gemaakt worden", zegt een inwoner. "Alles is kapot."