Aggregator

Monstertruck rijdt in op menigte bij stuntshow in Colombia, drie doden

11 hours 20 minutes ago

Bij een ongeluk met een monstertruck in het zuidwesten van Colombia zijn gisteren drie doden gevallen. Onder de dodelijke slachtoffers waren twee kinderen, aldus lokale media. Eén daarvan was een een 10-jarig meisje. Daarnaast raakten zeker veertig mensen gewond.

Het incident vond plaats tijdens een show met aangepaste trucks en motorfietsen in de stad Popayán, ten zuiden van Cali.

Volgens de politie werd het ongeluk veroorzaakt door een mechanisch defect aan het voertuig. Op videobeelden is te zien hoe de truck na een stunt uitwijkt en recht door een groep toeschouwers rijdt. Een aantal mensen wist nog te vluchten.

Uiteindelijk kwam het voertuig tot stilstand tegen een elektriciteitspaal. Vanochtend is de truck van het terrein verwijderd.

Een politiecommandant zegt dat de bestuurder van de truck in stabiele toestand verkeert. De burgemeester van Popayán heeft een onderzoek aangekondigd.

Eén Duitser op een geallieerd ereveld: 'De vijandigheid van toen is er niet meer'

11 hours 26 minutes ago

Wanneer zo'n 500 mensen vandaag de doden herdenken op begraafplaats Westduin in Den Haag, lopen zij voor het eerst ook langs de grafsteen van een gesneuvelde Duitse soldaat uit de Tweede Wereldoorlog.

Gerhard Muthwill heeft sinds afgelopen najaar zijn eigen steen op het plaatselijke ereveld van het Gemenebest van Naties. De matroos van de Kriegsmarine stierf in juni 1940 op 22-jarige leeftijd, toen zijn torpedoboot in de Noordzee op een mijn voer.

Tot zover bekend is hij de enige Duitser in Nederland die begraven is op een geallieerd ereveld. Dat hij daar al sinds de oorlog rust, komt door een vergissing van een politieman destijds in Scheveningen, waar Muthwill maanden na zijn dood op het strand aanspoelde.

'Known unto God'

De agent zag zijn stoffelijk overschot, door ontbinding inmiddels onthoofd, aan voor dat van een Engelse vlieger. Daardoor belandde Muthwill uiteindelijk in 1942 in een anoniem graf op Westduin. "Known unto God", stond gebeiteld in zijn grafsteen.

Pas enkele jaren geleden kwam de fout aan het licht, dankzij het speurwerk van Ronald Vrolijk van de Studiegroep Historisch Ockenburg, in Haagse en Duitse archieven. Na de ontdekking pleitte Vrolijk, samen met andere betrokkenen, voor onmiddellijke overbrenging van Muthwills resten naar de Duitse begraafplaats in het Limburgse Ysselsteyn. De Partij voor de Dieren stelde er vorig jaar vragen over in de Haagse gemeenteraad.

Grafrust wordt gerespecteerd

Een dergelijke overplaatsing bleek echter niet bespreekbaar voor de Commonwealth War Graves Commission, verantwoordelijk voor het Haagse ereveld. "Ons uitgangspunt is dat we de grafrust van militairen te allen tijde respecteren", zegt Jeroen van Veen van de organisatie. Niet alleen die van Muthwill zelf, maar ook van de Britse militairen naast hem. "Exhumatie (het opgraven van een stoffelijk overschot, red.) is een allerlaatste oplossing."

En dus werd er in overleg met de Duitse collega's van de Volksbond Duitse Oorlogsgravenzorg (VDK) voor gekozen om Muthwill in Den Haag zijn eigen permanente rustplaats te geven. Hij kreeg een nieuwe grafsteen, tussen die van de Britse soldaten William Napier Gray en Thomas Henry Blundell. Bij de steen van Muthwill leggen scouts vandaag bloemen in zwart en oranje, in plaats van het gebruikelijke rood en wit.

Monument voor verzetsgroep

"Een nette oplossing", vindt Dirk Jan Jonker, voorzitter van de Stichting Eregraf Stijkelgroep. Deze stichting houdt de herinnering in leven aan de gelijknamige verzetsgroep, die tijdens de oorlog werd verraden en waarvan 43 van de 47 leden door de Duitsers werden omgebracht. De herdenkingsstoet op Westduin staat ieder jaar op 4 mei eerst stil bij het monument voor deze groep, en daarna bij de geallieerde graven op het andere deel van de begraafplaats.

Jonker zegt niet namens alle nabestaanden van de Stijkelgroep te kunnen spreken. Maar hij heeft de indruk dat er anno 2026 weinig weerstand meer is tegen het betrekken van een Duitser bij de herdenking, het gevolg van "een fout die destijds met de beste intenties is gemaakt". "Als het gaat om herdenken, is er inmiddels natuurlijk sowieso niet meer de vijandigheid ten opzichte van de Duitsers die je 70 of 80 jaar geleden wel zag."

Daarbij speelt mee dat Muthwill voor zover bekend geen SS'er of andere overtuigde nazi was, maar "een jonge vent die waarschijnlijk ook maar naar het front is gestuurd", aldus Jonker.

Duitse ambassadeur is welkom

Wat Charles Brussee betreft, de organisator van de herdenking, zou daarom ook de Duitse ambassadeur vandaag van harte welkom zijn op Westduin. Een woordvoerder van de ambassade laat weten dat die dat "een eer zou vinden".

Dit jaar is dat echter niet mogelijk, omdat ambassadeur Meyer-Landrut al had toegezegd aanwezig te zijn bij de herdenking in Nationaal Monument Kamp Vught. "Wij waarderen het iedere keer zeer als wij de gelegenheid krijgen om samen met Nederlanders stil te staan bij de gruwelen van de oorlog", benadrukt de Duitse ambassade.

Podcast De Dag: met de Jostiband naar een nazi-moordcentrum

11 hours 43 minutes ago

Vijf leden van de Jostiband reisden naar Slot Hartheim in Oostenrijk, waar in de Tweede Wereldoorlog tienduizenden mensen zoals zij, mensen met een beperking, zijn vermoord.

NOS-verslaggever Simone Tukker reisde met de Jostiband mee. Ze vertelt in de podcast hoeveel indruk het bezoek maakte, óók op haarzelf. Evelien Biemond, die in de Jostiband 'keybord tweede stem' speelt, blikt ook terug.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Bij de Dodenherdenking vandaag, op 4 mei, wordt dit jaar speciaal stilgestaan bij de moord op in totaal ruim 200.000 mensen met een beperking of psychische aandoening. De jubilerende Jostiband is dit jaar een van de Ambassadeurs van de Vrijheid.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

Oud filmpje van indringer leidt tot ontruiming van vliegbasis in Gilze-Rijen

11 hours 48 minutes ago

De vliegbasis in Gilze-Rijen is vanmiddag uit voorzorg deels ontruimd geweest vanwege een verdachte situatie. Er waren aanwijzingen dat er een onbevoegde op het terrein rondliep. Later op de middag bleek het loos alarm.

Teams van de politie en de marechaussee waren aanwezig op de basis tussen Breda en Tilburg. Agenten droegen kogelwerende vesten. Ook de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) was aanwezig en alle auto's die de basis verlieten werden gecontroleerd.

"Die verdachte situatie bestond uit een filmpje dat verscheen op sociale media, waarop te zien was dat een man zich onbevoegd op het militaire terrein begaf", zegt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee. "Dat is een zorgelijke situatie en daarom hebben we opgeschaald."

De Koninklijke Marechaussee concludeerde na onderzoek dat het ging om een oud filmpje, waarschijnlijk van een aantal jaar geleden. Bij de inspectie van vandaag zijn ook geen onbevoegde personen aangetroffen of verdachte zaken waargenomen, aldus de woordvoerder.

'Verdachte situatie'

"We reageren op een verdachte situatie", zei de woordvoerder van de marechaussee eerder vandaag. De onduidelijkheid over de situatie hield ruim twee uur aan.

Vliegbasis Gilze-Rijen is de helikopterbasis van de luchtmacht. De helikopters zijn onderdeel van het Defensie Helikopter Commando en ondersteunen vooral de luchtmobiele brigade, speciale eenheden en marineschepen, staat op de website van Defensie.

Vanaf Gilze-Rijen vertrekken morgen, op Bevrijdingsdag, traditiegetrouw de helikopters die de Ambassadeurs van de Vrijheid langs bevrijdingsfestivals vliegen om daar op te treden. Dit jaar zijn de ambassadeurs dj La Fuente, De Jostiband, Karsu en Rolf Sanchez.

Verdachte van plan voor aanslag op Amalia en Alexia ontkent: 'Geen kwaad in me'

12 hours 59 minutes ago

De 33-jarige man die wordt verdacht van het beramen van een aanslag op de prinsessen Amalia en Alexia ontkent dat hij hen wilde doden of bedreigen. Tijdens een eerste pro-formazitting zei de verdachte Anne Romke van der H. dat hij "geen enkel kwaad in zich had om zoiets te doen".

Volgens zijn advocaat is de verdachte juist erg koningsgezind.

"Ik maak ze allemaal af"

Begin februari werd de verdachte aangehouden in een hotel in Den Haag nadat een buurtbewoner bij de politie melding had gemaakt van een schreeuwende man op een balkon, aldus het Openbaar Ministerie. De nachtportier van het hotel hoorde de verdachte vervolgens roepen: "Ik maak ze allemaal af!"

Na de aanhouding van de man werden twee bijlen aangetroffen in zijn hotelkamer. Daarin waren de woorden Alexia, Mossad en Sieg Heil gekerfd. Ook werd een briefje gevonden met de woorden Amalia, Alexia en Bloedbad 400.

De combinatie van deze gevonden stukken zegt het OM zorgen te baren.

Liefdesrelatie met Amalia

Volgens de officier van justitie is de man verward en denkt hij een liefdesrelatie te hebben met prinses Amalia. Eind vorig jaar zou de verdachte in een zorginstelling hebben geroepen dat hij niet bang is om mensen neer te steken. Hij had toen een mes in zijn handen.

Ook heeft hij verklaard het leger in te willen om mensen te doden.

De mentale gesteldheid van Van der H. is onderzocht door een psychiater en een psycholoog. Het rapport daarvan wordt binnen twee weken verwacht, zegt het OM.

Over een mogelijk motief van de man om de prinsessen te doden werd niets gezegd.

Survivalweekend in Polen

Volgens de verdediging heeft het OM niet voldoende onderbouwd dat de man daadwerkelijk het plan had om de prinsessen om het leven te brengen. Zijn advocaat stelde dat de verdachte dacht dat hij van Amalia de opdracht had gekregen de bijlen aan te schaffen voor een gezamenlijk survivalweekend in Polen. Hij had ook pannen en gedroogd voedsel ingeslagen.

De advocaat zei verder dat het OM selectief heeft geshopt in het gevonden briefje. Daar zouden naast Amalia en Alexia meer namen en teksten op hebben gestaan. Ook vond de verdediging dat de nachtportier nog gehoord moest worden, de rechtbank wees dat verzoek toe.

Volgens de rechtbank zijn er voldoende ernstige bezwaren aangevoerd door het OM om de verdachte in hechtenis te houden. De rechtbank spreekt van "herhalingsgevaar".

De uit het Groningse Uithuizen afkomstige Van der H. wordt ook verdacht van het beledigen van politieagenten.

De volgende zitting is op 27 juli.

Nederland herdenkt oorlog en viert de vrijheid: dit staat er op het programma

13 hours 6 minutes ago

Nederland staat vandaag tijdens de Dodenherdenking stil bij de slachtoffers van oorlogsgeweld. Morgen wordt op Bevrijdingsdag door het hele land juist de vrijheid gevierd.

Op de Dam in Amsterdam is vanavond de Nationale Herdenking. Onder meer koning Willem-Alexander en koningin Máxima zullen een krans leggen bij het Nationaal Monument, dat vandaag in allerijl is schoongemaakt na te zijn beklad. Na de plechtigheid wordt om 20.00 uur twee minuten stilte gehouden. De Dodenherdenking is vanaf 18.40 uur live te volgen via deze livestream, NPO 1 en NPO Radio 1.

Ook op andere plekken worden de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, de koloniale oorlog in Indonesië en andere oorlogssituaties herdacht. Zo wordt op het Domplein in Utrecht een herdenking georganiseerd en op de Waalsdorpervlakte in Den Haag wordt de jaarlijkse stille tocht gehouden. Veel kleinere gemeenten organiseren een eigen herdenking. Ook in het Caribisch gebied wordt stilgestaan bij de oorlogsslachtoffers.

Zie hier hoe de herdenking op de Waalsdorpervlakte vorig jaar ging:

In Den Haag wordt voor de tweede keer '4 mei inclusief' georganiseerd. Dat is een alternatieve dodenherdenking waarbij slachtoffers van al het huidige oorlogsgeweld ook worden herdacht. Daarnaast vindt in Madurodam de elfde Nationale Kinderherdenking plaats, waarbij kinderen tussen de 8 en 14 jaar samenkomen om te herdenken.

In de nacht van 4 op 5 mei wordt het Nationaal Bevrijdingsvuur aangestoken in Wageningen. Zo'n 2500 estafettelopers verspreiden na middernacht het vuur door Nederland naar meer dan honderd gemeenten. Het Bevrijdingsvuur dient als de overgang van de Dodenherdenking naar de festiviteiten op Bevrijdingsdag. Kijk vanaf 23.10 uur live mee naar het ontsteken via deze livestream.

Festivals

De vrijheid wordt morgen op verschillende manieren gevierd. De aftrap van de activiteiten vindt ieder jaar plaats in een andere gemeente. Dit jaar gebeurt dat in Utrecht. Schrijver en presentator Splinter Chabot draagt hier de 5 mei-lezing voor. Minister-president Jetten steekt samen met Chabot het Bevrijdingsvuur aan op het Bevrijdingsfestival Utrecht, waarna alle festivals van start gaan. Dit is vanaf 13.20 uur live te zien.

Dit jaar zijn er op veertien plekken Bevrijdingsfestivals. Verschillende artiesten treden op en de toegang is gratis. De Ambassadeurs van de Vrijheid zijn dit jaar dj La Fuente, De Jostiband, Karsu en Rolf Sanchez. Zij gaan per helikopter het land door om op verschillende festivals op te treden.

De ambassadeurs van De Jostiband bezochten in aanloop naar Bevrijdingsdag een vernietigingsinstelling:

In Amsterdam vindt 's avond het 5 mei-concert plaats. Aan de Amstel treden onder meer Acda en De Munnik, Roxeanne Hazes en Edsilia Rombley op, in aanwezigheid van leden van de koninklijke familie. De NOS doet vanaf 20.25 uur verslag in de live-uitzending Nederland viert Bevrijdingsdag.

Naast muziekfestivals worden er op verschillende plaatsen activiteiten georganiseerd. Zo kunnen mensen in Wageningen door een 'rechtspraaklabyrint' lopen om zo stil te staan bij de vrijheid, democratie en grondrechten. In Leeuwarden kunnen mensen in gesprek gaan met een 'levend boek'. En in Roermond worden speeddates met oorlogsveteranen georganiseerd. Net als vorig jaar worden ook op 1500 plekken Vrijheidsmaaltijden georganiseerd.

Fries echtpaar overleden tijdens cruise, Nederlandse medewerker ziek aan boord

13 hours 25 minutes ago

Twee van de drie mensen die zijn overleden na een mogelijke uitbraak van het hantavirus op een Nederlands cruiseschip komen uit het Friese dorp Haulerwijk. Het is een echtpaar van 69 jaar oud, laat de familie van het echtpaar via organisatie Namens de Familie weten.

"De prachtige reis die zij samen beleefden is abrupt afgebroken", zegt een familielid van het echtpaar. "Wij kunnen nog niet bevatten dat we hen moeten missen. We willen hen in alle rust thuisbrengen en herdenken. We verzoeken de media geen namen, beelden of persoonlijke details van hen of onze familie te delen."

De derde overleden passagier is een Duitser, schrijft de organisatie achter de reis, Oceanwide Expeditions, in een verklaring. Volgens de organisatie is tot nu toe bij één passagier het hantavirus vastgesteld. Deze persoon is al eerder van boord gegaan en wordt behandeld in een ziekenhuis in Zuid-Afrika.

Twee bemanningsleden aan boord van het schip zijn ziek en vertonen mogelijke symptomen van het virus. Het gaat om een Nederlander en een Brit. Een van hen heeft ernstige klachten, maar de reisorganisator heeft niet bekendgemaakt of dat de Brit of de Nederlander is.

Nederland bereidt medische evacuatie voor

De Nederlandse autoriteiten bereiden een medische evacuatie voor, bevestigt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het plan is om enkele zieke opvarenden van het schip te halen voor medische zorg. Er is nog geen groen licht voor evacuatie van andere betrokken autoriteiten.

Het schip vertrok drie weken geleden met zo'n 150 passagiers voor een cruise naar onder meer de Zuidpool en de Falklandeilanden. De Hondius was onderweg van Argentinië naar Kaapverdië toen passagiers ernstig ziek werden en stierven. Het schip ligt momenteel nog bij de Kaapverdische hoofdstad Praia, maar de passagiers mogen daar niet van boord.

De Nederlandse man van 69 overleed op 11 april al aan boord van het schip. De doodsoorzaak zou toen niet zijn achterhaald. De NOS heeft het bedrijf gevraagd of er toen al signalen waren dat er mogelijk sprake was van het hantavirus, maar heeft daar nog geen antwoord op gehad.

Het lichaam van de man is op 24 april aan land gebracht op het eiland Sint-Helena, midden in de Atlantische Oceaan, op zo'n 2000 kilometer van de Afrikaanse kust. De vrouw van het slachtoffer was daar ook van boord gegaan.

'Vrouw was positief getest'

Later werd de vrouw onwel. Zij overleed in een ziekenhuis in Johannesburg in Zuid-Afrika. Beide lichamen zullen later naar Nederland worden overgebracht. "Op dit moment is niet vastgesteld of de twee sterfgevallen gekoppeld zijn aan de huidige medische situatie aan boord", stelt Oceanwide Expeditions in de verklaring.

De overleden Nederlandse vrouw was positief getest op het hantavirus, zegt een anonieme bron tegen persbureau Reuters. Het is onduidelijk op welk moment dit zou zijn vastgesteld.

Een Amerikaanse reisblogger die meereist op de cruise doet zijn verhaal in een videoboodschap:

Iran claimt aanval op Amerikaans fregat in Straat van Hormuz, VS ontkent

13 hours 51 minutes ago

Iran heeft een Amerikaans marinefregat aangevallen, schrijft het Iraanse staatspersbureau Fars. Volgens het persbureau werd het oorlogsschip geraakt door twee projectielen toen het in de buurt van de haven van Jask voer, bij de Straat van Hormuz.

Het fregat zou Iraanse waarschuwingen hebben genegeerd en door de zeestraat willen varen. Daarna zou het zijn omgekeerd, schrijven Iraanse media.

De Verenigde Staten ontkennen dat het schip is geraakt door Iraanse raketten, meldt het hoofdkwartier van het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten, Centcom, op X. "De Amerikaanse strijdkrachten ondersteunen Project Freedom en handhaven de zeeblokkade van Iraanse havens."

De Straat van Hormuz wordt door zowel Iran als de VS geblokkeerd. Vannacht kondigde de Amerikaanse president aan om schepen die vastzitten in de zeestraat weg te leiden.

Missie VS 'waanidee'

Die operatie met de naam Project Freedom heeft als doel om schepen te verplaatsen die niets met de oorlog te maken hebben. Daarbij worden onder meer torpedojagers ingezet. De missie zou volgens Centcom-commandant Cooper "essentieel voor de regionale veiligheid" zijn.

Centcom zegt dat tijdens de missie vandaag twee schepen die onder de Amerikaanse vlag varen de Straat van Hormuz "succesvol zijn gepasseerd".

Iran waarschuwde dat elke Amerikaanse inmenging in de zeestraat beschouwd zal worden als een schending van de wapenstilstand. Het staatspersbureau IRNA bestempelde Trumps project als een van zijn "waanideeën".

Iraanse controle zeestraat

De Revolutionaire Garde heeft vandaag een nieuwe kaart van de zeestraat gedeeld waarop de Iraanse controle van het gebied wordt weergegeven, schrijft het staatspersbureau Fars. Aan beide kanten van de Straat van Hormuz zijn twee dikke lijnen getekend.

Het is op de kaart niet meteen te zien of en in hoeverre het Iraanse controlegebied is veranderd.

Droneaanval op wolkenkrabber in Moskou, in aanloop naar nationale feestdag

14 hours 1 minute ago

In Moskou is afgelopen nacht een wolkenkrabber door een Oekraïense drone geraakt, zegt burgemeester Sobjanin van de Russische hoofdstad. Er zouden geen gewonden zijn gevallen.

Volgens de burgemeester zijn twee drones neergehaald en heeft een derde een verdieping in de Mosfilm-toren geraakt, schrijft hij op Telegram. Die toren van 213 meter maakt onderdeel uit van een luxe wooncomplex en staat in een stadsdeel in het westen van de Russische hoofdstad waar ook ambassades zijn gevestigd.

Het gebeurt zelden dat Moskou wordt geraakt door Oekraïense aanvallen vanwege onder meer de sterke luchtverdediging. Oekraïne heeft zich niet uitgelaten over de aanvallen.

Militaire parade

De aanval vond plaats enkele dagen voor de jaarlijkse militaire parade op het Rode Plein. Zaterdag wordt in Rusland de Dag van de Overwinning gevierd, een belangrijke dag voor de Russen, ingesteld om de overwinning van het Sovjetleger op nazi-Duitsland in 1945 te herdenken.

Dit jaar zijn er voor het eerst in twintig jaar geen tanks en ander zwaar materieel bij de parade; volgens het Kremlin vanwege de "operationele situatie" in Oekraïne.

De Russische president Poetin zou een tijdelijk staakt-het-vuren voor die dag willen voorstellen, schrijft The Moscow Times. Het is niet bekend of de Oekraïners zullen instemmen met het bestand.

Agenten niet vervolgd voor fatale achtervolging met drie doden in Den Haag 

14 hours 58 minutes ago

De politieagenten die eind vorig jaar een auto in Den Haag achtervolgden, zijn niet verantwoordelijk voor de fatale crash die daarop volgde. Dat concludeert het Openbaar Ministerie na onderzoek. De betrokken agenten worden niet vervolgd.

Bij het ongeluk op 4 december op de Bezuidenhoutseweg kwamen drie inzittenden om het leven. Een vierde raakte gewond. De slachtoffers waren twee vrouwen van 20 en 21 en een 24-jarige man. Ze kwamen alle drie uit Den Haag.

Stopteken

De bestuurder had 's nachts een stopteken gekregen vanwege te hard rijden, maar hij negeerde dat. Agenten hebben de auto toen enkele kilometers achtervolgd. Uit onderzoek bleek dat de politieauto tijdens de achtervolging tussen de 130 en 140 kilometer per uur reed en dat de achtervolgde auto nog harder ging.

De bestuurder verloor de macht over het stuur op de Bezuidenhoutseweg en kwam tegen een boom tot stilstand. De auto vloog vervolgens in brand. De politieauto was niet betrokken bij de botsing.

Uit het onderzoek van de Rijksrecherche blijkt volgens het OM dat de agenten zich tijdens de achtervolging aan alle richtlijnen hebben gehouden. Zo hielden ze voldoende afstand en namen ze op het laatst gas terug. Uit sporen op de weg blijkt dat de auto een stoeprand heeft geraakt en vervolgens is geslipt. Het OM concludeert daarom dat de agenten niets te verwijten valt.

Nabestaanden

Organisatie Namens de Familie, die nabestaanden bijstaat, zegt tegen Omroep West dat de nabestaanden van de twee vrouwelijke slachtoffers niets toe te voegen hebben aan de conclusies van het onderzoek. Het OM meldt dat de overlevende en de nabestaanden nog een mogelijkheid hebben om een artikel 12-procedure te beginnen. Via zo'n procedure kan het OM gedwongen worden om toch over te gaan tot vervolging.

Politie zoekt drie verdachten na bekladding Nationaal Monument in Amsterdam

15 hours 54 minutes ago

Drie verdachten worden gezocht voor de bekladding van het Nationaal Monument op de Dam. Dat meldt de Amsterdamse politie. Vanochtend vroeg werd het monument besmeurd met rode verf. Ook werd het woord 'genocide' op het Nationaal Monument geschreven.

Volgens de politie vond het incident vanochtend iets voor 04.30 uur plaats, op de dag van de Nationale Dodenherdenking. Zeker drie verdachten zijn na de bekladding op de fiets richting de straat de Nes gevlucht. Ze droegen regenkleding en hadden een "witte bigshopper", een grote boodschappentas, bij zich. De politie is op zoek naar getuigen.

Incident opgeëist

Bij stadskrant Het Parool is een video binnengekomen waarop de bekladding te zien is. Het filmpje is van activisten van Palestine Action Amsterdam. Dat is een groep die vindt dat Nederland medeplichtig is aan het Israëlische genocidale geweld in Gaza.

Het Parool meldt dat het onbekend is of zij de actie opeisen. De activisten hebben vooralsnog niet gereageerd op vragen van de NOS.

Palestine Action eiste eerder acties op, zoals de vernieling en bekladding van het auditorium van de Technische Universiteit Eindhoven en de bekladding van het Paleis op de Dam.

Politici veroordelen

Meerdere politici hebben de besmeuring van het monument veroordeeld. Minister-president Jetten noemde het "een idiote en volstrekt onacceptabele actie". "Laten we vandaag eensgezind zijn en samen met respect stilstaan", schrijft Jetten op X.

Doos met valse stempels en papieren van verzetsstrijder opgedoken: 'Unieke inkijk'

16 hours 16 minutes ago

In de KB nationale bibliotheek in Den Haag is een doos opgedoken met spullen van het Nederlandse verzet uit de Tweede Wereldoorlog.

Er zaten documenten in van de Haagse verzetsstrijder Wim Oosenbrug. Ook bevatte de doos valse stempels, blanco persoonsbewijzen, voedselkaarten voor concentratiekampen en ontheffingen voor de avondklok. De spullen werden ontdekt bij de voorbereiding van de verhuizing van het archief van de bibliotheek.

Oosenbrug was een spil in het Haagse verzet in de oorlogsjaren. Hij was het hoofd van de zogenoemde falsificatiecentrale, die stempels en papieren vervalste. De verzetsstrijder verzamelde veel spullen uit die tijd.

'Hachje redden'

Collectiespecialist Huibert Crijns van de KB noemt het een vondst die "een unieke inkijk" geeft in hoe het Nederlandse verzet destijds opereerde. De verzameling is volgens hem heel professioneel en georganiseerd. "Het brengt je terug naar die donkere tijd en geeft veel inzicht in hoe de omstandigheden toen waren."

Een andere bijzondere vondst zijn volgens Crijns contracten van het verzet met bedrijven die veel geld hadden verdiend aan opdrachten van de bezetter. "De bedrijven probeerden hun hachje te redden", zegt hij in het AD. "Ze beloofden al hun oorlogswinst over te dragen aan het verzet, in de hoop dat die mensen na de oorlog een goed woordje voor ze zouden doen."

Oosenbrug werd tijdens de oorlog opgepakt en op 22 april 1945 opgesloten in de strafgevangenis in Scheveningen. Omdat daar veel verzetsstrijders door de Duitsers gevangen werden gehouden werd het complex in de volksmond het Oranjehotel genoemd. Oosenbrug zou op 7 mei geëxecuteerd worden, maar de bevrijding kwam voor hem net op tijd.

Oosenbrug junior

De doos werd in de KB nationale bibliotheek aangetroffen toen medewerkers de collectie doornamen, met het oog op een verhuizing naar een nieuw magazijn in Midden-Delfland, in maart volgend jaar.

Hij bleek daar aan het begin van deze eeuw te zijn achtergelaten door Wim Oosenbrug junior, in de tijd dat hij bij de KB werkte. Hij had de doos gevonden bij het leeghalen van zijn ouderlijk huis.

De spullen blijven niet in de KB. Ze zullen worden geschonken aan een instelling die de geschiedenis van het verzet in de Tweede Wereldoorlog levend houdt.

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

GameStop doet bod op veilingsite eBay, dat bijna vier keer zo groot is

16 hours 55 minutes ago

De Amerikaanse videogamewinkel GameStop wil veilingsite eBay opkopen voor 55,5 miljard dollar. Het bod is opvallend omdat de videogamewinkel een veel lagere beurswaarde heeft dan eBay. Op dit moment heeft GameStop een beurswaarde van bijna 12 miljard dollar, terwijl eBay ongeveer 46 miljard dollar waard is.

Om de koop van eBay te kunnen betalen moet GameStop 20 miljard dollar lenen. De vraag is of eBay blij zal zijn met dit bod. Bij een overname wordt het bedrijf namelijk direct opgezadeld met de schuld waarmee GameStop de overname heeft betaald.

Bovendien ging het lange tijd niet goed met GameStop. Het heeft de afgelopen jaren veel winkels in de VS moeten sluiten en heeft sinds anderhalf jaar weer betere resultaten. Op dit moment telt het bedrijf nog zo'n 1600 winkels. Topman Ryan Cohen wil dat de videogamewinkel zich meer gaat richten op online verkopen.

GameStop kwam in 2021 opvallend in het nieuws omdat er een hype werd gecreëerd om aandelen van het bedrijf op te kopen. Daardoor steeg het aandeel in korte tijd heel hard in prijs. Toen kopers hun aandelen massaal weer verkochten, stortte de prijs weer in.

eBay werd in 1995 opgericht en is een van de eerste bedrijven die het online winkelen groot hebben gemaakt. Op de site kunnen bedrijven hun spullen verkopen en kunnen mensen ook onderling dingen kopen en verkopen. Het bedrijf was van 2004 tot en met 2020 ook eigenaar van Marktplaats.

Politici veroordelen bekladding Nationaal Monument op de Dam

18 hours 3 minutes ago

Politici veroordelen de bekladding van het Nationaal Monument op de Dam. Afgelopen nacht werd het monument met rode verf besmeurd en het woord 'genocide' erop geschreven. Vanavond vindt de Nationale Herdenking plaats op de Dam.

Minister-president Jetten zegt tegen de NOS dat hij de actie "schandalig" en "onbegrijpelijk" vindt. Jetten hoopt dat de daders snel worden opgespoord en bestraft. De minister-president benadrukt dat hij alle Nederlanders zou willen vragen om "ondanks alle meningsverschillen en emoties die we voelen bij de conflicten van nu" vandaag 2 minuten stil te zijn. "Gedenk wie je wilt gedenken, maar heb ook respect voor al die mensen die eerder zijn gevallen."

Minister van Defensie Yeşilgöz noemt de actie "intens triest" en "totaal respectloos en onacceptabel". De minister schrijft dat het "onbegrijpelijk" is dat "ons Nationaal Monument op de Dam vernield wordt". "Juist op de dag dat we onze doden en degenen die vielen voor onze vrijheid herdenken."

'Vernielingen horen er niet bij'

Minister van Justitie en Veiligheid Van Weel zegt dat demonstreren een recht is, "maar het bekladden van het Nationaal Monument op de Dam valt daar absoluut niet onder". Van Weel meldt ook dat de politie onderzoek doet.

Fractievoorzitter van Progressief Nederland Klaver schrijft dat vandaag gaat om herdenken en stilstaan "met elkaar op een waardige manier". Vernielingen horen daar "absoluut niet bij", schrijft Klaver op X.

Partijleider van de PVV Wilders noemt de daders "tuig".

Ook de burgemeester van Amsterdam heeft zich uitgesproken tegen de actie. Burgemeester Halsema noemt het een "ongelofelijk laffe daad". Ze schrijft: "Dit is geen protest, maar vernielzucht en opzettelijke beschadiging van ons nationale monument. Het kwetst niet alleen nabestaanden van de Tweede Wereldoorlog, maar alle Nederlanders voor wie onze nationale herdenking belangrijk is."

Volgens Halsema is de gemeente hard aan het werk om het monument schoon te krijgen.

Het Nationaal Monument werd in augustus vorig jaar ook beklad, tijdens een grote pro-Palestijnse demonstratie.

Kijk hier hoe het monument vanmorgen werd schoongemaakt:

Wat weten we over de zieken en doden op het Nederlandse cruiseschip Hondius?

18 hours 19 minutes ago

Er is nog veel onduidelijk over de vermoedelijke uitbraak van het hantavirus aan boord van een Nederlands cruiseschip op de Atlantische Oceaan. Het schip, de Hondius, was onderweg van Argentinië naar Kaapverdië toen passagiers ernstig ziek werden en stierven. Het ligt nu voor anker voor de kust van de Kaapverdische hoofdstad Praia.

Wat is er wel bekend over de slachtoffers?

Tijdens de reis zijn aan boord twee passagiers komen te overlijden. Een derde passagier overleed nadat ze aan land was gebracht in Zuid-Afrika. Onder de overledenen zijn twee Nederlanders, bevestigde een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken gisteravond. Het gaat om een echtpaar uit het Friese Haulerwijk, een man en een vrouw van 69 jaar oud.

Het lichaam van de man is op het eiland Sint-Helena in de zuidelijke Atlantische Oceaan aan land gebracht. De vrouw, vermoedelijk zijn partner, stortte in op een vliegveld in Zuid-Afrika waar zij een vlucht naar Nederland wilde nemen, schrijft persbureau AP. Ze overleed daarna in een ziekenhuis. Over de identiteit van het derde slachtoffer is nog niets bekend bij de NOS.

Een ernstig zieke passagier die ook in Zuid -Afrika aan land is gebracht, wordt behandeld op de intensive care van een ziekenhuis in Johannesburg. Volgens Sky News gaat het om een man met de Britse nationaliteit. Bij hem is de aanwezigheid van het potentieel dodelijke hantavirus vastgesteld. Dat is bij andere slachtoffers nog niet het geval. Een verband tussen de aanwezigheid van het virus en de ziektes en overlijdens staat dus nog niet vast.

Aan boord zijn twee ernstig zieke opvarenden. In een persbericht van gisteravond laat, liet de rederij weten dat dit bemanningsleden zijn.

Hoe gaat het nu verder?

De Kaapverdische autoriteiten hebben geen toestemming gegeven om zieke opvarenden van boord te laten gaan of om medische hulp te verlenen. De voorzitter van de Kaapverdische gezondheidsorganisatie INSP zei gisteravond tegen een lokale krant dat "om de bevolking te beschermen" besloten is dat de passagiers niet aan land mogen en het schip moet doorvaren. De wereldgezondheidsorganisatie WHO zegt dat de kans op verdere besmetting klein is.

Er zijn wel Kaapverdische gezondheidsautoriteiten aan boord geweest om de zieken te beoordelen. Vandaag lieten de autoriteiten weten dat er helikopters beschikbaar zijn voor een eventuele evacuatie van patiënten aan boord.

De twee zieken aan boord hebben vermoedelijk de Nederlandse nationaliteit. De rederij zegt dat Nederland bereid is om de "repatriëring" van de twee personen "met symptomen" te organiseren. Ook een overleden persoon aan boord en een "nauw betrokkene" kunnen dan naar Nederland worden gebracht.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat het geen verzoeken tot consulaire bijstand heeft ontvangen van Nederlanders op het schip.

Wat zegt de rederij?

De Hondius is eigendom van de Nederlandse rederij Oceanwide Expeditions. De rederij zegt in nauw contact te staan met de direct getroffenen en hun families en hun waar mogelijk hulp te bieden.

De rederij zegt ook dat ze nauw samenwerkt met lokale en internationale autoriteiten, waaronder de WHO, het RIVM, ambassades en het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken.

De Hondius vertrok drie weken geleden met zo'n 150 passagiers voor een cruise naar de Zuidpool, de Falklandeilanden en andere tussenstops.

Het schip wordt ingezet voor reizen naar het Noord- en het Zuidpoolgebied. Het biedt plaats aan 170 passagiers, 57 bemanningsleden en 13 gidsen. In dit geval maakte hij een 45 dagen durende reis waarvoor duizenden euro's moest worden betaald.

Wat weten we over het hantavirus?

Hantavirussen kunnen luchtweginfecties, ernstige koorts, nier- en leverklachten veroorzaken. De ernst van deze klachten kan verschillen. Onder de symptomen worden vermoeidheid, koorts, misselijkheid en hoofdpijn genoemd. Hoewel zeldzaam, kan het hantavirus zich tussen mensen verspreiden en leiden tot ernstige luchtwegaandoeningen, zegt de WHO. Vorig jaar overleden de Amerikaanse acteur Gene Hackman en zijn vrouw aan de gevolgen van een besmetting.

Mensen raken besmet doordat ze ingedroogde deeltjes van urine of poep van knaagdieren inademen. Dat hoeft volgens intensivist Marco Goeijenbier van het Spaarne Gasthuis in Haarlem en het Erasmus MC in Rotterdam niet aan boord gebeurd te zijn. Bij een Zuid-Amerikaanse variant van het virus, het andesvirus, is de tijd tussen het moment van besmetting en het ziek worden tien tot veertien dagen. "Ik weet niet precies de reisgegevens, maar als ze van de boot aan land zijn geweest, kunnen ze ook best daar geïnfecteerd zijn geraakt en dan ziek geworden zijn aan boord."

Goeijenbier denkt niet dat het hier om een klassieke cruiseschipuitbraak gaat, waarbij opvarenden elkaar via de lucht besmetten, met bijvoorbeeld het griep- of norovirus. "Het lijkt mij het meest waarschijnlijk dat deze mensen in dezelfde ruimte zijn geweest, waar ze die ingedroogde uitwerpselen van knaagdieren hebben ingeademd en daar allemaal ziek van zijn geworden."