De Amerikaanse president Trump legt Nederland en andere Europese landen een importheffing van 10 procent op voor alle goederen. Dat heeft hij bekendgemaakt op zijn socialemediaplatform Truth Social. Behalve Nederland gaat het om Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Finland.
Trump zegt met de maatregel te komen omdat deze landen deelnemen aan een Deense militaire missie in Groenland, die wordt gezien als voorbereiding op een mogelijke NAVO-oefening. Deze week maakte demissionair minister Brekelmans bekend dat Nederland twee militairen naar Groenland stuurt.
Eerder zeiden de andere landen dat zij ook mensen afvaardigen. Dat deed België ook, maar dat land wordt opmerkelijk genoeg niet genoemd door Trump. "Het is nog niet duidelijk of Trump ons land vergeten is of we om een of andere reden een uitzondering hebben gekregen", schrijft de VRT daarover.
'Onhoudbaar risico'
Trump zegt dat de acht genoemde landen een zeer gevaarlijk spel spelen en een "onhoudbaar en onduurzaam" risico hebben genomen. "Daarom is het absoluut noodzakelijk dat er, voor de bescherming van de wereldvrede en veiligheid, krachtige maatregelen worden genomen om deze potentieel gevaarlijke situatie snel en definitief te beëindigen."
De heffing van 10 procent gaat op 1 februari in en wordt volgens Trump op 1 juni verhoogd naar 25 procent.
Groenland inlijven
Groenland is onderdeel van het koninkrijk Denemarken, maar Trump heeft al meermaals gezegd dat hij het wil inlijven. Dat is volgens hem vanwege "de nationale veiligheid" van de Verenigde Staten, omdat Groenland strategisch tussen Rusland en de VS ligt. Daarnaast worden de vaarroutes om Groenland steeds belangrijker. Ook is het land rijk aan grondstoffen zoals uranium en kritieke mineralen, wat ook een rol kan spelen in Trumps wens om het land te verwerven.
Hij zou Groenland willen overnemen door het te kopen, maar zei ook militaire acties niet uit te sluiten. Binnen de NAVO werd vervolgens gesproken over een mogelijke speciale gezamenlijke Groenland-missie met de VS, om de Amerikaanse president tevreden te stellen.
Correspondent Europese Unie en NAVO Kysia Hekster:
"De EU-landen waar het om gaat en de Europese Unie lijken totaal overvallen door deze aankondiging van Trump. Ze zagen het helemaal niet aankomen.
De militairen die naar Groenland zijn gestuurd, kwamen daarheen op verzoek van Denemarken, dat daar een missie uitvoert. Groenland hoort bij Denemarken, dus de Denen mogen andere landen uitnodigen om te komen helpen op hun eigen grondgebied.
De Denen hebben deze missie vooraf afgestemd met de Amerikanen. Het is onduidelijk of dit uit de koker van NAVO-chef Rutte kwam. Die probeert achter de schermen te werken aan een diplomatieke oplossing.
Maar de missie die bedoeld was om te laten zien dat de Europese landen het Noordpoolgebied heel belangrijk vinden, lijkt nu het tegenovergestelde effect te hebben en de Amerikaanse president boos te hebben gemaakt. Dit is een verdere escalatie.
De EU heeft een gezamenlijke verklaring uitgebracht, maar het is de vraag wat ze daarmee voor elkaar kunnen krijgen."
In Denemarken en Groenland protesteerden vandaag duizenden mensen tegen de plannen van Trump. In de Deense hoofdstad Kopenhagen liepen volgens de organisatie 20.000 mensen mee. Ze riepen slogans als "Nee betekent nee" en "Handen af van Groenland".
In de Groenlandse hoofdstad Nuuk liep de Groenlandse premier Nielsen voorop in een mars naar het Amerikaanse consulaat. Ook dit protest telde duizenden deelnemers.
Correspondent Verenigde Staten Sjoerd den Daas:
"Alles wat op dit moment uit het Witte Huis komt, moeten we serieus nemen, dus ook deze aankondiging. Trump heeft al eerder gedreigd met militaire inzet op Groenland, maar in zijn gereedschapskist zitten ook importheffingen. Als harde taal en dreigementen nog onvoldoende werken, grijpt hij daar vaak naar, voor een eventueel militair ingrijpen.
We zien nu hoe Trump op de verkenningsmissie reageert: er komen heffingen, in eerste instantie van 10 procent. Als Trump Groenland tegen de zomer nog niet heeft kunnen kopen, komt daar nog eens 15 procentpunt bovenop.
Amerikanen zitten helemaal niet te wachten op een inlijving van Groenland, laat staan met geweld. Een overgrote meerderheid is daarop tegen. Dat zou een invasie - en het opblazen van de NAVO - minder waarschijnlijk maken, maar de vraag is of Trump dat ook zo ziet.
In Washington klonken na de aankondiging van verkenningsmissies naar Groenland verrassend genoeg al geluiden dat juist Europa het conflict escaleert, de wereld op zijn kop.
'Wereldvrede staat op het spel', zegt Trump, maar het is de Amerikaanse president die zijn retoriek verder escaleert. Wat het einddoel is van Trump, is onduidelijk, anders dan dat hij Groenland 'koste wat kost' zegt te willen inlijven."