De Amerikaanse president Trump wil dat de VS betrokken is bij het delven van minerale grondstoffen in Groenland. Dat zei Trump na de ontmoeting van gisteren met NAVO-chef Rutte in het Zwitserse Davos.
Groenland heeft een schatkamer aan waardevolle grondstoffen, maar Amerikaanse mijnbouwbedrijven staan vooralsnog niet te trappelen: het delven van deze grondstoffen is ingewikkeld en vergt een lange adem.
Kort seizoen
Bij Xploration in de hoofdstad Nuuk staan tal van containers op elkaar gestapeld in een dik pak sneeuw. Op de daken van de containers liggen spullen, waaronder een toilet-eenheid en grote banden. Er moet worden uitgebreid en een enorme opslaghal naast de containers is in korte tijd uit de grond gestampt.
De Groenlandse manager Taatsi Olsen geeft een rondleiding. "In de hal kunnen we alle spullen 's winters opslaan en roest voorkomen. Het mijnbouwseizoen is hier vanwege de kou maar kort, drie tot vier maanden", legt hij uit.
Het bedrijf specialiseert zich in het faciliteren van bodemonderzoek en mijnbouwprojecten. Dat klinkt makkelijker dan het is. Bodemonderzoek gebeurt op afgelegen plekken bij de Groenlandse kust, vaak ver verwijderd van de bewoonde wereld. En aangezien er geen wegennet tussen dorpen bestaat, moet alles eerst per schip worden getransporteerd om vervolgens met een helikopter naar de plek van bestemming te worden gebracht.
"We zorgen voor alles wat nodig is", legt Olsen uit. Dat betekent tenten, toiletten, douches, waterleidingen, slaapzakken, helmen en nog veel meer. Hij opent een container, waarin isolatiebuizen voor waterleidingen liggen. "Voor mijnbouw heb je veel water nodig. En als je de leidingen niet isoleert, bevriest het water, ook in de zomer."
Groenland zit vol waardevolle grondstoffen, waaronder goud, kobalt en ijzer, en stoffen als vanadium, nikkel en niobium. Het zijn grondstoffen die bijvoorbeeld gebruikt worden voor geavanceerde magneten in windmolens en elektrische auto's. En grondstoffen waarmee materialen sterker en lichter kunnen worden gemaakt en die gebruikt worden in de defensie-industrie.
Wetenschappers bij het geologisch instituut Geus, dat zowel in Kopenhagen als Nuuk zit, doen al honderd jaar onderzoek naar de Groenlandse onderbodem en hebben het grondstoffenpotentieel van Groenland in detail in kaart gebracht.
Ondanks alle aanwezige grondstoffen heeft Groenland maar twee actieve mijnen: een goudmijn in Zuid-Groenland en een anorthosiet-mijn in Zuidwest-Groenland; met anorthosiet kan glasvezel worden gemaakt. "De beschrijving actieve mijnen is misschien nog iets te veel eer", zegt de Deense geoloog Per Kalvig van Geus.
Kalvig: "De goudmijn heeft vooralsnog maar één goudstaaf geproduceerd. En bij de anorthosiet-mijn is de afzetmarkt nog niet ontwikkeld." Het laat zien dat mijnbouw een kwestie van langetermijninvesteringen is. De eerste 10 tot 15 jaar gaan naar bodemonderzoek waarbij hoeveelheden en de kwaliteit van grondstoffen in kaart worden gebracht.
Ook wordt in deze fase gepland hoe de mijn kan worden opgezet. Het is een fase waarin niets wordt verdiend, alleen heel veel geld uitgegeven.
Kalvig: "En wat je niet moet vergeten, is dat de keten lang is. Als je als mijnbouwbedrijf bijvoorbeeld zeldzame aardmetalen wil delven, waarbij de kopers schaars zijn, moet je langetermijncontracten met verwerkingsbedrijven afsluiten, die op hun beurt weer langetermijncontracten afsluiten met de fabrieken die de producten maken."
Misvatting over Groenland
Investeerders komen vooral uit Australië, Canada en Europa. In de VS staat Groenland bekend als een moeilijk land om grondstoffen te delven: het is er koud, er is nauwelijks infrastructuur en het heeft strenge milieuwetgeving.
Maar volgens Kalvig is dat een misvatting. "Op andere plekken in het Arctisch gebied zijn al volop mijnen actief, in Rusland, Alaska, Canada, Noord-Noorwegen. Daar gelden dezelfde of zelfs grotere uitdagingen." Volgens Kalvig is de Amerikaanse voorzichtigheid voor een deel gebaseerd op onwetendheid over Groenland en zijn bewoners.
Hij stelt dat Groenland de mijnbouwsector zou kunnen uitbreiden door ook de verwerkingsfase van grondstoffen uit andere landen naar zich toe te trekken. Dat zouden bijvoorbeeld aluminiumsmelterijen kunnen zijn, met energie van Groenlandse waterkrachtcentrales, die stabiele en goedkope energie kunnen leveren.
Ook ziet Kalvig datacentra als een optie, waarbij hij benadrukt dat deze besluiten alleen door de Groenlandse regering kunnen worden genomen.
Taatsi Olsen kijkt uit naar Amerikaanse investeerders, maar blijft op zijn hoede. "We juichen Amerikaanse mijnbouwbedrijven toe. Maar ze moeten wel ons land en onze regels respecteren."