Aggregator

Veel mis met brandveiligheid Pakistaans ziekenhuis waar 14 baby's omkwamen

10 hours 52 minutes ago

Geen brandalarm of sprinklers en geblokkeerde vluchtroutes. Het ziekenhuis in de Pakistaanse stad Islamabad waar vorige maand veertien baby's omkwamen bij een grote brand had zelfs de meest basale brandveiligheidsmaatregelen niet op orde. Dat blijkt uit een overheidsrapport naar de brand dat is ingezien door de BBC.

Het vuur ontstond eind augustus op de verloskundige afdeling van het Pakistan Institute for Medical Sciences, het grootste ziekenhuis van de Pakistaanse hoofdstad.

Een brandweerman zegt tegen de BBC dat zijn collega's grote moeite hadden om bij het vuur te komen. "De deuren waren op slot, waardoor ze via de ramen naar binnen moesten. Toen ze binnen waren, bleken ook de deuren naar de afdeling op slot te zitten."

Toen de brandweermensen eenmaal bij de babyafdeling kwamen, konden ze niets meer betekenen voor de slachtoffers.

Eén overlevende

Het onderzoek is geleid door een voormalig hoge ambtenaar. In het rapport wordt volgens de BBC gesproken van "structureel en institutioneel falen". Hierdoor kon een kleine vonk door kortsluiting uitmonden in wat de onderzoekers omschrijven als een "catastrofe".

Op beelden van een beveiligingscamera is te zien dat rond 06.30 uur een verpleegkundige hulp gaat halen. Er gaat dan geen alarm af.

Kort daarna rent een andere verpleegkundige met een baby in haar arm naar buiten. Daarna gaat het snel en staat de afdeling in volle rook. Pas 20 minuten later, zo blijkt, wordt de brandweer gewaarschuwd. De baby in de armen van de zuster is de enige overlevende.

Niemand op de afdeling bleek getraind voor noodsituaties als een brand. Er was geen evacuatieplan en er hingen geen brandblussers.

Gewaarschuwd

Een maand voor de dodelijke brand was er ook al brand in een ander gedeelte. Toen al was de directie gewezen op de tekortkomingen in de brandveiligheid. De onderzoekers rekenen het de directie van het ziekenhuis daarom zwaar aan dat het zo kon misgaan.

Acht mensen zijn geschorst en het Pakistaanse Openbaar Ministerie is een strafrechtelijk onderzoek gestart. Dat heeft nog niet geleid tot aanhoudingen.

Colombiaanse politie pakt verdachte op voor betrokkenheid bij dood Nederlandse

11 hours 1 minute ago

De Colombiaanse politie heeft een verdachte opgepakt voor betrokkenheid bij de dood van de Nederlandse vrouw Marlies Genz. Het lichaam van de 41-jarige vrouw uit Schagen werd eind mei aangetroffen in een meer in het westen van Colombia.

De man werd gisteren in het centrum van de gemeente Salento gearresteerd, op zo'n 160 kilometer van hoofdstad Bogotá, meldt lokaal nieuwsmedium La Crónica del Quindío.

Het gaat volgens dat medium om een Venezolaanse man. Hij werd bij een culinair centrum in Salento opgepakt waar hij een baan zou hebben, schrijft het nieuwsmedium. Hij wordt vandaag voor de rechter geleid in een voorbereidende zitting.

Toeristenbestemming

De vrouw was op reis en verbleef in het bergdorpje Salento, een populaire toeristenbestemming. Ze verliet 25 mei haar hostel voor een wandeltocht door de koffievelden en had zich daarvoor moeten melden bij een boerderij, maar kwam daar nooit aan.

Zes dagen later werd haar lichaam teruggevonden in een meer. Aanvankelijk was er publiekelijk weinig duidelijk over de toedracht. Eind juni liet stichting Namens de Familie weten dat ze is omgekomen door een misdrijf. De uitvaart van de vrouw was in juli.

De aanhouding is "een belangrijke ontwikkeling", zegt advocaat Sébas Diekstra, die de familie van Marlies bijstaat. "Voor de nabestaanden is vooral van belang dat nu duidelijk wordt wat er precies met Marlies is gebeurd en dat degene die daarvoor verantwoordelijk is ter verantwoording wordt geroepen.''

De familie laat via stichting Namens de Familie weten dat de afgelopen maanden voor hen "een rollercoaster" zijn geweest. "Nu gaan we weer in de hoogste versnelling. Het is weliswaar een aanhouding, maar hopelijk horen we op korte termijn meer over wat er is gebeurd en waarom Marlies van het leven is beroofd."

Verkeer Suurhoffbrug tot acht weken over vluchtstrook door scheuren in constructie

11 hours 25 minutes ago

Het verkeer dat via het westelijke deel van de Suurhoffbrug in de A15 naar de Maasvlakte gaat, zal de komende zes tot acht weken over de vluchtstrook moeten blijven rijden.

Gisteren maakte Rijkswaterstaat al bekend dat er tijdens een inspectie scheuren waren aangetroffen in de hoofdliggers van de brug. De veiligheid van het oude deel van de brug kon hierdoor niet meer gegarandeerd worden.

Om de brug te ontlasten werden gistermiddag per direct de twee reguliere rijstroken van het westelijke deel van de brug gesloten. Dit deel, opgeleverd in 1974, staat al langer onder verscherpt toezicht van Rijkswaterstaat. Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat noemde de maatregel "heel vervelend".

36.500 voertuigen per dag

Het oostelijke deel van de brug, dat het verkeer vanaf de Maasvlakte naar Rotterdam brengt, komt uit 2021 en moet binnenkort als tijdelijke oplossing het verkeer in beide richtingen dragen. Het is niet bekend wanneer dit precies gaat gebeuren; mogelijk duurt dit nog weken.

Door het sluiten van de twee rijstroken stond er vanochtend 12 kilometer file voor de Suurhoffbrug. De extra reistijd liep hierdoor op tot een uur.

Rijkswaterstaat meldde gisteren dat gebruikers van de brug rekening moesten houden met een extra reistijd van 20 tot 30 minuten. Per dag rijden 36.500 voertuigen over de brug, waarvan 15.500 vrachtwagens.

Australië scherpt visumbeleid aan, backpackers de dupe

11 hours 46 minutes ago

Slecht nieuws voor backpackers die met een enkeltje naar Australië willen gaan voor een jarenlang reisavontuur. De Australische minister Burke van Binnenlandse Zaken kondigde vandaag aan het visumbeleid voor buitenlandse migranten op meerdere fronten te willen aanscherpen. Dit kan grote gevolgen hebben voor de rugzaktoerist.

Zo wil de regering het voor internationale studenten verbieden om tijdens hun studie hun partner en kinderen mee te nemen naar Australië. Ook worden de regels voor de onder backpackers populaire werkvakantievisa aangescherpt.

Zo wordt de wachttijd verlengd van een dag naar drie maanden en krijgen alle bezoekers van het land voortaan standaard een "geen verder verblijf"-clausule. Dit moet voorkomen dat ze onbeperkt in Australië blijven door steeds een ander visum aan te vragen.

'U moet Australië verlaten'

Willen backpackers hun verblijf van een jaar toch verlengen, dan moeten zij deelnemen aan een lotingssysteem: er is een plafond van 45.000 plekken voor verlenging naar een tweede jaar. Wie niet wordt ingeloot, moet vertrekken. Wie toch blijft, loopt het risico te worden vastgezet in speciale huisvesting voor immigranten. De minister zei hiervoor extra toezichthouders te willen aanstellen.

Het doel van de minister is om het aantal migranten dat jaarlijks het land binnenkomt in 2028 te hebben teruggebracht van 300.000 naar 225.000. Volgens critici leggen zij een te grote druk op sociale voorzieningen en de woningmarkt. De meeste migranten die naar Australië komen zijn backpackers, internationale studenten, familieleden die met deze studenten mee mogen komen en arbeidsmigranten.

"Als u tijdelijk naar Australië wilt komen, vraag dan een tijdelijk visum aan", vat Burke het beleid samen. "Als u permanent naar Australië wilt komen, vraag dan een permanent visum aan. En als uw visum niet meer geldig is, moet u Australië verlaten."

Opkomst radicaal-rechts

De minister benadrukte tijdens de persconferentie dat het aanscherpen van het visumbeleid niets te maken heeft met de opkomst van de radicaal-rechtse partij One Nation. Deze partij, die in de peilingen met een sterke opmars bezig is en volgens de laatste cijfers zo'n 30 procent van het electoraat achter zich heeft staan, hamert al langer op een sterke indamming van de instroom van migranten.

De partij wil het aantal migranten dat momenteel in het land verblijft binnen drie jaar met 750.000 verminderen en vervolgens werken met een maximale netto-instroom van 130.000 personen. De partij, die als slogan "Australia first" heeft, wil de Australiërs zo meer "ademruimte" bezorgen.

De volgende verkiezingen in Australië zijn uiterlijk in mei 2028. Bij de vorige verkiezingen in 2025 behaalde One Nation geen zetels, maar doordat een parlementslid overstapte vanuit een andere partij en One Nation daarna een tussentijdse verkiezing won, heeft de radicaal-rechtse partij nu twee zetels. Volgens opiniepeilingen kon One Nation in de eerste helft van 2026 rekenen op de steun van 24 tot 31 procent van de stemmers.

Alle basisscholen in Best adopteren graf op oorlogsbegraafplaats Mierlo

13 hours 16 minutes ago

Alle negen basisscholen van Best hebben een graf geadopteerd van de oorlogsbegraafplaats in Mierlo. Op de begraafplaats liggen 665 Britse militairen begraven die zijn omgekomen aan het einde van de Tweede Wereldoorlog.

Graven worden vaak nooit bezocht, omdat er geen nabestaanden zijn. Daarom geeft de begraafplaats de mogelijkheid om er een te adopteren.

Wie dat doet, schenkt jaarlijks een bedrag voor onderhoud en krijgt de taak om informatie op te zoeken van degene die begraven ligt.

Gesneuveld op dag van bevrijding

Kindcentrum Platijn adopteerde het graf van de Britse korporaal John Hines. Hij diende in een Schotse divisie, waarin niet alleen Schotten, maar mensen uit heel het Verenigd Koninkrijk zaten.

Hines stierf op 25 september 1944 op 23-jarige leeftijd, de dag dat Best en de omgeving bevrijd werden van de Duitse bezetter. Op het plein waar hij sneuvelde, staat als gedenkteken het Schots Monument. Dat is opgericht ter nagedachtenis van militairen van de Schotse divisie die bij de bevrijding zijn gesneuveld.

'Zij hebben ons vrijheid gegeven'

"We vinden dat deze verhalen belangrijk zijn en doorverteld moeten worden", zegt directeur Roel Timmers tegen Omroep Brabant. Samen met vier leerlingen ging hij langs bij het graf.

"Ik ben heel nieuwsgierig naar hoe de oorlog voor hem is geweest", zegt de 11-jarige Julia. De begraafplaats maakt indruk: "Ze hebben ons vrijheid gegeven."

Haar klasgenoot Mila vindt het heftig om te zien dat de jongste soldaten die in Mierlo liggen nog maar 18 jaar oud waren. "Dat vind ik heel zielig. Ze hebben zich eigenlijk opgeofferd voor mensen die ze helemaal niet kennen. Voor een ander land."

Schoenen van soldaten

De negen basisscholen kwamen op het idee van adoptie na een oproep van de 89-jarige Loek van den Hurk. Hij was 8 jaar toen Best werd bevrijd. "De Amerikaanse parachutisten kwamen als goden uit de lucht gevallen", zei hij eerder tegen Omroep Brabant. Britse troepen kwamen over land Brabant in, via België.

Toen het vechten in Best begon, vluchtte Van den Hurk samen met zijn familie weg. Bij terugkomst zag hij de veldgraven. "Er stond dan een geweer naast met een helm erop", vertelde hij. "De graven waren zo ondiep dat als de regen het wegspoelde, je de schoenen van de soldaten eruit zag steken."

Hij verzorgde de graven en legde er bloemetjes op. Later werden de soldaten officieel begraven, onder meer in Mierlo. Toen Stichting Adoptiegraven Mierlo opriep om een graf te adopteren, nam hij er dertien, van militairen die in Best om leven kwamen. Maar hij vond dat er meer moest gebeuren en deed zelf ook een oproep. De negen basisscholen van Best hebben daar nu gehoor aan gegeven.

Hoop

Het is de bedoeling dat leerlingen van Platijn Kindcentrum op de verjaardag, de sterfdag en bij herdenkingen langsgaan bij het graf van korporaal Hines.

Dat is belangrijk, volgens directeur Timmers. "Wij maken er als mensen een potje van, vind ik", zegt hij. "Ik denk dat de jeugd de toekomst heeft. En als we die nou eens bijbrengen hoe het moet, hebben we hoop."

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog?

Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.

Popartkunstenaar Peter Max (88) overleden, hippie-icoon bekend om felle kleuren

13 hours 21 minutes ago

Popartkunstenaar Peter Max is afgelopen maandag in New York overleden. Dat heeft zijn zoon bekendgemaakt. Peter Max was 88, hij overleed na een lang ziekbed.

Max werd in de jaren 60 bekend met psychedelische, felgekleurde werken, die wereldwijd enorm populair werden en in grote aantallen werden verkocht. Zijn werk werd kenmerkend voor het optimisme van de hippiebeweging, de flowerpower.

Hij maakte grote taferelen van bloemen en de kosmos en hij schilderde cartoonachtige figuren. Daarbij gebruikte hij felle kleuren als oranje, turquoise en neongroen.

Zijn herkenbare afbeeldingen verschenen overal, op posters, mokken, jurken en dekbedovertrekken, de omslag van Amerikaanse tijdschriften en telefoonboek de Gouden Gids, postzegels, zelfs op een Boeing 777 en een Noors cruiseschip. Hij maakte kunst voor de Olympische Spelen, de Super Bowl en vele andere evenementen.

Zelf zei hij over zijn werk: "De kleuren zijn sterk, soms schreeuwend, soms rauw en soms harmonieus, maar altijd indringend." Ook zei hij dat hij "altijd aan de kant van de vredige natuur" stond. "Ik behandel geen negatieve zaken in mijn schilderijen. Ik sta er niet bij stil in mijn gedachten en evenmin op mijn doeken."

Met zijn grote zwarte snor, die hij zijn hele leven zou dragen, stond hij zelf als rijke artiest afgebeeld op de cover van het tijdschrift Life in september 1969.

Commercieel succes

Peter Max werd in 1937 in een Joods gezin in Berlijn geboren als Peter Max Finkelstein. Het gezin vluchtte voor de nazi's naar Shanghai toen hij een baby was. Later woonden ze in Tibet, Israël en Parijs, voor ze zich vestigden in New York. Max was toen 16. Hij was toen al "een grote fan van de Amerikaanse cultuur", zoals strips, films en jazzmuziek.

Hij ging naar verschillende gerenommeerde kunstacademies en opende in 1961 met zijn vriend Tom Daly The Daly & Max Studio voor grafisch ontwerp. De populariteit van zijn unieke, opvallende stijl bracht hem groot commercieel succes. Maar daardoor kwam hij nauwelijks meer toe aan schilderen. In de vroege jaren 70 stopte hij een tijd met zijn commerciële activiteiten om zich weer op de kunst toe te leggen.

Na zijn terugkeer maakte hij een aantal afbeeldingen van het Vrijheidsbeeld, die hij in 1981 op uitnodiging van first lady Nancy Reagan op het Witte Huis schilderde. Zijn werk veranderde van popart naar een neo-fauvistische stijl in de jaren 70. Daarin greep hij op een eigen manier terug op schilders uit deze poëtische Franse school van de jaren 20. Een voorbeeld daarvan is zijn schilderij Umbrella Man, dat hij door de jaren heen in verschillende kleurstellingen schilderde.

Beroemdheden

Hij schilderde honderden portretten van beroemdheden, met wie hij vaak bevriend was, als The Beatles, Jimi Hendrix, Mick Jagger en Taylor Swift. Hij schilderde wereldleiders, onder wie een aantal Amerikaanse presidenten, atleten en ook de Mona Lisa in dikke verfstreken en felle kleuren.

Max voelde zich aangetrokken tot de oosterse spiritualiteit. Hij haalde de Indiase yoga-goeroe Swami Satchidananda Saraswati naar de VS en hielp hem om yoga er populair te maken.

In 2009 vertelde Peter Max in de tv-show van Larry King over zijn werk:

Peter Max kwam in opspraak vanwege belastingfraude in 1997. Hij had meer dan 1 miljoen dollar aan inkomsten niet opgegeven, waarvoor hij werd veroordeeld tot twee maanden cel en een boete. Bij het uitzitten van die straf mocht hij overdag wel aan zijn kunst werken. Daarnaast moest hij 800 uur taakstraf verrichten door kunstlessen te geven op scholen in Harlem.

In 2015 werd ook zijn gezinsleven opgeschud. Een conflict van zijn zoon Adam met Max' tweede vrouw Mary over geld en het eigendom van werken van Max werd breed uitgemeten in de roddelpers. Mary Max overleed in 2019 door suïcide, twee weken nadat The New York Times een artikel had gepubliceerd over de juridische strijd over het werk van Max.

Ondanks dat alles bleef het werk van Max het kenmerkende optimisme uitstralen. "Ik zie alles door regenboogogen", zei hij.

Max had wereldwijd tentoonstellingen en zijn schilderijen zijn te zien in verschillende musea, waaronder het MoMA in New York. Zijn werk is nog steeds te koop.

Aantal werkenden vlakt af, mannen werken minder

13 hours 29 minutes ago

Voor het tweede jaar op rij groeit het aantal werkende Nederlanders niet meer. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Ook de werkweek is gemiddeld wat korter geworden, vooral voor mannen.

In het tweede kwartaal van 2026 waren er 9,6 miljoen werkenden tussen de 15 jaar en de AOW-leeftijd van 67 jaar, ongeveer gelijk aan een jaar eerder. De Nederlandse bevolking groeit wel door en dus is het aantal mensen dat niet werkt juist toegenomen. Dat gaat om 8,5 miljoen Nederlanders.

Onder de niet-werkenden vallen kinderen jonger dan 15 jaar, gepensioneerden en mensen tussen de 15 en 67 die niet werken. Twaalf jaar geleden werkten er nog meer mensen niet dan wel, een gevolg van matige economische jaren.

In 2018 keerde dat tij en werkten er weer meer mensen wel dan niet. Dat het aantal werkenden weer groeide in die jaren, kwam vooral doordat meer mensen bleven werken naast hun AOW.

Mannen werken minder

Het aantal werkenden in de leeftijdsgroep 45 tot 55 jaar daalt al negen jaar. Dat hield eerst nog gelijke tred met de krimp van het aantal mensen in deze leeftijdscategorie. Maar inmiddels is dat niet meer de verklaring. Ook in verhouding werken er nu daadwerkelijk minder mensen in deze groep.

Ook de werkweek wordt wat korter voor veel werkenden. Dat speelt vooral bij mannen van 25 tot 67 jaar. In de afgelopen vier jaar zijn zij gemiddeld genomen bijna een uur minder gaan werken, van 39,4 uur naar 38,6 uur per week.

Vrouwen zijn juist iets meer gaan werken. Vier jaar geleden werkten zij nog 29,8 uur per week. Inmiddels is dat gemiddeld 30,2 uur per week.

Meer werkloosheid

Het CBS publiceert vandaag ook de werkloosheid in Nederland. In augustus dit jaar waren 408.000 Nederlanders werkloos, van wie 195.000 mensen met een WW-uitkering.

In de afgelopen jaren is de werkloosheid in Nederland opgelopen tot 4 procent van de beroepsbevolking. Daarmee ligt de werkloosheid hier lager dan in de meeste andere Europese landen.

Vers geplante loofbomen moeten natuurbranden op Veluwe afremmen

13 hours 39 minutes ago

Op verschillende plekken op de Veluwe worden loofbomen geplant. Dat moet natuurbranden afremmen: de bomen houden meer vocht vast, waardoor vuur zich minder snel kan verspreiden. De (brandbaardere) naaldbomen die er nu staan, moeten langzaamaan in de minderheid komen.

Natuurmonumenten doet dit naar aanleiding van meerdere natuurbranden in het natuurgebied dit jaar, zoals die op het militaire oefenterrein bij 't Harde. De brand werd veroorzaakt door een oefening met springstoffen en verspreidde zich enorm snel door wind en droogte.

"Bij naaldhout is de kans groot dat het vuur zich veel sneller verspreidt", zegt boswachter Rinke Luijten tegen Omroep Gelderland. Dat komt door de hars in de naalden. Loofbomen zijn natuurlijk niet vuurbestendig, maar een brand gaat daarbij wel een stuk langzamer. "En de kans dat een vuur zich ontwikkelt tot iets heel groots, is aanzienlijk kleiner."

Eén uitweg

Een van de uitgekozen plekken is een gebied met aan de ene kant een provinciale weg en aan de andere kant meerdere vakantieparken.

"Als hier een grote bosbrand zou zijn, zou dat een groot risico met zich meebrengen voor de verblijvende recreanten", zegt Luijten. De provinciale weg is daar namelijk de enige uitweg. In de parken kunnen in totaal vijfduizend mensen verblijven.

Naaldbomen maken daar plaats voor boswilgen, zomereiken en berken. "Het is gaaf om te zien dat de hele natuur opleeft op de plekken waar we loofbomen aanplanten."

Eikels en bessen

De naaldbomen worden niet meteen weggehaald, dat gebeurt geleidelijk wanneer de loofbomen groter zijn. Voorlopig houden de dennen het lokale bosklimaat in stand. Bovendien profiteren de jonge, nieuwe bomen van hun luchtvochtigheid.

De verschillende loofbomen zijn niet alleen goed tegen brand, maar ook voor de dieren. De eikels van de zomereik en de bessen van de lijsterbes zijn mooie nieuwe voedselbronnen in het natuurgebied.

Naaldbomen gekapt

Staatsbosbeheer heeft eerder ook al tal van naaldbomen op de Veluwe gekapt. In 2022 werden verschillende bomen voorzien van een oranje stip die aanduidde dat ze de komende jaren gekapt zouden worden. Hoeveel bomen toen precies zijn gekapt, is niet bekend.

De natuurbeheerder deed dat naar aanleiding van advies van het Instituut Fysieke Veiligheid een jaar eerder. Dat stelde dat de Veluwe een risicovol gebied was qua natuurbranden en dat hulpdiensten en overheden actie moesten ondernemen.

Toch bezwaar bij 'geen bezwaar': nieuwe wet levert weinig extra orgaandonaties op

14 hours 40 minutes ago

De verandering van de donorwet heeft tot weinig extra orgaandonaties geleid. Dat meldt de Volkskrant op basis van onderzoek van de Nederlandse Transplantatie Stichting.

Tot 2021 stond bij de meerderheid van Nederlanders niets vast over hun wensen over orgaandonatie na hun overlijden. In 2021 ging een nieuwe wet in en sindsdien staat er bij iedereen die niets heeft ingevuld 'geen bezwaar tegen orgaandonatie'.

Hoewel dat betekent dat iemand in principe dus akkoord gaat met orgaandonatie, vindt in 59 procent van die gevallen geen donatie plaats nadat iemand overlijdt.

Toch bezwaar

Ook met 'geen bezwaar' kan de familie namelijk in sommige gevallen alsnog bezwaar maken en bij 'ja' kan dat bij hoge uitzondering ook, schrijft de Volkskrant. Zo gaat donatie niet door als familie kan aantonen dat iemand bijvoorbeeld psychisch niet in orde was en het zeker niet zou willen.

In een vergelijking van de periode tussen 2021 en 2025 met de vijf jaar daarvoor (toen de nieuwe wet er nog niet was) zag de Nederlandse Transplantatie Stichting dat er gemiddeld ongeveer vijftig extra orgaandonoren per jaar bij zijn gekomen.

Die vijftig extra zijn echter niet alleen het gevolg van de nieuwe wet, maar komen ook onder meer "door technische innovaties waardoor meer mensen in aanmerking komen voor donaties", zegt Nichon Jansen, onderzoeker bij de Nederlandse Transplantatie Stichting tegen de Volkskrant.

Frustratie

Het leidt tot frustratie bij de arts Jelle Epker van het Erasmus MC, die veel met donaties te maken heeft. "De 'geen bezwaar'-registratie is een worsteling", zegt hij in de Volkskrant. "Families vinden dat ze bij deze registratie kunnen zeggen: 'wij zijn ertegen, het gaat niet door'. Ook veel artsen zijn het als een soort onderhandelingstraject gaan zien. Terwijl dat niet het idee van de wet was."

Donoren zijn hard nodig: voor veel organen is een flinke wachtlijst. Vooral voor nieren is dat het geval: uit cijfers van de Nederlandse Transplantatie Stichting wachtten 1084 mensen acuut op een nieuwe nier.

De cijfers zijn opgenomen in een onderzoek dat deze maand verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Transplant International. De onderzoekers stellen te hebben onderschat dat een wetswijziging niet meteen betekent dat er direct een grote verandering plaatsvindt. Ze stellen dat voor een groter aantal donaties ook betere communicatie nodig is.

AI-bazen in gesprek met koning Charles over AI en 'welzijn van mensheid'

15 hours 1 minute ago

De Britse koning Charles ontvangt vandaag AI-techbazen op zijn landgoed in Schotland, om te praten over hoe kunstmatige intelligentie kan worden ingezet "voor het welzijn van de mensheid". De timing van de koning is onberispelijk: het gesprek valt in de week waarin de grootste namen van de techwereld zelf waarschuwen dat "mensen de controle over de technologie kunnen verliezen" en oproepen tot meer AI-regulering.

Charles spreekt met bestuurders van Nvidia, Google DeepMind, OpenAI en Anthropic in Dumfries House, een landgoed in het zuidwesten van Schotland. Ook de Britse minister voor AI-zaken is erbij.

De 77-jarige Charles heeft wellicht beperkt begrip van de ontwikkeling van AI, maar dat geldt voor de meeste politiek leiders. Volgens het paleis is de insteek van de bijeenkomst om een neutrale plek te creëren voor het gesprek over technologie die voor ons allemaal grote gevolgen kan hebben.

De koning gebruikt zijn status geregeld om gesprekken te faciliteren over onderwerpen die hij belangrijk vindt. Dat deed hij eerder ook bij bijvoorbeeld klimaatverandering.

De discussie over de veiligheid van AI laaide afgelopen week op na het opstappen van AI-onderzoeker Jacob Coxon bij Anthropic. Coxon waarschuwde dat de technologie zich zo snel ontwikkelt dat onderzoekers vrezen dat "AI de mensheid in de toekomst zou kunnen uitroeien".

Naarmate AI-systemen de mens op steeds meer terreinen de baas zijn, zouden ze volgens Coxon bijvoorbeeld zelfstandig kunnen hacken, kritieke infrastructuur kunnen platleggen of nieuwe virussen kunnen ontwikkelen.

Coxon kreeg vervolgens bijval van zijn oude baas, Anthropic-topman Dario Amodei. Die riep zaterdag op tot het "vertragen van de ontwikkeling" van AI. De technologische ontwikkeling zou nu zo snel gaan dat de veiligheid niet gegarandeerd kan worden. De oproep kreeg steun van grote rivaliserende namen uit de AI-wereld, onder wie OpenAI-topman Sam Altman en Elon Musk.

Hugging Face-hack

Amodei stelde dat zijn zorgen waren toegenomen door een incident in de zomer: de Hugging Face-hack. Dit gebeurde in een trainingsomgeving, een zogenoemde sandbox, van OpenAI.

AI-systemen moesten daar testopdrachten uitvoeren binnen een afgeschermde omgeving, maar braken daaruit. Ze vormden zelfstandig groepen en drongen binnen bij een ander bedrijf, Hugging Face.

Daarnaast zegt Amodei dat de huidige AI-modellen steeds beter in staat zijn om zélf de volgende generatie AI-tools te bouwen. Die ontwikkeling, die bekendstaat als recursieve zelfverbetering, zou volgens Amodei "ons vermogen om deze systemen te begrijpen en onder controle te houden kunnen overstijgen" als die niet wordt afgeremd.

Noodkreten

De scifi-achtige scenario's worden door sommige experts gezien als oprechte noodkreten uit de techwereld. Want als AI-bedrijven zelf de controle over hun modellen dreigen te verliezen, wie heeft die controle dan wel?

Tegelijkertijd worden er ook kanttekeningen bij geplaatst. Critici wijzen erop dat het overdrijven van de kracht van AI ook een manier kan zijn om investeerders aan te trekken. De roep om meer regulering kan ook worden gebruikt om concurrenten uit de markt te drukken.

Weken op de agenda

De bijeenkomst bij koning Charles staat al enkele weken op de agenda, maar komt in het licht van de golf aan waarschuwingen over AI op een zeer actueel moment.

Charles' diplomatieke hulp kan een welkome aanvulling zijn, aangezien president Trump de oproep voor meer regulatie heeft verworpen als een complot waar alleen China voordeel bij heeft. "Wie de strijd om AI wint, wint alles!", schreef Trump op zijn platform Truth Social.

Nieuwe grote krater op de maan ontdekt: 'Gebeurt misschien eens in de eeuw'

15 hours 37 minutes ago

De NASA heeft op de maan een nieuwe krater gevonden van 221 meter wijd en 41 meter diep. Volgens de ruimtevaartorganisatie ontstaat zo'n krater "misschien slechts eens in de eeuw, zo niet langer".

De krater werd ontdekt op foto's die de Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) maakte, een maansonde die al 17 jaar in een baan op 100 kilometer hoogte van het hemellichaam metingen verricht met zeven verschillende instrumenten.

Beeldanalist Robert Wagner zat nieuwe gegevens te bestuderen om te kijken of maankaarten moeten worden aangepast toen de nieuwe krater er ineens duidelijk uit sprong. "Ik stopte en liet alles uit mijn handen vallen om te bestuderen wat dit was."

Grootste verse krater ooit

Door de nieuwere foto's te vergelijken met oudere kwamen astronomen tot de conclusie dat de krater tussen 11 april en 22 mei 2025 is ontstaan. Er moet een asteroïde ter grootte van een gebouw van drie verdiepingen zijn ingeslagen. Daardoor ontstond volgens NASA "de grootste verse krater die ooit gevonden is in ons zonnestelsel".

Kijk hier een vergelijking tussen oude en nieuwere foto's van de maan op plek van de krater:

De krater is McGetchin gedoopt, naar de in 1979 overleden directeur Tom McGretchin van de Lunar and Planetary Institute, dat onderzoek doet naar de geologie in ons zonnestelsel.

Maansonde LRO heeft inmiddels meer metingen verricht met andere instrumenten, en daaruit blijkt bijvoorbeeld dat de omgeving rond de krater tot zo'n 6 kilometer een paar graden koeler is dan de rest van de maan. Dit komt volgens NASA doordat het opgeworpen gruis van de inslag minder goed warmte vasthoudt dan de compacte maanbodem dat normaal doet.

Inslagen op de maan veroorzaken over het algemeen meer schade dan die op aarde doen, omdat er geen dampkring is om de stenen af te remmen of op te laten branden. In de loop der jaren heeft de LRO duizend nieuwe inslagkraters gevonden, maar dus niet een zo groot als de nieuwe McGetchin.

VS dreigt met sancties als EU en Canada nauwer gaan samenwerken

15 hours 59 minutes ago

De VS is bereid om handel met de Europese Unie stop te zetten, als de EU en Canada nauwer gaan samenwerken. Dat zegt de Amerikaanse president Trump.

Woensdag riep EU-voorzitter Von der Leyen op tot intensievere samenwerking met Canada, onder meer op het gebied van handel en defensie. Canada zou dan het eerste 'geassocieerde lid' van de EU worden.

Trump vindt de plannen van Von der Leyen "lachwekkend", zei hij tegen verslaggevers. "Als ze dat doen, en ik beschouw dat op enige wijze als een vijandige daad, zal ik zeer zware importheffingen invoeren of stoppen met de handel met Europa."

Toespraak Carney

De Canadese premier houdt vanmorgen in Straatsburg een toespraak in het Europees Parlement. De EU en Canada hebben nieuwe, vergaande samenwerking aangekondigd. De toespraak is hier vanaf 11:30 uur te volgen en wordt gehouden in het Engels.

De Amerikaanse president heeft vaker importheffingen opgelegd om zijn zin af te dwingen. Daarvoor is hij vorig jaar ook al eens teruggefloten door de rechter. Bijna een anderhalf jaar geleden ontketende Trump een wereldwijd handelsconflict toen hij onder meer heffingen oplegde aan de EU. Vooral het handelsconflict tussen de VS en China escaleerde, maar is inmiddels weer wat bedaard.

Trump stelt de importheffingen die hij wil opleggen vaak op het laatste moment uit. Dat gebeurde onder meer met de buurlanden Canada en Mexico. De president zet importheffingen regelmatig in als drukmiddel of troefkaart om een deal te sluiten.

Handelsoorlog

Canada is momenteel verwikkeld in een handelsconflict met de VS, doordat onderhandelingen over het terugschroeven van handelsbeperkingen op het laatste moment afketsten. Carney zei daarom meer toenadering te gaan zoeken tot andere markten, zoals Europa.

Eerder dit jaar oogstte Carney nog veel lof door op het World Economic Forum in Davos, waar politici, bankiers en economen bijeenkomen, te waarschuwen dat de oude wereldorde niet zal terugkeren. Middelgrote mogendheden zouden volgens hem daarom meer moeten samenwerken om zich te beschermen tegen grootmachten als China en de VS. "Want als we niet aan tafel zitten, dan staan we op het menu."

Veiligheidsraad

Naast de intensievere economische samenwerking tussen de EU en Canada, sneed Von der Leyen ook andere onderwerpen aan. Zo zou er een nieuwe Veiligheidsraad moeten komen met landen als Canada en Oekraïne. Mede door de onvoorspelbaarheid van Trump en Russische drones op EU-grondgebied zoeken landen alternatieven voor de NAVO.

De Franse onderminister van Europese Zaken Haddad zegt dat de VS, net als elk ander land, niet bepaalt hoe de EU en Canada met elkaar omgaan. "We werken al samen met Canada en we staan in het recht om onze band te versterken."

Palestijnse leider Abbas krijgt weer geen Amerikaans visum voor VN-top

16 hours 13 minutes ago

De regering-Trump staat voor het tweede jaar op rij niet toe dat de Palestijnse leider Mahmoud Abbas de Algemene Vergadering van de VN bezoekt. Die samenkomst van alle 193 lidstaten wordt volgende week gehouden, maar de Palestijnse delegatie krijgt geen visum voor de VS.

In een persverklaring zegt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat er opnieuw geen visum wordt verleend omdat "hervormingen zijn uitgebleven" en Abbas' Palestijnse Autoriteit "nog steeds de vrede ondermijnt". Het gaat volgens de verklaring om "betalingen aan terroristen en het verheerlijken van terreurdaden in openbare opmerkingen en schoolboeken".

Daarnaast noemt het ministerie ook expliciet de pogingen van de Palestijnse Autoriteit om internationaal erkenning te krijgen voor een Palestijnse staat en procedures die over het conflict met Israël lopen bij het Internationaal Strafhof en het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. De VS kondigde eerder dit jaar aan actief te zullen werken aan het ontmantelen van het strafhof.

Videoverbinding

De kans bestaat dat Abbas nog wel de Algemene Vergadering gaat toespreken via een videoverbinding, net zoals vorig jaar. Daar wordt later vandaag over gestemd. Toch levert een bezoek aan het VN-hoofdkwartier in New York meer rendement op, omdat er in de marge van de VN-top veel bilateraal overleg plaatsvindt.

De Staat Palestina is geen officieel lid van de VN, de delegatie mag slechts als waarnemer aanwezig zijn bij de top.

De VS zegde bij toekenning van de VN-hoofdzetel in 1948 toe buitenlandse diplomaten toegang tot het land te verlenen, ook als het land zelf gebrouilleerd is met de VS. Washington behoudt zich echter het recht voor uitzonderingen te maken op basis van veiligheidsoverwegingen of de buitenlandpolitiek.

Wekdienst 17/9: Dag 2 Algemene Beschouwingen • EU presenteert jongerenregels sociale media

16 hours 44 minutes ago

Goedemorgen! Vandaag staat de tweede en laatste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen op de planning. En de Europese Unie presenteert wetgeving voor sociale media gebruik onder kinderen.

Eerst het weer: vandaag begint droog, maar regen volgt vanuit het westen. Het wordt zo'n 16 tot 18 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het Amerikaanse parlement is akkoord met nieuwe sancties tegen Rusland. De sancties zijn gericht tegen functionarissen, banken en de Russische schaduwvloot. Ook krijgt Trump de macht om importheffingen op te leggen aan de vijf grootste importeurs van Russische olie, zoals China en India.

Het gaat om de grootste vorm van Amerikaanse steun aan Oekraïne sinds Trump weer in het Witte Huis zit. Hij moet de wet nog wel tekenen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Stefan de Walle geeft na vijftien jaar zijn staf en mijter door aan een ander, en neemt afscheid van Het Sinterklaasjournaal. Dat meldt de NTR. Het grote boek sluit daarmee voor de 61-jarige acteur.

Fijne dag!

'Boekhouden op de vierkante centimeter' over begroting ergert economen

16 hours 47 minutes ago

"Aan de slag" en "tijd voor keuzes" lazen we nog in het coalitieakkoord van het kabinet-Jetten. Ook de "lange termijn" werd veelvuldig aangehaald. Maar in de eerste de beste begroting verschuift de focus toch weer naar de korte termijn: het repareren van de koopkracht voor huishoudens.

Het kabinet wil investeren in de economie op de middellange termijn. Maar om voldoende steun in de Tweede Kamer te krijgen, werd in de miljoenennota geschoven met geld om de pijn voor huishoudens volgend jaar wat te verlichten. Zo wordt bijvoorbeeld de korting op de brandstofaccijnzen met een jaar verlengd.

Economen vinden het weggegooid geld. "Had het gestopt moeten worden in het betaalbaar maken van het isoleren van woningen. Dan was iedereen toch ook akkoord gegaan?", reageert hoogleraar Arnoud Boot van de Universiteit van Amsterdam. "Want de onzekerheid over de hoge energieprijs, die blijft nog wel even."

Mede door zulke maatregelen rekent het kabinet op een kleine koopkrachtdaling voor een gemiddeld huishouden, van 0,1 procent. Dan moeten de prijzen niet harder stijgen dan de 2,7 procent waar het Centraal Planbureau (CPB) volgend jaar op rekent.

Energie blijft duur

Maar die schatting is volgens Rabobank-econoom Hugo Erken inmiddels achterhaald. Dat komt omdat de oorlog in het Midden-Oosten aanhoudt en de prijzen van energie hoog blijven. "Wij komen nu uit op een inflatie van 3,8 procent voor volgend jaar", zegt hij.

De economen van Rabobank verwachten namelijk dat de energieprijzen hoog blijven, omdat er weinig zicht is op een snelle oplossing van het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran: "De energieprijzen zullen volgend jaar doorwerken in de prijzen van voedsel, industriële producten, de lonen en daarmee ook diensten. Door die hogere inflatie, zal de gemiddelde koopkracht volgens ons dalen met 0,8 procent."

Een vat Brent-olie kost opnieuw meer dan 100 dollar. Nieuwsuur legt uit waardoor dit komt:

Volgens Rabo-econoom Erken heeft sturen op koopkrachtbehoud met zulke maatregelen zodoende weinig zin meer. "Je hebt toch geen grip op de energieprijzen", constateert hij.

Hoogleraar Boot is het daarmee eens: "De politiek zit helemaal klem in de afweging tussen de korte en lange termijn. De overheid moet alles dempen en oplossen. En komt daarom steeds met kortetermijnmaatregelen om iedereen maar tegemoet te komen. Zonnebloemkapitalisme, noem ik dat."

'Boekhouden op vierkante centimeter'

Al diverse kabinetten worstelen met het oplossen van grote problemen zoals die van de woningmarkt, stikstof en milieu, de energievoorziening plus defensie-investeringen. Boot mist een brede politieke discussie over deze hoofdpijndossiers.

"Zowel het kabinet als de Tweede Kamer blijft vooral bezig met boekhouden op de vierkante centimeter. Je moet terug naar het grote verhaal. Hoe kunnen we ons economisch zo sterk mogelijk maken om ons te weren tegen alle onzekerheid in de wereld? Dan kun je bij elk plan vragen: draagt dit bij aan die doelstelling?"

Econoom Erken van Rabobank wijst wel op het plan in de miljoenennota om ruim 3 miljard euro te steken in een nationale investeringsbank. Deze instelling moet los van het kabinet leningen gaan verstrekken, mogelijk zelfs aandeelhouder bij jonge bedrijven worden. "Dat startkapitaal van 3,3 miljard euro kan extra geld uit het bedrijfsleven aantrekken. Zo hoeft de overheid niet alles zelf te doen", stipt Erken aan.

Missie

Toch is ook daar kritiek op. Hoogleraar Boot vindt dat het kabinet eerst een duidelijk plan had moeten maken voor de nationale investeringsbank: "Er is nog geen missie. Als je niet duidelijk bedenkt waar het wel en niet naartoe moet gaan, is dit straks ook weggegooid geld."

Boot hoopt daarom dat de Algemene Beschouwingen ditmaal eerst beginnen met een discussie over het grotere verhaal: "Als je geen debat voert waarom je dingen doet, dan komen er voor deze begroting compromissen uit waardoor je aan het einde van de rit nét vooruit kunt maar niet doet wat je eigenlijk moet doen."

Dode bij overstromingen na zware regenval langs Spaanse oostkust

18 hours 10 minutes ago

In Spanje kampen meerdere regio's aan de oostkust met wateroverlast na hevige regenval. De riolering kan het water niet overal aan, waardoor wegen onder water zijn komen te staan, beekjes uitgroeien tot kolkende stromen en rivieren buiten hun oevers dreigen te treden.

In de loop van de avond zijn waarschuwingsberichten verstuurd naar inwoners van de provincie Valencia en regio Almería. Daarin adviseren de autoriteiten mensen om goed op te letten, niet de weg op te gaan, uit de buurt te blijven van rivierbeddingen en ravijnen en het bij stijgend water hogerop te zoeken.

Auto meegesleurd

In Olivella, ten zuidwesten van Barcelona, hebben reddingswerkers het lichaam van een man gevonden op zo'n 500 meter van zijn auto die door het water was meegesleurd.

Het noodweer leidt in elk geval in Barcelona en Valencia tot ontregeld verkeer. Metrolijnen zijn uitgevallen, delen van snelwegen zijn afgesloten en in Valencia is het vliegverkeer stilgelegd. In Torrent, een gemeente die grenst aan de stad Valencia, stroomt het water door een van de hoofdwegen en zijn meerdere mensen uit hun auto's bevrijd.

Beelden op sociale media tonen de hagelstorm en overstromingen:

In de regio Almería en stad Murcia gaan de lessen vandaag niet door vanwege het overstromingsgevaar, schrijft de Spaanse krant El País.

Onbespeelbaar

Vanwege de zware regenval ging de wedstrijd in Valencia tussen Levante en Athletic Club niet door. De spelers gingen nog wel het veld op voor een warming-up, maar de grasmat stond grotendeels onder water en was daarmee onbespeelbaar.

In Camp Nou werd de La Liga-pot tussen FC Barcelona en Racing Santander ondanks het weer en de oproep niet op pad te gaan wel gespeeld. Daarbij woog volgens de autoriteiten mee dat toeschouwers in het stadion in elk geval op "een veilige plek" waren. Met 7-2 voor de thuisploeg kwam het publiek niet voor niets.

Het meteorologisch instituut van Catalonië waarschuwt dat de overlast door de hevige regenval tot zeker 08.00 uur kan aanhouden.