Aggregator

Deze week pakt podcast De Dag de koffers met leuke gasten. Wat lezen, luisteren of kijken zij om inspiratie op te doen voor de rest van het jaar? Welke boeken, podcasts en series gaan de koffer in om op te laden? Vandaag pakken we de koffers met journalist en deskundige over het Midden-Oosten Abdou Bouzerda.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

De tips van Abdou op een rij:

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Rosanne Sies

Goedemorgen! Vandaag is er een buitententoonstelling over Amsterdamse Molukkers en Ajax en FC Twente spelen hun returns tegen Vojvodina en Ferencváros.

Eerst het weer: de dag begint zonnig, maar vanuit het zuidwesten neemt de bewolking toe. In de loop van de middag maakt het zuidoosten en oosten kans op buiige regen met lokaal onweer. Bij een matige westenwind wordt het 22 graden aan zee tot 33 graden in Limburg.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De Amerikaanse strijdkrachten hebben vannacht voor het eerst sinds vrijdag weer doelen in Iran aangevallen. Het leger spreekt van "een krachtige reactie" op de Iraanse aanvallen op Amerikaanse doelen in de regio.

Volgens het leger zijn tientallen doelen geraakt die verband houden met de Islamitische Revolutionaire Garde, de Iraanse elite-eenheid die door de VS en de EU is bestempeld als terroristische organisatie.

Vorige week zei president Trump dat hij ruimte wilde scheppen voor onderhandelingen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Een bronzen standbeeld van de Russische leider Lenin van 9 meter hoog is tijdelijk verhuisd van het Groningse dorp Tsjuchem naar Oostwold, een dorp zo'n 20 kilometer verderop. Het beeld is van een ondernemer die het uit Duitsland haalde en op een bedrijventerrein in Tsjuchem zette. De verplaatsing was volgens betrokkenen "een toestand". Het beeld wordt in Oostwold tijdelijk gebruikt als decorstuk bij een toneelvoorstelling.

Fijne dag!

Bij Russische raketaanvallen op de Oekraïense stad Kryvy Rih, niet ver van het front, zijn zes mensen om het leven gekomen, onder wie een gezin met twee kinderen, melden Oekraïense functionarissen. Acht mensen raakten gewond.

Ook elders in Oekraïne waren opnieuw Russische aanvallen. In Kyiv klonken volgens getuigen een aantal explosies. In de hoofdstad is een dode gemeld en ook bij aanvallen in de regio Poltava viel een dode.

In de westelijke stad Lviv sloegen raketten in op twee appartementencomplexen, zes mensen raakten gewond. De stad lag zwaar onder vuur van raketten en drones. Veel mensen brachten de nacht uit voorzorg door in een schuilkelder.

President Zelensky waarschuwde gisteren al dat Rusland vannacht een grote aanval had gepland op het hele land. Hij deed een nieuwe oproep aan internationale bondgenoten om geavanceerde luchtafweersystemen te leveren, zodat het land zich kan verdedigen tegen de Russische luchtaanvallen.

Projectiel in Polen

Ook in het Poolse luchtruim werd een projectiel waargenomen. De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken meldt dat een Russische kruisraket het luchtruim van het buurland is binnengevlogen.

Later werd er een krater met een doorsnee van tien meter gevonden in het dorp Tarnawa-Kolonia, in de oostelijke regio Lublin. Daar zijn ook restanten gevonden van een projectiel. Onderzocht wordt of die van een raket zijn. De Russische kruisraket was gesignaleerd, maar verdween later van de radar.

Eerder stuurde NAVO-land Polen al gevechtsvliegtuigen de lucht in om zijn luchtruim te beschermen, vanwege de Russische aanvallen op Oekraïne. Ook luchtafweer- en radarsystemen werden preventief in gereedheid gebracht.

Bij het café van het Bonnefantenmuseum in Maastricht zijn afgelopen weekend alle stoelen van het terras ontvreemd. De dieven gingen er in de nacht van zondag op maandag vandoor met de 88 designstoelen.

De buit heeft een waarde van zeker 21.500 euro, zegt bedrijfsleider Freek Joosten van het café tegen L1 Nieuws. De dieven sloegen toe rond 04.00 uur.

"Op onze camerabeelden is te zien hoe meerdere dieven totaal op hun gemak, alle 88 stoelen opstapelen en meerdere keren rustig op en neer lopen. Dan denk je als ondernemer wel: hoe kan dit?", zegt de bedrijfsleider.

Net vernieuwd

Volgens Joosten waren de stoelen met ijzeren kabels vastgebonden en wordt het terrein bewaakt met camera's. "Er hangen hier zo'n 25 camera's tussen het provinciehuis en het Bonnefanten. En toch doen ze het." Ook een container met afval werd meegenomen.

De bedrijfsleider zegt dat het terras net was vernieuwd, met onder meer nieuwe plantenbakken. Om toch mensen buiten te kunnen verwelkomen heeft hij na de diefstal andere stoelen neergezet.

What do you do when you need to get data into an airgapped machine? Well, you might find yourself limited to basic input devices to interact with the computer in …read more

De Amerikaan die vier jaar geleden schrijver Salman Rushdie neerstak op een podium in New York, is nu ook schuldig bevonden aan terrorisme. Volgens de jury steunde hij onder meer Hezbollah. De Libanese groepering staat in de VS op de lijst van terroristische organisaties.

De 28-jarige Hadi Matar is geboren in de VS maar heeft ook een Libanees paspoort. Hij zit al een straf van 25 jaar cel uit voor de aanval op Rushdie. In november hoort hij welke straf hij krijgt voor terrorisme.

Aanklagers lieten foto's zien die zijn gevonden in Matars slaapkamer die erop wijzen dat hij Hezbollah steunt. Ook schreef hij een artikel waarin hij Hezbollah prijst.

Fatwa

Hij zou met de aanslag gehoor hebben willen geven aan de fatwa die in 1989 door de Iraanse ayatollah Khomeini werd uitgesproken over Rushdie vanwege diens boek De Duivelsverzen. De aanslag was volgens de aanklagers verbonden met de fatwa en daarmee te kwalificeren als internationaal terrorisme.

Matar zou de aanslag op Rushdie mede voor Hezbollah, Irans bondgenoot, hebben uitgevoerd. Hij zou hebben verwezen naar uitspraken van Hezbollah-leider Hassan Nasrallah uit 2006.

Matar stak Rushdie bij een optreden in New York twaalf keer. De schrijver raakte zwaargewond maar overleefde de aanslag. Aan één oog raakte hij blind.

De Amerikaanse strijdkrachten hebben vannacht doelen in Iran aangevallen. Dat was weer voor het eerst sinds vrijdag. Het leger spreekt van "een krachtige reactie" op de Iraanse aanvallen op Amerikaanse doelen in de regio van de dag en nacht ervoor.

Volgens de Amerikanen zijn tientallen doelen geraakt die verband houden met de Islamitische Revolutionaire Garde, de Iraanse elite-eenheid die door de VS en de EU is bestempeld als terroristische organisatie.

Het zou gaan om commandocentra, raket- en drone-locaties en radarinstallaties. Iraanse staatsmedia melden dat er ook burgerdoelen zijn getroffen. De Amerikaanse aanvallen duurden alles bij elkaar twee uur, meldt het leger.

'Vier doden'

Iraanse media melden aanvallen in Abadan, Bandar Abbas, Bushehr, Khorramshahr, Nurabad, Sirik en op de eilanden Kish en Qeshm.

Er zijn vier leden van de Revolutionaire Garde om het leven gekomen, meldt de Iraanse legerleider. Eén van hen zou een piloot zijn van een Sukhoi-24-straaljager, schrijft het staatspersbureau Islamic Republic News Agency (IRNA). Het is onbekend of de straaljager uit de lucht is geschoten of dat de man op een basis om het leven kwam.

Periode van relatieve rust

Iran vuurde gisteren raketten af op Amerikaanse bases in Jordanië, die allemaal zouden zijn onderschept. Die aanval volgde op vier dagen en nachten van relatieve rust in de regio. De Amerikaanse president Trump zei vorige week dat hij ruimte wilde scheppen voor onderhandelingen.

Gisternacht voerde de VS wel samen met Saudi-Arabië luchtaanvallen uit op pro-Iraanse milities in Irak. Daarbij zouden zeker twintig doden zijn gevallen.

Droneaanval op schip

In de Egyptische havenstad Damietta werd gisteren een Amerikaanse gastanker getroffen door een droneaanval. Er ontstond brand, die oversloeg naar een ander schip, berichtte persbureau Reuters. Beide schepen zouden zijn gebruikt voor de opslag en verwerking van aardgas.

Wie er achter de aanval in Damietta zit, is vooralsnog niet duidelijk. Trump zei erover dat de aanval "meer van hetzelfde is". Hij kondigde aan Iran hard te zullen raken.

Anthony Fauci, de immunoloog die de Amerikaanse regering adviseerde tijdens de corona-uitbraak, heeft bij een verhoor voor de Senaat zijn kaken op elkaar gehouden. Hij weigerde vragen te beantwoorden over de herkomst van het coronavirus omdat sommige Republikeinen er volgens hem alleen maar op uit zijn hem achter de tralies te krijgen.

Fauci (85) beriep zich op advies van advocaten bijna honderd keer op zijn recht om te zwijgen. Hij benadrukte dat hij al meerdere keren getuigenissen heeft afgelegd voor het Congres over covid en het ontstaan van het virus.

Fauci beriep zich tijdens het verhoor keer op keer op zijn zwijgrecht:

De Republikein Rand Paul, die de Senaatscommissie voorzit, heeft volgens Fauci een "krankzinnige obsessie" met hem. Paul heeft Fauci onder meer beschuldigd van het financieren van Chinees onderzoek waaruit de corona-uitbraak zou zijn ontstaan. Bewijs daarvoor is er niet en Fauci heeft het dan ook met klem tegengesproken.

Fauci, die de Amerikaanse regering tientallen jaren adviseerde over infectieziekten, beklaagde zich ook over het vrijgeven door Paul van honderden pagina's uit een persoonlijk dagboek van de immunoloog. Dat had volgens Fauci slechts ten doel om hem te intimideren.

De topadviseur zei dat hij tot de conclusie is gekomen dat Paul hem alleen maar opgeroepen heeft om hem uitspraken te ontlokken die hem in de gevangenis moeten doen belanden.

Oud-president Biden verleende Fauci begin vorig jaar vlak voordat hij aftrad preventief gratie. Hij hield er rekening mee dat Fauci onder Trump vervolgd zou worden. Fauci en Trump hadden een zeer moeizame relatie, ook omdat Trump uitspraken deed over behandelingen waarvan het nut helemaal niet was bewezen. Volgens senator Paul kan Fauci ondanks de gratie wel vervolgd worden voor meineed, voor uitspraken die hij nadien doet.

Trump roert zich

President Trump liet tijdens het verhoor van zich horen via sociale media. Hij noemde Fauci "gek" en schreef verder: "Ik zei al vanaf het begin dat het virus uit het Wuhan-laboratorium in China kwam. Fauci ontkende dat fel, hij wilde altijd China beschermen."

Democraten namen het op voor Fauci, ze spraken van "een valstrik". Ook wetenschappers lieten van zich horen. Meer dan 150 deskundigen op het gebied van infectieziekten spraken in een brief hun steun voor hem uit en veroordeelden de "heksenjacht".

De oorsprong van de covid-uitbraak is nog altijd onzeker. De FBI zei in 2023 dat een lek uit een laboratorium in Wuhan het waarschijnlijkst was. China deed die claim af als onzin. Fauci heeft sinds 2021 de mogelijkheid opengehouden dat het virus uit een lab zou kunnen komen.

De wereldgezondheidsorganisatie WHO zei vorig jaar dat het virus waarschijnlijk van dieren op mensen is overgegaan, maar dat andere scenario's niet worden uitgesloten.

[John Dingley] has a Sony ZV-E10 camera that is excellent, but the design lacks a built-in electronic viewfinder. This means it relies entirely on its rear-mounted touchscreen for framing shots. …read more

Bij werkzaamheden op het strand van het Duitse Waddeneiland Norderney is een eeuwenoud Nederlands schip ontdekt. Dat schrijft de Duitse omroep NDR. Het gaat om een houten schip dat vermoedelijk zo'n 300 jaar geleden gebouwd is.

De ontdekking werd gedaan bij werkzaamheden voor het verleggen van zeekabels voor een windpark, meldt netbeheerder Amprion. Het vermoeden is dat het schip ongeveer vijftien meter lang en vijf meter breed is.

Het schip wordt nu onderzocht door archeologen, meldt de NDR. Het zou een van de weinige schepen zijn die uit deze tijd langs dit deel van de kust zijn gevonden.

De delen van het schip die al uitgegraven zijn, zullen worden geborgen voor onderzoek. De rest blijft in de bodem liggen. De bouwwerkzaamheden, die begin deze maand begonnen, zijn gepauzeerd.

Een recordaantal van meer dan 1500 migranten heeft de afgelopen dagen zwemmend vanuit Marokko de Spaanse exclave Ceuta bereikt. Dat melden de autoriteiten in Ceuta. Die zeggen overrompeld te zijn door het ongebruikelijk hoge aantal.

Burgemeester Juan Jesús Vivas zegt tegen journalisten dat onder de 1500 migranten zowel volwassenen als kinderen zijn. "De opvangcentra zitten vol", zegt hij. Wat de reden is dat de afgelopen dagen zoveel migranten naar Ceuta zwommen, is onduidelijk.

Mooi zomerweer leidt er doorgaans toe dat meer migranten de illegale oversteek van enkele honderden meters wagen, maar volgens de autoriteiten is een piek van deze omvang nieuw.

Niet zonder gevaar

Ceuta ligt aan de Noord-Afrikaanse kust, maar hoort bij Spanje en daarmee ook bij de Europese Unie. Vivas waarschuwt dat veel migranten om het leven komen bij hun poging de Spaanse exclave te bereiken. Het afgelopen jaar overleefden zeker zestig mensen de tocht over zee niet.

De Spaanse minister Grande-Marlaska van Binnenlandse Zaken erkent in een interview met de zender laSexta dat de autoriteiten te maken hadden met "een buitengewone, uitzonderlijke situatie". Hij stelde dat "we de situatie aanpakken met de middelen die we daar al permanent hebben ingezet".

De Spaanse autoriteiten en het Rode Kruis zetten boten in om zwemmers op te pikken. Honderden migranten slapen inmiddels buiten bij het overvolle opvangcentrum op Ceuta.

Volgens activisten in Marokko en Ceuta komt het overgrote deel van de mensen die Ceuta proberen te bereiken uit Marokko. Een relatief klein deel komt uit Algerije.

De illegale oversteek naar de Spaanse exclave staat bekend om zijn plotselinge pieken van grote groepen migranten. In september 2024 werden jongeren via sociale media aangemoedigd om met zijn allen de illegale oversteek te maken. In de Marokkaanse grensstad Fnideq hield de politie toen honderden jongeren tegen.

Banden bekoeld

In mei 2021 kwam tijdens een grenscrisis een ongekend aantal van 8000 migranten in slechts twee dagen Ceuta binnen. Marokko werd er destijds door Spanje van beschuldigd de grenscontroles bewust te hebben versoepeld.

Vandaag prees de Spaanse minister van Binnenlandse Zaken de Marokkaanse autoriteiten juist; hij stelde dat ze meewerkten en dat de relatie met het Skoninkrijk "nauw en gebaseerd op loyaliteit" was.

Marokko en Spanje werken sinds 2022 samen om illegale migratie aan te pakken. Toen de diplomatieke banden tussen de landen in 2021 waren bekoeld, begon er een exodus van Marokkanen die massaal naar de Spaanse exclaves vertrokken als gevolg van de afwezigheid van de Marokkaanse grenspolitie.

Voor het eerst heeft de nieuwe Rotterdamse methode voor het onderzoeken van wurgpogingen een rol gespeeld bij de veroordeling van een man die zijn vriendin probeerde te wurgen.

Snel forensisch onderzoek aan de hals van het slachtoffer heeft er mede toe geleid dat de dader is veroordeeld voor poging tot doodslag, bevestigt het Rotterdamse Openbaar Ministerie aan de NOS na berichtgeving van het AD.

Wurgpogingen gelden als een van de belangrijkste rode vlaggen voor het escaleren van partnermishandeling. Ze kunnen een voorbode zijn van femicide.

Speciale camera

Sinds 1 december 2025 loopt er in Rotterdam en Amsterdam een proef waarbij de politie en Veilig Thuis snel een medisch expertisecentrum inschakelen als er vermoedens zijn van pogingen tot wurging. Dat soort letsel wordt vaak niet of te laat herkend.

De proef met de nieuwe onderzoeksmethode duurt een jaar. Slachtoffers worden daarbij onder meer onderzocht met forensisch licht, een speciale camera waarmee ook in de verschillende huidlagen en -diepten kan worden gekeken. Daarmee kan ook letsel dat aan de buitenkant niet zichtbaar is, worden vastgesteld. Het letsel wordt vastgelegd, beschreven en geduid en kan zo worden gebruikt als strafrechtelijk bewijs.

Buren hoorden hulpgeroep

Dat is nu gebeurd. In november vorig jaar hoorden buren in het Zuid-Hollandse Rozenburg de vrouw om hulp roepen. Het was haar nog net gelukt bij de voordeur te komen en die te openen. De buren wisten de man van haar af te trekken en belden de politie. Agenten wezen het slachtoffer daarna door naar het forensisch medisch expertisecentrum FARR.

Daar is ze door een forensisch arts onderzocht. Die concludeerde dat haar verwondingen en klachten pasten bij een 'matige verwurging' die, als het geweld langer had geduurd, tot haar dood had kunnen leiden.

De man werd begin deze maand veroordeeld en kreeg precies de straf die de officier van justitie had geëist: 360 dagen cel waarvan 169 dagen voorwaardelijk en een taakstraf van 150 uur.

Haar woord tegen het zijne

Het Openbaar Ministerie spreekt in het AD van "een mooi resultaat en een belangrijke stap". "Het is goed om te zien dat het onderzoek van forensisch medisch expertisecentrum FARR heeft bijgedragen aan een betere informatiepositie en ervoor heeft gezorgd dat dit geweld kon worden bewezen."

Ook FARR-directeur Geranda Zeelenberg noemt de uitspraak belangrijk. "Uit deze zaak blijkt dat het forensisch medisch onderzoek kan bijdragen aan de strafmaat. Het geeft een rechter aanvullende informatie om een goede en passende afweging te maken. Dat is van belang in dit soort zaken, waarin het vaak neerkomt op haar woord tegen het zijne."

Veel meer aanvragen

In april werd bekend dat de proef in Rotterdam in de eerste maanden veel meer aanvragen had opgeleverd dan verwacht. FARR rekende op zo'n 200 aanvragen per jaar, maar kreeg er in de eerste drie maanden van de pilot al 150. Zo'n 90 procent van de onderzochte slachtoffers is vrouw en in 78 procent van de gevallen is sprake van partnergeweld.

Op het Domplein in Utrecht is de aanslag op de Pride in Berlijn herdacht. Honderden mensen kwamen bij elkaar en luisterden naar toespraken, schrijft RTV Utrecht. "De queer-gemeenschap heeft zich nooit laten intimideren", zei burgemeester Sharon Dijksma. "De queer-gemeenschap is samen te vatten in één woord: moed."

Bij de aanslag reed zaterdagavond een man met een bestelbus in op Pride-gangers. Een Poolse vrouw kwam om het leven, 31 mensen raakten gewond. De 21-jarige dader is door de politie doodgeschoten. De autoriteiten gaan uit van een islamistische terreuraanslag.

'Neem het op voor de ander'

Dijksma sprak van een gruwelijke aanslag en deed een oproep tot solidariteit. "Een oproep om de haat en de onwetendheid die aan de basis ligt van dit soort geweld consequent en luidkeels af te wijzen en te corrigeren. Neem het op voor een ander. Sta op tegen onrechtvaardigheid", sprak de burgemeester.

De organisatie wil met de herdenking solidariteit tonen met de gemeenschap in Berlijn en het signaal afgeven dat liefde sterker is dan haat. Sommige aanwezigen hadden Pride-vlaggen bij zich.

Bloemen bij monument

Na de toespraken zijn bloemen neergelegd bij het Sodomonument, midden op het Domplein. Dat monument staat symbool voor de vervolging van homoseksuelen in Utrecht, zo'n 300 jaar geleden bij de zogeheten sodomieprocessen.

De aanslag in Berlijn werd gisteravond ook herdacht in Amsterdam. Daar is nu de World Pride bezig. Die herdenking trok duizenden mensen.

Drugs- of alcoholverslaafden die in Italië zijn veroordeeld tot een celstraf, moeten die thuis kunnen uitzitten, als het aan het parlement ligt. Een meerderheid stemde voor een wetsvoorstel dat wordt gezien als poging om iets te doen aan de overvolle gevangenissen in Italië. De verslaafden die in aanmerking komen moeten thuis een rehabilitatieprogramma volgen.

Volgens minister van Justitie Nordio is de maatregel van toepassing op meer dan 10.000 gevangenen met een drugsverslaving. In totaal kampen zo'n 65.000 gevangenen met drugsproblematiek. Volgens Nordio komen daarnaast 3700 gevangenen met een alcoholprobleem in aanmerking voor de maatregel.

Volgens Nordio moeten drugsverslaafden die misdaden hebben gepleegd worden beschouwd als "zieke mensen die behandeling nodig hebben, in plaats van criminelen die gestraft moeten worden". Alleen gevangenen met een celstraf onder de acht jaar komen in aanmerking voor een 'thuisstraf'. Zwaarder gestraften moeten de cel in.

In Europa kampen vooral Italië en Frankrijk met een overvol gevangeniswezen. De belangenorganisatie Antigone, die opkomt voor gevangenen, zegt dat de bezettingsgraad van Italiaanse gevangenissen bijna 140 procent is.

Kritische geluiden

Antigone is sceptisch over de plannen van het parlement. Volgens de organisatie komen gevangenen alleen onder strikte voorwaarden in aanmerking. Ook stelt de organisatie dat er te weinig geld voor de uitvoering wordt gereserveerd. Zo zouden er maar zeshonderd plaatsen in klinieken kunnen worden gefinancierd, in plaats van de beoogde duizenden.

Ook vanuit de oppositie zijn er kritische geluiden. Tegenstanders van het wetsvoorstel vrezen dat criminelen die zijn veroordeeld voor zware misdrijven thuis komen te zitten. Oppositiepartij M5S heeft zorgen dat er niet genoeg toezicht is op gevaarlijke individuen.

Premier Meloni daarentegen noemt het aangenomen wetsvoorstel "een overwinning op meerdere fronten". Het zou de de druk op gevangenissen verlichten en verslaafden helpen om uit de criminaliteit te blijven.

De regering-Meloni beloofde vorig jaar 15.000 extra gevangenisplekken te regelen, maar dat is tot nu toe niet gelukt.

[Hans Scharler] came into a neat find recently—the playfield from a 1970s Atari Superman game. It’s the sort of thing that’s too nice to throw away, but isn’t really enough …read more

De Europese Unie gaat het aantal eigen blusvliegtuigen voor bosbranden uitbreiden. Waarschijnlijk zijn de nieuwe blusvliegtuigen pas in 2030 klaar, maar ook dan zal het nog niet genoeg zijn om branden van de huidige omvang te kunnen bestrijden. In het Coördinatiecentrum voor Rampenbestrijding in Brussel onderzoeken ze daarom hoe nieuwe branden het beste kunnen worden voorkomen.

Terwijl voor de meeste EU-ambtenaren in Brussel de vakantie is begonnen, hebben de medewerkers van het Coördinatiecentrum voor Rampenbestrijding de handen overvol. Op grote schermen volgt een team bosbrandexperts dag en nacht hoe de branden in Europa zich ontwikkelen. Op basis van satellietbeelden delen ze actuele informatie, voorspellingen en analyses met alle EU-landen.

Zorgen over Griekenland

"Dit zou weleens een recordjaar kunnen worden", zegt Maria Zuber, die leidinggeeft aan het rampenteam van de EU. Tot nu verwoestten de bosbranden ongeveer evenveel gebied in de EU als rond dezelfde periode vorig jaar. "En dat was het ergste jaar dat we tot nu toe hebben gemeten."

Vorig jaar zag je rond deze tijd vooral branden in de Westelijke Balkan en Griekenland. "Pas later kwamen die ook naar West-Europa." Het zal voor Frankrijk de komende dagen moeilijk blijven, denkt Zuber. Ook vreest ze komende weken voor Italië en Griekenland, waar het eveneens droog en heet is.

Hier komt alles binnen

Als Europese landen een hulpverzoek indienen voor de bestrijding van bosbranden, dan komt dat verzoek in dit coördinatiecentrum binnen. Medewerkers gaan in heel Europa op zoek naar extra blusvliegtuigen, helikopters en brandweerlieden om naar de getroffen gebieden te sturen. Frankrijk en Spanje deden deze maand zo'n verzoek.

Naast de 27 EU-landen nemen nog tien andere landen deel aan dit systeem, waaronder Turkije, Oekraïne, Noorwegen en Albanië. Nederland meldde zich dit natuurbrandenseizoen als eerste bij het coördinatiecentrum, toen in april op verschillende plekken in het land branden woedden. Duitsland en Frankrijk stuurden toen hulp.

777 brandweerlieden 'in bruikleen'

Toch is het onderling uitwisselen van materieel en mensen niet altijd genoeg. Voor echte noodgevallen, zoals nu in Spanje en Frankrijk, heeft de EU nog extra middelen achter de hand. Het gaat om 22 blusvliegtuigen, vijf helikopters en 777 brandweerlieden, die de EU in bruikleen heeft van verschillende lidstaten. De mensen en spullen zijn verdeeld over locaties in de EU die het grootste risico lopen op natuurbranden. Zo zijn sinds half juli al veertig Nederlandse brandweerlieden in Spanje.

In Frankrijk krijgen ze nu hulp van vliegtuigen uit Portugal en Kroatië en helikopters uit Slowakije en Tsjechië. In Spanje zijn vliegtuigen uit Italië, Griekenland en Turkije actief.

Toch stuurt het coördinatiecentrum nog niet de hele EU-vloot naar de getroffen gebieden. "We moeten een aantal vliegtuigen beschikbaar houden, omdat we zien dat de risico's op branden in Griekenland en Centraal-Europa op dit moment toenemen", legt Zuber uit aan journalisten die zijn uitgenodigd voor een bezoek aan het rampencentrum.

Nieuwe vliegtuigen

Het toont de beperking van de Europese hulp: een paar extra blusvliegtuigen zijn nuttig, maar maken bij branden van deze omvang niet het verschil. In Brussel erkennen ze dat de huidige noodvloot van 22 Europese blusvliegtuigen en vijf helikopters veel te klein is. Daarom staat er een bestelling uit voor twaalf nieuwe blusvliegtuigen, zogeheten Canadairs, en vijf helikopters. Maar de verwachting is dat die pas in 2030 allemaal geleverd kunnen worden.

En ook dan ben je er nog lang niet, zeggen Europese ambtenaren die betrokken zijn bij de rampenbestrijding. "Al stuur je vijftig vliegtuigen." Het probleem is dat het vuur zich soms zo snel verspreidt, dat er niet tegenop te blussen valt. Door de grote omvang van de branden ligt de focus bij het blussen nu vooral op het redden van levens, huizen en bedrijven en minder op het blussen van de hele brand.

Daarom onderzoeken ze in het coördinatiecentrum ook hoe branden het beste kunnen worden voorkomen. Het inzetten van blusvliegtuigen is het laatste redmiddel, zegt Zuber. "Preventie is geen spannend onderwerp om over te praten, maar toch is het echt heel erg belangrijk."

Goede waarschuwingssystemen, zorgen dat grazers overtollig gras opeten, voorlichting over het voorkomen van brandstichting en bosbeheer. Het zijn allemaal zaken die volgens Zuber minstens net zo belangrijk zijn als nieuwe blusvliegtuigen.

Vier vrouwen beschuldigen acteur en Thirty Seconds to Mars-frontman Jared Leto (53) van seksueel wangedrag. Dat blijkt uit de vandaag verschenen BBC-documentaire Jared Leto: Hollywood's Dark Secret, waarin meerdere vrouwen voor het eerst openlijk spreken over hun ervaringen met Leto. De beschuldigingen aan zijn adres circuleren al tientallen jaren.

Alle vrouwen zeggen Leto tussen 2002 en 2016 te hebben ontmoet, toen ze zelf nog tiener waren en de acteur in de dertig of veertig was. "Dit gebeurde 25 jaar geleden. Hij is ermee weggekomen", zegt een van zijn vermeende slachtoffers in de documentaire.

Naar hotelkamer gelokt

Een van de vrouwen, in de documentaire Isabel, zegt dat Leto haar in 2002 seksueel misbruikte in de badkamer van een motel in Las Vegas. De vrouw was toen 17. Ze zegt dat hij haar hand pakte toen hij aan het douchen was en die gebruikte om zichzelf te masturberen, zonder dat er een woord werd gewisseld.

Een andere vrouw zegt dat ze op haar negentiende door een assistente van Leto naar een hotelkamer werd gelokt, onder het mom dat daar een feestje was. Ze was dronken en haar mobiel was leeg. "Ik kom binnen, het is er erg donker, en dan zie ik dat hij alleen is", vertelt ze in de documentaire. "Zouden er niet ook andere mensen zijn?"

Ze vroeg of hij een oplader of contant geld had zodat ze naar huis kon, maar Leto antwoordde op beide vragen nee. Toen ze vroeg of ze op de bank mocht slapen, antwoordde hij volgens haar dat ze dan wakker zou worden "met een penis in haar kont". De vrouw zegt dat ze de gebeurtenis lang heeft proberen te verdringen, maar er nu van overtuigd is dat de ontmoeting "helemaal gepland" was.

Succesvolle artiest

Jared Leto is een bekende naam in Hollywood en ver daarbuiten. In 2014 won de acteur een Oscar voor zijn bijrol in de Dallas Buyers Club. Leto speelde verder in onder meer House of Gucci, Requiem for a Dream en American Psycho.

Eind vorige eeuw richtte hij met zijn oudere broer de alternatieve rockband Thirty Seconds to Mars op. De band heeft wereldwijd miljoenen platen verkocht.

Een derde vrouw zegt dat ze op haar zeventiende seks had met Leto in Californië, toen die 34 was. Seks met een minderjarige is in die staat strafbaar.

Een vierde vrouw beschrijft hoe Leto haar op haar zestiende benaderde met herhaaldelijke seksueel getinte telefoongesprekken en op een gegeven moment voorstelde om seks te hebben. Later kreeg ze een geheimhoudingsovereenkomst voorgelegd, die ze weigerde te tekenen. Ook andere vrouwen zeggen vreemde en vaak seksueel getinte telefoontjes van Leto te hebben gekregen toen ze jonger waren.

Twee voormalige medewerkers van Leto vertellen dat ze zich ongemakkelijk voelden bij hoe de artiest omging met tienermeisjes. Die nodigde hij regelmatig backstage of thuis uit. Bij internationale concerten van Thirty Seconds to Mars begin 2010 moesten crewleden van de band modellenbureaus opbellen om vrouwelijke modellen gratis VIP-tickets aan te bieden, vertelt een anonieme oud-medewerker aan de BBC.

'Absoluut en categorisch onjuist'

In een verklaring aan persbureau AP zegt Leto zelf nooit iemand te hebben aangerand of seksueel heeft bejegend. "Deze beschuldigingen zijn absoluut en categorisch onjuist."

De BBC telde meer dan 120 afzonderlijke online geuite beschuldigingen over zijn gedrag naar vrouwen. Sommige dateren van tientallen jaren geleden. Vorig jaar beschuldigden negen andere vrouwen Leto van seksueel wangedrag, in een artikel van het Amerikaanse medium Air Mail.

Een metershoog standbeeld van Vladimir Lenin dat al decennialang in Groningen staat, is tijdelijk verhuisd naar Oostwold in de gemeente Oldambt. De verplaatsing van het beeld, dat 17.000 kilo weegt, was een behoorlijke onderneming, meldt RTV Noord.

Het bronzen beeld van de Russische revolutionair en grondlegger van de Sovjet-Unie stond tot 1991 in het Oost-Duitse stadje Merseburg, in de buurt van Leipzig. Het werd na het opdoeken van de DDR verwijderd en kwam terecht in een bunkergebouw op een oud vliegveld. Dat werd eind jaren 90 gekocht door de Groningse ondernemer Henk Koop. Hij besloot het beeld naar Nederland te halen.

Functie als decor

Koop zette het beeld van negen meter hoog op zijn bedrijventerrein in Tjuchem, maar leende het ook af en toe uit. Ook nu, want het standbeeld gaat als decor dienen bij een muziektheatervoorstelling. "Niemand kan eromheen", zegt Peter Funcke van theatergezelschap Zummerbühne. Het beeld staat achter een tribune. "Dus het zal echt blikken vangen."

Volgens Funcke was het "een hele toestand" om het beeld te verplaatsen. Het standbeeld is vervoerd met een dieplader en met een hijskraan op zijn nieuwe, tijdelijke plek gezet. "Vanochtend zijn ze begonnen. Ze zijn er wel een paar uur mee bezig geweest."

Dat het enige grote Leninbeeld van Nederland in Oost-Groningen staat, vindt Funcke toepasselijk. In de regio was vroeger sprake van een grote kloof tussen rijke herenboeren en arme landarbeiders. Arbeidsonrust leidde tot meerdere opstanden in de tweede helft van de 19e eeuw.

De theatervoorstelling gaat over die klassenstrijd. "De aanwezigheid van het standbeeld op het terrein sluit daar naadloos op aan", zegt Funcke. "Lenin is de grondlegger van het communisme in de Sovjet-Unie. Het is een heel bijzondere en curieuze samenloop van omstandigheden dat dit iconische werk nu onderdeel uitmaakt van onze locatie."

Nog een verhuizing

Na de voorstellingen verhuist Lenin naar een andere plek in Oostwold. Daar gaat het beeld onderdeel gaat uitmaken van een nieuw erfgoedcentrum over de geschiedenis van het communisme in Oost-Groningen.

Henriette Davelaar van Centrum De Graanrepubliek is blij met de komst van het beeld. "Het doet iets met je. Het schuurt. Het is geen propagandabeeld, maar het vertelt iets over de geschiedenis van dit gebied."

Lage waterstanden zijn voor veel ondernemers langs het Twentekanaal niet nieuw. Maar dat het kanaal nu zelfs is afgesloten, noemen ze extreem.

Al vijf dagen is het kanaal volledig dicht voor de scheepvaart. Door de aanhoudende droogte is het niet meer mogelijk om grondstoffen te vervoeren. Dat raakt ondernemers in de buurt hard. En dus moeten ze op zoek naar alternatieven. Dat kost tijd en geld.

Tot 500.000 euro per dag

"Hoe langer het Twentekanaal afgesloten blijft, hoe groter de economische gevolgen zullen zijn", zegt Frank van Zomeren van havenbedrijf Port of Twente. Een prijskaartje voor de financiële schade kan hij nog niet maken.

De branchevereniging Koninklijke Binnenvaart Nederland kwam wel met een eerste voorzichtige inschatting. Het zou gaan om zeker 125.000 euro per dag. Dat bedrag kan oplopen tot 500.000 euro per dag voor alle bedrijven in de regio.

Haven Deventer ook dicht

Volgens Van Zomeren brengen bedrijven nu in kaart welke uitwijkmogelijkheden ze hebben. Een van de opties was de haven van Deventer, maar die treft hetzelfde lot als het Twentekanaal: zaterdag gaat de haven dicht vanwege de lage waterstand.

Bedrijven kunnen nog wel uitwijken naar havens in Zwolle, Kampen en Meppel. "Het lukt nog via deze regio, omdat wij nog steeds worden gevoed vanuit het IJsselmeer", zegt directeur Jeroen van den Ende van havenbedrijf Port of Zwolle. "We liggen aan het uiteinde van de IJssel en hebben in de regio eigenlijk nog nooit last gehad van laag water."

Bedrijven laten hun schepen dus varen via een andere route en lossen de lading in één van die havens. Vervolgens gaan de producten per vrachtwagen naar de eindbestemming.

"We zijn heel dankbaar dat Port of Zwolle als het ware over de eigen schaduw heen is gesprongen om ons te helpen", zegt Van Zomeren. Tegelijkertijd zegt hij ook dat het een hele klus is om in hartje zomer vrachtwagenchauffeurs in te schakelen.

Daar sluit veevoerproducent ForFarmers in Lochem zich bij aan. Al het transport verplaatsen van het water naar de weg is een hele opgave. "Een schip kan tussen de 1200 en 1500 ton vervoeren, om dat te vervangen heb je minimaal veertig vrachtwagens nodig", zegt woordvoerder Ilse Niehof. Dat betekent veel overleggen en bellen. "Het is veel geregel."

Daar komt bij dat het vervoer per vrachtwagen een extra belasting is voor de wegen in de regio en voor de bedrijventerreinen. Die zijn vaak niet ingericht om zoveel vrachtwagens per dag te ontvangen.

Voor de bedrijven die veel gebruikmaken van de waterweg, is de afsluiting van het Twentekanaal dus een behoorlijke uitdaging. "De aanvoer van grondstoffen wordt ons heel moeilijk gemaakt", zegt ook Klaas te Kamp van Rouwmaat Groep. Dat bedrijf maakt beton voor aannemers in de buurt en voert daarvoor zand en grind aan via het kanaal.

Er zijn per dag honderd vrachtwagens nodig om hetzelfde volume te vervoeren als normaal over het water binnenkomt. Voorlopig wordt er minder beton gemaakt. Het bedrijf verwacht dat het nog tot oktober kan duren voordat alles weer draait als vanouds.

'Uniek en extreem'

"Lage waterstanden zien we wel vaker in de zomer, dat is niet nieuw. Maar de afsluiting van het Twentekanaal, dat is wel uniek en extreem", zegt Niehof.

Het is nog niet duidelijk tot wanneer het Twentekanaal en ook de haven van Deventer afgesloten blijven. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zegt dat er alles aan wordt gedaan om de scheepvaart weer vrij te geven, maar daar is wel water voor nodig.

"We hopen dat er fikse buien aankomen", besluit Niehof. "Misschien moeten we met zijn allen een regendansje doen."

Bij een droneaanval op de haven van de Egyptische stad Damietta, aan de Middellandse Zee, is een Amerikaanse gastanker geraakt. Dat meldt het Britse maritieme inlichtingenbedrijf Ambrey. De bemanningsleden zijn geëvacueerd. Er zijn zover bekend geen gewonden gevallen.

De drone raakte de opslagtanker Energos Winter en veroorzaakte brand. Die sloeg over naar een ander schip, meldt persbureau Reuters op basis van vijf verschillende bronnen. Beide schepen zouden zijn gebruikt voor de opslag en verwerking van aardgas.

Rookpluim

De havendienstverlener bevestigt dat er in Damietta brand is uitgebroken op twee gastankers. Op sociale media circuleren beelden van de brand. Daarop is een grote rookpluim te zien boven de stad.

Het vuur is inmiddels onder controle. Waar de drone vandaan kwam of wie die lanceerde, is nog onduidelijk.

Het is afgelopen dagen weer onrustig in het Midden-Oosten. Zo heeft Iran gisteravond en vanochtend raketaanvallen uitgevoerd op Jordanië. Ook een Amerikaanse legerbasis was doelwit. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft de aanvallen opgeëist.

De VS spreekt van een verrassingsaanval en stelt dat alle ballistische raketten zijn onderschept. De Iraanse aanval betekent het einde van een gevechtspauze van vier dagen.

'Tot moes slaan'

In Irak waren afgelopen nacht ook bombardementen te horen. De VS en Saudi-Arabië vielen door Iran gesteunde paramilitaire groeperingen in Irak aan. De Amerikaanse president Trump beloofde Iran "tot moes te slaan" omdat het land aanvallen had uitgevoerd, enkele dagen nadat hij zelf luchtaanvallen had stopgezet.

De afgelopen dagen voerde Iran juist geen aanvallen meer uit op Amerikaanse legerbases in Golfregio, omdat de VS ook was gestopt met bombardementen. De periode voor deze gevechtspauze hadden de twee vijanden elkaar bijna twee weken lang elke dag onder vuur genomen.