Aggregator

Onderzoekers: te weinig borstkankerpatiënten krijgen nodige gentest

6 hours 50 minutes ago

Mogelijk krijgen te weinig borstkankerpatiënten een speciale gentest waarmee wordt gekeken of chemotherapie nodig is voor hun behandeling. Dat blijkt uit onderzoek van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) in samenwerking met de Universiteit Twente.

In 2024 kreeg een op de drie patiënten de test. "Dit kan betekenen dat vrouwen onnodig chemotherapie krijgen", zegt hoofdonderzoeker Sabine Siesling.

Risicobepalend

In Nederland worden de gentesten MammaPrint en Oncotype DX ingezet voor vrouwen boven de vijftig met borstkanker in een vroeg stadium en met specifieke tumoren. De tests brengen de genen van de tumor in kaart en voorspellen daarmee de kans op terugkeer van de kanker. De artsen gebruiken de resultaten om te kijken of chemotherapie zinvol is en bespreken dit met de patiënt.

Sinds 2023 worden de tests gedekt door de verzekering. Voordat ze werden vergoed, kreeg slechts 9 procent van de patiënten die in aanmerking kwamen de test. Sinds de tests worden vergoed, is dat gestegen naar 37 procent, blijkt uit het onderzoek.

Dat betekent dat ongeveer twee derde van de patiënten die wel in aanmerking kwamen, de test niet kreeg. Volgens de onderzoekers zouden dat in 2024 zo'n duizend vrouwen kunnen zijn geweest.

Wel of geen chemotherapie

Van de mensen die de test wel ondergingen, en een hoog risico op uitzaaiingen bleken te hebben, kreeg meer dan 80 procent chemotherapie. Patiënten met een laag risico kregen in minder dan 10 procent van de gevallen chemotherapie. Van de patiënten die in aanmerking kwamen voor een gentest, maar deze niet kregen, onderging meer dan de helft chemotherapie.

"Dit suggereert dat het ontbreken van testinformatie kan leiden tot een ruimere inzet van chemotherapie dan nodig is", zegt Siesling. Chemotherapie kan leiden tot heftige en soms blijvende bijwerkingen, zoals haaruitval, geheugenproblemen en vermoeidheid.

In een vervolgonderzoek gaan de onderzoekers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en de Universiteit Twente kijken naar redenen waarom de test niet breder worden ingezet.

Kritiek op NASA vanwege volledig mannelijke crew Artemis III: 'Voelt als een stap terug'

7 hours 14 minutes ago

NASA krijgt er op sociale media flink van langs vanwege de volledig mannelijke selectie voor de Artemis III-missie. Die vlucht is een voorbereiding op de eerste Amerikaanse maanlanding sinds 1972.

Op de Artemis II-missie was een van de vier astronauten aan boord een vrouw. Eerder deze week werd de selectie voor Artemis III bekendgemaakt, en deze keer blijkt er geen enkele vrouw bij te zijn. Ook de astronaut die als backup is geselecteerd is een man.

Vrouwelijke astronauten en wetenschappers hebben zich kritisch uitgelaten over die keuze, onder wie Emily Calandrelli, die mee vloog op een korte ruimtevlucht met Blue Origin. "Het is teleurstellend. Artemis is de tweelingzus van Apollo. Laten we deze fout niet meer maken." Wetenschapscommunicator Camille Bergin zegt op Instagram dat "het voelt alsof we een stap terug maken."

De keuze voor een volledig mannelijke crew is opvallend. Zo'n 40 procent van NASA's actieve astronauten is vrouw. Sinds SpaceX in 2021 begon astronauten naar ruimtestation ISS te vervoeren is het slechts twee keer voorgekomen dat er geen vrouw bij was en bij een daarvan ging het om een reddingsmissie voor een zieke astronaut.

Woedende reacties

NASA-hoofd Jared Isaacman heeft op X gereageerd op de teleurgestelde en soms woedende reacties die het ruimtevaartagentschap krijgt. Volgens hem is er alleen gekeken naar de kwaliteiten en expertise van de astronauten voor deze specifieke missie.

"Niemand moet hier iets achter zoeken", aldus Isaacman. "Onze laatste astronautenklas bestond voor meer dan de helft uit vrouwen. We selecteren de beste astronauten om onze doelen te bereiken." De NASA-directeur wijst er daarbij op dat astronauten voor verschillende missies trainen.

Sian Proctor, die in 2021 een ruimtevlucht maakte samen met Isaacman, hoopt desondanks dat het bij Artemis IV, die de eerste maanlanding in ruim 50 jaar moet gaan uitvoeren, anders zal gaan. "Felicitaties aan de crew van Artemis III. Jullie succes zal de weg bereiden voor de volledig vrouwelijke crew van Artemis IV!"

Het Europese migratiepact gaat in: wat verandert er?

7 hours 39 minutes ago

Na jarenlang onderhandelen en voorbereiden treedt vandaag het Europese asiel- en migratiepact in werking. Het doel is om het aantal migranten dat illegaal de EU binnenkomt omlaag te brengen en meer controle te krijgen over de mensen die voor asiel naar Europa komen.

Wat verandert er in Nederland?

De IND, de organisatie die beoordeelt of een asielzoeker in Nederland mag blijven, gaat anders werken. Zij moeten asielaanvragen binnen een half jaar afhandelen. Nu duurt die procedure vaak zo'n twee jaar. Om dat voor elkaar te krijgen heeft de IND de procedure versimpeld.

Zo moeten asielzoekers zelf eerst vragen over hun aanmelding beantwoorden op een tablet, zijn er geen verplichte gezondheidschecks meer en moeten asielzoekers direct naar de rechter wanneer ze het niet eens zijn met de beslissing van de IND. Critici vrezen dat de nieuwe werkzijde tot veel meer procedures bij de rechter gaat leiden.

De nieuwe werkwijze heeft ook een grote impact op asielzoekers die nu al in Nederland wachten op een beslissing. Omdat de IND wil voorkomen dat ze onder de nieuwe regels meteen achterstanden oploopt, krijgen asielzoekers die vanaf vandaag een asielverzoek indienen voorrang. Asielzoekers die al een procedure hebben lopen, moeten daarom extra lang wachten. Het kabinet wil die wachttijd beperken tot maximaal drie jaar. Daarnaast voert Nederland, los van het migratiepact, het tweestatusstelsel in.

Wat verandert er voor Ter Apel?

Het is nog onduidelijk of het pact snel tot minder drukte in Ter Apel gaat leiden. In theorie is dat wel zo. Migranten moeten de asielprocedure namelijk voornamelijk aan de buitengrenzen van de Europese Unie gaan doorlopen, in bijvoorbeeld Griekenland of Italië. Nederland heeft met Schiphol ook een buitengrens, maar daar komen over het algemeen weinig mensen aan die op zoek zijn naar asiel.

Of het in de praktijk ook zo zal uitpakken, moet blijken. Daarvoor is het van belang dat de landen aan de buitengrenzen van de EU voorkomen dat asielzoekers doorreizen. Mocht dat toch gebeuren, dan kan Nederland die asielzoekers terugsturen naar het land waar zij de EU binnenkwamen. Dat land is verantwoordelijk voor de asielprocedure.

Deze regel bestaat al jaren, maar zuidelijke EU-landen weigeren migranten terug te nemen, omdat zij als grenslanden al heel veel asielzoekers opvangen. Maar onder het nieuwe migratiepact wordt deze afspraak nieuw leven ingeblazen. De landen aan de buitengrens van de EU zijn in eerste instantie weer verantwoordelijk voor de asielprocedure.

Daar staat tegenover dat de overige EU-lidstaten hulp moeten bieden aan die landen (Griekenland, Cyprus, Italië, Spanje). Die hulp bestaat uit het overnemen van asielzoekers of het bieden van financiële steun. Nederland kiest voor de financiële steun. Enkele andere landen, zoals Duitsland, zijn wel bereid asielzoekers over te nemen.

Het is een van de kwetsbare onderdelen van het migratiepact: als het aantal migranten dat naar de EU komt komende jaren toeneemt, is het de vraag of genoeg lidstaten bereid zijn de grenslanden te ontlasten. Als hulp uitblijft, ontbreekt voor de grenslanden de prikkel om asielzoekers zorgvuldig te registreren en te voorkomen dat ze doorreizen naar andere EU-landen.

Wat verandert er voor asielzoekers?

Asielzoekers die aankomen in bijvoorbeeld Cyprus of Griekenland krijgen te maken met snelle procedures aan de grens. Ze ondergaan eerst een veiligheidsscreening. Hun gegevens worden opgeslagen in een databank. Op basis van de screening wordt besloten of de asielzoekers een reële kans hebben op asiel. Als dat zo is, belanden ze in de normale asielprocedure.

Degenen die weinig kans maken, komen in een extra snelle procedure terecht van maximaal twaalf weken. Zij moeten die procedure afwachten in gesloten centra. Als ze niet mogen blijven, moeten ze terugkeren naar hun land van herkomst. Die terugkeer is een andere kwetsbaarheid in het pact. Op dit moment lukt het EU-landen maar heel beperkt om uitgeprocedeerde asielzoekers terug te sturen. Veel landen weigeren migranten terug te nemen.

Later dit jaar gaan er ook nieuwe Europese regels gelden om die terugkeercijfers omhoog te krijgen. Het geeft EU-landen onder meer de optie afgewezen asielzoekers naar 'terugkeerhubs', uitzetcentra buiten de EU, te sturen. Afspraken over zulke uitzetcentra zijn er nog niet.

Ook wil de EU meer afspraken maken met landen waar veel migranten vandaan komen, zodat zij afgewezen asielzoekers toch willen terugnemen. De EU voert daar nu zelfs met de Taliban gesprekken over. Maar zolang het onvoldoende lukt mensen terug te sturen, is het de vraag in hoeverre het migratiepact succesvol kan zijn.

Wat staat er in het migratiepact? In deze video wordt het uitgelegd:

Wekdienst 12/6: Corona-verhoor Rutte • Tweede dag WK voetbal

8 hours 1 minute ago

Goedemorgen! Dick Schoof en Mark Rutte worden vandaag verhoord door de parlementaire enquêtecommissie Corona, en Canada, de Verenigde Staten, Bosnië en Herzegovina en Paraguay spelen hun eerste wedstrijd op het WK voetbal.

Eerst het weer: veel bewolking en af en toe regen. Later vanuit het westen tijdelijk droger en soms wat zon, maar vanmiddag opnieuw bewolkt en soms regen. Het wordt 16 tot 19 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten: Dit is er vannacht gebeurd:

Bij een explosie en een grote brand bij een flatgebouw in Amsterdam Nieuw-West zijn zeker zeven gewonden gevallen, meldt de gemeente. Een van hen is zwaargewond. De oorzaak van de explosie in Amsterdam is nog niet bekend.

De explosie gebeurde rond middernacht in een bijgebouw van de flat aan de Osdorper Ban, waar een sportschool in zit. Het stortte deels in. Er wordt met honden gezocht of er mensen onder het puin liggen.

De brand die ontstond, sloeg over naar het flatgebouw, en is onder controle. Zo'n 400 mensen zijn geëvacueerd. Vanwege instortingsgevaar is een specialistisch team ter plaatse.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het WK voetbal is gisteren officieel begonnen. Het Azteca-stadion in Mexico-Stad was het decor voor een spectaculaire openingsceremonie, die uit twee delen bestond, voorafgaand aan de openingswedstrijd tussen Mexico en Zuid-Afrika. Het hoogtepunt kwam van Shakira en Burna Boy. Zij zongen het officiële WK-lied Dai Dai (Come on, Come on).

Fijne dag!

Iran zegt tanker tegen te houden in Straat van Hormuz, VS haalt drones neer

9 hours 49 minutes ago

Iran heeft een tanker tegengehouden die zonder toestemming door de Straat van Hormuz wilde varen. Dat melden Iraanse staatsmedia.

Volgens een Iraanse militaire bron wilde het schip de zeestraat passeren, maar moest het gehoor geven aan waarschuwingen van de Iraanse Revolutionaire Garde.

Iraanse media meldden eerder dat er explosies waren gehoord bij de havenstad Bandar Abbas. Staatspersbureau IRNA berichtte later dat daar geen ontploffingen waren gemeld, en dat de geluiden mogelijk verband hielden met militaire activiteit op zee. Ook bij Sirik, aan de Iraanse kust, zouden explosies zijn gehoord.

Zo'n twee maanden geleden werd een staakt-het-vuren aangekondigd tussen Iran en de VS. Sindsdien zijn de gevechten in intensiteit afgenomen, maar nooit helemaal gestaakt. Een deal tussen Iran en de VS lijkt ver weg.

Het Amerikaanse leger zegt twee Iraanse aanvalsdrones te hebben neergehaald. Volgens een Amerikaanse bron van persbureau Reuters leek het erop dat Iran schepen in de Straat van Hormuz wilde aanvallen. Volgens de anonieme bron is scheepvaartverkeer door de Straat nog steeds mogelijk.

De militaire leiding in Iran meldde gisteren dat de zeestraat is gesloten voor onder meer olietankers en vrachtschepen. Schepen die toch proberen door te varen, zouden worden beschoten.

Onduidelijkheid over deal

Intussen heeft de Amerikaanse president Trump gezegd dat de VS en Iran mogelijk komend weekend een vredesakkoord sluiten waardoor de zeestraat weer opengaat. Hij zei te verwachten dat vicepresident JD Vance "de komende dagen" naar Europa kan afreizen voor een ondertekeningsceremonie. Trump heeft ook met de Israëlische premier Netanyahu gebeld over het mogelijke akkoord.

De president liet via zijn sociale platform Truth Social weten dat hij geplande aanvallen op Iran heeft laten annuleren omdat die de onderhandelingen in de weg staan.

Iran heeft niet bevestigd dat een akkoord aanstaande is. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zei gisteravond dat Iran nog geen definitieve beslissing heeft genomen over een mogelijke deal. Staatspersbureau Fars meldde eerder wel dat de kans op een deal "relatief" groot is, omdat de VS een conceptvoorstel van Iran zou hebben geaccepteerd.

Trump heeft de afgelopen maanden minstens 38 keer gezegd dat een deal met Iran dichtbij is.

Ariana Grande boos op Witte Huis vanwege nummer 'Bye' bij immigratievideo

11 hours 13 minutes ago

De Amerikaanse popster Ariana Grande heeft bezwaar gemaakt tegen het gebruik van haar muziek bij een video over het strenge migratiebeleid van de regering-Trump. In die video, die door het Witte Huis is geplaatst op TikTok, zijn federale agenten te zien die mensen arresteren en boeien terwijl het nummer Bye van Ariana Grande klinkt.

"Gebruik mijn muziek alstublieft nooit in verband met deze barbaarse, onmenselijke, gruwelijke onzin", schreef de artiest volgens persbureau Reuters in een comment bij de post. Een woordvoerder van Grande bevestigt dat Grande die reactie heeft geplaatst, maar dat die "om wat voor reden dan ook" niet meer zichtbaar is. De eigenaar van een TikTok-account kan reacties verwijderen.

Het team van Grande probeert de muziek bij de video verwijderd te krijgen.

Rechtszaken aangespannen

Een woordvoerder van het Witte Huis heeft intussen gereageerd op de kritiek van Grande. "We zeggen het nog één keer: wat werkelijk barbaars, onmenselijk en gruwelijk is, zijn de criminele illegale vreemdelingen die onschuldige Amerikaanse burgers hebben verwond en vermoord", aldus Witte Huis-woordvoerder Abigail Jackson.

Het is niet voor het eerst dat Ariana Grande zich kritisch uitlaat over Trump. In 2025 deelde ze een post op Instagram waarin ze mensen die op Trump hadden gestemd vroeg of hun leven er beter op was geworden sinds hij aan de macht is.

Grande is ook niet de eerste artiest die zich beklaagt over het gebruik van haar muziek door de regering-Trump. Onder anderen Neil Young, John Fogerty, Phil Collins, ABBA, Panic At The Disco en de nabestaanden van Leonard Cohen, Tom Petty en Prince hebben daarover bezwaar gemaakt, en sommigen van hen hebben rechtszaken aangespannen.

Explosie en brand bij flatgebouw Amsterdam, zeker zeven gewonden

12 hours 39 minutes ago

In een flatgebouw in Amsterdam Nieuw-West zijn aan het begin van de nacht bij een explosie en de daarop volgende brand zeker zeven gewonden gevallen. Een van hen is zwaargewond, meldt de gemeente. Vierhonderd omwonenden zijn geëvacueerd.

Het aantal gewonden kan nog oplopen. Het gaat om een bijgebouw van een flat, waar een sportschool is gevestigd die 24 uur per dag open is. Het is nog niet niet duidelijk hoeveel mensen binnen waren op het moment van de explosie.

Er is een zoekactie gestart. Daarbij wordt eerst een drone ingezet om het gebouw te doorzoeken, reddingswerkers met speurhonden mogen pas naar binnen als het puin niet meer rookt.

Explosieven Opruimingsdienst

De eerste melding van de explosie kwam om 00.15 uur. Het pand aan de Osdorper Ban is deels ingestort en er ontstond brand. De ontploffing was in een groot deel van de stad te horen, schrijft de lokale omroep AT5.

De oorzaak van de explosie is nog niet duidelijk. Daarom werd naast politie, brandweer en ambulances ook de Explosieven Opruimingsdienst ingeschakeld. "Er zijn veel teams aanwezig omdat we eigenlijk nog rekening houden met alle scenario's. Op dit moment is het gewoon nog niet duidelijk", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio. "Maar de focus ligt nu nog echt op de hulpverlening."

De eigenaar van de sportschool schrijft in een bericht op Instagram dat op camerabeelden uit het pand te zien is dat de explosie "van onder onze vloer vandaan" kwam. "Op de begane grond, onder onze sportschool, bevinden zich onder andere een leiding, een transformatorruimte en opslagruimtes van bewoners. Deze ruimtes zijn geen onderdeel van onze sportschool."

Brandweer of politie heeft nog niet op die bewering gereageerd.

Flat ontruimd

De brand die na de explosie ontstond was aan het begin van de ochtend onder controle.

Het duurde uren om het vuur te blussen:

Er werd vannacht besloten de naastgelegen galerijflat van negen verdiepingen te ontruimen. "Dat is vooral gedaan omdat er bij de brand heel veel rook vrijkwam en die trok de woningen in", legt de woordvoerder uit. "Daarnaast wisten we ook niet zeker wat de explosie had gedaan met de constructie van het flatgebouw, daarom hebben we uit voorzorg maar het hele flatgebouw ontruimd."

De circa 400 bewoners konden grotendeels worden opgevangen door bekenden in de buurt. Zo'n honderd van hen hebben de nacht doorgebracht in het stadsdeelkantoor van Osdorp. Het GVB zette bussen om hen daarheen te brengen.

"Ik zou net gaan slapen en op een gegeven moment hoorde ik een knal", zegt een bewoner daar vanmorgen. "Ik dacht eerst dat er een bom was neergelegd. Toen ik naar buiten keek, zag ik dat de hele sportschool open lag."

"Ik ben eigenlijk weer terug naar bed gegaan", zegt een medebewoner die vanmorgen een sigaretje staat te roken buiten het stadsdeelkantoor. "En toen werd er geschreeuwd: iedereen moet naar buiten komen, want er is instortingsgevaar."

Ze weet nog niet waar ze verder aan toe is vanochtend. Ze heeft haar computer meegenomen, dus werken op afstand is een optie. "Maar we zijn nog niet geïnformeerd, dus weten ook helemaal niet waar we aan toe zijn."

Haar buurman, taxichauffeur, denkt gedwongen vrij te zijn vandaag. "Je mag je auto niet pakken, want de hele straat is afgesloten. Dus ik zal wel niet kunnen werken. Het is afwachten."

Europees Agentschap: PFAS-soort die veel in water zit blijkt gevaarlijker dan gedacht

14 hours 16 minutes ago

Trifluorazijnzuur, een vorm van PFAS die onder meer in pesticiden en airco's voorkomt, is mogelijk schadelijk voor het ongeboren kind. Ook kan het een negatief effect hebben op de voortplanting. Dat zegt het Europese agentschap voor chemische middelen (ECHA) in een nieuw advies.

Het agentschap stelt verder dat de stof "persistent, mobiel en giftig" is en voor "langdurige en diffuse vervuiling van water" kan zorgen.

Drinkwater en wijnen

TFA is een vorm van PFAS en komt onder meer via pesticiden in het drinkwater terecht. Mede om die reden waarschuwen milieuorganisaties en deskundigen al langer voor de stof. Zo bleek uit onderzoek in 2025 dat er "alarmerend hoge concentraties" TFA in Europese wijnen zitten.

Toch werd lang aangenomen dat TFA niet of nauwelijks schadelijk is voor de gezondheid, in tegenstelling tot veel andere PFAS. Volgens toxicoloog Jacob de Boer is het daarom opmerkelijk en belangrijk dat ECHA nu tot deze conclusie komt.

"Dit inzicht is toch wel nieuw. Er waren al wel onderzoeken die in deze richting wezen, maar ECHA heeft uitgebreid onderzoek gedaan", zegt De Boer. Hij benadrukt dat er ook nog veel onduidelijk is over de schadelijkheid van de stof. "Maar dit zijn toch wel zorgwekkende signalen waar je iets mee moet."

Wat is PFAS?

PFAS is een verzamelnaam voor duizenden niet-afbreekbare giftige chemicaliën. De afkorting PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. GenX, PFOA en PFOS zijn de bekendste. Ze stapelen zich op in de voedselketen en tasten het immuunsysteem aan. Bij langdurige blootstelling zijn sommige soorten kankerverwekkend. Uit recent onderzoek van het RIVM blijkt dat bijna iedereen in Nederland te veel PFAS in het bloed heeft.

De stoffen zitten sinds de jaren vijftig in onder meer antiaanbaklagen van pannen, waterdichte regenkleding of verpakkingen, maar ook in bestrijdingsmiddelen uit de landbouw. In deze lijst staan alle Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS).

Het RIVM, dat het kabinet adviseert over chemische stoffen, zegt in een reactie dat het zich al bewust was van de risico's die ECHA benoemt. In Nederland heeft de stof de classificatie Zeer Zorgwekkende Stof. De bedoeling is dat de overheid stoffen met deze classificatie met voorrang probeert te weren uit de samenleving.

Het RIVM zegt om die reden niet van plan te zijn strengere normen te adviseren. Wel noemt een woordvoerder de classificatie een "belangrijke stap". "Er is nu internationaal overeenstemming. Dat heeft gevolgen voor wat er in de toekomst wel en niet mag met TFA."

Lost snel op

Toxicoloog De Boer wijst ook op het voorstel dat onder andere door Nederland bij de Europese Commissie werd ingediend om PFAS helemaal te verbieden. "Daar wordt al vier jaar over gepraat. Dit advies kan invloed hebben op een besluit over zo'n verbod." Tegen een verbod wordt al jaren fel gelobbyd door vertegenwoordigers van de chemische industrie.

TFA wordt net als veel andere PFAS onder andere geloosd door Chemours in Dordrecht. De stof komt voor in airco's en in pesticiden.

Het is een PFAS-variant met een hele korte keten van atomen. Net als veel andere PFAS breekt de stof niet of nauwelijks af. Die eigenschap zorgt er ook voor dat het makkelijker oplost in water, waardoor het ook sneller in het drinkwater terechtkomt.

Gemeente wil in gesprek over datum marathon Utrecht na onwelwordingen

14 hours 38 minutes ago

De gemeente Utrecht wil in gesprek met de organisator van de marathon van Utrecht over het moment van het jaar waarop het hardloopevenement in de stad wordt georganiseerd, meldt RTV Utrecht.

Directe aanleiding is dat meerdere mensen onwel werden door de warmte bij de editie van dit jaar. Een 22-jarige man overleed twee dagen nadat hij onwel was geworden bij de marathon.

Vraagtekens

Na het evenement werden er vraagtekens gezet bij de keuze om eind mei een marathon te organiseren. De kans op warm weer is groter, evenals de kans op een levensgevaarlijke hitteberoerte.

De gemeente kijkt bij een aanvraag alleen of er ruimte is in de kalender, benadrukte wethouder Oosters in de gemeenteraad. Het is aan de organisatie om af te wegen welke datum er wordt aangevraagd. Bij de vergunningaanvraag wordt wel het hitteprotocol van de organisatie beoordeeld.

Maar de wethouder zegt nu wel in gesprek te gaan met de organisatie over de datum en of het moment van het jaar verstandig is.

Geen aanpassing

De organisatie lijkt niet enthousiast over het verschuiven van de datum. "We willen jaarrond een mooie hardloopkalender aanbieden", zei Wim Nuyts kort na het sportevenement. Hij is directeur van Golazo, de organisator achter de marathon in Utrecht. Als alle wedstrijden in de eerste maanden van het jaar worden gehouden, is dat volgens hem en andere organisatoren geen mooie kalender.

Ook over de route gaat Oosters in gesprek met de organisatie. Maar die wil de organisatie volgens Oosters voorlopig niet aanpassen, onder andere met het oog op het Europees Kampioenschap Running in 2029.

Opnieuw man vrijgelaten uit Canadese gevangenis na wangedrag gevangenispersoneel

14 hours 50 minutes ago

In Canada is voor de vijfde keer in korte tijd een gevangene op last van de rechter vrijgelaten omdat hij onjuist werd behandeld door gevangenispersoneel. De Canadese gevangene Harris Mohamed werd verdacht van een roofoverval, maar is vrijgelaten. Dat gebeurde al in mei, maar Canadese media berichtten er gisteren pas voor het eerst over.

Harris had het gevangenispersoneel beschuldigd van wangedrag bij een incident in 2023 in gevangenis Maplehurst, op zo'n 50 kilometer van de stad Toronto. De rechter stelde hem in het gelijk.

Volgens de Toronto Star werden vorig jaar al vier andere gevangenen uit Maplehurst vrijgelaten om dezelfde reden. Tegen de vrijlating van drie van hen gaat het bestuur van Ontario in beroep. In tientallen andere gevallen kregen gevangenen strafverkorting.

Pepperspray

Bij het incident in 2023 werden bijna 200 gevangenen in Maplehurst slachtoffer van collectieve bestraffing. Dat is het bewust bestraffen van een hele groep mensen voor een actie waar slechts een paar mensen schuldig aan zijn.

Het gevangenispersoneel haalde de gevangenen met geweld uit hun cel, waarna ze hun handen pijnlijk vastbonden en pepperspray in hun gezicht spoten. Ze dwongen de gevangenen dagen in hun ondergoed te lopen, terwijl de gevangenisbewaarders met ventilatoren de ruimtes afkoelden.

Op beelden die zijn vrijgegeven is te zien hoe de gevangenen in hun ondergoed, met hun handen vastgebonden in kleermakerszit op een gang moeten zitten. Meerdere gevangenen zeggen te zijn geslagen.

De aanleiding voor de bestraffing was een geweldsincident waarbij slechts één gedetineerde betrokken was geweest. Hij had een gevangenisbewaarder geslagen.

Jingle Bells zingen

Naar aanleiding van het incident deden zeker negentien gevangenen aangifte tegen het gevangenispersoneel. Zij zeggen dat hun mensenrechten zijn geschonden en vroegen daarom om het seponeren van de aanklacht of strafverkorting. In een van die rechtszaken noemde de rechter het gedrag van de gevangenisbewaarders "puur en alleen een wraakactie" en "te vergelijken met marteling".

Volgens Mohamed hebben de gevangenisbewaarders hem herhaaldelijk geslagen en met zijn hoofd tegen de grond gedrukt, tot bloedens toe. Hij verklaarde ook dat hij Jingle Bells moest zingen terwijl hij door de beveiligers werd geslagen.

De rechter geloofde de verklaring van Mohammed. "We hebben zoveel voorbeelden van nodeloze wreedheid gezien, dat het niet ondenkbaar is dat hij op de door hem beschreven manier werd gepest." Ze besloot de aanklachten tegen Mohamed te laten vervallen, waardoor hij vrijuit gaat.

Structurele problemen

Wat meespeelde in het oordeel van de rechter is dat zij vermoedt dat gevangenismedewerkers hun acties probeerden te verhullen. Zo lijkt veel van het videobewijs verwijderd te zijn en vond zij de verklaringen van de betrokken gevangenismedewerkers ongeloofwaardig.

De ombudsman van Ontario, de provincie waar Maplehurst in ligt, sloeg een jaar geleden alarm over "de groeiende staat van crisis" in de gevangenissen in de regio, meldt de Canadese publieke omroep CBC.

Er zou ten opzichte van het jaar daarvoor een stijging van 55 procent zijn in het aantal klachten over onder andere overbezetting en gebrekkige gezondheidszorg. De Toronto Star meldt dat ook de gevangenis in Maplehurst kampt met personeelstekorten en te volle cellen.

Volgens de Toronto Star zijn de directeur van Maplehurst en vijf personeelsleden ontslagen, maar verscheidene betrokken agenten zijn nog werkzaam in de gevangenis.

Deelstepverbod in Brussel vanwege ongelukken en schietpartijen

15 hours 28 minutes ago

Na de steden Praag, Parijs, Madrid en Melbourne stelt ook Brussel een verbod in op elektrische deelsteps. Volgens de lokale autoriteiten zorgen deze e-steps, die mensen per app huren, voor te veel overlast, gewonden en gevaarlijke situaties. Het verbod gaat volgend jaar in, schrijven Belgische media.

In Brussel raakten vorig jaar 666 mensen gewond na een ongeluk met een e-step. Dat is een toename van een kwart in vergelijking met 2024. Geparkeerde of neergekwakte deelsteps belemmeren ook geregeld de doorgang op stoepen en pleinen.

Drugsdealers en schietpartijen

De voertuigen werden vorig jaar bovendien gebruikt bij zeker 25 schietpartijen. Dat heeft openbaar aanklager van de hoofdstad Julien Moinil eerder gezegd. Volgens hem zijn deelsteps het favoriete vervoersmiddel van drugsdealers. Ze kunnen er makkelijk mee vluchten voor de politie.

Moinil pleit al langer voor een verbod, maar de vergunning voor de bedrijven die de steppen verhuren loopt nog tot eind 2026. Vandaag werd duidelijk dat dit de einddatum wordt van de licenties voor Bolt en Dott. Die twee bedrijven laten weten "diep teleurgesteld" te zijn over het besluit.

150.000 gebruikers per jaar

Volgens Bolt gebruiken jaarlijks 150.000 mensen in Brussel hun e-steps. Het bedrijf zegt dat ze als vervoersmiddel een sleutelrol spelen in de vervoersinfrastructuur van de stad. "Fietsers en stepgebruikers lopen continu risico's door auto's en vrachtwagens. Moeten we die daarom ook gaan verbieden?", stelt Dott tegenover publieke omroep VRT.

Minister Van den Brandt van Mobiliteit gaat daar niet in mee. "Wie valt met een step heeft meer kans op letsel dan wie valt met een fiets. En slordig geparkeerde deelsteps maken voetpaden nog moeilijker navigeerbaar voor mensen met beperkte mobiliteit, ouders met buggy's of ouderen." Deelfietsen blijven voorlopig wel toegestaan in de hoofdstad.

Fietsfabriek van Cannondale in Almelo sluit, 120 medewerkers getroffen

15 hours 34 minutes ago

De fietsfabriek van Cannondale in Almelo gaat eind volgend jaar dicht. Dat heeft eigenaar Pon.Bike vandaag bekendgemaakt. De voorgenomen sluiting raakt 120 medewerkers.

De medewerkers in Almelo zijn vandaag geïnformeerd over de plannen, meldt RTV Oost.

Cannondale is van oorsprong een Amerikaans merk. Maar zoals van vrijwel alle fietsen wereldwijd komen de frames uit Taiwan. De fietsen die Cannondale in Europa verkoopt, worden vervolgens afgemonteerd in de fabriek in Almelo.

Probleem is dat de fabriek in Almelo uitsluitend fietsen maakt van het merk Cannondale. Volgens Pon.Bike past de locatie daardoor minder goed binnen de nieuwe strategie van het bedrijf. De fietsenproducent wil de productie van verschillende fietsmerken juist samenbrengen.

Gazelle

Pon.Bike bezit meer dan twintig fietsmerken, waaronder Gazelle, Cannondale, Cervélo, Urban Arrow en Veloretti. Vorig jaar introduceerde het bedrijf een nieuwe strategie, waarbij de productie, inkoop, logistiek en verkoop van de verschillende merken nauwer moet gaan verlopen.

Uit een analyse blijkt volgens Pon.Bike dat de bestaande fabrieken in Dieren (vooral bekend van Gazelle), het Duitse Emstek en het Litouwse Kedainiai voldoende capaciteit hebben om ook de productie van de Europese Cannondale-fietsen over te nemen.

Grote impact

Het bedrijf zegt zich te realiseren dat het voorgenomen besluit grote impact heeft op de medewerkers in Almelo. Daarom is gekozen voor een overgangsperiode van ongeveer achttien maanden. In die periode wil het bedrijf de medewerkers begeleiden bij herplaatsing in een ander bedrijf. Ook wordt gewerkt aan een sociaal plan in overleg met de ondernemingsraad en vakbonden.

De productie van fietsen in Almelo wordt stap voor stap afgebouwd en overgeheveld naar andere Europese locaties. In de levering van Cannondale-fietsen verandert niet.

8,5 jaar cel voor Urker visser voor betrokkenheid bij liquidatie en drugssmokkel

15 hours 41 minutes ago

Visser Andries K. (57) uit Urk moet acht jaar en zes maanden de cel in voor zijn betrokkenheid bij de liquidatie van een man in Diemen in 2016. Hij is ook veroordeeld omdat hij hielp bij het invoeren van 261 kilo cocaïne op 'drugskotter' Z-181.

De relatief hoge straf die de rechtbank vandaag oplegt is opvallend, meldt Omroep Flevoland. Tijdens de rechtszaak eerder dit jaar eiste het Openbaar Ministerie (OM) 'slechts' drie jaar gevangenisstraf tegen K..

De liquidatie waar het om gaat is die van crimineel Vincent Jalink. Die werd op 27 mei 2016 neergeschoten in zijn auto in Diemen, in het bijzijn van zijn 9-jarige zoon. Korte tijd later overleed hij.

Voor de liquidatie van Jalink is een tijdje geleden al iemand anders veroordeeld. Maar de rechtbank acht bewezen dat Andries K. na een zakelijk conflict schuldig is aan poging tot uitlokken van de ontvoering en afpersing van Jalink.

Twee miljoen in contanten

De Urker visser had een financieel conflict met de criminele ondernemer uit Diemen. Tijdens de rechtszaak zei hij dat hij meer dan 2 miljoen euro in contanten had gegeven aan Jalink met de vraag om die te investeren in appartementen in Marokko.

Jalink deed dat niet en het geld verdween. De Urker visser wilde vervolgens de miljoenen (laten) terughalen via twee criminele contacten: Ferry B. uit Anna Paulowna en Muhammed S. uit Amsterdam. Hij betaalde voor dat terughalen 250.000 euro, eveneens cash.

Het OM stelde dat K. zou hebben aangedrongen op een ontvoering om zo Jalink te dwingen het geld terug te geven. K. ontkende dat, maar het OM leidde dat plan af uit ontsleutelde berichten die verwijzen naar gesprekken die B. en S. hadden met de Urker visser.

Drugs opvissen

Tweede reden voor de celstraf van 8,5 jaar is K.'s betrokkenheid bij drugssmokkel. De rechtbank acht bewezen dat K. in 2015 en waarschijnlijk al veel eerder onderdeel was van een criminele groep die cocaïne aan wal bracht op kotter Z-181.

Het ging om drugs die door grote schepen over de Atlantische Oceaan naar Europa werden gebracht en hier vlak voor de kust in het water werden gedumpt. De bemanning van kotters visten die drugs op en brachten ze aan land.

De rechtbank achtte ook bewezen dat Andries K. de bemanning van de drugskotter Z-181 hielp toen die op 10 juni 2017 op heterdaad werd betrapt met 261 kilo coke aan boord. K. zelf wilde over zijn betrokkenheid bij de drugssmokkel niets zeggen.

Jarenlange celstraffen

Dat de straf voor de twee feiten zoveel hoger uitvalt dan de eis van het OM heeft te maken met eerdere veroordelingen van mensen die drugs smokkelden op de Z-181. Zij kregen daarvoor jarenlange celstraffen, betoogde de rechter.

Terwijl het in hun geval alleen om drugssmokkel ging en er geen betrokkenheid was bij een liquidatiezaak. Een celstraf van drie jaar "zou rechtsongelijkheid voor andere veroordeelden hebben betekend", aldus de rechter vandaag.

De Urker visser gaat in beroep tegen de straf, laat zijn advocaat Willem Jan Ausma weten. "De uitspraak is een forse tegenvaller. Wij hadden met het Openbaar Ministerie gehoopt op enige clementie gezien de proceshouding van cliënt. De rechtbank vindt kennelijk rechtseenheid belangrijker. Er is in hoger beroep dan ook niets te verliezen."

De twee medeverdachten Ferry B. uit Anna Paulowna en Muhammed S. uit Amsterdam moeten 13,5 en 8 jaar de cel in voor hun aandeel in de uiteindelijke moord op de man uit Diemen.

Kabinet ziet geen heil in nationaal verbod op wegwerpplastics

15 hours 51 minutes ago

Het kabinet gaan niet werken aan een nationaal verbod op wegwerpplastics zoals sigarettenfilters en wegwerpvapes. Ook komt er voorlopig geen statiegeldregeling voor knijpzakjes voor drinken, zeep of wasmiddel. Het kabinet ziet te veel juridische obstakels voor zo'n nationaal verbod en denkt dat deze milieuschadelijke producten beter via Europese regelgeving in de ban gedaan kunnen worden.

Dit blijkt uit een brief van minister Van Veldhoven (Klimaat), minister Hermans (Volksgezondheid) en staatssecretaris Bertram (Infrastructuur en Waterstaat). Een rookverbod op het strand is ook niet mogelijk, omdat er lokaal te weinig handhavers zijn om zo'n regel te controleren, schrijven zij.

Peuken

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) deed in april nog onderzoek naar sigarettenfilters. Er worden jaarlijks zo'n 9 miljard filtersigaretten verkocht en veel peuken komen op straat terecht. In de filters van die sigaretten zit een type plastic, celluloseacetaat, en dat breekt zo langzaam af dat het jarenlang in het milieu blijft, zegt het RIVM.

Een nationaal verbod komt er alleen niet, want daarvan zijn de juridische mogelijkheden "zeer beperkt en onzeker", stellen de ministers. Ze vrezen ook dat filtersigaretten vervolgens in het buitenland, online of op de illegale markt worden gekocht. Dus kan zo'n verbod alleen in Europees verband. Het kabinet schrijft te hopen dat dit er komt.

Ook wegwerpvapes moeten met het restafval worden verbrand en dat zorgt voor gezondheidsrisico's. Ze veroorzaken regelmatig branden in vuilniswagens en afvalverwerkers. Daarnaast komen ze in "ruime mate" in het milieu terecht. Maar een nationaal verbod kan niet, omdat het in strijd is met de Europese Tabaksproductenrichtlijn, aldus het kabinet.

In België is het wel gelukt, omdat er gebruikt is gemaakt van een uitzonderingsregel. Maar dat gaat Nederland niet lukken, denken de bewindslieden. "Een Europees verbod lijkt het meest kansrijk" en daar zegt het kabinet ook in Brussel voor te gaan pleiten.

Praktische bezwaren

De knijpverpakking is in opmars voor zuivel- en fruitdranken, maar ook voor zeep of wasmiddel. De verpakkingen zijn gemakkelijk mee te nemen naar buiten en komen daardoor veelvuldig in het milieu terecht. Maar het is op dit moment niet mogelijk om een statiegeldregeling op te zetten voor deze knijpverpakkingen, aldus het kabinet. Zo zijn inzamelapparaten er niet geschikt voor.

Canadese agent doodgeschoten bij zoektocht naar schutters bij Amerikaans consulaat

16 hours 8 minutes ago

Tijdens een politie-inval in de Canadese stad Toronto is vandaag een agent doodgeschoten. De inval werd gedaan in verband met een schietpartij in maart voor het Amerikaanse consulaat in Toronto. De man die ervan wordt verdacht de politieagent dood te hebben geschoten is tevens een van de verdachten van die eerdere schietpartij.

De 43-jarige agent raakte vanochtend gewond tijdens een vuurwisseling bij een flatgebouw en overleed later in het ziekenhuis, liet de politie van Toronto weten. Zijn team was op zoek naar de verdachten van de beschieting van het Amerikaanse consulaat. Dat werd destijds beschreven als een "incident met betrekking tot de nationale veiligheid".

Een van de verdachten werd vandaag gearresteerd nadat hij gewond was geraakt in het vuurgevecht. De andere verdachte, een 19-jarige die als gewapend en gevaarlijk werd beschouwd, wordt nog gezocht. De politiechef heeft een oproep gedaan aan de diegene om zichzelf aan te geven.

Oorlog VS en Iran

Afgelopen maart beschoten twee personen in de vroege ochtend het Amerikaanse consulaatgebouw in Toronto. Daarbij vielen geen gewonden. Wel raakte de buitenkant van het gebouw beschadigd. De daders vluchtten.

Die aanval volgde op spanningen rond de oorlog die de VS en Israël sinds eind februari voeren tegen Iran. Eerder werden er al schoten gelost bij twee synagogen in de buurt van Toronto.

Britse waakhond onderzoekt verplichte stoelkosten voor ouders op Ryanair-vluchten

16 hours 24 minutes ago

De Britse mededingingsautoriteit begint een onderzoek naar de Ierse budgetmaatschappij Ryanair vanwege de verplichte betaalde stoelreservering voor ouders. Waar het voor andere reizigers een optie is om een stoel te reserveren, is het voor ouders met kinderen tussen de 2 en 11 jaar sinds 2016 verplicht.

Die regels gelden al tien jaar, maar de Britse waakhond had eerder geen bevoegdheden om de betaalde reserveringen aan te vechten. Nu het meer bevoegdheden heeft gekregen op het gebied van consumentenbescherming komt de Competition and Markets Authority (CMA) met een onderzoek.

De mededingingsautoriteit kan tegenwoordig boetes opleggen bij overtredingen en kan terugbetalingen afdwingen. Sindsdien heeft de waakhond onderzoeken ingesteld bij vijftien bedrijven in onder meer de sportschool- en ticketbranche.

Geen extra kosten bij andere maatschappijen

Volgens de CMA is Ryanair de enige grote vliegmaatschappij die vanuit het Verenigd Koninkrijk opereert en ouders verplicht om een stoel te reserveren.

Zo adviseert British Airways gezinnen om stoelen te reserveren. Als ouders daar geen gehoor aan geven, zegt de Britse luchtvaartmaatschappij haar best te doen om gezinnen bij elkaar te plaatsen.

EasyJet roept gezinnen zonder stoelreservering op om op het vliegveld zo vroeg mogelijk in te checken. Als dat niet gebeurt, zegt de budgetmaatschappij ervoor te zorgen dat ieder kind onder de 12 jaar dicht bij een ouder in de buurt zit.

De CMA zegt te bekijken of de verplichte kosten bij Ryanair oneerlijk zijn onder de consumentenwetgeving. De organisatie stelt dat zo'n verplichte stoelreservering doorgaans 8 Britse pond kost voor een enkele reis, ruim 9 euro.

Ryanair

In een reactie spreekt Ryanair van een "neponderzoek". De luchtvaartmaatschappij stelt zich met haar beleid rond de verplichte stoelreservering aan relevante wet- en regelgeving te houden.

Ook wijst RyanAir erop dat volwassenen die met kinderen reizen één toeslag betalen voor een gereserveerde stoel, maar gratis gereserveerde stoelen ernaast kunnen selecteren voor maximaal vier kinderen op dezelfde boeking.