Aggregator

Onderhandelingen Prinsjesdag moeizaam, kabinet intern verdeeld

11 hours 18 minutes ago

De drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA zijn het onderling nog niet eens over de begrotingen voor Prinsjesdag. Dat zeggen verschillende bronnen vanuit de oppositiepartijen. Ook vicepremier Van den Brink (CDA) zei vanmiddag dat de puzzel de komende dagen vooral "intern" moet worden gelegd.

De regeringspartijen discussiëren over bij welke burgers de rekening terecht moet komen, met andere woorden: hoe de belastingdruk voor de Rijksuitgaven verdeeld moet worden.

Ondertussen onderhandelt het kabinet wel met de oppositiepartijen voor steun. En dat is lastig als het minderheidskabinet het onderling nog niet eens is, zeggen zij. Aanstaande vrijdag wil het minderheidskabinet 'een klap geven' op de stukken die op Prinsjesdag worden gepresenteerd. Het wil dan eigenlijk ook al weten of er voldoende steun is in de Tweede Kamer.

Nog niks concreets

Volgens fractievoorzitter Markuszower van de Groep Markuszower, die vandaag aanschoof bij de premier en de vicepremiers, ligt er een paar dagen van tevoren "nog niks concreets op tafel".

Ook BBB-leider Vermeer, die gisteren met minister Heinen van Financiën sprak en vanmiddag een gesprek had met de top van het kabinet, betwijfelt of het lukt om vrijdag al verzekerd te zijn van een meerderheid. Het kabinet is volgens hem "rijkelijk laat" met de oppositie in gesprek gegaan.

Gisteren hadden andere oppositiepartijen er na hun afspraak met de coalitie ook al geen goed woord voor over. "Het zit muurvast", zegt Pro-leider Klaver. "We zijn er nog lang niet", zegt SGP-Kamerlid Flach.

'Vrijheidsbijdrage'

De moeilijkheid ligt bij een aantal grote dossiers, waarbij het om miljarden gaat. Van de 'vrijheidsbijdrage' voor burgers uit het coalitieakkoord is duidelijk dat die niet ongeschonden de eindstreep haalt. Maar waar de rekening voor de extra defensie-uitgaven dan moet komen te liggen is niet duidelijk.

Deze verhoging van de inkomstenbelasting, bedacht door het CDA, zou de koopkracht te veel aantasten en ligt veel partijen van links tot rechts zwaar op de maag.

Een soortgelijk verhaal geldt voor de andere dossiers waarover nu met de oppositie wordt gesproken. Zoals box 3, de belasting op vermogen die het kabinet wil gaan aanpassen. Door deze aanpassing loopt de staatskas (tijdelijk) geld mis.

Pro zou daar naar verwachting mee kunnen leven, op voorwaarde dat de rekening van het misgelopen geld bij vermogenden terechtkomt en niet op het bordje van mensen die minder verdienen. Het is niet duidelijk of het kabinet daaraan tegemoetkomt.

Puzzel 'intern' leggen

Een meerderheid in de Tweede Kamer, van coalitie tot oppositie, is het er ook over eens dat gekeken moet worden naar het kabinetsplan om het maximumdagloon te verlagen. Daardoor zouden uitkeringen van mensen die relatief meer verdiend hebben, te veel omlaag gaan.

Verder gaat de verhoging van het eigen risico in de zorg volgend jaar (van 385 naar 455 euro per jaar) waarschijnlijk niet door. Maar de vraag is ook hier weer: hoe moet dat gat in de begroting worden betaald en is daar voldoende steun voor vanuit de oppositie?

Als dat niet voor vrijdag lukt dan kan er het weekend nog doorgepraat worden. Maar de Prinsjesdagstukken moeten echt vóór 1 september bij de Raad van State binnen zijn voor advies. Officieel heeft het kabinet dus tot en met maandag 31 augustus de tijd.

Het lijkt op dit moment uitgesloten dat er maandag al een compleet akkoord met de oppositie ligt met een meerderheid in de Tweede en Eerste Kamer. Bronnen denken dat die onderhandelingen nog wel tot de derde dinsdag van september zullen doorgaan.

Amerikaanse media: CIA-directeur Ratcliffe duikt op in Moskou

11 hours 27 minutes ago

Amerikaanse media melden dat de directeur van de inlichtingendienst CIA John Ratcliffe in het geheim naar Moskou is gereisd voor besprekingen met Russische functionarissen.

Het is nog onduidelijk waar die besprekingen over gaan. De CIA, het Witte Huis en het Kremlin hebben nog niet op vragen van journalisten gereageerd. Het is het eerste bezoek van Ratcliffe aan Moskou sinds zijn aantreden in januari vorig jaar als CIA-directeur.

De Amerikaanse nieuwssite Axios hoorde van een bron dat de VS aan Oekraïne heeft laten weten dat er een belangrijke Amerikaanse delegatie naar Moskou gaat. Oekraïne zou gevraagd zijn Moskou niet aan te vallen, zolang die delegatie daar is.

Toestel luchtmacht

Ratcliffe zou met een toestel van de Amerikaanse luchtmacht van Letland naar Moskou zijn gevlogen. Op sociale media gaan beelden rond van een konvooi auto's in Moskou met Amerikaanse diplomatieke kentekens.

De vliegtuigentrackingsite Flightradar 24 laat zien dat het toestel waarmee Ratcliffe gekomen zou zijn even even na 17.30 uur Nederlandse tijd weer uit Moskou is vertrokken.

De laatste keer dat een CIA-directeur naar Rusland reisde was in november 2021. De aanleiding voor het bezoek van de toenmalige directeur William Burns waren de zorgen over de ongebruikelijke hoeveelheid Russische troepen aan de grens met Oekraïne.

Ruim drie maanden later volgde de Russische invasie in Oekraïne.

Onrust in Den Bosch na protesten tegen terugkeer veroordeelde pleegvaders

12 hours 31 minutes ago

De gemeente Den Bosch zegt dat er sprake is van groeiende onrust na protestacties in de wijk Maaspoort vanwege de terugkeer van twee veroordeelde pleegvaders. De mannen werden in juni veroordeeld voor het misbruiken van hun pleegkinderen en hond.

Na protestacties van een buurtcollectief zegt de gemeente meer telefoontjes te krijgen van mensen die niet blij zijn met alle aandacht voor de terugkeer van de pleegvaders.

Al weken protesteert het buurtcollectief, bestaande uit zo'n tien tot twaalf mensen, tegen de terugkeer van de veroordeelde mannen. Afgelopen weekend hingen ze banners op en deelden ze flyers uit, onder meer bij scholen en winkelcentra. Daarop stond onder meer "Wij strijden voor een kindveilige wijk".

Volgens een woordvoerder van de gemeente komen er na deze protestacties steeds meer telefoontjes binnen van mensen die alle aandacht voor de terugkeer van de mannen niet fijn vinden. De acties maken hen volgens de woordvoerder nog bezorgder.

Waarom dit hen bezorgd maakt, kan de gemeente niet zeggen. De woordvoerder kan ook niet zeggen om hoeveel van dit soort telefoontjes het gaat. De gemeente zegt ook nog steeds meldingen te krijgen van buurtbewoners met zorgen over de terugkeer van de mannen.

"Blijvende aandacht houdt de bestaande spanningen in stand. En dat lijkt ons geen wenselijke situatie", aldus de woordvoerder tegen Omroep Brabant.

Volgens de gemeente waren er de afgelopen weken "meerdere incidenten" die verband hebben met de terugkeer van het stel. Wat die incidenten zijn, wil de gemeente niet zeggen. Omroep Brabant schijft over een eerdere dreigende situatie bij het huis van de zedendelinquenten. Daarbij werd een bierflesje kapot gegooid tegen het huis en een brievenbus vernield.

Straf uitgezeten

De twee mannen, een echtpaar, werden half juni veroordeeld tot gevangenisstraffen van bijna 1,5 jaar, waarvan één jaar voorwaardelijk, voor het seksueel misbruiken van hun pleegzoons en hun hond. Omdat ze al in voorarrest hadden gezeten, hoefden ze niet terug naar de gevangenis. Het echtpaar woont in een koopwoning in de Bossche wijk en keerde daar na hun veroordeling terug.

Wel moeten ze zich aan strenge regels houden, zoals toezicht van de reclassering. Ook kregen ze een meldplicht, ambulante begeleiding en moeten ze het contact met kinderen vermijden. Ze mogen daarnaast geen huisdieren meer houden. De mannen waren parttime pleegouders van twee jongens van 7 en 10.

Na het protest van afgelopen weekend, waarbij posters en banners werden opgehangen, besloot burgemeester Mikkers alles weg te laten halen. "Ik kreeg twee agenten aan de deur die op verzoek van de burgemeester kwamen zeggen dat ik geen posters meer in de openbare ruimte mocht plakken", zegt woordvoerder van het buurtcollectief Harrij Schmeitz. Zijn kleinkinderen wonen in dezelfde straat als de veroordeelde mannen.

Op verzoek van de gemeente heeft de politie een zogenoemd stopgesprek gevoerd met Schmeitz. Hem is gevraagd te stoppen met het ophangen van posters in de openbare ruimte.

Verhuizing niet afdwingen

De gemeente begrijpt de zorgen van de bewoners, maar kan naar eigen zeggen niet veel doen. "We begrijpen ook het gevoel dat buurtbewoners de twee personen liever zien verhuizen. Echter, daarvoor hebben we vanuit gemeente geen juridische grondslag en kunnen dat dus niet op enige manier afdwingen."

Ook vermiste vader van dood gevonden Belgische kleuter waarschijnlijk gevonden

12 hours 38 minutes ago

Het lijkt erop dat in België ook de vermiste vader dood is teruggevonden van de kleuter van wie de politie gisteren waarschijnlijk het lichaam vond. De 29-jarige Bryan Brigou en zijn 5-jarige zoon Tyméo moeten nog officieel worden geïdentificeerd, maar dat lijkt een formaliteit.

Gisteren werd in een bosgebied bij Onhaye in de provincie Namen het lichaam van een kind gevonden. Het slachtoffer had dezelfde kleren aan als de vermiste Tyméo, die op 27 juni voor het laatst met zijn vader werd gezien. Diens auto werd verlaten aangetroffen bij een sportpark zo'n 2 kilometer van de vindplaats.

De hele zomer werd al gezocht naar de twee, die waren verdwenen tijdens het kopen van een verjaardagcadeautje voor een vriend van Tyméo. De doorbraak kwam toen agenten een moeilijk toegankelijk stuk natuur nader bekeken na nieuwe gesprekken met mogelijke getuigen.

Het ging om een moeilijk te bereiken plek. "Het was niet vanzelfsprekend om op die plek te komen", aldus de politiewoordvoerder. "Er waren specifieke middelen en tijd nodig om het lichaam te bereiken. Er staan veel struiken en bramen."

Zoektocht gaat door

Na de vondst van het kinderlichaam gisteren, werd besloten vandaag de buurt verder uit te kammen, met zestig agenten, speurhonden, een politiehelikopter en bereden politie. Daarbij werd vanochtend het tweede lichaam gevonden.

Gisteren waren er in de zoektocht al spullen van de vader gevonden. Het tweede lichaam werd aangetroffen in de buurt van de eerste vindplek, enkele tientallen meters verderop, aan de andere kant van een provinciale weg.

Enkelband

Vanavond zal er op de lichamen autopsie plaatsvinden om de identiteit te bevestigen. Dat was eerder niet mogelijk vanwege de staat van het lichaam.

Ook wordt er dan misschien iets meer duidelijk over de doodsoorzaak. De politie houdt tot nu toe alle scenario's open, van een moord-zelfmoord tot een afrekening.

Familie van de moeder van het kind liet eerder al in de Belgische media weten dat Bryan Brigou connecties had in het drugsmilieu. Hij droeg een enkelband vanwege een eerdere veroordeling.

Chinese kunstenaar krijgt maximale straf voor 'beledigende' beelden van Mao

12 hours 48 minutes ago

De Chinese kunstenaar Gao Zhen is veroordeeld tot een celstraf van drie jaar vanwege het beledigen van 'Chinese helden'. Gao maakt satirische werken, zoals beelden van de voormalige Chinese leider Mao Zedong.

De uitspraak is gebaseerd op een wet die China in 2018 invoerde. Met die wet tegen "inbreuk op de reputatie van helden" werd vrijwel alle kritiek op Chinese leidersfiguren verboden.

Een van de bekendste werken van Gao is Mao's Schuld. Het is een beeld van een knielende Mao, die berouw lijkt te tonen. Hij maakte dat samen met zijn broer Qiang. Samen vormden ze jarenlang de Gao Brothers. De vader van de broers was onder Mao als klassenvijand gevangengezet en overleefde dat niet.

Het duo maakte allerlei maatschappijkritische werken, zoals de beeldengroep De Executie van Christus: Jezus voor een vuurpeloton met alleen maar Mao's. In de reeks Miss Mao beeldden ze de Chinese leider cartoonesk af met borsten, een paardenstaart en een Pinokkioneus.

Opgepakt tijdens familiebezoek

De nu 70-jarige Gao Zhen werd twee jaar geleden opgepakt. Hij woonde al jaren in de Verenigde Staten omdat hij de repressie onder de huidige president Xi Jinping te groot vond worden. In augustus 2024 was hij even op familiebezoek in China, en werd op straat door dertig agenten gearresteerd. Sindsdien zit hij vast.

Volgens de autoriteiten is Gao's werk beledigend voor revolutionaire figuren. Mao's Schuld is een van de werken die in de zaak genoemd zijn. De drie jaar cel, die Gao vandaag kreeg opgelegd, is de maximale straf voor dit vergrijp. Gao zou dus nog een jaar in de gevangenis moeten blijven.

Recht op vrije expressie

Mensenrechtenorganisaties noemen de arrestatie en de veroordeling een schending van het recht op vrije expressie. Volgens Amnesty International laat het besluit zien dat China vastbesloten is om iedereen te ontmoedigen zich artistiek te uiten.

"Geen enkele kunstenaar zou vervolgd moeten worden voor werk dat uitnodigt tot kritische reflectie op de geschiedenis", zegt Amnesty. Bovendien zijn de bewuste kunstwerken gemaakt ruim voordat deze wet werd ingevoerd. Gao is van plan in hoger beroep te gaan.

Europees hof eist vrijlating Turkse zakenman Kavala: detentie tekent repressie

12 hours 51 minutes ago

Turkije moet zakenman en filantroop Osman Kavala onmiddellijk vrijlaten, oordeelt het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Het hof stelt dat zijn zaak een "systematisch probleem" blootlegt in Turkije dat "gekenmerkt wordt door de detentie en vervolging van politieke tegenstanders, mensenrechtenactivisten en journalisten".

De 68-jarige Kavala zit sinds 2017 vast en werd in 2022 veroordeeld tot levenslang zonder kans op vervroegde vrijlating voor zijn rol bij de Gezi-protesten in 2013 en de mislukte staatsgreep in 2016. Volgens een Turkse rechtbank had hij de protesten rond het Gezipark tegen de regering gefinancierd en deed hij pogingen om de regering omver te werpen.

Een lagere kamer van het EHRM oordeelde in 2019 al dat Kavala moest worden vrijgelaten en dat zijn veroordeling nietig moest worden verklaard. Volgens het hof was er geen bewijs gevonden voor de aanklachten tegen hem. Ook moet Turkije Kavala een schadevergoeding betalen.

President Erdogan verwierp die uitspraak en stelde dat de Turkse rechterlijke macht onafhankelijk en onpartijdig handelt.

De rechters van een hogere kamer scharen zich nu achter de uitspraak van 2019 en herhalen de oproep om zijn vrijlating. Volgens het EHRM was het proces tegen Kavala bedoeld om hem het zwijgen op te leggen. Mensenrechtenorganisaties en critici van president Erdogan stellen dat hij de rechterlijke macht misbruikt om zijn tegenstanders te vervolgen en op te sluiten.

Diplomatieke crisis

Het niet opvolgen van de uitspraak leidde in 2021 tot een diplomatieke impasse tussen Ankara en tien westerse landen, waaronder Nederland. De landen hadden in een verklaring Turkije opgeroepen om Kavala vrij te laten.

Erdogan zag dit als bemoeienis in de binnenlandse politiek en dreigde de ambassadeurs van de landen uit te zetten. Dat dreigement trok hij later weer in.

Vonnissen van het EHRM zijn bindend voor leden van de Raad van Europa. Ook Turkije is lid van de Raad. Het is aan andere leden om te bepalen wat de gevolgen zijn voor het Turkse lidmaatschap van de Europese organisatie als Ankara weigert gevolg te geven aan het definitieve vonnis.

Kakkerlak en korte nachten moeten imago 'eenzame' Japanse premier opvijzelen

13 hours 29 minutes ago

De Japanse premier Sanae Takaichi leek de afgelopen dagen niet meer te stoppen op platform X: in tien dagen plaatste ze bijna veertig berichten, waarvan elf in één weekend. In deze berichtenstorm verdedigde ze haar omstreden economische beleid, reageerde op beschuldigingen van online laster door haar medewerkers en klaagde over haar eenzame bestaan als premier.

Hiermee lijkt Takaichi haar imago te willen opvijzelen, nu haar populariteit onder de bevolking scherp daalt. Een van haar opvallendste berichten ging over een kakkerlak in de ambtswoning. Nadat een medewerker het dier met bestrijdingsmiddel had laten verwijderen, voelde ze zich naar eigen zeggen "een beetje eenzaam, of misschien verdrietig". Het bericht werd bijna 25 miljoen keer bekeken.

Dalende populariteit

Toen Takaichi vorig jaar aantrad, steunden zeven op de tien Japanners haar kabinet. In februari won haar Liberaal-Democratische Partij 316 van de 465 zetels: een historische overwinning en een tweederdemeerderheid. Daardoor kon ze vrijwel al haar plannen door het parlement loodsen. De winst werd grotendeels aan Takaichi's populariteit toegeschreven.

Maar die is sindsdien afgebrokkeld. De afgelopen maand daalde steun voor de premier in acht landelijke peilingen, tot gemiddeld vier á vijf op de tien Japanners.

Vooral stijgende prijzen spelen hierin een grote rol. De zwakke yen maakt geïmporteerde energie en levensmiddelen duurder. Eind juli kostte een dollar ruim 164 yen, de zwakste stand in bijna veertig jaar. Japan en de Verenigde Staten grepen in. De dollar zakte tijdelijk naar 155 yen, maar kost inmiddels weer bijna 160 yen.

Mannelijke troonopvolging

Tegelijk gebruikte Takaichi haar meerderheid voor wetsvoorstellen die oppositiepartijen afdoen als symboolpolitiek, ver van de dagelijkse zorgen van veel Japanners.

Zo hield ze vast aan uitsluitend mannelijke troonopvolging voor de keizer. Daardoor kan de populaire prinses Aiko de troon niet bestijgen, terwijl acht op de tien Japanners een vrouwelijke keizer steunen. Ook maakte Takaichi vlaggenschennis strafbaar. Zo lijkt ze vooral haar nationalistische achterban tevreden te willen stellen.

Haar buitenlandse beleid ligt eveneens onder vuur. De relatie met China is op een dieptepunt sinds Takaichi zei dat Japan mogelijk zijn leger zou inzetten als China Taiwan aanvalt. Critici binnen en buiten haar partij vonden bovendien haar reactie op Poetins bezoek aan de Noordelijke Gebieden te zwak. Rusland bestuurt deze eilanden sinds 1945, maar Japan eist ze nog altijd op.

'Japan's Iron Lady'

Takaichi waarschuwt dat een gebrek aan vertrouwen haar beleid kan hinderen. De berichtenstorm lijkt bedoeld om kiezers rechtstreeks terug te winnen. Zo verdedigt ze zich op X tegen beschuldigingen rond campagnefilmpjes waarin politieke rivalen werden zwartgemaakt. Een van haar medewerkers zou de maker hebben gevraagd die video's te verspreiden. De medewerker en Takaichi zelf ontkennen dat.

Ook weerspreekt Takaichi de kritiek dat ze vergaderingen overslaat en haar ambtswoning nauwelijks verlaat. "Voor mij is het ook een werkplek", schreef ze. Daarbij presenteert ze zich als een premier die vrijwel dag en nacht doorwerkt.

Dat beeld bouwt Takaichi al langer op. Zo noemt ze zichzelf "Japan's Iron Lady", naar Margaret Thatcher. De conservatieve Britse oud-premier sliep naar verluidt vier uur per nacht; Takaichi zegt nog minder te slapen. "Ik gooi het begrip werk-privébalans overboord en zal werken, werken, werken en blijven werken", zei ze bij haar aantreden.

Vorige maand schreef ze op X dat ze "voor het eerst in lange tijd" vijf uur had geslapen. Normaal slaapt ze naar eigen zeggen nul tot drie uur. Tot diep in de nacht leest ze dossiers, waarna ze naar eigen zeggen zelf de afwas, de was en de schoonmaak doet.

Waarschuwingen tegen slaaptekort

Critici betwijfelen dat beeld van de efficiënte thuiswerker. Volgens Bloomberg ontmoette Takaichi ambtenaren van het ministerie van Financiën ongeveer de helft minder vaak dan haar twee voorgangers. Ook hield ze van alle premiers in de afgelopen veertien jaar de minste bijeenkomsten met het kabinetsbureau en spreekt ze minder vaak met journalisten.

In open brieven waarschuwen experts dat mensen door te weinig slaap minder goed kunnen nadenken en beslissingen nemen. Japan probeert overigens overwerk al jaren terug te dringen, maar Takaichi lijkt haar slaaptekort juist als bewijs van inzet te presenteren. Bovendien wil ze de regels versoepelen die werknemers tegen te lange werkdagen beschermen.

Aan bereik ontbreekt het Takaichi niet: haar berichten zijn inmiddels al tientallen miljoenen keren bekeken en tienduizenden keren gedeeld. Over twee weken moet bij lokale verkiezingen in de zuidelijke prefectuur Okinawa blijken of die aandacht haar partij daadwerkelijk stemmen oplevert.

Podcast De Dag: gamers in de ban van GTA 6 én een lekkende prei

14 hours 24 minutes ago

Een hacker die zichzelf Cyberleek (vrij vertaald: cyberprei) noemt, lekt sinds een week - soms tegen betaling in cryptovaluta - gameplaybeelden van GTA 6. Grand Theft Auto VI verschijnt officieel pas in november. In de gamewereld zijn de gelekte beelden het gesprek van de dag. Wat zijn de gevolgen van dit lek?

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

"De release van GTA 6 wordt de grootste entertainmentrelease van de komende tien jaar", zegt gamejournalist Martin Verschoor van gamenieuwssite ID in deze podcast. "Groter dan als er een nieuwe Starwarsfilm uitkomt, of een nieuwe Spidermanfilm. Zelfs als Michael Jackson opstaat uit de dood en een nieuw album dropt, dan wordt dat niet zo groot als de release van GTA 6."

Verschoor vertelt hoe Cyberleek te werk is gegaan en welke gevolgen dat volgens hem heeft voor gamers én voor gameontwikkelaar Rockstar.

Obbe Vermeij werkte in het verleden voor Rockstar en hielp eerdere versies van GTA maken. Hij snapt de frustratie van de makers, maar zegt ook: het is geen drama, Rockstar zal er geen spel minder om verkopen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

VN en Rode Kruis: strengere regels voor autonome wapens 'voordat het te laat is'

14 hours 38 minutes ago

De Verenigde Naties en het Rode Kruis dringen aan op onderhandelingen over het gebruik van autonome wapens. De twee organisaties vinden dat er nieuwe bindende regels en wetten moeten worden vastgesteld "voordat het te laat is", stellen ze in een persverklaring.

"We staan nu gevaarlijk dicht bij het overschrijden van een morele rode lijn: het autonoom aanvallen van mensen door machines", zeggen de VN-secretaris-generaal Antonio Guterres en de voorzitter van het Internationale Comité van het Rode Kruis, Mirjana Spoljaric.

Verboden onder internationaal recht

Een van de zorgen van de twee organisaties is dat machines veranderende omstandigheden niet zouden kunnen herkennen. Het aanvallen van burgers en civiele infrastructuur in conflictgebieden is verboden onder het internationaal humanitair recht, maar het kan moeilijk zijn om te bepalen wie burgers zijn in een conflictgebied.

Bovendien is de vraag of machines zouden kunnen herkennen wanneer iemand zich overgeeft of wanneer een burger per ongeluk een vijandig gebied in is gekomen, aldus de organisaties. De VN en het Rode Kruis vinden dat beslissingen over leven en dood niet in handen moeten liggen van machines.

Wapentop

De oproep van de organisaties komt in aanloop naar een wapentop in het Zwitserse Genève in november. Daar worden mogelijke nieuwe regels besproken. Volgens persbureau Reuters bestaat er "groeiende bezorgdheid over de rol van door AI ondersteunde semi-autonome wapens" die zijn ingezet in oorlogen in Oekraïne, Sudan, Gaza, Iran en de Golfstaten.

De leiders van de VN en het Rode Kruis beschrijven de bijeenkomst als het uitgelezen moment voor landen om te onderhandelen en nieuwe, duidelijke regels op te stellen.

"We dringen er bij de staten op aan dit moment te grijpen", aldus Guterres en Spoljaric. "Innovatie moet de mensheid dienen, niet in gevaar brengen."

'Apocalyptische' tornado verwoestte dorp Pomas in een paar minuten

15 hours 7 minutes ago

Het duurde maar een paar minuten, maar de ravage in Pomas is enorm. Gistermiddag raasde er een tornado door het Zuid-Franse dorpje. Huizen werden weggeblazen, daken werden losgetrokken, auto's werden opgetild en weer neergesmeten en grote bomen knakten als luciferhoutjes.

Het dorp met duizend inwoners is praktisch van de kaart geveegd, schrijft de Franse krant Libération. "Het lijkt wel of we gebombardeerd zijn", zegt een inwoner tegen BFMTV. Er zijn zeker 300 huizen met schade. Soms blijft het bij wat weggewaaide dakpannen, maar ook zijn complete woningen ingestort. Het hele dorp ligt bezaaid met brokstukken: stukken hout en plaatmateriaal, tuinmeubilair, vuilnisbakken. Een auto staat op zijn kop.

Een man loopt in de richting van het dorp, valt op zijn knieën en barst in tranen uit, schrijft Le Parisien. "Ik heb geen dak meer boven mijn hoofd, ik heb geen dak meer boven mijn hoofd", snikt hij, terwijl een buurman hem overeind helpt.

Overal in het dorp is schade:

"Het gebeurde zo snel dat we niets konden doen", vertelt een vrouw bij BFMTV. Ze beschrijft de angstige gebeurtenis als een rampenfilm. "De lucht werd plotseling donker. Ik ging naar buiten en zag allerlei spullen door de lucht vliegen. Ik ben met mijn honden naar een veilige plek gerend."

De Belgische krant HLN sprak twee Vlamingen die in de buurt op vakantie waren en het noodweer zagen aankomen. "We zagen in de verte dat de wolken begonnen te draaien. Dat is heel vreemd om te zien, toen ontstond er wel wat paniek. Ik heb het woord 'apocalyptisch' wel even in de mond genomen."

De schade in het dorp Pomas in beeld:

In de korte tijd dat het noodweer duurde, raakten voor zover nu bekend 39 mensen gewond. Twee van hen liggen in kritieke toestand in het ziekenhuis. Een zwangere vrouw werd bedolven onder een vallende muur van haar huis. Ze werd beschermd door haar bankstel, maar raakte wel gewond.

Vermisten levend gevonden

Brandweerlieden, gespecialiseerde reddingswerkers en speurhonden hebben de hele nacht doorgewerkt. Vanochtend werden de twee mensen gevonden die nog vermist werden. Ze zijn door de brandweer onder het puin vandaan gehaald en hebben lichte verwondingen.

Gisteren werden 600 van de 1000 inwoners van het dorp geëvacueerd. In de omgeving waren opvangcentra ingericht waar ze de nacht konden doorbrengen. Het Rode Kruis was daar ook om hulp te verlenen. De hele nacht is het dorp bewaakt door de gendarmerie, om plunderingen te voorkomen. De toegangswegen naar het dorp zijn nog onbegaanbaar, door bomen en puin op de weg.

Bewoners kunnen ook nog niet naar huis, zeiden de lokale autoriteiten vanmorgen op een persconferentie. Alle gebouwen moeten eerst worden gecontroleerd op instortingsgevaar. "Huizen kunnen er onbeschadigd uitzien, maar zijn dat misschien niet. Onze prioriteit is de veiligheid van alle inwoners", klonk het.

Zo komt langzaam de omvang van de schade in beeld en wordt duidelijk dat deze tornado van ongekende intensiteit was. Het Franse weerinstituut had code oranje uitgegeven voor zware onweersbuien. Stormexperts van de Europese organisatie Estofex kozen voor het allerhoogste waarschuwingsniveau.

Orkaanspecialist Nadia Bloemendaal van het KNMI over deze tornado:

"Deze tornado is ontstaan uit een supercel. Dat is een soort roterende onweersbui die zichzelf kan onderhouden. Dat is dus anders dan de normale onweersbuien die wij regelmatig hebben. Die zijn vaak weer weg als de zon onder is, want die halen hun energie uit de zon. Supercellen zijn anders: dat systeem heeft zijn eigen energiehuishouding.

Om zo'n supercel te laten ontstaan, heb je de juiste omstandigheden nodig: warme en vochtige lucht. Klimaatverandering maakt die omstandigheden gunstiger voor dit soort onweersbuien. De kans dat ze voorkomen wordt dus groter.

Wat dat in absolute frequentie gaat betekenen, dat is nog onduidelijk. Maar dat de omstandigheden hiervoor gunstiger worden door klimaatverandering, daar is de wetenschap het eigenlijk wel over eens."

De stroomvoorziening wordt intussen geleidelijk hersteld. Gisteren zaten meer dan 7000 huishoudens in de regio Languedoc-Roussillon zonder elektriciteit. Vanmorgen waren dat er nog 1400. In Pomas lopen nog tientallen hulpverleners rond. Het opruimen van het dorp en het inspecteren van woningen gaat zeker nog de hele dag duren.

Dan moet het herstel nog beginnen, want "alles moet opnieuw gemaakt worden", zegt een inwoner. "Alles is kapot."

'Plekje op je neus fixen?' Deense premier is opmerkingen over uiterlijk zat

15 hours 54 minutes ago

De Deense premier Mette Frederiksen is het zat dat mensen, vooral mannen, voortdurend opmerkingen maken over haar uiterlijk. Aanleiding was een bericht dat ze kreeg van een plastisch chirurg.

Frederiksen was net terug in Denemarken na een bezoek aan de Oekraïense hoofdstad Kyiv toen ze op haar telefoon een berichtje zag dat aan haar was gericht. Het kwam van een mannelijke plastisch chirurg: "Hey Mette, zouden we dat kleine plekje op je neus niet even moeten fixen? Groeten."

Op Instagram heeft Frederiksen een screenshot van de opmerking en haar antwoord gepubliceerd: "Ik ben tevreden met mijn lichaam en heb niet per se een mannelijke plastisch chirurg nodig om daar een mening over te hebben."

'Kom op zeg'

In een begeleidende post op Instagram reageert Frederiksen geïrriteerd: "Het laatste wat ik hoorde toen we gisteren Kyiv verlieten, was het luchtalarm. De oorlog woedt nog steeds in Europa. Een van de eerste berichten die ik kreeg toen ik terug in Denemarken was, was dit. Kom op zeg."

In de post schrijft ze verder dat ze in de loop der jaren ontelbare berichten over haar uiterlijk heeft gekregen. "Vooral dat ik lelijke tanden en dun haar heb, een lelijke wrat op mijn neus en het advies voor een botoxbehandeling."

Zelfacceptatie

Frederiksen hoopt dat de plastisch chirurg, van wie ze de naam in de screenshot heeft geblurd, de volgende keer dat hij haar schrijft "de tijd besteedt aan iets belangrijkers".

Ze roept vrouwen die ongevraagd schoonheidstips krijgen op tot zelfacceptatie en om de "perfecte imperfecties" te omarmen.

Frederiksen is sinds 2019 premier van Denemarken en bezig aan haar derde termijn. Ze is daarmee een van de langstzittende leiders van Europa.

Derde drone gevonden bij vliegveld Leipzig, ook aanwijzingen over daders

15 hours 58 minutes ago

Duitse onderzoekers hebben een derde drone gevonden in de buurt van het vliegveld Leipzig/Halle. Daar werd op 4 augustus een drone aangetroffen die was geladen met explosieven, in de buurt van een Oekraïens vrachtvliegtuig. Later die dag was er een incident met een tweede drone, een paar kilometer verderop. Die botste tegen een vliegtuig van DHL.

Het Oekraïense vrachtvliegtuig, een Antonov, was gebruikt om militair materieel te vervoeren. De Duitse regering beschouwt het drone-incident als een poging om een aanslag te plegen.

Tijdens het onderzoek werd op 14 augustus ten westen van de luchthaven de derde drone gevonden. Daarbij in de buurt zijn ook explosieven aangetroffen die mogelijk verband houden met de aanslagpoging. De Duitse justitie wil geen antwoord geven op vragen van media hierover.

Onderzoekers vonden DNA-sporen op de eerste drone, die bij het vliegtuig werd ontdekt. Volgens Bild komt het DNA overeen met sporen van een eerder incident in Leipzig in 2024.

'Binnenkort nieuws over aanslagplegers'

De Duitse bondskanselier Merz zegt dat binnenkort wordt bekendgemaakt wie er achter de aanslagpoging op het vliegveld zit. Volgens Merz is er bewijs dat naar de daders leidt.

De veiligheidsdiensten vermoeden volgens lokale media dat de Russische veiligheidsdiensten erbij betrokken zijn, maar de regering heeft nog niemand beschuldigd.

De bondskanselier, die met de pers sprak voor aanvang van een tweedaags coalitieberaad, zei dat de gevonden explosieven en andere aanwijzingen erop duiden dat er een "reële dreiging" voor Duitsland is. "Duitsland is in toenemende mate doelwit van hybride aanvallen", zei Merz. "Aanvallers gaan steeds meedogenlozer te werk, waarbij ze materiële schade, maar ook doden en gewonden voor lief nemen."

Kort na de vondst van de drone bij het Oekraïense toestel sprak de regering ook al van een "nieuw niveau van dreiging".

Oorzaak brand Vondelkerk Amsterdam blijft onbekend, politie vindt geen bewijs

16 hours 37 minutes ago

De oorzaak van de brand die begin dit jaar de Vondelkerk in Amsterdam verwoestte, blijft onduidelijk. De politie heeft na maanden onderzoek geen bewijs gevonden voor een strafbaar feit.

De monumentale kerk ging in de nieuwjaarsnacht in vlammen op. De politie onderzocht of de brand was aangestoken en of vuurwerk de oorzaak kon zijn.

In het onderzoek zijn buurtbewoners gehoord en is beeldmateriaal bekeken. Ook tips over mogelijke brandstichting zijn onderzocht. Dat leverde geen bewijs op.

Er kon ook niet worden vastgesteld of vuurwerk de brand heeft veroorzaakt. Door de brand zijn veel forensische sporen verloren gegaan.

Volgens de politie zijn er geen sporen meer die verder onderzoek mogelijk maken. Het onderzoek is daarom vastgelopen.

Inzamelingsacties

De Vondelkerk werd eind 19de eeuw ontworpen door architect Pierre Cuypers en geldt als een belangrijk monument in Amsterdam. Na de brand kwamen verschillende inzamelingsacties op gang voor het herstel ervan. Stadsherstel Amsterdam, de eigenaar van de Vondelkerk, meldde na een week dat al ruim 180.000 euro was opgehaald.

Ook andere inzamelingsacties leverden tienduizenden euro's op. Heropbouw van de kerk kan jaren duren.

Nieuwsuur maakte in januari deze reportage bij de Vondelkerk, waar de schade werd opgenomen:

Meer nepmails over iDeal en Wero in omloop: 'Klik er niet op'

16 hours 47 minutes ago

In de afgelopen maanden worden er meer nepmails gestuurd over de betalingsservice iDeal en de overgang naar Wero. Dat blijkt uit cijfers van de Fraudehelpdesk, zegt die organisatie na berichtgeving in De Telegraaf. Ook Currence, het bedrijf achter iDeal en Wero, bevestigt de cijfers.

Er zijn verschillende frauduleuze mails in omloop. Daarin wordt ten onrechte gezegd dat consumenten actie moeten ondernemen om de overgang van iDeal naar Wero mogelijk te maken. Ze moeten dan bijvoorbeeld op een link klikken en betalingsgegevens achterlaten.

Actie

Begin dit jaar kreeg de Fraudehelpdesk nog slechts enkele nepmails (phishing) per dag doorgestuurd van consumenten. In juli liep dat op naar ongeveer honderd per dag.

Zo gaat er een phishingmail rond waarin oplichters beweren dat iDeal per direct vervangen wordt door Wero. Consumenten worden opgeroepen actie te ondernemen omdat ze nog geld zouden terugkrijgen. Om die terugbetaling te ontvangen, zouden ze via een link hun gegevens moeten verifiëren.

In de nog lopende maand augustus lijkt het aantal meldingen weer iets terug te lopen, zegt Currence.

Wero

Via iDeal kunnen in Nederland online betalingen gedaan worden. Het wordt vervangen door het Europese systeem Wero. De komende maanden zijn in Nederland bij online betalingen beide logo's te zien.

Uiteindelijk zal het iDeal-logo verdwijnen, maar dat zal geleidelijk gaan. Het bedrijf verwacht dat later dit jaar de eerste grotere webwinkels dit aanpassen. Eind 2027 zijn dan alle webwinkels overgestapt, is het streven.

Daniël van Delft, directeur van Currence, herkent het beeld dat criminelen proberen gegevens en geld proberen af te troggelen via nepmails. "Al sinds wij bekendmaakten dat deze rebranding zou plaatsvinden, zien we dat dit geprobeerd wordt."

Eerder waarschuwde Van Delft al voor deze praktijken. Hij benadrukt dat de klant niets hoeft te doen voor de overgang. "Klik niet op mails die je oproepen om op links te klikken. Check bij je bank wat het mailtje betekent."

Warenhuisketen VS maakt excuses voor 'aanstootgevend' clownspak voor kinderen

17 hours 2 minutes ago

De Amerikaanse warenhuisketen Target heeft een clownspak voor kinderen uit de schappen gehaald na ophef op sociale media. Volgens sommige Amerikanen leek het verkleedpak, inclusief onder meer masker, op een racistische karikatuur.

In de advertentie is een donker kind te zien in een oranje en zwart gekleurd pak. Hij draagt daarbij zwarte handschoenen en een masker met een brede glimlach met zichtbare tanden. Het pakje werd verkocht als halloweenoutfit.

Zowel de houding als het masker lijkt volgens critici op donkere personages uit Amerikaanse minstrel shows uit de 19e en 20e eeuw. Bij die voorstellingen schminkten witte theateracteurs hun gezicht zwart om de spot te drijven met zwarte Amerikanen.

Op sociale media wordt de afbeelding van het kind in de advertentie vergeleken met de racistische karikatuur Jim Crow, naar wie de segregatiewetten in de VS zijn vernoemd. De bekende witte 19e-eeuwse theateracteur Thomas D. Rice trad vaak op als dat personage.

Aanstootgevend kostuum

Het bedrijf heeft op sociale media excuses gemaakt en noemt het een "aanstootgevend kostuum". In een bericht op X, dat meer dan 40 miljoen keer is bekeken, zegt Target "een fout te hebben gemaakt" en te zullen uitzoeken hoe het voorval heeft kunnen gebeuren. "We weten dat dit bijzonder pijnlijk is voor onze zwarte klanten, medewerkers en partners", aldus Target.

Met zo'n 2000 winkels door het hele land en bijna een half miljoen medewerkers is Target een van de grootste warenhuisketens in de VS. De winkel verkoopt van alles: van kleding tot voedingsproducten en seizoensartikelen zoals halloweenkleding.

Diversiteitsbeleid

Het is niet de eerste keer dat Target in opspraak is geraakt. Vorig jaar werd het bedrijf geboycot nadat het had bekendgemaakt dat het zijn diversiteitsbeleid zou terugdraaien. Dit gebeurde na de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis en onder conservatieve druk. Het bedrijf gaf eerder dit jaar toe dat de boycot tot verliezen had geleid.

Een onderwijscoalitie met miljoenen leden kondigde deze week een boycot aan tegen Target omdat het bedrijf zich onvoldoende zou uitspreken tegen invallen van ICE-agenten in de staat Minnesota. In de grootste stad Minneapolis bevindt het hoofdkantoor van de keten en president Trump stuurde afgelopen winter duizenden agenten van de immigratiedienst daarheen.

25.000 dollar beloning in coldcasezaken inheemse Amerikanen

17 hours 25 minutes ago

De FBI loont 25.000 dollar uit voor gouden tips over meer dan vijftig onopgeloste moord- en vermissingszaken van inheemse Amerikanen.

Ieder jaar zijn er in de Verenigde Staten duizenden vermissingen en moorden op grondgebied dat in handen is van de inheemse bevolking. Families blijven vaak achter zonder antwoorden, omdat een groot deel van de zaken niet wordt opgelost. Van de bijna 10.000 meldingen van vermiste inheemse personen die vorig jaar werden gedaan, waren bijna 1500 zaken aan het einde van het jaar nog niet opgelost.

Kogel naar binnen geschoten

De geldbeloning geldt vooral voor zaken in de afgelopen tien jaar. Zoals de dood van de 6-jarige Logan Warrior Goings. Hij overleed in 2022 toen iemand een kogel naar binnen schoot in het huis van zijn familie in het Pine Ridge Indian-reservaat in South Dakota. Wie de kogel afvuurde, is nog steeds niet duidelijk.

Ook de zaak van de vermiste Sa'Wade Birdinground wordt uitgelicht door de FBI. Zij werd voor het laatst in oktober 2024 gezien in de woning van haar familie in Montana, in het Crow Indian-reservaat. Het 13-jarige meisje is sinds die avond vermist.

Een aantal zaken zijn al decennia oud, zoals die van Anthonette Christine Cayedito. Zij raakte vermist in 1986 op 9-jarige leeftijd.

Samenwerking

De FBI onderzoekt federale misdrijven op de bijna 200 inheemse grondgebieden in de Verenigde Staten. Daarbij werkt het bureau sinds 2023 samen met het Bureau of Indian Affairs, een overheidsinstantie die zich bezighoudt met de inheemse bevolking.

Over het algemeen beschikken reservaten over eigen wetgevende, uitvoerende en rechterlijke bevoegdheden. Met de samenwerking hopen de instanties meer coldcasezaken op te lossen.

Hoe groot de problemen waren, was namelijk lang niet duidelijk. Vaak werden vermoorde en vermiste inheemse personen opgeteld bij latinos. Daarom was er geen specifiek beleid voor de groep, die iets meer dan 2 procent van de Amerikaanse bevolking omvat maar gemiddeld hoger scoort op cijfers voor moord, seksueel misbruik, overdoses en geweldsdelicten.

Moeilijk begaanbaar

Daar komt bij dat de reservaten vaak in uitgestrekte, dunbevolkte gebieden liggen. Er is soms slecht bereik en de wegen zijn niet altijd goed begaanbaar of verlicht. Dat bemoeilijkt de zoektochten naar vermiste personen.

Toen de 32-jarige Emmilee Risling in oktober 2021 verdween in het Yurok-reservaat wilde haar familie meteen een zoekactie starten. De lokale politie bestond echter slechts uit vijf agenten en twee leidinggevenden. Zij waren niet getraind in zoek- en reddingsoperaties.

Het Yurok-reservaat is een heuvelachtig gebied van 56.000 hectare in Noord-Californië, twee keer zo groot als San Francisco en grotendeels begroeid met dichte bossen. Pas zes maanden later, nadat het Amerikaanse persbureau AP over Risling had geschreven, werd een team van zoekhonden, vrijwilligers, en politieagenten gestuurd. Risling is nog altijd vermist.

Niet iedereen is overtuigd

Voor een aantal zaken stond er al een beloning voor de gouden tip. Bij de vermiste Sa'Wade Birdinground stond die bijvoorbeeld op 15.000 dollar.

Of de hogere beloning gaat leiden tot verandering moet nog blijken. Familieleden van slachtoffers en deskundigen twijfelen of de bedragen tipgevers ertoe zullen bewegen zich te melden.

Onder de inheemse bevolking heerst nog altijd wantrouwen richting de Amerikaanse overheid. Uit een rapport uit 2018 van de Amerikaanse Commissie voor Burgerrechten bleek dat de oorspronkelijke inwoners "vanwege onder meer historisch discriminerend beleid, onvoldoende middelen en inefficiënte uitvoering van federale programma's, nog steeds tot de slechtst scorende Amerikanen behoren op het gebied van gezondheid, onderwijs en werkgelegenheid".

"Ik verwacht dat mensen in reservaatgemeenschappen uiterst terughoudend zullen zijn om een vriend of familielid aan te geven bij de overheid, terwijl deze altijd slecht voor hen heeft gezorgd", zegt een vrouw tegen persbureau AP.

Luchtvaartclaimorganisatie EUclaim failliet verklaard

17 hours 56 minutes ago

Claimorganisatie EUclaim is failliet. De organisatie, die namens reizigers claims voor vertragingen indient bij luchtvaartmaatschappen, vroeg eerder al uitstel van betaling aan. De rechtbank in Arnhem verklaarde het bedrijf gisteren failliet, zo blijkt uit rechtbankstukken. EUclaim bevestigt het faillissement aan de NOS.

De door de rechtbank aangestelde curator laat weten dat het bedrijf in de financiële problemen is geraakt sinds luchtvaartmaatschappijen zelf actiever reizigers zijn gaan wijzen op hun recht op compensatie bij vertragingen en geannuleerde vluchten. "Daardoor is een behoorlijk deel van de markt voor EUclaim weggevallen, waardoor het bedrijf zelf in de problemen is gekomen."

De curator zegt dat zijn werk zich in eerste instantie richt op een doorstart van EUclaim. "Iedereen blijft aan het werk. En ook klanten van EUclaim blijven hun betalingen van uitgekeerde claims ontvangen." Inmiddels zouden zich acht partijen bij de curator hebben gemeld om EUclaim over te nemen.

Kofferchaos en winteruitval

Het in Arnhem gevestigde EUclaim werd in 2007 opgericht om luchtvaartpassagiers te helpen met hun rechten bij vertragingen, omboekingen of geannuleerde vluchten. EUclaim zegt hiervoor dagelijks ruim 13 miljoen vlucht- en weergegevens te analyseren. Reizigers betalen alleen een vergoeding als een claim wordt toegewezen.

De afgelopen jaren kwam EUclaim in het nieuws met claims bij de chaos met koffers in 2022 op Schiphol en bij de uitval door het winterweer van begin dit jaar.