Aggregator
Nvidia to acquire Hugging Face for USD 12.9 billion
Buitenbeentje Nederland zet nu ook vaart achter nationale investeringsbank
Het kabinet zet vaart achter een nationale investeringsinstelling. Uit de gelekte Prinsjesdagstukken blijkt dat hier 3,3 miljard in wordt geïnvesteerd. Het zou moeten helpen om Nederlandse innovatieve bedrijven te ontwikkelen en ervoor moeten zorgen dat deze ook in Nederland blijven.
Een groep van zeventig economen en wetenschappers pleitte al eerder voor zo'n soort bank. Nederland is volgens hen een buitenbeen omdat veel Europese landen wel een publieke investeringsbank hebben. Italië heeft Cassa Depositi, Duitsland KfW Development Bank en ook Frankrijk en Portugal hebben soortgelijke banken.
Nederland had ooit wel een investeringsbank. Na de Tweede Wereldoorlog werd die opgericht om de wederopbouw te financieren. De NIBC Bank die hieruit voortvloeide werd recent ingelijfd door ABN Amro.
FondsenVoor het investeren in bedrijven kent Nederland wel fondsen zoals Invest-NL. De nationale investeringsinstelling wordt opgericht naast deze al bestaande fondsen, zegt minister Herbert van Economische Zaken tegen de NOS. Om bedrijven in Nederland te laten groeien en vast te houden is er volgens haar meer geld nodig.
"De overheid zorgt daarom voor een basisinvestering in deze nationale investeringsinstelling", zegt Herbert. "Omdat de overheid erachter staat zouden durfinvesteerders, pensioenfondsen en banken ook hun geld willen inleggen waardoor de pot met geld nog groter wordt."
Drempel verlagenDat de overheid een basis biedt is volgens econoom Roel Beetsma nodig omdat er ook veel risico bij innovatieve projecten komt kijken. "Private investeerders willen meer zekerheid en durven dat niet volledig zelf te doen."
Een nationale investeringsbank die buiten de politiek staat kan ook buiten de begrotingsregels komen te vallen, zegt Beetsma. Er wordt geld opzij gezet om te investeren in projecten, dat blijft buiten het tekort. Dat kan zorgen voor een zogeheten hefboomeffect. "De staat investeert een klein deel in een project, en de rest gebeurt door andere investeerders die nu wel bereid zijn geld uit te lenen", aldus Beetsma.
BiotechEen van de innovatieve sectoren waar meer geld voor vrij zou moeten komen, is de biotechsector. Het kabinet schreef in het coalitieakkoord al dat het wil inzetten op vier domeinen die essentieel zijn "voor onze toekomstige economie en maatschappelijk welzijn". Biotech is daar één van.
Het kabinet neemt daarmee advies over uit het rapport-Wennink van eind vorig jaar, dat gaat over onze toekomstige welvaart. Daarin staat ook dat het ophalen van geld "een significant obstakel is".
Willemijn Vader van het Leidse biotechbedrijf Vitroscan ervaart dat zelf ook. Driekwart van haar tijd besteedt ze aan het rondkrijgen van financiering. "Het gaat om kleinere bedragen tot de 5 miljoen euro. Dat is in Nederland heel lastig op te halen."
Er is een gat ontstaan voor bedrijven die deze financiering willen ophalen. "Dat komt ook doordat pensioenfondsen veel geld hebben om te investeren en kijken naar grotere bedragen van boven de 100 miljoen", zegt Beetsma.
Verleiding van de VSBij haar start-up testen ze welke behandeling het beste werkt voor een kankerpatiënt. In het lab analyseren ze een stukje weefsel dat een oncoloog beschikbaar stelt. "Er zijn veel effectieve geneesmiddelen voor kankerpatiënten, maar het is niet altijd duidelijke welke patiënt het meeste baat heeft bij welk geneesmiddel", zegt Vader.
Onderzoek naar nieuwe medicijnen is buitengewoon onzeker én kost vaak veel geld voordat er ook weer geld binnenkomt. Om dit geld op te halen vertrekken start-ups vaker naar het buitenland.
"We zien vaak dat bedrijven naar het buitenland vertrekken om verder door te groeien, omdat ze financiering niet in Nederland op kunnen halen", zegt minister Herbert.
Met name in de Verenigde Staten is er veel meer zogenoemd durfkapitaal beschikbaar. "De eerste vraag die ik krijg van investeerders is: wanneer vertrek je naar Amerika?", zegt Vader. "De verleiding om daar naartoe te gaan ligt daarmee altijd op de loer."
RisicovolToch blijft in Nederland de vraag of de overheid geld moet steken in deze risicovolle projecten. Beetsma erkent dat er op individueel niveau een groot risico hangt aan innovatieve projecten, maar "je moet ook bedenken dat het vaak een verzameling is van projecten. Sommige zullen het niet halen, maar hier staan dan weer successen tegenover."
Rijkswaterstaat door de bocht: Amsterdam-Rijnkanaal blijft 's nachts open
De nachtelijke sluiting van het Amsterdam-Rijnkanaal voor grote schepen en schepen met een gevaarlijke lading gaat niet door, zo laat Rijkswaterstaat weten. De overheidsorganisatie zei vorige week dat het kanaal tussen Amsterdam en Tiel vanaf deze week 's nachts dicht zou gaan vanwege een tekort aan verkeersleiders.
Het besluit overviel de binnenvaartsector, dat per nacht tientallen schepen zou raken. Voor hen is geen plek om veilig voor anker te gaan, zei de sector, en het zou betekenen dat de bevoorrading van bedrijven in gevaar komt.
De Amsterdamse ondernemersvereniging omschreef de geplande sluiting als "bijna niet voor te stellen" en "mind-boggling". Branchevereniging Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN) dreigde met juridische stappen tegen Rijkswaterstaat.
Druk vanuit de sectorDinsdag werd al duidelijk dat Rijkswaterstaat de sluiting van het 72 kilometer lange kanaal zou uitstellen tot vandaag. Dat de dienst er nu helemaal van afziet kan bij branchevereniging KBN rekenen op "waardering".
De vereniging benadrukt dat voor hen vanaf het begin voorop stond dat "personeelstekort bij Rijkswaterstaat er niet toe mag leiden dat een deel van de binnenvaart acht uur per dag wordt stilgelegd".
De sector zegt nu toe zich te houden aan de bestaande inhaalverboden en op smalle stukken niet harder dan 15 kilometer per uur te varen.
Daarmee is het veiligheidsniveau niet zoals het normaal zou zijn met toezicht van verkeersleiders 's nachts. Maar Rijkswaterstaat zegt in te zien dat het niet kunnen varen van de schepen ook een gevaar met zich meebrengt.
Drukst bevaren kanaalRijkswaterstaat gaat kijken of de sector zich houdt aan die afspraken. Wanneer ze toch misdragingen op het water zien, kan het kanaal alsnog worden gesloten. Want het personeelstekort is nog niet opgelost. Het aannemen en opleiden van nieuwe mensen kan enkele jaren duren, laat een woordvoerder weten.
Het Amsterdam-Rijnkanaal wordt wel omschreven als het drukst bevaren kanaal ter wereld met zo'n 100.000 schepen per jaar die erdoor varen. Het kanaal vormt een economische corridor tussen de Amsterdamse haven en het Ruhrgebied in Duitsland.
From a Ten-Line Script to a Real Utility with Codex
Gloria Steinem (92), boegbeeld van de Amerikaanse vrouwenbeweging, overleden
De Amerikaanse feminist, activist en journalist Gloria Steinem (92) is overleden. Zij was een van krachtigste en zichtbaarste voorvechters van de Amerikaanse vrouwenbeweging. In 2013 ontving ze uit handen van de toenmalige president Obama de Medal of Freedom voor haar inzet voor vrouwenrechten.
"Gloria's grootste talent was het vermogen om naar anderen te luisteren, anderen het gevoel geven dat ze gezien en gehoord werden", melden de socialemedia-accounts van haar Gloria's Foundation. "Door haar werk, haar daden en haar voorbeeld mochten mensen hun echtste zelf zijn."
CarrièreSteinem werd in 1934 geboren in de stad Toledo in de staat Ohio. Haar ouders scheidden toen ze elf was. Steinem nam de zorg voor haar moeder op zich die depressief werd. Uit die ervaring trok zij de les dat het huwelijk de vrouw de mogelijkheid ontnam zelf keuzes te maken en ook een aantal burgerrechten.
Na het afronden van de middelbare school werd ze journalist. Haar meest spraakmakende reportage maakte ze in 1963 toen ze elf dagen undercover ging op de Playboy Mansion van pornobaas Hugh Hefner. Ze liet zien dat de vrouwen die daar werkten werden onderbetaald en seksistisch werden bejegend. De reportage werd in 1985 tot een tv-film bewerkt met een hoofdrol voor Kirstie Alley.
AbortusSteinem manifesteerde zich in 1968 voor het eerst als voorvechter voor vrouwenrechten. Ze schreef een essay over de bevrijding van vrouwen in New York Magazine, een blad dat net mede door haar was opgericht.
Bepalender voor de rest van haar leven was een bijeenkomst een jaar later in een kerk in New York waar over abortus werd gediscussieerd. Toen begon haar leven als feminisme-activist echt, zou ze later zeggen. Steinem had als 22-jarige zelf een abortus ondergaan, toen dat nog illegaal was.
Na die bijeenkomst begon ze zich in te zetten voor legalisering van abortus. Uitgevers waren niet geïnteresseerd, dus moest ze ondanks haar podiumvrees op protestbijeenkomsten en manifestaties gaan spreken.
"Dus het eindigde ermee dat ik de straat op moest. Dat was een nachtmerrie, ik was doodsbang", zou ze in 2015 tegen persbureau AP zeggen. "Ik ben blij dat ik het gedaan heb, maar ik ben er zelfs nu nog bang voor."
Banden met CIASteinem werd niet alleen geprezen voor haar feminisme, maar ook flink bekritiseerd voor haar nauwe banden met de Amerikaanse inlichtingendienst CIA.
Een Amerikaans tijdschrift onthulde in 1967 dat Steinem voor een organisatie werkte die door de CIA als dekmantel werd gebruikt om Amerikanen naar communistische jeugdfestivals in Wenen en Helsinki in de jaren 50 en 60 te sturen, met als doel om die te verstoren.
Na die onthulling sprak ze openlijk over haar banden met de inlichtingenorganisatie en verdedigde ze die. "Het agentschap was naar mijn ervaring totaal anders dan het imago deed vermoeden, het was liberaal, geweldloos en integer," aldus Steinem.
Richard NixonIn de loop der jaren werkte ze mee aan meerdere publicaties, waaronder een biografie over filmster Marilyn Monroe, een documentaire over kindermisbruik en een documentaireserie over geweld tegen vrouwen.
Haar eigen levensverhaal is in 2020 vastgelegd in de film The Glorias, A Life on The Road met in de hoofdrol Julianne Moore.
Natuurlijk riep haar werk tegenreacties op in conservatieve kring. In 1990 was Steinem te gast in de talkshow van Larry King op CNN. Ze kreeg van een inbeller te horen dat ze moest "wegrotten in de hel" omdat ze het "prachtige Amerikaanse huwelijk" kapot had gemaakt.
En eerder, in 1972, meende de toenmalige president Nixon haar achter de gesloten deuren van het Oval Office belachelijk te kunnen maken. Dat lekte uit en hij kreeg het dubbel en dwars terug. Steinem noemde hem "het seksueel meest onzekere staatshoofd sinds Napoleon".
Geen droogtecrisis meer, maar problemen zijn nog lang niet voorbij
Ondanks de vele regen van de afgelopen tijd zijn de problemen door de droogte in ons land nog niet voorbij. Wel is er geen feitelijk watertekort meer. Daarom is afgeschaald naar een dreigend watertekort, meldt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
Het waterpeil in rivieren is nog altijd lager dan normaal voor deze tijd van het jaar. Zo stroomt door de Rijn nog altijd maar de helft van wat normaal is voor begin september. En op veel plekken is het grondwaterpeil nog lang niet hersteld.
Natuur moet herstellenDe kwaliteit van het oppervlaktewater is ook een probleem. Langs de kust is sprake van verzilting. Dat geldt ook voor het IJsselmeer. Daarnaast is veel oppervlaktewater van ongezonde kwaliteit doordat er bijvoorbeeld blauwalg in voorkomt.
Na het droge voorjaar en een periode van extreme droogte deze zomer moet de natuur nu herstellen, zegt de Coördinatiecommissie. Rivieren hebben nog maanden bovengemiddeld veel neerslag nodig voordat het peil normaal is. Het grondwater heeft mogelijk meerdere jaren nodig om weer op normaal niveau te komen.
ScheepvaartDe verschillen per regio zijn groot. In hoog liggende zandgronden zijn de watertekorten een stuk groter dan in delen van het land waar rivieren doorheen lopen. Voor de hooggelegen gebieden geldt op veel plekken nog steeds een onttrekkingsverbod.
Ook de scheepvaart zal naar verwachting nog weken last hebben van de lage waterstanden waardoor schepen minder lading kunnen meenemen. Rijkswaterstaat verwacht dat de rivierstanden tot het eind van het jaar laag zullen zijn.
Spaanse premier: geen hard bewijs geleverd dat Marokko achter stormloop Ceuta zat
De Spaanse premier Sánchez zegt dat er geen "harde bewijzen" zijn dat Marokko verantwoordelijk is voor de dodelijke stormloop van tienduizenden migranten naar de Spaanse exclave Ceuta, eind juli. Daarmee weerspreekt hij een gelekt Spaans politierapport, waarin staat dat Marokkaanse agenten laks optraden toen zo'n 70.000 migranten de grens met Ceuta bestormden.
"Ik kan u verzekeren dat geen enkele instelling - noch de diplomatieke dienst, noch de Europese Commissie, noch enig internationaal orgaan - de Spaanse regering enig hard bewijs heeft geleverd dat Marokko het incident heeft gepland of uitgevoerd", zei Sánchez vandaag in het Spaanse parlement. "Helemaal niets."
Weinig bewakingHet Nationaal Centrum voor Immigratie en Grensbewaking (CENIF) van de politie concludeerde dat Marokkaanse agenten, in uniform en burgerkleding, de menigte mogelijk actief richting specifieke grensovergangen stuurden en migranten begeleidden bij hun overtocht via het water. Ook tonen satellietbeelden aan dat er op het moment van de toestroom weinig Marokkaanse bewaking op de been was.
Sánchez sprak vandaag in het Spaanse parlement over de toestroom van migranten, de dag na grootschalige demonstraties in heel Spanje vanwege de aanhoudende crisis in Ceuta. Duizenden illegale migranten verblijven nog steeds in de Spaanse exclave, velen onder erbarmelijke omstandigheden, en de spanningen tussen hen en bewoners lopen op.
Gehint op koninklijk bezoekIn het debat verweet Sánchez twee Marokkaanse ministers "onaanvaardbare" uitspraken te hebben gedaan. De minister van Justitie, Ouahbi, heeft vorige maand publiekelijk herhaald dat Marokko aanspraak maakt op de Spaanse exclaves Ceuta en Melilla, gelegen aan de Noord-Afrikaanse kust. Sánchez heeft daarop de Marokkaanse ambassadeur in Spanje op het matje geroepen.
Volgens de Spaanse premier hebben de exclaves Ceuta en Melilla behoefte aan een bezoek van het Spaanse staatshoofd, "na zo'n twintig jaar zonder bezoek". Daarom roept Sánchez de Spaanse koning Felipe VI op om er "de komende weken" langs te gaan.
Migrantenstroom CeutaEind juli staken zo'n 70.000 migranten de grens over van Marokko naar de Spaanse exclave Ceuta. Daarbij kwamen 82 mensen om het leven, onder meer door verdrinking. De meeste andere migranten keerden diezelfde dag nog terug, maar duizenden niet. De situatie in Ceuta wordt steeds kritieker, en de partij van premier Sánchez staat daardoor onder druk.
Het politierapport, ingezien door onder andere dagblad El País, stelt ook dat sociale media een rol hebben gespeeld bij het ontstaan van de migrantenstroom. Mensen zouden elkaar daar hebben geïnspireerd om de grens over te steken.
Daarnaast speelde een uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof een rol. Begin juli oordeelde dat hof dat migranten die zwemmend of per boot Ceuta bereiken, niet zonder procedure mogen worden teruggestuurd. Maar die uitspraak is volgens de politie niet goed geïnterpreteerd door de migranten.
Xiaomi comes to IFA for first time ahead of EV, smart home roll-out in Europe
Supporters van amateurclubs met elkaar op de vuist na voorronde KNVB-beker
Supporters van amateurclubs TOGB en Katwijk zijn gisteren met elkaar op de vuist gegaan na een wedstrijd in de eerste voorronde van het KNVB-bekertoernooi. Drie mensen raakten lichtgewond.
Zowel op de tribunes als in de kantine zouden supporters van beide clubs hebben gevochten, schrijft de regionale omroep Rijnmond. Ook gooiden ze met stoelen. De politie kwam volgens de omroep met twaalf politieauto's naar het sportcomplex in Berkel en Rodenrijs om de ruzie te sussen. Niemand is aangehouden.
Volgens een woordvoerder van de politie waren de drie gewonden mensen die juist wilden bemiddelen. Waarom het zo misging tussen de twee groepen is niet bekend.
De derde divisionist TOGB won thuis met 3-2 van de club uit Katwijk, die in de tweede divisie uitkomt.
Rescuing a Rescue Device With a DIY Battery Pack
Tieners joyriden in busje en beschadigen auto's bij Drents bedrijf
Twee tieners hebben deze week meerdere auto's beschadigd bij een bedrijf in Hoogeveen. De eigenaar van het getroffen bedrijf vindt de gebeurtenissen "vrij bizar", zegt hij tegen RTV Drenthe. "Ik zei al tegen de agenten: 'ik was vroeger ook geen heilig boontje, maar dit had ik zelf nooit kunnen bedenken'."
Volgens Luca Neerhof van JHL Automotive hebben de twee jongens maandagavond eerst de boel op de fiets verkend. Daarna zijn ze over het hek van het bedrijf geklommen. Op het terrein staan honderden auto's bedoeld voor de verkoop of lease.
De jongens hebben aan autodeuren gevoeld, blijkt onder meer uit camerabeelden. Een busje met hoogwerker bleek open te staan. De jongens vonden ook een sleutel van de wagen.
Toegetakeld"Geen idee hoe dat kan", zegt de eigenaar. "Ik denk dat ze heel veel geluk hadden dat er nog een reservesleutel in lag of zo. De politie zoekt dat uit."
De jongens hebben vervolgens over het terrein gereden en geparkeerde auto's geraakt. "Zeker zes. Maar de meeste schade zit hem in de bus waarin ze reden. Die is echt toegetakeld", vertelt Neerhof. Uiteindelijk hebben oplettende buurtbewoners de jongens betrapt en de politie gebeld.
De jongens zijn aangehouden en verhoord. Hoe oud de joyriders precies zijn, is niet bekendgemaakt. "Ik schat een jaar of 14, 15. Niet oud genoeg om te mogen rijden in ieder geval", zegt Neerhof. Omdat ze minderjarig zijn, doet de politie geen verdere mededelingen.
Toezichthouder na Hitler-video: minister kan ON uit omroepbestel halen
Minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) kan de erkenning van omroep Ongehoord Nederland intrekken. Dat schrijft het Commissariaat voor de Media in een brief aan de minister.
Aanleiding is de laatste rel rondom de omroep. In een online uitzending toonden toen nog ON-hoofdredacteur Joost Niemöller en gezicht van de omroep Raisa Blommestijn eind juli begrip voor uitspraken van Hitler over de zogenaamde gevaren van globalisme. Hierbij werd een fragment getoond waarin 'Juden' werd geroepen.
Voor de toezichthouder is de maat hiermee vol. "Deze uitzending past in een patroon van het niet waarborgen van journalistieke kwaliteitseisen door ON", schrijft het Commissariaat, dat spreekt van een kantelpunt. "Wij hebben er geen vertrouwen meer in dat ON in staat is om de bedrijfsvoering op orde te krijgen en duurzaam aan de publieke mediaopdracht te voldoen."
De minister laat weten binnenkort met een besluit te komen over de toekomst van de ON. "Ik heb de Kamer toegezegd hen op korte termijn, ruim voor het debat van 24 september, te informeren over mijn afweging."
'Het domme fragment'Peter Vlemmix, directeur van Ongehoord Nederland, ontkent niet "dat er de afgelopen jaren wel wat gebeurd is bij ON". Vlemmix laat weten dat ook meerdere keren met het Commissariaat voor de Media te hebben besproken.
"Maar zie ik in deze reactie niks terug over de aantoonbare verbeteringen van het laatste jaar waarvan ook het Commissariaat en OCW op de hoogte zijn." Welke verbeteringen hij bedoelt, verduidelijkt hij niet.
"Op de directe aanleiding van deze brief nu - het domme fragment in een online video van ON op 31 juli - is gehandeld", zegt Vlemmix. De video staat niet meer online en de betreffende hoofdredacteur, Joost Niemöller, werkt er niet meer. "Maar die misser wordt nu genomen als ultieme aanleiding om mogelijk onze licentie in te trekken."
"De strijd" om ON te laten blijven bestaan gaat "onverminderd door", besluit Vlemmix.
Vaker op de vingers getiktDe omroep staat al langere tijd onder verscherpt toezicht. De omroep kreeg al boetes opgelegd vanwege de schijn van belangenverstrengeling en het niet naleven van het eigen redactiestatuut. Ook kreeg ON vorig jaar een last onder dwangsom opgelegd omdat de omroep niet alle informatie deelde waarmee de uitgaven gecontroleerd konden worden.
Mediaminister Letschert zei eerder dat ze enkel een vergunning van een omroep kan intrekken als er twee sancties liggen van het Commissariaat. Deze liggen er, bevestigt de toezichthouder nu. "We moeten constateren dat ON als omroep structureel in gebreke blijft in de naleving van wet- en regelgeving, de rechtmatige besteding van publiek geld en journalistieke kwaliteitsnormen."
Kort na de ophef rondom het Hitler-fragment stapte Niemöller op als hoofdredacteur bij ON, al werd in een verklaring de bewuste uitzending niet genoemd. Omroepdirecteur Vlemmix had het over "een verschil van inzicht over de inhoudelijke koers en recente programmering".
Meerdere politieke partijen dringen al langer aan op een vertrek van ON uit het publieke bestel. Ook het kabinet meldde vorige week al te zullen onderzoeken welke juridische mogelijkheden er zijn om de omroep van de buis te halen.
Negen mensen liepen in Nederland het westnijlvirus op, blijkt uit nieuwe cijfers
Zeker negen mensen hebben dit jaar in Nederland het westnijlvirus opgelopen. Dat meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Vorige week stond de teller nog op drie. De besmettingen vonden plaats in de provincies Utrecht, Noord-Brabant, Noord-Holland en Zuid-Holland.
Een van de patiënten is overleden. Dat was iemand in de provincie Utrecht die ouder was dan 75 jaar en een onderliggende aandoening had. De kans om in Nederland westnijlkoorts op te lopen is volgens het RIVM nog steeds heel klein.
Doorlopend onderzoekIn oktober 2020 werd voor het eerst westnijlkoorts vastgesteld bij iemand die het virus in Nederland had opgelopen. Sindsdien doet het RIVM samen met andere organisaties doorlopend onderzoek naar het virus, dat in het buitenland al langer rondgaat.
In Europa wordt het virus de afgelopen jaren steeds noordelijker vastgesteld. Door de opwarming van de aarde worden ook andere muggensoorten waargenomen. Zo zijn in Nederland de gelekoortsmug en de Aziatische tijgermug al gezien. Voorheen kwamen deze muggen vooral voor in Afrika en Azië.
Niet van mens tot mensHet westnijlvirus komt voor bij vogels. De gewone huissteekmug kan het virus krijgen wanneer die zich voedt met het bloed van een besmette vogel. Vervolgens kan de mug het virus overdragen op andere vogels, zoogdieren en mensen.
Er is geen besmetting van mens tot mens mogelijk. Volgens het RIVM heeft ongeveer 80 procent van de mensen die besmet raken geen klachten. Zo'n 19 procent krijgt griepachtige klachten.
Bij ongeveer 1 procent ontstaan neurologische klachten. Vooral mensen ouder dan 50 jaar en mensen met een lagere weerstand hebben een grotere kans om ernstig ziek te worden.
Weerorganisatie WMO: huidige El Niño kan sterkste worden in veertig jaar
De huidige El Niño kan de komende maanden uitgroeien tot de sterkste in de afgelopen veertig jaar, zegt VN-weerorganisatie WMO. "Als het zo doorgaat, kan hij de sterkste worden sinds het begin van onze metingen", zegt WMO-directeur Celeste Saulo.
De weerorganisatie stelt dat het weerfenomeen de komende maanden wereldwijd zeer grote gevolgen zal hebben voor de hoeveelheid neerslag en de temperatuur. Daardoor zijn er grote risico's op overstromingen en extreme hitte. De situatie zal vrijwel zeker tot februari aanhouden.
Harde klappen"El Niño is in staat om gemeenschappen en economieën harde klappen toe te brengen", zegt Saulo. "We zien nu al de ontwrichting en vernietiging die droogtes en watersnoden met zich meebrengen. We verwachten dat die toenemen als El Niño sterker wordt. Deze uitzonderlijke El Niño vereist uitzonderlijke voorbereidingen en een uitzonderlijke reactie. "
Haar organisatie verwacht dat de effecten van de huidige El Niño tegen het eind van dit jaar het sterkst zullen zijn, maar dat de gevolgen tot ver in volgend jaar merkbaar zijn.
De WMO waarschuwde begin juni al voor de sterke El Niño. Toen werd de kans tot 90 procent geschat. Nu bedraagt die "uitzonderlijk hoge kans" bijna 100 procent.
El Niño en La NiñaEl Niño ontstaat wanneer het water in de Stille Oceaan opwarmt en daar de gebruikelijke wind- en zeestromingen verstoort. Het is een terugkerend weerfenomeen, dat wordt afgewisseld met El Niño's koudere zusje La Niña.
De effecten zijn over de hele wereld merkbaar. Wereldwijd wordt het gemiddeld warmer en in Zuid-Amerika, de Hoorn van Afrika en Centraal-Azië valt meestal meer regen. In het Caribisch gebied, Centraal-Amerika, Australië en Indonesië wordt het doorgaans droger. Boven de Atlantische Oceaan ontstaan vaak minder orkanen, boven de Stille Oceaan juist meer.
De vorige El Niño vond plaats in 2023. Die leverde allerlei weerrecords op.
"We zien El Niño voor onze ogen toenemen", zegt VN-secretaris-generaal Guterres. "De wetenschap laat er geen twijfel over bestaan: we bevinden ons in onbekende wateren en die wateren warmen op. De temperatuur van het zeewater stijgt, temperaturen stijgen en de wereld krijgt met extreem weer te maken."
EuropaDe gevolgen van El Niño voor het weer op het Europese continent zijn verwaarloosbaar. Wel kunnen de mogelijk grote problemen in Azië, Noord- en Zuid-Amerika, Afrika en Australië op andere terreinen doorwerken. Zo zullen bijvoorbeeld mislukte oogsten elders ook in de Europese supermarkten goed voelbaar zijn.
In augustus maakte NOS op 3 deze uitlegvideo over de 'super-El Niño':
Vermoedelijk tientallen migranten omgekomen op weg naar Canarische Eilanden
Bij het eiland Gran Canaria hebben Spaanse hulpdiensten een boot gevonden met 45 migranten en vijf overleden mensen aan boord. Tegen hulpverleners zeggen de overlevenden dat de tocht bijna een maand geleden was begonnen met 128 mensen. Dat betekent dat er onderweg 80 mensen zijn omgekomen.
Vermoedelijk zijn de lichamen overboord gegooid. Onder de doden zijn ook vrouwen en moeders met baby's, zo schrijft het Spaanse persbureau EFE op basis van Salvamento Marítimo, een Spaanse overheidsorganisatie die reddingsoperaties op zee uitvoert.
Spaanse reddingswerkers hielpen de migranten aan wal:
De migranten zijn allemaal afkomstig uit Sub-Sahara-Afrika, schrijven Spaanse media. Hun boot lijkt begin augustus te zijn vertrokken uit Gambia, hemelsbreed zo'n 1600 kilometer van Gran Canaria. Het vaartuig werd vanochtend vroeg ontdekt op zo'n 120 kilometer ten zuiden van het Canarische eiland. De migranten zouden 27 dagen onderweg zijn geweest.
Over wat zich onderweg heeft afgespeeld, blijft nog veel onduidelijk. Overlevenden beschrijven dat ze geen eten en drinkwater meer hadden. Mensen zouden ziek zijn geworden van het drinken van zeewater.
Drie overlevenden zijn er zeer slecht aan toe. Zij zijn opgenomen in het ziekenhuis. De anderen zijn opgevangen door het Rode Kruis. De zee was tijdens de reddingsoperatie ruw, met stevige wind en metershoge golven. De vijf lichamen konden hierdoor nog niet worden geborgen.
Gevaarlijke routeEen Spaanse mensenrechtenorganisatie zegt dat de autoriteiten vorige maand, bij vertrek van de boot, al werden gewaarschuwd.
De route vanuit Afrika naar de Canarische Eilanden geldt als zeer risicovol. Volgens VN-migratieorganisatie IOM kwamen vorig jaar 1214 mensen om het leven op de route. Vermoedelijk ligt het echte aantal een stuk hoger, zegt de IOM.
Podcast De Dag: waarom we steeds minder kinderen krijgen
Van Nederland tot Zuid-Korea en van Italië tot China: bijna overal ter wereld worden minder kinderen geboren. Waar vroeger juist werd gewaarschuwd voor overbevolking maken steeds meer regeringen zich nu zorgen over een dalend geboortecijfer. Wat zit daarachter? En is het een probleem?
Podcast De Dag bespreekt de wereldwijde daling van het aantal geboortes met demograaf Daniël van Wijk. Mensen krijgen op dit moment minder kinderen dan ze zouden willen, zegt Van Wijk. Hij legt uit waarom mensen hun kinderwens uitstellen of besluiten geen kinderen krijgen. "De economische positie, de positie op de woningmarkt, maar ook veranderende normen en waarden spelen een rol."
Podcast De DagDeze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.
We zoomen ook in op Zuid-Korea, het land met een van de laagste geboortecijfers ter wereld. Correspondent Gabi Verberg vertelt hoe de extreme werkcultuur en de ongelijke positie van vrouwen ervoor zorgen dat steeds minder mensen aan een gezin beginnen.
"Heel veel vrouwen hebben er geen zin in", vertelt Verberg. "En dat heeft te maken met de rol van de vrouw in het gezin zoals die zou moeten zijn volgens heel veel Koreanen." De overheid probeert het tij te keren met allerlei maatregelen, van financiële steun voor jonge ouders tot betaalde dates, maar de vraag is of dat voldoende is.
Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.
Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Max Smedes en IJsbrand Terpstra
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek
Kapitaalmarkten maken zich zorgen: voor elk land stijgt de rente
Van de Verenigde Staten tot het Verenigd Koninkrijk. En van Frankrijk tot Duitsland en Nederland. Geen land ontsnapt de laatste maanden aan de alsmaar stijgende rentes op staatsschuld. Voor Frankrijk en het VK nadert de rente die van rond de kredietcrisis. Maar of het ook tot een nieuwe crisis leidt, daarover twijfelen economen nog.
Vooral deze week schieten de rentes op de internationale markten omhoog. Dat begon toen het militaire conflict tussen de VS en Iran weer oplaaide, constateert econoom Stefan Koopman van Rabobank. "De olieprijs steeg weer boven de 95 dollar. En daardoor nemen de zorgen over stijgende prijzen weer toe."
Grootste zorgenkind voor internationale geldschieters is de VS. De zorgen groeien of het land zijn schulden wel keurig zal terugbetalen door de staatsschuld van 40 biljoen dollar (40.000 miljard) terwijl de regering van president Trump ongestoord geld blijft uitgeven.
Hoewel de Amerikaanse economie nog best aardig draait en de werkloosheid relatief laag is, vragen de geldmarkten een steeds hogere rente. De rente op een tien jaar durende Amerikaanse staatsobligatie is deze week hard op weg naar de 5 procent. Dat kwam sinds de aanloop naar de kredietcrisis in 2007 niet meer voor.
Rennen om stil te staanDe pijn van hogere rentes slaat over naar Europese landen, ziet Koopman. "De VS is veruit de grootste markt voor staatsobligaties. Als het daar rommelt dan slaat dat sentiment naar Europa over", legt hij uit. "Vooral in het VK, maar inmiddels ook in Frankrijk."
Want ook in Europa zijn er zorgen over oplopende schulden en niet sluitende begrotingen. "Nummer één is Frankrijk", zegt Nick Kounis, hoofdeconoom bij ABN Amro. "Frankrijk heeft de afgelopen jaren geprobeerd de staatsschuld te verlagen. Maar dat is niet gelukt omdat tegelijk de rentekosten stijgen. Dat is heel zorgelijk. Running to stand still: rennen terwijl je niet vooruitkomt."
De grote politieke onzekerheid vanwege de verkiezingen volgend jaar duwen de rente voor Frankrijk verder omhoog. "President Macron is zijn meerderheid in het Franse parlement al enige tijd kwijt. Dat maakt het erg lastig om besluiten te nemen", zegt Kounis.
Gevoelig voor slecht nieuwsTweede probleemkind is het VK, waar de nieuwe premier Burnham eind volgende maand een nieuwe begroting moet indienen. "Hij wil graag grootschalige investeringen aankondigen", zegt Koopman. "Maar hoe hij dat gaat betalen, wordt echt een lastige opgave. Want eigenlijk zou Burnham juist moeten bezuinigen."
De zorgen over beide landen slaan steeds meer over naar andere landen in Europa, zoals Duitsland en Nederland. Koopman merkt dat de financiële markten steeds gevoeliger worden voor slecht nieuws: "Voorheen werd er wel onderscheid tussen landen gemaakt. Maar landen zijn steeds minder geïsoleerde eilandjes. Er komt steeds meer samenhang in de rentes."
Dat lijkt op wat er aan het begin van de kredietcrisis gebeurde, zegt Koopman. "Toen zag je de hoge rentes ook overslaan naar andere landen. Door de risico's met begrotingen en oplopende inflatie zie je dat nu ook komen."
Ondertussen heeft het beleid van centrale banken invloed op de rentes op staatsschuld. Om landen te helpen de kredietcrisis door te komen, begon de Europese Centrale Bank (ECB) staatsschuld op te kopen. Dat hulpprogramma is nu ten einde. Een grote koper op de markt voor staatsleningen is daarmee weg. Daarnaast wordt volgende week een rentestijging verwacht om de oplopende inflatie tegen te gaan. En ook dit wordt verwerkt in de rentes voor staatsleningen.
Wel is er een verschil tussen de kredietcrisis en nu, vult Kounis aan: "In 2008 was er veel private schuld en de overheidsschuld relatief oké. Nu zijn de schulden van overheden groot. En de oplopende rente komt direct op het overheidstekort."
Toch hoeft dit alles niet direct tot een nieuwe crisis te leiden, benadrukken beide economen. "De economie doet het wereldwijd beter dan verwacht na zes maanden oorlog in het Midden-Oosten", ziet Koopman.
En de druk van de financiële markten door bijvoorbeeld hogere rentes leidt er vaak toe dat de twijfelende politiek toch maar knopen doorhakt.
"Als de rente te hoog wordt, dan wordt het politiek acceptabel om lastige besluiten te nemen. Want het alternatief is erger", aldus Kounis. "Als er wijd besef is dat de hogere rentes echt een probleem worden voor de begroting, dan wordt het minder moeilijk om besluiten te nemen die vaak niet populair zijn."