Aggregator

President Trump heeft de leiders van zo'n zestig landen uitgenodigd om lid te worden van zijn vredesraad voor Gaza. Om permanent lid te worden van deze 'Board of Peace' moet een miljard dollar worden betaald. Wie dat niet doet, kan drie jaar lid worden, met mogelijkheid tot verlenging door de voorzitter: Trump zelf.

Eergisteren werd de raad aangekondigd met een verklaring op de website van het Witte Huis. De raad treedt in werking wanneer drie lidstaten het handvest hebben ondertekend.

Een conceptversie van het handvest is ingezien door persbureau Bloomberg. Dat citeert dat "de Raad van Vrede dient als organisatie die ernaar streeft stabiliteit te bevorderen, betrouwbaar en rechtmatig bestuur te herstellen en duurzame vrede te waarborgen in gebieden die zijn getroffen of bedreigd door conflicten".

In het document staat ook dat Trump als voorzitter beslist wie voor lidmaatschap worden uitgenodigd. De raad beslist bij meerderheid, maar besluiten moeten ook worden goedgekeurd door Trump.

Een onderdeel van Trump's Board of Peace is de 'Gaza Executive Board'. Die moet in de tweede fase van Trumps 20-puntenplan voor Gaza toezien op het overgangsbestuur in Gaza. VS-gezant Witkoff kondigde die fase woensdag aan.

'Trump Verenigde Naties'

Europese regeringen zijn bezorgd. "Het is de 'Trump Verenigde Naties', die de grondbeginselen van het VN-handvest negeert," zegt een anonieme diplomaat tegen persbureau Reuters.

Drie andere westerse diplomaten zeggen tegen het persbureau dat het erop lijkt dat de Raad de Verenigde Naties zou ondermijnen als het doorgaat.

VS-correspondent Sjoerd den Daas:

"Internationale wetten en regels en instituten als de VN werden voor een groot deel vormgegeven onder leiding van Amerika. Maar volgens Trump heeft de VS er geen profijt meer van en moet het anders. Een nieuwe manier om de wereld te runnen en snel te kunnen schakelen bij conflicten, zonder landen als China, met een kleine clubje vertrouwelingen en loyalisten.

Wat een lidmaatschap van de Board of Peace een land of individu precies brengt, is nog volstrekt onduidelijk. Ook is onduidelijk wat Trump met het ingezamelde geld zou willen doen: het Witte Huis spreekt over diplomatie, wederopbouw en economische ontwikkeling.

De Board of Peace werd in eerste instantie in het leven geroepen via de VN, bedoeld om zelfbestuur terug te brengen naar Gaza. Veel voortgang is daarmee nog niet geboekt, maar duidelijk is dat Trump de club ziet als nuttig middel, een soort zakenclub die ook kan worden ingezet bij het oplossen van conflicten elders in de wereld.

Een club die deals moet sluiten, waarin Trump het uiteindelijk zelf voor het zeggen heeft. Het is de vraag voor welke landen dat een aantrekkelijk aanbod is."

De Amerikaanse president heeft de wereldleiders van tientallen landen uitgenodigd om lid te worden van zijn vredesraad. Onder anderen koning Abdullah van Jordanië, minister-president Sharif van Pakistan en de Canadese minister-president Carney melden dat zij een uitnodiging hebben ontvangen.

Carney is al ingegaan op die uitnodiging. Hij stelt dat de details, zoals geldzaken, nog moeten worden uitgewerkt. Volgens Carney spraken hij en Trump enkele weken geleden voor het eerst over het plan. Hij zegt dat "Canada alles in het werk zal stellen om het lijden in Gaza te verlichten".

Een voormalig premier en miljardairs

Vrijdag kondigde Trump het uitvoerend bestuur aan van de vredesraad, met daarin veel prominenten. Zo staan de voormalige Britse premier Tony Blair, Trumps schoonzoon Jared Kushner, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en de speciale Amerikaanse gezant voor het Midden-Oosten Steve Witkoff op de lijst.

Lid van de Gaza Executive Board, de tak die zich met specifiek Gaza bezig zal houden, zijn de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan, de Qatarese diplomaat Ali Al Thawadi, minister van de Verenigde Arabische Emiraten Reem Al-Hashimy en de Israëlisch-Cypriotische miljardair Yakir Gabay.

Ook Sigrid Kaag vervult een rol in de speciale raad voor Gaza. Zij was tot 1 juli vorig jaar VN-vredescoördinator voor het Midden-Oosten. Prominenten Witkoff, Kushner en Blair zullen ook voor de Gazaraad taken gaan uitvoeren.

Persbureau Reuters schrijft dat ook de leiders van Frankrijk, Duitsland, Australië en Canada zijn uitgenodigd voor het bestuur, maar dat is nog niet bevestigd. Het Witte Huis heeft nog niet bekendgemaakt welke rollen elk van de genoemde personen zal vervullen, of wanneer ze naar verwachting zullen beginnen.

Drie Venezolanen die een paar maanden geleden naar Nederland werden gehaald door een mensenrechtenorganisatie, kunnen voorlopig niet naar huis. Dat komt door de onzekere situatie in hun thuisland. Een terugkeer is op dit moment te riskant.

Het gaat om een politiek activist en twee mensenrechtenadvocaten. Mensenrechtenorganisatie Justice & Peace nodigde hen in het kader van het Shelter City-programma uit om drie maanden in Nederland te verblijven. Het gaf hun de kans om tijdelijk een normaal leven te leiden waarin ze geen gevaar lopen.

Daarnaast ontvingen ze ondersteuning en ontmoetten ze bondgenoten. Het doel was om met hernieuwde kracht het werk in Venezuela voort te zetten.

Toen het luchtruim in Venezuela begin december gesloten werd was al duidelijk dat ze niet terug konden. Met de ontvoering van president Maduro is terugkeer nog onzekerder geworden.

Advocaten zelf slachtoffer

Victoria is een van de drie. Ze is mensenrechtenadvocaat en academicus. Vanwege haar werk loopt ze het risico in Venezuela opgepakt te worden. "In het verdedigen van onze cliënten ervaren we een hoop obstakels. Helaas worden advocaten hierdoor soms zelf ook slachtoffer."

Ze vertelt dat de maanden in Nederland haar goed deden. "Er is hier een goede kwaliteit van leven. De afgelopen maanden kon ik mijn academisch werk veilig doen. Daardoor ervoer ik minder stress en voel ik mij zowel mentaal als fysiek een stuk beter."

Ook Ezequiel is mensenrechtenadvocaat. Hij houdt zich bezig met het documenteren van mensenrechtenschendingen. "Het verdedigen van de mensenrechten wordt in Venezuela als crimineel gezien", legt hij uit.

Sinds de ontvoering van president Maduro hoort Victoria van familie en collega's dat de situatie in Venezuela erg gespannen is. "Mensen zijn bang om naar buiten te gaan. Onlangs werden zestien jongeren opgepakt omdat ze grappen over Maduro maakten. Ze worden nu verdacht van terrorisme. Venezolanen vragen zich af of dit een nieuwe golf van onderdrukking is of blijvend."

'Ondanks het risico willen ze altijd terug'

Omdat het voor hen allebei nu niet veilig is om terug te gaan, is hun tijdelijke verblijfsvergunning verlengd. "Het is voor hen niet fijn om hier te zijn terwijl het thuis zo escaleert", zegt Maral Khajeh van Justice & Peace. "Maar mensenrechtenverdedigers behoren tot de eerste groep mensen die de gevolgen ondervinden omdat ze zich uitspreken."

De organisatie bekijkt nu samen met hen wanneer en hoe ze terug naar huis kunnen. "We werken al jaren met mensen die gevaar lopen in eigen land. Ondanks het risico willen ze altijd terug naar hun eigen land", aldus Khajeh.

Ezequiel is hoopvol dat de situatie in Venezuela beter wordt. "We hopen op vrede, daar hebben we altijd voor gewerkt, dus dat blijft ons motiveren om door te gaan."

Ook Victoria hoopt op een betere toekomst. "Ik wil helpen de democratische instituties in Venezuela weer op te bouwen. Ik hoop op een omwenteling zoals we die in Zuid-Afrika en Colombia hebben gezien."

In an update video by [Hacker University] to an earlier video on ESP32-C3 Super Mini development boards that feature a Flash-less version of this MCU, the question of adding your …read more

Het kookadvies voor huishoudens in delen van Amersfoort en omgeving is opgeheven. Dat heeft waterbedrijf Vitens bekendgemaakt. Sinds 5 januari gold het advies voor bewoners van de stad en omliggende plaatsen om het water voor gebruik te koken.

Dat hoeft vanaf nu niet meer. Uit tests blijkt dat de enterokokken-bacterie helemaal verdwenen is. Het waterbedrijf adviseert mensen wel om, als ze de afgelopen dagen geen kraanwater hebben gebruikt, de kraan een minuut te laten doorlopen om de leiding in huis door te spoelen.

Weerbarstige bacterie

Het advies om water voor gebruik te koken werd begin januari gegeven, omdat bij een controle van het drinkwater de enterokokkenbacterie was gevonden. Ondanks het leegpompen en schoonpompen van de watervoorraadkamer waar de bacterie was gevonden, bleek het probleem niet te zijn verholpen; de enterokokken bleven opduiken bij testen. Het kookadvies werd daarom drie keer verlengd.

Het waterbedrijf onderzoekt nog hoe de bacterie in het leidingwater is gekomen. Volgens Vitens moeten de enterokokken er van buiten in zijn gekomen, door bijvoorbeeld hoge grondwaterstanden of een lekkage. Een woordvoerder van het waterbedrijf zei eerder tegen de NOS dat het "een erg weerbarstige bacterie is die erg lastig uit het leidingwerk verdwijnt."

Meestal ongevaarlijk

Rond de feestdagen gold ook al een enterokokkenprobleem in een deel van Amersfoort. Toen duurde het kookadvies zes dagen.

Enterokokken komen van nature voor in de darmen en zijn niet gevaarlijk voor gezonde mensen. Mensen met een kwetsbare gezondheid of een verminderde weerstand kunnen er wel ziek van worden.

Europese landen hebben in een gezamenlijke verklaring kritiek geuit op de plannen van de Amerikaanse president Trump, die gisteren invoerheffingen aankondigde voor landen die militairen sturen ter voorbereiding op een NAVO-missie in Groenland. "Dreigingen met invoerheffingen ondermijnen de trans-Atlantische betrekkingen."

De verklaring is naar buiten gebracht door Nederland, Denemarken, Finland, Frankrijk, Duitsland, Noorwegen, Zweden en Groot-Brittannië. Dat zijn de landen waaraan Trump de heffing van 10 procent oplegde. België stuurt ook een militair naar Groenland, maar werd om onduidelijke redenen niet genoemd door Trump. Het statement is ook niet ondertekend door België.

Demissionair premier Schoof deelt de boodschap op X. Daarin staat ook dat er gevreesd wordt voor een "gevaarlijke neerwaartse spiraal" als Trump zijn plan echt doorvoert. "Wij zijn volledig solidair met het Koninkrijk Denemarken en de bevolking van Groenland."

Vanochtend sprak demissionair buitenlandminister Van Weel van "chantage" door Trump. "We moeten zorgen dat dit belachelijke plan van tafel gaat", zei hij bij WNL op Zondag. Ook defensieminister Brekelmans zei dat het belangrijk is dat Europese landen met één mond spreken. "Anders vindt de VS ons zwak en verdeeld".

Van Weel reageerde na afloop ook bij de NOS:

Meerdere Europese landen hebben deze week militairen naar Groenland gestuurd, ter voorbereiding op een NAVO-missie daar. Namens Nederland zijn twee militairen afgereisd. Die blijven er enkele dagen.

Duitsland had vijftien militairen gestuurd, maar die zijn vandaag ineens weer vertrokken, meldt Bild. Volgens de Duitse krant kregen ze vanochtend plotseling het bevel om te vertrekken. Een woordvoerder van het Duitse leger zegt dat het verkenningsteam zijn opdracht heeft volbracht en de komende dagen de resultaten gaat evalueren.

Trump kritisch

President Trump uitte kritiek op de plannen voor troepenzendingen naar Groenland. Hij zegt dat de landen die militairen sturen zorgen voor een "gevaarlijke situatie voor de veiligheid, bescherming en het voorbestaan van de planeet".

Trump zinspeelt al tijden op het inlijven van Groenland, en dat voornemen lijkt de laatste twee weken zeer serieus en urgent geworden. Inlijving is volgens hem belangrijk voor de veiligheid van de Verenigde Staten. Groenland is onderdeel van het koninkrijk Denemarken.

Bij een kringloopwinkel in Aalsmeer is een grafsteen ingeleverd. De eigenaar van de kringloop voelt zich er "niet goed bij" en is op zoek naar de nabestaanden van de in 1989 overleden vrouw.

Eigenaar Gideon Italiaander deed vandaag een oproep op zijn sociale media. Hij plaatste een foto van de grafsteen van de vrouw, genaamd Wilhelmina F.J. Straathof. De vrouw is in 1896 geboren.

"Kent u deze steen, of weet u bij wie hij hoort? Dan horen we dat heel graag. We behandelen hem met alle respect", staat in de oproep. Verschillende mensen hebben onder de post informatie gedeeld over de mogelijke identiteit van de vrouw.

Italiaander wil de steen graag terugbrengen naar de familie of nabestaanden, schrijft regionale omroep NH.

In Amsterdam heeft de politie gisteren in een tuin een verdachte aangehouden. De man wordt verdacht van een overval op een juwelierszaak in Amsterdam-Oost. Het gezin dat het huis bewoont waarbij de tuin hoort, was getuige van de aanhouding.

Bij de overval werd het personeel van de juwelierszaak bedreigd met een mes. Er is niemand gewond geraakt.

Huiseigenaar Oscar was in de slaapkamer toen hij de verdachte met een bivakmuts op het dak van de overkapping zag staan. "Door de bivakmuts zag ik meteen dat het niet een buurjongen was die een voetbal aan het zoeken was", zegt hij tegen AT5.

De verdachte leek naar beneden te willen springen. "Ik heb geroepen dat hij niet onze tuin in mocht." Op dat moment waren de dochters van Oscar en een vriendinnetje van hen beneden. Oscar wilde voorkomen dat de verdachte door hun huis zou ontsnappen. "Later heb ik geroepen dat als hij toch naar beneden zou springen, ik de hond zou loslaten. Ik was toen al 112 aan het bellen."

Politie in de woning

Boven de tuin hing inmiddels een politiehelikopter. "Dat was om 16.35 uur, terwijl de overval rond half vijf was. Dus de helikopter was echt heel snel ter plaatse", zegt Oscar.

Daarna kwamen twee agenten de woning van Oscar binnen die direct naar de achterdeur van de tuin liepen. Zij hadden een politiehond bij zich. "Ik dacht eerst: ze maken een grapje, maar mijn vader was best wel serieus", zegt Emma, een van de dochters van Oscar.

De verdachte klom daarna op bevel van de politie vanaf de overkapping de tuin in. Hij werd met getrokken wapens opgepakt en is via het huis naar het bureau afgevoerd. "Wat wel heel bijzonder was, was hoe lief de politie voor de kinderen was. Ze hebben hen uitgebreid bedankt", zegt de huiseigenaar.

"In de avond is de politie nog even teruggekomen met een beertje. Dat zorgde ervoor dat het geen traumatische ervaring is geworden, maar dat ze met veel respect voor de politie erop terugkijken."

Geen hond

Overigens heeft Oscar zelf helemaal geen hond. "Ik had in het programma De Politie op je Hielen gezien dat iemand dat ook riep bij een achtervolging."

De 26-jarige Matthijs van den Dolder uit Arnhem besloot vijf jaar geleden abrupt te stoppen met zijn studie en werk als barman. Hij ging aan de slag bij een uitvaartondernemer, waar hij nu uitvaartleider is. Van den Dolder is niet de enige, het aantal jongvolwassenen in de uitvaartsector is sinds 2020 bijna verviervoudigd.

In de coronapandemie besloot de Arnhemmer het roer om te gooien. Via een vriend die al werkzaam was in de uitvaartsector, hoorde hij hoe het werk er in de bijzondere coronatijd aan toeging. Ook een overlijden in zijn directe omgeving trok zijn interesse voor het vak, schrijft Omroep Gelderland.

"Mensen reageren vaak verbaasd als ik vertel dat ik dit werk doe. Van jongen achter de bar naar de jongen die een uitvaart voorgaat en vooraan in de aula staat", zegt Van den Dolder. "Regelmatig zeggen mensen tegen mij dat ze dit werk nooit zouden kunnen doen. Ik vind het het mooiste vak dat er is, het is motiverend en het geeft je voldoening."

Jonge uitvaartleider

Zijn leeftijd roept verraste reacties op als hij na een overlijden bij een familie voor de deur staat. "Gelukkig is het meestal positief, maar mensen hadden toch vaak iemand anders verwacht."

"Ik denk niet dat mijn leeftijd invloed heeft op hoe nabestaanden mij zien, maar ik zou me wel kunnen voorstellen dat mensen van de oudere generatie wellicht een ander beeld van de uitvaartbranche hebben", zegt hij.

"In zo'n geval is het belangrijk om je kennis en ervaring mee te nemen naar een rouwende familie en hen het vertrouwen geeft om er samen een mooi afscheid van te maken. Dat staat los van leeftijd."

Jongvolwassenen in de uitvaartsector

Volgens uitvaartverzorger DELA is het aantal jongeren in de uitvaartsector de afgelopen jaren flink gegroeid. Zo is het aantal jongeren dat werkt bij uitvaartcentra, crematoria en in het vervoer sinds 2020 bijna verviervoudigd. Ook is het aantal jonge uitvaartverzorgers sterk toegenomen.

De uitvaartleider verzorgt overledenen, begeleidt het afscheid en heeft veel te maken met verdriet. "Hoewel ik de overledenen vaak niet ken, creëer je voor jezelf toch wel een muur. Ik denk dat als elke uitvaart je diep raakt, je het werk niet kan doen. Toch zal ik niet ontkennen dat ik soms geraakt ben. Ik ben ook maar een mens en de emotie is er zeker."

Het werk heeft Van den Dolder geleerd om anders naar het leven te kijken. "Van de ene op de andere dag kan je leven op de kop staan. Ik ben wel gaan inzien dat je van elke dag moet genieten en van de mensen om me heen", zegt hij.

Uitlaatklep

Heel af en toe staat de uitvaartleider nog achter de bar. "Sommige situaties zijn natuurlijk heel verdrietig en zwaar, dus die uitlaatklep heb ik soms ook wel even nodig."

"Naast dat ik veel met mijn team praat, vooral in de week van een uitvaart of bij heftige situaties, is het ook fijn om afleiding te hebben door simpelweg bier te tappen en het mensen naar hun zin te maken."

[Dr Ali Shirsavar] from Biricha Digital runs us through How to Select the Perfect Output Capacitor for Your Power Supply. Your switching-mode power supply (SMPS) will require an output capacitor …read more

In Parijs is de vloer van de hoogste verdieping van een gebouw naar beneden gekomen. Op dat moment vierde daar een vrouw haar zestigste verjaardag. Twintig gasten zijn gewond geraakt, van wie één ernstig.

Volgens de Franse zender RTL stortte de vloer van de vijfde verdieping in rond middernacht. Op dat moment werd volgens gasten net de verjaardagstaart aangesneden. "We waren net klaar met zingen toen plotseling de vloer instortte. Daarna lagen we op elkaar gestapeld", zegt een van de gasten.

De politie zegt dat er geen sprake was van een gaslek, maar dat de vloer waarschijnlijk naar beneden kwam doordat er mensen tegelijkertijd hebben gesprongen. In hoeverre de staat van het gebouw in orde was, is niet duidelijk. Volgens de beheerder was alles op orde. Er waren ongeveer vijftig mensen op het feest.

150 jaar oud gebouw

Het is niet duidelijk of onder de gewonden ook mensen zijn die op de vierde verdieping verbleven. De brandweer heeft die verdieping gestut en het hele gebouw geïnspecteerd. Er zou geen gevaar meer zijn voor de rest van het gebouw, dat meer dan 150 jaar oud is.

"Het was jammer. Het was een prachtig feest dat heel slecht eindigde", zegt een man die op het feest was.

Morgenmiddag bezoeken Deense en Groenlandse ministers NAVO-topman Rutte op het hoofdkwartier van de alliantie in Brussel. "There will be no media opportunity", meldt de site. Journalisten worden kortom niet te woord gestaan.

Het is tekenend voor de grote stilte die heerst vanuit de NAVO. "Ik geef in het openbaar nooit commentaar op discussies tussen bondgenoten", zei Rutte dinsdag in het Europees Parlement.

Sinds de belangrijkste verdragspartner, Amerika, zijn zinnen heeft gezet op Groenland, dat bij medelid Denemarken hoort, werkt Rutte achter de schermen aan een diplomatieke oplossing van de crisis.

Afgelopen week werden de contouren daarvan duidelijk. Er komt een 'werkgroep op hoog niveau', zei de Deens-Groenlandse delegatie na een afspraak in Washington. Uit solidariteit met de Denen stuurden tal van landen, waaronder Nederland, militairen naar Groenland. Zo laten de Europeanen Trump zien dat ze de veiligheid in het Noordpoolgebied serieus nemen.

Heffingen

De Denen hadden de missie met de Amerikanen afgestemd. Maar toch had die een averechts effect, waarmee de situatie verder escaleert. De Amerikaanse president stelde gisteravond dat de deelnemende landen "een zeer gevaarlijk spel spelen" en kondigde aan importheffingen op te leggen aan de deelnemende landen.

"Rutte zal zijn best gedaan hebben Trump en zijn entourage op andere gedachten te brengen de afgelopen weken, maar ze hebben duidelijk niet geluisterd," zegt Michelle Haas, onderzoeker Europese veiligheid aan de Universiteit Gent. "Zo'n werkgroep komt natuurlijk niet tegemoet aan de realiteit waarin de ene bondgenoot de soevereiniteit van de ander ontkent."

Grote woorden worden niet geschuwd. "Europeanen moeten nadenken over het ondenkbare", schreef buitenlandcommentator Gideon Rachman in de Financial Times. "Een alliantie waarvan het fundament is dat de leden elkaar te hulp komen, kan niet overleven als de ene bondgenoot de ander aanvalt. Amerikaanse veiligheidsgaranties aan Europa zouden waardeloos zijn. Zelfs als sommige Europeanen zich aan het NAVO-wrak zouden vastklampen, zou het uiteindelijk zinkend ten onder gaan in de golven van de Noord-Atlantische oceaan."

Drie tactieken

Hoe dit scenario te voorkomen? De Europeanen kunnen drie tactieken inzetten richting Trump, schrijft The Economist: afzwakken, afschrikken en afleiden. Een nieuwe NAVO-missie in het gebied zou de Amerikaanse zorgen over de bescherming van Groenland mogelijk afzwakken.

De tweede optie, Trump afschrikken, zou eventueel via de Europese Unie kunnen. Tot nu toe probeert die de kwestie Groenland vooral af te schuiven op het NAVO-bordje. Maar in achterkamertjes wordt wel degelijk gesproken over wilde plannen als het opschorten van delen van de handelsdeal tussen de VS en de EU, een verbod op het leveren van chipmachines van ASML aan Amerikaanse bedrijven en het sluiten van Amerikaanse bases in Europa.

Dat de VS Groenland wil hebben is geen nieuw idee:

Daarnaast is vernieuwde aandacht voor artikel 42.7 van het Europees verdrag. Deze 'solidariteitsclausule' doet denken aan het beroemde NAVO-artikel 5. Ook de Europese variant bepaalt dat landen elkaar moeten helpen als één van hen wordt aangevallen. En dat geldt ook voor Groenland, via EU-lid Denemarken, bevestigde de Europese Commissie deze week.

Probleem: de EU heeft geen leger, noch een commandostructuur zoals de NAVO, en geen enkel land gaat het opnemen tegen het oppermachtige Amerikaans leger, zeggen militair experts. Maar als Denemarken een beroep zou willen doen op de solidariteitsclausule hoeft Europese hulp niet per se militair te zijn, er zouden bijvoorbeeld ook economische sancties tegen de VS kunnen komen.

"Leuke gedachte-experimenten allemaal", zegt een EU-diplomaat, "maar kansloos, er is helemaal geen eenheid onder de EU-landen voor dit soort vergaande stappen. Die zouden ons bovendien veel harder raken dan Amerika".

Een NAVO-collega vult aan: "We hebben Trump helaas nog veel te hard nodig. Het lijkt erop dat hij nu eindelijk aan boord is voor veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Dat mogen we niet in de waagschaal stellen door hem boos te maken. De veiligheid van 40 miljoen Oekraïners en de identiteit van 56.000 Groenlanders, die mag je natuurlijk niet tegenover elkaar zetten, maar dat zijn afwegingen die wél meespelen."

Afleiden

Blijft over: Trump afleiden. Hij heeft geen lange spanningsboog, er komen belangrijke tussentijdse verkiezingen in november, en de Amerikaanse president heeft zijn handen vol aan de crisis in Iran, hopen diplomaten.

"In een bestcasescenario had hij de verhoogde Europese inzet gebruikt als een uitweg om toch te kunnen verkopen dat hij gelijk had en Groenland nu hoger op de agenda staat", zegt onderzoeker Haas. "Maar daar lijkt het niet op. Het verhaal zal een vervolg hebben. Al is er nu geen enkele aanleiding een militaire aanval te verwachten, het gaat om grote diplomatieke schade, een gigantische vertrouwenscrisis in de NAVO."

Europese landen moeten volgens haar achter de schermen benadrukken dat verdere escalatie geen zin heeft. "En ondertussen blijven werken aan het verminderen van hun militaire en economische afhankelijkheid van de VS, want dat maakt ons kwetsbaar."

De omroep AVROTROS heeft de documentaireserie Hila voorbij de Taliban offline gehaald. De reeks was eind vorig jaar op tv, maar is nu niet meer te zien op NPO Start en NL Ziet. Aanleiding is de arrestatie door de Taliban van een Afghaanse vrouw die in de serie zat.

Een woordvoerder van de omroep meldt: "We hebben de serie offline gehaald in het belang van de veiligheid van de vrouwen."

Ruim een week geleden pakten de Taliban de vrouwelijke journalist Nazira Rashidi en sportlerares Khadija Ahmadzada op. Die laatste werd in de documentaire gevolgd, was openhartig over de onderdrukking van vrouwen en herkenbaar in beeld.

Afghaanse media melden dat de sportlerares en haar vader op 13 januari in de westelijke provincie Herat werden opgepakt door de inlichtingendienst van de Taliban. Het is niet bekend of de Taliban haar heeft opgepakt vanwege haar aandeel in de documentaire. De vrouw gaf als taekwondocoach in het geheim zelfverdedigingslessen aan vrouwen. Onder de Taliban is het voor vrouwen verboden om te sporten.

Volgens AVROTROS heeft de lokale journalist Rashidi geen link met de serie.

Grote zorgen over arrestaties bij VN

De arrestaties worden ook gemeld door Richard Bennett, speciaal rapporteur voor mensenrechten in Afghanistan bij de Verenigde Naties. In een bericht op X schreef hij gisteren dat hij "extreem bezorgd is over de gevangenneming van Nazira Rashidi en Khadija Ahmadazada." Hij vraagt om hun onmiddellijke vrijlating.

De AVROTROS schrijft in een reactie: "Het feit dat een vrouw die aan onze serie heeft meegewerkt nu vastzit, raakt ons diep en verplicht ons om alles te doen wat in ons vermogen ligt."

Verder wil de omroep er niet veel over kwijt: "Zolang deze zaak loopt, is ons nadrukkelijk verzocht om, in het belang van haar veiligheid, grote terughoudendheid te betrachten. Om die reden doen wij op dit moment geen verdere uitspraken."

Vrouwenrechten

Voor de docuserie reisde presentatrice Hila Noorzai naar haar geboorteland Afghanistan. Ze onderzocht hoe het gaat met de vrouwen in het land. De Taliban zijn er sinds 2021 aan de macht en perken de rechten van vrouwen en meisjes steeds verder in.

Zo mogen vrouwen geen gebruikmaken van het openbaar vervoer en niet op straat komen of een auto besturen zonder dat er een echtgenoot of mannelijk familielid bij is. Vrouwen mogen ook niet praten of zingen in het openbaar en bijna niet meer werken. Meisjes mogen alleen nog naar de lagere school. De middelbare school, beroepsonderwijs en universiteiten zijn voor hen verboden.

Praten met media gevaarlijk

Die onderdrukking maakt het ook gevaarlijk voor vrouwen om met de media te praten. Vooraf werd daar rekening mee gehouden, zei Noorzai op 29 december in radioprogramma Met het Oog op Morgen: "Je gaat ernaartoe met de prioriteit dat je de vrouwen veilig wilt achterlaten. Het beeld was dat we daar heel voorzichtig mee moesten omgaan. (...) We hebben er ook bewust voor gekozen om niet alles te vertellen."

In juli vorig jaar vaardigde het Internationaal Strafhof arrestatiebevelen uit tegen twee leiders van de Taliban. Ze worden verdacht van "een misdaad tegen de menselijkheid door de vervolging van meisjes en vrouwen op basis van hun geslacht", omdat zij vrouwen onder meer het recht op onderwijs, privacy en andere vrijheden, zoals bewegingsvrijheid, meningsuiting en godsdienst, ontnemen.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft 1500 militairen de opdracht gegeven zich gereed te maken om naar de staat Minnesota gestuurd te worden, melden Amerikaanse media. Daar zijn de laatste weken felle protesten tegen het optreden van agenten van immigratiedienst ICE.

Begin deze maand werd de 37-jarige Renee Nicole Good doodgeschoten door een ICE-agent. Sindsdien zijn er grote protesten. President Trump heeft zo'n drieduizend ICE-agenten naar de steden Minneapolis en St. Paul gestuurd.

Anonieme defensiefunctionarissen zeggen tegen The Washington Post dat de militairen in paraatheid worden gebracht "voor het geval het geweld escaleert". ABC News meldt dat het gaat om militairen die gestationeerd zijn in Alaska en gewend zijn aan koude weersomstandigheden. In Minnesota wordt het vandaag overdag niet warmer dan -11 graden.

Of ze daadwerkelijk op korte termijn naar Minnesota gaan, wil het Witte Huis niet zeggen. "Het Pentagon is voorbereid op elke beslissing die de president wel of niet kan nemen."

Ook dit weekend protesten

Gisteren werd er in Minneapolis ook weer gedemonstreerd tegen ICE. Daarbij kwam het tot een confrontatie met een kleine groep extreemrechtse demonstranten. Een van de Capitoolbestormers, Jake Lang, had ze opgeroepen te komen. Volgens persbureau Reuters werden ze weggejaagd door de anti-ICE-demonstranten, die ze onder meer met waterballonnen bekogelden.

Op foto's is te zien dat Lang daarbij gewond raakte aan zijn hoofd. Het is niet duidelijk hoe ernstig die verwondingen zijn.

Insurrection Act

Trump dreigde afgelopen donderdag al met het sturen van militairen. Hij zei een beroep te willen doen op de Insurrection Act. Dat is een wet uit 1807 die een president de mogelijkheid geeft het leger in te zetten op Amerikaans grondgebied.

"Als de corrupte politici zich niet aan de wet houden en demonstranten ervan weerhouden ICE-patriotten aan te vallen, zal ik de Insurrection Act invoeren!", schreef hij op Truth Social.

De gouverneur van Minnesota, Democraat Tim Walz, is zeer kritisch over het optreden van de ICE-agenten. In reactie daarop kondigde het Amerikaanse ministerie van Justitie een strafrechtelijk onderzoek naar hem aan en naar de burgemeester van Minneapolis. Ook burgemeester Jacob Frey heeft fel uitgehaald naar de regering en ICE. Minister Bondi zegt dat de twee ICE hebben tegengewerkt.

Walz reageerde verontwaardigd op de dagvaarding. "Het rechtssysteem inzetten als wapen tegen je tegenstanders is een autoritaire strategie", zei hij. "De enige persoon die niet wordt onderzocht voor de schietpartij op Renee Good is de federale agent die haar neerschoot."

NOS op 3 maakte eerder deze video over de werkwijze van en kritiek op ICE:

Nederland reageert zeer kritisch op het plan van de Amerikaanse president Trump om importheffingen op te leggen aan landen die deelnemen aan een Deense militaire missie in Groenland. Demissionair minister Van Weel van Buitenlandse Zaken vindt het "chantage", "onbegrijpelijk", "oneigenlijk" en "niet uit te leggen".

"We moeten nu zorgen dat dit belachelijke plan van tafel gaat", sprak de minister in het tv-programma WNL op Zondag.

Demissionair minister Van Weel reageerde ook op de importheffingen van Trump bij onze NOS-verslaggever:

Zaterdagmiddag kondigde Trump op zijn socialemediaplatform Truth Social zijn heffingsplan van tien procent aan op alle goederen uit acht Europese landen, waaronder Nederland. Nederland stuurt twee militairen naar het Deense eiland om te helpen bij de voorbereiding van een mogelijke NAVO-oefening. Het demissionaire kabinet benadrukte bij de aankondiging dat het gaat om de veiligheid van alle NAVO-landen, dus ook de Verenigde Staten.

De Amerikaanse president heeft het sturen van militairen duidelijk anders opgevat en vindt dat de acht Europese landen een gevaarlijk spel spelen en dat ze een risico nemen dat niet "houdbaar" en niet "duurzaam" is. Hij wil de heffing van 10 procent invoeren per 1 februari en op 1 juni moet die verhoogd worden naar 25 procent.

Demissionair minister Brekelmans van Defensie benadrukt dat Trump de aanpak van de Europese landen "verkeerd heeft opgevat." Er is vooraf contact geweest met de Amerikanen, zegt de minister in het tv-programma Buitenhof. "Maar dat heeft het Witte Huis niet bereikt."

Ondermijning betrekkingen

Verschillende Europese landen en de voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie reageerden zaterdagavond fel op het plan van Trump. Het ondermijnt de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Europa, zo zei Von der Leyen. Trump wil behalve Nederland ook Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Finland die heffing opleggen.

Minister Van Weel benadrukte zaterdag in een X-bericht dat de missie juist bedoeld is om te zorgen voor veiligheid in de regio. Hij veroordeelde de uitspraken van Trump toen nog niet expliciet.

Van Weel zegt nu dat hij "zeer verrast" was en dat hij onmiddellijk heeft overlegd met zijn Europese collega's. Hij sluit zich aan bij de scherpe veroordelingen en zegt dat het laatste woord er nog niet over is gezegd. "Het is chantage en het is niet de manier hoe bondgenoten met elkaar omgaan."

Brekelmans weerspreekt dat Nederland gisteren te laat heeft gereageerd. Het is belangrijk dat de Europese landen met één mond spreken. "Anders vindt de VS ons weer zwak en verdeeld", aldus Brekelmans. "Maar sommige Europese leiders konden zich niet inhouden."

Sturen

Nederland is niet van plan om de twee militairen terug te halen uit Groenland. De twee zijn vrijdag naar Groenland vertrokken. Het gaat om een operationeel en een logistiek planner. Het idee is om, als de NAVO-oefening daadwerkelijk van start gaat, meer Nederlandse militairen te sturen, maar het aantal kon demissionair minister Brekelmans van Defensie afgelopen week nog niet geven.

Van Weel hoopt dat het plan nog van tafel gaat, voor het op 1 februari ingaat. Binnenkort treffen Europese leiders Trump op het Word Economic Forum in het Zwitserse Davos en de demissionair minister hoopt dat er dan over oplossingen gesproken wordt.

Vanmiddag komen de EU-ambassadeurs bij elkaar om over de situatie te praten. Oppositiepartij GroenLinks-PvdA wil nog vanmiddag een brief van het kabinet over de Nederlandse opstelling. De oppositiepartij wil dat het kabinet gaat pleiten voor het opschorten van het EU-VS-handelsakkoord. "Ook willen we dat het kabinet openstaat voor andere tegenmaatregelen", aldus GL-PvdA-Kamerlid Piri.

Ook in de VS weerstand

In de Verenigde Staten is ook scherp gereageerd op de aangekondigde importheffingen. De Democraten in de Amerikaanse Senaat willen met een wetsvoorstel de nieuwe importheffingen voorkomen omdat ze slecht zijn voor de Amerikaanse economie en de verhoudingen met de Europese bondgenoten. Ook enkele Republikeinse senatoren reageerden kritisch, mede uit vrees voor de gevolgen voor hun economie.

De Republikeinse senator Thom Tillis schrijft op sociale media dat de heffingen slecht zijn voor de VS, voor de economie en voor Amerika's bondgenoten. "Ze zijn geweldig voor Poetin, Xi en andere tegenstanders die graag een verdeelde NAVO zien." Volgens Tillis wordt Trump slecht geadviseerd en ondermijnt dit groepje adviseurs de inspanningen die de president heeft gedaan om het militaire bondgenootschap te versterken.

Groenland is onderdeel van het koninkrijk Denemarken, maar Trump heeft al meermaals gezegd dat hij het wil inlijven vanwege de nationale veiligheid van de Verenigde Staten. Het land ligt zeer strategisch tussen Rusland en Noord-Amerika en hij vindt dat Denemarken te weinig doet aan de bescherming van het land. Trump heeft gezegd dat hij het land wil kopen, maar sluit militaire acties niet uit.

Bij Russische drone-aanvallen op Oekraïne zijn zeker twee mensen om het leven gekomen. Tientallen anderen raakten gewond, onder wie een kind. Dat meldt de Oekraïense president Zelensky in een bericht op X. Hij betuigt zijn medeleven aan de families en nabestaanden van de slachtoffers.

Volgens Zelensky zijn in de nacht van zaterdag op zondag meer dan 200 aanvalsdrones ingezet. De aanvallen waren gericht op meerdere regio's, waaronder Soemy, Charkiv, Dnipro, Zaporizja, Chmelnytsky en Odesa. De schade heeft ook opnieuw geleid tot problemen in de energievoorziening.

Inwoners van Kyiv die thuis geen stroom hebben, kunnen hun toevlucht zoeken in tenten met verwarming. Ze kunnen er opwarmen en hun telefoon opladen:

De Oekraïense president spreekt zijn dank uit aan ploegen die werken aan het herstel van elektriciteit, verwarming en watervoorzieningen. Dat gebeurt volgens hem onder zware weersomstandigheden. Het land kampt momenteel met temperaturen tussen de -8 overdag en -20 's nachts.

De situatie met de energie-infrastructuur blijft moeilijk, maar er wordt alles aan gedaan om de voorzieningen zo snel mogelijk te herstellen, aldus de president.

De Oekraïense minister Sjmyhal van Energie zei afgelopen vrijdag dat Oekraïne door de aanhoudende Russische raket- en droneaanvallen nog maar 60 procent van zijn elektriciteitsbehoefte kan opwekken.

Oekraïne kreeg volgens Zelensky deze week alleen al te maken met meer dan 1300 aanvalsdrones, ongeveer 1050 geleide luchtbommen en 29 raketten van verschillende types. Volgens hem onderstreept dat de noodzaak van extra bescherming. Vooral is er behoefte aan meer raketten voor luchtverdedigingssystemen.

Veiligheidsgaranties

Zelensky roept op tot meer steun voor Oekraïne en meer druk op Rusland. Hij heeft meermaals gezegd dat de Russische aanvallen op de Oekraïense infrastructuur laten zien dat Rusland op dit moment geen vrede wil.

In onderhandelingen over vrede houdt Zelensky vast aan het krijgen van veiligheidsgaranties. Europese leiders steunen hem daarin. Hij heeft de hoop uitgesproken dat afspraken over die garanties volgende week bij het World Economic Forum in Davos ondertekend kunnen worden.

The fun part about world records is that anyone can take a swing at breaking them, which is what [Luke Maximo Bell] has been doing with the drone speed record …read more

Indonesische reddingswerkers hebben wrakstukken gevonden van het vliegtuig dat gisteren neerstortte met elf mensen aan boord.

Een reddingsteam in een helikopter van de luchtmacht zag vanochtend op een berghelling iets wat leek op een vliegtuigraam. Reddingswerkers op de grond troffen vervolgens grotere brokstukken aan die overeenkwamen met de romp en de staart, melden lokale autoriteiten.

Op beelden is te zien wat de reddingsdiensten aantroffen:

De reddingsdiensten richten zich nu op de zoektocht naar slachtoffers. Met name naar degenen die mogelijk nog in leven zijn. De zoektocht wordt bemoeilijkt door het bergachtige gebied met steile hellingen.

Het toestel van het type ATR 42-500 was onderweg van Yogyakarta op Java naar Makassar, de hoofdstad van de provincie Zuid-Sulawesi. Het verdween van de radar kort nadat de luchtverkeersleiding het toestel had opgedragen de naderingsrichting te corrigeren.

Het vliegtuig van Indonesia Air Transport werd voor het laatst waargenomen boven bergachtig gebied in Zuid-Sulawesi. Aan boord waren acht bemanningsleden en drie passagiers van het ministerie van Maritieme Zaken en Visserij, die bezig waren met een maritieme surveillancemissie vanuit de lucht.

Vaker ongelukken

Indonesië, dat uit meer dan 17.000 eilanden bestaat, is sterk afhankelijk van luchtvervoer en veerboten. In het Zuidoost-Aziatische land zijn de afgelopen jaren vaker ongevallen gebeurd met boten en vliegtuigen.

De hoogste leider van de Taliban, Hibatullah Akhundzada, maakt zich zorgen om tegenstand binnen de eigen gelederen. Dat blijkt uit audiomateriaal dat de BBC afgelopen week openbaar maakte. Het gaat om een toespraak die Akhundzada begin 2025 gaf aan Talibanleden in Kandahar.

Door kritiek op elkaar, zegt Akhundzada "raakt het systeem verzwakt en neemt de onderlinge verdeeldheid toe waardoor het emiraat uiteindelijk verwoest zal worden".

Het is voor het eerst dat op deze manier bevestigd wordt dat er spanningen binnen de Taliban zijn, iets waar analisten al langer aanwijzingen voor zien. Toch denken zij dat juist nu het regime sterker is dan ooit tevoren.

Kandahar versus Kabul

Akhundzada heeft de laatste jaren zijn grip weten te verstevigen over de verschillende groepen, ondanks kritiek op het uitsluiten van vrouwen en meisjes uit de samenleving en een drie dagen durende internetblokkade vorig jaar.

De BBC deed een jaar onderzoek naar strubbelingen binnen de Taliban, omdat er al langer geruchten gaan over een ideologische tweestrijd. Daarbij zouden functionarissen in de hoofdstad Kabul zich steeds kritischer opstellen tegenover verordeningen die vanuit het streng-islamitische leiderschap in Kandahar komen.

Een van de anonieme bronnen met wie de BBC sprak, omschrijft het als 'het Kandahar-huis dat tegenover de machthebbers in Kabul staat'. Volgens Mujib Rahimi, Afghanistan-analist en oud-woordvoerder van de overheid die in augustus 2021 werd afgezet door de Taliban, gaat de uitleg van de BBC wel wat kort door de bocht.

"Juist de Haqqanis die in Kabul zitten, werden voor de overname gezien als de hardliners die de meest gewelddadige aanvallen op de NAVO-troepen uitvoerden." Om hen nu af te schilderen als de meer progressieve tak binnen de Taliban gaat Rahimi daarom te ver.

Soort paus

Daarnaast is er ook in Kabul een verdeling van groepen, het is volgens Rahimi niet zo dat zij eensgezind tegenover de leiders in Kandahar staan. "Je moet begrijpen dat Akhundzada als leider van de Taliban niet ter discussie staat, hij hoeft geen verantwoording af te leggen".

Volgens Rahimi is Akhundzada als een vertegenwoordiging van god op aarde, een soort paus dus. Kritiek is daarom niet mogelijk en van oppositie is vrijwel geen sprake meer.

Onenigheid over meisjesonderwijs

Vorig jaar werd duidelijk dat niet alle verordeningen van Akhundzada standhouden. De volledige afsluiting van het internet in september werd na een paar dagen teruggedraaid. Volgens analisten omdat er een delegatie vanuit Kabul richting Kandahar trok om duidelijk te maken dat de situatie compleet onwerkbaar was.

Ondernemers zagen hun verkoop dalen, bestuurders hadden geen idee hoe het verging in verschillende delen van hun regio en vrouwen die thuis online onderwijs volgden, werden nog verder afgesloten van de buitenwereld.

Ook over het blokkeren van meisjesonderwijs is onenigheid binnen de Taliban, maar die maatregel blijkt veel moeilijker terug te draaien. "Tot welke groep je ook behoorde in Afghanistan, allemaal stuurden ze hun dochters naar school voordat de Taliban daar een einde aan maakten", zegt Rahimi.

Het volk volgt God

UNWomen rapporteerde in augustus dat een overgrote meerderheid van de Afghaanse bevolking voor meisjesonderwijs is. In een deur-tot-deur-enquête die de VN-organisatie uitvoerde in zowel de steden als het platteland zei 92 procent van de respondenten dat ze het belangrijk vonden dat meisjes scholing kregen.

In het door de BBC gepubliceerde fragment is te horen hoe Akhundzada spreekt over de noodzaak om de bevolking dichter bij de overheid te brengen. Om zo het voortbestaan van het emiraat te kunnen garanderen.

Dat moet je volgens Rahimi niet vanuit een democratisch perspectief bekijken waar burgers, inclusief vrouwen, centraal staan in de politiek. "Volgens de interpretatie van de islam door de Taliban worden armoede, sociale gelijkheid en het algemeen welzijn niet beschouwd als verantwoordelijkheden van het islamitische emiraat, maar als zaken die door God worden bepaald. De rol van de bevolking is daarom niet om verantwoording of rechten te eisen, maar om hun omstandigheden te accepteren, zich te onderwerpen aan de goddelijke wil zoals die door het emiraat wordt geïnterpreteerd, de opperste leider te gehoorzamen en zich te onthouden van kritiek op de autoriteiten."

Geen teken van scheurtjes

De audio-opnames zijn maanden voor de internetblokkade gemaakt. Het is daarom niet duidelijk of de religieuze leiders in Kandahar de omkering van die maatregel zien als een teken van een groeiende interne strijd.

Het terugdraaien van de internetblokkade lijkt een uitzonderlijke situatie te zijn geweest "Akhundzada heeft juist controle weten te krijgen over onderdelen van de politie en het veiligheidsapparaat die traditioneel bij de Haqqanis in Kabul lagen, waardoor zijn grip verder is verstevigd", zegt Pearl Pandya, senior Afghanistan analist bij de Amerikaanse onderzoeksgroep ACLED. "Niets wijst erop dat er gewelddadige confrontaties zijn binnen verschillende fracties van de Taliban."

Op geen enkele manier is er daarom reden om aan te nemen dat de opnames een teken zijn van interne scheurtjes die het regime uiteindelijk ten val kunnen brengen.

Goedemorgen! De EU-ambassadeurs komen vandaag bijeen voor een spoedvergadering over de importheffingen van de Amerikaanse president Donald Trump. En in de Marokkaanse hoofdstad Rabat wordt de finale van de Africa Cup gespeeld. Gastland Marokko neemt het op tegen Senegal.

Eerst het weer: In het noorden nog lage bewolking, verder vandaag veel zon. Lokaal is kans op mist. Daar wordt het 2 tot 4 graden. In de rest van het land 5 tot lokaal 10 graden.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De nieuwe Amerikaanse importheffingen ondermijnen de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Europa. Dat zegt voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie. President Trump stelt een extra heffing van 10 procent in voor goederen uit acht Europese landen, waaronder Nederland. Het gaat om landen die militairen naar Groenland stuurt.

Volgens Von der Leyen dreigt daarmee "een gevaarlijke neerwaartse spiraal". Trump noemt de missie een gevaar voor de veiligheid in het Arctisch gebied, maar Von der Leyen wijst erop dat de Deense oefening juist is bedoeld om de veiligheid in de regio te versterken.

De Democraten in de Amerikaanse Senaat willen de nieuwe importheffingen met een wetsvoorstel blokkeren. Fractieleider Schumer stelt in een verklaring dat de heffingen slecht zijn voor de Amerikaanse economie en de band met Europa. Ook verschillende Republikeinen hebben kritiek op de plannen van Trump.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit:

Voor de kust van Noord-Holland is gisteren een beloega gezien. Het is voor het eerst in 60 jaar dat deze witte dolfijn Nederland aandoet. Hun leefgebied ligt in het noorden. Normaal gesproken laten ze zich niet ten zuiden van Noorwegen zien.

Fijne dag!

Self-hosting a few services on one’s own hardware is a great way to wrest some control over your online presence while learning a lot about computers, software, and networking. A …read more