Zes Europese regeringsleiders dringen er bij de Europese Unie op aan om de volgende zevenjarenbegroting met miljarden euro's te verlagen. De premiers van Nederland, Duitsland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Finland vinden dat de Europese uitgaven grondig moeten worden hervormd en dat er keuzes moeten worden gemaakt, schrijven ze in een brief die de NOS heeft ingezien.
De brief is gericht aan huidig EU-voorzitter Ierland, dat een nieuw voorstel voor de begroting moet maken.
De zes vinden dat er moet worden geïnvesteerd in veiligheid, defensie, economische concurrentie, innovatie en de strijd tegen illegale migratie, in het kader van een sterk en onafhankelijk Europa.
Maar wat hen betreft gaat er in de begroting voor 2028-2034 minder geld naar boeren en armere regio's in de EU. Traditioneel krijgen die ongeveer twee derde van het budget.
Verdeeldheid
De zes zijn het niet eens met het begrotingsvoorstel van de Europese Commissie, dat volgens hen de begroting met 60 procent laat toenemen tot 2 biljoen (2000 miljard) euro. Ze noemen dat "niet realistisch", zowel op politiek als op economisch vlak. Ze wijzen er ook op dat een verhoging van het EU-budget niet in lijn is met de bezuinigingen die in een aantal lidstaten nodig zijn. Daarom willen ze dat de begroting met "enkele honderden miljarden euro's" wordt verlaagd.
Premier Jetten liet ook in juni al weten dat Nederland de voorgestelde begroting veel te hoog vindt. Hij noemde het onderhandelingsvoorstel "niet goed genoeg". De huidige begroting, die tot en met 2027 loopt, is 1,2 biljoen.
De brief onderstreept de verdeeldheid over de EU-uitgaven. Een meerderheid van 17 landen, waaronder Spanje en Italië, houdt vast aan de steun voor landbouw en armere regio's en wil zelfs dat daar meer geld naartoe gaat. Daarom moet het totale budget juist omhoog, tot boven de 2 biljoen, vinden ze.
EU-correspondent Chris Ostendorf:
"De zuinige zes, zoals de landen zichzelf graag noemen, voeren de druk op nu het eindspel in de onderhandelingen dichterbij komt. In de brief benadrukken ze dat ze willen inzetten op modernisering. Achter de schermen hoor je iets anders, namelijk dat de rijke landen vooral een korting willen op hun bijdrage.
Omdat 17 andere landen vasthouden aan hun belang, namelijk geld voor landbouw en arme regio's, is de kans het grootst dat er uiteindelijk aanzienlijk gesnoeid zal worden in het voorstel van de Europese Commissie. Dan zal er hoogstwaarschijnlijk weinig of geen plek blijven voor modernisering.
Politiek kan Nederland dat als winst presenteren. Bij het bedrijfsleven en onder wetenschappers hoor je kritiek op deze strategie van Nederland. Het zou een gemiste kans zijn, omdat de modernisering van de begroting zou sneuvelen doordat de focus vooral ligt op alleen maar minder geld uitgeven."
Huidig EU-voorzitter Ierland zal een nieuw begrotingsvoorstel indienen als basis voor de onderhandelingen. Daarin moet volgens de briefschrijvers een bedrag staan dat op een realistische manier kan worden gefinancierd en waarbij niet nog meer wordt geleend.
In juni spraken de EU-leiders af om nog dit jaar tot een akkoord te komen voor de periode 2028-2034, omdat de onderhandelingen ingewikkelder kunnen worden na de verkiezingen in Frankrijk, Italië, Spanje en Polen. Alle 27 lidstaten moeten met de begroting instemmen.
Volgens de Financial Times dreigen de zes landen de komende begroting niet te steunen. "Als de begroting niet met honderden miljarden wordt verminderd, komt er dit jaar geen akkoord", zegt een diplomaat uit een van deze landen tegen de krant. Dat dreigement staat niet met zoveel woorden in de brief.
