Eerste lijnvlucht Concorde herdacht: 'Het was een chique club in de lucht'
De Britse Royal Mail heeft een speciale serie postzegels gepresenteerd en Air France komt met merchandise en een nieuwe documentaire, allemaal om de eerste commerciële vluchten van de Concorde te herdenken. Precies vijftig jaar geleden, op 21 januari 1976, begonnen Air France en British Airways met lijnvluchten met het supersonische passagiersvliegtuig.
Het Britse postbedrijf heeft twaalf postzegels uitgegeven die volgens het bedrijf een eerbetoon zijn aan de "innovatie, elegantie en technische uitmuntendheid" van het supersonische vliegtuig.
De legendarische toestellen zijn, samen met de Russische Toepolev Tu-144, nog altijd de snelste passagiersvliegtuigen ooit gebouwd. En al zijn ze alleen nog in musea te zien, ze spreken nog steeds tot de verbeelding.
De eerste plannen voor het supersonische toestel werden al in 1955 gemaakt. In de jaren 60 kwam het vanwege de omvang van het project tot een Brits-Franse samenwerking, waar uiteindelijk de bekende vliegtuigbouwer Airbus uit zou voortkomen.
De hoogte- en dieptepunten van de Concorde tussen 1976 en 2003:
Het project kampte vanaf het begin met tegenslag. Er hadden 150 toestellen verkocht moeten worden om de ontwikkelkosten te dekken, maar het werden er uiteindelijk maar twintig. Geen van de zeventien luchtvaartmaatschappijen die belangstelling voor de Concorde hadden getoond, kochten daadwerkelijk een toestel.
Uiteindelijk gingen alleen British Airways en Air France ermee vliegen. En die vluchten waren ook nog eens onrendabel, want intussen waren de brandstofprijzen flink gestegen, en de Concorde was bepaald niet het zuinigste vliegtuig.
Gemarmerde ganzenleverDe prijzen voor een ticket waren er dan ook naar. Passagiers moesten in 2001 voor een retourtje Londen-New York omgerekend 10.900 euro neertellen, of 8100 euro vanaf Parijs. Het was daarmee voorbehouden aan de jetset van de jaren 70, 80 en 90. De passagierslijst telde door de jaren heen illustere namen als Madonna, Phil Collins ( tijdens Live Aid in 1985) , Richard Gere, Paul McCartney, Mike Tyson en Claudia Schiffer.
"Het was een soort chique club in de lucht", herinnert piloot Mike Bannister zich. "De meeste van onze klanten waren zakenmensen of wereldleiders, maar we genoten er vooral van om mensen te vervoeren voor wie het de reis van hun leven was. Die waren het meest enthousiast."
Voor het prijzige ticket kregen de reizigers wel iets terug. Niet alleen raasden ze met mach 2 naar hun bestemming, dat betekende binnen 3,5 uur van Europa naar New York. En ze konden onderweg ook genieten van de luxe van een sterrenrestaurant met kaviaar, gemarmerde ganzenlever, kreeft en champagne.
De Concorde was intussen vooral een prestigeobject voor de Britse en Franse luchtvaartmaatschappijen, waar steevast geld op moest worden toegelegd. De Russische Toepolev, die zo op de Concorde leek dat het toestel in het westen gekscherend Concordski werd genoemd, was in 1978 al gestopt met reguliere vluchten,
Een vliegramp op 25 juli 2000 luidde het einde in voor het iconische toestel. Bij Parijs stortte een Concorde van Air France neer, kort na de start. Er vielen 113 doden.
De oorzaak bleek een losgeraakt stuk van een ander vliegtuig waar de Concorde bij de start overheen was gereden. Daardoor klapte een band en sloegen stukken van die band tegen de brandstoftank in de linkervleugel. De tank scheurde, de kerosine vloog in brand, twee motoren vielen uit en het toestel raakte onbestuurbaar. Binnen een minuut na het opstijgen volgde de crash in een dorp even ten noordoosten van Parijs.
Na de ramp vlogen andere Concordes nog even door, maar door de hoge prijzen en zorgen over veiligheid nam het aantal passagiers af. Toen de brandstofprijzen nog verder stegen, was het voorbij. Op 31 mei 2003 voerde Air France de laatste Concordevlucht uit. Op 24 oktober van dat jaar nam British Airways afscheid van het toestel. Sindsdien zijn de Concordes alleen nog bij vliegvelden en in musea te bewonderen.
Pogingen om het legendarische maar lawaaiige vliegtuig weer nieuw leven in te blazen zijn nooit van de grond gekomen. Wel zijn er nieuwe supersonische passagiersvliegtuigen in ontwikkeling. De Amerikaanse Boom Overture zou in 2029 commercieel moeten gaan vliegen. In China wordt de Comac C949 ontwikkeld en voor NASA werkt Lockheed Martin al jaren aan een experimenteel vliegtuig, de X-59. Maar vooralsnog blijft de Concorde het laatste toestel waarmee passagiers in een lijnvliegtuig door de geluidsbarrière konden.