Als je nog geen stempas binnen hebt, dan is er waarschijnlijk iets misgegaan met de bezorging. Alle stemgerechtigden hadden die uiterlijk gisteren moeten ontvangen. Onder andere in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer misten zeker 1300 mensen vandaag nog een stempas. En ook in een deel van Haarlem is het misgegaan, werd vandaag bekend.
Eerder ging het ook al mis in Huissen, Sittard-Geleen en Den Haag. Maar daar zijn de problemen inmiddels opgelost.
De gemeente Amsterdam stuurt de 1300 gedupeerden nu een brief met instructies hoe ze alsnog een stempas kunnen aanvragen. In Amsterdam-Zuid hadden meerdere mensen vandaag ook nog geen stempas. Daar doet PostNL nu onderzoek.
Niet kunnen stemmen
Het is iedere verkiezingen een probleem: stempassen die niet worden bezorgd. De vorige verkiezingen kwamen enkele stemmers er te laat achter, omdat ze dachten dat in de envelop met de kandidatenlijst ook de stempas zat. Zij konden daardoor niet stemmen, vertelden ze aan AT5.
Vorige week werd een postbezorger in Sittard-Geleen op non actief gezet, nadat 2000 stempassen niet door hem waren bezorgd. Iets daarvoor werd in Den Haag een postzak vol stempassen op straat aangetroffen. Na een melding haalde een medewerker van PostNL de zak op om de brieven alsnog in de bus te doen.
Steekproef
"Het is een enorme operatie waarvoor we een speciaal projectteam hebben opgezet", laat een woordvoerder van PostNL weten. "Ruim 15.000 postbezorgers gaan met 12 miljoen stembiljetten door het land. Dat gaat over het algemeen goed, maar niet altijd."
Als PostNL signalen krijgt dat stempassen in een bepaalde wijk niet zijn bezorgd, doen ze onderzoek. "Vaak komen de signalen bij de gemeente binnen, soms bij ons. We doen dan een steekproef in de wijk door aan te bellen en bevragen de postbezorger die daar heeft bezorgd."
Volgens PostNL is het ook dit jaar weer in enkele straten in verschillende gemeenten misgegaan. Welke gemeenten dat zijn, willen ze niet zeggen. De gemeente Eindhoven laat weten dat zij wel wat meldingen hebben binnengekregen. Volgens Rotterdam, Utrecht en Almere is het bij hen helemaal goed gegaan.
Postbezorging gaat mis
In 2023 vroeg de Kiesraad in het evaluatieadvies van de Tweede Kamerverkiezing nog aandacht voor de postbezorging. "Bij elke verkiezing zijn er signalen over niet (op tijd) bezorgde stempassen, kiezerspassen en volmachten", schreven ze.
"Een aantal kiezers kon niet stemmen omdat zij de aanvraag voor hun vervangende stempas, kiezerspas of volmachtbewijs niet op tijd konden doen. Of doordat ze die niet op tijd kregen."
Volgens de Kiesraad was de termijn voor een schriftelijk verzoek voor de postbezorging te kort. "Deze signalen vragen om aandacht voor de kwaliteit in de hele keten van het verkiezingsproces, inclusief drukkers, distributie en postbezorging", schreven ze.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken voerde daarop gesprekken met PostNL en gemeenten kiezen nu voor andere werkwijzen, bijvoorbeeld dat de vervangende stempas ook kan worden opgehaald op het gemeentehuis in plaats van opgestuurd.
Sittard-Geleen stuurde de wijk zonder stempassen alsnog nieuwe stembiljetten toe. Amsterdam kiest voor een brief die inwoners met een verloren stempas informeert over het aanvragen van een vervangende pas, en Eindhoven adviseert mensen die melding maken over de procedure.
Op tijd controleren
"De Kiesraad adviseert kiezers om tijdig te controleren of ze een stempas hebben ontvangen, zodat er als dat niet het geval is voldoende tijd is om een vervangende stempas aan te vragen bij de gemeente", schrijven ze.
Wie geen stempas heeft ontvangen, kan tot en met vrijdag 24 oktober online of schriftelijk een nieuwe aanvragen. Daarna kan het alleen nog in persoon aan de balie, tot en met dinsdag 28 oktober om 12.00 uur.
